Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk Дынама Менск (футбольны клюб) 0 1532 2680310 2679621 2026-07-24T10:30:18Z Dymitr 10914 /* Удзел у эўракубках */ абнаўленьне зьвестак 2680310 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дынама Менск (неадназначнасьць)}} {{Футбольны клюб |Назва = Дынама Менск |Лягатып = Dinamo Minsk.PNG |ПоўнаяНазва = Футбольны клюб «Дынама Менск» |Горад = [[Менск]], [[Беларусь]] |Заснаваны = 1927 |Стадыён = [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]] |Умяшчальнасьць = 22 246 |Пасада кіраўніка = Генэральны дырэктар |Кіраўнік = Андрэй Толмач |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаМенсЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаМенсСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|ДынамаМенс}} |Прыналежнасьць = Беларускія |Сайт = http://www.dinamo-minsk.by/ |pattern_la1 = |pattern_b1 = _Dinamo Minsk 2017g |pattern_ra1 = |pattern_sh1 = _Dinamo Minsk 2016g |pattern_so1 = _long Dinamo Minsk 2016g |leftarm1 = |body1 = |rightarm1 = |shorts1 = FFFFFF |socks1 = |pattern_la2 = |pattern_b2 = _Dinamo Minsk 2017h |pattern_ra2 = |pattern_sh2 = _Dinamo Minsk 2016h |pattern_so2 = _long Dinamo Minsk 2016h |leftarm2 = 2E7AE3 |body2 = |rightarm2 = 2E7AE3 |shorts2 = |socks2 = }} «'''Дына́ма'''» — футбольны клюб з сталіцы [[Беларусь|Беларусі]], [[Менск]]у. [[Чэмпіянат СССР па футболе|Чэмпіён СССР]] 1982 году, сяміразовы [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіён Беларусі]], трохразовы ўладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]. Клюб быў заснаваны ў 1927 годзе. Першую гульню каманда правяла 18 чэрвеня 1927 году ў [[Смаленск]]у супраць мясцовага «[[Дынама Смаленск|Дынама]]» і выйграла зь лікам 2:1. Клюб выступаў пад назвамі «Спартак» (1954—1959), «Беларусь» (1960—1962). «Дынама» зьяўляецца адзіным беларускім клюбам, які браў удзел у 39 з 54 розыгрышаў [[чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіянату СССР]], і аднойчы станавіўся чэмпіёнам СССР у 1982 годзе. Акрамя таго, клюб разам зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]» і салігорскім «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» зьяўляецца адзіным клюбам, які браў удзел ва ўсіх розыгрышах [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]. Раней старшынём праўленьня ЗАТ «Дынама-Менск» быў колішні адзін з самых заможных людзей Беларусі й кіраўнік фірмы «[[Трайпл]]» [[Юры Чыж]]. За ягоным часам не зусім добрыя вынікі выступаў клюбу многія спэцыялісты зьвязваюць з сталай зьменай галоўных трэнэраў, якія за апошнія дзесяць гадоў ня здолелі правесьці на гэтай пасадзе больш за год. У 2019 годзе кантроль над клюбам атрымаў [[Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт|Менгарвыканкам]]. == Гісторыя == === Раньнія гады === Днём нараджэньня менскага «Дынама» прынята лічыць дату першага дакумэнтальна пацьверджанага матча каманды. Ён адбыўся 18 чэрвеня 1927 году ў [[Смаленск]]у, дзе менчукі сустрэліся зь мясцовымі аднаклюбнікамі й атрымалі першую ў сваёй гісторыі перамогу зь лікам 2:1. У тым жа 1927 годзе «Дынама» паклала ў сваю скарбонку й першы трафэй, атрымаўшы перамогу ў [[чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянаце БССР]]. Цікава, што першапачаткова ўдзел у гэтым спаборніцтве прымалі каманды гарадоў. Сярод іх была й зборная [[Менск]]у, якая заваявала пуцёўку ў фінальны турнір, дзе сталічным футбалістам супрацьстаялі зборныя [[Гомель|Гомля]] й [[Віцебск]]у. Аднак у фінале гуляла ўжо ня зборная Менску, а футбольная каманда «Дынама». Справа ў тым, што калектыў практычна цалкам складаўся з «дынамаўцаў», якія й настаялі на тым, каб выступаць пад такой назвай. Нежаданьне выступаць пад сьцягам гораду выклікала абуранасьць з боку грамадзкасьці. Футбалістаў вінавацілі ў паводзінах, нявартым савецкіх грамадзян, у схільнасьці ўплыву буржуазных спартовых грамадзтваў. «Дынама» ў бліскучым стылі расправілася з супраціўнікамі й заваявала званьне чэмпіёна БССР. Спачатку з рахункам 4:1 былі пераможаныя гаспадары фінальнага турніру зборная Гомля. Затым быў цяжкі матч зь [[Віцебск]]ам, перапынены пры рахунку 1:1 з-за цемры. Пераігроўка выдалася ня мянш зацятай, матч скончыўся зь лікам 2:2 у асноўны час, і толькі на 9-й хвіліне трэцяга дадатковага тайма менчук Ціхаміраў прынёс перамогу сваёй камандзе. На наступны год «дынамаўцы» ня здолелі паўтарыць свой посьпех, паколькі ва Ўсебеларускай спартакіядзе зноўку выступала зборная Менску, сфармаваная з футбалістаў трох найлепшых камандаў рэспублікі, а ня толькі з гульцоў «Дынама». Сталічныя футбалісты скончылі свой выступ на стадыі паўфіналу, саступіўшы камандзе [[Полацак|Полацку]]. Галоўнай падзеяй футбольнага жыцьця [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] у 1928 годзе стала правядзеньне Ўсесаюзнай спартакіяды ў [[Масква|Маскве]], удзел у якой прыняла й зборная БССР, якая заняла пятае месца. Найлепшым бамбардзірам беларускай каманды стаў «дынамавец» Ціхаміраў, які забіў 4 мячы. Яшчэ гэты год быў знамянальны тым, што спартовае таварыства «Дынама» прыступіла да будаўніцтва новага спартовага стадыёну на месцы былога іпадрому. [[Файл:Miensk, Lachaŭka, Dynama. Менск, Ляхаўка, Дынама (1936).jpg|значак|Першы драўляны стадыён «[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]». Фатаздымак 1936 году.]] У пачатку 1930-х гадоў у менскага «Дынама» зьявіўся свой стадыён. Разьмяшчаўся ён там, дзе сёньня знаходзіцца паркавая частка сучаснага стадыёну, быў драўляным і зьмяшчаў 10 тысячаў гледачоў. Характэрна, што кожны з дынамаўцаў зрабіў свой унёсак у будаўніцтва спартовай арэны, бескарысьліва адпрацаваўшы па 100 гадзінаў. Дагэтуль футбол стаў ужо самым папулярным відам спорту ў СССР. Не была выключэньнем і Беларусь. Футбалісты менскага «Дынама» хадзілі ў кумірах у сталічнай публікі. Шмат у чым паспрыяў гэтаму выхад на экраны ў 1936 годзе мастацкага фільму «[[Брамнік (фільм)|Брамнік]]». Каб трапіць на яго, у менскіх кінатэатраў выбудоўваліся велізарныя чэргі. У 1936 годзе прайшоў першы [[чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіянат СССР]]. Аднак менскае «Дынама» ўдзел у розыгрышы ня брала. Менчукі, якія яшчэ ня мелі статусу каманды майстроў, гулялі на першынстве рэспублікі, у якім у чарговы раз перамаглі ў 1937 годзе. Толькі праз два гады сталічная каманда стала камандай майстроў. У 1940 годзе яна была ўлучана ў склад пятнаццаці камандаў, якія на наступны год атрымалі магчымасьць выступаць у найвышэйшай лізе саюзнага чэмпіянату. 27 красавіка 1941 году «Дынама» правяло ў Менску першы матч саюзнага першынства супраць іншага дэбютанта найвышэйшай лігі ленінградзкага «[[Спартак Ленінград|Спартаку]]» й атрымала перамогу зь лікам 2:1. Далей каманду чакала параза ў [[Тбілісі]] ад мясцовых аднаклюбнікаў, вікторыя ў [[Масква|Маскве]] над першай прафзьвязнай камандай, і запар дзьве паразы ад адэскага «[[Спартак Адэса|Спартаку]]» й ад дзейнага чэмпіёна — маскоўскага «[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама]]». Наступная гульня на хатнім стадыёне зноўку скончылася паразай. Пасьля гэтага чэмпіянат быў тэрмінова скончаны з-за пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]]. === За часам вайны === Вайна засьпела футбалістаў «Дынама» ў Менску. Праз два дні яны былі адпраўленыя ў Маскву, дзе фармавалася Асобная мотастралковая брыгада адмысловага прызначэньня (АМСБАП). У склад брыгады былі залічаны і менскія футбалісты. АМСБАП несла патрульную службу, удзельнічала ў стварэньні абарончых рубяжоў, мінаваньню важных аб’ектаў, ажыцьцяўляла выведвальныя і дывэрсійныя дзеяньні на акупаванай ворагам тэрыторыі. Касьцяк каманды пры гэтым захаваўся, і пасьля перамогі пад [[Валгаград|Сталінградам]] з гульцоў зноўку сфармавалі футбольную каманду, якая некаторы час выступала ў першынстве Масквы пад назвай «Вайсковая частка маёра Іванова». Затым каманду перайменавалі ў «Дынама-2». У 1944 годзе дынамаўская каманда ўжо брала ўдзел у [[Кубак СССР па футболе|Кубку СССР]], прычым дайшла да паўфіналу. === Пасьля вайны === 14 траўня 1945 году менскае «Дынама» матчам супраць ленінградзкага «Зэніту» стартавала ў першым пасьляваенным чэмпіянаце СССР. Матч праходзіў у Тбілісі і скончыўся зь лікам 1:1, за менчукоў гол забіў [[Барыс Курнеў]]. Стары стадыён каманды быў разбураны, на ўзьвядзеньне новага патрабаваўся час. Было прынята рашэньне падрыхтаваць для выступаў у чэмпіянаце стадыён «Харчавік». 14 чэрвеня «Дынама» правяло першы пасьля вайны хатні матч. У госьці прыехалі маскоўскія аднаклюбнікі. Матч скончыўся перамогай масквічоў (0:3). Паводле вынікаў гэтага чэмпіянату «Дынама» заняло 9-ы радок, набраўшы 17 пунктаў у 22 матчах. Чэмпіянаты краіны 1946—1949 гадоў прайшлі для менчукоў няўдала. У іх каманда вырашала задачу захаваньня прапіскі ў найвышэйшай лізе. У сэзоне 1947 году клюб вярнуўся на зноўку адбудаваны стадыён «Дынама». У 1950 годзе «Дынама» і зусім апусьцілася ў клясу «Б». Але ўжо ў 1951 годзе «бела-блакітныя» вярнулі сабе месца сярод наймацнейшых камандаў клясы «А». Аднак з-за няздольнасьці супрацьстаяць найлепшым камандам Саюзу, сталічная дружына паводле вынікаў сэзону зноўку адправілася ў клясу «Б». Такая сытуацыя не задавальняла кіраўніцтва рэспублікі. Таму было прынята рашэньне ствараць калектыў, здольны ня толькі вярнуць прапіску ў найвышэйшай лізе, але і трывала там замацавацца. З гэтай мэтай у каманду быў запрошаны знакаміты галкіпэр [[Аляксей Хоміч]]. Актыўна ўводзілася ў склад таленавітая моладзь, [[Іван Мозэр]], [[Уладзімер Нуждын]], [[Вячаслаў Арцёмаў]], [[Юры Прохараў]]. У 1953 годзе абноўленае «Дынама» вярнулася ў групу наймацнейшых. === Пад рознымі назвамі === У 1954 годзе загадам Упраўленьня па фізычнай культуры і спорце Міністэрства адукацыі БССР каманда была перайменаваная ў «Спартак». У пачатку сэзону клюб паказваў яскравую гульню. Былі абыграны лідэры савецкага першынства: маскоўскія «[[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак]]» (2:1), ЦСКА (1:0) і «Дынама» (1:0). Менскі «Спартак» лідыраваў у чэмпіянаце. Далей мінчане страцілі лідэрства, аднак здолелі сабрацца. Былі здабытыя важныя перамогі ў матчах з «[[Крылы Саветаў Самара|Крыламі Саветаў]]» (2:0), «Зэнітам» (2:0), «[[Тарпэда Масква|Тарпэда]]» (2:1) і кіеўскім «[[Дынама Кіеў|Дынама]]» (3:2). У тым годзе каманда ўпершыню ў гісторыі заваявала бронзавыя мэдалі чэмпіянату СССР. У наступным сэзоне каманда страціла сваю гульню і, заняўшы апошняе месца, апусьцілася ў клясу «Б». Праз год зноўку вярнулася ў найвышэйшы дывізіён, аднак і на гэты раз таксама страціла месца ў эліце. У 1960 годзе ў гонар рэспублікі ў чэмпіянаце СССР прадстаўніцтва Беларусі даверылі камандзе пад назвай «Беларусь». Яе склалі гульцы менскага «Спартака» і «Ўраджаю». Былі запрошаны гульцы зь іншых камандаў найвышэйшай лігі. Старт «Беларусі» ў чэмпіянаце выдаўся фэерычным — пяць перамогаў запар. Сярод клюбаў, якія трывалі паразу ад беларускага клюбу, былі маскоўскі «Спартак» і кіеўскае «Дынама». За ўсё першае кола менчукі пацярпелі ўсяго дзьве паразы — ад алматынскага «[[Кайрат Алматы|Кайрату]]» (0:2) і ЦСКА (0:3) — і займалі першае месца ў сваёй групе. Аднак потым каманда збавіла абароты і скончыла сэзон на адзінаццатым радку. Чэмпіянаты 1961 і 1962 гадоў «Беларусь» скончыла на 19 месцы. === У чаканьні посьпехаў === У 1963 годзе клюб вярнуўся да назвы «Дынама». У гэтым жа сэзоне была заваявана другая бронза чэмпіянату. У сэзонах з 1964 па 1973 гады менчукі ўзысьці на п’едэстал ня здолелі. Больш за тое, у сэзоне 1973 году, заняўшы 15 месца, апусьціліся ў першую лігу. У гэты час завяршыў гульнявую кар’еру найлепшы бамбардзір у гісторыі каманды [[Эдуард Малафееў]]. Цырымонія провадаў гульца зь вялікага футболу адбылася 21 кастрычніка 1971 году на менскім стадыёне «Дынама». Два гады сталічны клюб правёў у першай лізе. Вярнуўся ў эліту ў 1976 годзе. Гэты год для савецкага футболу выдаўся незвычайным. У сувязі з удзелам зборнай СССР у [[чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянаце Эўропы]] і [[Летнія Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] было праведзена два чэмпіянаты краіны — вясновы і восеньскі. У вясновай частцы чэмпіянату менчукі выглядалі цалкам годна, заняўшы 9-е выніковае месца, а вось на восень сілаў у іх ужо не хапіла. Атрымаўшы ўсяго дзьве перамогі, «Дынама» разьмясьцілася на апошнім 16-м месцы і пакінула найвышэйшую лігу. Няўдалы выступ пацягнуў за сабой чарговую зьмену кіраўніцтва. На чале каманды ўстаў [[Алег Базілевіч]], які працаваў раней з кіеўскім «Дынама», аднак працаваў новы штаб паўтара году. Каманда ня здолела паказаць яскравай гульні, і ў сярэдзіне сэзону 1978 году галоўным трэнэрам стаў Эдуард Малафееў. Каманда здолела аднавіцца і, заняўшы 3 месца, вярнулася ў найвышэйшую лігу. Больш «Дынама» ў першы дывізіён не вылятаў. === Залатыя часы === Новы трэнэр стаў будаваць новую каманду. Малафееў патрабаваў ад гульцоў яскравай гульні, шчырых эмоцыяў, футболу, які падабаўся б гледачам. «Дынама» камплектавалася выхаванцамі беларускага футболу. Ужо ў [[чэмпіянат СССР па футболе 1979 году|чэмпіянаце 1979 году]] гульня менчукоў забліскала новымі фарбамі. Каманда дзейнічала сьмела, са сталым акцэнтам на напад. Аднак, адчувалася, што тактычныя схемы яшчэ да канца не адпрацаваны. Як сьледзтва, толькі 6-е выніковае месца. У наступным сэзоне высокіх вынікаў дамагчыся не атрымалася. Клюб заняў толькі 9-ю пазыцыю. Пры гэтым «Дынама» ў кожнай сустрэчы дзейнічала тэмпэрамэнтна, неардынарна, чым прыцягвала сымпатыі заўзятараў. [[чэмпіянат СССР па футболе 1982 году|Чэмпіянат 1982 году]] менчукі пачалі актыўна. Гулялі ў атакуючы футбол і ў хатніх сустрэчах, і ў гасьцёх. Дзейнічалі сьмела і вынікова. Такім чынам аднаасобнае лідэрства менскага «Дынама» пасьля дзесяці тураў нікім не ўспрымалася, як выпадковасьць. Тым часам беларуская дружына ўсё далей сыходзіла наперад і ў пачатку другога кола нашмат апярэджвала фаварытаў. Тыя накіраваліся ў пагоню. Першымі ня вытрымалі тэмпу гонкі тбіліскія дынамаўцы. За два туры да фінішу канчаткова страцілі шанец на «золата» спартакаўцы. Толькі кіеўскі клюб да апошняга спрабаваў нагнаць менскіх аднаклюбнікаў, якім таксама не ўдалося пазьбегнуць гульнявых зрываў. Але менчукі праявілі характар​​, майстэрства, камандны дух і здолелі захаваць за сабой першы радок у турнірнай табліцы. У заключным туры, перамогшы маскоўскі «Спартак» на выезьдзе (4:3), менскае «Дынама» ўпершыню ў сваёй гісторыі заваявала званьне [[чэмпіянат СССР па футболе|чэмпіёна Савецкага Саюзу]]. Посьпех менчукоў быў адзначаны яшчэ трыма ганаровымі трафэямі. Паводле вынікаў сэзону менскаму «Дынама» былі ўручаны [[прыз імя Грыгорыя Фядотава|прыз імя Рыгора Фядотава]], Кубак прагрэсу, прысвоена званьне «агрэсіўнага госьця». У «залаты склад» каманды ўвайшлі [[Юры Курненін]], [[Аляксандар Пракапенка]], [[Віктар Янушэўскі]], [[Міхаіл Вергеенка]], [[Сяргей Бароўскі]], [[Пётар Васілеўскі]], [[Юры Пудышаў]], [[Людас Румбуціс]], [[Андрэй Зыгмантовіч]], [[Георгі Кандрацьеў]], [[Віктар Шышкін]], [[Віктар Сокал (1954)|Віктар Сокал]], [[Сяргей Алейнікаў]], [[Ігар Гурыновіч]], [[Ігар Бялоў]], [[Юры Курбыка]], [[Юры Трухан]], [[Сяргей Гоцманаў]]. === Дэбют у Эўропе === У наступным сэзоне «Дынама» дэбютавала ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў]]. Лёсаваньне вызначыла ў супраціўнікі менчукоў швайцарскі «[[Грасгопэр Цюрых|Грасгопэрс]]». Зь цяжкасьцю, але дынамаўцы пераадолелі бар’ер (1:0 дома, 2:2 у гасьцёх). Затым у 1/8 фіналу была пройдзеная вугорская «[[Д’ёр (футбольны клюб)|Раба ЭТО]]» (6:3, 3:1). Менчукі дэманстравалі добрую гульню, аднак у 1/4 ня здолелі адолець па суме двух матчаў бухарэсцкае «[[Дынама Бухарэст|Дынама]]» (1:1, 0:1). У гэтым жа сэзоне былі заваяваны бронзавыя мэдалі, трэція па ліку, у чэмпіянаце СССР. Гэты посьпех дазволіў дынамаўцам у 1984 годзе выступіць у другім па значнасьці эўратурніры — [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]]. У 1/32 фіналу «Дынама» разграміла фінскі [[ХІК Хэльсынкі|ХІК]] (4:0, 6:0). У 1/16 фіналу прызь лёсаваньне беларусы атрымалі ў супраціўнікі партугальскі «[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]». Лісабонцы трывалі паразу толькі ў сэрыі пэнальці ў хатнім матчы — 5:4 (пасьля 0:2 у гасьцёх, 2:0 дома). У 1/8 фінале менчукі прайшлі польскі «[[Відзэў Лодзь|Відзэў]]» (2:0, 0:1), у 1/4 прайгралі югаслаўскаму «[[Жалезьнічар Сараева|Жалезьнічару]]» (0:2 у гасьцёх, 1:1 дома). У 1987 годзе менскае «Дынама», як фіналіст [[Кубак СССР па футболе|Кубка СССР]], дэбютавала ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]]. На стадыі 1/16 фіналу быў пераможаны турэцкі «[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]» (2:0, 2:1). У 1/8 фіналу пройдзены гішпанскі «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]» — 1:1, 0:0. У 1/4 фінале, аднак, клюб зь беларускай сталіцы ня здолеў перагуляць бэльгійскі «[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]]» (0:1, 1:1). Гэтыя чвэрцьфіналы трох самых прэстыжных турніраў Старога сьвету па сёньняшні дзень застаюцца найбуйнейшым дасягненьнем клюбу на эўрапейскай арэне. === Часы незалежнасьці === [[Файл:Dinamo Minsk versus BATE.jpg|значак|300пкс|Матч «Дынама» супраць [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] на стадыёне «[[Трактар (стадыён)|Трактар]]» ў 2014 годзе.]] У 1992 годзе стартаваў першы [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянат сувэрэннай Беларусі]], сярод удзельнікаў якога было і менскае «Дынама», кіраваў якім вядомы ў мінулым галкіпэр «бела-блакітных» [[Міхаіл Вергеенка]]. У камандзе выстапалі наймацнейшыя на той момант футбалісты рэспублікі, таму клюб фактычна не сустракаў аніякай канкурэнцыі і за відавочнай перавагай атрымліваў перамогу ў чэмпіянаце раз-поразу. У пэрыяд з 1992 па 1995 гады менчукі пяць разоў запар станавіліся чэмпіёнамі краіны. Да канца 1990-х «Дынама» страціла чэмпіёнскі ход. Паступова завяршалі гульнявую кар’еру вэтэраны, шматлікія вядучыя футбалісты адпраўляліся ў замежныя чэмпіянаты. Супернікі з кожным годам станавіліся мацней. У сьнежні 1999 году зьмяніўся ўласьнік клюбу — старшынём праўленьня ЗАТ «Дынама-Менск» стаў кіраўнік фірмы «Трайпл» [[Юры Чыж]]. Пад ягоным кіраўніцтвам «Дынама» толькі аднойчы заняло першае месца ў чэмпіянаце. У апошні на дадзены момант раз чэмпіёнам Беларусі сталічны клюб станавіўся ў 2004 годзе. Да залатых мэдалёў каманду прывёў [[Юры Шуканаў]]. Многія сэзоны «Дынама» спрабавала вярнуцца ў асноўную сетку эўрапейскіх турніраў, аднак непераадольнымі бар’ерамі станавіліся 2-і і 3-і кваліфікацыйныя раўнды. У [[Ліга Эўропы УЭФА 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]] менчукі спыніліся за крок ад групавога этапу. Былі выгуляны эстонскі «[[Калеў Сыламяэ|Калеў]]» (5:1, 5:0) і ізраільскі «[[Макабі Хайфа|Макабі]]» (3:1, 0:1). Аднак у плэй-оф «Дынама» не знайшло ключ да брамы бэльгійскага «[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]]» (2:3, 1:2). У той момант камандай кіраваў [[Уладзімер Гольмак]]. [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2010 году|Сэзон 2010 году]] чэмпіянату Беларусі сталічная каманда скончыла на 4 месцы. Наступныя два сэзоны дружына не брала ўдзелу ў эўракубкавых матчах. У [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2011 году|сэзоне 2011 году]], пад кіраўніцтвам расейскіх трэнэраў, спачатку [[Алег Васіленка|Алега Васіленкі]], потым [[Сяргей Аўчыньнікаў|Сяргея Аўчыньнікава]], менчукі таксама занялі 4 месца, што не дазволіла паўдзельнічаць у эўрапейскіх спаборніцтвах. [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|Сэзон 2012 году]] «Дынама» пачала пад кіраўніцтвам [[Аляксандар Сяднёў|Аляксандра Сяднёва]]. Аднак у ліпені трэнэр падаў у адстаўку. Каманда была ачоленая ўкраінскім трэнэрам [[Алег Пратасаваў|Алегам Пратасавым]]. Каманда здабыла бронзавыя мэдалі ў 2012 годзе, а таксама прасунулася ў фінал [[Кубак Беларусі па футболе 2012—2013 гадоў|Кубка Беларусі]] ў 2013 годзе. Па звальненьні Пратасава новым трэнэрам «Дынама» стаў нідэрляндзкі адмысловец [[Робэрт Мааскант]]. Зь ім клюб пасьпяхова пачаў розыгрыш Лігі Эўропы, то бок у першым кваліфікацыйным раўндзе была пераможаная летувіская «[[Круоя Пакрой|Круоя]]» (3:0, 5:0), у двубоі беларусы перамаглі харвацкую «[[Лякаматыва Загрэб|Лякаматыву]]» (1:2, 3:2). Непераадольным бар’ерам для менчукоў стаўся ў трэцім раўндзе турэцкі «[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]» (0:1, 0:0). У чэмпіянаце Беларусі каманда паўтарыла вынік папярэдняга сэзону, заняўшы трэці радок. [[Файл:Uladzimir Zhuravel.png|значак|зьлева|[[Уладзімер Журавель]] на прэсавай канфэрэнцыі перад гульнёй з [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОКам]].]] 31 сьнежня 2013 году галоўным трэнэрам «Дынама» быў прызначаны [[Уладзімер Журавель|Ўладзімер Журавель]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140101113437/http://dinamo-minsk.by/ru/press-tsentr/~shownews/zhuravel_31_12_2013 Главным тренером «Динамо» стал Владимир Журавель]{{Ref-ru}} ФК Дынама-Менск.</ref>, колішні футбаліст клюбу ў 1990-х гадах. Пад ягоным кіраўніцтвам менчукі ўдала пачалі сэзон, які рушыў зь пяці перамог і адной нічыі. Пасьля чацьвертага тура «Дынама» ўпершыню з 2004 году аднаасобна ачоліла турнірную табліцу<ref>[https://web.archive.org/web/20141215001417/http://by.tribuna.com/football/159594932.html Минское «Динамо» впервые с 2004 года единолично возглавило таблицу чемпионата]{{Ref-ru}} Tribuna.</ref>. Дынамаўцы мелі самую надзейную абарону, дзякуючы якой першы мяч быў прапушчаны толькі ў шостым туры. Улетку каманда ўчыніла сэрыю з васьмі пераможных матчах у чэмпіянаце. Адначасова, сталічны клюб распачаў пасьпяховы эўракубкавы сэзон. «Бела-блакітныя» без паразаў прайшлі ўсю кваліфікацыю [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|Лігі Эўропы 2014—2015 гадоў]]. Пачало «Дынама» з другога раўнду матчамі супраць фінскай [[МюПа-47 Каўвола|МюПы-47]] (3:0, 0:0). Двойчы быў перагуляны румынскі «[[ЧФР Клуж|Клуж]]» (1:0, 2:0). У плэй-оф дзьве перамогі былі здабытыя над партугальскім «[[Насьёнал Фуншал|Насьёналам]]» (2:0, 3:2). «Дынама», такім чынам, стала другой беларускай дружынай, якая прасоўвалася ў групавы этап Лігі Эўропы. Паводле вынікаў лёсаваньня «Дынама» патрапіла ў групу K, куды таксама накіраваліся італьянская «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]», грэцкі [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] і францускі «[[Генгам (футбольны клюб)|Генгам]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20141214235908/http://by.tribuna.com/football/1023210280.html Жеребьевка группового этапа Лиги Европы. Минское «Динамо» сыграет с «Фиорентиной», «Генгамом» и ПАОКом].{{Ref-ru}} Tribuna.</ref>. Дэбют у новым кубку для дынамаўцаў быў няўдалым. Пасьля паразы ад ПАОКа зь лікам 1:6, «Дынама» прагуляла «Фіярэнтыне» зь лікам 0:3. У першай сустрэчы з «Генгамам» сталічныя футбалісты валодалі ініцыятывай, але лік ня быў адкрыты. У другім матчы з французамі ўжо ў іх дома беларусы атрымалі паразу зь лікам 2:0 і страцілі ўсе шанцы на выхад з групы. У роўнай хатняй гульні з грэкамі менчукі прапусьцілі галы ў апошнія дзесяць хвілінаў матчу (0:2). Ужо ў фінальным матчы групы ў Італіі «Дынама» сенсацыйна здабывало перамогу зь лікам 1:2. На галы [[Сяргей Канцавы|Сяргея Канцавога]] і [[Неманья Нікаліч (1988)|Неманьі Нікаліча]] ў італьянцаў адказаў [[Марка Марын]]. Увосень пагоршыліся вынікі ў айчынным першынстве. Сталічная дружына прангуляла ключавыя матчы і ня здолела вярнуць сабе першы радок. Вынікам сэзона былі срэбныя мэдалі, якія, аднак, не задаволілі кіраўніцтва. У рэшце, Журавель быў звольнены з сваёй пасады. [[Файл:Vuk Rašović.png|значак|[[Вук Рашавіч]] на прэсавай канфэрэнцыі перад матчам «Дынама» ў Лізе Эўропы.]] Новым галоўным трэнэрам быў прызначаны чэскі адмысловец [[Душан Угрын (1967)|Душан Угрын-малодшы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20141220001125/http://dinamo-minsk.by/ru/press-tsentr/~shownews/New_coach_19_12_2014 Душан Угрин-младший — новый главный тренер нашего клуба]. ФК «Дынама» Менск.</ref>. Пасьля таго як з паўфіналу Кубка Беларусі «Дынама» было выбітае, а ў першынстве каманду чакаў дрэнны старт, чэх быў звольнены з сваёй пасады. Выканаўчым абавязкі ў далейшым выконваў спартовы дырэктар клюбу сэрб [[Вук Рашавіч]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150506054103/http://dinamo-minsk.by/ru/press-tsentr/~shownews/dusan_ugrin_30_04_2015 Официально]. ФК «Дынама» Менск.</ref>. З новым трэнэрам вынікі каманды палепшыліся. «Дынама» ўзьнялося на другі радок, але першае месца было недасяжным, бо шмат пунктаў было страчана на пачатку сэзону. У Лізе Эўропы менчукі паўтарылі леташні посьпех, прабіўшыся ў групавую стадыю эўракубка. У кваліфікацыі былі пераможаныя баўгарскае «[[Чорнае Мора Варна|Чорнае Мора]]», швайцарскі «[[Цюрых (футбольны клюб)|Цюрых]]» і аўстрыйскі «[[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]]». Пры гэтым з апошнім клюбам дынамаўцы абмяняліся перамогамі зь лікам 2:0. Квіток да групы беларусы набылі ўжо ў сэрыі пэнальці, а сапраўдным героем матчу стаў дынамаўскі брамнік [[Аляксандар Гутар]]. Супернікамі на асноўнай стадыі Лігі Эўропы сталіся гішпанскі «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]», аўстрыйскі «[[Рапід Вена|Рапід]]» і чэская «[[Вікторыя Пльзень|Вікторыя]]». Толькі напрыканцы розыгрышу, ужо страціўшы ўсе шанцы на прасоўваньне далей, «Дынама» здабыла адзіныя тры пункты, перамогшы ў хатнім паядынку чэскую «Вікторыю». У сакавіку 2016 году Юры Чыж быў затрыманы па падазрэньні ва ўхіленьні ад выплаты падаткаў у асабліва вялікім маштабе. У траўні ягоны сын Сяргей ачоліў раду клюбу<ref>[https://web.archive.org/web/20160525190546/http://www.pressball.by/news/football/233708 Футбол. Сергей Чиж избран на пост председателя наблюдательного совета «Динамо» Минск]{{Ref-ru}} Прессбол.</ref>. У клюбе пачаліся фінансавыя цяжкасьці, што прывяло да сыходу лідэраў, то бок з дружыны ўзімку сышлі [[Фатас Бэчырай]], [[Чыгозэ Ўдоджы]]. У траўні быў звольнены з пасады трэнэра Вук Рашавіч, а ягонае месца заняў [[Сяргей Бароўскі]]. Ужо летам зьнізіўся абарончы патэнцыял «Дынама» па сыходзе галоўнага абаронцы [[Умару Бангура|Ўмару Бангуры]] і брамніка Аляксандра Гутара. Каманда змагалася толькі за 3 радок, на якім дружына і скончыла першынство. У розыгрышы Лігі Эўропы менчукі былі выбітыя з трэцяга раўнду сэрбскай «[[Ваяводзіна Нові Сад|Ваяводзінай]]». [[Файл:Siarhiej Hurenka.2020.1.jpg|значак|зьлева|[[Сяргей Гурэнка]] правёў у «Дынама» сэзон як футбаліст у 2009 годзе, а пасьля шматкроць запрашаўся на пасаду галоўнага трэнэра каманды.]] На 2017 год клюб падмацаваўся абаронцам [[Ніна Галавіч]]ам, а таксама нападнікам [[Арцём Сарока|Арцёмам Сарокам]], які да таго добра гуляў і здабыўваў галы за «[[Гарадзея (футбольны клюб)|Гарадзею]]». Пачаў раскрывацца [[Ураш Нікаліч|Ўраш Нікаліч]], які далучыўся да «Дынама» ўлетку 2016 году. На пачатку сэзону менскі клюб спыніўся на чвэрцьфінале Кубка Беларусі, а няўдалы пачатак чэмпіянату прывёў да адхідленьня Бароўскага з пасады, а ягонае месца заняў [[Сяргей Гурэнка]]. Зьяўленьне новага трэнэра адрадзіла гульню каманды. Менчукі рэдка гублялі пункты і змагаліся за першы радок. У Лізе Эўропы каманда зноўку як і ў папярэднім сэзоне дасягнула трэці кваліфікацыйны раўнд, дзе атрымалі паразу ад кіпрскага [[АЕК Лярнака|АЕКу]]. Лёс мэдалёў чэмпіянату вызначыў апошні тур. Тры клубы, як то [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], «Дынама» і «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», мелі мажлівасьць заняць першы радок. Каб здабыць доўгачаканы тытул «Дынама» мусіла перамагчы ў гасьцях «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]» і чакаць на перамогу «Гарадзеі» ў сустрэчы супраць БАТЭ. «Дынама» выгуляла ў віцебскай каманды зь лікам 4:1, аднак, БАТЭ толькі на апошняй хвіліне выратаваўся ў сустрэчы з «цукровымі» і скончыў матч унічыю зь лікам 3:3. Такім чынам, «Дынама» атрымала толькі срэбныя мэдалі. У 2018 годзе клюб выбыў з паўфіналу Кубка Беларусі і няблага пачаў сэзон, захапіўшы 2 радок. Доўгі час «Дынама» не магло нагнаць БАТЭ, а ў другой палове сэзону нават саступіла другое месца «Шахцёр». У канцы сэзону «Дынама» нават магло саступіць трэці радок «Віцебску», але сталічная каманда здолела перамагчы ў барацьбе за мэдалі ў паўночнікаў. У Лізе Эўропы прасунуўшыся да трэцяга кваліфікацыйнага раўнда «Дынама» пасьля хатняй перамогі зь лікам 4:0 у выніку саступіла расейскаму «[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніту]]» ў матчы ў адказ зь лікам 8:1 у дадатковы час. [[Файл:Dynamoša.2020.1.jpg|значак|Клюбны маскот Дынамоша.]] Па сканчэньні сэзону Гурэнка сышоў з сваёй пасады, а ў клюб быў запрошаны расеец [[Раман Піліпчук]]. Разам з трэнэрам да «Дынама» далучыўся шэраг расейскіх выканаўцаў. Чэмпіянат пачаўся вельмі няўдала і ўжо напрыканцы траўня «Дынама» займала толькі 6 радок. Піліпчук быў звольнены, а на ягонае месца павярнуўся Гурэнка. У той жа час [[эканамічны суд Менску]] пастанавіў, што «Дынама» ня можа належыць Чыжу. Клюб быў перададзены на балянс [[Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт|Менскага гарадзкога выканаўчага камітэту]]. Каманда ня здолела стабілізаваць вынікі і скончыла сэзон на 4 месцы. Пасьля няўдалага сэзону з клюбу сышоў нападнік [[Кегіндэ Фатаі]], які за 23 матчы здабыў усяго 3 галы, у той час як у 2018 годзе па далучэньні да менчукоў з «[[Уфа (футбольны клюб)|Уфы]]» ўлучыў 5 галоў у браму супернікаў у 9 матчах. Наступны сэзон стаўся такім жа няўдалым, за першыя два туры «Дынама» атрымала дзьве паразы. У красавіку 2020 году Гурэнка быў звольнены з пасады, а новым трэнэрам быў прызначаны [[Леанід Кучук]]. «Дынама» працягнула ісьці ў сярэдзіне табліцы і толькі ў другім коле менчукі прасунуліся вышэй і скончылі на 6 месцы. На сэзон 2021 году «Дынама» падмацавалася легіянэрамі [[Жан-Марэль По|Жанам-Марэлем По]] і [[Абляй Мбэнг|Абляем Мбэнгам]]. Таксама былі запрошаныя дасьведчаныя былі гульцы клюбу, як то [[Антон Пуціла]], [[Сяргей Кісьляк]] і [[Арцём Быкаў]]. Пачатак як у папярэднія сэзоны выйшаў жахлівы, то бок пасьля 5 туру «Дынама» займала 7 радок, але пакрысе вынікі палепшыліся ажно да 3 месцы. Тым ня менш улетку каманда апусьцілася ніжэй. У чэрвені ачоліў клюб былы абаронца клюбу [[Арцём Чалядзінскі]], і каманда зноўку зачапілася за тройку. Да сканчэньня сэзону з дружыны быў адкліканы нападнік «[[Ахмат Грозны|Ахмата]]» Абляй Мбэнг, які стаў найлепшым бамбардзірам каманды гэтага сэзону. «Дынама» гэтак і скончыла сэзон на трэцім месцы. Яшчэ на верасень 2021 году сярэднемесячны заробак футбалістаў асноўнага складу «Дынама» складаў 4000 даляраў ЗША (10 000 рублёў), які надалей вырашылі абмежаваць 8000 [[Беларускі рубель|рублёў]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лукашэнка аб выступленьні беларускіх футбалістаў: яны ж выйшлі на поле адпачыць|спасылка=https://blr.belta.by/president/view/lukashenka-ab-vystuplenni-belaruskih-futbalistau-jany-zh-vyjshli-na-pole-adpachyts-103603-2021/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=3 верасьня 2021|дата доступу=3 верасьня 2021}}</ref>. Перад пачаткам новага сэзону 2022 году з клюбу сышлі легіянэры-лідэры, але да каманды прыядналіся былі футбалісты клюбу [[Раман Бегуноў]] і [[Аляксандар Сачыўка]]. З нападнікаў застаўся [[Іван Бахар]] і [[Душан Бакіч]], на якіх у 2022 годзе рабілася надзея трэнэрскага штабу. «Дынама» адразу захапіла пазыцыі ў першай тройцы табліцы. У пачатку траўня пры крыху больш за 10 тысячаў заўзятараў сталічная дружына выратавала гульню з БАТЭ, дзякуючы галам Бахара. У выніку матч скончыўся зь лікам 2:2. Аднак празь некалькі дзён дынамаўцы атрымалі паразу ад канкурэнта салігорскага «Шахцёра», выбыўшы з тройкі. У канцы сэзону менчукі прэтэндавалі на мэдалі, але шэраг няўдалых матчаў, у тым ліку зьнішчальнай паразы ад «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетыка-БДУ]]» зь лікам 1:4, вымусіў каманду скончыць толькі на 4 месцы. Па сканчэньні год Чалядзінскі быў адхілены ад пасады галоўнага трэнэра, а на ягоную пасаду быў запрошаны [[Вадзім Скрыпчанка]]. У новым [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|сэзоне 2023 году]] «Дынама» адразу набрало добры тэмп, атрымаўшы на пачатку пяць перамогаў запар. У шостым туры каманда зьведала паразу ад гарадзенскага «[[Нёман Горадня|Нёману]]», аднак у наступным дынамаўцы гэтак жа ладна працягнулі набіраць пункты. Менчукі ўвесь час ачольвалі табліцу, але далёка адарвацца ад спачатку жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]», а потым «Нёману» не выпадала. Толькі ў перадапошнім туры сталічнікі здабылі залатыя мэдалі чэмпіянату, упершыню амаль за 20 гадоў<ref>[https://football.by/news/181180 «В Бобруйске все-таки нашли „золото“. Здесь минское „Динамо“ завершило бестрофейную эпоху»]. Football.by.</ref>. == Стадыён == [[Файл:Stadion Dinamo Minsk.JPG|значак|зьлева|Стары стадыён «Дынама» быў хатнім для клюбу працяглы час.]] Ад свайго пачатку яшчэ ў часы СССР клюб прымаў супраціўніка на стадыёне «[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]», які месьціцца ў самым цэнтры Менску. Урачыстае адкрыцьцё стадыёну адбылося ў 1934 годзе. Аднак, яму было наканавана двойчы перажыць сваё нараджэньне. У гады гітлераўскай акупацыі стадыён быў цалкам разбураны, але пасьля вызваленьня Менску жыхары ізноў аднавілі яго, і ўжо ў 1945 годзе стадыён прыняў першых удзельнікаў чэмпіянату СССР па футболе і першых гледачоў. Стадыён «Дынама» быў адным зь месцаў правядзеньня спаборніцтваў падчас [[Летнія Алімпійскія гульні 1980 году|Алімпійскіх гульняў 1980 году]], перад якімі была зроблена рэканструкцыяў, у выніку якой зьявіўся невялікі брыль, сэктар прэсы, а зьмяшчальнасьць стадыёну была павялічаная да 50 тысячаў. Крыху пазьней з-за дрэннага тэхнічнага стану другі ярус быў зачынены, а зьмяшчальнасьць зьнізілася да 34 тысячаў. Пасьля атрыманьня незалежнасьці стадыён застаўся ў камунальнай уласнасьці, але «Дынама» карысталася стадыёнам на правах арэнды. Акрамя таго, спартовы аб’ект быў хатняй арэнай [[зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі па футболе]]. У 2012 годзе стадыён «Дынама» быў зачынены на рэканструкцыю, аднак яшчэ з [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2009 году|сэзону 2009 году]] свае хатнія матчы клюб праводзіў на стадыёне «[[Дынама-Юні (стадыён)|Дынама-Юні]]» ў мікрараёне [[Кунцаўшчына (мікрараён)|Кунцаўшчына]] на захадзе сталіцы, які напачатку кастрычніка 2008 году быў выкуплены ў футбольнага клюбу «[[Дарыда Менскі раён|Дарыды]]». Новы клюбны стадыён меў зьмяшчальнасьць у 4500 чалавек. У студзені 2013 году аднак і гэты стадыён быў зачынены на рэканструкцыю. [[Файл:Мінск. Вуліца Ульянаўская (кастрычнік 2018) (04).jpg|значак|Сучасны перабудаваны стадыён «Дынама», дзе клюб ладзіць свае матчы.]] Свае хатнія матчы футбольны клюб «Дынама» па закрыцьці ўзгаданых стадыёнаў мусіў ладзіць на сталічным стадыёне «[[Трактар (стадыён)|Трактар]]». Гэты стадыён каманда ўжо выкарыстоўвала ў 1960-я гады, калі выступала пад назовам «Беларусь» і ў канцы 1970-х, калі стадыён «Дынама» быў зачынены на рэкантрукцыю ў сувязі з падрыхтоўкай да [[Летнія Алімпійскія гульні 1980 году|Алімпійскіх гульняў 1980 году]]. Варта заўважыць, што стадыён «Трактар» ня меў права на правядзеньне матчаў эўракубкаў з стадыі 3 кваліфікацыйнага раўнду, таму менчукі свае хатнія матчы на гэтай стадыі праводзілі спачатку на стадыёне ў [[Берасьце|Берасьці]], а з [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|сэзону 2014—2015 гадоў]] на «[[Барысаў-Арэна|Барысаў-Арэне]]». Улетку 2018 году, калі па рэканструкцыі быў адкрыты абноўлены стадыён «[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]», каманда пачала праводзіць свае матчы менавіта на ім. З мэтай зьберагчы травяное пакрыцьцё на адбудаваным стадыёне матчы на пачатку вясны і напрыканцы восені каманда ладзіла на стадыёнах [[Стадыён ФК «Менск»|ФК «Менск»]] ці [[РЦАП-БДУ]], якія маюць штучнае пакрыцьцё. З сканчэньнем будаўнічых работ на ўласным стадыёне ў Кунцаўшчыне ў 2021 годзе «Дынама» свае матчы ў памянёныя паравіны году цяпер ладзіць на ім. З адкрыцьцём [[Нацыянальны футбольны стадыён (Менск)|Нацыянальнага футбольнага стадыёну]] ўлетку 2025 году «Дынама» ўсё часьцей пачало абіраць яго замест стадыёна «Дынама», каб прымаць гасьцявыя клюбы ў матчах Найвышэйшай лігі і Кубка Беларусі. == Дасягненьні == ''' [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат Беларусі]]''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15пкс]] '''Чэмпіён''' (9): [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1992 году|1992]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1992—1993 гадоў|1992/93]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1993—1994 гадоў|1993/94]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1994—1995 гадоў|1994/95]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1995 году|1995]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1997 году|1997]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2004 году|2004]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2024 году|2024]] * [[Файл:Silver medal icon.svg|15пкс]] '''Срэбны прызэр''' (10): 1996, 2001, 2005, 2006, 2008, [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2009 году|2009]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2025 году|2025]] * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15пкс]] '''Бронзавы прызэр''' (7): [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2000 году|2000]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2003 году|2003]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|2012]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]] '''[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак Беларусі]]''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца''' (3): 1992, 1994, 2003 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Фіналіст''' (3): 1996, 1998, 2013 '''[[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубак Беларусі]]''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Пераможца''': 2025 ''Турнір дублёраў чэмпіянату Беларусі'' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] Чэмпіён (7): 2004, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2014 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] Срэбны прызэр (4): 2002, 2011, 2012, 2015 * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] Бронзавы прызэр: 2013 '''[[Чэмпіянат СССР па футболе|Чэмпіянат СССР]]''' ('''Найвышэйшая ліга''') * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Чэмпіён''': [[Чэмпіянат СССР па футболе 1982 году|1982]] * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Бронзавы прызэр''' (3): 1954, 1963, 1983 '''[[Чэмпіянат СССР па футболе|Чэмпіянат СССР]]''' (''Першая ліга'') * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] Чэмпіён (2): 1953, 1956 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] Срэбраны прызэр (2): 1951, 1975 * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] Бронзавы прызэр (2): 1974, 1978 '''Кубак СССР''' * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Фіналіст''' (2): 1965, 1987 '''Кубак Футбольнага саюзу СССР''' * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Фіналіст''': 1989 '''Чэмпіянат БССР''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Чэмпіён''' (8): 1937, 1938, 1939, 1945, 1951, 1953, 1956, 1975 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Срэбны прызэр''' (5): 1934, 1935, 1946, 1952, 1977 * [[Файл:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Бронзавы прызэр''' (2): 1940, 1947 '''Кубак БССР''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15px]] '''Уладальнік''' (2): 1936, 1940 * [[Файл:Silver medal icon.svg|15px]] '''Фіналіст''' (2): 1963, 1968 == Турніры == '''[[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат Беларусі]]''' (з 1992) :* '''[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая ліга]]''' (з 1992) '''[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак Беларусі]]''' (з 1992) '''[[Эўрапейскія клюбныя турніры па футболе|Эўракубкі]]''' :* [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак чэмпіёнаў]] (1983/84, 1993/94, 1998/99, 2005/06) :* [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак кубкаў]] (1987/88) :* [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА/Ліга Эўропы]] (1984/85, 1986/87, 1988/89, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2002/03, [[Ліга Эўропы УЭФА 2013—2014 гадоў|2013/14]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|2014/15]], [[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў|2015/16]]) :* [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубак Інтэртота]] (2001, 2004) '''[[Чэмпіянат СССР па футболе|Чэмпіянат СССР]]''' (1941—1992) '''[[Кубак СССР па футболе|Кубак СССР]]''' (1936—1992) == Склад == : ''Актуальны на 10 ліпеня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q130529604|Бр|}} {{Гулец1|2|Q133728984|Аб|}} {{Гулец1|3|Q24452283|Аб|}} {{Гулец1|7|Q97930403|Нап|}} {{Гулец1|8|Q4715408|ПА|}} {{Гулец|9|{{Сьцяг|Беларусь}}|Нап|Андрэй Луцковіч||2008}} {{Гулец1|10|Q111479060|Нап|}} {{Гулец1|11|Q64929851|Нап|}} {{Гулец1|12|Q18533425|Аб|}} {{Гулец1|13|Q106901861|ПА|}} {{Гулец1|16|Q111470683|Бр|}} {{Гулец1|17|Q18602581|Нап|}} {{Гулец1|19|Q43195033|Нап|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|22|Q139212968|ПА|}} {{Гулец1|23|Q133868565|ПА|}} {{Гулец1|24|Q24433044|Аб|}} {{Гулец1|25|Q125217694|Аб|}} {{Гулец1|26|Q107506453|Аб|}} {{Гулец|27|{{Сьцяг|Беларусь}}|Аб|Міхаіл Аляксандраў||2006}} {{Гулец1|30|Q132126628|Нап|}} {{Гулец1|42|Q134983029|ПА|}} {{Гулец1|44|Q67791472|Аб|}} {{Гулец1|67|Q1522803|Аб|капітан}} {{Гулец1|78|Q124953200|ПА|}} {{Гулец1|80|Q124742401|Нап|}} {{Гулец1||Q109374635|ПА|}} {{Канец складу}} == Галоўныя трэнэры == {| |valign="top"| {| class="toccolours" |- !bgcolor=silver|Трэнэр !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Юры Курненін]]||11.1999—06.2000 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Павал Раднёнак]]||06.2000—12.2000 |- |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Піскароў]]||12.2000—07.2001 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|в. а. [[Георгі Кандрацьеў]]||07.2001—10.2001 |- |style="text-align:left;"|[[Эдуард Малафееў]]||10.2001—04.2002 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Андрэй Зыгмантовіч]]||04.2002—10.2002 |- |style="text-align:left;"|в. а. [[Веніямін Арзамасцаў]]||10.2002—11.2002 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Георгі Гюраў]]||12.2002—05.2003 |- |style="text-align:left;"|[[Анатоль Байдачны]]||05.2003—11.2003 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Пётар Шубін]]||12.2003—05.2004 |- |style="text-align:left;"|[[Юры Шуканаў]]||05.2004—05.2005 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Башмакоў]]||05.2005—07.2005 |- |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Рабаконь]]||07.2005—05.2006 |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Трэнэр !bgcolor=silver|Пэрыяд |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Аляксей Пятрушын]]||05.2006—11.2006 |- |style="text-align:left;"|[[Пётар Качура]]||11.2006—04.2007 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Хацкевіч]]||04.2007—11.2007 |- |style="text-align:left;"|[[Ігар Крывушэнка]]||11.2007—09.2008 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Славалюб Мусьлін]]||09.2008—07.2009 |- |style="text-align:left;"|[[Кірыл Альшэўскі]]||07.2009—08.2009 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Сяргей Гурэнка]]||08.2009—05.2010 |- |style="text-align:left;"|в. а. [[Сяргей Саладоўнікаў]]||05.2010 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Уладзімер Гольмак]]||05.2010—11.2010 |- |style="text-align:left;"|[[Алег Васіленка]]||12.2010—05.2011 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Сяргей Аўчыньнікаў]]||05.2011—11.2011 |- |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Сяднёў]]||12.2011—07.2012 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Алег Пратасаў]]||07.2012—06.2013 |} |width="0"|&nbsp; |valign="top"| {| class="toccolours" !bgcolor=silver|Трэнэр !bgcolor=silver|Пэрыяд |- |style="text-align:left;"|[[Робэрт Мааскант]]||06.2013—12.2013 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Уладзімер Журавель]]||12.2013—12.2014 |- |style="text-align:left;"|[[Душан Угрын (1967)|Душан Угрын]]||12.2014—04.2015 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Вук Рашавіч]]<ref>[http://www.football.by/news/69526.html Вук Рашович утвержден главным тренером минского «Динамо»]{{Ref-ru}}</ref>||05.2015—07.2016 |- |style="text-align:left;"|[[Сяргей Бароўскі]]<ref>[http://by.tribuna.com/football/1042089628.html Рашович отправлен в отставку, главным тренером минского «Динамо» назначен Боровский]{{Ref-ru}}</ref>||07.2016—04.2017 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Сяргей Гурэнка]]<ref>[http://www.football.by/news/99127.html Гуренко назначен и. о. главного тренера «Динамо» Минск]{{Ref-ru}}</ref><ref>[http://www.football.by/news/122011.html Минское «Динамо» официально подтвердило уход Сергея Гуренко]{{Ref-ru}}</ref>||05.2017—01.2019 |- |style="text-align:left;"|[[Раман Піліпчук]]<ref>[http://www.football.by/news/122824.html Роман Пилипчук официально занял пост главного тренера минского «Динамо»]{{Ref-ru}}</ref>||02.2019—05.2019 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Сяргей Гурэнка]]<ref>[http://www.football.by/news/127471.html Сергей Гуренко вновь возглавил минское «Динамо»]{{Ref-ru}}</ref>||06.2019—04.2020 |- |style="text-align:left;"|[[Леанід Кучук]]<ref>[https://football.by/news/139016.html Официально: Леонид Кучук — главный тренер минского «Динамо»]{{Ref-ru}}</ref>||04.2020—06.2021 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|[[Арцём Чалядзінскі]]||06.2021—11.2022 |- |style="text-align:left;"|[[Вадзім Скрыпчанка]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-08-13 |url = https://dinamo-minsk.by/blr/pres-centr/naviny/20252/zhniven6/vadzim-skrypchanka-pakinu-minskae-dynama |загаловак = Вадзім Скрыпчанка пакінуў мінскае "Дынама" |выдавец = Афіцыйны сайт ФК «Дынама» Менск |дата доступу = 2025-12-06 |мова = be}}</ref>||11.2022—08.2025 |-bgcolor=#eeeeee |style="text-align:left;"|в. а. [[Аляксандар Паўлаў (футбаліст)|Аляксандар Паўлаў]]||08.2025—12.2025 |- |style="text-align:left;"|[[Аляксандар Шагойка]]<ref>[https://football.by/news/212157 Александр Шагойко возглавил столичное "Динамо"]{{Ref-ru}}</ref>||01.2026— |} |} == Статыстыка == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=55|Сэзон !width=50|Ліга !width=30|Месца !width=30|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=30|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=30|{{Падказка|Н|Нічыі}} !width=30|{{Падказка|П|Паразы}} !width=60|{{Падказка|РМ|Розьніца мячоў}} !width=45|{{Падказка|Пкт|Пункты}} ![[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|2012]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || {{Бронзавы мэдаль}} || 30 || 16 || 8 || 6 || 37–19 || 56 || [[Кубак Беларусі па футболе 2012—2013 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || {{Бронзавы мэдаль}} || 32 || 15 || 9 || 8 || 44–33 || 54 || [[Кубак Беларусі па футболе 2013—2014 гадоў|1/8]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || {{Срэбны мэдаль}} || 32 || 18 || 7 || 7 || 44–21 || 61 || [[Кубак Беларусі па футболе 2014—2015 гадоў|1/2]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая]] || {{Срэбны мэдаль}} || 26 || 15 || 8 || 3 || 36–13 || 53 || [[Кубак Беларусі па футболе 2015—2016 гадоў|1/4]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая]] || {{Бронзавы мэдаль}} || 30 || 15 || 10 || 5 || 46–28 || 55 || [[Кубак Беларусі па футболе 2016—2017 гадоў|1/4]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая]] || {{Срэбны мэдаль}} || 30 || 22 || 2 || 6 || 46–15 || 68 || [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|1/8]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая]] || {{Бронзавы мэдаль}} || 30 || 18 || 9 || 3 || 41–17 || 63 || [[Кубак Беларусі па футболе 2018—2019 гадоў|1/2]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|Найвышэйшая]] || '''4''' || 30 || 15 || 5 || 10 || 43–39 || 50 || [[Кубак Беларусі па футболе 2019—2020 гадоў|1/4]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|2020]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Найвышэйшая]] || '''6''' || 30 || 16 || 4 || 10 || 38–25 || 52 || [[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|1/16]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|Найвышэйшая]] || {{Бронзавы мэдаль}} || 30 || 19 || 5 || 6 || 55–20 || 62 || [[Кубак Беларусі па футболе 2021—2022 гадоў|1/4]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|2022]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|Найвышэйшая]] || '''4''' || 30 || 16 || 11 || 3 || 50–25 || 59 || [[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|1/8]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|Найвышэйшая]] || {{Залаты мэдаль}} || 28 || 22 || 3 || 3 || 72–21 || 69 || [[Кубак Беларусі па футболе 2023—2024 гадоў|1/2]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2024 году|2024]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|Найвышэйшая]] || {{Залаты мэдаль}} || 30 || 20 || 8 || 2 || 50–13 || 68 || [[Кубак Беларусі па футболе 2024—2025 гадоў|1/8]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2025 году|2025]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 году|Найвышэйшая]] || {{Срэбны мэдаль}} || 30 || 19 || 6 || 5 || 52–27 || 63 || [[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |} === Удзел у эўракубках === {{Асноўны артыкул|Дынама Менск у эўракубках}} {| class="wikitable" style="text-align: right;" |- style="text-align: center;" !Кубак !width=30|Г !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=70|М |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]||18||5||7||6||22—23 |- |[[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА/Ліга Эўропы]]||109||42||23||44||142—141 |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]||17||4||2||11||16—28 |- |[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубак кубкаў]]||6||2||3||1||6—4 |- |Усяго||150||53||35||62||186—196 |} {| class="wikitable" ! Сэзон ! Спаборніцтва ! Раўнд ! ! Супраціўнік ! Дома ! У гасьцёх ! Вынік |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2010—2011 гадоў|2010/11]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |2 к/р |{{Сьцяг Эстоніі}} |[[Калеў Сыламяэ]] |5:1 |5:0 |'''10:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Ізраілю}} |[[Макабі Хайфа]] |3:1 |0:1 |'''3:2''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Бэльгіі}} |[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |2:3 |1:2 |'''3:5''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2013—2014 гадоў|2013/14]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Летувы}} |[[Круоя Пакрой|Круоя]] |5:0 |3:0 |'''8:0''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Харватыі}} |[[Лякаматыва Заграб|Лякаматыва]] |1:2 |3:2 |'''4:4''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Турэччыны}} |[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] |0:1 |0:0 |'''0:1''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|2014/15]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |2 к/р |{{Сьцяг Фінляндыі}} |[[МюПа-47 Каўвола|МюПа-47]] |3:0 |0:0 |'''3:0''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Румыніі}} |[[ЧФР Клуж]] |1:0 |2:0 |'''3:0''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Партугаліі}} |[[Насьёнал Фуншал]] |2:0 |3:2 |'''5:2''' |- | | |Група K |{{Сьцяг Грэцыі}} |[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] |0:2 |1:6 |- | | |Група K |{{Сьцяг Італіі}} |[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |0:3 |2:1 |- | | |Група K |{{Сьцяг Францыі}} |[[Генгам (футбольны клюб)|Генгам]] |0:0 |0:2 |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў|2015/16]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |2 к/р |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[Чорнае Мора Варна|Чорнае Мора]] |4:0 |1:1 |'''5:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Швайцарыі}} |[[Цюрых (футбольны клюб)|Цюрых]] |1:1 ({{Падказка|д. ч.|дадатковы час}}) |1:0 |'''2:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Аўстрыі}} |[[Рэд Бул Зальцбург]] |2:0 |0:2 (3:2, [[пэнальці (футбол)|пэн]].) |'''2:2''' |- | | |Група E |{{Сьцяг Чэхіі}} |[[Вікторыя Пльзень]] |1:0 |0:2 |- | | |Група E |{{Сьцяг Аўстрыі}} |[[Рапід Вена]] |0:1 |1:2 |- | | |Група E |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |1:2 |0:4 |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў|2016/17]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Латвіі}} |[[Спартакс Юрмала|Спартакс]] |2:1 |2:0 |'''4:1''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Ірляндыі}} |[[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] |1:1 |1:0 |'''2:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Сэрбіі}} |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]] |0:2 |1:1 |'''1:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|2017/18]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Фарэрскіх астравоў}} |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]] |2:1 |2:0 |'''4:1''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Македоніі}} |[[Работнічкі Скоп’е|Работнічкі]] |3:0 |1:1 |'''4:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Кіпру}} |[[АЕК Лярнака]] |1:1 |0:2 |'''1:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2018—2019 гадоў|2018/19]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Ірляндыі}} |[[Дэры Сіці]] |1:2 |2:0 |'''3:2''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Славаччыны}} |[[ДАК 1904 Дунайска-Стрэда|ДАК 1904]] |4:1 |3:1 |'''7:2''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Расеі}} |[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт]] |4:0 |1:8 ({{Падказка|д. ч.|дадатковы час}}) |'''5:8''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2019—2020 гадоў|2019/20]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Латвіі}} |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]] |1:2 |1:1 |'''2:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2020—2021 гадоў|2020/21]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1 к/р |{{Сьцяг Польшчы}} |[[Пяст Глівіцы|Пяст]] |0:2 |— |'''0:2''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2022—2023 гадоў|2022/23]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |1 к/р |{{Сьцяг Чарнагорыі}} |[[Дэчыч Тузі|Дэчыч]] |1:1 |2:1 |'''3:2''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Ізраілю}} |[[Гапаэль Бээршэба]] |0:1 |1:2 |'''1:3''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2023—2024 гадоў|2023/24]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |1 к/р |{{Сьцяг Босьніі і Герцагавіны}} |[[Жалезьнічар Сараева|Жалезьнічар]] |1:2 |2:2 |'''3:4''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў|2024/25]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Армэніі}} |[[Пюнік Ерэван|Пюнік]] |0:0 |1:0 |'''1:0''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[Лудагорац Разград|Лудагорац]] |1:0 |0:2 |'''1:2''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў|2024/25]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |3 к/р |{{Сьцяг Гібральтару}} |[[Лінкальн Рэд Імпс]] |2:0 |1:2 |'''3:2''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Бэльгіі}} |[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |0:1 |0:1 |'''0:2''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў|2024/25]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |Лігавы этап |{{Сьцяг Шатляндыі}} |[[Гартс Эдынбург|Гартс]] |1:2 |— |— |- | | | |{{Сьцяг Фінляндыі}} |[[ХІК Хэльсынкі|ХІК]] |— |0:1 |— |- | | | |{{Сьцяг Польшчы}} |[[Легія Варшава|Легія]] |— |0:4 |— |- | | | |{{Сьцяг Даніі}} |[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |1:2 |— |— |- | | | |{{Сьцяг Паўночнай Ірляндыі}} |[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]] |2:0 |— |— |- | | | |{{Сьцяг Грэцыі}} |[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |— |0:4 |— |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025/26]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[Лудагорац Разград|Лудагорац]] |2:2 ({{Падказка|д. ч.|дадатковы час}}) |0:1 |'''2:3''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025/26]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |2 к/р |{{Сьцяг Альбаніі}} |[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]] |0:2 |0:1 |'''0:3''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026/27]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |1 к/р |{{Сьцяг Паўночнай Македоніі}} |[[Сылекс Кратава|Сылекс]] |0:1 |1:0 (6:5, [[пэнальці (футбол)|пэн]].) |'''1:1''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Азэрбайджану}} |[[Нэфтчы Баку|Нэфтчы]] |: |4:2 |''':''' |} == Санкцыі ЭЗ == 23 сакавіка 2012 году {{артыкул у іншым разьдзеле|Эўрапейская рада|Эўрапейская рада|be|Еўрапейскі савет}} дадала [[Юры Чыж|Юрыя Чыжа]] і ягоныя кампаніі, у тым ліку «Дынама-Менск», да [[Чорны сьпіс Эўразьвязу|Чорнага сьпісу Эўразьвязу]]<ref name="3A32012D0642">[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32012D0642 Council Decision 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures against Belarus]</ref><ref>{{cite web|language=ru|url=http://news.tut.by/politics/280743.html|title=ЕС обнародовал черный список из 12 человек и 29 компаний|date=2012-03-25|publisher=[[TUT.BY]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325211424/http://news.tut.by/politics/280743.html|archivedate=2012-03-25|accessdate=2012-03-25|dead-url=yes}}</ref>. 6 лістапада 2015 году санкцыі супраць Чыжа й ягоных актываў былі зьнятыя<ref>{{cite web|date=2015-10-6|url=http://nn.by/?c=ar&i=157529|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151006171032/http://nn.by/?c=ar&i=157529|archivedate=2015-10-06|title=Санкцыі ЕС у дачыненні да Юрыя Чыжа і яго актываў знятыя|publisher=[[Наша Ніва]]|accessdate=2015-10-06|language=be}}</ref><ref name="РС2">''ИК''. [http://www.svaboda.org/content/krutoje-pikie-juryja-cyza/27606470.html Крутое пике Юрия Чижа: от самого успешного бизнесмена Беларуси к арестанту?] «[[Радыё Свабода]]», 12.03.2016</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.dinamo-minsk.by/ Афіцыйная старонка клюбу] * [http://www.dinamo-minsk.org/ Неафіцыйная старонка]{{ref-ru}} {{Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} {{Чэмпіёны Беларусі па футболе}} {{Уладальнікі Кубка Беларусі па футболе}} {{Шаблён:Сьпіс беларускіх службоўцаў, у стаўленьні да якіх былі ўведзеныя санкцыі ЭЗ}} [[Катэгорыя:Дынама Менск| ]] [[Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ]] lqwzksaq9etexcheq6ancuohl866gmh 23 ліпеня 0 5520 2680148 2396043 2026-07-23T20:39:01Z Dzejka 92386 /* Сьмерці */ 2680148 wikitext text/x-wiki {{КаляндарЛіпень}} {{Дзень|23|07}} == Падзеі == * [[Бітва пад Берасьцем (1792)]] * Апошні абаронца [[Берасьцейская крэпасьць|Берасьцейскай фартэцыі]] [[Пётар Гаўрылаў|П. Гаўрылаў]] трапіў у палон == Нараджэньні == * [[1896]] — [[Антон Валынчык]], харавы дырыгент, кампазытар, пэдагог, выкладчык [[Наваградзкая беларуская гімназія|Наваградзкай беларускай гімназіі]] * [[1962]] — [[Артурас Дубоніс]], летувіскі гісторык і мэтрыкант * [[1968]] — [[Стэфані Сэймур]], амэрыканская [[супэрмадэль]] і [[акторка]] * [[1982]] — [[Людміла Калінчык]], беларуская біятляністка == Сьмерці == * [[1918]] — [[Лейб Найдус]], [[габрэй]]скі паэт * [[1966]] — [[Аляксандар Ружанцоў]], беларускі вайсковы дзеяч, пісьменьнік, бібліёграф * [[2026]] — [[Юры Хашчавацкі]],беларускі рэжысэр і сцэнарыст == Сьвяты == * * Дзень Рэвалюцыі [[Эгіпет|Эгіпту]] {{Месяцы}} [[Катэгорыя:23 ліпеня| ]] s3qs711nqj0b4imoa8i0lv9zw2400v1 БАТЭ Барысаў 0 20031 2680311 2679620 2026-07-24T10:31:28Z Dymitr 10914 /* Удзел у эўракубках */ абнаўленьне зьвестак 2680311 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = БАТЭ Барысаў |Лягатып = BATE Borisov.svg |Горад = [[Барысаў]], [[Беларусь]] |Стадыён = [[Барысаў-Арэна]] |Умяшчальнасьць = 13 126 |Пасада кіраўніка = Старшыня |Кіраўнік = Андрэй Капскі |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|БАТЭБарысаЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|БАТЭБарысаСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|БАТЭБарыса}} |Прыналежнасьць = Беларускія <!-- Форма/Хатнія колеры --> |pattern_la1=_bate17h |pattern_b1=_bate17h |pattern_ra1=_bate17h |pattern_sh1=_bate17h |pattern_so1 =_3_stripes_blue |leftarm1=faca11 |body1=faca11 |rightarm1=faca11 |shorts1=faca11 |socks1=faca11 |pattern_la2=_bate17a |pattern_b2=_bate17a |pattern_ra2=_bate17a |pattern_sh2=_bate17a |pattern_so2 =_3_stripes_yellow |leftarm2=0000FF |body2=0000FF |rightarm2=0000FF |shorts2=0000FF |socks2=0000FF |pattern_la3= _bate17r |pattern_b3= _bate17r |pattern_ra3= _bate17r |pattern_sh3 = _bate17r |pattern_so3 = _3_stripes_yellow |leftarm3=FFFFFF |body3=FFFFFF |rightarm3=FFFFFF |shorts3 = FFFFFF |socks3 = FFFFFF }} '''БАТЭ''' — [[Беларусь|беларускі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Барысаў|Барысава]]. Каманда была заснаваная ў 1973 годзе, узноўленая ў 1996 годзе. 15-разовы [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіён Беларусі]], шасьціразовы ўладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]], васьміразовы ўладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]. Першы беларускі клюб, які прайшоў у групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] і [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]], а таксама першы клюб, які выйшаў у плэй-оф эўрапейскіх турніраў. Ля вытокаў адраджэньня клюбу, які спыніў ісвананьне яшчэ ў савецкія часы, стаяў [[Анатоль Капскі]]. Пасьля сьмерці кіраўніка клюбу ў 2018 годзе, ачоліў клюб ягоны сын [[Андрэй Капскі]]. Доўгі час клюб праводзіў свае матчы на [[Гарадзкі стадыён (Барысаў)|Гарадзкім стадыёне]], але з дасягнутымі посьпехамі ў эўракубках стала магчымым пабудаваць новы стадыён ля самага гораду на ўезьдзе з [[Жодзін]]а. [[Барысаў-Арэна]], якая дала БАТЭ мажлівасьць ладзіць хатнія матчы ўсіх стадыяў эўракубкаў у Барысаве, адчыніла свае дзьверы ў 2014 годзе. == Гісторыя == === Першыя крокі === У год заснаваньня БАТЭ выступаў ва ўсходняй зоне другой групы (Д2) [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]]. Ужо першы сэзон склаўся для БАТЭ ўдала. Па яго выніках каманда дамаглася права на наступны год выступаць у чэмпіянаце рэспублікі. У 1974 годзе БАТЭ дамогся першага посьпеху — стаў чэмпіёнам [[БССР]], выйграўшы за сэзон 15 матчаў з 18 праведзеных. Аднак у наступным, 1975 годзе, БАТЭ прыйшлося здаволіцца толькі пятым месцам. Затое 1976 год стаў для БАТЭ сапраўды трыюмфальным: каманда аформіла своеасаблівы дубль, выйграўшы чэмпіянат і [[Кубак БССР па футболе|Кубак Беларускай ССР]]. У далейшым БАТЭ яшчэ раз станавіўся чэмпіёнам (1979), срэбным прызэрам (1978) чэмпіянату БССР і двойчы займаў чацьвертае месца (1977, 1981). У 1981 годзе каманда была расфармаваная. === Адраджэньне === [[Файл:Bate1999.jpg|міні|250пкс|Чэмпіёнскі склад 1999 году]] Новы этап у жыцьці БАТЭ пачаўся ў 1996 годзе. Ініцыятыўная група вырашыла адрадзіць каманду. Датай аднаўленьня лічыцца 12 красавіка 1996 году<ref>[http://by.tribuna.com/football/1028820071.html 19 лет назад был образован БАТЭ]{{Ref-ru}}</ref>. Галоўным трэнэрам каманды быў прызначаны [[Юры Пунтус]]. У год свайго адраджэньня БАТЭ выступаў у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|другой лізе (Д3)]] [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]] і заняў у ёй першае месца, выйграўшы ў 24 матчах з 27. Нападнік [[Мікалай Рындзюк]] забіў 28 мячоў і стаў найлепшым бамбардзірам турніру. На наступны год, выступаючы ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|першай лізе]], БАТЭ заняў другое месца і атрымаў права выступаць у элітным дывізіёне — [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі]]. У 1998-м, годзе свайго дэбюту на найвышэйшым узроўні, БАТЭ заваёўвае срэбныя мэдалі. Наступны год стаў яшчэ больш удалым: БАТЭ ўпершыню становіцца чэмпіёнам Беларусі. 2000 год зноў стаў для БАТЭ «срэбным». Чэмпіянат 2001 году прынёс клюбу бронзавыя ўзнагароды. Сэзон 2002 году стаў для БАТЭ неадназначным. Барысаўчане ўпершыню прабіліся ў фінал [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]], але зь лікам 0:2 саступілі [[Гомель (футбольны клюб)|ФК «Гомель»]]. Удала склаўся сэзон на эўрапейскай арэне. Выступаючы ў [[Кубак Інтэртота|Кубку Інтэртота]], БАТЭ атрымаў пераканаўчую перамогу над прадстаўніком нямецкай [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Бундэсьлігі]] — «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэнам-1860]]», а затым практычна на роўных згуляў з [[Італія|італьянскай]] «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньняй]]». На фінішы чэмпіянату БАТЭ ў адчайным дужаньні дасягнуў лідыруючага [[Нёман Горадня|ФК «Нёман»]] і ў «залатым» матчы чэмпіянату, дзякуючы голу [[Валеры Тарасенка|Валера Тарасенкі]] ў дадатковы час, атрымаў перамогу зь лікам 1:0. У чэмпіянаце 2003 году БАТЭ, нягледзячы на ўпэўненую гульню, да канца сэзону заставаўся на пятым месцы. У апошнім туры чэмпіянату яму мела сустракацца на выезьдзе зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». Гэтая сустрэча павінна была даць адказ на пытаньне, на якім месцы апынецца БАТЭ: другім або пятым. Але матч завяршыўся ўпэўненай перамогай БАТЭ 4:0, і каманда зноў заваявала срэбныя мэдалі. У 2004 годзе БАТЭ, які няўдала выступіў у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]], у фінале чэмпіянату ізноў прэтэндаваў на самыя высокія месцы, за тур да фінішу адстаючы ад менскага «Дынама» на два ачкі. І зноў апошняя сустрэча чэмпіянату мелася быць зь лідэрам на выезьдзе. Аднак гэтым разам леташняму трыюмфу не наканавана было паўтарыцца. Саступіўшы 0:2, БАТЭ заняў другое месца. Сэзон 2005 году стаў самым цяжкім у гісторыі БАТЭ. Па-першае, у канцы папярэдняга сэзону каманду пакінуў яе нязьменны трэнэр [[Юры Пунтус]], якога на трэнэрскім мастку БАТЭ зьмяніў [[Ігар Крывушэнка]]. Па-другое, у новы клюб Пунтуса перайшлі шэраг маладых гульцоў, на якіх у гэтым сэзоне ўскладаліся вялікія надзеі. БАТЭ саступіў у фінале Кубку [[МТЗ-РІПА Менск|МТЗ-РІПА]], а па выніках чэмпіянату апынуўся на пятым месцы, упершыню ў найноўшай гісторыі застаўшыся без мэдалёў. 2006 год — асаблівы ў лёсе каманды. У гэты год адзначаўся дзесяцігадовы [[юбілей]] узнаўленьня клюбу. І БАТЭ годна адзначыў гэтую дату. Барысаўчане ўпершыню сталі ўладальнікамі Кубка Беларусі, у фінале ў дадатковы час зь лікам 3:1 перамогшы салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]». А ў чэмпіянаце БАТЭ таксама фінішаваў першым, такім чынам зрабіўшы своеасаблівы дубль. [[Файл:Champions League 2008-09 BATE-Real Perfomance.jpg|міні|зьлева|250пкс|На матчы Лігі чэмпіёнаў супраць мадрыдзкага «Рэалу»]] 2007 год стаў асаблівым як у гісторыі БАТЭ, так і ўсяго беларускага футболу. У гэтым сэзоне БАТЭ дамогся нябачанага раней беларускімі клюбамі посьпеху — выйшаў у трэці кваліфікацыйны раўнд [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]], выявіўшы пры гэтым велізарную волю да перамогі. Так, у першым кваліфікацыйным раўндзе БАТЭ прайграў у гасьцях [[кіпр]]скаму клюбу [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]] 0:2, аднак у хатнім матчы здолеў схіліць чару вагаў двухраўндавага супрацьстаяньня ў сваю карысьць, абгуляўшы супраціўніка зь лікам 3:0. У другім крузе быў упэўнена перайграны [[Ісьляндыя|ісьляндзкі]] «[[Габнарф’ёрдур (футбольны клюб)|Габнарф’ёрдур]]» — 3:1 на выезьдзе, 1:1 у хатнім матчы. У трэцім раўндзе супраціўнікам БАТЭ быў румынскі «[[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]]». Першы матч у Барысаве завяршыўся зь лікам 2:2, у другім матчы мацней былі румыны — 2:0. Выбыўшы з розыгрышу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2007—2008 гадоў|Лігі чэмпіёнаў]], БАТЭ ў першым раўндзе [[Кубак УЭФА 2007—2008 гадоў|Кубка УЭФА]] сустракаўся з гішпанскім «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэалам]]» — самым рэйтынгавым клюбам розыгрышу — і атрымаў дзьве паразы: 4:1 на выезьдзе і 2:0 на менскім стадыёне «Дынама». У чэмпіянаце Беларусі БАТЭ датэрмінова, за чатыры туры да фінішу, заваяваў чэмпіёнскі тытул. У розыгрышы Кубка БАТЭ зноў дайшоў да фіналу, дзе ў сэрыі пасьляматчавых пэнальці саступіў берасьцейскаму «[[Дынама Берасьце|Дынама]]». === Эпоха Віктара Ганчарэнкі === 6 жніўня 2008 году БАТЭ пад кіраўніцтвам новага трэнэра [[Віктар Ганчарэнка|Віктара Ганчарэнкі]] выбіў з 2-га кваліфікацыйнага раўнду Лігі чэмпіёнаў бэльгійскі «[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]», адолеўшы яго па суме двух матчаў зь лікам 4:3, і прабіўся ў 3-і кваліфікацыйны раўнд. [[Файл:BATE 2008.JPG|значак|зьлева|Футбалісты клюбу ў матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніту]]».]] 27 жніўня 2008 году, згуляўшы ўнічыю 1:1 зваротны матч у Барысаве з баўгарскім клюбам «[[Леўскі Сафія|Леўскі]]», БАТЭ ўпершыню трапіў у групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2008—2009 гадоў|Лігі чэмпіёнаў]], перамогшы ў першым матчы ў гасьцях 1:0. Ніколі яшчэ ў самы прэстыжны эўракубкавы турнір не трапляў так званы «футбольны карлік» зь пятага дзясятку клюбнага рэйтынг-ліста [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Зноў жа, ніколі дагэтуль да групавой стадыі на даходзіла каманда, якая пачынала шлях у найслабейшым з магчымых кошыкаў лёсаваньня<ref>{{Спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20080921093728/http://www.svaboda.org/content/Article/1200586.html|загаловак=Радыё «Свабода»: У барысаўскага «карліка» ёсьць шанец стаць гігантам|url=http://www.svaboda.org/content/Article/1200586.html|дата копіі=21 верасьня 2008}}</ref>. У групавой стадыі БАТЭ трапіў у групу H разам з «[[Рэал Мадрыд|Рэалам]]» (Мадрыд), «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусам]]», «[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэнітам]]». У першай гульні на выезьдзе БАТЭ саступіў «Рэалу» зь лікам 0:2. У другой сваёй гульні зь «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусам]]» (2:2) БАТЭ стаў першым беларускім футбольным клюбам, які набраў пункты ў групавым этапе гэтага турніру. 21 кастрычніка, у трэцяй гульні на выезьдзе БАТЭ згуляў у нічыю (1:1) з «Зэнітам» з Санкт-Пецярбургу, а ў чацьвертай прайграў яму ў [[Менск]]у зь лікам 0:2. У апошняй гульні групавога турніру БАТЭ згуляў унічыю зь «Ювэнтусам» 0:0, і ў выніку набраўшы 3 пункты ў 6 гульнях, клюб заняў апошняе месца ў групе і скончыў свой выступ у эўракубках. 31 кастрычніка 2008 году БАТЭ стаў пяціразовым чэмпіёнам Беларусі. У гэты дзень быў згуляны перанесены матч 17-га туру, на ім падначаленыя Віктара Ганчарэнкі перамаглі жодзінскае «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда]]» зь лікам 2:1 і за два туры да фінішу сталі недасягальныя для перасьледнікаў. 26 жніўня 2010 году заваяваў права гуляць у групавым этапе [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігі Эўропы]]. Быў абыграны ісьляндзкі «[[Габнарф’ёрдур (футбольны клюб)|Габнарф’ёрдур]]» (5:1 дома, 1:0 у гасьцях), затым параза па суме 2 матчаў ад дацкага «[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгагену]]» (0:0 дома і 2:3 у гасьцях) у Лізе чэмпіёнаў. Затым у кваліфікацыі Лігі Эўропы быў двойчы абыграны [[Партугалія|партугальскі]] «[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]» (3:0 дома і 2:1 у гасьцях). Па выніках жараб’ёўкі супраціўнікамі БАТЭ сталі нідэрляндзкі [[АЗ Алькмаар|АЗ]] (перамога 4:1 дома, паражэньне 0:3 у гасьцях), «[[Дынама Кіеў]]» (2:2 у гасьцях, паражэньне 1:4 дома), «[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]» (перамога 1:0 у гасьцях; перамога 3:1 дома). Па выніках групавога турніру барысаўчане ўпершыню выйшлі ў 1/16 фіналу эўрапейскага кубка, дзе па суме дзьвюх сустрэч саступілі францускаму [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПСЖ]] (2:2 дома і 0:0 на выезьдзе). [[Файл:Champions League 2011-12 BATE-Barcelona at Dynamo.jpg|значак|На матчы ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|ЛЧ]] супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]»]] 2 жніўня 2011 году клюб атрымаў права гуляць у раўндзе плэй-оф чэмпіёнскай кваліфікацыі Лігі чэмпіёнаў, абыграўшы ў другім кваліфікацыйным раўндзе «[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]]» (1:1 у гасьцях, 2:0 дома), а ў трэцім — «[[Экранас Панявеж|Экранас]]» (0:0 у гасьцях, 3:1 дома). 24 жніўня БАТЭ абыграў аўстрыйскі «[[Штурм Грац|Штурм]]» у гасьцях 0:2 (1:1 дома) і другі раз у сваёй гісторыі выйшаў у групавы этап Лігі чэмпіёнаў, атрымаўшы, пры гэтым, месца ў трэцім кошыку. Па выніках жараб’ёўкі БАТЭ адправіўся ў групу H разам з «[[Барсэлёна]]й», «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» і «[[Вікторыя Пльзень|Вікторыяй]]». [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2011—2012 гадоў|Ліга чэмпіёнаў 2011—2012 гадоў]] далася БАТЭ цяжка. У першым матчы БАТЭ саступіў «Барсэлёне» (0:5). У другім матчы саступіў «[[Мілян (футбольны клюб)|Міляну]]» (0:2). Трэці матч зь «Вікторыяй» быў згуляны зь лікам 1:1. Чацьверты матч у [[Барсэлёна|Барсэлёне]] быў прайграны зь лікам 4:0. Пяты матч быў, мабыць, найлепшым у гэтай Лізе чэмпіёнаў. БАТЭ згуляў унічыю зь «Мілянам» (1:1). Апошні, шосты матч, быў важны: у ім вырашаўся далейшы ўдзел у [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]. БАТЭ прайграў матч зь «[[Вікторыя Пльзень|Вікторыяй]]» і завяршыў удзел у турнірах. Старт афіцыйных выступленьняў БАТЭ ў сэзоне 2012 году пачаўся з паражэньня ад «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомелю]]» ў Супэркубку Беларусі зь лікам 0:2. Пазьней, клюб атрымаў 11 перамог запар, але ў 13 туры саступіў «[[Белшына Бабруйск|Белшыне]]» (0:1). Перад пачаткам эўракубкаў 2012—2013 гадоў, БАТЭ сыграў некалькі матчаў няўдала. Да таго ж, у алімпійскую зборную былі выкліканыя [[Аляксандар Гутар]], [[Дзяніс Палякоў]], [[Дзьмітры Бага]], [[Рэнан Брэсан]]<ref>[http://www.pressball.by/london2012/footballteam Олимпийская сборная Георгия Кондратьева]{{Ref-ru}}</ref>, што аслабіла склад БАТЭ. Аднак, клюб узмацніўся [[Аляксандар Глеб|Аляксандрам Глебам]] і [[Раман Васілюк|Раманам Васілюком]]. У другім кваліфікацыйным раўндзе БАТЭ не бяз працы перамагае «[[Вардар Скоп’е|Вардар]]» (3:2), аднак у наступным раўндзе ўпэўнена пермагае «[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]» (3:2). Па выніках двух матчаў, барысаўскі клюб перамог «[[Гапаэль Іроні Кір’ят-Шмана|Гапаэль Кір’ят-Шмана]]» (3:1) і выйшаў у групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2012—2013 гадоў|Лігі чэмпіёнаў 2012—2013 гадоў]]. [[Файл:Minsk, Belarus - panoramio (44).jpg|значак|зьлева|БАТЭ на стадыёне [[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]] ў кастрычніку 2012 году.]] Паводле вынікаў лёсаваньня [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2012—2013 гадоў|Лігі чэмпіёнаў 2012—2013 гадоў]] БАТЭ трапіў у групу F разам з «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіяй]]», «[[Ліль (футбольны клюб)|Лілем]]» і «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыяй]]». У першых двух матчах барысаўчане сэнсацыйна перамаглі ў гасьцёх францускі «[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]» (3:1) і дома нямецкую «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыю]]» (3:1). Але ў дзьвюх наступных сустрэчах трывалі паразу ад гішпанскай «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]» (0:3 і 2:4). У астатніх сваіх матчах у групе БАТЭ таксама саступіў, аднак здолеў заняць 3 радок і атрымаць права на ўдзел у [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]]. Дарэчы, «Баварыя» ў тым сэзоне атрымала ўпэўненую перамогу ў Лізе чэмпіёнаў, а БАТЭ стаў адзіным клюбам, які здолеў забіць мюнхэнцам больш за два мячы ў аднім матчы. 11 лістапада пасьля перамогі зь лікам 5:1 над клюбам «[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]», барысаўскі клюб датэрмінова ў 7 раз запар стаў чэмпіёнам Беларусі. У пачатку 2013 году БАТЭ гуляў у матчах 1/16 Лігі Эўропы супраць турэцкага «[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]». У сувязі з рэканструкцыяй менскага стадыёну «Дынама», дзе БАТЭ звычайна праводзіў міжнародныя сустрэчы, клюб быў вымушаны шукаць іншую пляцоўку. У выніку матч прайшоў у [[Горадня|Горадні]]. Нягледзячы на тое, што «Фэнэрбахчэ» амаль увесь матч праводзіў у меншасьці, гульня скончылася ўнічыю 0:0. У адказным матчы БАТЭ прапусьціў з пэнальці (0:1) і скончыў выступленьне ў турніры. У [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|сэзоне 2013 году]] айчыннага чэмпіянату БАТЭ стартаваў ня вельмі ўпэўнена, у выніку чаго лідэрства ў табліцы перахапіў салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», якім кіраваў [[Уладзімер Журавель]]. Улетку барысаўчане наладзілі гульню, і, атрымоўваючы перамогу за перамогай, пачалі даганяць салігорскі клюб. Расчараваньнем для аматараў каманды стала выступленьне БАТЭ ў Лізе чэмпіёнаў. На першай жа стадыі ў 2-м кваліфікацыйным раўндзе барысаўскі клюб саступіў казахстанскаму «[[Шахтар Караганда|Шахтару]]», з аднолькавым лікам у абодвух сустрэчах — 0:1, і выбыў з розыгрышу эўракубкаў. 21 верасьня 2013 году БАТЭ ў гасьцёх перайграў салігорскі «Шахцёр» (3:0) і ўпершыню ў сэзоне выйшаў на першае месца ў турнірнай табліцы. Дзякуючы чарзе няўдачаў салігорцаў БАТЭ хутка замацаваўся на першым радку. === Апошнія гады Капскага === [[Файл:Barysaw Barysaw-Arena 4.jpg|значак|зьлева|У сярэдзіне 2014 году БАТЭ пераехаў на новы стадыён [[Барысаў-Арэна|Барысаў-Арэну]].]] 12 кастрычніка 2013 году было абвешчана аб тым, што Віктар Ганчарэнка пакідае пасаду галоўнага трэнэра<ref>{{Спасылка|аўтар=Гнатенко, А.|url=https://www.kuban.kp.ru/daily/26145/3034811/|загаловак=Наставником «Кубани» стал лучший тренер Белоруссии|праект=KP.RU|дата публікацыі=14 кастрычніка 2013|мова=ru}}</ref>. Новым галоўным трэнэрам быў прызначаны [[Аляксандар Ермаковіч]]. 9 лістапада 2013 году, атрымаўшы перамогу ў 30 туры над «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]», БАТЭ стаў дзесяціразовым чэмпіёнам Беларусі. У сэзоне 2014 году БАТЭ быў вымушаны доўгі час змагацца за лідарства ў чэмпіянаце зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». У выніку, барысаўчанам пасьля перамогі над менчукамі ў матчы 29 тура, як адбыўся 1 лістапада, удалося адарвацца і пасьля наступнага тура датэрмінова ўзяць чарговае золата. Пры гэтым, БАТЭ ўсталяваў рэкорд: каманда не прайгравала на працягу 31 матча чэмпіянату (ранейшы рэкорд — 29 матчаў — належыў віцебскай «[[Віцебск (футбольны клюб)|Дзьвіне]]» ў сэзоне 1994—1995 гадоў). У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2014—2015 гадоў|Лізе чэмпіёнаў]] БАТЭ здолеў чарговы, ужо чацьверты, раз прабіцца ў групавы этап: хоць і з праблемамі, але былі пройдзеныя альбанскі «[[Скендэрбэў Корча|Скендэрбэў]]», вугорскі «[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]» і славацкі «[[Слован Браціслава|Слован]]». Але ў групавым этапе барысаўчане пацярпелі па дзьве разгромных паразы ад «[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]» і данецкага «[[Шахтар Данецк|Шахтара]]». Адна перамога над «[[Атлетык Більбао|Атлетыкам]]» зь [[Більбао]] не дазволіла барысаўчанам узьняцца вышэй за апошняе месца ў групе. Пры гэтым паводле колькасьці прапушчаных у групавым этапе галоў (24) БАТЭ паставіў новы антырэкорд у гісторыі турніру. У наступным сэзоне БАТЭ здолеў трэці раз здабыць [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]], у фінале выгуляўшы салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]» зь лікам 4:1. У чэмпіянаце клюб таксама ня меў перашкод, амаль ад пачатку сэзону значна адарваўшыся ад канкурэнтаў і за чатыры туры да фінішу гарантаваўшы чарговае чэмпіёнства. Барысаўская сэрыя без паразаў у чэмпіянаце, якая была распачатая ў папярэднім сэзоне, была спыненая толькі ў 15 туры менскім «Дынама» (0:1), такім чынам склала 45 матчаў. У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў|Лізе чэмпіёнаў]] БАТЭ зноўку выйшаў у групавы этап, па чарзе пераадолеўшы ірляндзкі «[[Дандолк (футбольны клюб)|Дандолк]]», вугорскі «[[Фэхэрвар Сэкешфэхэрвар|Відэатон]]» і сэрбскі «[[Партызан Бялград|Партызан]]». Супернікамі на групавым этапе сталі «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]», «[[Рома Рым|Рома]]» і «[[Баер Левэркузэн|Баер]]», сярод якіх БАТЭ лічыўся аўтсайдэрам. Аднак у другім туры групавога этапу барысаўчане нечакана нанесьлі паразу «Роме» зь лікам 3:2. Зрэшты, барысаўчане набралі 5 пунктаў і апынуліся апошнімі ў групе. Сэзон 2016 году атрымаўся для БАТЭ няўдалым. Каманда другі раз запар дайшла да фіналу Кубка Беларусі, але ня здолела захаваць тытул, саступіўшы ў сэрыі пенальці жодзінскаму «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]». У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў|Лізе чэмпіёнаў]] БАТЭ прайшоў у другім кваліфікацыйным раўндзе фінскі [[СІК Сэйняёкі|СІК]], але ў трэцім саступіў ірляндзкаму «Дандолк» (1:0, 0:3) і выбыў у [[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў|Лігу Эўропы]], дзе таксама ня здолеў прабіцца ў групавы этап, прагуляўшы ў плэй-оф кваліфікацыі паводле суме дзьвюх сустрэч «[[Астана (футбольны клюб)|Астане]]» з Казахстану (0:2, 2:2). У выніку БАТЭ ў другі раз з 2008 году застаўся без эўракубкаў увосень. Адзіным адносным посьпехам стаў упэўнены выступ у чэмпіянаце, дзе БАТЭ адразу захапіў лідэрства, а асноўныя канкурэнты — менскае «Дынама» і салігорскі «Шахцёр» — у пачатку турніру страцілі шмат пунктаў. 14 кастрычніка 2016 году ў матчы 25-га тура БАТЭ перамог мікашэвіцкі «[[Граніт Мікашэвічы|Граніт]]» зь лікам 1:0 і заўчасна стаў чэмпіёнам. [[Файл:FK Crvena zvezda - Bate Borisov.jpg|значак|зьлева|На матчы «[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]»—БАТЭ ў верасьні 2017 году.]] У пачатку сэзона 2017 году БАТЭ быў выбіты ў паўфінале Кубка Беларусі, дзе сустракаўся зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]» (0:2, 1:0). Няўдала пачаўся для барысаўскага клюбу і чэмпіянат краіны — прапусьціўшы наперад асноўных канкурэнтаў, як звыйчайна менскае «Дынама» і «Шахцёр», БАТЭ доўгі час займаў другі і трэці радок. Пры гэтым дружына ў матчах з сваімі канкурэнтамі атрымаў «сухія» перамогі (1:0 і 1:0 з «Дынама», 1:0 і 4:0 з «Шахцёрам»), аднак саступіў клюбам зь сярэдзіны і ніжняй частцы табліцы — «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцку]]», «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]», «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]» і «[[Крумкачы Менск|Крумкачам]]». У [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2017—2018 гадоў|Лізе чэмпіёнаў]] БАТЭ прайшоў у другім кваліфікацыйным раўндзе армянскі «[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]». У трэцім раўндзе пасьля гасьцявой паразы ад чэскай «[[Славія Прага|Славіі]]» (0:1) барысаўчане ня здолелі ў хатнім матчы забясьпечыць неабходны лік — перамога барысаўчан 2:1 адправіла далей «Славію». БАТЭ перайшоў у [[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|Лігу Эўропы]], дзе ў двубоі з украінскай «[[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыяй]]» пасьля хатняй нічыі 1:1 здабыў валявую гасьцявую перамогу зь лікам 2:1 і прабіўся у групавы этап. Супернікамі ў групе сталі ангельскі «[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]», нямецкі «[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]» і сэрбская «[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]». [[Файл:Vital Radzivonaŭ 2012 BLR.jpg|значак|Адзін з найлепшых гульцоў у гісторыі клюбу [[Віталь Радзівонаў]].]] Фініш сэзону 2017 годзе ў чэмпіянаце азмрочыўся для БАТЭ шэрагам скандалаў. Шырокую вядомасьць атрымала гэтак званая «справа Верамко», то бок 23 верасьня на хатні матч барысаўчан супраць «Слуцка» (які скончыўся зь лікам 6:0) быў заяўлены і правёў увесь матч на лаўцы запасных брамнік [[Сяргей Верамко]], які да таго адбыў пяціматчавую дыскваліфікацыю. Але разам з дыскваліфікацыяй быў накладзены штраф, у выпадку неаплаты якога дыскваліфікацыя падаўжалася да моманту аплаты, і, як высьветілася, штраф быў аплачаны Верамко толькі 27 верасьня. Дысцыплінарны камітэт АБФФ за неправамоцны ўдзел гульца 13 кастрычніка прысудзіў БАТЭ тэхнічную паразу, што значна ўскладніла БАТЭ барацьбу за чэмпіёнства. Барысаўчане падалі апэляцыю, і 10 лістапада (за два туры да канца чэмпіянату) Апэляцыйны камітэт АБФФ, прызнаўшы віну Верамко, адмяніў папярэдні вырак Дысцыплінарнага камітэту і павярнуў тры пункты, абмежаваўшыся штрафам. У матчах з удзелам БАТЭ таксама быў зафіксаваны шэраг памылковых судзейскіх рашэньняў: 28 кастрычніка ў матчы супраць «[[Нафтан Наваполацак|Нафтанам]]» пры ліку 1:0 на карысьць барысаўчанаў быў прызначаны пэнальці ў браму БАТЭ за гульню рукой, але мяч трапіў у плячо [[Віталь Гайдучык|Віталю Гайдучыку]]. Пэнальці быў рэалізаваны навапалачанамі, і матч скончыўся зь лікам 1:1. Пазьней, 18 лістапада, у перадапошнім туры ў матчы супраць «[[Нёман Горадня|Нёману]]» пры ліку 1:1 [[Віталь Радзівонаў]] пры дапамозе сваёй рукі адправіў мяч у браму, і арбітар залічыў гол (выніковы лік 3:1 на карысьць БАТЭ). Няўдачы на фінішы «Дынама» і «Шахцёра» разам з станоўчымі для БАТЭ вынікам «справы Верамко» дазволілі барысаўчанам перад апошнім турам выйсьці на першае месца ў табліцы. Пры гэтым у гасьцявым матчы апошняга тура супраць «[[Гарадзея (футбольны клюб)|Гарадзеі]]» БАТЭ было дастаткова згуляць унічыю, каб стаць чэмпіёнам. Аднак, адкрыўшы лік у матчы, барысаўчане тройчы прапусьцілі, і да 75-й хвіліны «Гарадзея» перамагала зь лікам 3:1 (у той час як менскае «Дынама» ўпэўнена вяло ў ліку ў сваім матчы і пераганяла барысаўчан). Тым ня менш, Віталь Радзівонаў, які выйшаў на замену ў БАТЭ, на 79-й хвіліне забіў з пэнальці, а на пятай дададзенай хвіліне ўсталяваў канчатковы лік 3:3, што прынесла БАТЭ чарговае чэмпіёнства. 2018 год пачаўся для БАТЭ пад кіраўніцтвам новага трэнэра — [[Алег Дулуб|Алега Дулуба]]. Каманда ўпэўнена стартавала ў чэмпіянаце Беларусі, здабыўшы перамогі ў першых васьмі турах, аднак саступіла берасьцейскаму «Дынама» ў Супэркубку Беларусі і ў фінале Кубка Беларусі. Пасьля першых няўдач у чэмпіянаце Беларусі Дулуб быў звольнены, а выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера стаў [[Аляксей Бага]], які пазьней быў зацьверджаны на пасадзе. Пад ягоным кіраўніцтвам БАТЭ працягнуў пасьпяховы выступ у чэмпіянаце Беларусі, а ў Лізе чэмпіёнаў пасьля перамог над фінскім [[ХІК Хэльсынкі|ХІКам]] і азэрбайджанскім «[[Карабах Агдам|Карабахам]]» саступіў у плэй-оф нідэрляндзкаму [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] і патрапіў у групавы этап Лігі Эўропы. 22 верасьня 2018 году пасьля працяглай хваробы памёр старшыня клюбу [[Анатоль Капскі]], які стаяў на чале клюбу зь ягонага адраджэньня ў 1996 годзе. Да канца сэзону каманда выхадзіла на поле з траўрнымі повязямі. 4 лістапада, пасьля перамогі над гарадзенскім «Нёманам», БАТЭ стаў 15-разовым чэмпіёнам Беларусі. У групавым раўндзе Лігі Эўропы БАТЭ сустрэўся з вугорскім «[[Фэхэрвар Сэкешфэхэрвар|МОЛ Відзі]]», ангельскім «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» і грэцкім [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОКам]]. Пачаўшы зь перамогі над «МОЛ Відзі», БАТЭ пасьля саступіў ПАОКу і двойчы «Чэлсі», аднак перамогі ў двух апошніх турах над «МОЛ Відзі» і ПАОКам прынесьлі барысаўскаму клюбу месца ў 1/16 фіналу Лігі Эўропы, дзе саступілі лёнданскаму «Арэсналу». === Пагаршэньне вынікаў === У Супэркубку Беларусі БАТЭ другі раз запар трываў паразу ад берасьцейскага «Дынама», а ў Кубку Беларусі 2018—2019 гадоў дрыжына выбыла на стадыі чвэрцьфіналу, саступіўшы ў двухматчавым супрацьстаяньні «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]». У чэмпіянаце Беларусі БАТЭ ў першай палове сэзону знаходзіўся ў уверсе табліцы, змагаючыся за першы радок зь берасьцейцамі і салігорскім «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]». У 1-м кваліфікацыйным раўндзе Лігі чэмпіёнаў БАТЭ перамог польскі «[[Пяст Глівіцы|Пяст]]», аднак у другім саступіў нарвэскаму «[[Русэнборг Тронгэйм|Русэнборгу]]». Перайшоўшы ў Лігу Эўропы, каманда ў 3-м кваліфікацыйным раўндзе прайшла басьнійскі клюб «[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]», а ў плэй-оф, як і тры гады таму, патрапіла на казахстанскую «[[Астана (футбольны клюб)|Астану]]». Пасьля паразы ў гасьцёх зь лікам 0:3 дома БАТЭ забіў толькі двойчы (2:0) і паводле суме дзьвюх сустрэч выбыў з турніру. Тым часам шэраг няўдач барысаўчан вывеў на першы радок у чэмпіянаце Беларусі берасьцейскае «Дынама», якое без правалаў дайшло да канца сэзону і здабыла чэмпіёнства. Такім чынам перарвалася сэрыя БАТЭ з 13 чэмпіёнстваў запар. Барысаўскі клюб у сэзоне 2019 году атрымаў срэбныя мэдалі. У пачатку 2020 году дружыну ачоліў [[Кірыл Альшэўскі]]. Пад ягоным кіраўніцтвам каманда пачала чэмпіянат зь дзьвюх паразаў, але апасьля справы пайшлі лепей, і неўзабаве БАТЭ ўключыўся ў барацьбу за прызавыя месцы. Таксама быў здабыты Кубак Беларусі — у фінале ў дадатковы час была атрымана перамога над кріўдзіцелем апршняга часу берасьцейскім «Дынама» (1:0). У Лізе Эўропы БАТЭ адразу выбыў з турніру, саступіўшы на выезьдзе сафійскаму [[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] (0:2). У чэмпіянаце Беларусі ж каманда доўгі час вяла змаганьне за першы радок з салігорскім «Шахцёрам». У верасьні 2020 года Альшэўскі быў звольнены, а новым трэнэрам стаў ягоны памочнік [[Аляксандар Лісоўскі]]. Перад заканчэньнем сэзону БАТЭ яшчэ ачольваў табліцу, але нічыя ў апошнім туры зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]» (0:0) адкінула барысаўчанаў на другі выніковы радок. У сьнежні 2020 года новым галоўным трэнэрам стаў [[Віталь Жукоўскі]], які раней доўгі час ачольваў «Іслач». З каманды сышлі шматгадовыя лідэры [[Ігар Стасевіч]], [[Ягор Філіпенка]] (абодва перайшлі ў салігорскі «Шахцёр»), [[Дзьмітры Бага]]. Ім на замену прыйшлі пераважна маладыя гульцы. У пачатку сэзону 2021 году фан-рух БАТЭ адмовіўся падтрымліваць клюб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, зьбіцьцё і забойства людей за ўласныя меркаваньні<ref>{{cite web|url = https://sport.tut.by/news/football/720682.html|title = Фанаты белорусских футбольных клубов массово объявляют о бойкоте матчей|date = 2021-02-28|work = [[TUT.BY]]|language = ru|accessdate = 2021-02-28|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210228190551/https://sport.tut.by/news/football/720682.html|archivedate = 28 лютага 2021|deadurl = yes}}</ref>. [[Файл:Matchday July, 2021.jpg|значак|зьлева|Перад матчам [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Лігі канфэрэнцыяў]] у [[Батумі]] супраць мясцовага клюбу «[[Дынама Батумі|Дынама]]».]] У чэмпіянаце БАТЭ, хоць і рухаўся няблага, але ня здолеў перашкодзіць захапіць лідэрства салігорскаму «Шахцёру», які атрымліваў перамогу за перамогай. У траўні БАТЭ другі раз запар стаў уладальнікам Кубка Беларусі, атрымаўшы ў фінале перамогу над «Іслаччу» (2:1). Выступы ў Лізе канфэрэнцыяў былі няўдалымі — пасьля гасьцявой перамогі 1:0 над батумскім «[[Дынама Батумі|Дынама]]» БАТЭ саступіў на Барысаў-Арэне зь лікам 1:4 і быў вымушаны спыніць удзел у турніры. У гэты ж час асноўны нападнік клюбу [[Максім Скавыш]] перайшоў у «Шахцёр». Пасьля БАТЭ навязваў пэўную канкурэнцыю салігарчанам, і нават у верасьні атрымаў хатнюю перамогу над «Шахцёрам» (1:0), аднак неўзабаве салігорская каманда атрымала гандыкап і замацавалася на першым радку. БАТЭ ж толькі ў апошнім туры здабыў трэція запар срэбныя мэдалі, абышоўшы менскае «Дынама». У студзені 2022 году новым галоўным трэнэрам стаў [[Аляксандар Міхайлаў]], які раней узначальваў дублюючы склад клюбу. Дружына добра пачала чэмпіянат, атрымаўшы перамогі ў пяці першых матчах запар, аднак пазьней справы пагоршыліся, БАТЭ шмат гуляў унічыю і прапусьціў наперад канкурэнтаў. У фінале Кубка Беларусі БАТЭ саступіў «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомелю]]» (1:2), а таксама выбыў зь Лігі канфэрэнцыяў, саступіўшы турэцкаму «[[Коньяспор Конья|Коньяспору]]» з агульным лікам 0:5. У жніўні празь няўдачы Міхайлаў сышоў у адстаўку, а выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнэра быў прызначаны ягоны памочнік [[Сяргей Зяневіч]], аднак пад кіраўніцтвам новага адмыслоўца сытуацыя не палепшылася, неўзабаве БАТЭ быў выкінуты з прызавой тройкі. У кастрычніку на чале каманды зноўку стаў Кірыл Альшэўскі, які вярнуў БАТЭ ў барацьбу. Барысаўчане здолелі абысьці менскае «Дынама», але салігорскі «Шахцёр» і менскі «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетык-БДУ]]» засталіся наперадзе, а БАТЭ застаўся трэцім. У Найвышэйшай лізе ў 2023 годзе БАТЭ хутка прапусьціў наперад канкурэнтаў і ня ўдзельнічаў у барацьбе за чэмпіёнства. Каманда зноў дайшла да фіналу Кубка Беларусі, дзе саступіла жодзінскаму «Тарпэда-БелАЗ» зь лікам 0:2. Пасьля адхіленьня «Шахцёра» і «Энэргетыка-БДУ» ад эўракубкаў барысаўчане атрымалі месца ў Лізе чэмпіёнаў, дзе ў першым кваліфікацыйным раўндзе перамаглі альбанскі «[[Партызані Тырана|Партызані]]», аднак пасьля пасьлядоўна выбылі зь Лігі чэмпіёнаў, Лігі Эўропы і Лігі канфэрэнцыяў, саступіўшы адпаведна кіпрскаму «[[Арыс Лімасол|Арысу]]», малдаўскаму «[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыфу]]» і косаўскаму «[[Балкані Сухарэка|Балкані]]». У чэмпіянаце БАТЭ працягваў змагацца за трэці радок, аднак у выніку фінішаваў пятым, упершыню з 2006 году застаўшыся без мэдалёў. У самым пачатку 2024 году было абвешчана, што галоўны трэнэр Альшэўскі быў звольнены з сваёй пасады. Наступнікам стаў Ігар Крывушэнка, які ўжо некалі працаваў у барысаўскім клюбе. == Дасягненьні == * [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат Беларусі]] ** Пераможца (15): [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1999 году|1999]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2002 году|2002]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2006 году|2006]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2007 году|2007]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2008 году|2008]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2009 году|2009]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2010 году|2010]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2011 году|2011]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|2012]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] ** Другое месца (7): 1998, 2000, 2003, 2004, 2019, 2020, 2021 ** Трэцяе месца (2): 2001, 2022 * Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: 2006, 2010, [[Кубак Беларусі па футболе 2014—2015 гадоў|2015]], [[Кубак Беларусі па футболе 2019—2020 гадоў|2020]], [[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|2021]], [[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|2026]] * Фіналіст Кубка Беларусі: 2002, 2005, 2007, [[Кубак Беларусі па футболе 2015—2016 гадоў|2016]], [[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|2018]], [[Кубак Беларусі па футболе 2021—2022 гадоў|2022]], [[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|2023]] * Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2022 * [[Чэмпіянат БССР па футболе|Чэмпіён БССР]]: 1974, 1976, 1979 * Срэбны прызэр чэмпіянату БССР: 1978 * Уладальнік [[Кубак БССР па футболе|Кубка Беларускай ССР]]: 1976 == Склад == : ''Актуальны на 10 ліпеня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|5|Q138752881|Аб|}} {{Гулец1|6|Q63441675|Аб|}} {{Гулец1|7|Q20711307|ПА|}} {{Гулец1|8|Q138758697|Нап|}} {{Гулец1|9|Q124948789|Нап|}} {{Гулец1|10|Q136815296|ПА|}} {{Гулец1|11|Q128594275|Нап|}} {{Гулец|13|{{Сьцяг|Расея}}|ПА|Яраслаў Храмцэвіч||2007}} {{Гулец1|14|Q134126167|ПА|}} {{Гулец1|15|Q139710296|ПА|}} {{Гулец1|16|Q108845923|Бр|}} {{Гулец1|24|Q135706374|Нап|}} {{Гулец1|25|Q125472642|Аб|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|28|Q114029178|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]}} {{Гулец1|30|Q138752674|Нап|}} {{Гулец1|33|Q1522811|Аб|капітан}} {{Гулец1|35|Q125122348|Бр|}} {{Гулец1|37|Q136376881|Нап|}} {{Гулец1|42|Q139550841|Аб|}} {{Гулец1|44|Q139251363|Нап|}} {{Гулец1|52|Q117197012|Аб|}} {{Гулец1|55|Q33154718|ПА|}} {{Гулец1|88|Q138758248|Аб|}} {{Гулец1||Q107807067|ПА|}} {{Гулец1||Q136653164|ПА|}} {{Канец складу}} == Галоўныя трэнэры == {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} * [[Леў Мазуркевіч]] (1973—1981) * [[Юры Пунтус]] (1996—2004) * [[Ігар Крывушэнка]] (2004—2007) * [[Віктар Ганчарэнка]] (2007—2013) * [[Аляксандар Ермаковіч]] (2013—2018)<ref>[http://www.pressball.by/news/football/147610 Александр Ермакович утвержден на посту главного тренера БАТЭ]{{Ref-ru}}</ref> * [[Алег Дулуб]] (2018)<ref>{{Спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20220707052126/https://www.pressball.by/news/football/283603|загаловак=Олег Дулуб официально возглавил БАТЭ|url=https://www.pressball.by/news/football/283603|дата копіі=7 ліпеня 2022|мова=ru}}</ref><ref>[http://www.football.by/news/113842.html БАТЭ уволил Дулуба]{{Ref-ru}}</ref> * [[Аляксей Бага]] (2018—2019)<ref>[http://www.football.by/news/113875.html Алексей Бага назначен исполняющим обязанности главного тренера БАТЭ]{{Ref-ru}}</ref><ref>[http://www.football.by/news/116826.html Алексей Бага стал полноправным главным тренером БАТЭ]{{Ref-ru}}</ref> * [[Кірыл Альшэўскі]] (2019—2020) {{Слупок-новы}} * [[Аляксандар Лісоўскі]] (2020) * [[Віталь Жукоўскі]] (2020—2021) * [[Аляксандар Міхайлаў]] (2022) * [[Сяргей Зяневіч]] (2022) * [[Кірыл Альшэўскі]] (2022—2023) * [[Ігар Крывушэнка]] (студзень 2024 — жнівень 2024)<ref>{{Спасылка|url=https://football.by/news/191908|загаловак=Иван Мигаль стал исполняющим обязанности главного тренера БАТЭ, Игорь Криушенко покинул клуб|выдавец=football.by|дата публікацыі=27 жніўня 2024|мова=ru}}</ref> * Іван Мігаль (2024—2025)<ref>{{Спасылка|url=https://www.transfermarkt.com/-/profil/trainer/127902|загаловак=Ivan Migal - Manager profile|выдавец=Transfermarkt|мова=en|дата=9 сьнежня 2025}}</ref> * [[Арцём Канцавы]] (2025—2026)<ref>{{Спасылка|url=https://fcbate.by/news/2507|загаловак=Артем Концевой — главный тренер БАТЭ |выдавец=ФК БАТЭ|дата публікацыі=9 ліпеня 2025|мова=ru}}</ref> {{Слупок-канец}} == Статыстыка == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !Сэзон !Ліга !Месца !width=30|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=30|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=30|{{Падказка|Н|Нічыі}} !width=30|{{Падказка|П|Паразы}} !width=60|{{Падказка|РМ|Розьніца мячоў}} !width=45|{{Падказка|Пкт|Пункты}} ![[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] |- |align="center"|1996||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1996 году|Другая]]||align="center"|'''1''' {{Рост}}||28||25||2||1||79-10||77||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 1996—1997 гадоў|1/16]] |- |align="center"|1997||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1997 году|Першая]]||align="center"|'''2''' {{Рост}}||30||25||3||2||92-15||78||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 1997—1998 гадоў|1/4]] |- |align="center"|1998||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1998 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||28||18||4||6||50-25||58||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 1998—1999 гадоў|1/2]] |- |align="center"|1999||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 1999 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||24||5||1||80-22||77||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 1999—2000 гадоў|1/8]] |- |align="center"|2000||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2000 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||20||4||6||68-26||64||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2000—2001 гадоў|1/4]] |- |align="center"|2001||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2001 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Бронзавы мэдаль}}||26||16||3||7||54-31||51||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2001—2002 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|2002||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2002 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||26||18||2||6||51-20||56||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2002—2003 гадоў|1/4]] |- |align="center"|2003||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2003 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||20||6||4||70-21||66||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2003—2004 гадоў|1/2]] |- |align="center"|2004||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2004 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||22||4||4||59-25||70||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2004—2005 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|2005||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2005 году|Найвышэйшая]]||align="center"|'''5'''||26||12||11||3||42-27||47||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2005—2006 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |- |align="center"|2006||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2006 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||26||16||6||4||47-27||54||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2006—2007 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|2007||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2007 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||26||18||2||6||50-25||56||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2007—2008 гадоў|1/2]] |- |align="center"|2008||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2008 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||19||10||1||54-20||67||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2008—2009 гадоў|1/2]] |- |align="center"|2009||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2009 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||26||19||5||2||55-16||62||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2009—2010 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |- |align="center"|2010||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2010 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||33||21||9||3||64-18||72||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2010—2011 гадоў|1/8]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2011 году|2011]]||align="left"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2011 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||33||18||12||3||53-20||66||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2011—2012 гадоў|1/8]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2012 году|2012]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||21||5||4||51-16||68||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2012—2013 гадоў|1/8]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||32||21||4||7||61-25||67||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2013—2014 гадоў|1/4]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||32||20||11||1||68-21||71||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2014—2015 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||26||20||5||1||44-11||65||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2015—2016 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||22||4||4||73-25||70||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2016—2017 гадоў|1/2]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||21||5||4||61-19||68||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2017—2018 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Залаты мэдаль}}||30||23||4||3||55-24||73||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2018—2019 гадоў|1/4]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||22||4||4||61-21||70||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2019—2020 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|2020]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||17||7||6||65-32||58||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Срэбны мэдаль}}||30||19||8||3||61-27||65||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2021—2022 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|2022]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|Найвышэйшая]]||align="center"|{{Бронзавы мэдаль}}||30||16||11||3||51-21||59||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|Ф]]&nbsp;{{Ср|Фіналіст}} |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|Найвышэйшая]]||align="center"| '''5''' ||28||14||5||9||49-32||47||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2023—2024 гадоў|1/4]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2024 году|2024]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|Найвышэйшая]]||align="center"| '''8''' ||30||11||7||12||38-38||40||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2024—2025 гадоў|1/8]] |- |align="center"|[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2025 году|2025]]||align="left"|[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 году|Найвышэйшая]]||align="center"| '''10''' ||30||11||7||12||38-43||40||align="center"|[[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|Ул]]&nbsp;{{Зл|Уладальнік}} |} === Удзел у эўракубках === {| class="wikitable" style="text-align: right;" |- style="text-align: center;" !Кубак !width=30|Г !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=70|М |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]||104||37||31||36||119—150 |- |[[Ліга Эўропы УЭФА|Кубак УЭФА/Ліга Эўропы]]||63||21||11||31||75—111 |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]||9||2||3||4||6—15 |- |[[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубак Інтэртота]]||6||4||1||1||8—2 |- |Усяго||182||64||46||72||208—278 |} [[Файл:Dynamo stadium Minsk Champions league BATE-Real Madrid.JPG|міні|Матч Лігі чэмпіёнаў супраць мадрыдзкага «Рэалу». 25 лістапада 2008 году]] {| class="wikitable" ! Сэзон ! Спаборніцтва ! Раўнд ! ! Супраціўнік ! Дома ! У гасьцёх ! Вынік |- |[[Кубак УЭФА 1999—2000 гадоў|1999/00]] |[[Кубак УЭФА]] |к/р |{{Сьцяг Расеі}} |[[Лякаматыў Масква]] |1:7 |0:5 |'''1:12''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2000—2001 гадоў|2000/01]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Армэніі}} |[[Шырак Гюмры]] |2:1 |1:1 |'''3:2''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Швэцыі}} |[[Гэльсынгборг (футбольны клюб)|Гэльсынгборг]] |0:3 |0:0 |'''0:3''' |- |[[Кубак УЭФА 2001—2002 гадоў|2001/02]] |[[Кубак УЭФА]] |к/р |{{Сьцяг Грузіі}} |[[Дынама Тбілісі]] |4:0 |1:2 |'''5:2''' |- | | |1 раўнд |{{Сьцяг Італіі}} |[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |0:2 |0:4 |'''0:6''' |- |[[Кубак УЭФА Інтэртота 2002 году|2002]] |[[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубак Інтэртота]] |1 раўнд |{{Сьцяг Даніі}} |[[Акадэміск БК Капэнгаген]] |1:0 |2:0 |'''3:0''' |- | | |2 раўнд |{{Сьцяг Нямеччыны}} |[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]] |4:0 |1:0 |'''5:0''' |- | | |3 раўнд |{{Сьцяг Італіі}} |[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |0:0 |0:2 |'''0:2''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2003—2004 гадоў|2003/04]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Ірляндыі}} |[[Багэміян Дублін]] |1:0 |0:3 |'''1:3''' |- |[[Кубак УЭФА 2004—2005 гадоў|2004/05]] |[[Кубак УЭФА]] |1 к/р |{{Сьцяг Грузіі}} |[[Дынама Тбілісі]] |2:3 |0:1 |'''2:4''' |- |[[Кубак УЭФА 2005—2006 гадоў|2005/06]] |[[Кубак УЭФА]] |1 к/р |{{Сьцяг Грузіі}} |[[Тарпэда Кутаісі]] |5:0 |1:0 |'''6:0''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Расеі}} |[[Крылы Саветаў Самара|Крылы Саветаў]] |0:2 |0:2 |'''0:4''' |- |[[Кубак УЭФА 2006—2007 гадоў|2006/07]] |[[Кубак УЭФА]] |1 к/р |{{Сьцяг Малдовы}} |[[Ністру Атач]] |2:0 |1:0 |'''3:0''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Расеі}} |[[Рубін Казань]] |0:2 |0:3 |'''0:5''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2007—2008 гадоў|2007/08]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Кіпру}} |[[АПОЭЛ Нікасія]] |3:0 ([[дадатковы час|д. ч.]]) |0:2 |'''3:2''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Ісьляндыі}} |[[Габнарф’ёрдур (футбольны клюб)|Габнарф’ёрдур]] |1:1 |3:1 |'''4:2''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Румыніі}} |[[Сьцяўа Бухарэст]] |2:2 |0:2 |'''2:4''' |- |[[Кубак УЭФА 2007—2008 гадоў|2007/08]] |[[Кубак УЭФА]] |1 раўнд |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |0:2 |1:4 |'''1:6''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2008—2009 гадоў|2008/09]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Ісьляндыі}} |[[Валюр Рэйк’явік]] |2:0 |1:0 |'''3:0''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Бэльгіі}} |[[Андэрлехт Брусэль]] |2:2 |2:1 |'''4:3''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[Леўскі Сафія]] |1:1 |1:0 |'''2:1''' |- | | |Група H |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Рэал Мадрыд]] |0:1 |0:2 |- |- | | |Група H |{{Сьцяг Італіі}} |[[Ювэнтус Турын]] |2:2 |0:0 |- |- | | |Група H |{{Сьцяг Расеі}} |[[Зэніт Санкт-Пецярбург]] |0:2 |1:1 |- |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2009—2010 гадоў|2009/10]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Македоніі}} |[[Македонія Гёрчэ Петраў Скоп’е|Македонія Скоп’е]] |2:0 |2:0 |'''4:0''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Латвіі}} |[[Вэнтсьпілс (футбольны клюб)|Вэнтсьпілс]] |0:1 |2:1 |'''2:2''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2009—2010 гадоў|2009/10]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |Плэй-оф |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[Літэкс Ловеч]] |0:1 |4:0 ([[дадатковы час|д. ч.]]) |'''4:1''' |- | | |Група I |{{Сьцяг Партугаліі}} |[[Бэнфіка Лісабон]] |1:2 |0:2 |- | | |Група I |{{Сьцяг Ангельшчыны}} |[[Эвэртан Лівэрпул]] |1:2 |1:0 |- | | |Група I |{{Сьцяг Грэцыі}} |[[АЕК Атэны]] |2:1 |2:2 |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2010—2011 гадоў|2010/11]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Ісьляндыі}} |[[Габнарф’ёрдур (футбольны клюб)|Габнарф’ёрдур]] |5:1 |1:0 |'''6:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Даніі}} |[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |0:0 |2:3 |'''2:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2010—2011 гадоў|2010/11]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |Плэй-оф |{{Сьцяг Партугаліі}} |[[Марытыму Фуншал]] |3:0 |2:1 |'''5:1''' |- | | |Група E |{{Сьцяг Нідэрляндаў}} |[[АЗ Алькмаар]] |4:1 |0:3 |- | | |Група E |{{Сьцяг Украіны}} |[[Дынама Кіеў]] |1:4 |2:2 |- | | |Група E |{{Сьцяг Малдовы}} |[[Шэрыф Тыраспаль]] |3:1 |1:0 |- | | |1/16 |{{Сьцяг Францыі}} |[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |2:2 |0:0 |'''2:2''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2011—2012 гадоў|2011/12]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Паўночнай Ірляндыі}} |[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]] |2:0 |1:1 |'''3:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Летувы}} |[[Экранас Панявеж|Экранас]] |3:1 |0:0 |'''3:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Аўстрыі}} |[[Штурм Грац|Штурм]] |1:1 |2:0 |'''3:1''' |- | | |Група H |{{Сьцяг Чэхіі}} |[[Вікторыя Пльзень]] |0:1 |1:1 |- | | |Група H |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |0:5 |0:4 |- | | |Група H |{{Сьцяг Італіі}} |[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |1:1 |0:2 |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2012—2013 гадоў|2012/13]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Македоніі}} |[[Вардар Скоп’е|Вардар]] |3:2 |0:0 |'''3:2''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Вугоршчыны}} |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]] |1:1 |2:0 |'''3:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Ізраілю}} |[[Гапаэль Іроні Кір’ят-Шмана|Гапаэль Кір’ят-Шмана]] |2:0 |1:1 |'''3:1''' |- | | |Група F |{{Сьцяг Францыі}} |[[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |0:2 |3:1 |- | | |Група F |{{Сьцяг Нямеччыны}} |[[Баварыя Мюнхэн]] |3:1 |1:4 |- | | |Група F |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |0:3 |2:4 |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2012—2013 гадоў|2012/13]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |1/16 |{{Сьцяг Турэччыны}} |[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |0:0 |0:1 |'''0:1''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2013—2014 гадоў|2013/14]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Казахстану}} |[[Шахтар Караганда]] |0:1 |0:1 |'''0:2''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2014—2015 гадоў|2014/15]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Альбаніі}} |[[Скендэрбэў Корча]] |0:0 |1:1 |'''1:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Вугоршчыны}} |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]] |3:1 |0:1 |'''3:2''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Славаччыны}} |[[Слован Браціслава]] |3:0 |1:1 |'''4:1''' |- | | |Група H |{{Сьцяг Партугаліі}} |[[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |0:3 |0:6 |- | | |Група H |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Атлетык Більбао]] |2:1 |0:2 |- | | |Група H |{{Сьцяг Украіны}} |[[Шахтар Данецк]] |0:7 |0:5 |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў|2015/16]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Ірляндыі}} |[[Дандолк (футбольны клюб)|Дандолк]] |2:1 |0:0 |'''2:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Вугоршчыны}} |[[Відэатон Сэкешфэхэрвар|Відэатон]] |1:0 |1:1 |'''2:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Сэрбіі}} |[[Партызан Бялград]] |1:0 |1:2 |'''2:2''' |- | | |Група E |{{Сьцяг Нямеччыны}} |[[Баер Левэркузэн]] |1:1 |1:4 |- | | |Група E |{{Сьцяг Італіі}} |[[Рома Рым]] |3:2 |0:0 |- | | |Група E |{{Сьцяг Гішпаніі}} |[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |0:2 |0:3 |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2016—2017 гадоў|2016/17]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Фінляндыі}} |[[СІК Сэйняёкі]] |2:0 |2:2 |'''4:2''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Ірляндыі}} |[[Дандолк (футбольны клюб)|Дандолк]] |1:0 |0:3 |'''1:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2016—2017 гадоў|2016/17]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |Плэй-оф |{{Сьцяг Казахстану}} |[[Астана (футбольны клюб)|Астана]] |2:2 |0:2 |'''2:4''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2017—2018 гадоў|2017/18]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Армэніі}} |[[Алашкерт Ерэван]] |1:1 |3:1 |'''4:2''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Чэхіі}} |[[Славія Прага]] |2:1 |0:1 |'''2:2''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2017—2018 гадоў|2017/18]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |Плэй-оф |{{Сьцяг Украіны}} |[[Александрыя (футбольны клюб)|Александрыя]] |1:1 |2:1 |'''3:2''' |- | | |Група H |{{Сьцяг Сэрбіі}} |[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]] |0:0 |1:1 |- | | |Група H |{{Сьцяг Ангельшчыны}} |[[Арсэнал Лёндан]] |2:4 |0:6 |- | | |Група H |{{Сьцяг Нямеччыны}} |[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |1:0 |2:5 |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2018—2019 гадоў|2018/19]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |2 к/р |{{Сьцяг Фінляндыі}} |[[ХІК Хэльсынкі]] |0:0 |2:1 |'''2:1''' |- | | |3 к/р |{{Сьцяг Азэрбайджану}} |[[Карабах Агдам]] |1:1 |1:0 |'''2:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Нідэрляндаў}} |[[ПСВ Эйндговэн]] |2:3 |0:3 |'''2:6''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2018—2019 гадоў|2018/19]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |Група L |{{Сьцяг Вугоршчыны}} |[[МОЛ Відзі Сэкешфэхэрвар|МОЛ Відзі]] |2:0 |2:0 |- | | |Група L |{{Сьцяг Грэцыі}} |[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] |1:4 |3:1 |- | | |Група L |{{Сьцяг Ангельшчыны}} |[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |0:1 |1:3 |- | | |1/16 фіналу |{{Сьцяг Ангельшчыны}} |[[Арсэнал Лёндан]] |1:0 |0:3 |'''1:3''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2019—2020 гадоў|2019/20]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Польшчы}} |[[Пяст Глівіцы]] |1:1 |2:1 |'''3:2''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Нарвэгіі}} |[[Русэнборг Тронгэйм]] |2:1 |0:2 |'''2:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2019—2020 гадоў|2019/20]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |3 к/р |{{Сьцяг Босьніі і Герцагавіны}} |[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]] |0:0 |2:1 |'''2:1''' |- | | |Плэй-оф |{{Сьцяг Казахстану}} |[[Астана (футбольны клюб)|Астана]] |2:0 |0:3 |'''2:3''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2020—2021 гадоў|2020/21]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |2 к/р |{{Сьцяг Баўгарыі}} |[[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] |— |0:2 |'''0:2''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2021—2022 гадоў|2021/22]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |2 к/р |{{Сьцяг Грузіі}} |[[Дынама Батумі]] |1:4 |1:0 |'''2:4''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2022—2023 гадоў|2022/23]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |2 к/р |{{Сьцяг Турэччыны}} |[[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |0:3 |0:2 |'''0:5''' |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2023—2024 гадоў|2023/24]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг Альбаніі}} |[[Партызані Тырана|Партызані]] |2:0 |1:1 |'''3:1''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Кіпру}} |[[Арыс Лімасол|Арыс]] |3:5 |2:6 |'''5:11''' |- |[[Ліга Эўропы УЭФА 2023—2024 гадоў|2023/24]] |[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]] |3 к/р |{{Сьцяг Малдовы}} |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]] |2:2 |1:5 |'''3:7''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2023—2024 гадоў|2023/24]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |Плэй-оф |{{Сьцяг Косава}} |[[Балкані Сухарэка|Балкані]] |1:0 |1:4 |'''2:4''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026/27]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |1 к/р |{{Сьцяг Альбаніі}} |[[Эльбасані (футбольны клюб)|Эльбасані]] |0:0 (пэн. 5:4) |1:1 |'''1:1''' |- | | |2 к/р |{{Сьцяг Швайцарыі}} |[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]] |1:1 |: |''':''' |} == Стадыён == [[Файл:Borstadair.jpg|міні|200пкс|Гарадзкі стадыён у 2006 годзе]] [[Файл:BATE stadium under construct 24-03-13.jpg|міні|200пкс|Будаўніцтва новага стадыёну БАТЭ па стане на канец сакавіка 2013 году]] Да 2014 году гульні клюб праводзіў на [[Гарадзкі стадыён (Барысаў)|Барысаўскім гарадзкім стадыёне]], пабудаваным у 1963 годзе. Тады была ўзьведзена адна трыбуна — заходняя. Цяпер стадыён налічвае дзьве трыбуны, агульнай умяшчальнасьцю 5402 чалавекі. Усталяваныя мачты штучнага асьвятленьня, ёсьць электратаблё. У 2008 годзе над усходняй трыбунай быў пабудаваны казырок. Стадыён дапушчаны да правядзеньня міжнародных матчаў. Матчы групавых этапаў эўракубкаў БАТЭ праводзіў на менскім стадыёне «[[Дынама (стадыён, Менск)|Дынама]]». У 2010 годзе было распачата будаўніцтва новага стадыёну ўмяшчальнасьцю каля 15 000 чалавек. Стадыён быў адкрыты 3 траўня 2014 году фінальным матчам [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] паміж салігорскім «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» і гарадзенскім «[[Нёман Горадня|Нёманам]]»<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=122368 «Барысаў-Арэна» адкрыецца 3 мая фінальным матчам Кубка Беларусі]</ref>. БАТЭ свой першы матч на «[[Барысаў-Арэна|Барысаў-Арэне]]» згуляў 10 траўня 2014 году супраць «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцку]]» ў межах [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|чэмпіянату Беларусі]], БАТЭ атрымаў перамогу зь лікам 3:0<ref>[http://www.pressball.by/articles/football/belarus/86515 Тур 7. Гвоздь тура. Едут новоселы]{{Ref-ru}}</ref>. == База == Асноўная трэніравальная база ФК БАТЭ разьмешчаная ў вёсцы [[Дудзінка (Барысаўскі раён)|Дудзінка]]. == Дзейнасьць == Бюджэт ФК БАТЭ ў 2008 годзе складаў больш за 5 млн [[Даляр ЗША|даляраў ЗША]]<ref>''Крампец Г., Тутушкин А.'' Гульня ў страту{{ref-ru}} // Ведомости, № 184 (1958), 1 кастрычніка 2007</ref><ref>{{Спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20071007025005/http://sport.gazeta.ru/sport/rfc/2207332.shtml|праект=Газета. Ru|загаловак=Федун раскрыл карты|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2007|url=http://sport.gazeta.ru/sport/rfc/2207332.shtml}}</ref>. Тэхнічны фундатар у сэзоне 2008 году — страхавая кампанія «[[Белдзяржстрах]]». == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fcbate.by/ Афіцыйная старонка]{{ref-ru}} {{Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} {{Чэмпіёны Беларусі па футболе}} {{Уладальнікі Кубка Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:Барысаў]] cv4g2jc5wzxfkgedvzxfm7wyj99rd0s Судзімонтавічы 0 22542 2680156 2504961 2026-07-23T20:54:11Z ~2026-41082-80 99080 2680156 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Судзімонтавічы |Лацінка = Sudzimontavičy |Назва ў родным склоне = Судзімонтавічаў |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Вялікае Княства Літоўскае]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Судзімонтавічы''' — шляхецкі род [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Судзімонт (імя)}} Судмунд (Sudhmund) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суда|суд- (сут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Судзіла]], [[Судар]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudila, Suderus, Sutardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Судзімонт азначае «вобраз гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18, 25.</ref>. == Гісторыя == Пачынальнік роду — баярын [[Судзімонт Доргевіч]], [[чашнік вялікі літоўскі]] і староста крэўскі; меў сыноў [[Алехна Судзімонтавіч|Алехну]], [[Мікалай Кміта|Мікалая Кміту]] і Івана (Івашку). == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага]] p342fuofnbk40zxi48jqr43dtpi5aqf Рудзейка 0 46629 2680305 2677818 2026-07-24T10:27:57Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680305 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рудзейка |лацінка = Rudziejka |арыгінал = Ruadicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>. == Носьбіты == * Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ігнаці, Станіслаў і Юльян Руткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>. Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>. На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8hgc53io1ccghcnkuyot78eaoylgs9o 2680306 2680305 2026-07-24T10:28:15Z ~2026-41267-08 99092 2680306 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рудзейка |лацінка = Rudziejka |арыгінал = Ruadicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка, Рутка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>. == Носьбіты == * Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ігнаці, Станіслаў і Юльян Руткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>. Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>. На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 1dwu2opjxa4q84jzsunbcazxg7ynnpk 2680333 2680306 2026-07-24T11:33:36Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680333 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рудзейка |лацінка = Rudziejka |арыгінал = Ruadicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка, Рутка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>. == Носьбіты == * Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ігнаці, Станіслаў і Юльян Руткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Эдуард Руткевіч — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>. Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>. На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] i66umjmnie5px8ufzdlg2ykbzf12zcm Пярну (рака) 0 86947 2680243 2679089 2026-07-23T23:42:48Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680243 wikitext text/x-wiki {{Рака |назва = Пярну |арыгінальная_назва = Pärnu jõgi |выява = Pärnu_jõgi.jpg |памер_выявы = |подпіс = Рака Пярну |выток = Цэнтральная эстонская раўніна |вышыня_вытоку = |вусьце = [[Рыскі заліў]] |вышыня вусьця = 76,2 [[м]] |краіны_басэйну = |даўжыня = 144 [[км]] |сьцёк = 64,4 м³/сэк |плошча_басэйну = 6920 [[км²]] |нахіл = |назва_парамэтру1 = |парамэтар1 = |мапа = |памер_мапы = |подпіс_мапы = |левыя_прытокі = |правыя_прытокі = }} '''Пя́рну''' — рака ў [[Эстонія|Эстоніі]]. Даўжыня 144 км, плошча басэйна 6920 км². Упадае ў [[Пярнуская затока|Пярнускую затоку]] [[Рыская затока|Рыскай затокі]] [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. На рацэ Пярну знаходзіцца [[Пярну|аднайменны горад]]. == Гідраграфія == Сілкаваньне зьмяшанае, у вярхоўях зь перавагай падземнага, у нізавых — дажджавое. Сярэднегадавы сьцёк вады — 64,4 м³/сэк<ref>[https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://web.archive.org/web/20130412053218/http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"][https://www.webcitation.org/6DDxqHRDR?url=http://www.maves.ee/Projektid/1999/Parnu%20joe%20valgala%20veekasutuskava%20projekt.pdf "Pärnu River Basin Management Plan"]. AS Maves http://www.maves.ee</ref>. Замярзае не штогод (звычайна ў сярэдзіне сьнежня, ускрываюць у канцы сакавіка). У прывусьцевай частцы суднаходная. На Пярну маецца 11 плацінаў і малыя ГЭС. == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Рэкі Эстоніі]] [[Катэгорыя:Пярнумаа]] [[Катэгорыя:Ярвамаа]] k2c2lj4j21nx2czalpebz1lkv8guq96 Бабчын 0 104901 2680337 2677236 2026-07-24T11:38:58Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2680337 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай. У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 2mq1wcpm1c980rawk96pp9bfsh0c856 2680339 2680337 2026-07-24T11:45:03Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2680339 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабчын |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Бабчына |Лацінка = Babčyn |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1574 годам |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 47 |Шырата сэкундаў = 0 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 1 |Даўгата сэкундаў = 2 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>. У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых<ref>Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>. [[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]] У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году. Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>. У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>. [[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]] У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. [[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]] Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў? Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году. На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] [[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. [[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]] У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром. [[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]] На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай. У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. [[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]] З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні. Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя. Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. 20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>. == Геаграфія == За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]]. Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]]. == Транспартная сыстэма == Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. == Водная сыстэма == На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам. == Экалёгія і прырода == Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у. У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй. == Насельніцтва == * 1834 год — 53 двары * 1850 год — 315 жыхароў * 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў * 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу) * 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў * 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу) * 2004 год — жыхароў няма == Асобы == [[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]] * Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст * Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989) * [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31 * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} {{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}} [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] iwqeydna92uwbzxowlayf6p9iquh0ve Юры Хашчавацкі 0 109763 2680147 2133991 2026-07-23T20:38:04Z Dzejka 92386 [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]], дапаўненьне 2680147 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст | Імя = Юры Хашчавацкі | Імя (арыгінал) = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1947}} | Месца нараджэньня = [[Адэса]], [[УССР]] | Дата сьмерці = {{ДС|23|7|2026}} | Месца сьмерці = | Прафэсія = [[рэжысэр]], [[сцэнарыст]] | Грамадзянства = [[Беларусь]] | Гады актыўнасьці = з 1985 | Напрамак = [[дакумэнталістыка]] | Узнагароды = шмат | imdb_id = 4235030 | Сайт = }} '''Ю́ры Язэ́павіч Хашчава́цкі''' (нар. 18 кастрычніка 1947, [[Адэса]], [[УССР]] — {{ДС|23|7|2026}}) — [[СССР|савецкі]] і [[Беларусь|беларускі]] [[рэжысэр]] і [[сцэнарыст]]. Ляўрэат міжнародных кінафэстываляў у [[Нью-Ёрк]]у, [[Сан-Францыска]], [[Жэнэва|Жэнэве]], [[Бэрлін]]е, [[Мюнхэн]]е, [[Ляйпцыг]]у, [[Бялград]]зе, [[Кіеў|Кіеве]], [[Санкт-Пецярбург]]у. == Жыцьцяпіс == У [[1973 год]]зе скончыў [[Адэскі тэхналягічны інстытут]], у 1981 — [[Санкт-Пецярбурская дзяржаўная акадэмія тэатральнага мастацтва|Ленінградзкі дзяржаўны інстытут тэатру, музыкі і кінэматаграфіі]]. Працаваў рэжысэрам у Белторгрэкляме (з 1976), на [[Беларускае тэлебачаньне|Беларускім тэлебачаньні]] (з 1978), «[[Беларускі тэлефільм|Беларускім тэлефільме]]» (з 1985), кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» (з 1989). Сябра [[Саюз кінэматаграфістаў Беларусі|Саюзу кінэматаграфістаў Беларусі]]. Сябра Міжнароднай і Эўразійскай акадэміяў тэлебачаньня і радыё. == Творчасьць == За сваю творчую кар’еру зьняў больш за трыццаць дакумэнтальных і мастацка-публіцыстычных фільмаў. Сярод іх — «Гэта ціхае жыцьцё ў Глыбокім», «Тут быў Крылоў», «Сустрэчны пазоў», «Усё добра», «Расейскае шчасьце», «Аазіс», «Час Чжоў Энлая», «Богі сярпа і молата», «Дажыць да каханьня», «Каўкаскія нявольнікі» і «У пошуках ідышу». Стаў знакамітым дзякуючы фільму «[[Звычайны прэзыдэнт]]» (1996), у якім ён паказаў сутнасьць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, які незадоўга да таго прыйшоў да ўлады ў Беларусі. У стужцы Хашчавацкі стварыў сатырычны партрэт дыктатара Лукашэнкі на пачатку кар’еры. Фільм атрымаў міжнароднае прызнаньне, і ў 1997 годзе яму быў прысуджаны прыз Бэрлінскага кінафэстывалю, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска і прэстыжная расейская Прэмія Сахарава. Пасьля прэм’еры на рэжысэра напалі і цяжка зьбілі невядомыя. Розгалас мела і стужка «Плошча», зьнятая ў жанры дакумэнтальнай хронікі, прысьвечанай прэзыдэнцкай кампаніі 2006 году і абаронцам палатачнага лягеру на Кастрычніцкай плошчы Менску. == Грамадзка-палітычная дзейнасьць == Быў адным са стваральнікаў Менскага аб’яднаньня жыдоўскай культуры ў 1988 г.<ref>https://belisrael.info/?p=14600</ref>, увайшоў у праўленне гэтай грамадзкай арганізацыі<ref>https://belisrael.info/?p=1613</ref>, аднак неўзабаве пакінуў яго з-за нязгоды з мэтадамі кіраўніцтва<ref>https://belisrael.info/?p=14880</ref>. Напрыканцы 1990-х гадоў уваходзіў у Раду дырэктараў Сусьветнай асацыяцыі беларускіх жыдоў<ref>http://www.jewukr.org/observer/jo07_26/p1101_r.html</ref>. Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]. Напярэдадані [[Прэтэндэнцкія выбары ў Беларусі (2001)|прэзыдэнцкіх выбараў 2001 году]] быў сябрам штаба [[Сямён Домаш|Сямёна Домаша]]. Удзельнічаў у [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2016)|парлямэнцкіх выбарах 2016 года]] па Сьвіслацкай выбарчай акрузе № 94. На гэтых выбарах Юрыю Хашчавацкаму запісалі 0,4 % галасоў выбаршчыкаў. У акрузе балятавалася 7 кандыдатаў, а перамогу атрымаў кандыдат ад прэзыдэнцкай «вэртыкалі» [[Валерый Варанецкі]] з 40,7 % галасоў. == Фільмаграфія == * «Эта тихая жизнь в Глубоком» (дакумэнтальны, 1985) * «Возвращение в Хатынь» (фільм-спэктакль, 1986) * «Взгляни на свой дом» (дакумэнтальны, 1986) * «Упрямый человек» (дакумэнтальны, 1987) * «Здесь был Крылов» (дакумэнтальны, 1987) * «Призывники» (мастацкі, кароткамэтражны, 1987) * «Путники» (дакумэнтальны, 1988) * «Мастера и подмастерья» (дакумэнтальны, 1988) * «Формула ускорения» (дакумэнтальны, 1988) * «Встречный иск» (дакумэнтальны, 1989) * «В небо на колесе» (дакумэнтальны, 1989) * «Кто сегодня отсутствует» (1989) * «Промежуточный человек» (1990) * «Магистраль» (дакумэнтальны, 1990) * «Оранжевые жилеты» (дакумэнтальны, 1991) * «Всё хорошо» (дакумэнтальны, 1991) * «Русское счастье» (дакумэнтальны, 1992) * «Страсти по Марианне» (дакумэнтальны, 1993) * «Хлеб Израиля» (дакумэнтальны, 1994) * «Оазис» (дакумэнтальны, 1996) * «Обыкновенный президент» (дакумэнтальны, 1996) * «Эхо молчания» (дакумэнтальны, 1997) * «Время Чжоу Эньлая» (дакумэнтальны, 1998) * «Боги Серпа и Молота» (дакумэнтальны, 2000) * «Дожить до любви» (дакумэнтальны, 2002) * «Кавказские пленники» (дакумэнтальны, 2002) * «Святой доктор» (2003) * «Солнечный клоун» (дакумэнтальны, 2003) * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Плошча (фільм)|«Плошча»||Kalinovski Square (film)}} (2007) * «Вперёд, в прошлое» (2007) * «В поисках идиша» (дакумэнтальны, разам з [[Аляксандар Гарадніцкі|Аляксандрам Гарадніцкім]], 2008) * «Лоботомия» (2010) * «Обыкновенные выборы» (дакумэнтальны, 2011) == Бібліяграфія == * «Обыкновенный президент» (1996) * «Кавказские пленники» (2002) * «Плошча» (2007) == Узнагароды == * За фільм «Гэтае ціхае жыцьцё ў Глыбокім»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Кіеў|Кіеве]] (1985) * За фільм «Тут быў Крылоў»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Менск]]у (1987) * За фільм «Прызыўнікі»: ** Гран-пры фэсту беларускага кіно ([[Менск]], 1987) * За фільм «Сустрэчны пазоў»: ** Гран-пры «Залаты кентаўр» Міжнароднага кінафэстывалю «Адозва да Чалавека» ([[Санкт-Пецярбург]], 1989) * За фільм «Расейскае шчасьце»: ** прыз «Астанкіна» за лепшы тэлефільм і прэмія на міжнародным кінафэсьце ў [[Екацерынбург]]у ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Аазіс»: ** Прыз журы міжнароднага кінафэстывалю экалягічных фільмаў ([[Фрайбург]], 1996) * За фільм «Звычайны прэзыдэнт»: ** Прэмія імя Сахарава расейскага саюзу пісьменьнікаў «Апрель» ([[Масква]], 1997) ** «Кінапрэмія Міру» [[Бэрлінскі кінафэстываль|Бэрлінскага міжнароднага кінафэстывалю]] (1997) ** Гран-пры [[Human Rights Watch]] ([[Нью-Ёрк]], 1998) ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Каўкаскія палоньнікі»: ** Ганаровае згадваньне на Міжнародным фэстывалі дакумэнтальных і анімацыйных фільмаў у [[Ляйпцыг]]у (2002) ** Гран-пры Сусьветнай арганізацыі супраць катаваньняў — міжнародны кінафэстываль дакумэнтальных фільмаў у [[Жэнэва|Жэнэве]] (2004) ** Залатая ўзнагарода міжнароднага кінафэстывалю ў [[Бялград]]зе (2004) Узнагароджаны [[Мэдаль да стагодзьдзя БНР|мэдалём 100 гадоў БНР]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29838254.html Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100]</ref>. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.imdb.com/name/nm4235030/ Юры Хашчавацкі] на бачыне [[Internet Movie Database]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хашчавацкі, Юры}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе]] [[Катэгорыя:Савецкія рэжысэры]] [[Катэгорыя:Савецкія сцэнарысты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэжысэры]] mg8bii8wdugvvkmqqedbjoejfed8jvt 2680150 2680147 2026-07-23T20:40:50Z Dzejka 92386 /* Грамадзка-палітычная дзейнасьць */ [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 2680150 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст | Імя = Юры Хашчавацкі | Імя (арыгінал) = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1947}} | Месца нараджэньня = [[Адэса]], [[УССР]] | Дата сьмерці = {{ДС|23|7|2026}} | Месца сьмерці = | Прафэсія = [[рэжысэр]], [[сцэнарыст]] | Грамадзянства = [[Беларусь]] | Гады актыўнасьці = з 1985 | Напрамак = [[дакумэнталістыка]] | Узнагароды = шмат | imdb_id = 4235030 | Сайт = }} '''Ю́ры Язэ́павіч Хашчава́цкі''' (нар. 18 кастрычніка 1947, [[Адэса]], [[УССР]] — {{ДС|23|7|2026}}) — [[СССР|савецкі]] і [[Беларусь|беларускі]] [[рэжысэр]] і [[сцэнарыст]]. Ляўрэат міжнародных кінафэстываляў у [[Нью-Ёрк]]у, [[Сан-Францыска]], [[Жэнэва|Жэнэве]], [[Бэрлін]]е, [[Мюнхэн]]е, [[Ляйпцыг]]у, [[Бялград]]зе, [[Кіеў|Кіеве]], [[Санкт-Пецярбург]]у. == Жыцьцяпіс == У [[1973 год]]зе скончыў [[Адэскі тэхналягічны інстытут]], у 1981 — [[Санкт-Пецярбурская дзяржаўная акадэмія тэатральнага мастацтва|Ленінградзкі дзяржаўны інстытут тэатру, музыкі і кінэматаграфіі]]. Працаваў рэжысэрам у Белторгрэкляме (з 1976), на [[Беларускае тэлебачаньне|Беларускім тэлебачаньні]] (з 1978), «[[Беларускі тэлефільм|Беларускім тэлефільме]]» (з 1985), кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» (з 1989). Сябра [[Саюз кінэматаграфістаў Беларусі|Саюзу кінэматаграфістаў Беларусі]]. Сябра Міжнароднай і Эўразійскай акадэміяў тэлебачаньня і радыё. == Творчасьць == За сваю творчую кар’еру зьняў больш за трыццаць дакумэнтальных і мастацка-публіцыстычных фільмаў. Сярод іх — «Гэта ціхае жыцьцё ў Глыбокім», «Тут быў Крылоў», «Сустрэчны пазоў», «Усё добра», «Расейскае шчасьце», «Аазіс», «Час Чжоў Энлая», «Богі сярпа і молата», «Дажыць да каханьня», «Каўкаскія нявольнікі» і «У пошуках ідышу». Стаў знакамітым дзякуючы фільму «[[Звычайны прэзыдэнт]]» (1996), у якім ён паказаў сутнасьць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, які незадоўга да таго прыйшоў да ўлады ў Беларусі. У стужцы Хашчавацкі стварыў сатырычны партрэт дыктатара Лукашэнкі на пачатку кар’еры. Фільм атрымаў міжнароднае прызнаньне, і ў 1997 годзе яму быў прысуджаны прыз Бэрлінскага кінафэстывалю, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска і прэстыжная расейская Прэмія Сахарава. Пасьля прэм’еры на рэжысэра напалі і цяжка зьбілі невядомыя. Розгалас мела і стужка «Плошча», зьнятая ў жанры дакумэнтальнай хронікі, прысьвечанай прэзыдэнцкай кампаніі 2006 году і абаронцам палатачнага лягеру на Кастрычніцкай плошчы Менску. == Грамадзка-палітычная дзейнасьць == Быў адным са стваральнікаў Менскага аб’яднаньня жыдоўскай культуры ў 1988 г.<ref>https://belisrael.info/?p=14600</ref>, увайшоў у праўленне гэтай грамадзкай арганізацыі<ref>https://belisrael.info/?p=1613</ref>, аднак неўзабаве пакінуў яго з-за нязгоды з мэтадамі кіраўніцтва<ref>https://belisrael.info/?p=14880</ref>. Напрыканцы 1990-х гадоў уваходзіў у Раду дырэктараў Сусьветнай асацыяцыі беларускіх жыдоў<ref>http://www.jewukr.org/observer/jo07_26/p1101_r.html</ref>. Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]. Напярэдадані [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году|прэзыдэнцкіх выбараў 2001 году]] быў сябрам штаба [[Сямён Домаш|Сямёна Домаша]]. Удзельнічаў у [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі (2016)|парлямэнцкіх выбарах 2016 года]] па Сьвіслацкай выбарчай акрузе № 94. На гэтых выбарах Юрыю Хашчавацкаму запісалі 0,4 % галасоў выбаршчыкаў. У акрузе балятавалася 7 кандыдатаў, а перамогу атрымаў кандыдат ад прэзыдэнцкай «вэртыкалі» [[Валеры Варанецкі]] з 40,7 % галасоў. == Фільмаграфія == * «Эта тихая жизнь в Глубоком» (дакумэнтальны, 1985) * «Возвращение в Хатынь» (фільм-спэктакль, 1986) * «Взгляни на свой дом» (дакумэнтальны, 1986) * «Упрямый человек» (дакумэнтальны, 1987) * «Здесь был Крылов» (дакумэнтальны, 1987) * «Призывники» (мастацкі, кароткамэтражны, 1987) * «Путники» (дакумэнтальны, 1988) * «Мастера и подмастерья» (дакумэнтальны, 1988) * «Формула ускорения» (дакумэнтальны, 1988) * «Встречный иск» (дакумэнтальны, 1989) * «В небо на колесе» (дакумэнтальны, 1989) * «Кто сегодня отсутствует» (1989) * «Промежуточный человек» (1990) * «Магистраль» (дакумэнтальны, 1990) * «Оранжевые жилеты» (дакумэнтальны, 1991) * «Всё хорошо» (дакумэнтальны, 1991) * «Русское счастье» (дакумэнтальны, 1992) * «Страсти по Марианне» (дакумэнтальны, 1993) * «Хлеб Израиля» (дакумэнтальны, 1994) * «Оазис» (дакумэнтальны, 1996) * «Обыкновенный президент» (дакумэнтальны, 1996) * «Эхо молчания» (дакумэнтальны, 1997) * «Время Чжоу Эньлая» (дакумэнтальны, 1998) * «Боги Серпа и Молота» (дакумэнтальны, 2000) * «Дожить до любви» (дакумэнтальны, 2002) * «Кавказские пленники» (дакумэнтальны, 2002) * «Святой доктор» (2003) * «Солнечный клоун» (дакумэнтальны, 2003) * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Плошча (фільм)|«Плошча»||Kalinovski Square (film)}} (2007) * «Вперёд, в прошлое» (2007) * «В поисках идиша» (дакумэнтальны, разам з [[Аляксандар Гарадніцкі|Аляксандрам Гарадніцкім]], 2008) * «Лоботомия» (2010) * «Обыкновенные выборы» (дакумэнтальны, 2011) == Бібліяграфія == * «Обыкновенный президент» (1996) * «Кавказские пленники» (2002) * «Плошча» (2007) == Узнагароды == * За фільм «Гэтае ціхае жыцьцё ў Глыбокім»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Кіеў|Кіеве]] (1985) * За фільм «Тут быў Крылоў»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Менск]]у (1987) * За фільм «Прызыўнікі»: ** Гран-пры фэсту беларускага кіно ([[Менск]], 1987) * За фільм «Сустрэчны пазоў»: ** Гран-пры «Залаты кентаўр» Міжнароднага кінафэстывалю «Адозва да Чалавека» ([[Санкт-Пецярбург]], 1989) * За фільм «Расейскае шчасьце»: ** прыз «Астанкіна» за лепшы тэлефільм і прэмія на міжнародным кінафэсьце ў [[Екацерынбург]]у ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Аазіс»: ** Прыз журы міжнароднага кінафэстывалю экалягічных фільмаў ([[Фрайбург]], 1996) * За фільм «Звычайны прэзыдэнт»: ** Прэмія імя Сахарава расейскага саюзу пісьменьнікаў «Апрель» ([[Масква]], 1997) ** «Кінапрэмія Міру» [[Бэрлінскі кінафэстываль|Бэрлінскага міжнароднага кінафэстывалю]] (1997) ** Гран-пры [[Human Rights Watch]] ([[Нью-Ёрк]], 1998) ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Каўкаскія палоньнікі»: ** Ганаровае згадваньне на Міжнародным фэстывалі дакумэнтальных і анімацыйных фільмаў у [[Ляйпцыг]]у (2002) ** Гран-пры Сусьветнай арганізацыі супраць катаваньняў — міжнародны кінафэстываль дакумэнтальных фільмаў у [[Жэнэва|Жэнэве]] (2004) ** Залатая ўзнагарода міжнароднага кінафэстывалю ў [[Бялград]]зе (2004) Узнагароджаны [[Мэдаль да стагодзьдзя БНР|мэдалём 100 гадоў БНР]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29838254.html Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100]</ref>. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.imdb.com/name/nm4235030/ Юры Хашчавацкі] на бачыне [[Internet Movie Database]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хашчавацкі, Юры}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе]] [[Катэгорыя:Савецкія рэжысэры]] [[Катэгорыя:Савецкія сцэнарысты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэжысэры]] liotploxt0sd7vmwqibv7v6fy8v79ih 2680151 2680150 2026-07-23T20:41:38Z Dzejka 92386 /* Грамадзка-палітычная дзейнасьць */ 2680151 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст | Імя = Юры Хашчавацкі | Імя (арыгінал) = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1947}} | Месца нараджэньня = [[Адэса]], [[УССР]] | Дата сьмерці = {{ДС|23|7|2026}} | Месца сьмерці = | Прафэсія = [[рэжысэр]], [[сцэнарыст]] | Грамадзянства = [[Беларусь]] | Гады актыўнасьці = з 1985 | Напрамак = [[дакумэнталістыка]] | Узнагароды = шмат | imdb_id = 4235030 | Сайт = }} '''Ю́ры Язэ́павіч Хашчава́цкі''' (нар. 18 кастрычніка 1947, [[Адэса]], [[УССР]] — {{ДС|23|7|2026}}) — [[СССР|савецкі]] і [[Беларусь|беларускі]] [[рэжысэр]] і [[сцэнарыст]]. Ляўрэат міжнародных кінафэстываляў у [[Нью-Ёрк]]у, [[Сан-Францыска]], [[Жэнэва|Жэнэве]], [[Бэрлін]]е, [[Мюнхэн]]е, [[Ляйпцыг]]у, [[Бялград]]зе, [[Кіеў|Кіеве]], [[Санкт-Пецярбург]]у. == Жыцьцяпіс == У [[1973 год]]зе скончыў [[Адэскі тэхналягічны інстытут]], у 1981 — [[Санкт-Пецярбурская дзяржаўная акадэмія тэатральнага мастацтва|Ленінградзкі дзяржаўны інстытут тэатру, музыкі і кінэматаграфіі]]. Працаваў рэжысэрам у Белторгрэкляме (з 1976), на [[Беларускае тэлебачаньне|Беларускім тэлебачаньні]] (з 1978), «[[Беларускі тэлефільм|Беларускім тэлефільме]]» (з 1985), кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» (з 1989). Сябра [[Саюз кінэматаграфістаў Беларусі|Саюзу кінэматаграфістаў Беларусі]]. Сябра Міжнароднай і Эўразійскай акадэміяў тэлебачаньня і радыё. == Творчасьць == За сваю творчую кар’еру зьняў больш за трыццаць дакумэнтальных і мастацка-публіцыстычных фільмаў. Сярод іх — «Гэта ціхае жыцьцё ў Глыбокім», «Тут быў Крылоў», «Сустрэчны пазоў», «Усё добра», «Расейскае шчасьце», «Аазіс», «Час Чжоў Энлая», «Богі сярпа і молата», «Дажыць да каханьня», «Каўкаскія нявольнікі» і «У пошуках ідышу». Стаў знакамітым дзякуючы фільму «[[Звычайны прэзыдэнт]]» (1996), у якім ён паказаў сутнасьць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, які незадоўга да таго прыйшоў да ўлады ў Беларусі. У стужцы Хашчавацкі стварыў сатырычны партрэт дыктатара Лукашэнкі на пачатку кар’еры. Фільм атрымаў міжнароднае прызнаньне, і ў 1997 годзе яму быў прысуджаны прыз Бэрлінскага кінафэстывалю, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска і прэстыжная расейская Прэмія Сахарава. Пасьля прэм’еры на рэжысэра напалі і цяжка зьбілі невядомыя. Розгалас мела і стужка «Плошча», зьнятая ў жанры дакумэнтальнай хронікі, прысьвечанай прэзыдэнцкай кампаніі 2006 году і абаронцам палатачнага лягеру на Кастрычніцкай плошчы Менску. == Грамадзка-палітычная дзейнасьць == Быў адным са стваральнікаў Менскага аб’яднаньня жыдоўскай культуры ў 1988 г.<ref>https://belisrael.info/?p=14600</ref>, увайшоў у праўленне гэтай грамадзкай арганізацыі<ref>https://belisrael.info/?p=1613</ref>, аднак неўзабаве пакінуў яго з-за нязгоды з мэтадамі кіраўніцтва<ref>https://belisrael.info/?p=14880</ref>. Напрыканцы 1990-х гадоў уваходзіў у Раду дырэктараў Сусьветнай асацыяцыі беларускіх жыдоў<ref>http://www.jewukr.org/observer/jo07_26/p1101_r.html</ref>. Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]. Напярэдадані [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году|прэзыдэнцкіх выбараў 2001 году]] быў сябрам штаба [[Сямён Домаш|Сямёна Домаша]]. Удзельнічаў у [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі 2016 году|парлямэнцкіх выбарах 2016 года]] па Сьвіслацкай выбарчай акрузе № 94. На гэтых выбарах Юрыю Хашчавацкаму запісалі 0,4 % галасоў выбаршчыкаў. У акрузе балятавалася 7 кандыдатаў, а перамогу атрымаў кандыдат ад прэзыдэнцкай «вэртыкалі» [[Валеры Варанецкі]] з 40,7 % галасоў. == Фільмаграфія == * «Эта тихая жизнь в Глубоком» (дакумэнтальны, 1985) * «Возвращение в Хатынь» (фільм-спэктакль, 1986) * «Взгляни на свой дом» (дакумэнтальны, 1986) * «Упрямый человек» (дакумэнтальны, 1987) * «Здесь был Крылов» (дакумэнтальны, 1987) * «Призывники» (мастацкі, кароткамэтражны, 1987) * «Путники» (дакумэнтальны, 1988) * «Мастера и подмастерья» (дакумэнтальны, 1988) * «Формула ускорения» (дакумэнтальны, 1988) * «Встречный иск» (дакумэнтальны, 1989) * «В небо на колесе» (дакумэнтальны, 1989) * «Кто сегодня отсутствует» (1989) * «Промежуточный человек» (1990) * «Магистраль» (дакумэнтальны, 1990) * «Оранжевые жилеты» (дакумэнтальны, 1991) * «Всё хорошо» (дакумэнтальны, 1991) * «Русское счастье» (дакумэнтальны, 1992) * «Страсти по Марианне» (дакумэнтальны, 1993) * «Хлеб Израиля» (дакумэнтальны, 1994) * «Оазис» (дакумэнтальны, 1996) * «Обыкновенный президент» (дакумэнтальны, 1996) * «Эхо молчания» (дакумэнтальны, 1997) * «Время Чжоу Эньлая» (дакумэнтальны, 1998) * «Боги Серпа и Молота» (дакумэнтальны, 2000) * «Дожить до любви» (дакумэнтальны, 2002) * «Кавказские пленники» (дакумэнтальны, 2002) * «Святой доктор» (2003) * «Солнечный клоун» (дакумэнтальны, 2003) * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Плошча (фільм)|«Плошча»||Kalinovski Square (film)}} (2007) * «Вперёд, в прошлое» (2007) * «В поисках идиша» (дакумэнтальны, разам з [[Аляксандар Гарадніцкі|Аляксандрам Гарадніцкім]], 2008) * «Лоботомия» (2010) * «Обыкновенные выборы» (дакумэнтальны, 2011) == Бібліяграфія == * «Обыкновенный президент» (1996) * «Кавказские пленники» (2002) * «Плошча» (2007) == Узнагароды == * За фільм «Гэтае ціхае жыцьцё ў Глыбокім»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Кіеў|Кіеве]] (1985) * За фільм «Тут быў Крылоў»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Менск]]у (1987) * За фільм «Прызыўнікі»: ** Гран-пры фэсту беларускага кіно ([[Менск]], 1987) * За фільм «Сустрэчны пазоў»: ** Гран-пры «Залаты кентаўр» Міжнароднага кінафэстывалю «Адозва да Чалавека» ([[Санкт-Пецярбург]], 1989) * За фільм «Расейскае шчасьце»: ** прыз «Астанкіна» за лепшы тэлефільм і прэмія на міжнародным кінафэсьце ў [[Екацерынбург]]у ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Аазіс»: ** Прыз журы міжнароднага кінафэстывалю экалягічных фільмаў ([[Фрайбург]], 1996) * За фільм «Звычайны прэзыдэнт»: ** Прэмія імя Сахарава расейскага саюзу пісьменьнікаў «Апрель» ([[Масква]], 1997) ** «Кінапрэмія Міру» [[Бэрлінскі кінафэстываль|Бэрлінскага міжнароднага кінафэстывалю]] (1997) ** Гран-пры [[Human Rights Watch]] ([[Нью-Ёрк]], 1998) ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Каўкаскія палоньнікі»: ** Ганаровае згадваньне на Міжнародным фэстывалі дакумэнтальных і анімацыйных фільмаў у [[Ляйпцыг]]у (2002) ** Гран-пры Сусьветнай арганізацыі супраць катаваньняў — міжнародны кінафэстываль дакумэнтальных фільмаў у [[Жэнэва|Жэнэве]] (2004) ** Залатая ўзнагарода міжнароднага кінафэстывалю ў [[Бялград]]зе (2004) Узнагароджаны [[Мэдаль да стагодзьдзя БНР|мэдалём 100 гадоў БНР]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29838254.html Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100]</ref>. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.imdb.com/name/nm4235030/ Юры Хашчавацкі] на бачыне [[Internet Movie Database]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хашчавацкі, Юры}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе]] [[Катэгорыя:Савецкія рэжысэры]] [[Катэгорыя:Савецкія сцэнарысты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэжысэры]] p9rjh2b6xja2hz7aqqp5yv0kthmj72u 2680152 2680151 2026-07-23T20:41:53Z Dzejka 92386 /* Грамадзка-палітычная дзейнасьць */ 2680152 wikitext text/x-wiki {{Кінэматаграфіст | Імя = Юры Хашчавацкі | Імя (арыгінал) = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэньні = | Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|18|10|1947}} | Месца нараджэньня = [[Адэса]], [[УССР]] | Дата сьмерці = {{ДС|23|7|2026}} | Месца сьмерці = | Прафэсія = [[рэжысэр]], [[сцэнарыст]] | Грамадзянства = [[Беларусь]] | Гады актыўнасьці = з 1985 | Напрамак = [[дакумэнталістыка]] | Узнагароды = шмат | imdb_id = 4235030 | Сайт = }} '''Ю́ры Язэ́павіч Хашчава́цкі''' (нар. 18 кастрычніка 1947, [[Адэса]], [[УССР]] — {{ДС|23|7|2026}}) — [[СССР|савецкі]] і [[Беларусь|беларускі]] [[рэжысэр]] і [[сцэнарыст]]. Ляўрэат міжнародных кінафэстываляў у [[Нью-Ёрк]]у, [[Сан-Францыска]], [[Жэнэва|Жэнэве]], [[Бэрлін]]е, [[Мюнхэн]]е, [[Ляйпцыг]]у, [[Бялград]]зе, [[Кіеў|Кіеве]], [[Санкт-Пецярбург]]у. == Жыцьцяпіс == У [[1973 год]]зе скончыў [[Адэскі тэхналягічны інстытут]], у 1981 — [[Санкт-Пецярбурская дзяржаўная акадэмія тэатральнага мастацтва|Ленінградзкі дзяржаўны інстытут тэатру, музыкі і кінэматаграфіі]]. Працаваў рэжысэрам у Белторгрэкляме (з 1976), на [[Беларускае тэлебачаньне|Беларускім тэлебачаньні]] (з 1978), «[[Беларускі тэлефільм|Беларускім тэлефільме]]» (з 1985), кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» (з 1989). Сябра [[Саюз кінэматаграфістаў Беларусі|Саюзу кінэматаграфістаў Беларусі]]. Сябра Міжнароднай і Эўразійскай акадэміяў тэлебачаньня і радыё. == Творчасьць == За сваю творчую кар’еру зьняў больш за трыццаць дакумэнтальных і мастацка-публіцыстычных фільмаў. Сярод іх — «Гэта ціхае жыцьцё ў Глыбокім», «Тут быў Крылоў», «Сустрэчны пазоў», «Усё добра», «Расейскае шчасьце», «Аазіс», «Час Чжоў Энлая», «Богі сярпа і молата», «Дажыць да каханьня», «Каўкаскія нявольнікі» і «У пошуках ідышу». Стаў знакамітым дзякуючы фільму «[[Звычайны прэзыдэнт]]» (1996), у якім ён паказаў сутнасьць рэжыму Аляксандра Лукашэнкі, які незадоўга да таго прыйшоў да ўлады ў Беларусі. У стужцы Хашчавацкі стварыў сатырычны партрэт дыктатара Лукашэнкі на пачатку кар’еры. Фільм атрымаў міжнароднае прызнаньне, і ў 1997 годзе яму быў прысуджаны прыз Бэрлінскага кінафэстывалю, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска і прэстыжная расейская Прэмія Сахарава. Пасьля прэм’еры на рэжысэра напалі і цяжка зьбілі невядомыя. Розгалас мела і стужка «Плошча», зьнятая ў жанры дакумэнтальнай хронікі, прысьвечанай прэзыдэнцкай кампаніі 2006 году і абаронцам палатачнага лягеру на Кастрычніцкай плошчы Менску. == Грамадзка-палітычная дзейнасьць == Быў адным са стваральнікаў Менскага аб’яднаньня жыдоўскай культуры ў 1988 г.<ref>https://belisrael.info/?p=14600</ref>, увайшоў у праўленьне гэтай грамадзкай арганізацыі<ref>https://belisrael.info/?p=1613</ref>, аднак неўзабаве пакінуў яго з-за нязгоды з мэтадамі кіраўніцтва<ref>https://belisrael.info/?p=14880</ref>. Напрыканцы 1990-х гадоў уваходзіў у Раду дырэктараў Сусьветнай асацыяцыі беларускіх жыдоў<ref>http://www.jewukr.org/observer/jo07_26/p1101_r.html</ref>. Сябра [[Аб’яднаная грамадзянская партыя|Аб’яднанай грамадзянскай партыі]]. Напярэдадні [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году|прэзыдэнцкіх выбараў 2001 году]] быў сябрам штаба [[Сямён Домаш|Сямёна Домаша]]. Удзельнічаў у [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі 2016 году|парлямэнцкіх выбарах 2016 года]] па Сьвіслацкай выбарчай акрузе № 94. На гэтых выбарах Юрыю Хашчавацкаму запісалі 0,4 % галасоў выбаршчыкаў. У акрузе балятавалася 7 кандыдатаў, а перамогу атрымаў кандыдат ад прэзыдэнцкай «вэртыкалі» [[Валеры Варанецкі]] з 40,7 % галасоў. == Фільмаграфія == * «Эта тихая жизнь в Глубоком» (дакумэнтальны, 1985) * «Возвращение в Хатынь» (фільм-спэктакль, 1986) * «Взгляни на свой дом» (дакумэнтальны, 1986) * «Упрямый человек» (дакумэнтальны, 1987) * «Здесь был Крылов» (дакумэнтальны, 1987) * «Призывники» (мастацкі, кароткамэтражны, 1987) * «Путники» (дакумэнтальны, 1988) * «Мастера и подмастерья» (дакумэнтальны, 1988) * «Формула ускорения» (дакумэнтальны, 1988) * «Встречный иск» (дакумэнтальны, 1989) * «В небо на колесе» (дакумэнтальны, 1989) * «Кто сегодня отсутствует» (1989) * «Промежуточный человек» (1990) * «Магистраль» (дакумэнтальны, 1990) * «Оранжевые жилеты» (дакумэнтальны, 1991) * «Всё хорошо» (дакумэнтальны, 1991) * «Русское счастье» (дакумэнтальны, 1992) * «Страсти по Марианне» (дакумэнтальны, 1993) * «Хлеб Израиля» (дакумэнтальны, 1994) * «Оазис» (дакумэнтальны, 1996) * «Обыкновенный президент» (дакумэнтальны, 1996) * «Эхо молчания» (дакумэнтальны, 1997) * «Время Чжоу Эньлая» (дакумэнтальны, 1998) * «Боги Серпа и Молота» (дакумэнтальны, 2000) * «Дожить до любви» (дакумэнтальны, 2002) * «Кавказские пленники» (дакумэнтальны, 2002) * «Святой доктор» (2003) * «Солнечный клоун» (дакумэнтальны, 2003) * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Плошча (фільм)|«Плошча»||Kalinovski Square (film)}} (2007) * «Вперёд, в прошлое» (2007) * «В поисках идиша» (дакумэнтальны, разам з [[Аляксандар Гарадніцкі|Аляксандрам Гарадніцкім]], 2008) * «Лоботомия» (2010) * «Обыкновенные выборы» (дакумэнтальны, 2011) == Бібліяграфія == * «Обыкновенный президент» (1996) * «Кавказские пленники» (2002) * «Плошча» (2007) == Узнагароды == * За фільм «Гэтае ціхае жыцьцё ў Глыбокім»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Кіеў|Кіеве]] (1985) * За фільм «Тут быў Крылоў»: ** Гран-пры Ўсесаюзнага фэстывалю тэлевізійных фільмаў у [[Менск]]у (1987) * За фільм «Прызыўнікі»: ** Гран-пры фэсту беларускага кіно ([[Менск]], 1987) * За фільм «Сустрэчны пазоў»: ** Гран-пры «Залаты кентаўр» Міжнароднага кінафэстывалю «Адозва да Чалавека» ([[Санкт-Пецярбург]], 1989) * За фільм «Расейскае шчасьце»: ** прыз «Астанкіна» за лепшы тэлефільм і прэмія на міжнародным кінафэсьце ў [[Екацерынбург]]у ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Аазіс»: ** Прыз журы міжнароднага кінафэстывалю экалягічных фільмаў ([[Фрайбург]], 1996) * За фільм «Звычайны прэзыдэнт»: ** Прэмія імя Сахарава расейскага саюзу пісьменьнікаў «Апрель» ([[Масква]], 1997) ** «Кінапрэмія Міру» [[Бэрлінскі кінафэстываль|Бэрлінскага міжнароднага кінафэстывалю]] (1997) ** Гран-пры [[Human Rights Watch]] ([[Нью-Ёрк]], 1998) ** «Golden Gate Award» ([[Сан-Францыска]], 1998) * За фільм «Каўкаскія палоньнікі»: ** Ганаровае згадваньне на Міжнародным фэстывалі дакумэнтальных і анімацыйных фільмаў у [[Ляйпцыг]]у (2002) ** Гран-пры Сусьветнай арганізацыі супраць катаваньняў — міжнародны кінафэстываль дакумэнтальных фільмаў у [[Жэнэва|Жэнэве]] (2004) ** Залатая ўзнагарода міжнароднага кінафэстывалю ў [[Бялград]]зе (2004) Узнагароджаны [[Мэдаль да стагодзьдзя БНР|мэдалём 100 гадоў БНР]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/29838254.html Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100]</ref>. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.imdb.com/name/nm4235030/ Юры Хашчавацкі] на бачыне [[Internet Movie Database]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хашчавацкі, Юры}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэсе]] [[Катэгорыя:Савецкія рэжысэры]] [[Катэгорыя:Савецкія сцэнарысты]] [[Катэгорыя:Беларускія рэжысэры]] tt6seuruibctyqxoakrmm0qwxeyb5xp Ябланэц (футбольны клюб) 0 115636 2680141 2658884 2026-07-23T19:34:55Z Dymitr 10914 /* Гісторыя */ [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2680141 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Ябланэц |Лягатып = FK Baumit Jablonec.svg |ПоўнаяНазва = Fotbalový Klub Jablonec, a.s. |Заснаваны = 1945 |Горад = [[Ябланец]], [[Чэхія]] |Стадыён = [[Стршэльніцы]] |Умяшчальнасьць = 6108 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЯбланецЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЯбланецСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|Ябланец}} |Прыналежнасьць = Чэскія }} «'''Ябланэц'''» ({{мова-cs|Jablonec}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Ябланэц-над-Нісай|Ябланцу-над-Нісай]]. Заснаваны ў 1945 годзе. Двухразовы ўладальнік [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубка Чэхіі]] (1998, 2013). Хатнія матчы ладзіць на стадыёне [[Стршэльніцы]]. == Гісторыя == Не зважаючы на тое, што «Ябланэц» быў створаны адразу па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]], але свой першы сэзон у найвышэйшай лізе Чэхаславаччыны клюб правёў толькі ў [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе 1974—1975 гадоў|сэзоне 1974—1975 гадоў]]. Тым ня менш, дружына здолела пратрымацца ў элітным дывізіёне толькі два гады, пакінуўшы Першую лігу ў 1976 годзе. Ужо пасьля падзелу краіны на Чэхію і [[Славаччына|Славаччыну]], «Ябланэц» перамог у першынстве Другой лігі Чэхіі [[Чэмпіянат Чэхіі па футболе 1993—1994 гадоў|сэзону 1993—1994 гадоў]], чым забясьпечыў прасоўваньне ў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першую лігу]]<ref>Jeřábek, Luboš (2007). «Český a československý fotbal — lexikon osobností a klubů». Prague, Czech Republic: Grada Publishing. — С. 74. — ISBN 978-80-247-1656-5.</ref>. Ужо ў 1996 і 1997 гадах гульцы здабылі бронзавыя мэдалі айчыннага першынства. [[Файл:Turnov Vojtecha Maska bus FK Jablonec.jpg|значак|зьлева|Клюбны аўтобус «Ябланцу» ў 2023 годзе.]] У 1997 годзе «Ябланэц» дэбютаваў у [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубку УЭФА]], дзе ў першым кваліфікацыйным раўндзе двойчы з буйным лікам перагулялі азэрбайджанскі «[[Карабах Агдам|Карабах]]», але ў двубоі саступілі швэдзкаму «[[Эрэбру (футбольны клюб)|Эрэбру]]», пры гэтым два разы згуляўшы зь імі ўнічыю. У тым жа сэзоне клюб стаў пераможцам [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубка Чэхіі]], забясьпечыўшы сабе яшчэ адзін сэзон эўрапейскага футболу, але гэтым разам у [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], дзе саступілі кіпрскаму «[[Апалён Лімасол|Апалёну]]». У 2007 годзе «Ябланэц» прасунуўся да фіналу айчыннага кубка, але саступіў у ім праскай «[[Спарта Прага|Спарце]]». У чэмпіянаце ж посьпехам можна лічыць срэбныя мэдалі [[Чэмпіянат Чэхіі па футболе 2009—2010 гадоў|сэзону 2009—2010 гадоў]] і бронзавыя ў [[Чэмпіянат Чэхіі па футболе 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]]. Пры гэтым у апошнім з памянёных сэзонах нападнік «Ябланцу» [[Давід Лафата]] з 19 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэскага першынства. У наступным сэзоне Лафата пераўзышоў свой паказьнік, здабыўшы 25 галоў, зноў стаўшы найлепшым у сьпісе галеадораў. У сэзоне 2012—2013 гадоў нападнік зноў стаў найлепшым, але другую палову сэзону ўжо скончыў у праскай «Спарце». У 2015 годзе клюб быў пераназваны ў «Ябланэц», пазбавіўшыся ад колішняй назвы «Баўміт». У [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2017—2018 гадоў|сэзоне 2017—2018 гадоў]] клюб у восьмы раз дакрочыў да фіналу Кубка Чэхіі, але зьведаў паразу ад праскай «Славіі», прагуляўшы зь лікам 1:3. У тым жа сэзоне каманда заняла 3-е месца ў айчынным чэмпіянаце і чарговы раз трапіла ў эўракубкі. == Склад == : ''Актуальны на 22 лютага 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q1681809|Бр|}} {{Гулец1|4|Q50005829|Аб|капітан}} {{Гулец1|5|Q27049156|Аб|}} {{Гулец|6|{{Сьцяг|Нігерыя}}|ПА|Нэлсан Акеке||2002}} {{Гулец1|7|Q15627540|ПА|}} {{Гулец1|8|Q16913731|ПА|}} {{Гулец1|9|Q109251457|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Спарта Прага|Спарта]]}} {{Гулец|12|{{Сьцяг|Чэхія}}|Аб|Давід Ныкрын||2004}} {{Гулец1|13|Q56877105|ПА|}} {{Гулец1|14|Q46992144|Аб|}} {{Гулец1|17|Q106354710|ПА|}} {{Гулец1|18|Q97147411|Аб|}} {{Гулец1|19|Q946714|Нап|}} {{Гулец1|21|Q97559908|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|23|Q4290247|Аб|}} {{Гулец1|24|Q122426279|Нап|}} {{Гулец1|25|Q101474407|ПА|}} {{Гулец1|27|Q118523868|Нап|}} {{Гулец|33|{{Сьцяг|Чэхія}}|Бр|Альбэрт Котлін||2005}} {{Гулец|42|{{Сьцяг|Славенія}}|Нап|Матэй Маленшак||2005}} {{Гулец1|44|Q28341380|Нап|}} {{Гулец1|57|Q5448507|Аб|}} {{Гулец1|62|Q127273333|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мэталіст 1925 Харкаў|Мэталіст 1925]]}} {{Гулец1|77|Q21620706|Нап|}} {{Гулец1|84|Q113639474|Аб|}} {{Гулец1|90|Q114606254|Аб|}} {{Гулец|99|{{Сьцяг|Славенія}}|Бр|Клемэн Міхэлак||2001}} {{Гулец1|—|Q102068544|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]]}} {{Канец складу}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fkjablonec.cz/ Афіцыйны сайт] {{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}} [[Катэгорыя:Ябланец]] [[Катэгорыя:1945 год у Чэхіі]] [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1945 годзе]] dvtulbexahwgmnqrlfb6j6shc6lp2as Ванда Лявіцкая 0 117033 2680158 2661520 2026-07-23T21:04:49Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2680158 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Ванда Лявіцкая |Лацінка = Vanda Lavickaja |Жанчына = так |Партрэт = Vanda_Lavickaja_(fragment).jpg |Памер = 150пкс |Апісаньне = Фрагмэнт сямейнай фатаграфіі |Імя пры нараджэньні = |Псэўданімы = <small>Ванда Л-а, Вандзя Л-я, Ванда Ле-вая, В. Л-к., Вясёлка</small> |Грамадзянства = |Бацька = [[Антон Лявіцкі]] |Маці = [[Люцыя Лявіцкая|Люцыя з Гнатоўскіх]] |Муж = [[Язэп Лёсік]] |Дзеці = Люцыя, [[Алеся Лёсік|Алеся]] і Юры |Гады актыўнасьці = |Напрамак = |Жанр = |Дэбют = «Бацькаўшчына» // «[[Наша Ніва]]» 4 (17), 21 траўня 1909 |Значныя творы = |Прэміі = |Подпіс = |Апісаньне подпісу = |ВікіКрыніца = |ВікіКрыніца пераклады на беларускую = |Палічка = |Сайт = }} '''Ва́нда Ляві́цкая''' (у шлюбе '''Лёсік'''; 25 верасьня 1895, [[Радашкавічы]] — 8 сьнежня 1968, пас. Татарка, [[Стаўрапольскі край]]) — беларуская [[пісьменьніца]], перакладніца, пэдагогіца. Жонка [[Язэп Лёсік|Язэпа Лёсіка]]. == Біяграфія == [[Файл:Vanda Lavickaja family.jpg|міні|зьлева|300пкс|Ванда Лявіцкая з мужам [[Язэп Лёсік|Язэпам Лёсікам]] і дзецьмі Юрасём, Люцыяй і Алесяй]] Нарадзілася 25 верасьня 1895 году ў [[Радашкавічы|Радашкавічах]]. Дачка беларускага літаратара [[Антон Лявіцкі|Антона Лявіцкага]] і [[Люцыя Лявіцкая|Люцыі з Гнатоўскіх]]. У 1914 годзе скончыла мясцовую вышэйшую пачатковую школу. 21 траўня 1909 апублікавала ў газэце «[[Наша Ніва]]» свой дэбютны абразок «Бацькаўшчына». З 1914 году бясплатна працавала ў першай беларускай кнігарні (куды яе рэкамэндавала [[Алаіза Пашкевіч]]) і ў гарадзкой бібліятэцы імя А. С. Пушкіна, у часопісах «[[Саха (1923)|Саха]]» і «Лучынка», у дзіцячым прытулку пры Таварыстве помачы ахвярам вайны. У канцы чэрвеня 1916 зь яе ініцыятывы прытульных дзяцей перавезьлі ў радавы маёнтак [[Карпілаўка (Лагойскі раён)|Карпілаўку]]<ref>Пра гэта згадваў яшчэ [[Максім Багдановіч]] у артыкуле «Деятельность Минского белорусского комитета»: «…Видное место в комитетских начинаниях заняло основание белорусского приюта для детей беженцев. В качестве места для приюта было выбрано имение „Карпиловка“, находящееся в 30 верстах от Минска, в живописной и здоровой местности. Там было поселено около 50 детей, надзор за которыми поручили двум воспитательницам: ''г-же Ванде Левицкой'' и г-же Ядвиге Родкевич.»</ref>. У ліпені 1917 году падпісала статут Беларускага хаўруса настаўнікаў. Пасьля заканэчньня ў 1917 годзе беларускіх курсаў была настаўніцай першай менскай беларускай школы. Сёлета ўвосень выйшла замуж за [[Язэп Лёсік|Язэпа Лёсіка]]. У гэтую пару друкавалася ў газэтах «[[Вольная Беларусь (газэта)|Вольная Беларусь]]», «[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]]», часопісах «Зоркі» ды «Іскра Ільліча». 15—16 траўня 1917 году ўдзельнічала ў зьезьдзе настаўнікаў [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]. У адказ на крыўдную для беларускіх асьветнікаў прамову «Самавызначэньне Беларусі і мова навучаньня ў беларускай школе» В. Т. Ругалевай горача запярэчыла, выбегшы на трыбуну, аднак яе падтрымалі толькі два дэлегаты<ref>{{артыкул|аўтар=Содаль, Ул.|загаловак=«Магу я сябе назваць самай шчаслівай...»: 100 гадоў з дня нараджэння Ванды Лявіцкай|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1995|выпуск=|том=|нумар=9|старонкі=168—173|isbn=}}</ref>. 28 траўня 1917 з гэтай нагоды пісаў «Вестник минского губернского комиссариата»: {{Цытата|Горячую прочувственную речь против положений докладчика произнесла Ванда Левицкая, но собрание она совершенно не убедила…}} У 1919 свой грамадзянскі шлюб Ванда і Язэп Лёсікі асьвяцілі ў менскім [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Менск)|Касьцёле Сьвятога Роха]]. Напісала ў 1922 успаміны пра бацьку. Калі ў 1930-х Язэпа Лёсіка арыштавалі па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі», працавала пасудамыйкаю, разносчыцай тэлеграмаў, а як толькі гэта сталася магчымым, паехала да высланага мужа. Улетку 1959 вярнулася ў [[Менск]], дзе яе прыняла [[Уладзіслава Луцэвіч|Ўладзіслава Луцэвіч]] на Омскім завулку 7<ref>{{Спасылка | аўтар = Уладзімер Содаль| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 лістапада 2008 | url = http://www.nn.by/index.php?c=ar&i=21604| загаловак = Ванда ў Купаліхі| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Наша Ніва]]| дата = 24 лістапада 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. Памерла 8 сьнежня 1968 году ў пасёлку Татарка [[Стаўрапольскі край|Стаўрапольскага краю]]. == Сям’я == Мела зь Язэпам Лёсікам траіх дзяцей: сына Юрку (28 жніўня 1919, [[Карпілаўка (Лагойскі раён)|Карпілаўка]] — 9 чэрвеня 1997) — інжынэр энэргетык, жыў ў Армавіры; Люцыю (нар. 8 сакавіка 1921) — настаўніца ў Ліпецку; і [[Алеся Лёсік|Алесю]] (нар. 22 лютага 1923) — настаўніца ў мястэчку Татарка, Стаўрапольскага краю<ref>{{Артыкул| аўтар = Алесь Жынкін. | загаловак = «Мае дарагія…» | спасылка = | мова = | выданьне = [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]] | тып = часопіс | год = 1990 | том = | нумар = 11 (453) | старонкі = 153—162 }}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Содаль, У.|загаловак=Вугельчыкі з попелу: Малавядомыя старонкі з біяграфіі Ядвігіна Ш.|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1999|выпуск=|том=|нумар=12|старонкі=184|isbn=}}</ref><ref name="sod73"/>. Хросным бацькам дзяцей Ванды — Люцыі і Алесі — быў [[Янка Купала]]<ref name=rubl>{{Спасылка | аўтар = [[Людміла Рублеўская]]| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 лютага 2009| url = http://sb.by/post/79963/| загаловак = Ядвигин Третий и единственный| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Советская Белоруссия]]| дата = 2 жніўня 2011 | мова = ru| камэнтар = }}</ref>. У 1992 годзе Люцыя і Алеся прыязджалі на месца колішняга радавога маёнтку Карпілаўкі<ref name=sod73>{{артыкул|аўтар=Содаль, У.|загаловак=Летуценнік з карпілаўкі|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=1|старонкі=73|isbn=}}</ref>. Сын Юры на [[Беларусь]] не вяртаўся<ref>{{Спасылка | аўтар = Уладзімер Арлоў.| прозьвішча = Арлоў| імя = Уладзімер| аўтарlink = Уладзімер Арлоў (гісторык)| суаўтары = | дата публікацыі = 19 лютага 2007| url = http://www.svaboda.org/content/transcript/754728.html| загаловак = Імёны Свабоды: Ванда Лявіцкая (25.9.1895, мяст. Радашковічы (цяпер Маладэчанскі раён) — 8.12.1968, пас. Татарка, Стаўрапольскі край, Расея) | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]]| дата = 24 лістапада 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Творчасьць == Дасюль творчая спадчына пісьменьніцы не ацэненая. Шмат пісала, перакладала, але пры жыцьці ў пісьменьніцы не зьявілася ніводнай кнігі. Апавяданьні, абразкі, вершы, успаміны выходзілі ў раскід пры жыцьці Ванды, ці як падпісвалася сама пісьменьніца, ''Вандзі Лявіцкай''<ref name="Гарбацкі">{{Навіна|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі |імя = |прозьвішча=|спасылка на аўтара =https://novychas.online/author/%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E%20%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%BA%D1%96 |аўтар 2 =|аўтар 3= |загаловак=Ад жанчынаў чакалі іншага. Вяртанне забытай пісьменніцы. У Вільні рыхтуецца зборнік твораў вядомай дзяячкі, рэдактаркі, перакладніцы і пісьменніцы, у якой пры жыцці і дасюль не выйшла ніводнай кнігі.|спасылка=https://novychas.online/kultura/vjartanne-pismennicy|выдавец= [[Новы час (газэта)|Новы час]] |мова = |дата публікацыі= 1 лістапада 2020 |копія = |дата копіі = |дата доступу=}}</ref>. У пісьменьніцкай і публічнай дзейнасьці Вандзя Лявіцкая так і засталася ў ценю слыннага мужа — ''[[Язэп Лёсік|Язэпа Лёсіка]]'', а часам заставалася ў ценю выбітнага бацькі ''Ядзвігіна Ш.'' В. Лявіцкая разам з ''[[Алаіза Пашкевіч|Цёткай]]'' — адна зь першых сучасных беларускіх празаіцаў — першае ейнае апавяданьне «Бацькаўшчына» зьявілася ў 1909 годзе<ref name="Гарбацкі"/>. Пісала коратка, эмацыйна. У абразках і апавяданьнях тужліва апісвае беларускую прыроду і складаны лёс беларусаў, напрыклад, у абразку «Задушкі», які быў надрукаваны ў 1919 годзе ў газэце «Беларусь». Гэты абразок гучыць як паганская малітва, як верш у прозе. Да ўсяго гэта цікавы этнаграфічны прыпамінак пра сьвята, якое адзначаюць 2 лістапада каталікі, у тым ліку і беларускія каталікі — ''Задушкі'' ці ''Задушны дзень''. Сьвята, якое накладаецца ці часам зьліваецца ў каталіцкай традыцыі зь [[Дзяды|Дзядамі]]<ref name="Гарбацкі"/>. У некаторых тэкстах спэцыяльны акцэнт робіць на цяжкасьцях жыцьця беларускай жанчыны. За савецкім часам пісала ў асноўным у часопісах для дзяцей «[[Зоркі (часопіс)|Зоркі]]» і «Іскры Ільіча»<ref>''Ванда Лявіцкая ― сапраўдная жанчына і грамадзянка'' / Таццяна Лабада // Знакамітыя мінчане XIX—XX стст. : постаці і роля жанчын у грамадскім і культурным жыцці Мінска і Міншчыны ў XIX ― пачатку XX стагоддзя : матэрыялы [VII] беларуска-польскай навукова-тэарэтычнай канферэнцыі, Мінск, 26 красавіка 2012 г. / [рэдкалегія: А. Вялікі, З. Вінніцкі (навуковыя рэдактары) і інш.]. — Мінск, 2013. — С. 202―206.</ref>. Ёю былі падрыхтаваныя пераклады на беларускую мову такіх твораў, як «Сястрычка Галя» (з укр.: Чайчэнка В.); «Крыста» (з пол.: Канапніцкая М.)<ref name="Гарбацкі"/> == Бібліяграфія == * {{Артыкул| аўтар = Wanda L-a. | загаловак = Baćkouszczyna. | спасылка = https://knihi.com/none/Nasa_Niva_zip.html#1909-21.pdf_7 | мова = be | выданьне = [[Наша Ніва|Nasza niwa]] | тып = газэта | год = 21 maja 1909 | том = | нумар = 21 | старонкі = 311 }} * {{Артыкул| аўтар = Ванда Лев-ая. | загаловак = Майскіе ночы. | спасылка = https://knihi.com/none/Nasa_Niva_zip.html#1913-22.pdf_3 | мова = be | выданьне = [[Наша Ніва]] | тып = газэта | год = 31 мая 1913 | том = | нумар = 22 | старонкі = 3 }} * абразок «Сумна, сумна шуміць старушка ліпа» // «Лучынка». — 1914. — № 4. * {{Артыкул| аўтар =Ванда Лёсік. | загаловак =Пасьмертныя ўспаміны. Ядвігін Ш. (Антон Лявіцкі). † 24. ІІ. 1922 г.| спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/2ff0d8f91a1bed3c3b867256f4609a30.pdf | мова = | выданьне =[[Адраджэньне (1922)|Адраджэньне]] | тып =часопіс | год =1922 | том = | нумар =1 | старонкі =265—267 }} * {{Артыкул| аўтар = Алесь Жынкін. | загаловак = «Мае дарагія…» | спасылка = | мова = | выданьне = [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]] | тып = часопіс | год = 1990 | том = | нумар = 11 (453) | старонкі = 153—162 }} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Арлоў, Уладзімер]]. |частка = |загаловак = Імёны свабоды. «Мы — толькі нечая памяць пра нас.» |арыгінал = |спасылка = https://docs.rferl.org/be-BY/2020/11/07/96247f72-a7e0-4382-ad1c-ec68459cf6b7.pdf |адказны = |выданьне = 4-е |месца = |выдавецтва = Радыё Свабодная Эўропа / [[Радыё Свабода]] |год = 2020 |том = |старонкі = 280, 281 |старонак = 826 |сэрыя = Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе. |isbn = 978-0-929849-83-6 |наклад = }} * [[Янка Саламевіч|Саламевіч І. У.]] Лёсік (дзявочае Лявіцкая) Ванда Антонаўна. // {{Літаратура/БелЭн|9}} — С. 232. * Трус М. Эпісталярны канвалют: Ядвігін Ш. у сямейна-творчым інтэр’еры // Маладосць. — 2024. — № 3. — С. 79‒88. * {{Артыкул| аўтар = [[Мікола Трус]].| загаловак = Пад пытаннем. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2024-06.pdf| мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 9 лютага 2024 | том = | нумар = 6 (5267| старонкі = 11 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Мікола Трус]].| загаловак = Знічкі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2024-22.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 14 чэрвеня 2024 | том = | нумар = 22 (5283)| старонкі = 10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Мікола Трус]].| загаловак = Люцыя і Ванда Лявіцкія: штрыхі да жыццяпісаў жонкі і дачкі пісьменніка Ядвігіна Ш.| спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2026| том = | нумар = 3 (459) | старонкі = 3—8 | issn = 0234-1360 | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лявіцкая, Ванда}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Радашкавічах]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]] [[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]] [[Катэгорыя:Асобы, зьвязаныя зь Ядвігіным Ш.]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»]] azcaefkm2znoyef6d5imfuh7ybhwjde Замак Сфорцаў 0 129058 2680161 2282917 2026-07-23T21:14:53Z LametinoWiki 34091 2680161 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = |Назва = Замак Сфорцаў |Арыгінальная назва = Castello Sforzesco<br />Castell Sforzesch |Выява = Castello Sforzesco - notturno.jpg |Подпіс выявы = Замак Сфорцаў увечары |Шырыня выявы = |Статус = |Краіна = Італія |Назва месцазнаходжаньня = места |Месцазнаходжаньне = Мілян |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = замак |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 45 |Шырата хвілінаў = 28 |Шырата сэкундаў = 13 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 9 |Даўгата хвілінаў = 10 |Даўгата сэкундаў = 46 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.milanocastello.it/ }} '''За́мак Сфо́рцаў''' ({{мова-it|Castello Sforzesco}}; {{Мова-lmo|Castell Sforzesch}}) — замак у [[Мілян]]е ([[Італія]]), былая рэзыдэнцыя [[Мілянскае герцагства|герцагаў Міляну]], адна з найбуйнейшых цытадэляў Эўропы. Разьмяшчаецца ў паўночна-заходняй частцы гістарычнага цэнтру на П’яцца Кастэльля ({{Мова-it|Piazza Castello|скарочана}}). Цяпер у замку дзейнічаюць некалькі музэяў і мастацкіх галерэяў. == Мінуўшчына == Родавы замак [[Вісконці]]на гэтым месцы ўпершыню быў пабудаваны ў 1360-я — 1370-я. Аднак у 1447 року пасьля абвяшчэньня [[Амбразыянская рэспубліка|Амбразыянскай рэспублікі]] паўсталы народ разбурыў замак. У 1450 [[Франчэска I Сфорца]] распачаў ягоную рэканструкцыю. Некалькі з пакояў замку першапачаткова мелі штукарскае ўнутранае аздабленьне, найбольш вядомыя зь якіх фрэскі [[Леанарда да Вінчы]] ў ''Sala Delle Asse''. Працавалі над аздабленьнем замку й такія майстры, як [[Даната Брамантэ]], [[Філярэтэ]] і [[Чэзарыё Чэзарыяна]]. Пазьней замак некалькі разоў быў перабудоўваны й пазьнейшымі ўладальнікамі. З пачаткам [[Італьянскія войны|Італьянскіх войнаў]] [[Лядавіка Сфорца]] ўцёк зь Міляну, а ў Кастэльля Сфарцэска асеў францускі кароль [[Людовік XII]]. За ягоным пераемнікам [[Францыск I|Францыскам I]] замак быў закінуты; у 1521 року ад удару маланкі ўзарваўся парахавы склад у вежы Філярэтэ. [[Файл:Chateau.Milan.png|міні|Замак у XVI стагодзьдзі]] Пад уладай Гішпаніі замак быў разбудаваны: у XV-XVI стагодзьдзях яго абаранялі ад 1000 да 3000 чалавек, і гэта была адна з найвялікшых [[Цытадэль|цытадэляў]] у Эўропе; была збудаваная вялізная [[Бастыённая сыстэма ўмацаваньняў|сыстэма ўмацаваньняў]] з 12 бастыёнамі. Вонкавыя фартыфікацыі дасягнулі 3 км даўжыні і займалі плошчу 25,9 [[гектар]]аў<ref name=TCI438>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Guida Milano|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Touring Club Italiano|год = 1985|том = |старонкі = 438—439|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> Падчас [[Рэвалюцыйныя войны|Рэвалюцыйных войнаў]] Мілян ізноў заваявалі французы. У 1796 року была прадстаўленая першая народная пэтыцыя, паводле якой замак павінен быў паўтарыць лёс [[Бастылія|Бастыліі]] як сымбаль «старой тыраніі». У 1801 былі раскіданыя бакавыя вежы ды гішпанскія бастыёны. Аднак неўзабаве Напалеон ухваліў праект аднаўленьня замку, ля яго быў разьбіты прасторны пляц. Пасьля [[Аб’яднаньне Італіі|аб’яднаньня Італіі]] ў XIX стагодзьдзі і перадачы замку гораду пачалася ягоная рэстаўрацыя (1833—1905). У 1900 была адноўленая й вежа Філярэтэ. Падчас бамбаваньня войскамі хаўрусьнікаў Міляну ў 1943 замак зазнаў значныя пашкоджаньні. Пасьляваенная рэканструкцыя будынку дзеля музэйных мэтаў была праведзеная архітэктурным таварыствам BBPR. Цяпер у замку дзейнічаюць музэі «Pinacoteca del Castello Sforzesco», Музэй старажытнага мастацтва, музэй мэблі, музэй музычных інструмэнтаў і калекцыю прыкладных мастацтваў, Эгіпецкі музэй, дагістарычную сэкцыю Археалягічнага музэю і інш. Фрэскі Леанарда да Вінчы не захаваліся. == Апісаньне == Замак разьмешчаны ў цэнтры Міляну, на паўночны захад ад П’яцца іль Дуома. З боку гэтага пляцу стаіць найвышэйшая ва ўсёй пабудове брамная вежа. На пляцы перад брамай, на яе асі знаходзіцца сучасны фантан. Чатырохкутнік замку ахоплівае сваімі мурамі вялікі ўнутраны двор, уваход у які знаходзіцца ў вежы Філярэтэ. Брама вядзе ў Каралеўскі дворык простакутнай формы з ганкам. На супрацьлеглым баку знаходзіцца ''Rocchetta'' ({{Мова-be|невялікая фартэцыя|скарочана}}) — найбольш непрыступная частка замку, дзе Сфорцы мелі сховішча падчас нападаў. Захаваліся таксама арэна, аглядная вежа і нэаклясыцыстычная [[трыюмфальная арка]] (1807—1838). {{Панарама|CastelloSforzesco-MainCourtyardPanorama.jpg|1000пкс}} == Дадатковыя зьвесткі == Мілянскія архітэктары, якія працавалі над пабудовай [[Крэмль (Масква)|маскоўскага Крамлю]], узялі за прыклад выгляд крэпасьці Сфорцаў для стварэньня формы вежаў і кароны зубцоў на сьценах<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |cуаўтары = |дата публікацыі = |url = http://www.kreml.ru/ru/main/history/kremlin/XV-XVI/|загаловак = Время грандиозного строительства Кремля (II половина XV-начало XVI века)|фармат = |назва праекту = История Московского Кремля|выдавец = ФГУК Государственный историко-культурный музей-заповедник «Московский Кремль»|дата = 9 ліпеня 2012|мова = ru|камэнтар = }}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.milanocastello.it/ Афіцыйная бачына] * [https://web.archive.org/web/20120224175825/http://www.360travelguide.com/360VirtualTour.asp?iCode=mln15 Панарамны віртуальны тур] [[Катэгорыя:Сфорцы]] [[Катэгорыя:Збудаваньні Міляну]] [[Катэгорыя:Замкі Італіі]] [[Катэгорыя:Археалягічныя музэі Італіі]] [[Катэгорыя:Музычныя музэі Італіі]] [[Катэгорыя:Рэнэсансныя збудаваньні Італіі]] [[Катэгорыя:Музэі Лямбардыі]] [[Катэгорыя:Культура Міляну]] [[Катэгорыя:Цагляныя збудаваньні]] hp2lodtgevhi2gqgyzn98ns27sr7xda Градэц Кралавэ (футбольны клюб) 0 132987 2680139 2676887 2026-07-23T19:32:17Z Dymitr 10914 дапаўненьне 2680139 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Градэц Кралавэ |Лягатып = FC Hradec Kralove.png |ПоўнаяНазва = FC Hradec Králové |Заснаваны = 1905 |Горад = [[Градэц Кралавэ]], [[Чэхія]] |Стадыён = [[Малшовіцка-арэна]] |Умяшчальнасьць = 9300 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКралЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКралСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКрал}} |Прыналежнасьць = Чэскія | pattern_la1=|pattern_b1=_blackshoulders|pattern_ra1=| leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF| pattern_la2=|pattern_b2=_redshoulders|pattern_ra2=| leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000| }} «'''Гра́дэц Кра́лавэ'''» ({{мова-cs|Hradec Králové}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Градэц Кралавэ]]. Заснаваны ў 1905 годзе. [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе|Чэмпіён Чэхаславаччыны]] (1960), уладальнік [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубка Чэхіі]] (1995). == Гісторыя == «Градэц Кралавэ» ўпершыню згуляў у чэхаславацкай [[Першая ліга чэмпіянату Чэхаславаччыны па футболе|Першай лізе]] ў 1956 годзе. Пасьля двух сэзонаў у эліце клюб страціў месца ў лізе, але вярнуліся туды назад на [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе 1959—1960 гадоў|сэзон 1959—1960 гадоў]], здабыўшы адразу перамогу ў чэхаславацкім першынстве<ref>Jeřábek, Luboš (2007). «Český a československý fotbal — lexikon osobností a klubů». Prague, Czech Republic: Grada Publishing. — С. 67. — ISBN 978-80-247-1656-5.</ref>. Тады каманда мела назву «Спартак». Дзякуючы перамогі каманда атрымала права на выступы ў [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў 1960—1961 гадоў|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў 1960—1961 гадоў]], дзе прасунуўся да чвэрцьфіналу, саступіўшы «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёне]]» паводле двух матчаў. [[Файл:SK Hradec Králové 1922 (Balcar, Mácha V., Valenta, Mácha A., Koza, Reichert, Hušák, Vlček, Bělohoubek, Petrovický, Slezák).jpg|значак|зьлева|Каманда ў 1922 годзе.]] У 1963 годзе каманда страціла месца ў першым дывізінёне. За чэхаславацкі час клюб яшчэ чатыры разы вяртаўся ў Першую лігу, але кожны з такіх пэрыядаў доўжыўся толькі адзін або два сэзоны. Апошняе павышэньне ў чэхаславацкі найвышэйшы дывізіён адбылося ў 1990 годзе. Затым «Градэц Кралавэ» выступаў у навастворанай чэскай [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першай лізе]] ад моманту ейнага заснаваньня ў 1993 годзе да паніжэньня паводле вынікаў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзону 1999—2000 гадоў]]. Найлепшым вынікам за гэты час было 8-е месца, якое клюб дасягнуў у [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 1998—1999 гадоў|сэзоне 1998—1999 гадоў]]. Зрэшты, лепшыя вынікі чакалі каманду ў [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубку Чэхіі]], бо ў 1995 годзе «Градэц Кралавэ» стаў пераможцам гэтага турніру. Гэтае дасягненьне дазволіла клюбу кваліфікавацца ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]], дзе чэхі былі выбітыя ў 1/8 фіналу ў супрацьстаяньні з расейскім «[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама]]». Клюб вярнуўся ў найвышэйшы чэскі дывізіён у 2001 годзе, стаўшы пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Другой лігі]] зь першай спробы і забясьпечыўшы павышэньне за чатыры туры да фінішу<ref>{{навіна|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/fotbaliste-hradce-kralove-jsou-prvoligovi-f2i-/fot_dsouteze.aspx?c=A010511_213453_fot_dsouteze_rou|загаловак=Fotbalisté Hradce Králové jsou prvoligoví|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=13.05.2001}}</ref>. Аднак ужо праз два сэзоны клюб зноў фінішаваў у зоне паніжэньня і вярнуўся на другі ўзровень. На гэты раз спатрэбілася сем сэзонаў, каб клюб зноў атрымаў павышэньне<ref>{{навіна|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/hradec-se-po-sedmi-letech-vraci-mezi-elitu-usti-na-postup-musi-jeste-pockat-1t5-/fot_dsouteze.aspx?c=A100521_214355_fot_dsouteze_ald|загаловак=Hradec se po sedmi letech vrací mezi elitu, Ústí na postup musí ještě počkat|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=21.05.2010}}</ref>. У [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] «Градэц Кралавэ» паўтарыў свой найлепшы вынік у Першай лізе, скончыўшы розыгрыш на 8-м радку. У сэзоне [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2012—2013 гадоў|Першай лігі 2012—2013 гадоў]] клюб пасьля трох сэзонаў у найвышэйшай лізе апусьціўся ў другі дывізіён. Вырашальнай стала паразай ад праскай «[[Славія Прага|Славіі]]» зь лікам 0:3 у перадапошнім туры<ref name=sestup1213>[http://fotbal.idnes.cz/slavia-hradec-kralove-fotbalova-gambrinus-liga-29-kolo-p0y-/fotbal.aspx?c=A130526_154425_fotbal_pes Slavia – Hradec Králové 3:0, Východočeši prohráli a sestupují]. iDNES.cz.</ref>. Ужо праз год кралавічане вярнуліся ў элітны дывізіён, але прасоўваньне ў найвышэйшы дывізіён было аформленае толькі дзякуючы перамогі зь лікам 1:0 удома над «[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцамі]]», што дало мажлівасьць спыніцца на другім радку<ref>[http://fotbal.idnes.cz/hradec-kralove-fotbal-jan-michalek-drt-/fot_dsouteze.aspx?c=A150605_2167810_fot_dsouteze_ald Loni Hradec nebyl na ligu připraven. Znovu chceme zpátky, zní z klubu]. iDNES.cz.</ref>. Пасьля гэтага «Градэц Кралавэ» чаргаваў выступы ў найвышэйшай і другой лігах. Частку сэзону лігі [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2016—2017 гадоў|2016—2017 гадоў]] клюб быў вымушаны гуляць на стадыёне ў [[Млада Болеслаў|Млада Болеславе]], бо трэба было дабудаваць на ўласным стадыёне новыя памяшканьні для VIP-гасьцей і СМІ<ref name=zaklinfo>[https://www.fchk.cz/zobraz.asp?t=stadion-zakladni-informace Základní informace]. FCHK.cz.</ref>. Увосень 2017 году наземная частка заходняй трыбуны была зьнесеная, ад якой застаўся толькі грунтовы насып<ref>[https://sport.aktualne.cz/fotbal/pod-lizatky-se-zacalo-bourat-hradec-dela-bagry-misto-pro-nov/r~a8ba0328adcb11e7ad190025900fea04/ Pod lízátky se začalo bourat, Hradec dělá bagry místo pro nový fotbalový stadion]. Aktualne.cz.</ref><ref name=rekonstrukce2017,2>[https://www.fchk.cz/clanek.asp?id=Zapadni-tribuna-byla-zbourana-v-rekordnim-case-91 Západní tribuna byla zbourána v rekordním čase!] FCHK.cz.</ref>. Пасьля трох гадоў у другім дывізіёне клюб вярнуўся ў Першую лігу ў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2020—2021 гадоў|сэзоне 2020—2021 гадоў]]. Увосень 2021 году пачалося будаўніцтва новай арэны. З гэтае прычыны каманда зноў два сэзоны ладзілся хатнія матчы ў Млада Болеславе. У [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] «Градэц Кралавэ» заняло чацьвертае месца ў турнірнай табліцы і праз 31 год кваліфікавалася ў эўракубкі. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fchk.cz/ Афіцыйны сайт] {{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}} [[Катэгорыя:Градэц Кралавэ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1905 годзе]] ha3bbeao8e69vgqqurdpmohe58fm8jp Зброяўка Брно 0 147140 2680138 2677847 2026-07-23T19:17:18Z Dymitr 10914 артаграфія, выпраўленьне 2680138 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Зброяўка |Лягатып = FC Zbrojovka Brno logo.svg |ПоўнаяНазва = FC Zbrojovka Brno |Заснаваны = 1913 |Горад = [[Брно]], [[Чэхія]] |Стадыён = [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]] |Умяшчальнасьць = 10600 |Прэзыдэнт = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЗброяўкаБрЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ПапярэдніСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЗброяўкаБр}} |Прыналежнасьць = Чэскія | pattern_la1 = _whiteshoulders | pattern_b1 = _whiteshoulders | pattern_ra1 = _whiteshoulders | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _nike_revolution_2013_black | pattern_ra2 = | leftarm2 = CEFF00 | body2 = CEFF00 | rightarm2 = CEFF00 | shorts2 = CEFF00 | socks2 = CEFF00 }} «'''Зброяўка'''» ({{мова-cs|Zbrojovka}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Брно|Брна]]. Заснаваны ў 1913 годзе пад назвай «Жыдэніцы». Пазьней праз шэраг зьменаў назвы нарэшце клюб атрымаў сучасны назоў «Зброяўка» ў гонар вытворцы агняпальнай зброі. Брненскі клюб быў [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе|чэмпіёнам Чэхаславаччыны]] ў сэзоне 1977—1978 гадоў. Праз два гады пасьля гэтага футбалісты здабылі срэбныя мэдалі. == Гісторыя == Клюб, які першапачаткова быў вядомы пад назовам «Жыдэніцы», выступаў у найвышэйшым дывізіёне чэхаславацкага футболу з 1933 году да страты месца ў галоўным дывізіёне пасьля сэзону 1946—1947 гадоў<ref name="2011relegation" >{{навіна|аўтар=Krutil, Robin; Meitner, Zdeněk|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/kdo-zavinil-pad-fotbaloveho-brna-chyby-kupili-vsichni-pf2-/fotbal.aspx?c=A110525_102246_fotbal_ald|загаловак=Kdo zavinil pád fotbalového Brna? Chyby kupili všichni|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=25.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20171201081334/https://fotbal.idnes.cz/kdo-zavinil-pad-fotbaloveho-brna-chyby-kupili-vsichni-pf2-/fotbal.aspx?c=A110525_102246_fotbal_ald|дата копіі=01.12.2017}}</ref>. У гэты час клюб тройчы браў удзел у [[Кубак Мітропы|Кубку Мітропы]], дасягнуўшы чвэрцьфіналу ў 1935 годзе, а таксама браў удзел у турніры ў 1936 і 1938 гадах. Між 1950 і 1962 гадамі клюб выступаў па-за найвышэйшым дывізіёнам, вярнуўшыся ў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхаславаччыны па футболе|Чэхаславацкую першую лігу]] ў сэзоне 1962—1963 гадоў<ref name="2011relegation" />. Празь пяць сэзонаў клюб зноў быў паніжаны ў рангу, што адбылося ў 1967 годзе<ref name="2011relegation" />. У тое ж дзесяцігодзьдзе чэхі бралі ўдзел у розыгрышах Кубка кірмашоў, а ў сэзоне 1963—1964 гадоў яны дакрочылі да чвэрцьфіналу. Затым клюб чатыры гады спаборнічаў у другім дывізіёне чэхаславацкага футболу, перш чым вярнуцца на найвышэйшы ўзровень<ref name="2011relegation" />. У 1970-я гады клюб быў адным з наймацнейшых у краіне. У 1978 годзе брненцы сталі пераможцамі Чэхаславацкай першай лігі, фінішаваўшы трэцім у наступным сэзоне і стаўшы другім у 1980 годзе. 1980-я гады былі менш уражлівымі для Брна, бо клюб страціў месца ў эліце ў 1983 годзе і выступаў у другім дывізіёне да 1989 году. Пасьля ўсяго двух сэзонаў у найвышэйшым дывізіёне клюб фінішаваў апошнім у 1991 годзе і зноў быў паніжаны да другога дывізіёну<ref name="2011relegation" />. Паміж 1992 і 2011 гадамі брненскі клюб выступаў у [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|найвышэйшым дывізіёне]] Чэхіі ажно 19 сэзонаў запар, што стала найдаўжэйшым такім пэрыядам у гісторыі клюбу<ref name="2011relegation" />. Пасьля доўгага часу ў 2011 годзе «Брно» трапіў у другі дывізіён<ref name="2011relegation" />. У сэзоне 2011—2012 гадоў [[Другая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Другой лігі]] клюб заняў толькі чацьвертае месца, не дасягнуўшы пазыцыяў, якія б давалі мажлівасьць вяртаньня ў галоўны дывізіён. Аднак праз стадыённыя патрабаваньні Першай лігі чэмпіён другога дывізіёну клюбу «[[Віягем Усьці над Лабай|Усьці над Лабай]]», а таксама трэці клюб, якія быў сокалаўскі «[[Банік Сокалаў|Банік]]», ня здолелі атрымаць ліцэнзіі на павышэньне. У выніку «Брно» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён<ref>{{навіна|аўтар=Novák, Jaromír|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/fotbalove-brno-se-vraci-do-prvni-ligy-dsw-/fotbal.aspx?c=A120606_094813_fotbal_mn|загаловак=Brno postupuje do první ligy, Ústí doplatilo na nevyhovující stadion|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=06.06.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120609090944/http://fotbal.idnes.cz/fotbalove-brno-se-vraci-do-prvni-ligy-dsw-/fotbal.aspx?c=A120606_094813_fotbal_mn|дата копіі=09.06.2012}}</ref>. У 2018 годзе клюб зноў выбыў зь Першай лігі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/zbrojovka-brno-sestup.A180519_195704_fotbal_jic|загаловак=Odchod zadním vchodem, zklamání, ticho. Na Brno naplno dolehl sestup|выдавецтва=iDnes|дата публікацыі=20.05.2018}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fczbrno.cz/ Афіцыйны сайт]{{ref-cz}} {{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}} [[Катэгорыя:Брно]] [[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1913 годзе]] 6ik5si8lth7wa4uihiuwkqr2tv9pp91 Кіль (гандбольны клюб) 0 151805 2680272 2637823 2026-07-24T08:32:04Z Dymitr 10914 дапаўненьне 2680272 wikitext text/x-wiki {{Гандбольны клюб | назва = Гандбольны клюб «Кіль» | поўная_назва = Turnverein Hassee-Winterbek Kiel | кароткая_назва = | мянушкі = ''зебры'' | выява = THW-Kiel Logo schwarz.svg | заснаваны = 1904 | зачынены = | пляцоўка = [[Шпаркасэн-Арэна]] | зьмяшчальнасьць = 10 250 | кіраўнік = | трэнэр = | чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] | сэзон = 2025—2026 | становішча = 6 месца | колер1 = white | колер2 = black | колер3 = | узор_левай_рукі1 = _derbyc1011h | узор_вопраткі1 = _thwkiel1112h | узор_правай_рукі1 = _derbyc1011h | узор_шортаў1 = _black stripes adidas | левая_рука1 = ffffff | вопратка1 = ffffffffffff | правая_рука1 = ffffff | шорты1 = ffffff | узор_левай_рукі2 = _cesena1011a | узор_вопраткі2 = _thwkiel1112a | узор_правай_рукі2 = _cesena1011a | узор_шортаў2 = _adidaswhite2011 | левая_рука2 = ffffff | вопратка2 = 000000 | правая_рука2 = ffffff | шорты2 = 000000 | сайт = http://www.thw-provinzial.de/ | commons = | абнаўленьне = }} {{Іншыя значэньні}} '''«Кіль»''' ({{Мова-de|THW Kiel}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбол]]ьны клюб з [[Кіль|Кілю]]. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай бундэсьлізе]], 23-разовы чэмпіён краіны, лідэр па колькасьці тытулаў. Найбольш пасьпяховымі для клюбу сталі 2007 і 2012 рокі, калі «Кіль» дабіваўся трайнога посьпеху: перамогі ў нацыянальным чэмпіянаце, [[Кубак Нямеччыны па гандболе|кубку]] і [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лізе чэмпіёнаў]]. Да таго ж у 2012 «Кіль» выйграў абсалютна ва ўсіх матчах чэмпіянату, стаўшыся першым падобным нямецкім топ-клюбам, які дабіўся падобнага посьпеху. == Гісторыя == [[Файл:Handballspiel THW Kiel gegen Viktoria Hamburg in der Endrunde um die Deutsche Meisterschaft, 15-10 (Kiel 78.403).jpg|значак|зьлева|Матч «Кілю» супраць гамбурскай «Вікторыі» па травяным гандболе.]] Клюб быў заснаваны 4 лютага 1904 году як гімнастычнае таварыства<ref name="Bädecker" >{{спасылка|спасылка=https://www.kiel-magazin.de/artikel/thw-kiel-turnverein-hassee-winterbek|загаловак=Die Geburtsstunde des Handballs beim THW (1923-1945)|выдавецтва=Kiel Magazin|дата публікацыі=29.08.2025}}</ref>. Спачатку гэта быў выключна мужчынскі клюб, але з 1907 году да ягоных шэрагаў далучыліся і жанчыны. Пасьля таго, як пэтыцыя моладзі аб стварэньні футбольнага аддзяленьня ў складзе таварыства не была ўхваленая на сходзе сябраў клюбу ў 1923 годзе, яны пачалі шукаць альтэрнатывы і неўзабаве пачалі гуляць у [[гандбол]]. Паколькі клюбу бракавала ўласнай спартовай пляцоўкі, спачатку ён мог гуляць толькі ў гасьцях{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|11—12}}. Гандбольнае аддзяленьне хутка расло паводле колькасьці сябраў, у выніку «Кіль» займеў найбуйнейшае гандбольнае аддзяленьне ва ўсёй Паўночнай Нямеччыне{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|23—24}}. Першапачаткова каманда засяроджвалася на гандболе ў полі, толькі пазьней перайшоўшы да гандболу ў залі<ref name=Bädecker />. У сваім спартовым разьвіцьці «Кіль» спачатку пацярпеў дзьве няўдачы. Па-першае, клюб пакінулі шмат маладых гульцоў, што запатрабавала амаль поўнай перабудовы моладзевай сэкцыі. Па-другое, мужчынская каманда не была дапушчаная да створанай гандбольнай Гаўлігі-Нордмарк. Аднак мужчынская каманда здолела прабіцца ў найвышэйшы дывізіён ужо ў 1934 годзе{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|27—32}}. Праз рэструктурызацыю клюбу, якую ачоліў, у прыватнасьці, Фрыц Вэстгайдэр, хутка адбыўся спартовы ўзыход «Кілю». Усяго празь некалькі месяцаў па заканчэньні вайны каманды «Кілю» зноў гулялі таварыскія матчы. Цягам першых двух пасьляваенных гадоў гандбольны дывізіён перажыў чарговы ўсплёск колькасьці сябраў, таму да 1947 году клюб ужо меў найбольшую колькасьць гандбольных камандаў у зонах акупацыі заходніх хаўрусьнікаў [[Антыгітлераўская кааліцыя|антыгітлераўскай кааліцыі]]{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|52}}. [[Файл:Handballmannschaft vom Turnverein Hassee-Winterbek (THW) (Kiel 78.045).jpg|значак|зьлева|Каманда 1967 году.]] Адкрыцьцё Остзээгале ў Кіле ў 1951 годзе дало ключавую пляцоўку для гульні ў залі і істотна павялічыла папулярнасьць гандболу ў рэгіёне. Не зважаючы на тое, што каманда з Кілю штогод з 1954 па 1957 гады была пераможцам чэмпіянату Паўночнай Нямеччыны, апярэджваючы сваіх супернікаў, і таму ўважалася за фаварыта на тытул, але не змагла кваліфікавацца ў фінал розыгрышах. «Кіль» заваяваў свой першы нацыянальны тытул у розыгрышы ў залі ў 1957 годзе<ref name=Bädecker />. У 1960 годзе «Кіль» заняў другі радок у чэмпіянаце, а затым у 1962 і 1963 гадах выйграў свой другі і трэці чэмпіянат Нямеччыны ў памяшканьні адпаведна. З утварэньнем адзінай [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьлігі]], каманда першы час змагалася за выжываньне, але ў 1980-я гады клюб ужо замацаваўся ў верхняй траціне турнірнай табліцы. [[Файл:THW Kiel Final Four 2012.JPG|значак|«Кіль» сьвяткуе перамогу ў Лізе чэмпіёнаў 2011—2012 гадоў.]] У 1990 годзе кіраўнік каманды [[Гайнц Якабсэн]] ажыцьцявіў, бадай, самы важны трансфэр у гісторыі клюбу, бо 26-гадовы чэмпіён сьвету, а пазьней і найлепшы гандбаліст сьвету швэд [[Магнус Вісьляндэр]] далучыўся да кільцаў з швэдзкага «[[Рэдбэргсьлідс Гётэборг|Рэдбэргсьлідсу]]». Зь ім «Кіль» дакрочыў да плэй-оф сэзону 1990—1991 гадоў, але ў фінале зазнаў паразу ад «[[Гумэрсбах (гандбольны клюб)|Гумэрсбаху]]». У наступным сэзоне 1991—1992 гадоў пазыцыі флянгавых нападнікаў занялі [[Мартын Шміт]] і [[Крыстыян Шэфлер]], якія абодва заставаліся ў клюбе ажно да 2003 году. У 1992 годзе прафэсійная гандбольная каманда стала незалежнай юрыдычнай адзінкай<ref>{{спасылка|спасылка=https://archiv.thw-handball.de/thw/04020411.htm|загаловак=Gestreift! 100 Jahre THW|выдавецтва=THW Kiel Archiv|дата публікацыі=04.02.2004}}</ref>. У 1993 годзе галоўным трэнэрам каманды быў прызначаны [[Звонімір Сэрдарушыч]]. Пад ягоным кіраўніцтвам «Кіль» ператварыўся ў найбольш пасьпяховую гандбольную каманду краіны. За час працы Сэрдарушыча ў клюбе «Кіль» узяў адзінаццаць тытулаў чэмпіяна Нямеччыны. Найбольш значным момантам стаў сэзон 2007 году, у якім «Кіль» адзначыў гістарычны трэбл, выйграўшы [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]], Кубак Нямеччыны і чэмпіянат Нямеччыны. 26 чэрвеня 2008 году «Кіль» і Сэрдарушыч аб’явілі аб разыходжаньні. У лютым 2009 году супраць «Кілю» і Сэрдарушыча былі высунутыя сур’ёзныя абвінавачванні. Гэтак, трэнэр і кіраўнік клюбу [[Увэ Швэнкер]] былі абвінавачаныя ў подкупе судзьдзяў як мінімум у дзесяці матчах, у тым ліку ў фінале Лігі чэмпіёнаў 2007 году. «Кіль» адкідваў абвінавачваньні, якія перадусім высоўваліся кіраўніцтвам «[[Райн-Нэкар Лёвэн Мангайм|Райн-Нэкар Лёвэнам]]»<ref>[https://www.spiegel.de/sport/sonst/manipulationsvorwuerfe-im-handball-kiel-soll-bei-mindestens-zehn-spielen-bestochen-haben-a-611876.html Kiel soll bei mindestens zehn Spielen bestochen haben]. Der Spiegel.</ref>. 26 студзеня 2012 году Сэрдарушыч і Швэнкер былі апраўданыя Кільскім рэгіянальным судом<ref>[https://www.faz.net/aktuell/sport/mehr-sport/kieler-handballprozess-zwei-freisprueche-und-viele-offene-fragen-11625152.html Kieler Handballprozess: Zwei Freisprüche und viele offene Fragen]. FAZ.</ref>. У 2008 годзе пасаду галоўнага трэнэра быў прызначаны [[Альфрэд Гісьлясан]]. У тым сэзоне «Кіль» стаў чэмпіёнам Нямеччыны, усталяваўшы новы рэкорд, бо страціў цягам сэзону ўсяго тры пункты. У Лізе чэмпіёнаў клюб перамог ува ўсіх шасьці матчаў першага групавога этапу. «Кіль» таксама траюмфаваў у другім групавым этапе, апярэдзіўшы «[[Сьюдад-Рэал (гандбольны клюб)|Сьюдад-Рэал]]» і «[[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёну]]». У чвэрцьфінале нямецкі клюб выбіў харвацкі «[[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]», а ў паўфінале выгуляў «Райн-Нэкар Лёвэн». У фінале «Кіль» перагуляў «Сьюдад-Рэал» у першым матчы, але зазнаў цяжкую паразу ў матчы ў адказ, што дазволіла «Сьюдад-Рэалу» выйграць Лігу чэмпіёнаў. Клюб здолеў стаць пераможцам Лігі чэмпіёнаў у сэзоне 2009—2010 гадоў, выбіўшы ў паўфінале «Сьюдад-Рэал» і перагуляўшы ў фінале «Барсэлёне» зь лікам 36:34. У сэзоне 2011—2012 гадоў «Кіль» у восьмы раз узяў [[Кубак Нямеччыны па ганболе сярод мужчынаў|Кубак Нямеччыны]]. Каманда таксама зноў перамагла ў Лізе чэмпіёнаў, а выступ у Бундэсьлізе стаў самым пасьпяховым у гісторыі клюбу, бо «Кіль» сьвяткаваў перамогу ўва ўсіх сваіх матчах, стаўшы першай камандай у гісторыі гандбольнай Бундэсьлігі, якая завяршыла сэзон бяз страты пунктаў<ref>[https://www.kicker.de/news/handball/startseite/569948/artikel_68_0-der-thw-kiel-macht-sich-unsterblich.html 68:0! Der THW Kiel macht sich unsterblich]. Kicker.</ref><ref>[https://www.ndr.de/sport/handball/Kiels-Handballer-schaffen-die-perfekte-Saison-20112012,thwkiel481.html Kiels Handballer schaffen die perfekte Saison]. NDR.</ref>. == Дасягненьні == [[Файл:THW Kiel 20112012 01.jpg|значак|«Кіль» у 2011 годзе.]] * '''[[Гандбольная бундэсьліга|Чэмпіянат Нямеччыны]]:''' 23 ** 1957, 1962, 1963, 1994, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2002, ** 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, ** 2020, 2021, 2023 * '''[[Кубак Нямеччыны па гандболе|Кубак Нямеччыны]]:''' 13 ** 1998, 1999, 2000, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2017, ** 2019, 2022, 2025 * '''Супэркубак Нямеччыны:''' 13 ** 1995, 1998, 2005, 2007, 2008, 2011, 2012, 2014, 2015, 2020 ** 2021, 2022, 2023 * '''[[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]:''' 4 ** [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2006—2007 гадоў|2007]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2009—2010 гадоў|2010]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2019—2020 гадоў|2020]] * '''Фіналісты Лігі чэмпіёнаў ЭГФ:''' 4 ** 2000, 2008, 2009, 2014 * '''[[Кубак ЭГФ]]:''' 4 ** 1998, 2002, 2004, 2019 * '''[[Супэркубак ЭГФ]]:''' 1 ** 2007 * '''Фіналісты Супэркубку ЭГФ:''' 1 ** 2004 * '''[[Супэркубак ІГФ]]:''' 1 ** [[Супэркубак ІГФ 2011 году|2011]] * '''Фіналісты Супэркубку ІГФ:''' 1 ** [[Супэркубак ІГФ 2012 году|2012]], [[Супэркубак ІГФ 2019 году|2019]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == {{Кніга |аўтар = Eggers, Erik |загаловак = Schwarz und Weiß: Die Geschichte des Rekordmeisters THW Kiel |выданьне = 1-е выд |месца = Bielefeld |выдавецтва = Verlag Die Werkstatt GmbH |год = 2008 |старонак = 320 |isbn = 978-3895336195 |ref = Eggers }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.thw-provinzial.de/ Афіцыйная бачына] * {{Facebook|thwhandball|ГК «Кіль»}} {{Гандбольная бундэсьліга}} {{Склад ГК «Кіль»}} [[Катэгорыя:Кіль (гандбольны клюб)| ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1904 годзе]] sv4i286kjqe2hxw1xlpdta3n43ys8le Файл:FK Baumit Jablonec.svg 6 167478 2680140 1800956 2026-07-23T19:33:44Z Dymitr 10914 Dymitr загрузіў новую вэрсію [[Файл:FK Baumit Jablonec.svg]] 1800956 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып футбольнага клюбу «[[Баўміт Ябланец|Баўміт]]» Ябланец | аўтар = FK Baumit Jablonec | час стварэньня = 20 стагодзьдзе | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Баўміт Ябланец | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу }} == Ліцэнзія == {{Лягатып}} mzajpm5rqpj3j39vhkaf6jzyrvgjj36 МЛ Віцебск 0 169173 2680308 2679622 2026-07-24T10:28:47Z Dymitr 10914 /* Удзел у эўракубках */ абнаўленьне зьвестак 2680308 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Макслайн |Лягатып = FC Maxline Logo.png |ПоўнаяНазва = |Заснаваны = |Горад = [[Віцебск]], [[Беларусь]] |Стадыён = [[Цэнтральны спарткомплекс]] |Умяшчальнасьць = 8144 |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|МакслайнВіЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|МакслайнВіСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Беларусі|МакслайнВі}} |Сайт = |Прыналежнасьць = Беларускія }} «'''Макслайн'''» — беларускі футбольны клюб зь [[Віцебск]]у. Клюб гістарычна павязаны з рагачоўскім «[[Дняпро Рагачоў|Дняпром]]» і першы час таксама базаваўся ў [[Рагачоў|Рагачове]], аднак у 2023 годзе пераехаў на поўнач краіны. У 2025 годзе клюб дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] і адразу стаў пераможцам турніру. Здабыцьцё тытула чэмпіёнаў краіны ў першы ж сэзон пасьля прасоўваньні ў найвышэйшы дывізіён раней не ўдавалася аніводнаму беларускаму клюбу. == Гісторыя == Гісторыя клюбу цесна павязаная з рагачоўскім «[[Дняпро Рагачоў|Дняпром]]» і [[Андрэй Іваненка|Андрэем Іваненкам]], які доўгі час працаваў з рагачоўцамі. У пачатку 2021 году клюб перайшоў у прыватнае валоданьне Іваненкі, які запрасіў спонсараў і зьмяніў назву на «Макслайн» паводле назвы асноўнага спонсару каманды. Яшчэ больш узмацніўшы склад, рагачоўскі клюб у [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|сэзоне 2021 году]] ўпэўнена перамог у Гомельскім дывізіёне, а ў плэй-оф другой лігі дайшоў да фіналу, дзе ў дадатковы час саступіў «[[Астравец (футбольны клюб)|Астраўцу]]» (1:3). Другое месца дазволіла камандзе выйсьці ў першую лігу. У [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|сэзоне 2022 году]] «Макслайн» значна ўзмацніўся, запрасіўшы сярод іншых былога футбаліста зборнай Беларусі [[Сяргей Балановіч|Сяргея Балановіча]]. Галоўным трэнэрам каманды стаў малады [[Піліп Палякоў]], але ўжо ў траўні ён пакінуў клюб, і ягонае месца заняў [[Леанід Лагун]]. Рагачоўскі клюб добра пачаў сэзон, але пазьней шэраг няўдачаў адкінуў каманду ў сярэдзіну табліцы. У ліпені Лагун быў звольнены, а галоўным трэнэрам быў прызначаны дасьведчаны [[Юры Пунтус]]. Пад ягоным кіраўніцтвам «Макслайн» здолеў вярнуцца ў барацьбу за выхад у найвышэйшую лігу. Разграміўшы ў перадапошнім туры «Астравец» (5:0), рагачоўская каманда забясьпечыла чацьвертае месца і стыкавыя матчы за месца ў найвышэйшай лізе супраць койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсеналу]]», дзе перамагла (2:3, 3:1) і выйшла ў элітны дывізіён. Аднак, 28 лістапада 2022 году на паседжаньні выканкаму АБФФ клюбу было адмоўлена ў допуску да праходжаньня ліцэнзаваньня на ўдзел у найвышэйшай лізе праз тое, што клюб зьяўляецца сябрам фэдэрацыі меней за належныя два гады<ref>{{cite web|date = 2022-11-28|url = https://football.by/news/169969 |title = "Макслайн" не может играть в высшей лиге в сезоне-2023. Зачем было проводить "стыки"? |website = football.by|accessdate = 2023-02-27|language = ru}}</ref>. 30 лістапада АБФФ выпусьціла афіцыйную заяву наконт адмовы<ref>{{cite web|date = 2022-11-30|url = https://football.by/news/170030 |title = АБФФ о "Макслайне": "Данный клуб полностью не соответствует требованиям, предъявляемым к клубам высшей лиги" |website = football.by|accessdate = 2023-02-27|language = ru}}</ref>. 19 сьнежня 2022 году арбітраж АБФФ адхіліў апэляцыю «Макслайна» на вырак выканкаму, такім чынам яно стала канчатковым<ref>{{cite web|date = 2022-12-19|url = https://football.by/news/170626 |title = "Макслайн" VS арбитраж — 0:1. Хроника борьбы Рогачева за элитную прописку |website = football.by|accessdate = 2023-02-27|language = ru}}</ref>. У студзені 2023 году на паседжаньні рады фундатараў і спонсараў клюбу было пастаноўлена, што «Макслайн» у сэзоне 2023 году возьме ўдзел у першай лізе, пры гэтым перабазуецца ў іншы горад<ref>{{cite web|date = 2023-01-10|url = https://football.by/news/171068 |title = "Макслайн" остается в первой лиге и переезжает в другой город |website = football.by|accessdate = 2023-02-27|language = ru}}</ref>, якім стаў [[Віцебск]]. Каманда пасьпела добра ўзмацніцца перад пачаткам сэзону. Галоўным трэнэрам быў прызначаны [[Глеб Кулебін]], аднак ужо ў траўні 2023 году пасьля шэрагу няўдачаў ён быў звольнены, і неўзабаве «Макслайн» зноў ачоліў Юры Пунтус. У ліпені 2023 году «Макслайн» пакінуў Андрэй Іваненка<ref>{{cite web|date = 2023-07-07|url = https://football.by/news/176436 |title = Андрей Иваненко покидает пост директора "Макслайна": "Две хозяйки на одной кухне не уживутся" |website = football.by|access-date = 2024-02-16|language = ru}}</ref>. Клюб яшчэ спрабаваў змагацца за месца ў Найвышэйшай лізе, але ня здолеў вытрымаць канкурэнцыі з боку магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]» і «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]», у выніку скончыў сэзон на 5-м месцы пры 17 удзельніках. == Дасягненьні == ''' [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат Беларусі]]''' * [[Файл:Gold medal icon.svg|15пкс]] '''Чэмпіён''': [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2025 году|2025]] == Склад == : ''Актуальны на 10 ліпеня 2026 году'' {{Склад}} {{Гулец1|1|Q38700922|Бр|}} {{Гулец1|2|Q20035765|ПА|}} {{Гулец1|3|Q111995942|Аб|}} {{Гулец1|4|Q117469751|ПА|}} {{Гулец1|6|Q113516721|Аб|}} {{Гулец1|7|Q140368474|Нап|}} {{Гулец1|8|Q30003687|ПА|}} {{Гулец1|10|Q75406282|Нап|}} {{Гулец1|11|Q32171739|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Тыхуана (футбольны клюб)|Тыхуана]]}} {{Гулец1|12|Q98801416|Нап|}} {{Гулец1|14|Q105947481|ПА|}} {{Гулец1|15|Q99531479|ПА|}} {{Гулец1|18|Q23769589|ПА|}} {{Падзел складу}} {{Гулец1|20|Q29419385|Аб|}} {{Гулец1|22|Q102320509|ПА|}} {{Гулец1|23|Q2559792|Аб|капітан}} {{Гулец1|25|Q137297209|Аб|}} {{Гулец1|27|Q33296333|ПА|}} {{Гулец1|30|Q105953923|Бр|}} {{Гулец1|45|Q107806586|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Арсэнал Тула|Арс. Т.]]}} {{Гулец1|46|Q140197590|Бр|}} {{Гулец1|55|Q19921512|ПА|}} {{Гулец1|79|Q106218645|Нап|}} {{Гулец1|80|Q42741462|Нап|}} {{Гулец1|99|Q126724527|Нап|}} {{Гулец1||Q17047362|Аб|}} {{Канец складу}} == Статыстыка == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=55|Сэзон !width=130|Ліга !width=30|Месца !width=30|{{Падказка|Г|Гульні}} !width=30|{{Падказка|В|Выйгрышы}} !width=30|{{Падказка|Н|Нічыі}} !width=30|{{Падказка|П|Паразы}} !width=60|{{Падказка|РМ|Розьніца мячоў}} !width=45|{{Падказка|Пкт|Пункты}} ![[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] |- | rowspan="2" |[[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]] || [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Другая]] — Гомельскі || '''1''' || 14 || 12 || 1 || 1 || 62–11 || 37 ||rowspan="2" | [[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|1/32]] |- | [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|Другая]] — плэй-оф || '''2''' {{Рост}} || 7 || 4 || 1 || 2 || 18–10 || |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|2022]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|Першая]] || '''4''' || 24 || 12 || 5 || 7 || 45–34 || 41 || [[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|1/16]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|Першая]] || '''5''' || 32 || 19 || 4 || 9 || 84–52 || 61 || [[Кубак Беларусі па футболе 2023—2024 гадоў|1/16]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2024 году|2024]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|Першая]] || '''1''' {{Рост}} || 34 || 23 || 4 || 7 || 75–27 || 73 || [[Кубак Беларусі па футболе 2024—2025 гадоў|1/2]] |- | [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2025 году|2025]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 году|Найвышэйшая]] || {{Залаты мэдаль}} || 30 || 21 || 5 || 4 || 53–18 || 68 || [[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|1/2]] |} === Удзел у эўракубках === {| class="wikitable" style="text-align: right;" |- style="text-align: center;" !Кубак !width=30|Г !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=70|М |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]||2||0||0||2||1—5 |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]||1||1||0||0||3—0 |- |Усяго||3||1||0||2||4—5 |} {| class="wikitable" ! Сэзон ! Спаборніцтва ! Раўнд ! ! Супраціўнік ! Дома ! У гасьцёх ! Вынік |- |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026/27]] |[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]] |1 к/р |{{Сьцяг|Румынія}} |[[Унівэрсытаця Краёва]] |1:4 |0:1 |'''1:5''' |- |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў|2026/27]] |[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]] |2 к/р |{{Сьцяг|Чарнагорыя}} |[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]] |3:0 |: |''':''' |} == Галоўныя трэнэры == * [[Уладзімер Сіманенка]] (да 2016 году) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://football.by/stat/belarus/2016_2/teams/771/ Профіль на football.by]{{Ref-ru}} {{Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:Віцебск]] sikxg7xc4n2ei3ou6ipmsud5xvcqju7 Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі 0 171813 2680133 1830446 2026-07-23T18:52:40Z CommonsDelinker 521 Выява [[c:file:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_1.JPG]] замененая на [[c:file:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_2021-09-29_14-02-11_v2.jpg]] карыстальнікам [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]. Прычына: [[:c:COM:FR|File renamed]]:. 2680133 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Каталіцкі сабор |Назва = Сабор Сьвятога Пятра |Арыгінальная назва = Basilica di San Paolo fuori le Mura |Выява = Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg |Подпіс выявы = |Шырыня выявы = 220пкс |Краіна = Італія |Назва месцазнаходжаньня = Рым |Канфэсія = Каталіцтва |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 41 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 31 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 12 |Даўгата хвілінаў = 28 |Даўгата сэкундаў = 38 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = http://www.vatican.va/various/basiliche/san_paolo/index_en.html |Commons = }} '''Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі''' ({{мова-it|Basilica di San Paolo fuori le Mura}}) — адна з чатырох вялікіх, або папскіх, базылікаў [[Рым]]а (разам з [[Сабор Сьвятога Пятра|Саборам Сьвятога Пятра]], Саборам Сьвятога Яна Лятэранскага і базылікай Санта-Марыя-Маджорэ). У адрозьненьне ад усіх астатніх разьмешчаная за Аўрэліянавымі мурамі, у паўднёвай частцы Вечнага гораду. У 1980 году ўнесеная ў [[сьпіс сусьветнай спадчыны]]. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} {{накід}} [[Катэгорыя:Ватыкан]] pmezdumdtz97mh75mdnoz7yt7pl15y0 Летнік 0 195736 2680270 2602391 2026-07-24T06:29:02Z Amherst99 6310 /* */ 2680270 wikitext text/x-wiki '''Летнік''' — выхаваўча-аздараўленчая ўстанова для [[Дзіця|дзяцей]] школьнага ўзросту<ref>{{Кніга|аўтар=|частка=[http://knihi.com/server/preview/Knihi/Slounik/Bielaruskaja_encyklapedyja.djvu.zip/Bielaruskaja_encyklapedyja.09.djvu/88_866x9999.jpeg Лагер]|загаловак=[[Беларуская энцыкляпэдыя]] ў 18 тамах|арыгінал=|спасылка=|адказны=гал.рэд. [[Генадзь Пашкоў]]|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі|год=1999|том=[http://files.knihi.com/Knihi/Slounik/Bielaruskaja_encyklapedyja.djvu.zip/Bielaruskaja_encyklapedyja.09.djvu 9]|старонкі=88|старонак=560|сэрыя=|isbn=985-11-0155-9|наклад=10 000}}</ref>. Іншыя назвы: летняя школа, летні лягер (ад {{мова-de|Lager|скарочана}} — «стаянка»). Бывае таксама: моладзевы, сямейны. == У розных краінах == {{Пашырыць разьдзел}} === Беларусь === У 2013 годзе ў Беларусі дзейнічала звыш 5000 летнікаў, дзе за чэрвень-ліпень аздаравілася звыш 309 000 дзяцей. Сярэдняя [[цана]] пуцёўкі ў кругласодневы дзіцячы летнік склала 1,998 млн [[Беларускі рубель|рублёў]] ($223), зь якіх дзяржаўная датацыя пакрывала 900 000 рублёў (45%). Пагатоў бацькі аплочвалі каля 10% цаны пуцёўкі пры звароце ў камісію аздараўленьня на месцы працы<ref>{{Артыкул|аўтар=Дыяна Серадзюк.|загаловак=Айчынныя здраўніцы набіраюць абароты|спасылка=http://zviazda.by/be/news/20130802/1375452838-aychynnyya-zdraunicy-nabirayuc-abaroty|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=2 жніўня 2013|нумар=[http://zviazda.by/be/number/gazeta-pdf-142-27507-ot-02082013 142 (27507)]|старонкі=[http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/08/1375449224_1.pdf 1], [http://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/08/1375449224_2.pdf 2]|issn=1990-763x}}</ref>. У чэрвені 2018 году ў Беларусі працаваў 4491 летнік, зь іх 806 (18{{%}}) з кругласодневых знаходжаньнем, рэшта — зь дзённым<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Беларусі 227 тыс. школьнікаў аздаравіліся ў лягерах у першую зьмену|спасылка=http://m.blr.belta.by/society/view/u-belarusi-227-tys-shkolnikau-azdaravilisja-u-lagerah-u-pershuju-zmenu-70165-2018/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=9 ліпеня 2018|дата доступу=30 ліпеня 2018}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Грунвальд (летнік)|Летнік «Грунвальд»]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Навіна|аўтар=|загаловак=Летнік|спасылка=https://nastgaz.by/tag/letnik/|выдавец=«[[Настаўніцкая газэта]]»|дата публікацыі=25 ліпеня 2018|дата доступу=30 ліпеня 2018}} * {{Навіна|аўтар=|загаловак=Летнік|спасылка=http://belsat.eu/tag/letnik/|выдавец=Тэлеканал «[[Белсат]]»|дата публікацыі=22 траўня 2018|дата доступу=30 ліпеня 2018}} * {{Навіна|аўтар=|загаловак=Летнік|спасылка=http://catholicnews.by/tag/letnik/|выдавец=Газэта «[[Каталіцкі весьнік]]» ([[Глыбокае]])|дата публікацыі=28 ліпеня 2017|дата доступу=30 ліпеня 2018}} [[Катэгорыя:Лета]] [[Катэгорыя:Адпачынак на прыродзе]] [[Катэгорыя:Выхаваньне]] [[Катэгорыя:Скаўцкі рух]] r0pk819alzzmckue9ky0v1581u7jq2p Радыё Марыя 0 205092 2680269 2679091 2026-07-24T02:30:24Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680269 wikitext text/x-wiki {{Каардынаты|45|48|52|паўночнае|9|13|11|усходняе|выяўленьне=загаловак}} {{Радыёстанцыя |назва = Радыё «Марыя» |поўная назва = Сусьветная сям’я радыё «Марыя» |лягатып = |подпіс = |горад = [[Эрба]] |краіна = [[Італія]] |слоган = |фармат = хрысьціянскі |музфармат = [[Хрысьціянская музыка|хрысьціянскі]]<ref>{{Навіна|аўтар=Ільля Лапато|загаловак=«Радыё Марыя» ў Беларусі: пяць пытаньняў да праграмнага дырэктара кс. Аляксандра Ўласа|спасылка=http://old.catholic.by/2/home/news/belarus/34-belarus/131729-radio-maria.html|выдавец=[[Рымска-каталіцкі касьцёл у Беларусі|Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі]]|дата публікацыі=7 верасьня 2016|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |частасьць = 89,1 мэгагэрц<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лямбардыя|спасылка=http://radiomaria.it/lombardia.aspx|выдавец=Радыё «Марыя» ў Італіі|мова=it|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |мачта = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Валькаўская радыёмачта|Валькаўская|it|Centro trasmittente di Valcava}}<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Радыёстанцыі Міляну, Італія|спасылка=http://radiomap.eu/it/milano|выдавец=Эўрапейская радыёмапа (Міхаіл Шчарбак)|мова=it|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> (рэгіён [[Лямбардыя]]) |магутнасьць = |час вяшчаньня = 6:50—00:00 (Беларусь)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Праграма|спасылка=https://radiomaria.by/program|выдавец=Радыё «Марыя» ў Беларусі|дата публікацыі=2019|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |зона вяшчаньня = 77 краінаў, у тым ліку Беларусь (2019 г.) |створаная = 1983<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Беларусі зьявіцца каталіцкае радыё|спасылка=http://old.catholic.by/2/home/news/belarus/34-belarus/108956-katalickaje-radyjo.html|выдавец=Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў у Беларусі|дата публікацыі=19 траўня 2011|копія=http://religia.by/catholic/u-belarusi-magchyma-zyavicca-katalickae-radyyo|дата копіі=21 траўня 2011|дата доступу=3 лютага 2019}}</ref> |закрытая = |замяніла = |замененая = |ліцэнзія = |доля = |каардынаты = |заснавальнік = [[парафія]] ў Эрбе (Італія) |уласьнік = [[Рымска-каталіцкая царква]] |кіраўнікі = [[Аляксандар Улас]], Вячаслаў Гулевіч (у Беларусі)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=https://radiomaria.by/contact|выдавец=Радыё «Марыя» ў Беларусі|дата публікацыі=2019|дата доступу=9 красавіка 2019}}</ref> |сайт = [https://radiomaria.by/ radiomaria.by] |twitter = |facebook = [https://www.facebook.com/radiomariaby radiomariaby] |вконтакте = [https://vk.com/radiomariaby radiomariaby] |youtube = [https://www.youtube.com/@radiomariaby @radiomariaby] |трансьляцыя = [https://dreamsiteradioplayer.it/wf/wfbelarus/ radiomaria.by/player/] |заўвагі = |зноскі = }} '''Ра́дыё «Мары́я»''' ({{Мова-it|Radio Maria|скарочана}}) — міжнародная [[Рыма-каталіцтва|каталіцкая]] [[радыёстанцыя]], заснаваная ў [[Эрба (Італія)|Эрбе]] (правінцыя [[Кома (правінцыя)|Кома]], [[Мілянская архідыяцэзія]], [[Італія]]) у 1983 року. У 1987 годзе стала агульнакраёвай радыёстанцыяй Італіі. У 1998 року створаная «Міжнародная сям’я „Радыё Маріі“», якая {{Паводле стану на|2019|нр=так}} мела падразьдзяленьні ў 77 краінах сьвету<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.radiomaria.org/about-us/| копія = | дата копіі = | загаловак = About us| фармат = | назва праекту = Radio Maria in the world| выдавец = | дата доступу = 3 лютага 2019 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. == Мінуўшчына == [[Файл:World Family of Radio Maria.png|значак|280пкс|Сусьветная мапа радыёвяшчаньня (2018 г.)]] Радыёстанцыя паўстала як аматарская ўнутры парафіі Эрбы, але ў 1987 року аформілася як «Радыё Марыя Італія». Менш чым за пяць гадоў яна стала нацыянальнай італьянскай каталіцкай радыёсеткай, хоць і не зьвязаная непасрэдна з Каталіцкай царквою; фінансуецца выключна ахвяраваньнямі слухачоў. У 1994 заснавальнік радыё М. Гальб’яці сышоў і заснаваў новае «Радыё Матэр» у той самай Эрбе. У 1990-я радыё выйшла на міжнародны ўзровень, таму ў 1998 была закладзеная міжнародная «Сусьветная сям’я „Радыё Маріі“». Заснавальнікам і першым прэзыдэнтам стаў Эмануэле Фэрарыё. З тае пары «Радыё Марыя» распаўсюдзілася ў Азіі, Амэрыцы, Афрыцы ды Эўропе. == Радыёстанцыі паводле краінаў == === Эўропа === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Альбанія}} | Радыё Марыя Альбанія <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomaria.al/ | FM-станцыі ў асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Альбаніі|Альбанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Армэнія}} | Радыё Марыя Армэнія <small>{{Ref-hy}}</small> | http://www.radiomariam.am/ | | [[Каталіцкая царква ў Армэніі|Армэнія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Аўстрыя}} | Радыё Марыя Аўстрыя <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.radiomaria.at/ | FM у асобных местах; лічбавае і правадное паўсюль | [[Каталіцкая царква ў Аўстрыі|Аўстрыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Беларусь}} | [[Радыё Марыя Беларусь]] <small>{{Ref-be}}</small> | http://www.radiomaria.by/ | інтэрнэт-вяшчаньне | [[Каталіцкая царква ў Беларусі|Беларусь]] |- | {{Сьцягафікацыя|Босьнія і Герцагавіна}} | Радыё Марыя Босьнія і Герцагавіна <small>{{Ref-hr}}</small> | http://www.radiomarija.ba/ | FM у [[Сараева|Сараеве]] і [[Баня-Лука|Баня-Луцы]] | [[Каталіцкая царква ў Босьніі і Герцагавіне|Босьнія і Герцагавіна]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бэльгія}} | Радыё Марыя Бэльгія <small>{{Ref-nl}}</small> | http://www.radiomaria.be/ | FM і DAB+ у [[Фляндрыя (гістарычная вобласьць)|Фляндрыі]] | [[Каталіцкая царква ў Бэльгіі|Бэльгія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}} | Радыё Марыя Вугоршчына <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.mariaradio.hu/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Вугоршчыне|Вугоршчына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гішпанія}} | Радыё Марыя Гішпанія <small>{{Ref-es}}</small> | http://www.radiomaria.es/ | DAB+ і FM у Гішпаніі й Андоры | [[Каталіцкая царква ў Гішпаніі|Гішпанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Ірляндыя}} | Радыё Марыя Ірляндыя <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.ie/ | | [[Каталіцкая царква ў Ірляндыі|Ірляндыя]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Італія}} | Радыё Марыя <small>{{Ref-it}}</small> | http://www.radiomaria.it/ | FM у Італіі, [[Сан-Марына]], [[Манака]],<br />часткова ў [[Швайцарыя|Швайцарыі]] ды [[Аўстрыя|Аўстрыі]];<br />у асобных местах [[Альбанія|Альбаніі]].<br />DAB+ і DVB-T ў асобных рэгіёнах Італіі. | [[Каталіцкая царква ў Італіі|Італія]] |- | Радыё Марыя Паўднёвы Тыроль <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.radiomaria.bz.it/ | FM у [[Паўднёвы Тыроль|Паўднёвым Тыролі]] (Італія) ды [[Тыроль (фэдэральная зямля)|Тыролі]] (Аўстрыя) | [[Каталіцкая царква ў Паўднёвым Тыролі|Паўднёвы Тыроль]] |- | {{Сьцягафікацыя|Косава}} | Радыё Марыя Косава <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomariakosove.org/ | | [[Каталіцкая царква ў Косаве|Косава]] |- | {{Сьцягафікацыя|Латвія}} | Радыё Марыя Латвія <small>{{Ref-lv}}</small> | http://rml.lv/ | | [[Каталіцкая царква ў Латвіі|Латвія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Летува}} | Радыё Марыя Летува <small>{{Ref-lt}}</small> | http://www.marijosradijas.lt/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Летуве|Летува]] |- | {{Сьцягафікацыя|Македонія}} | Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-mk}}</small><br />Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-hr}}</small><br />Радыё Марыя Македонія <small>{{Ref-sq}}</small> | http://www.radiomaria.mk/ | | [[Каталіцкая царква ў Македоніі|Македонія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мальта}} | Радыё Марыя Мальта <small>{{Ref-mt}}</small> | http://www.radjumarija.org/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква на Мальце|Мальта]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нідэрлянды}} | Радыё Марыя Нідэрлянды <small>{{Ref-nl}}</small> | http://www.radiomaria.nl/ | DAB+, інтэрнэт | [[Каталіцкая царква ў Нідэрляндах|Нідэрлянды]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нямеччына}} | [[Радыё Горэб]] <small>{{Ref-de}}</small> | http://www.horeb.org/ | Партнэрская станцыя.<br />FM у асобных рэгіёнах; нацыянальнае лічбавае і правадное | [[Каталіцкая царква ў Нямеччыне|Нямеччына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Расея}} | Радыё Марыя Расея <small>{{Ref-ru}}</small> | http://www.radiomaria.ru/ | 053 AM у [[Санкт-Пецярбург]]у; 92,6 FM у [[Выбарг]]у | [[Каталіцкая царква ў Расеі|Расея]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Румынія}} | Радыё Марыя Румынія <small>{{Ref-ro}}</small> | http://www.radiomaria.ro/ | FM у [[Трансыльванія|Трансыльваніі]]: [[Арадзя]], [[Залэў]], [[Блаж]] і [[Бая-Марэ]] | [[Каталіцкая царква ў Румыніі|Румынія]] |- | Радыё Марыя Трансыльванія <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.mariaradio.ro/ | FM у [[Трансыльванія|Трансыльваніі]]: Арадзя, [[Гаргіта]] і [[Тэшнад]] | [[Каталіцкая царква ў Румыніі|Румынія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Славаччына}} | Радыё Марыя Славаччына <small>{{Ref-sk}}</small><br />Марыя Радыё Славаччына <small>{{Ref-hu}}</small> | https://web.archive.org/web/20200703110450/https://www.radiomaria.sk/<br />http://www.mariaradio.sk/ | | [[Каталіцкая царква ў Славаччыне|Славаччына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сэрбія}} | Радыё Марыя Сэрбія <small>{{Ref-sr}}</small><br />Радыё Марыя Сэрбія <small>{{Ref-hu}}</small> | http://www.radiomarija.rs/<br />https://web.archive.org/web/20150515151429/http://www.mariaradio.rs/ | FM у асобных местах | [[Каталіцкая царква ў Сэрбіі|Сэрбія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Украіна}} | Радыё Марыя Ўкраіна <small>{{Ref-uk}}</small> | https://web.archive.org/web/20150427184600/http://radiomaria.org.ua/ | 69,68 FM у [[Кіеў|Кіеве]] | [[Каталіцкая царква ва Ўкраіне|Украіна]] |- | {{Сьцягафікацыя|Францыя}} | Радыё Марыя Францыя <small>{{Ref-fr}}</small> | http://www.radiomaria.fr/ | 1467 AM у паўднёвай Францыі, 95,4 FM у [[Манака]] | [[Каталіцкая царква ў Францыі|Францыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Харватыя}} | Радыё Марыя Харватыя <small>{{Ref-hr}}</small> | http://www.radiomarija.hr/ | FM у [[Заграб]]е, [[Спліт|Спліце]] і [[Віравітыца|Віравітыцы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20181108224656/https://www.hakom.hr/default.aspx?id=459 List of radio programme content providers], Croatian Post and Electronic Communications Agency, retrieved 2011-10-25</ref> | [[Каталіцкая царква ў Харватыі|Харватыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Швайцарыя}} | Радыё Марыя Швайцарыя <small>{{Ref-de}}</small> | https://web.archive.org/web/20110902150118/http://radiomaria.ch/ | DAB+ і правадное ў нямецкамоўнай частцы | [[Каталіцкая царква ў Швайцарыі|Швайцарыя]] |} === Азія === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Ізраіль}} | Радыё Марыя Назарэт <small>{{Ref-he}}</small> | | | [[Каталіцкая царква ў Ізраілі|Ізраіль]] |- | {{Сьцягафікацыя|Інданэзія}} | Радыё Марыя Інданэзія <small>{{Ref-id}}</small> | https://web.archive.org/web/20150506201003/http://www.radiomaria.co.id/ | 104,2 FM у [[Мэдан]]е, [[Паўночная Суматра]] | [[Каталіцкая царква ў Інданэзіі|Інданэзія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Індыя}} | Радыё Марыя Індыя <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190523045649/https://www.radiomaria.org.in/ | | [[Каталіцкая царква ў Індыі|Індыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кітай}} | Радыё Марыя Макао <small>{{Ref-zh}}</small> | http://www.radiomaria.mo/ | | [[Каталіцкая царква ў Кітаі|Кітай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Філіпіны}} | Радыё Марыя Філіпіны <small>{{Ref-en}}</small><br />Радыё Марыя Філіпіны <small>{{Ref-fil}}</small> | https://web.archive.org/web/20110723203731/http://www.radiomaria.ph/ | FM у 4 местах; правадное ў асобных рэгіёнах | [[Каталіцкая царква ў Філіпінах|Філіпіны]] |- | [[Сярэдні Ўсход]] | Радыё Марыям | https://web.archive.org/web/20171013175140/https://www.radiomariam.org/ | [[Інтэрнэт-радыё]] | [[Хрысьціянства на Сярэднім Усходзе|Сярэдні Ўсход]] |} === Акіянія === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Папуа-Новая Гвінэя}} | Радыё Марыя Папуа-Новая Гвінэя <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20141218050211/http://radiomariapng.org/ | FM-радыё<ref>{{cite web | title=Brief History | author=Catholic Radio Network of Papua New Guinea | url=http://www.catholicpng.org.pg/history/crn.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20110911222050/http://www.catholicpng.org.pg/history/crn.html | dead-url=yes | archive-date=2011-09-11 | accessdate=2011-06-14 }}</ref> і КХ<ref>{{cite web | title=4960kHz Radio Maria Papua Nuova Guinea | date=2011-03-30 | author=Bclnews | url=http://bclnews.blogspot.com/2011/03/4960khz-radio-maria-papua-nuova-guinea.html | accessdate= 2011-06-14}}</ref> | [[Каталіцкая царква ў Папуа-Новай Гвінэі|Папуа-Новая Гвінэя]] |} === Афрыка === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Буркіна-Фасо}} | Радыё Марыя Буркіна-Фасо <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20190101052752/http://www.radiomariaburkinafaso.org/ | 91,6 FM у [[Уагадугу]], 96,9 FM у [[Купэла|Купэле]] | [[Каталіцкая царква ў Буркіна-Фасо|Буркіна-Фасо]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бурундзі}} | Радыё Марыя Бурундзі <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20190827135557/http://www.radiomaria.bi/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Бурундзі|Бурундзі]] |- | {{Сьцягафікацыя|Габон}} | Радыё Марыя Габон | https://web.archive.org/web/20190129233653/http://www.radiomariagabon.org/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Габоне|Габон]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гвінэя}} | Радыё «Голас міру» | http://www.radiomaria.cd/ | | [[Каталіцкая царква ў Гвінэі|Гвінэя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Дэмакратычная рэспубліка Конга}} | Радыё Марыя ДРК, [[Кіншаса]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-ln}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Букаву]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-sw}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Гома]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-sw}}</small><br />Радыё Марыя ДРК, [[Кананга]] <small>ранак {{Ref-fr}}, дзень/вечар {{Ref-lua}}</small><br /> | http://www.radiomaria.cd/ | | [[Каталіцкая царква ў Дэмакратычнай рэспубліцы Конга|Дэмакратычная рэспубліка Конга]] |- | {{Сьцягафікацыя|Замбія}} | Радыё Марыя Замбія <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20181107145544/http://www.radiomaria.org.zm/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Замбіі|Замбія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Камэрун}} | Радыё Марыя Камэрун | http://www.radiomaria.cm/ | | [[Каталіцкая царква ў Камэруне|Камэрун]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кенія}} | Радыё Марыя Кенія <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190121005429/http://www.radiomaria.co.ke/ | 88,1 FM у [[Муранга|Муранзе]] | [[Каталіцкая царква ў Кеніі|Кенія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Кот д’Івуар}} | Радыё Марыя Кот д’Івуар | https://web.archive.org/web/20200704152241/https://www.radiomaria.ci/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Кот д’Івуары|Кот д’Івуар]] |- | {{Сьцягафікацыя|Лібэрыя}} | Радыё Марыя Лібэрыя | | | [[Каталіцкая царква ў Лібэрыі|Лібэрыя]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мадагаскар}} | Радыё Марыя Мадагаскар | https://web.archive.org/web/20200705165901/https://www.radiomaria.mg/ | | [[Каталіцкая царква ў Мадагаскары|Мадагаскар]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мазамбік}} | Радыё Марыя Мазамбік <small>{{Ref-pt}}</small> | http://www.radiomaria.org.mz/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Мазамбіку|Мазамбік]] |- | {{Сьцягафікацыя|Малаві}} | Радыё Марыя Малаві <small>{{Ref-ny}}</small> | http://www.radiomaria.mw/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Малаві|Малаві]] |- | {{Сьцягафікацыя|Паўднёваафрыканская рэспубліка}} | Радыё Вэрытас <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20190130201624/http://radioveritas.co.za/ | Партнэрская станцыя.<br />576 AM у [[Мэертан]]е | [[Каталіцкая царква ў Паўднёваафрыканскай рэспубліцы|Паўднёваафрыканская рэспубліка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Руанда}} | Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-rw}}</small><br />Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-fr}}</small><br />Радыё Марыя Руанда <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.rw/ | FM-радыё | [[Каталіцкая царква ў Руандзе|Руанда]] |- | {{Сьцягафікацыя|Рэспубліка Конга}} | Радыё Марыя Конга <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20180916145056/http://radiomaria.cg/ | FM у вялікіх местах | [[Каталіцкая царква ў Рэспубліцы Конга|Рэспубліка Конга]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сьера-Леонэ}} | Радыё Марыя Сьера-Леонэ <small>{{Ref-en}}</small> | http://www.radiomaria.sl/ | FM у асноўных местах<ref>{{cite web | title=Radio Maria – Sierra Leone | url=http://www.dioceseofmakeni.com/MAKENI%20dvd/Radio%20Maria%20INTRO.pdf | accessdate= 2011-06-14}}</ref> | [[Каталіцкая царква ў Сьера-Леонэ|Сьера-Леонэ]] |- | {{Сьцягафікацыя|Танзанія}} | Радыё Марыя Танзанія <small>{{Ref-en}}</small><br />Радыё Марыя Танзанія <small>{{Ref-sw}}</small> | https://web.archive.org/web/20190127052842/http://www.radiomaria.co.tz/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Танзаніі|Танзанія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Тога}} | Радыё Марыя Тога <small>{{Ref-fr}}</small> | http://www.radiomaria.tg/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Тога|Тога]] |- | {{Сьцягафікацыя|Уганда}} | Радыё Марыя Ўганда <small>{{Ref-en}}</small> | https://web.archive.org/web/20181112195436/http://www.radiomaria.ug/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ва Ўгандзе|Уганда]] |- | {{Сьцягафікацыя|Цэнтральнаафрыканская рэспубліка}} | Радыё Марыя Цэнтральная Афрыка <small>{{Ref-fr}}</small> | https://web.archive.org/web/20181003060819/http://www.radiomariacentrafrique.org/ | FM у асноўных местах | [[Каталіцкая царква ў Цэнтральнаафрыканскай рэспубліцы|Цэнтральнаафрыканская рэспубліка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Экватарыяльная Гвінэя}} | Радыё Марыя Экватарыяльная Гвінэя <small>{{Ref-es}}</small> | http://www.radiomaria.gq/{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | | [[Каталіцкая царква ў Экватарыяльнай Гвінэі|Экватарыяльная Гвінэя]] |} === Амэрыка === [[Файл:Radio María-Chile.jpg|значак|Радыёстудыя ў [[Чылі]] (2008 г.)]] {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Краіна ! [[Радыёстанцыя]] <small>(мова)</small> ! Вэб-бачына ! Вяшчаньне ! Прыналежнасьць |- | {{Сьцягафікацыя|Аргентына}} | Радыё Марыя Аргентына <small>{{Ref-es}}</small> | AM і FM-радыё | http://www.radiomaria.org.ar/ | [[Каталіцкая царква ў Аргентыне|Аргентына]] |- | {{Сьцягафікацыя|Балівія}} | Радыё Марыя Балівія <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomaria.org.bo/ | [[Каталіцкая царква ў Балівіі|Балівія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Бразылія}} | Радыё Марыя Бразылія <small>{{Ref-pt}}</small> | 107,9 FM | https://web.archive.org/web/20110629060746/http://www.radiomaria.net.br/ | [[Каталіцкая царква ў Бразыліі|Бразылія]] |- | {{Сьцягафікацыя|Вэнэсуэла}} | Радыё Марыя Вэнэсуэла <small>{{Ref-es}}</small> | 1450 AM у [[Каракас]]е | https://web.archive.org/web/20190115211904/https://www.radiomaria.org.ve/ | [[Каталіцкая царква ў Вэнэсуэле|Вэнэсуэла]] |- | {{Сьцягафікацыя|Гватэмала}} | Радыё Марыя Гватэмала <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomaria.org.gt/ | [[Каталіцкая царква ў Гватэмале|Гватэмала]] |- | {{Сьцягафікацыя|Дамініканская рэспубліка}} | Радыё Марыя Дамініканская рэспубліка <small>{{Ref-es}}</small> | 1240 AM у [[Санта-Дамінга]] | https://www.radiomaria.org.do/ | [[Біскупская канфэрэнцыя Дамініканскай рэспублікі|Дамініканская рэспубліка]] |- | rowspan="3" | {{Сьцягафікацыя|ЗША}} | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-en}}</small> | AM і FM у Агаё, Вісконсыне, Люізыяне, Місысыпі, Пэнсыльваніі і Тэхасе; FM HD-3 у Маяма (Флёрыда) | https://web.archive.org/web/20190115055033/http://radiomaria.us/<br />https://web.archive.org/web/20080425023725/http://www.radiomariausa.org/ | [[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-it}}</small> | FM у Нью-Ёрку, Чыкага і Брыджпарце | http://nyi.radiomariausa.org/ | [[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | Радыё Марыя ЗША <small>{{Ref-es}}</small> | FM у Бостане, Нью-Ёрку, Вашыгтоне, Чыкага і Х’юстане | |https://web.archive.org/web/20080425023725/http://www.radiomariausa.org/<br />https://web.archive.org/web/20100806153836/http://nys.radiomariausa.org/<br />https://web.archive.org/web/20180609144759/http://radiomariachicago.com/<br />https://web.archive.org/web/20180709120602/http://radiomariahouston.com/ |[[Каталіцкая царква ў ЗША|ЗША]] |- | {{Сьцягафікацыя|Калюмбія}} | Радыё Марыя Калюмбія <small>{{Ref-es}}</small> | AM-радыё ў вялікіх местах | http://www.radiomariacol.org/ | [[Каталіцкая царква ў Калюмбіі|Калюмбія]] |- | rowspan="2" | {{Сьцягафікацыя|Канада}} | Радыё Марыя Канада <small>{{Ref-it}}</small><br />Радыё Марыя Канада <small>{{Ref-fr}}</small> | FM-радыё ў [[Манрэаль|Манрэалі]] (91,3) і [[Таронта]] (100,7) | https://web.archive.org/web/20080724181710/http://www.radiomariacanada.org/ | [[Каталіцкая царква ў Канадзе|Канада]] |- | Сусьветная сетка Сьвятой Дзевы «Радыё Марыя» <small>{{Ref-en}}</small> | FM-радыё ў Таронта (102,1) | https://web.archive.org/web/20160121025724/http://www.hmwn.net/ | [[Каталіцкая царква ў Канадзе|Канада]] |- | {{Сьцягафікацыя|Коста-Рыка}} | Радыё Марыя Коста-Рыка <small>{{Ref-es}}</small> | 610 AM у [[Сан-Хасэ (Коста-Рыка, сталіца)|Сан-Хасэ]] | https://web.archive.org/web/20110814225009/http://www.radiomaria.cr/ | [[Каталіцкая царква ў Коста-Рыцы|Коста-Рыка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Мэксыка}} | Радыё Марыя Мэксыка <small>{{Ref-es}}</small> | Розныя станцыі | https://web.archive.org/web/20181224092511/http://radiomariamexico.com/ | [[Каталіцкая царква ў Мэксыцы|Мэксыка]] |- | {{Сьцягафікацыя|Нікарагуа}} | Радыё Марыя Нікарагуа <small>{{Ref-es}}</small> | 1400 AM у [[Манагуа]], FM у вялікіх местах | http://www.radiomaria.org.ni/ | [[Каталіцкая царква ў Нікарагуа|Нікарагуа]] |- | {{Сьцягафікацыя|Панама}} | Радыё Марыя Панама <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20190126142536/http://www.radiomaria.org.pa/ | [[Каталіцкая царква ў Панаме|Панама]] |- | {{Сьцягафікацыя|Парагвай}} | Радыё Марыя Парагвай <small>{{Ref-es}}</small> | 107,3 FM у [[Асунсьён]]е | https://web.archive.org/web/20190126054025/http://radiomaria.org.py/ | [[Каталіцкая царква ў Парагваі|Парагвай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Пэру}} | Радыё Марыя Пэру <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | http://www.radiomariaperu.org/ | [[Каталіцкая царква ў Пэру|Пэру]] |- | {{Сьцягафікацыя|Сальвадор}} | Радыё Марыя Сальвадор <small>{{Ref-es}}</small> | 810 AM; 107,3 FM у [[Сан-Сальвадор]]ы | https://web.archive.org/web/20200330072521/https://www.radiomaria.org.sv/ | [[Каталіцкая царква ў Сальвадоры|Сальвадор]] |- | {{Сьцягафікацыя|Уругвай}} | Радыё Марыя Ўругвай <small>{{Ref-es}}</small> | FM у вялікіх местах, 1470 AM у [[Мэлё (Уругвай)]] | http://www.radiomaria.org.uy/{{Недаступная спасылка|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | [[Каталіцкая царква ва Ўругваі|Уругвай]] |- | {{Сьцягафікацыя|Чылі}} | Радыё Марыя Чылі <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20190914235441/http://www.radiomaria.cl/ | [[Каталіцкая царква ў Чылі|Чылі]] |- | {{Сьцягафікацыя|Эквадор}} | Радыё Марыя Эквадор <small>{{Ref-es}}</small> | FM-радыё | https://web.archive.org/web/20110610070027/http://www.radiomariaecuador.org/ | [[Каталіцкая царква ў Эквадоры|Эквадор]] |} == Праграмы == Праграма пераважна складаецца з традыцыйнага хрысьціянскага праслаўленьня з даданьнем традыцыйнай і сучаснай хрысьціянскай музыкі. Зь перадачаў — абмеркаваньні і адукацыйныя праграмы, прысьвечаныя навучаньню катэхізісу, малітвы на ружанцы, {{Не перакладзена|Навэна|навэны||Novena}} і набажэнствы. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://radiomaria.by/ Люстэркавая бачына ў Беларусі] * [https://web.archive.org/web/20191112164309/https://rmradio.by/ Архіў радыё «Марыя» ў Беларусі] * [http://www.radiomaria.org/ Сусьветная сям’я Радыё Марыі] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Каталіцкія радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе]] [[Катэгорыя:Міжнародныя радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Шматмоўныя радыёстанцыі]] [[Катэгорыя:Кароткахвалевыя радыёстанцыі]] t5r2nit9zll8bo8eh3vypzfe2d29nnj Уладзіслаў Гарбацкі 0 239363 2680271 2678510 2026-07-24T08:13:54Z ~2026-41209-74 99091 Дададзеная інфармацыя. 2680271 wikitext text/x-wiki {{Навуковец | Сайт=https://www.harbacki.eu/ | Імя=Уладзіслаў Гарбацкі | Фота=Уладзіслаў_Гарбацкі.jpg | Арыгінал імя=Уладзіслаў Іваноў | Навуковая ступень=PhD у сацыялінгвістыцы, мовазнаўстве | Навуковы кіраўнік=[[Ніна Баршчэўская]] |Альма-матэр=Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт (Менск), Страсбурскі інстытут палітычных навук (Страсбург), Рэймскі ўнівэрсытэт (Рэймс), Інстытут этнаграфіі, фальклёру і мастацтвазнаўства (Менск), Варшаўскі ўнівэрсытэт}} '''Уладзісла́ў Гарба́цкі''' ([[Трансьлітарацыя|трансьліт.]] Uładzisłaŭ Harbacki; сапр. Уладзіслаў Іваноў, [[Трансьлітарацыя|трансьліт.]] Uładzisłaŭ Ivanoŭ; 1978, [[Віцебск]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвіст]], [[Паліталёгія|палітоляг]], пісьменьнік, перакладнік, адзін з рэдактараў [[Выдавецтва "Скарына"|выдавецтва «Скарына»]]. Адзін зь першых у Беларусі дасьледнікаў і публіцыстаў на тэмы, зьвязаныя з жыцьцём і гісторыяй [[ЛГБТ|ЛГБТК]]-супольнасьці. Адмысловец у галіне гендэрных і ЛГБТК+ дасьледваньняў, гендэрнай [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвістыкі]], палітычнага [[фэмінізм]]у і гісторыі культуры [[Стараверства ў Беларусі|стараверства Беларусі]]. Фэміністы. Выдаў зборнік апавяданьняў «Песьні тралейбусных рагуляў» (2016), шэраг дасьледаваньняў па [[Фэмінізацыя беларускай мовы|фэмінізацыі беларускай мовы]] і кнігу твораў [[Палута Бадунова|Палуты Бадуновай]] (2018). == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў [[Віцебск]]у, дзесяць гадоў пражыў з бацькамі ў месьце [[Радужны (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга)|Радужным]] [[Ханты-Мансійская аўтаномная акруга — Югра|Ханты-Мансійскай акругі]], [[Расея]]. Вярнуўся ў Беларусь у 1995 годзе, дзе да 2000 году вучыўся на франка-беларускім факультэце палітычных і адміністрацыйных навук [[Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт|Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]] ў [[Менск]]у. У 2001 годзе атрымаў магістарскую ступень у [[Паліталёгія|паліталёгіі]] ў Інстытуце палітычных навук ў [[Страсбург]]у. У 2002 годзе навучаўся ў [[Рэймс]]кім унівэрсытэце на адной зь першых у [[Францыя|Францыі]] гендэрных магістратураў па спэцыяльнасьці дарадца/мэдыятар у пытаньнях [[Плоць|плоці]] і [[Сэксуальнасьць чалавека|сэксуальнасьці]]. Ад 2007 году выкладае ў Эўрапэйскім гуманітарным ўнівэрсытэце (ЭГУ) у [[Вільня|Вільні]], зьяўлецца дацэнтам паліталёгіі Дэпартамэнту сацыяльных навук. З 2014 жыве і працуе ў Вільні. У 2017 годзе пад кіраўніцтвам прафэсаркі [[Ніна Баршчэўская|Ніны Баршчэўскай]] абараніў доктарскую дысэртацыю «Фэмінізацыя беларускай мовы (сацыялінгвістычны аналіз жаночых Nomina agentis у [[Старабеларуская мова|старабеларускай]] і сучаснай [[Беларуская мова|беларускай мове]])» на катэдры беларусістыкі [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскага ўнівэрсытэту]]<ref>{{Cite web|загаловак=Лектар ЕГУ Уладзіслаў Іваноў атрымаў ступень доктара навук|url=https://be.ehu.lt/navinyi/lektar-ehu-uladzislau-ivanou-atrymau-stupen-doktara-navuk/|дата публікацыі=10-11-2017|выдавец=Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт}}</ref>. Ад 2019 году адказны за дзейнасьць [https://en.ehu.lt/research/centers-laboratories-and-institutes/center-for-gender-studies/ Цэнтру гендэрных дасьледаваньняў] пры ЭГУ. У сакавіку — жніўні 2020 году — стыпэндыянт праграмы «[[Пісьменьнікі ў выгнаньні (стыпэндыя)|Пісьменьнікі ў выгнаньні]]» Літаратурнай рэзыдэнцыі [[Грац]]у, [[Аўстрыя]].<ref>{{Cite web|загаловак=Uladzislaŭ Ivanoŭ|url=https://www.kulturvermittlung.org/primcell.php?ses=9680y6645q&lang=en&bas=kvs&rel=6&id=552&main=artists&ida=9|назва праекту=The Kulturvermittlung Steiermark - Kunstpädagogisches Institut Graz|дата публікацыі=}}</ref> У лістападзе 2020 стажаваўся ў пісьменьніцкай рэзыдэнцыі ў [[Маляты|Малятах]] ([[Летува]]).<ref>{{Cite web|загаловак=Д-р Уладзіслаў Іваноў прыняў удзел у міжнароднай літаратурнай рэзыдэнцыі ў Малятах|url=https://be.ehu.lt/navinyi/ivanou-residence-moletai/|аўтар=|выдавец=Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт|дата публікацыі=05-12-2020}}</ref> У жніўні 2024 году стажаваўся ў перакладніцкай рэзыдэнцыі [[Сэнэф|Сэнэфу]] ([[Бэльгія]]), у кастрычніку 2024 году — у парыскай перакладніцкай рэзыдэнцыі (стыпэндыя CNL). == Навуковая дзейнасьць == === Сацыялінгвістыка === У [[Мовазнаўства|мовазнаўстве]] працуе ў [[Сацыялінгвістыка|сацыялінгвістычным]] кірунку: дасьледуе і аналізуе сацыяльнае і палітычнае вымярэньне мовы і ўплыву на яе экстралінгвістычных, перадусім сацыяльна-палітычных, чыньнікаў. Асаблівы інтарэс дасьледніка праяўляецца да пытаньняў: * ''сацыяльнай гісторыі мовы'': «Пра моўны сорам беларусаў» (2020)<ref>{{Cite web|загаловак=Моўны сорам беларусаў (сацыялінгвістычны аналіз)|url=http://www.albaruthenica.uw.edu.pl/pl/userfiles/downloads/AA_20_Zmiest2.pdf|аўтар=Уладзіслаў Іваноў|дата публікацыі=2020|назва праекту=Acta Albaruthenica, 20, стар. 169-183|мова=be|выдавец=Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego}}</ref>, «Як мова рэагуе на расейска-ўкраінскую вайну» (2018)<ref>{{Cite web|загаловак=Як мова рэагуе на расейска-ўкраінскую вайну (паліталягічныя і сацыялінгвістычныя заўвагі)|url=https://ideopol.org/wp-content/uploads/2018/12/_______Rus_2018%203.%209.%20Ivanou.pdf|аўтар=Уладзіслаў Іваноў|дата публікацыі=2018|назва праекту=The Ideology and Politics Journal, 3(11)|мова=be|выдавец=Foundation for Good Politics}}</ref>, «Пра геній старабеларускай мовы» (2014)<ref>{{Cite web|загаловак=Пра геній старабеларускай мовы|url=https://news.arche.by/by/page/reviews/navuka-ahliady/13649|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=08.01.2014|назва праекту=|выдавец=ARCHE|мова=be}}</ref>; * ''гендарнай сацыялінгвістыкі:'' «Аб інклюзыўнай беларускай мове» (2019)<ref>{{Cite web|загаловак=Аб інклюзыўнай беларускай мове|url=http://www.albaruthenica.uw.edu.pl/pl/userfiles/downloads/AA_19_Zmiest.pdf|назва праекту=Acta Albaruthenica, 19, стар. 231-240|аўтар=Уладзіслаў іваноў|дата публікацыі=2019|выдавец=Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego|мова=be}}</ref>, «Stereotyping vulnerable groups» (2017)<ref>{{Cite web|загаловак=Stereotyping Vulnerable Groups|url=https://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-319-72604-5|аўтар=Uladzislau Ivanou|дата публікацыі=2017|назва праекту=Stavros Assimakopoulos, Fabienne H. Baider, Sharon Millar. Online Hate Speech in the European Union: A Discourse-Analytic Perspective. Cтар. 29-32|выдавец=Springer|мова=en|копія=https://core.ac.uk/download/pdf/145226931.pdf}}</ref>, «Аб гэтак званых „эпіцэнах“» (2012)<ref>{{Cite web|загаловак=Аб гэтак званых “эпіцэнах”|url=https://news.arche.by/by/page/science/filialogia-navuka/8771|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=17.07.2012|назва праекту=ARCHE|мова=be}}</ref>; * ''моўнай палітыкі і дыяспарнай мовы:'' «Складаючы слоўнік беларускай дыяспарнай мовы: напрацоўкі, адкрыцьці, кур’ёзы (сацыялінгвістычны аналіз дыяспарнай мовы)» (2017)<ref>{{Кніга|год=2017|аўтар=У. Іваноў|загаловак=|назва=Складаючы слоўнік беларускай дыяспарнай мовы: напрацоўкі, адкрыцьці, кур'ёзы (сацыялінгвістычны аналіз дыяспарнай мовы) // Запісы БІНіМ|том=39|месца=Нью-Ёрк-Менск|старонкі=428-433|ref=}}</ref>, «Мова жыцця Зоры Кіпель» (2016)<ref>{{Cite web|загаловак=Мова жыцця Зоры Кіпель|url=https://novychas.online/poviaz/mova-zyccja-zory-kipel|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=23-04-2016|назва праекту=|выдавец=Новы час|мова=be}}</ref>, «Малавядомая Зоська Верас: на мовазнаўчай ніве» (2016)<ref>{{Кніга|аўтар=• У. Гарбацкі|загаловак=Малавядомая Зоська Верас: на мовазнаўчай ніве // Да гісторыі беларускай дыяспары|том=2|старонкі=30-36|месца=Менск|год=2016}}</ref>, «Білінгвізм, інтэрфэрэнцыя, канвэргенцыя і запазычаньне: Беларуская мова ў Летуве» (2013)<ref>{{Cite web|загаловак=Білінгвізм, інтэрфэрэнцыя, канвэргенцыя і запазычаньне: Беларуская мова ў Летуве|url=https://news.arche.by/by/page/reviews/gramadstva-ahliady/11429|мова=be|выдавец=ARCHE|дата публікацыі=19.04.2013|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі}}</ref>, «Тарашкевіца — ня толькі ідэалёгія, але перадусім эстэтыка» (2013), «Беларуская дыяспарная мова і ейны досьвед супрацьстаяньня англіцызмам, русізмам ды іншым барбарызмам» (2012); * ''сацыялектаў і арго:'' «Размаўляем пра беларускую лаянку і кляцьбоны» (2019)<ref>{{Cite web|загаловак=Размаўляем пра беларускую лаянку і кляцьбоны|url=https://people.onliner.by/2019/03/17/layanka|дата публікацыі=2019-03-17|назва праекту=|выдавец=Onliner}}</ref>. * ''фэмінізацыі беларускай мовы: гл. [[Уладзіслаў Гарбацкі#Кнігі|Кнігі]]'' === Культура старавераў Беларусі === У 2002—2005 гадох разам з [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] імя К. Крапівы пры [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]], а потым — з польскім праектам [https://web.archive.org/web/20210214113654/https://www.al.uw.edu.pl/obta/index_pol.html OBTA] дасьледваў стараверскую культуру Беларусі, найперш Віцебшчыны. У 2002—2016 гадох ажыцьцявіў шэраг этналягічных экспэдыцый па [[Віцебская вобласьць|Віцебшчыне]]: [[Віцебск]], [[Полацак]], [[Лёзна|Лёзеншчына]], [[Ворша|Аршаншчына]], [[Шуміліна|Шуміліншчына]], [[Браслаў]]шчына, [[Паставы|Пастаўшчына]], [[Мёры|Мёршчына]], — з мэтай дасьледваньня культуры [[Беларускія стараверы|беларускіх старавераў]]. Вынікі экспэдыцый часткова прадстаўлены ў артыкулах у пэрыядычных выданьнях і зборніках: «Мясцовыя назвы віцебскіх старавераў» (2006)<ref>{{Артыкул|год=2006|старонкі=31|загаловак=Мясцовыя назвы Віцебскіх старавераў|аўтар=Іваноў, У.|выданьне=Роднае слова|нумар=12 (228)}}</ref>, «Пра беларускі ўплыў на віцебскіх старавераў» (2008)<ref>{{Артыкул|год=2008|аўтар=Іваноў, У.|загаловак=Пра беларускі ўплыў на віцебскіх старавераў|выданьне=Палітычная сфера|старонкі=102–107|нумар=10|url=https://kamunikat.org/download.php?item=9970-13.pdf&pubref=9970}}</ref>, «Эвалюцыя тоеснасьці і культуры старавераў паўночнай Беларусі, канец XІX — пачатак XXІ стагодзьдзя» (2010)<ref>{{Артыкул|год=2010|аўтар=Іваноў, У.|загаловак=Эвалюцыя тоеснасці і культуры старавераў паўночнай Беларусі, канец XІX – пачатак XXІ стагоддзя|выданьне=Палітычная сфера|нумар=14|старонкі=195–210}}</ref>, «Аб кабетах, якія „папуюць“: аб ролі і месцы жанчынаў у рэлігійным жыцьці стараверства Віцебшчыны» (2013)<ref>{{Артыкул|год=2013|аўтар=Іваноў, У.|загаловак=Аб кабетах, якія «папуюць»: аб ролі і месцы жанчынаў у рэлігійным жыцьці стараверства Віцебшчыны|выданьне=Женщины в политике: новые подходы к политическому. Феминистский образовательный альманах.|выпуск=2. Личное как политическое|старонкі=31–37|url=https://ru.ehu.lt/wp-content/uploads/2017/10/WiP-Vol2.pdf}}</ref>, «Двухсэнсоўныя вобраз і роля стараверства Беларусі ў паўстаньні 1863-64 гг. і ў беларускім нацыятворчым працэсе другой паловы 19-га ст. (спроба гістарычнай і этналягічнай рэканструкцыі)» (2014)<ref>{{Артыкул|аўтар=Іваноў, У.|год=2015|загаловак=Двухсэнсоўныя вобраз і роля стараверства Беларусі ў паўстаньні 1863–64 гг. і ў беларускім нацыятворчым працэсе другой паловы 19-га ст. (спроба гістарычнай і этналягічнай рэканструкцыі)|выданьне=Кастусь Каліноўскі і нацыятворчы працэс у Беларусі, Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі, Лондан, 27–29 сакавіка 2014 г.|старонкі=|месца=Мінск|выдавецтва=Зміцер Колас|pages=58–72|isbn=978-985-6992-67-7|адказны=Смалянчук Алесь, Дынглі Джым|ref=https://kamunikat.org/download.php?item=39872-1.pdf&pubref=39872}}</ref>, «Стараверы і зьлябы» (2018)<ref>{{Артыкул|год=2018|аўтар=Іваноў, У.|загаловак=Стараверы і злябы|старонкі=64–67|issn=2617-2305|нумар=1|выданьне=Наша гісторыя|url=https://history.nn.by/?c=lr&i=217908}}</ref>. === Гісторыя франкамоўнай беларусістыкі === Інтарэс да тэмы франкамоўнай беларусікі праявіўся падчас навучаньня ў Францыі. Штуршком да дасьледчай дзейнасьці ў дадзенай сфэры стала праца ў [[Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны|Скарынаўскай бібліятэцы]]<ref>{{Cite web|загаловак=“Беларуская бібліятэка ў Лёндане яшчэ дапаможа адкрыць невядомыя пласты берусазнаўства”|url=https://www.skaryna.org.uk/u-harbacki/|аўтар=Ігар Іваноў|дата публікацыі=10/07/2015|назва праекту=Блёг|выдавец=Беларуская бібліятэка і музэй імя Франьцішка Скарыны|мова=be}}</ref>, дзе захаваліся рэдкія франкамоўныя матэрыялы па беларусіцы пачатку 20 ст.<ref>{{Cite web|загаловак=Франкамоўная беларусіка лонданскай Скарынаўкі|url=https://novychas.online/kultura/frankamounaja-belarusika-londanskaj-skarynauki|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=30-01-2018|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=Што пісала французская прэса пра БНР і «беларутэнскае пытанне»?|url=https://novychas.online/poviaz/bnr-i-belarutenskae-pytanne-u-francuzskaj-prese|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=24-03-2018|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=«Крык народаў»|url=https://novychas.online/poviaz/kryk-narodau|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=05-06-2019|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=Федэрацыйны пакт паміж Мінскам і Масквой|url=https://novychas.online/poviaz/federacyjny-pakt-pamiz-minskam-i-maskvoj|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=26-01-2019|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref> і друкапіс першага беларускага рамана, напісанага па-француску невядомым аўтарам<ref>{{Cite web|загаловак=Таямніцы лонданскай Скарынаўкі: «Жан і Жак, альбо Падроблены рай»|url=https://novychas.online/kultura/tajamnicy_londanskaj_skarynauk/|дата публікацыі=06-09-2015|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|мова=be|назва праекту=Новы час}}</ref>. У. Гарбацкі апісаў таксама ўнёсак раньніх францускіх і франкамоўных дасьледнікаў, якія цікавіліся беларускімі тэмамі: [[Рэнэ Мартэль]],<ref>{{Cite web|загаловак=На золку французскай беларусікі: Рэнэ Мартэль|url=https://www.skaryna.org.uk/на-золку-французскай-беларусікі-рэнэ/|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=30/03/2016|назва праекту=Блёг|выдавец=Беларуская бібліятэка і музэй імя Франьцішка Скарыны|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=На золку французскай беларусікі: Рэнэ Мартэль|url=https://novychas.online/kultura/na_zolku_francuzskaj_bielarusi/|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=27-03-2016|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref> [[Антуан Мартэль]], [[Амбруаз Жабэр]],<ref>{{Cite web|загаловак=https://novychas.online/asoba/belaruski-ruh-i-polszcza-scislaja-historyja-bel|url=https://novychas.online/asoba/belaruski-ruh-i-polszcza-scislaja-historyja-bel|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=03-07-2016|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref> — і беларускай дыяспары ў Францыі, Бэльгіі й Ангельшчыне<ref>{{Cite web|загаловак=Забыты змагар франкамоўнай беларусікі|url=https://novychas.online/asoba/zabyty-zmahar-frankamounaj-belarusiki|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=28-07-2017|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=Невядомая спадчына: этналагіня Ніна Абрамчык|url=https://novychas.online/asoba/etnalahinja-nina-abramczyk-pra-nevjadomuju-spadcz|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=17-05-2018|назва праекту=Новы час|мова=be}}</ref><ref>{{Cite web|загаловак=«Маці-беларуска» Ніны Абрамчык|url=https://novychas.online/kultura/maci-belaruska-niny-abramczyk|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=23-01-2022|копія=https://web.archive.org/web/20220123192342/https://novychas.online/kultura/maci-belaruska-niny-abramczyk|выдавец=Новы час}}</ref>. === Фэмінісцкія і ЛГБТК+ дасьледаваньні === Да гендэрных, фэмінісцкіх і ЛГБТК+ дасьледаваньняў далучыўся падчас навучаньня ў гендэрнай магістратуры ў Францыі. Першыя артыкулы на тэму [[гей]]- і [[Лезьбіянства|лесьбі]]-дасьледваньняў апублікаваў у [[ARCHE Пачатак|ARCHE]] на пачатку 2000-ых гадоў: «Развагі аб гейскім пытаньні»<ref>{{Артыкул|url=https://xn--d1ag.xn--e1a4c/pub/arche/html/2002-3/harb302.html|год=2002|lang=be|загаловак=Развагі аб гейскім пытаньні|аўтар=Уладзь Гарбацкі|выданьне=ARCHE|нумар=3(23)}}</ref> і «Пераадоленьне гамафобіі»<ref>{{Артыкул|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|год=2003|url=https://xn--d1ag.xn--e1a4c/pub/arche/html/2003-2/harb203.html|загаловак=Пераадоленьне гамафобіі|нумар=2(25)|выданьне=ARCHE}}</ref>. Рэгулярна публікуе артыкулы і агляды на фэмінісцкую і гендэрную тэмы ў іншых беларускіх СМІ: [https://www.svaboda.org/s?k=гарбацкі&tab=all&pi=1&r=any&pp=10 Радыё Свабода], [https://novychas.online/author/Уладзіслаў%20Гарбацкі «Новы час»], [https://makeout.by/xfsearch/author/Уладзь%20Гарбацкі/ Makeout]{{Недаступная спасылка|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. == Літаратурная творчасьць == Першыя літратурныя творы публікаваліся ў «[[Наша Ніва|Нашай Ніве]]» і [[ARCHE Пачатак|ARCHE]]. Пазьней — у газэце «[[Новы час (газэта)|Новы час]]» і інтэрнэт-часопісе «[[ПрайдзіСвет]]». Асобныя апавяданьні перакладзеныя на славенскую, летувіскую і ангельскую мовы. Пісьменьнік збольшага працуе ў стылі аўтабіяграфічнай сацыяльнай ці сацыялягічнай прозы'':'' робіць акцэнт на прыватнай, інтымнай гісторыі, якая дапамагае выкрываць калектыўную гісторыю і памяць. Першы зборнік прозы выдаў у 2016 годзе — «Песьні тралейбусных рагуляў». Ён быў названы першым у беларускай літаратуры творам гей-прозы<ref>{{Cite web|загаловак=Першая кніга гей-прозы па-беларуску (слова ад аўтара)|url=https://makeout.by/2016/05/24/pershaya-knga-gey-prozy-pa-belarusku.html|аўтар=Уладзь Гарбацкі|дата публікацыі=24 мая 2016|назва праекту=Makeout|мова=be}}</ref>. Брытанскі дасьледнік беларускай літаратуры [[Арнольд Макмілін]] так ахарактарызаваў зборнік:<blockquote>''«Гэты сьмелы і вельмі чытэльны дэбютны зборнік прозы пераказвае ў розных формах і інтымных дэталях досьведы Адрознага ў варожым яму асяродзьдзі. Пра тры плыні, што ахопліваюць дарослае жыцьцё аўтара, ён апавядае мовай казачных гісторый: глыбокую веру ў беларускую мову, усьведамленьне і гонар за сваю гейскасьць, і перакананасьць у тым, што рэлігія — толькі міт. Элегантна напісаная сучаснай беларускай мовай і шчодра запраўленая дыялектызмамі, гэтая кніга паўстае як песьня і сьвята роднаму Віцебску. Кранальныя, захапляльныя і, часта, брутальна-рэалістычныя тэксты атрымаліся цудоўным, глыбока асабістым дэбютам».''</blockquote> == Пераклады == У. Гарбацкі перакладае навуковыя і мастацкія тэксты з францускай, украінскай, летувіскай, расейскай і славенскай моваў. Спэцыялізуецца на перакладах франкамоўных аўтараў і аўтарак: [[Жорж Экгаўт]], [[Сымона дэ Бавуар]]<ref>{{Cite web|загаловак=Другі пол (Le deuxième sexe). Фрагмент з кнігі|url=http://prajdzisvet.org/texts/prose/druhi-pol.html|аўтар=Сімона дэ Бавуар|дата публікацыі=2020|назва праекту=ПрайдзіСвет №21}}</ref>, [[Ані Эрно]],<ref>{{Cite web|загаловак=Першы тэкст французскай жывой класікі па-беларуску: выйшаў раман «Падзея» Ані Эрно|url=https://novychas.online/kultura/perszy-tekst-francuzskaj-zyvoj-klasiki-pa-belarusk|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі|дата публікацыі=2021-11-22|выдавец=Новы час|мова=be|копія=https://web.archive.org/web/20211122173133/https://novychas.online/kultura/perszy-tekst-francuzskaj-zyvoj-klasiki-pa-belarusk}}</ref> Рэймон Арон<ref>{{Артыкул|isbn=978-609-95427-0-6|аўтар=Рэймон Арон|загаловак=Дэмакратыя і Таталітарызм (урыўкі з эсэ)|год=2012|выданьне=Палітычная навука. Анталогія класічных тэкстаў: Пераклад з англійскай, французскай, нямецкай|аўтар выданьня=А. Казакевіч (нав. рэд.)|месца=Мінск–Вільня|выдавецтва=Палітычная сфера}}</ref>, Эрык Нёвё<ref>{{Кніга|назва=Сацыялогія сацыяльных рухаў|аўтар=Эрык Нёвё|isbn=978-985-6329-85-5|год=2010|выдавецтва=Прапілеі|горад=Мінск|старонак=150|арыгінал=Érik Neveu, Sociologie des mouvements sociaux|адказны=У. Іваноў (пер. з французскай)}}</ref>, [[Франк Варжак]], [[Маргарыта Юрсэнар]], Вілье дэ ліль-Адан, [[Жан-Поль Сартр|Жань-Поль Сартр]]. Таксама перакладае паэзію і прозу з летувіскай ([[Гедрэ Казлаўскайце]],<ref>{{Cite web|загаловак=Размаўляць на забытых мовах|url=http://prajdzisvet.org/texts/poetry/razmauljac-na-zabytykh-movakh.html|аўтар=Гедрэ Казлаўскайтэ|назва праекту=ПрайдзіСвет №21|мова=be|дата публікацыі=2020}}</ref> [[Нэрынга Дангвідзе]], [[Жэмайце]], [[Марыя Ластоўская]] (Ластаўскене)), славенскай (Ураш Прах)<ref>{{Cite web|загаловак=Сьціпласьць мяншыняў (знаёмства з паэзіяй Ураша Праха)|url=https://makeout.by/2020/12/23/scplasc-mjanshynja.html|аўтар=Уладзь Гарбацкі|дата публікацыі=23 снежня 2020|выдавец=Makeout}}</ref> і ўкраінскай ([[Агатангел Крымскі]],<ref>{{Кніга|first=Агатангел|last=Крымскі|url=https://www.skarynapress.com/knihi/Ahatanhel-Krymsky|title=Бэйруцкія апавяданьні|location=Лёндан|publisher=Skaryna Press|year=2022|allpages=133|isbn=978-1-915601-02-5}}</ref> [[Аляксандар Ірванец]]) моваў. Намінаваны на прэмію Drahomán Prize-2022 за пераклад «Бэйруцкіх апавяданьняў» Агатангела Крымскага.<ref>{{Cite web|загаловак=Беларускі пісьменьнік трапіў у доўгі сьпіс кандыдатаў на ўкраінскую прэмію Drahomán Prize-2022 для перакладчыкаў|url=https://www.svaboda.org/a/32185024.html|дата публікацыі=2022-12-20|назва праекту=Радыё Свабода|копія=https://web.archive.org/web/20230115173757/https://www.svaboda.org/a/32185024.html}}</ref> У пачатку 2025 году ў выдавецтве «Пфляўмбаўм» у перакладзе Ў. Гарбацкага выйшла з друку кніга выбранай паэзіі ''“Чароўны час”'' Гедрэ Казлаўскайце (''Giedrė Kazlauskaitė'')<ref>Кніга літоўскай паэткі Гедрэ Казлаўскайце — па-беларуску, 17-01-2025, сайт ЭГУ, https://be.ehu.lt/navinyi/gedre-kazlauskajcze-pa-belarusku/</ref>. [[Файл:Аб фэмінізацыі беларускай мовы.png|alt=Вокладка кнігі белага колеру з шэрымі і чырвонымі словамі раскіданымі па вокладцы. Тры словы — фэмінізацыя беларускай мовы — набраныя буйным шрыфтом і разьмешчаныя паралельна адно другога|значак|Аб фэмінізацыі беларускай мовы (вокладка кнігі)]] == Кнігі == * {{Cite book|first=Уладзіслаў|last=Гарбацкі|title=Аб фэмінізацыі беларускай мовы: Фэмінізацыя nomina agentis і пэўных іншых катэгорыяў у сучаснай беларускай мове. Эсэ|location=Leicester|publisher=belarusians.co.uk|year=2012|isbn=978-0-9567951-0-6|url=https://www.smashwords.com/books/view/251752|старонак=99}} * {{Cite book|first=Уладзь|last=Гарбацкі|url=https://kniharnia.by/catalog/suchasnaya_proza/pesni_traleybusnykh_ragulya/|title=Песьні тралейбусных рагуляў: Казкі і проза жыцьця / Уладзь Гарбацкі. —: belarusians.co.uk|isbn=978-0-9567951-4-4|location=Leicester|publisher=belarusians.co.uk|старонак=110}} * Гід па фэмінізацыі беларускай мовы (Nomina agentis і некаторых іншых асабовых намінацыяў) / Уладзіслаў Гарбацкі. — London: belarusians.co.uk, 2016. — ISBN 978-0-9567951-6-8 (друк) і 978-0-9567951-7-5 (электронная). * Творы / Палута Бадунова. [Прадмова і ўкладаньне: Уладзіслаў Гарбацкі]. — Вільня: Таварыства беларускай культуры ў Летуве, 2018. — ISBN 978-9955-578-19-2 (друк) і 978-9955-578-18-5 (электронная). * Фэмінізацыя беларускай мовы. Сацыялінгвістычнае дасьледваньне. — Вільня: Таварыства беларускай культуры ў Летуве, 2019. — ISBN 978-9955-578-21-5. * {{Cite book|url=https://www.skarynapress.com/knihi/mercks-graz|title=Mercks Graz!|publisher=Skaryna Press|year=2022|isbn=978-1-915601-04-9|pages=108|location=London}} * {{Кніга|год=2023|аўтар=Уладзіслаў Гарбацкі (уклад.)|назва=Мальцы выходзяць з-пад кантролю: Анталёгія беларускага гей-пісьменства. Фрагмэнты|спасылка=https://www.skarynapress.com/knihi/malcy-vychodziac-zpad-kantrolu|горад=Лёндан|выдавецтва=Skaryna Press|старонак=239|isbn=978-1-915601-25-4}} * ''Уладзіслаў Гарбацкі (уклад.)'' Вацлаў Ластоўскі, Мовазнаўчыя працы. — London: Skaryna Press, 2023. — 238 c. — ISBN 978-1-915601-31-5 == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гарбацкі, Уладзіслаў}} [[Катэгорыя:Беларускія навукоўцы]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Мовазнаўчыя дасьледаваньні]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі францускіх ВНУ]] [[Катэгорыя:ЛГБТ у Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітолягі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Эўрапейскага гуманітарнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Фэмінізм]] [[Катэгорыя:Гей-актывізм]] [[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]] [[Катэгорыя:Гендарныя дасьледаваньні]] [[Катэгорыя:Атэісты]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыйцы]] [[Катэгорыя:Беларусісты]] [[Катэгорыя:Стараверства ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Сацыялінгвістыка]] [[Катэгорыя:Беларускія сацыялінгвісты]] [[Катэгорыя:ЛГБТ]] [[Катэгорыя:Асобы Віцебску]] [[Катэгорыя:Асобы Вільні]] 7t3l29ens9k2chus8l71hqj326p1jao Шаблён:Прэм’ер-міністры Эстоніі 10 243770 2680132 2218898 2026-07-23T18:07:46Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2680132 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |назва_шаблёну = Прэм’ер-міністры Эстоніі |state = {{{state|}}} |базавы_стыль = background:{{Колер|Эстонія}}; |назва = [[Сьпіс прэм’ер-міністраў Эстоніі|Прэм’ер-міністры Эстоніі]] |выява = [[Файл:Coat of arms of Estonia.svg|50пкс|Герб Эстоніі]] |група_інфармацыі1 = Міжваенная [[Эстонія]] |сьпіс1 = * [[Канстантын Пятс]] * [[Ота Штрандман]] * [[Яан Тынісан]] * [[Ада Бірк]] * [[Яан Тынісан]] * [[Антс Пійп]] * [[Канстантын Пятс]] * [[Юхан Кук]] * [[Канстантын Пятс]] * [[Фрыдрых Акел]] * [[Юры Яаксан]] * [[Яан Тээмант]] * [[Яан Тынісан]] * [[Аўгуст Рэй]] * [[Ота Штрандман]] * [[Канстантын Пятс]] * [[Яан Тээмант]] * [[Каарэл Ээнпалу]] * [[Канстантын Пятс]] * [[Яан Тынісан]] * [[Канстантын Пятс]] * [[Каарэл Ээнпалу]] * [[Юры Улуатс]] * [[Ота Тыеф]] |група_інфармацыі2 = [[Эстонская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Эстонская ССР]] |сьпіс2 = * [[Арнольд Вэймэр]] * [[Аляксей Мюўрысэп]] * [[Вальтэр Клаўсан]] * [[Бруна Саўл]] * [[Індрэк Тоомэ]] * [[Эдгар Савісаар]] |група_інфармацыі3 = Эстонія |сьпіс3 = * [[Эдгар Савісаар]] * [[Тыйт Вяхі]] * [[Март Лаар]] * [[Андрэс Таранд]] * [[Тыйт Вяхі]] * [[Март Сійман]] * [[Март Лаар]] * [[Сійм Калас]] * [[Юхан Партс]] * [[Андрус Ансіп]] * [[Тааві Рыйвас]] * [[Юры Ратас]] * [[Кая Калас]] * [[Крыстэн Міхал]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Сьпісы кіраўнікоў]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Эстонія]]</noinclude> <includeonly>[[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Эстоніі]]</includeonly> 9vu18xwsmzjyow3o1vgxjxb2ydrnsmv Шаблён:Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі 10 246423 2680136 2677843 2026-07-23T19:14:11Z Dymitr 10914 дапаўненьне 2680136 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{{1}}} <!-- Рознае --> | ПапярэдніСэзон = [[Чэмпіянат Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] <!-- 1 дывізіён --> | АртысБрноЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | АртысБрноСэзон = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АртысБрно = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]], 3 месца (падвышэньне) | Багеміянс1Ліга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | Багеміянс1Сэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Багеміянс1 = 10 месца | БанікОстраЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | БанікОстраСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | БанікОстра = 15 месца | ВікторыяПлЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ВікторыяПлСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ВікторыяПл = 3 месца | ГрадэцКралЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ГрадэцКралСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ГрадэцКрал = 4 месца | ЗброяўкаБрЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ЗброяўкаБрСэзон = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЗброяўкаБр = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]], 1 месца (падвышэньне) | ЗьлінЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ЗьлінСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Зьлін = 12 месца | МладаБолесЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | МладаБолесСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | МладаБолес = 13 месца | ПардубіцыЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ПардубіцыСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Пардубіцы = 9 месца | СлавацкаУгЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | СлавацкаУгСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СлавацкаУг = 14 месца | СлавіяПрагЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | СлавіяПрагСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СлавіяПраг = 1 месца | СлованЛібэЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | СлованЛібэСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СлованЛібэ = 6 месца | СпартаПрагЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | СпартаПрагСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СпартаПраг = 2 месца | СыгмаОламаЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | СыгмаОламаСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СыгмаОлама = 7 месца | ТэпліцыЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ТэпліцыСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Тэпліцы = 11 месца | ЯбланецЛіга = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]] | ЯбланецСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Ябланец = 5 месца <!-- 2 дывізіён --> | ВысачынаІгЛіга = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]] | ВысачынаІг = 15 месца | ДуклаПрагаЛіга = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]] | ДуклаПрагаСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ДуклаПрага = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]], 16 месца (паніжэньне) | КарвінаЛіга = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]] | КарвінаСэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Карвіна = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першая ліга]], 8 месца (паніжэньне) | ОпаваЛіга = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]] | Опава = 7 месца | ПршыбрамЛіга = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]] | Пршыбрам = 6 месца <!-- Іншыя --> | ДынамаЧэскЛіга = [[Багемская футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Багемская ліга]] | ДынамаЧэскСэзон = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ДынамаЧэск = [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальная футбольная ліга]], 13 месца (паніжэньне) | ЗноймаЛіга = Чацьвёртая ліга, група D | Знойма = 5 месца | default = 0}}<noinclude> {{Дакумэнтацыя}} [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбольныя папярэднія сэзоны|Чэхія]] </noinclude> 380kfqpbclsxn8hwrwvkbfshcx1rytc Кая Калас 0 255101 2680131 2312004 2026-07-23T18:07:12Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Kaja_Kallas?oldid=1364603111 2680131 wikitext text/x-wiki {{Палітык}} '''Кая Калас''' ({{мова-ee|Kaja Kallas}}; {{Н}} 18 чэрвеня 1977 году) — эстонская палітыкіня, якая займала пасаду прэм’ер-міністаркі Эстоніі з 2021 па 2024 гады. Яна была лідэркай [[Партыя рэформаў Эстоніі|Партыі рэформаў Эстоніі]] з 2018 году і сябрам [[Парлямэнт Эстоніі|Рыйгікогу]] з 2019 году і раней з 2011 па 2014 гады. Калас працавала дэпутаткай [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапейскага парлямэнту]] з 2014 па 2018 гады, прадстаўляючы альянс лібэралаў і дэмакратаў Эўропы. Перад абраньнем у парлямэнт працавала адвакаткай, спэцыялізуючыся на эўрапейскім і эстонскім законе аб канкурэнцыі. == Біяграфія == Нарадзілся ў [[Талін]]е 18 чэрвеня 1977 году ў сям’і [[Сійм Калас|Сійма Каласа]], які сам у свой час займаў пасаду прэм’ер-міністра Эстоніі, а потым працаваў камісарам [[Эўрапейская камісія|Эўрапейскай камісіі]]<ref>[http://fortune.com/2019/03/04/estonia-election-results-kaja-kallas/ «Digital Savvy Estonia Is Set to Get Its First Female Prime Minister»]. Fortune.</ref>. Маці Каі ў дзяцінстве перажыла дэпартацыю ў [[Сібір]], дзе была вымушана жыць амаль 10 гадоў<ref name="eurointegration">[https://www.eurointegration.com.ua/articles/2021/01/26/7118974/ «Even further from Russia: what is known about the new head of the Estonian government»]. Europeeska Pravda.</ref>. Прадзедам Каі быў [[Эдуард Алвэр]], адзін з заснавальнікаў Эстоніі 24 лютага 1918 году, і першым начальнікам эстонскай паліцыі з 1918 году па 24 траўня 1919 году<ref name="eurointegration"/>. Згодна зь сямейным радаводам Калас мае таксама латвійскі і нямецкія карані праз бацьку<ref>[https://online.le.ee/2019/10/20/siim-kallas-eliidi-raputamine-on-oige-eesmark/ «Siim Kallas: eliidi raputamine on õige eesmärk»]. Lääne Elu.</ref><ref>[https://ekspress.delfi.ee/artikkel/69063295/siim-kallas-minu-vanaema-oli-latlane-vaga-huvitav? «Siim Kallas: 'Minu vanaema oli lätlane? Väga huvitav!'»]. Eesti Ekspress.</ref>. Кая скончыла [[Тартускі ўнівэрсытэт]] у 1999 годзе, атрымаўшы ступень бакаляўра. Жыла ў [[Францыя|Францыі]] і [[Фінляндыя|Фінляндыі]] падчас стажыровак па эўрапейскім заканадаўстве<ref>[https://estonianworld.com/opinion/estonian-candidates-european-parliament-kaja-kallas/ «Estonian candidates for the European Parliament: Kaja Kallas (Reform Party)»]. Estonian World.</ref>. З 2007 году навучалася ў Эстонскай бізнэс-школе, атрымаўшы ступень выканаўчай магістаркі дзелавога адміністраваньня ў галіне эканомікі ў 2010 годзе<ref>[https://www.robert-schuman.eu/en/doc/oee/oee-1791-en.pdf «Victory for the centre-right opposition (ER) in the general elections in Estonia»]. The Foundation Robert Schuman.</ref>. У тым жа годзе далучылася да [[Партыя рэформаў Эстоніі|Партыі рэформаў Эстоніі]]. У 2011 годзе балятавалася ад партыі ў эстонскі парлямэнт, дзе па абраньні ачольвала камітэт па эканамічных справах з 2011 па 2014 гады. У наступным працавала ў [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапейскім парлямэнце]], а затым зноўку вярнулася ў Эстонію, дзе з пачатку 2021 году ачольвае ўрад. 28 чэрвеня 2024 году Калас была намінаваная на пасаду Вярхоўнага прадстаўніка [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўразьвязу]] ў замежных справах і палітыцы бясьпекі. У сувязі з гэтым яна афіцыйна пайшла ў адстаўку з пасады прэм’ер‑міністаркі 15 ліпеня<ref>{{навіна|спасылка=https://kyivindependent.com/estonian-pm-resigns/|загаловак=Estonian PM resigns to take up top EU diplomatic job|выдавец=The Kyiv Independent|дата публікацыі=15.07.2024}}</ref>, але працягвала заставацца на пасадзе да фармаваньня новага ўраду 22 ліпеня<ref>{{навіна|спасылка=https://news.err.ee/1609397293/prime-minister-kaja-kallas-resigns|загаловак=Prime Minister Kaja Kallas resigns|выдавец=ERR|дата публікацыі=15.07.2024}}</ref>. Таксама яна стала віцэ‑прэзыдэнткай [[Эўрапейская камісія|Эўрапейскай камісіі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://kajakallas.ee/ Афіцыйны сайт]. {{Прэм’ер-міністры Эстоніі}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Калас, Кая}} [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Эстоніі]] j8xbksb7x9bgpwr0oxphnzyyeha2qv8 Альгерд (імя) 0 263263 2680285 2673020 2026-07-24T10:02:47Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680285 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Альґерд |лацінка = Algierd / Alhierd |арыгінал = Algerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Герда|Gerd]] <br> [[Алег|Alko]] + Gerd |варыянт = Альгерт, Алігард, Альгард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Альгірд, Алкард, Ольгерд, Эльгерд, Ольгірд |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Альгерд''' (''Альгерт'', ''Алігард'', ''Альгард'', ''Альгарт'', ''Гэльгерд'', ''Гольгерт'', ''Альгірд'', ''Алкард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ольгерд''' (''Эльгерд'', ''Ольгірд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Алгерд, Алгерт, Олгард, Алгард, Алгарда, Алгарт, Олгарт, Галгерд, Галгард або Голгерд, пазьней Алгірт, Алкард або Алегард (Algerd<ref>Seibicke W. Historisches deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — Berlin, 1996. [https://books.google.by/books?id=eFBmAAAAMAAJ&q=algerd+adalgard&dq=algerd+adalgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB1eC7g8aJAxWf1QIHHXl-DCAQ6AF6BAgJEAI S. 80].</ref>, Algeard<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 37.</ref><ref>[https://www.behindthename.com/name/algeard/submitted Algeard], Behind the Name</ref><ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#a Anglo-Saxon dithematic names]</ref><ref>Fleming R. Domesday Book and the Law: Society and Legal Custom in Early Medieval England. — Cambridge, 1998. [https://books.google.by/books?id=gBm2eQvZlN4C&pg=PA101&dq=%22Algeard%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiXwruY4oCGAxXS_7sIHWpBCzoQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Algeard%22&f=false P. 74, 101].</ref>, Algerðr<ref>Falk H. Anmälan av «Norsk isländska dopnamn och fin gerade namn från medeltiden samlade och utgivna av EH Lind». Häftena 1—4 // Arkiv för nordisk filologi. Bd. 23 (27). — Lund, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gvWmhGW4sFwC&q=Algerdr#v=snippet&q=Algerdr&f=false S. 97].</ref><ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 17.</ref>, Algerde<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-0 Navn anno 1900 på bokstaven A], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Algert<ref>Stark F. Die Kosenamen der Germanen: eine Studie. — Wien, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0VAJAAAAQAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 180].</ref><ref name="Brons-1877-26">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Algert#v=snippet&q=Algert&f=false S. 26].</ref>, Algerth<ref name="Brons-1877-26"/>, Olgard<ref>Raveling I. Die ostfriesischen Vornamen: Herkunft, Bedeutung und Verbreitung. — Aurich, 1972. [https://books.google.by/books?id=S2xmAAAAMAAJ&q=Olgard+gard&dq=Olgard+gard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiIqeuEn4KEAxVg_rsIHXSiCJMQ6AF6BAgEEAI S. 89].</ref>, Algardus<ref name="Krause-1856-39">Krause C. E. H. Beiträge zur gefchichte Stade’s 1286 1315 Die 41 ersten Folien des ältesten Stadterbebuchs // Programm des Gymnasium’s zu Stade für Ostern 1856. — Stade, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bL1bAAAAcAAJ&q=Algardus%2C+Halgardus#v=snippet&q=Algardus%2C%20Halgardus&f=false S. 39].</ref>, Algard<ref>[https://taaldacht.nl/germaanse-namen/ Germaanse namen], Taaldacht</ref>, Algardis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 16.</ref><ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 131, 277.</ref>, Algart<ref>Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=+Algart+#v=snippet&q=Algart&f=false S. 14, 58].</ref>, Olgart<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1609.</ref>, Hallgerðr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Hall+%22gerdr%22#v=snippet&q=Hall%20%22gerdr%22&f=false S. 38, 141].</ref>, Hallgerd<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 107.</ref>, Halgerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=halgerd+halgard&dq=halgerd+halgard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgmJekjuWFAxW4gv0HHRHVAHcQ6AF6BAgHEAI S. 164].</ref>, Halgardus<ref name="Krause-1856-39"/>, Holgerd<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 570.</ref>, Algiert<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Allcard<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Allcard+Alcheard+#v=snippet&q=Allcard%20Alcheard&f=false P. 218].</ref>, Allegaert<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=allegaert+adalgardis&pg=PA127&printsec=frontcover P. 127].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 167].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Алігут]], [[Альмін]], [[Аламунт]]; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref> або ад асновы -адал- (ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] adal 'шляхетны')<ref name="Supieranskaja-2005-168">Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Wisgeard, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Альгерд германскаму імю Olgard (Olgardus) сьцьвердзіў мовазнаўца і літаратуразнаўца-мэдыявіст [[Аляксандар Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 211.</ref>. Гоцкае паходжаньне імя Альгерд адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Olgerd%20gard#v=snippet&q=Olgerd%20gard&f=false S. 92]</ref>. У [[Раўданскі рукапіс|Раўданскім рукапісе]], апублікаваным [[Тэадор Нарбут|Тэадорам Нарбутам]], імя Альгерд тлумачылася як «радасьць [[Вольга|Вольгі]]» (відаць, ад [[Алег|-ольг-]] + германскае hord 'скарб')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а гісторык [[Юзэф Пузына]] выводзіў імя Альгерд ад [[Паўночнагерманскія мовы|германскага (паўночнагерманскага)]] імя ''Альгард'' (''Algard''<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>)<ref>[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]] ({{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>), тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда (''Allegart'') VIII ст. пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]. Гэтыя ды іншыя прыклады (''Algerd'', ''Alegardus'', ''Alhart'', ''Alherd''<ref name="Urban-2001-125">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 125.</ref>) пацьвярджаюць, што імя Альгерд мела лучнасьць з імёнамі германскага паходжаньня<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47, 136.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Альгерд складаецца з асноваў [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгімонт]]; германскія імёны Heligin, Alcmunt), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, і -герд- (-гард-, -герт-). Такім парадкам, імя Альгерд азначае «сьвятая ахова»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Мовазнаўца {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} выводзіць імя Альгерд з германскіх моваў ад імя Adalger, дзе adal 'шляхетны' і gar 'кап’ё'<ref name="Supieranskaja-2005-168"/>. Такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Альгард (Альгарт): ''Peter Algart'' (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-12">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Algart+Algarde#v=snippet&q=Algart%20Algarde&f=false S. 12].</ref>, ''Johannes Algarde'' (1400 год)<ref name="Trautmann-1925-12"/>. У [[Гданьск]]у адзначалася імя Гольгард: ''Stefan Holgard'' (1427 год)<ref>Romaniuk Z. Kontakty handlowe miast podlaskich z Gdańskiem w XV w. // Małe miasta. Między tradycją a wyzwaniem przyszłości. Acta Collegii Suprasliensis 2. — Supraśl, 2002. S. 82.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — прозьвішча Hellgardt<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HELLGARDT&ofb=memelland&modus=&lang=de HELLGARDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Алкердъ'' (1330—1359 гады)<ref>Смоленские грамоты XIII—XIV вв. — М., 1963. С. 69—71.</ref>; ''Самъ Олкгердъ Божію милостью великий князь Литовьскій, Рускій, Жомоитскій и иныхъ''<ref name="Urban-2001-125"/> (25 жніўня 1342 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 24.</ref>; ''Господарю его милости Князю Великому Олигарду'' (30 сьнежня 1347 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 25—26.</ref>; ''Olgerdus'' (1347 і 1352 гады)<ref>Лаврецкий Г. А. Граффити храма в Сынковичах. Проблема датировки // Архитектура: сборник научных трудов. Вып. 11, 2018. С. 13.</ref>; ''а за великого князя Олькерта и за [[Карыят|Корьята]]''<ref name="Urban-2001-162">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 162.</ref> (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Helgerdi Suppremi principis lythwanorum'' (''Helgerdus supremus prinreps''<ref>Rowell S. C. Lithuania Ascending: A Pagan Empire within East-Central Europe, 1295—1345. — Cambridge, 1994. [https://books.google.by/books?id=X1cHAwAAQBAJ&pg=PA61&dq=%22helgerdus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi35p6d7-6BAxWGgv0HHWpkBcgQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22helgerdus%22&f=false P. 61].</ref>; 14 жніўня 1358 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Księstwa Mazowieckiego. — Warszawa, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2Pc4AQAAMAAJ&q=Helgerdi#v=snippet&q=Helgerdi&f=false S. 73].</ref>; ''Володимеръ Ольгердовичь''<ref name="Urban-2001-160"/> (1362—1392 гады)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 37.</ref>; ''Allexandro filio Holgerti'' (запіс пад 1366 годам)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 717.</ref>; ''Algherde'' (7 лістапада 1367 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d041.htm Договор между Тевтонским орденом в Ливонии и ВКЛ о пограничном режиме на реке Двине (1367)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Kenna uxor Kazimiri ducis Saxonie, filia Olgerti ducis Lithuanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1368 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9kkhAQAAMAAJ&q=Kenna+Olgerti#v=snippet&q=Kenna%20Olgerti&f=false S. 653].</ref>; ''Andrey Olherdowicz'', ''Андрей Ольгердович'' (каля 1370—1377 або 1381—1387 гадоў)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 73.</ref>; ''ὁ βασιλεὺς, ὁ Ἄλγερδος''{{Заўвага|Тытуляваньне польскага караля [[Казімер III Вялікі|Казімера]]: ''ὁ κράλης τῆς Λαχίας, ὁ Καζίμοιρος''<ref>Svarevičiūtė K. Lietuvos didžiojo kunigaikščio Algirdo graikiškas laiškas Bizantijos epistolografijos kontekste // Literatūra. T. 53 (3), 2011. P. 96.</ref>}} (1371 год)<ref>Patrologiae cursus completus, seu bibliotheca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica omnium s.s patrum, doctorum scriptorumque ecclesiasticorum sive latinorum, sive graecorum qui ab aevo apostolico ad aetatem Innocentii III (ann.1216) pro occidentalibus, et ad Photii tempora (ann. 863) pro orientalibus. T. CLII, 1866.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=J0X56dX0k74C&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82&f=false P. 1451].</ref><ref>Mitteilungen der Litauischen literarischen Gesellschaft. Heft 29. — Heidelberd, 1907. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=0dZMAAAAYAAJ&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82+Olgerd#v=snippet&q=%CE%91%CE%BB%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%82%20Olgerd&f=false S. 358].</ref>; ''Се язъ князь великии Олгердъ''<ref name="Urban-2001-125"/> (1372 год<ref>[https://web.archive.org/web/20250123122754/http://starbel.by/dok/d038.htm Перемирие между Великим княжеством Литовским и Великим княжеством Московским (1372)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 46.</ref>; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et [[Кейстут|Kenstuto]] ac [[Любарт|Lubardo]] fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Olgordi'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Algirde, quondam rex Littovie'' (1377 год, 10 кастрычніка 1385 году, 11 кастрычніка 1385 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 74, 77, 79.</ref>; ''Се язъ великии князь Дмитрии Олгирдовичь''<ref name="Urban-2001-160">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 160.</ref> (1386 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 67.</ref>; ''huius pater Helgorth… Helgorth Keistuthy'' (запіс пад 1386 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe Polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UBdTAAAAcAAJ&q=Helgorth#v=snippet&q=Helgorth&f=false S. 862].</ref>; ''Мы князь Дмитрии Олгердовичь''<ref name="Urban-2001-160"/> (16 сьнежня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 98.</ref>; ''Olcardus noster olim genitor'' (15 траўня 1390 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d039.htm Пожалование села Понары Виленскому кафедральному костелу (1390)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 31.</ref>; ''vnser feter herczog Algart''<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—264.</ref> ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год); ''Algerde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algerde#v=snippet&q=Algerde&f=false S. 93, 103].</ref>, ''Algarde''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algarden#v=snippet&q=Algarden&f=false S. 76, 103, 113, 115]</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]), ''Algard''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?id=8H8OAAAAYAAJ&pg=PA533&dq=Algard&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjU0-GuxZP9AhWCuaQKHQpeD3MQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Algard&f=false S. 508, 519, 520, 522, 527, 533, 578, 587].</ref>, ''Algart''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algart#v=snippet&q=Algart&f=false S. 522, 549, 567, 577, 583, 592, 604].</ref> ([[Хроніка Віганда]]); ''сынове Олгордовы'' ([[Задоншчына (помнік)|Задоншчына]]); ''Olgerth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Олкгирд''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Algardus'' (па 1409 годзе)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=0jchAQAAMAAJ&pg=PA997&dq=Algardus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwit6dvz3a79AhWRtKQKHTCYCRUQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Algardus&f=false S. 997].</ref>; ''князь Олгердъ Гедиминовичь… къ Олгерду Гедиминовичю… Олигерду Гедиминовичю'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 53, 56, 187].</ref>; ''къ великому князю Олгерду Гедименовичю Литовскому'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8E&f=false С. 223].</ref>; ''Nos Boleslaus alias Swidrigaill dei gracia dux Olgorthowicz'' (10 верасьня 1420 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA489&dq=dux+olgorthowicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwif7Mfzo5z9AhXatqQKHbL0AcIQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=dux%20olgorthowicz&f=false S. 489].</ref>; ''Semeon Ulgerdowicz'' (''Semeon Olgerdowicz''; [[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Semeon+Ulgerdowicz+#v=snippet&q=Semeon%20Ulgerdowicz&f=false S. 272—273].</ref>; ''ex genitoris nostri olim magni ducis Lythwanie Olgerdi'' (14 ліпеня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Olgerdi#v=snippet&q=Olgerdi&f=false P. 257].</ref>; ''avo videlicet Olgerdo olim magno duce Lithwanie'' (1440 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Olgerdo#v=snippet&q=Olgerdo&f=false С. 6].</ref>; ''Швитригайл Олкгирдович'' (15 траўня 1446 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 4.</ref>; ''мы великий князь Александро, инако Швитрикгайло Олькгирдовичь'' (29 сьнежня 1446 году, 29 сьнежня 1451 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 5, 6.</ref>; ''Олгордъ князь Литовьскыи… за Олгорда'' ([[Рагоскі летапісец]])<ref>ПСРЛ. Т. 15. — М., 2000. [https://books.google.by/books?id=YRIaAgAAQBAJ&pg=PA41&dq=%22%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjerLbkxM-BAxXXM-wKHZg-KvcQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q&f=false С. 59].</ref>; ''Швитрикгайл(ъ) Олькгирдовичь'' (31 сьнежня 1450 году, 1451 год)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 45, 46.</ref>; ''Швитригайло Оликгирдович'' (24 верасьня 1451 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 44.</ref>; ''Швитрикаила Олкердови(ч)'' (1452 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 38.</ref>; ''Олькгирдъ'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''Olgerdus filius Gedimini'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?id=ONvkM5EkcLYC&pg=PA472&dq=%22Olgerdus+filius+Gedimini%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj35cCcg539AhURPOwKHSFkBDY4ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=%22Olgerdus%20filius%20Gedimini%22&f=false P. 472].</ref>; ''Olgierd… Olgierd Gidyminowicz'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138—141.</ref>; ''князь велики Литовьскій Олгердъ Гедимановичъ''<ref name="Urban-2001-125"/><ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?id=8mBKAQAAMAAJ&pg=PA221&dq=%22%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9+%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiJzJOx_639AhUEOewKHQlpD7gQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''Олкгирд… князя Андрея Олкгардовича полоцкого'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 229, 237.</ref>; ''Олгерд… Олгерд Гидиминовичь'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 41—43, 63.</ref>; ''Алексей Самойлов сын Олгерд'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&dq=%22%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9+%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiO4Zz7nNX_AhUChP0HHe4FDK0Q6AF6BAgGEAI С. 62].</ref>; ''Aleksander Elgierd'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Elgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Olgird, towarzysz husarski'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 323.</ref>; ''Kajetan Elgierd'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Elgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Iwoniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Альгерд]] (каля 1296—1377) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]], меў 12 сыноў і 5 дачок (у крыніцах упамінаюцца зь [[імя па бацьку|імём па бацьку]] [[Альгердавічы|Альгердавіч]] [[Андрэй Альгердавіч|Андрэй]], [[Карыбут|Карыбут Дзьмітры]], [[Лугвен|Лугвен Сямён]], [[Сьвідрыгайла]], [[Уладзімер Альгердавіч|Уладзімер]]) * [[Бэрнат|Бернат]] Альгерт (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref> * Юры з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дваранін скарбовы літоўскі, падчашы [[вількамір]]скі ў 1678—1697 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.</ref> * Адам з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1703 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 453.</ref> * Мацей з Альгерда Шапоўскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мечнік вількамірскі ў 1704—1713 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 435.</ref> * Гіляры з Альгерд Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1782 годзе<ref name="UWKL-2003-213">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 213.</ref> * Язафат з Альгердаў Лукомскі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік смаленскі ў 1784 годзе<ref name="UWKL-2003-213"/> * [[Альгерд Абуховіч]] (1840—1898) — беларускі паэт, перакладнік * Альгерд Рэнард — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * [[Альгерд Бульба]] (сапраўд. Вітаўт Чыж; 1884—1939) — беларускі грамадзкі дзеяч, этнограф, крытык і публіцыст * [[Альгерд Малішэўскі]] (1922—1989) — беларускі мастак, выкладнік * [[Альгерд Невяроўскі]] (нар. 1969) — беларускі журналіст * [[Альгерд Бахарэвіч]] (нар. 1975) — беларускі пісьменьнік і перакладнік Ольгерды-[[Эйгерд]]ы (Olgierd-Ejgierd) гербу [[Пагоня|Пагоня Літоўская]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 153.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] адзначалася, што вёска [[Ахрэмаўшчына]] ([[Браслаўскі павет]]) гістарычна мела назву Альгердаўшчызна<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 16.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Альгярдова]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Альгердава]]. == Глядзіце таксама == * [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * {{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)}} {{Імёны з асновай ал}} {{Імёны з асновай алг}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] agqp1tgwwbo88zftpda8dhuuqtzw1vu Радзівіл (імя) 0 263293 2680303 2679231 2026-07-24T10:26:23Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680303 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Радзівіл |лацінка = Radzivił |арыгінал = Ratwili |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]] |варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла |вытворныя = [[Гродвіл]] |зьвязаныя = Вільрат }} '''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}. == Носьбіты == * [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]] * Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/> * [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]] * Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/> * Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref> * [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref> * Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе * Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе * Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе * Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе * Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref> * [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка * Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref> * [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref> * Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>. Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>. Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>. На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>. На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]] * [[Віла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tm6ojaz7tbub6yd87c8ii94sv22a22m Бутрым 0 263348 2680155 2680028 2026-07-23T20:50:41Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680155 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бутрым |лацінка = Butrym |арыгінал = Bauderrim |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Рым (імя)|Rim]] <br> [[Бота|Buto]] + Rim |варыянт = Будрым, Ботрым, Батрым, Путрым |вытворныя = [[Ботрам]] |зьвязаныя = [[Рымбут]] }} '''Бутрым''' (''Ботрым'', ''Бутрымка'', ''Путрым''), '''Будрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бутрым (прозьвішча)|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes<ref>Lagom: Festschrift für Peter Berghaus zum 60. Geburtstag am 20. November 1979. — Münster, 1981. [https://books.google.by/books?id=gCYfAAAAMAAJ&q=RIMBODES&dq=RIMBODES&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwirjon59tmJAxVd9AIHHa5JOKUQ6AF6BAgIEAI S. 69].</ref>, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя [[Ботрам|Bothram]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 267.</ref>. Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Бытаваньне імя Бутрым (''Бутримъ'') адзначалася яшчэ за часамі [[Кіеўская Русь|Русі]], прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах [[Польская мова|польскай мовы]] «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка [[Уладзімер Даль|Ўладзімера Даля]] «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «[[Балтыйскія мовы|балтызмамі]]»<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Вып. 6, 2013. C. 154—155.</ref>. Адзначалася шырокае бытаваньне прозьвішча Бутрын (Butryn) у ваколіцах [[Мазовія|мазавецкага]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вісьнеў (Мінскі павет)|Вісьнева|pl|Wiśniew (powiat miński)}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Butryn&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Butryn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Butrymme''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Butrymme#v=snippet&q=%40Butrymme&f=false S. 22].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 265.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buttrim'' ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Butrim Souiczouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''па(н) Бутри(м)'' (20 траўня 1407 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>; ''Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butrymo''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butrim''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 69.</ref> (''Butrym''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 год]]); ''Butrim''<ref name="Piatrauskas-2014-253">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 253.</ref> (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Butrim#v=snippet&q=Butrim&f=false S. 298, 301, 317, 318, 329, 371].</ref>, 19 красавіка 1437 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.</ref>); ''Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''Johannes Butrim Smolnensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Buttrym'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; ''Jorge Butrym'' (1432 год)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA371&dq=Jorge+Butrym&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKnOPLiaX9AhXKtKQKHehVATkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Jorge%20Butrym&f=false P. 371].</ref>; ''Georgij fratris Butrim [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius Butrym'' (22 сакавіка 1433 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514163950/http://starbel.by/dok/d057.htm Послание князей и бояр Руси Базельскому собору в поддержку князя Свидригайла (1433)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]'' (17 кастрычніка 1435 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Putriimme#v=snippet&q=Putriimme&f=false S. 611].</ref>; ''Wladislaus alias Butrin'' (1445 год)<ref>Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 1. — Cracoviae, 1887. [https://books.google.by/books?id=cFkWAQAAIAAJ&pg=PA2&dq=Wladislaus+alias+Butrin&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiulda1m4j9AhXPgf0HHZVYCtAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Wladislaus%20alias%20Butrin&f=false P. 2].</ref>; ''her Butrinco''<ref name="Piatrauskas-2014-253"/>; ''ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima'' (1476—1477 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 258.</ref>; ''Martino Butrimo'' (12 ліпеня 1478 год)<ref>Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.</ref>; ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>; ''Бутримъ Олехновичъ'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''Бутрим Довкгин(т)ович'' (31 сакавіка 1495 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, 31 жніўня 1496 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>); ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>; ''дворанина нашого Бутрима Якубовича'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>; ''Мартинъ Якубовичъ Бутримъ'' (16 красавіка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 183.</ref>; ''купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 315.</ref>; ''famuli domini Martini Butrim'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 699.</ref>; ''Бутрим(ъ) Немирович(ъ)'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>); ''Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]'' (1507 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 227.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''unum hominem, dictum Butrim'' (9 сьнежня 1519 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 98.</ref>; ''люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 239.</ref>; ''Янко Бутримович'' (12 і 24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 3, 7.</ref>; ''Бутримъ Микулич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Станислав Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Петръ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Адамъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Амъброжеи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Станиславъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Мартинъ Бутримъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Мартинъ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Янко Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Бутримъ Навдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Богданъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>, ''Бутрым Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Бутрымъ'' (11 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 50.</ref>; ''Стецко Бутримович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 109, 290.</ref>; ''Бутрим Петрович'' (29 сакавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 164.</ref>; ''люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича'' (20 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 57.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 627.</ref>; ''у Бутрыма Белевича'' (27 красавіка 1558 году)<ref>Брэгер Г. Невядомы інвентар маёнткаў Лебедзева і Хажовая 1558 г. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Вып. 32, 2017. С. 203.</ref>; ''Butrym Piotrasskowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 389].</ref>; ''Миколаи Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 199.</ref>, ''Якубъ Бүтрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 289.</ref>, ''Марътынъ Бутрымович''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''з Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 665].</ref>, ''Якубъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83+%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%20%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 690].</ref>, ''Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 825].</ref>, ''Андрей Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 832.</ref>, ''Матей Бутрымъ Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 1018].</ref>, ''Мартинъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1286.</ref> (1567 год); ''Ивашъка Бутримовича'' (14—16 студзеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 166.</ref>; ''домомъ Ивана Бутримовича'' (27 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 229.</ref>; ''Aleksiey Butrymowicz'' (21 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Butrymowicz#v=snippet&q=Butrymowicz&f=false С. 630].</ref>; ''Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 291—292, 301, 306.</ref>; ''Nicolaus Butrymowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 646.</ref>; ''Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 259].</ref>; ''Iwan Butrymowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Butrymowicze… Butrymowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Leon Butrymowski'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Butrymowski&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krynki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butrimowicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=100&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek'' (1784 год)<ref>Krahel A. Opisy parafii dekanatu trockiego w diecezji wileńskiej 1784 roku — edycja źródł historycznych. — Białystok, 2015. S. 55.</ref>; ''Ewa Batrym'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Batrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Botrymowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Botrymowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róży z Statkowskich Botrymowiczowej'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 379.</ref>; ''Maria Butrymienok'' (1888 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butrymienok&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бутрым ({{†}} 1382) — пляменьнік маці [[Вітаўт]]а, пакараны сьмерцю на загад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Ягайла|Ягайлы]] ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага [[Вайдыла|Вайдылы]] * [[Ян Бутрым]] ({{†}} да 1428) — [[маршалак гаспадарскі]] і [[намесьнік смаленскі]], меў сына [[Юры Бутрым|Юрыя]]; пачынальнік роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]] * [[Бутрым Кезгайла]] (у каталіцтве Ўладзіслаў; {{†}} да 1445) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] * Васіль Бутрымаў — жыхар [[Кастрама|Кастрамы]], які ўпамінаецца ў другой чвэрці XV стагодзьдзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 57.</ref> * Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе * Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох * [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]] (да 1488 — па 1523) — [[цівун]] [[Вільня|віленскі]] * Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік [[Вялёна|вялёнскі]], які ўпамінаецца ў 1502 годзе * Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе * Станчык Бутрымавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref> * Бутрым Мікуліч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станіслаў Бутрымавіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар Бутрымавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Амброс і Грыгор Бутрымавічы — [[вількамір]]скія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам Бутрымавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пашка і Богуш Бутрымавічы — [[Пяняны|пянянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Амбражэй Бутрымавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Марцін Бутрымавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мацей і Мікалай Бутрымавічы — [[Высокі Двор|высакадворскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Бутрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Янка Бутрымавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым [[Доўнар (імя)|Доўнаравіч]] — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Бутрымавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым Наўдавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Багдан Бутрымавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе * Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе * Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 179.</ref> * Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка [[Астроўна|Астроўны]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804113407/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1835-ostrovno-inventar-1714-g-v-vitebskom-voevodstve Островно инвентарь 1714 г. в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 сакавіка 2021 г.</ref> * Мікалай Батрымовіч — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.</ref> * [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік, падстароста і лоўчы [[пінск]]і * Андрыян Бутрымовіч — [[прэор]] [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Баруны)|Барунскага базылянскага манастыра]] ў 1794 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230547/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/713-dukhovenstvo-grodnenskogo-poveta-v-vosstanii-1794-g Духовенство Гродненского повета в восстании 1794 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref> * «[[Бутрым Няміра]]» — п’еса [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]], напісаная ў 1906 годзе паводле легенды [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] «Каменная труна» * Іван Бутрымаў (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref> * Іван Бутрымовіч (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бутрымовіч Іван Антонавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>. Бутрымы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. Бутрымы-Пакрамовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Бутрымы-Строўпі<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Будрымы (Budrym) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>. [[Бутрымавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]. Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 13, 53.</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50, 292.</ref>. На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 161.</ref>, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/282 S. 282].</ref>. На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 81, 215.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На 1910 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 181—182.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Бутрымава]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Бутрымаўцы]]. Назву [[Бутрыманцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Бода]] * [[Бота]] * [[Рым (імя)|Рым]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай буд}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай рым}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] d3apkpxolss4nls7b5ycr9vwygc1lt6 Буйвід 0 263863 2680185 2679815 2026-07-23T22:33:21Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680185 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буйвід |лацінка = Bujvid |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бой (імя)|Boje]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = Бойвід, Бойвіт, Бувід, Бейвід, Бевід, Пуйвід, Пойвід |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Буйвід''' (''Бувід''), '''Бойвід''' (''Бойвіт''), '''Бейвід''' (''Бевід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Бой (імя)|Бой]] (Boje) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Boje#v=snippet&q=Boje&f=false S. 14].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wido+Wid#v=snippet&q=Wido%20Wid&f=false S. 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Буйка]], [[Боер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Buyke, Bojer, Bumund) зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Буйвід азначае «ланцуг моцы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Адзначалася германскае імя Бувід (Bovidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 35.</ref>, Bovid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>). Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Буйвід утварылася ад складаньня германскіх імёнаў Beud і Wido<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Roiwide, houptman czu [[Кернаў|Kernow]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Roiwide+Kernow&dq=Roiwide+Kernow&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiK897Y-f78AhUjhv0HHUShAR4Q6AF6BAgHEAI S. 12].</ref>, ''Boywid, capitaneus in Kerna''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Boywid+kerna&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwitmdbt-f78AhXR_rsIHQU3DCEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Boywid%20kerna&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|23 красавіка 1398 году]]); ''Борису [[Гінтаўт (імя)|Кинътовтовичу]]… Буивиду, Борисову брату'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Bvyvid'' (''Buywid''; паміж 8 і 13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''[[Гінівіл (імя)|Gynywilo]] Bvywidowycz'' (''Gynywil Buywidowicz''<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 320.</ref>; 30 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''Bwywyd [[Шадзібор|Schedyborowycz]]'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Buiwid'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''Станко Ожакович Буивид'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил в бояр [[Ашмяны|ошменских]]… землицу Буивидовщину'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''на бояръ господарьскихъ на Янушка а на Григорья Буйвидовичовъ'' (5 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 47—48].</ref>; ''бояринъ господарьский Станько Буйвидовичь'' (14 лістапада 1519 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE+%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE%20%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&f=false С. 1363].</ref>; ''nobiles… Georgius Buywydowycz'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Нарушъ Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Янушко Буивидовичъ… Григореи Буивидовичъ… Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Юри Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Павелъ Буивидовичъ… Воитъко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Лаврин Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Юшко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''села Бевидовичовъ… село Бойвидишки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 64, 117].</ref>; ''Размүсъ Павъловичъ Бувидовича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 261.</ref>; ''Павелъ Буйвидъ съ повету Городенского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 446].</ref>, ''з ыменья своего з Бейвиды''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B&f=false С. 547].</ref>, ''Родъ Буйвидовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''за затя своего Станислава Буйвидовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 776].</ref> (1567 год); ''Michaelis Buywid capitanei rositensis'' (1590 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Michaelis+Buywid#v=snippet&q=Michaelis%20Buywid&f=false С. 122].</ref>; ''per Michaelem Boevid capitaneum Rositensem… Boevid… Boewid'' (1599 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Boevid#v=snippet&q=Boevid&f=false С. 101—102].</ref>; ''Joannes Buiwidowicz'' (1600 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. [https://books.google.by/books?id=1yxAAAAAIAAJ&q=%22Joannes+Buiwidowicz%22&dq=%22Joannes+Buiwidowicz%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi5xt_nk66EAxUq_7sIHVq2CEMQ6AF6BAgHEAI P. 58].</ref>; ''Christophorus Buywidowicz'' (1604 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. P. 165.</ref>; ''Władysław Buywid — skarbnik Miński'' (23 красавіка 1690 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&q=Buywid#v=snippet&q=Buywid&f=false С. 379].</ref>; ''Ród Baywidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 142.</ref>; ''Petri Buywid'' (1711 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Alexius Buywidowicz'' (4 чэрвеня 1728 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 193.</ref>; ''Beywidzie… Boywidy… Buywidziszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Buiwid'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 111.</ref>; ''Jan Pojwidowicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 317.</ref>; ''Michał Boywid'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>; ''Julian Pójwidowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Pojwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyrwinty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Bojwit''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Bojwit&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1798 год); ''Magdalena Bojwid'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bojwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michal Bujwid'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 43.</ref>; ''Kazimierz Buwid'' (1902 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Буйвід ({{†}} па 1398) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], староста [[кернаў]]скі; пачынальнік роду [[Буйвіды (род)|Буйвідаў]] * Буйвід [[Гінтаўт (імя)|Гінтаўтавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца разам з братам Барысам у 1449 годзе * Станіслаў Янавіч Буйвідовіч — [[вількі]]йскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 16.</ref> * Ян Буйвід — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1793 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 182.</ref> * Аляксандар Буйвід — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 1.</ref> * Яўстах Буйвід — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref> * Сямён Буйвідовіч (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Віталь Буйвід — беларускі музыкант (фольк-гурт [[Irdorath]]) і мастак Буйвіды — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Буйвідовічы (Bujwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 247, 426.</ref>. Бойвіды (Bojwid), Буйвіды (Bujwid) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] і Буйвідовічы (Bujwidowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236, 242.</ref>. Буйвіды гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 384.</ref>. Буйвід (Bujwid) і Буйвідовіч (Bujwidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Бойвіт (''Boywitt'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 337.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Буйвідаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Буйвіды]]. == Глядзіце таксама == * [[Бой (імя)|Бой]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бой}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 75p7j9afzm72alpzc4839ppnjchsg7d 2680200 2680185 2026-07-23T22:57:12Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680200 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буйвід |лацінка = Bujvid |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бой (імя)|Boje]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = Бойвід, Бойвіт, Бувід, Бейвід, Бевід, Пуйвід, Пойвід |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Буйвід''' (''Бувід''), '''Бойвід''' (''Бойвіт''), '''Бейвід''' (''Бевід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Бой (імя)|Бой]] (Boje) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Boje#v=snippet&q=Boje&f=false S. 14].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wido+Wid#v=snippet&q=Wido%20Wid&f=false S. 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Буйка]], [[Боер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Buyke, Bojer, Bumund) зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Буйвід азначае «ланцуг моцы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Адзначалася германскае імя Бувід (Bovidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 35.</ref>, Bovid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>). Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Буйвід утварылася ад складаньня германскіх імёнаў Beud і Wido<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Roiwide, houptman czu [[Кернаў|Kernow]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Roiwide+Kernow&dq=Roiwide+Kernow&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiK897Y-f78AhUjhv0HHUShAR4Q6AF6BAgHEAI S. 12].</ref>, ''Boywid, capitaneus in Kerna''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Boywid+kerna&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwitmdbt-f78AhXR_rsIHQU3DCEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Boywid%20kerna&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|23 красавіка 1398 году]]); ''Борису [[Гінтаўт (імя)|Кинътовтовичу]]… Буивиду, Борисову брату'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Bvyvid'' (''Buywid''; паміж 8 і 13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''[[Гінівіл (імя)|Gynywilo]] Bvywidowycz'' (''Gynywil Buywidowicz''<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 320.</ref>; 30 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''Bwywyd [[Шадзібор|Schedyborowycz]]'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Buiwid'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''Станко Ожакович Буивид'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил в бояр [[Ашмяны|ошменских]]… землицу Буивидовщину'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''на бояръ господарьскихъ на Янушка а на Григорья Буйвидовичовъ'' (5 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 47—48].</ref>; ''бояринъ господарьский Станько Буйвидовичь'' (14 лістапада 1519 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE+%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE%20%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&f=false С. 1363].</ref>; ''nobiles… Georgius Buywydowycz'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Нарушъ Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Янушко Буивидовичъ… Григореи Буивидовичъ… Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Юри Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Павелъ Буивидовичъ… Воитъко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Лаврин Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Юшко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''села Бевидовичовъ… село Бойвидишки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 64, 117].</ref>; ''Размүсъ Павъловичъ Бувидовича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 261.</ref>; ''Павелъ Буйвидъ съ повету Городенского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 446].</ref>, ''з ыменья своего з Бейвиды''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B&f=false С. 547].</ref>, ''Родъ Буйвидовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''за затя своего Станислава Буйвидовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 776].</ref> (1567 год); ''Michaelis Buywid capitanei rositensis'' (1590 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Michaelis+Buywid#v=snippet&q=Michaelis%20Buywid&f=false С. 122].</ref>; ''per Michaelem Boevid capitaneum Rositensem… Boevid… Boewid'' (1599 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Boevid#v=snippet&q=Boevid&f=false С. 101—102].</ref>; ''Joannes Buiwidowicz'' (1600 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. [https://books.google.by/books?id=1yxAAAAAIAAJ&q=%22Joannes+Buiwidowicz%22&dq=%22Joannes+Buiwidowicz%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi5xt_nk66EAxUq_7sIHVq2CEMQ6AF6BAgHEAI P. 58].</ref>; ''Christophorus Buywidowicz'' (1604 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. P. 165.</ref>; ''Władysław Buywid — skarbnik Miński'' (23 красавіка 1690 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&q=Buywid#v=snippet&q=Buywid&f=false С. 379].</ref>; ''Ród Baywidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 142.</ref>; ''Petri Buywid'' (1711 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Alexius Buywidowicz'' (4 чэрвеня 1728 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 193.</ref>; ''Beywidzie… Boywidy… Buywidziszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Buiwid'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 111.</ref>; ''Jan Pojwidowicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 317.</ref>; ''Michał Boywid'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>; ''Julian Pójwidowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Pojwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyrwinty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Bojwit''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Bojwit&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1798 год); ''Magdalena Bojwid'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bojwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michal Bujwid'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 43.</ref>; ''Kazimierz Buwid'' (1902 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Буйвід ({{†}} па 1398) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], староста [[кернаў]]скі; пачынальнік роду [[Буйвіды (род)|Буйвідаў]] * Буйвід [[Гінтаўт (імя)|Гінтаўтавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца разам з братам Барысам у 1449 годзе * Станіслаў Янавіч Буйвідовіч — [[вількі]]йскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 16.</ref> * Ян Буйвід — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1793 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 182.</ref> * Аляксандар Буйвід — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 1.</ref> * Яўстафі і Сялелі Буйвіды — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1, 6.</ref> * Сямён Буйвідовіч (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Віталь Буйвід — беларускі музыкант (фольк-гурт [[Irdorath]]) і мастак Буйвіды — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Буйвідовічы (Bujwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 247, 426.</ref>. Бойвіды (Bojwid), Буйвіды (Bujwid) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] і Буйвідовічы (Bujwidowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236, 242.</ref>. Буйвіды гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 384.</ref>. Буйвід (Bujwid) і Буйвідовіч (Bujwidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Бойвіт (''Boywitt'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 337.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Буйвідаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Буйвіды]]. == Глядзіце таксама == * [[Бой (імя)|Бой]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бой}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7si1iq7t9bqjcrnr79g8alsk1et18ab 2680319 2680200 2026-07-24T11:12:03Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680319 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буйвід |лацінка = Bujvid |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бой (імя)|Boje]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = Бойвід, Бойвіт, Бувід, Бейвід, Бевід, Пуйвід, Пойвід |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Буйвід''' (''Бувід''), '''Бойвід''' (''Бойвіт''), '''Бейвід''' (''Бевід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Бой (імя)|Бой]] (Boje) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Boje#v=snippet&q=Boje&f=false S. 14].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wido+Wid#v=snippet&q=Wido%20Wid&f=false S. 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Буйка]], [[Боер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Buyke, Bojer, Bumund) зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Буйвід азначае «ланцуг моцы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Адзначалася германскае імя Бувід (Bovidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 35.</ref>, Bovid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>). Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Буйвід утварылася ад складаньня германскіх імёнаў Beud і Wido<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Roiwide, houptman czu [[Кернаў|Kernow]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Roiwide+Kernow&dq=Roiwide+Kernow&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiK897Y-f78AhUjhv0HHUShAR4Q6AF6BAgHEAI S. 12].</ref>, ''Boywid, capitaneus in Kerna''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Boywid+kerna&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwitmdbt-f78AhXR_rsIHQU3DCEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Boywid%20kerna&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|23 красавіка 1398 году]]); ''Борису [[Гінтаўт (імя)|Кинътовтовичу]]… Буивиду, Борисову брату'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Bvyvid'' (''Buywid''; паміж 8 і 13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''[[Гінівіл (імя)|Gynywilo]] Bvywidowycz'' (''Gynywil Buywidowicz''<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 320.</ref>; 30 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''Bwywyd [[Шадзібор|Schedyborowycz]]'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Buiwid'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''Станко Ожакович Буивид'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил в бояр [[Ашмяны|ошменских]]… землицу Буивидовщину'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''на бояръ господарьскихъ на Янушка а на Григорья Буйвидовичовъ'' (5 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 47—48].</ref>; ''бояринъ господарьский Станько Буйвидовичь'' (14 лістапада 1519 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE+%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE%20%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&f=false С. 1363].</ref>; ''nobiles… Georgius Buywydowycz'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Нарушъ Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Янушко Буивидовичъ… Григореи Буивидовичъ… Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Юри Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Павелъ Буивидовичъ… Воитъко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Лаврин Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Юшко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''села Бевидовичовъ… село Бойвидишки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 64, 117].</ref>; ''Размүсъ Павъловичъ Бувидовича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 261.</ref>; ''Павелъ Буйвидъ съ повету Городенского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 446].</ref>, ''з ыменья своего з Бейвиды''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B&f=false С. 547].</ref>, ''Родъ Буйвидовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''за затя своего Станислава Буйвидовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 776].</ref> (1567 год); ''Michaelis Buywid capitanei rositensis'' (1590 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Michaelis+Buywid#v=snippet&q=Michaelis%20Buywid&f=false С. 122].</ref>; ''per Michaelem Boevid capitaneum Rositensem… Boevid… Boewid'' (1599 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Boevid#v=snippet&q=Boevid&f=false С. 101—102].</ref>; ''Joannes Buiwidowicz'' (1600 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. [https://books.google.by/books?id=1yxAAAAAIAAJ&q=%22Joannes+Buiwidowicz%22&dq=%22Joannes+Buiwidowicz%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi5xt_nk66EAxUq_7sIHVq2CEMQ6AF6BAgHEAI P. 58].</ref>; ''Christophorus Buywidowicz'' (1604 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. P. 165.</ref>; ''Władysław Buywid — skarbnik Miński'' (23 красавіка 1690 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&q=Buywid#v=snippet&q=Buywid&f=false С. 379].</ref>; ''Ród Baywidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 142.</ref>; ''Petri Buywid'' (1711 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Alexius Buywidowicz'' (4 чэрвеня 1728 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 193.</ref>; ''Beywidzie… Boywidy… Buywidziszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Buiwid'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 111.</ref>; ''Jan Pojwidowicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 317.</ref>; ''Michał Boywid'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>; ''Julian Pójwidowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Pojwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyrwinty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Bojwit''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Bojwit&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1798 год); ''Magdalena Bojwid'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bojwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michal Bujwid'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 43.</ref>; ''Kazimierz Buwid'' (1902 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Буйвід ({{†}} па 1398) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], староста [[кернаў]]скі; пачынальнік роду [[Буйвіды (род)|Буйвідаў]] * Буйвід [[Гінтаўт (імя)|Гінтаўтавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца разам з братам Барысам у 1449 годзе * Станіслаў Янавіч Буйвідовіч — [[вількі]]йскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 16.</ref> * Ян Буйвід — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1793 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 182.</ref> * Аляксандар Буйвід — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 1.</ref> * Сялезі і Яўстафі Буйвіды — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1, 6.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Сямён Буйвідовіч (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Віталь Буйвід — беларускі музыкант (фольк-гурт [[Irdorath]]) і мастак Буйвіды — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Буйвідовічы (Bujwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 247, 426.</ref>. Бойвіды (Bojwid), Буйвіды (Bujwid) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] і Буйвідовічы (Bujwidowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236, 242.</ref>. Буйвіды гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 384.</ref>. Буйвід (Bujwid) і Буйвідовіч (Bujwidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Бойвіт (''Boywitt'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 337.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Буйвідаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Буйвіды]]. == Глядзіце таксама == * [[Бой (імя)|Бой]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бой}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] l7mgm1a3ix83ssbe9zzym5v7kamffl4 Даўгерд (імя) 0 263942 2680230 2678733 2026-07-23T23:28:52Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680230 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўґерд |лацінка = Daŭgierd / Daŭhierd |арыгінал = Daugaard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Герда|Gardo]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Gardo |варыянт = Даўгард, Доўгард, Доўгерд, Доўгірд, Долгард, Догірд, Дзягерд |вытворныя = [[Таўцігерд]] |зьвязаныя = }} '''Даўгерд''' (''Даўгард'', ''Доўгард'', ''Даўгірд'', ''Дагірд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Доўгерд''' (''Доўгірд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Даўгард (Daugaard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Daugaard#v=snippet&q=Daugaard&f=false P. 113].</ref><ref>Møller N. Kalaalit aqqi. — Oqaasileriffik, 2015.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Daugaard Daugaard], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгер]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Адпаведнасьць імя Даўгірд германскаму імю Daegheard сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], таксама сьцьвярджае германскае паходжаньне літоўскага імя Дагірд (Dagird) — ад [[Нямецкая мова|нямецкага]] імя Dachert (побач з Tagart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 24.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref> і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Dagert<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAGERT&ofb=thierenberg&modus=&lang=de DAGERT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгерд (Daugerd), Даўгерт (Daugiert), Доўгерд (Dowgierd), Доўгерт (Dowgiert)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 87, 95.</ref>, Даўгірт (Dawgirt), Доўгірт (Dowgirt), Доўгарт (Dowgart)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daugeruthe''<ref>[https://web.archive.org/web/20210514161630/http://starbel.by/dok/d150.htm Договор литовского князя Даугеруте с Великим Новгородом (1213/1214)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>{{Заўвага|Паводле [[Вячаслаў Насевіч|Вячаслава Насевіча]], гэта германізіраваная форма літоўскага імя Даўгерд<ref>Насевіч В. Пытанняў больш, чым адказаў // Беларускі гістарычны агляд. Т. 5. Сш. 1 (8). — {{Менск (Мн.)}}, 1998. — С. 210—226.</ref>}} ([[Хроніка Лівоніі]]); ''Dougert [[Саўгут|Solkuteuicz]]'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Degirdendorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. 686.</ref>; ''Dowgirdi'' (''Dowgird''<ref name="Urban-2001-154">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 154.</ref>; [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Darigerdo marschalco curiae'' (20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''Довкгардъ правил'' (17 верасьня 1427 году)<ref>Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 109.</ref>; ''Michalo Dewgerdowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Michalo#v=snippet&q=Michalo&f=false С. 191].</ref>; ''s[igillum] domini Dolgerdonis''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref>, ''Dawgerdi palatini Wilnensium [sigilla]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref> ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]]); ''Dowgyrd palatinus Vilnensis'' (31 ліпеня 1433 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 147.</ref>; ''Довкгирдъ, виленскии воевода'' (25 верасьня 1433 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 532.</ref>; ''пан Довъкгирд'' (1433—1439 гады)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514161538/http://starbel.by/dok/d032.htm Пожалование четырех человек виленскому подконюшему Яньку (1433—1439)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''s[igillum] domini Dawgerdi''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.</ref>, ''Давгирд''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>, ''Dawgerd Vilnensis [palatini]… Dewgerd Oschmanensis capitanei''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Degerdt in Ossmiana tenutariis'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Dawgerd'' (15 верасьня 1434 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 154.</ref>; ''Dolgerth palatinus, Wylnenses'' (7 лютага 1435 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=%40Dolgerth#v=snippet&q=%40Dolgerth&f=false P. 343].</ref>; ''Dewgerd Vilnensis palatinus'' (9 чэрвеня 1435 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 158.</ref>; ''Dewgerd Wylnensis palatinus'' (15 лютага 1436 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 165.</ref>; ''Ego Iohannes alias Dawgerd'' (1 ліпеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 106.</ref>; ''Dolgerdo capitaneo Vilnensi'' (9 ліпеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 169.</ref>; ''Dewgerd palatinus Wylnensis'' (6 сьнежня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 108.</ref>; ''воеводе виленьскому пану Довкгирду'' (сакавік 1440 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 537.</ref>; ''Dawgerd palatinus Vilnensis'' (13 ліпеня 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 189.</ref>; ''Довкгирдъ'' (1440—1447 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 183.</ref>; ''пан Довкгирдъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19, 20—27, 29—31, 34—36, 38, 42—43, 49, 52—56, 58, 60—66, 68.</ref>, ''Довкгирд Белевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''Довъкгирду да Дашку Еивильтовичомъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref> (1440—1492 гады); ''Dawgerd Wylnensi'' (1441 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Dawgerd+Wylnensi+#v=snippet&q=Dawgerd%20Wylnensi&f=false С. 9].</ref>; ''Долъкгиръд''<ref name="Piatrauskas-2014-244">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 244.</ref> ([[Супрасьлеўскі летапіс]]), ''Daugierd Rodziewicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} [https://books.google.by/books?id=1WssAAAAIAAJ&q=Daugierd+Rodziewicz&dq=Daugierd+Rodziewicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiDuY3uqIb9AhVn8LsIHfnlCtoQ6AF6BAgGEAI S. 284].</ref>, ''Dalgerd''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1WssAAAAIAAJ&dq=Daugierd+Rodziewicz&focus=searchwithinvolume&q=Dalgerd S. 286].</ref> (паміж 1463 і 1467); ''nobilibus… Jadowk Fedko Dagirdowicz'' (18 ліпеня 1478 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 367.</ref>; ''Dawgyrd Rodziewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Ганус (імя)|Hannus]] et Chwyedko Dagirdowiczi'' (6 лютага 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 372.</ref>; ''еgo Joannes Dagirdowicz'' (5 сакавіка 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 374.</ref>; ''ego Anna Dolgyrdowicz'' (9 кастрычніка 1486 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 412.</ref>; ''на бояр [[Ваўкавыск|волковыиских]], на Довкгирда а на Янушка Пашковичов'' (2 кастрычніка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 119.</ref>; ''Dowgierd'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 156—157.</ref>; ''D-ni Erasmi Daugierdowicz'' (XVI ст.)<ref>Kościół zamkowy, czyli Katedra Wileńska w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju. T. 2. — Wilno, 1910. S. 66—67.</ref>; ''dominorum Hanus et Chwyethko Dawgyerdowycz… Hanus Dawgyerdowycz'' (10 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 638.</ref>; ''pana Hannusza a pana Fedka Dagyrdowycza'' (па 10 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 639.</ref>; ''Andream Dowgerdowycz'' (1 жніўня 1521 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 102.</ref>; ''пану Долгордоу… Долкгирдъ'' ([[Слуцкі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 17. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JrFRAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%83#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%83&f=false С. 101].</ref>; ''Довкгорд… Довкгордовъ сын'' (22 сакавіка 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 158.</ref>; ''Янъ Довгердовичъ'' (14 студзеня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 72].</ref>; ''Богдан Довкгиръдович'' (16 жніўня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 18.</ref>; ''сын Станислава Долкгирдовича… Долкгирдовича'' (23 лістапада 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 32.</ref>; ''Thomko Dagyerdowycz… Naczko Dagyerdowycz… Yeraszmus Bogdanowycz Dogierd'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Dagyerdowycz#v=snippet&q=Dagyerdowycz&f=false С. 64, 66—67, 291].</ref>; ''[[Леанард|Lenarth]] Dogierth'' (26 сакавіка 1554 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 6, 1549—1577. — Lwów, 1910. S. 175.</ref>; ''Размусъ Довгердъ'' (23 жніўня 1560 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 220.</ref>; ''пана Размуса Богдановича Довкгерда'' (4 красавіка 1567 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B0&f=false С. 290—291].</ref>; ''Szadzibor Dowgird'' (1 ліпеня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 356.</ref>; ''dworzanin nasz [[Леанард|Lenart]] Stanisławowicz Dawgierd'' (5 жніўня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|52к}} P. 59.</ref>; ''листъ отъ Еразмуса Довкерда'' (3 траўня 1587 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 280.</ref>; ''Sczepan Pawlowicz Dowgierdowicz Miesczanin [[Коўна|Kowienski]]'' (1587—1591 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVI a. II pusės Kauno miestiečių lietuviškos kilmės asmenvardžiai // Acta Linguistica Lithuanica. Nr 41 (1999). P. 146.</ref>; ''Долгерд, гетман'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 73—74.</ref>; ''pana Samuela Dowgierda… Dowgierd'' (9 студзеня 1630 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 23. — Витебск, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rHJmAAAAcAAJ&q=Dowgierd#v=snippet&q=Dowgierd&f=false С. 295].</ref>; ''pana Dolgierda… s panem Samuelem Dolgierdem… pana Samuela Dołgierda'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Dolgierda#v=snippet&q=Dolgierda&f=false С. 224, 226, 228, 233].</ref>; ''pani Maryny Dołgiertowny… pana Alexandra Dołgierda'' (23 сакавіка 1651 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 6. — Вильна, 1869. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0GZcAAAAcAAJ&q=Do%C5%82giertowny#v=snippet&q=Do%C5%82giertowny&f=false С. 346, 349].</ref>; ''Томаш Долгартовичь'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15—17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%88+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&dq=%22%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%88+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSrqWrnNX_AhVBh_0HHbGRAloQ6AF6BAgFEAI С. 62].</ref>; ''jmp. Dołgierd, cześnik czernihowski''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 133.</ref>, ''jejmp. Marianna Dołgierdówna Brzescka, czesznikowa pińska''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 144.</ref> (1673 год); ''Zofia Dowgierd''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sokółka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Dowgiert''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgiert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sokółka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1678 год); ''Ewy Dowgierdówny Pruszyńskiey'' (26 жніўня 1689 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=Dowgierd%C3%B3wny#v=snippet&q=Dowgierd%C3%B3wny&f=false С. 200].</ref>; ''z imienia wieczystego Dougirdowczyzny''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 219.</ref>, ''Z dzierżawy nazwanej Dziagierdow''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 249.</ref> (1690 год); ''Ian Daugierd… Alexander Daugierd'' (1697 год)<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 5. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PjRNAAAAcAAJ&q=Daugierd#v=snippet&q=Daugierd&f=false S. 424].</ref>; ''Frater Felicianus Daugierd'' (каля 1700—1702 гадоў)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 90.</ref>; ''Kazimierzowi i Ewie Dowgierdównie Pruszyńskim'' (22 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 4. — Киев, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cH3UAAAAMAAJ&q=Dowgierd%C3%B3wnie#v=snippet&q=Dowgierd%C3%B3wnie&f=false С. 233].</ref>; ''Alexandra y Ioanny Dziakiewiczowny Dawgierdow… Alexandra Dawgierda'' (11 ліпеня 1707 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. С. 288.</ref>; ''Laurentius Dowgiert'' (17 ліпеня 1707 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 466.</ref>; ''для п. Долъгерта'' (1710 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 18. — Витебск, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_pNOAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BF%D1%8A%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BF%D1%8A%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 94].</ref>; ''Josephus Dougiert'' (1713 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Ignacy Dowgird'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dowgird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Dougert'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dougert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Daugierd'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daugierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ian Dawgiert Sędzia Kapturowy Lidzki'' (1764 год)<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 7. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-D9NAAAAcAAJ&q=Dawgiert#v=snippet&q=Dawgiert&f=false S. 61].</ref>; ''Michał Dowgierd'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Anna Dowgiert'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgiert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''panóm Dowgierdóm… pan Andrzey Dowgierd'' (20 жніўня 1771 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Dowgierd%C3%B3m#v=snippet&q=Dowgierd%C3%B3m&f=false С. 194].</ref>; ''Jana Dougierda'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Wincenty Dowgiert'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 485—486.</ref>; ''Franciscus Dowgird'' (15 траўня 1796 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1795-1798.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1795—1798 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Antoni Dowgierd'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dowgierd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krzysztof Daugird'' (1803 год)<ref name="Daugi">[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14306&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=350&searchtable=&rpp2=50 Daugi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Dawgird'' (1808 год)<ref name="Daugi"/>; ''Mateusz Dougird'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dougird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Dogird'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dogird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Dowgirt'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgirt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Dawgiert'' (1885—1889 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/sorokpolska.pdf Parafia sorokpolska. Wykaz miejscowości i rodzin zamieszkałych w 1885—1889 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Dowgierd'' (1912 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_swiecianska_1912r.pdf Parafia święciańska w 1912 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Celina Dowgerdowa'' (1929 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa — Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>. == Носьбіты == * [[Даўгерд]] ({{†}} 1213) — літоўскі князь * [[Ян Даўгерд]] ({{†}} каля 1443) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Ваяводы віленскія|ваявода віленскі]]; меў сына [[Андрэй Даўгердавіч|Андрэя]] * [[Даўгерд (староста ашмянскі)|Даўгерд]] ({{†}} па 1444) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста [[Ашмяны|ашмянскі]]; меў сыноў [[Ганус Даўгердавіч|Гануса]] і Фёдара (Хведзьку) * Міхайла Даўгердавіч ({{†}} па 1432) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Хрыстмэмэльская ўмова|Другой Хрыстмэмэльскай умовы]] * Даўгерд Бялевіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ў [[Жамойць|Жамойці]] ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Даўгерд Эйвілдавіч — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера зямлю каля [[Ліда|Ліды]] * Даўгерд Радзевіч — адзін з вотчыньнікаў [[Ваверка|Ваверкі]] (разам з братам Алехнам), які упамінаецца паміж 1463 і 1467 гадамі * Даўгерд — літоўскі баярын, бацька Судзімонта і Дарохны, які ўпамінаецца ў 1525 годзе * Прадслаў Даўгердавіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 84.</ref> * Багдан Даўгердавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1530 годзе * [[Шадзібор]] Доўгерд — [[Пасол соймавы|пасол]] на [[Люблінскі сойм]] (1569 год) ад [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]] * Барбара Янаўна Даўгердовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 306.</ref> * Бэнэдыкт Доўгерд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік [[пінск]]і ў 1641—1650 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 242.</ref> * Аляксандар Доўгерд (Alexander Dolgiert) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, войскі [[жытомір]]скі; [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад [[Валынскае ваяводзтва|Валынскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-43">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Do%C5%82giert#v=snippet&q=Do%C5%82giert&f=false S. 43].</ref> * Уладзіслаў Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1682 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 146.</ref> * Уладзіслаў Даджбог Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стольнік смаленскі ў 1682 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 185.</ref> * Адам Доўгерд (Adam Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Станіслаў Ляшчынскі|Станіслава Ляшчынскага]] ад [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага<ref name="Borkowski-1910-43"/> * Юзэф Доўгерд (Józef Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага ад Берасьцейскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага<ref name="Borkowski-1910-43"/> * Дамінік Доўгерд (Dominik Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага ад [[Раўскае ваяводзтва|Раўскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-43"/> * Аўгустын Антоні Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік смаленскі ў 1730—1742 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 71.</ref> * Пётар Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі смаленскі ў 1737 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 153.</ref> * Ян Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік [[Старадубскі павет|старадубскі]] ў 1737 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 324.</ref> * [[Анёл Доўгерд|Анёл Доўгерд (Доўгірд)]] (1776—1835) — філёзаф і пэдагог, сын [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|амсьціслаўскага]] шляхціча Андрэй Доўгерда * Браніслаў Доўгерд — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Доўгертаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Доўгерды (Dowgierd) і Доўгірды (Dowgird) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 260.</ref>. [[Доўгерды]] гербу Лебедзь зьменены — літоўскі шляхецкі род. Доўгірд (Dowgird) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Вёскі з назвай [[Даўгердзішкі]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ba2f0usnd1hgo4b907piem7s6gf4wnb Даўмонт (імя) 0 263951 2680168 2677344 2026-07-23T21:30:52Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680168 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўмонт |лацінка = Daŭmont |арыгінал = Damond <br> Dagmunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Мунд|Mond]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Munt |варыянт = Даўмунд, Даўмунт, Даўмонд, Дамонт, Даўгімонт, Даўкмонт, Домант, Домунд, Домунт, Доўмант, Доўмунд |вытворныя = [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Дульмант]] |зьвязаныя = }} '''Даўмонт''' (''Даўмунд'', ''Даўмунт'', ''Даўмонд'', ''Дамонт''), '''Даўгімонт''' (''Даўкмонт'') — мужчынскае імя і вытворныя ад яго прозьвішчы '''Доўмант''' (''Доўмунд''), '''Домант''' (''Домунд'', ''Домунт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo ([[Тэўда (імя)|Theu]]-mondo)<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA534&dq=theumondo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj46f2Zw8SEAxVEhv0HHbwcDHsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=theumondo&f=false P. 534].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Довъмонтъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]]); ''Довмонтъ… с Доумонтомъ съ пльсковичи на Литву'' (''Доумонтъ''<ref name="Urban-2001-155">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 155.</ref>; [[Наўгародзкі першы летапіс]]); ''псалъ Довмонтовъ писець'' (па 1266 годзе)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=+%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A+%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%20%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C&f=false С. 15].</ref>; ''Dovmundus'' (1292 год)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Halle, 1876. [https://books.google.by/books?id=r-8OAAAAYAAJ&pg=PA378&dq=Dovmundus+1292&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjAh4uFzob9AhUt57sIHQwYCz0Q6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dovmundus%201292&f=false S. 378].</ref>; ''передъ намесники полоцькими: перед Домонтом'' (7 сакавіка 1399 — 25 сакавіка 1407 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 112.</ref>; ''у Доманта'' (1410 — пачатак 1420-х гадоў)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 669, 734.</ref>; ''nobilibus… Woitko Dolmontowicz'' (22 траўня 1425 году{{Заўвага|У публікацыі 1932 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 119.</ref>; ''Iewlaschonis Dowmunthowicz'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wygaelowycz#v=snippet&q=Wygaelowycz&f=false С. 135].</ref>; ''Dewmunt Wolkowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб., 1868. [https://books.google.by/books?id=JmhcAAAAcAAJ&pg=PA191&dq=Dewmunt+Wolkowicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9l4_Lzob9AhU08LsIHZVwBqEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Dewmunt%20Wolkowicz&f=false С. 191].</ref>; ''Некрашу Довкгимонътовичу земля Кгвоздева'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40, 42, 45, 180—182, 198].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 193—195, 197—198, 200, 203].</ref> або ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40—41, 180, 302].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 193, 195, 198.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''землицы покупили… у Степанка у Домонтовского'' (каля 1466 — каля 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 290.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: Доумонтъ [[Война|Воиневич]]'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Gabriele Domunthowicz'' (10 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 317.</ref>; ''ducem Domunth, Jacobum fratrem germanum de Swyr'' (''dux Domunth de [[Сьвір (мястэчка)|Swyr]]''<ref name="Urban-2001-155"/>; 1483 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 388.</ref>; ''Daumunt Butwidowicz'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 399.</ref>; ''Павле Домантове'' (XV ст.)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 104.</ref>; ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150, 159].</ref> або ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150—151].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''[[Упіцкі павет|Упитское]] волости… в бояр… у Васка Довмонтовича'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''Довмонт Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Томъко Довмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 84.</ref>, ''Довмонтъ Маръковичъ… Томъко Довмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Талюшъ Довкмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Павел Довмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''[[Нарбут (імя)|Нарбут]] Довмонтович… [[Нарымонт (імя)|Нармонтъ]] Довмонтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25, 196.</ref>; ''волости [[Горадня|Городеньское]]… землицу пустовъскую на имя Домонътовъщину'' (20 лістапада 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 168.</ref>; ''бояр господарских тогож повету Минского: князя Ивана Домонта'' (2 кастрычніка 1557 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|3к}} С. 20.</ref>; ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+640#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20640&f=false С. 640].</ref>, ''Павелъ Томковичъ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 647.</ref>, ''Григорей Шимковичъ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 652].</ref>, ''Петръ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 669.</ref>, ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1322.</ref> (1567 год); ''Johannes Domundns Lituanus'' (1580 год)<ref>Czaplewski P. Polacy na studyach w Ingolsztacie. Z rękopisów Uniwersytetu Monachijskiego. — Poznań, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eVNAQFo05RIC&q=Johannes+Domundns+#v=snippet&q=Johannes%20Domundns&f=false S. 25].</ref>; ''pana Yana Pietrowicza Dowmonta… подпис руки писмом рускимъ тыми словы: Ян Петровичъ Довмонт властною рукою'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 249, 266.</ref>; ''еи милость панеи Ганъне Балтромеевне Довмонта Сесицкои'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 405.</ref>; ''Kasper z Dowmunta Siesicki'' (3 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 362.</ref>; ''Езофъ Станиславовичъ Довмонт рукою [властною] подписалъ'' (11 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 470.</ref>; ''Daumondus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Daumondus#v=snippet&q=Daumondus&f=false P. 152, 162, 164].</ref>; ''Dowmund Sieśickj… Dowmundami… Dowmond'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Dowmund#v=snippet&q=Dowmund&f=false S. 23].</ref>; ''Samuel Domontowicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 168.</ref>; ''Pan Domont Karol'' (7 ліпеня 1664 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 15. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QA4LAAAAIAAJ&q=Domont#v=snippet&q=Domont&f=false С. 124].</ref>; ''Marcjan Domontowicz'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 42.</ref>; ''земянинъ гдрский воеводства Полоцкого, панъ Ерый Доминикъ Домонтовичъ… бояре нашы Харитонъ да Олехъно Балтромеевичы Домонтовичы… даный Глебу Юревичу Домонъту'' (6 чэрвеня 1668 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 24. — Витебск, 1893. С. 306—307.</ref>; ''Damontowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136.</ref>; ''paniej Krystyny Ihnatowiczówny Dowmątowej'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 83, 94.</ref>; ''Dominicus Dowmont'' (3 сьнежня 1708 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Dowmontowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Adam Domant'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Domant&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Domontt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Marianna Domontt'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Domontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Augustinus Dowmontt… Georgius Dowmontt'' (20 і 25 верасьня 1778 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1778_1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1778—1779 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andrzej Dowmuntt'' (22 лютага 1780 год)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 318.</ref>; ''Parafia Kowarska… Dowmunty, okolica'' (1784 год)<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32.</ref>; ''Szymon Dowmond… Adam Dowmond''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 459.</ref>, ''Adam Dowmont x, Maciej Dowmond x, Bartłomiej Dowmond x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 464.</ref>, ''Adam Dowmunt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 488.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Jerzy Domunt'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=B&exac=1&search_lastname=Domunt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefa Dowmund'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowmund&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daumont Domont'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daumont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonella Dowmontowicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Dowmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Даўмонт]] ({{†}} 1285) — меркаваны [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] * [[Даўмонт Пскоўскі|Даўмонт]] (у праваслаўі Цімафей; {{†}} 1299) — князь у Нальшанскай зямлі, служылы князь пскоўскі * Даўмонт Воўкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1432 годзе * Яўлашка Даўмонтавіч ({{†}} па 1431) — літоўскі баярын, які ўжываў пячаць з рускім надпісам «Печать Евлашка Домонтова»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref> * Даўмонт [[Бутывід]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1484 годзе * Даўмонт Білевіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Томка Даўмонтавіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт Маркавіч і Томка Даўмонтавіч — [[Сумілішкі|суміліскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Павал Даўмонтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт — легендарны князь на [[Уцяна|Ўцяне]], сын легендарнага князя літоўскага, жамойцкага і рускага Рамана * [[Марцін Гедройц|Марцін Матушавіч Даўмонт Гедройц]] (1545—1621) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Ваяводы амсьціслаўскія|ваявода амсьціслаўскі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 193.</ref> * [[Міхал Сясіцкі|Міхал Даўмонт Сясіцкі]] ({{†}} 1713) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода [[Ваяводы менскія|менскі]] і амсьціслаўскі * Андрэй, Матэвуш, Міхал і Станіслаў Доўманты — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Павал Аляксеевіч Дамантовіч — уладальнік зямлі ў [[Дрысенскі павет|Дрысенскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 296.</ref> * [[Міхайла Дамантовіч]] (1830—1902) — народжаны на Чарнігаўшчыне генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> З XVI ст. прыдомкам Доўманд або Доўмунд (Доўмунт) карысталіся [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды [[Рукевічы|Рукевічаў]] (Руковічаў<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) і [[Сясіцкія|Сясіцкіх]] гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dowmond+Dowmund#v=snippet&q=Dowmond%20Dowmund&f=false S. 32].</ref>. Доўманты гербаў [[Пагоня]], [[Баволя]] і [[Розьмер]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Доўманты (Dowmont) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Камаі|Камаяў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 260.</ref>. Долманты або Дольманты (Dołmont, Dolmont) і Доманты (Domont) — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. [[Доманты|Доманты Машэнскія]] гербу ўласнага — літоўскі княскі род. Далмунты, Дамантовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Доўманты-Ляскатоўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Даўмунтовічы (Dowmuntowicz) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 138.</ref>. Дэмантовічы (Demontowicz) гербу [[Вяж]] — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 318.</ref>. [[Дамантовічы]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]]. Дамантовіч (Domontowicz), Доўмант (Dowmontt) і Доўмунт (Dowmunt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Даўмонтавічы і маёнтак Дамонтавічы ў [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкім ваяводзтве]], маёнтак Даўмонтаўшчызна або Кублічы ў [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]] і фальварак Даўмонты ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 246, 252.</ref>. У XVI ст. існавалі маёнтак Дамонты і рака Дамонта (''Домонта'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B&f=false С. 89, 101].</ref>. На 1906 год існаваў маёнтак Доўмантаўшчына (Даўмантоўшчына) у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 192.</ref>. На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Домантавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Дзяманты]], у ваколіцах [[Залатаноша|Залатаношы]] — [[Дамантава]] (упаміналася ў 1536 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Мунда|Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 003cfkzjkye99pibxkq5cnal5cw165x 2680324 2680168 2026-07-24T11:22:18Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680324 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўмонт |лацінка = Daŭmont |арыгінал = Damond <br> Dagmunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Мунд|Mond]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Munt |варыянт = Даўмунд, Даўмунт, Даўмонд, Дамонт, Даўгімонт, Даўкмонт, Домант, Домунд, Домунт, Доўмант, Доўмунд |вытворныя = [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Дульмант]] |зьвязаныя = }} '''Даўмонт''' (''Даўмунд'', ''Даўмунт'', ''Даўмонд'', ''Дамонт''), '''Даўгімонт''' (''Даўкмонт'') — мужчынскае імя і вытворныя ад яго прозьвішчы '''Доўмант''' (''Доўмунд''), '''Домант''' (''Домунд'', ''Домунт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Dachimundus#v=snippet&q=Dachimundus&f=false S. 241].</ref>, Dagmunt<ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Dag+munt#v=snippet&q=Dag%20munt&f=false S. 122].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref name="Schmittlein-1964-20">Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo ([[Тэўда (імя)|Theu]]-mondo)<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA534&dq=theumondo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj46f2Zw8SEAxVEhv0HHbwcDHsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=theumondo&f=false P. 534].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagamund#v=snippet&q=Dagamund&f=false S. 395].</ref> (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1964-20"/>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Довъмонтъ'' ([[Галіцка-Валынскі летапіс]]); ''Довмонтъ… с Доумонтомъ съ пльсковичи на Литву'' (''Доумонтъ''<ref name="Urban-2001-155">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 155.</ref>; [[Наўгародзкі першы летапіс]]); ''псалъ Довмонтовъ писець'' (па 1266 годзе)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=+%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A+%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BF%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%20%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B5%D1%86%D1%8C&f=false С. 15].</ref>; ''Dovmundus'' (1292 год)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Halle, 1876. [https://books.google.by/books?id=r-8OAAAAYAAJ&pg=PA378&dq=Dovmundus+1292&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjAh4uFzob9AhUt57sIHQwYCz0Q6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dovmundus%201292&f=false S. 378].</ref>; ''передъ намесники полоцькими: перед Домонтом'' (7 сакавіка 1399 — 25 сакавіка 1407 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 112.</ref>; ''у Доманта'' (1410 — пачатак 1420-х гадоў)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 669, 734.</ref>; ''nobilibus… Woitko Dolmontowicz'' (22 траўня 1425 году{{Заўвага|У публікацыі 1932 году адпаведны дакумэнт азначаецца як «падроблены»}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 119.</ref>; ''Iewlaschonis Dowmunthowicz'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Wygaelowycz#v=snippet&q=Wygaelowycz&f=false С. 135].</ref>; ''Dewmunt Wolkowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб., 1868. [https://books.google.by/books?id=JmhcAAAAcAAJ&pg=PA191&dq=Dewmunt+Wolkowicz&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9l4_Lzob9AhU08LsIHZVwBqEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Dewmunt%20Wolkowicz&f=false С. 191].</ref>; ''Некрашу Довкгимонътовичу земля Кгвоздева'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40, 42, 45, 180—182, 198].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 193—195, 197—198, 200, 203].</ref> або ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 40—41, 180, 302].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 193, 195, 198.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''землицы покупили… у Степанка у Домонтовского'' (каля 1466 — каля 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 290.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: Доумонтъ [[Война|Воиневич]]'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Gabriele Domunthowicz'' (10 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 317.</ref>; ''ducem Domunth, Jacobum fratrem germanum de Swyr'' (''dux Domunth de [[Сьвір (мястэчка)|Swyr]]''<ref name="Urban-2001-155"/>; 1483 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 388.</ref>; ''Daumunt Butwidowicz'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 399.</ref>; ''Павле Домантове'' (XV ст.)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 104.</ref>; ''Домантъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150, 159].</ref> або ''Домонтъ''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 145, 150—151].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''[[Упіцкі павет|Упитское]] волости… в бояр… у Васка Довмонтовича'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''Довмонт Билевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Томъко Довмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 84.</ref>, ''Довмонтъ Маръковичъ… Томъко Довмонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Талюшъ Довкмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Павел Довмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''[[Нарбут (імя)|Нарбут]] Довмонтович… [[Нарымонт (імя)|Нармонтъ]] Довмонтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25, 196.</ref>; ''волости [[Горадня|Городеньское]]… землицу пустовъскую на имя Домонътовъщину'' (20 лістапада 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 168.</ref>; ''бояр господарских тогож повету Минского: князя Ивана Домонта'' (2 кастрычніка 1557 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|3к}} С. 20.</ref>; ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A+640#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A%20640&f=false С. 640].</ref>, ''Павелъ Томковичъ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 647.</ref>, ''Григорей Шимковичъ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 652].</ref>, ''Петръ Домонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 669.</ref>, ''Петръ Домонтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1322.</ref> (1567 год); ''Johannes Domundns Lituanus'' (1580 год)<ref>Czaplewski P. Polacy na studyach w Ingolsztacie. Z rękopisów Uniwersytetu Monachijskiego. — Poznań, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eVNAQFo05RIC&q=Johannes+Domundns+#v=snippet&q=Johannes%20Domundns&f=false S. 25].</ref>; ''pana Yana Pietrowicza Dowmonta… подпис руки писмом рускимъ тыми словы: Ян Петровичъ Довмонт властною рукою'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 249, 266.</ref>; ''еи милость панеи Ганъне Балтромеевне Довмонта Сесицкои'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 405.</ref>; ''Kasper z Dowmunta Siesicki'' (3 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 362.</ref>; ''Езофъ Станиславовичъ Довмонт рукою [властною] подписалъ'' (11 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 470.</ref>; ''Daumondus'' ([[Альбэрт Каяловіч]], 1650 год)<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Daumondus#v=snippet&q=Daumondus&f=false P. 152, 162, 164].</ref>; ''Dowmund Sieśickj… Dowmundami… Dowmond'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Dowmund#v=snippet&q=Dowmund&f=false S. 23].</ref>; ''Samuel Domontowicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 168.</ref>; ''Pan Domont Karol'' (7 ліпеня 1664 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 15. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QA4LAAAAIAAJ&q=Domont#v=snippet&q=Domont&f=false С. 124].</ref>; ''Marcjan Domontowicz'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 42.</ref>; ''земянинъ гдрский воеводства Полоцкого, панъ Ерый Доминикъ Домонтовичъ… бояре нашы Харитонъ да Олехъно Балтромеевичы Домонтовичы… даный Глебу Юревичу Домонъту'' (6 чэрвеня 1668 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 24. — Витебск, 1893. С. 306—307.</ref>; ''Damontowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136.</ref>; ''paniej Krystyny Ihnatowiczówny Dowmątowej'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 83, 94.</ref>; ''Dominicus Dowmont'' (3 сьнежня 1708 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Dowmontowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Adam Domant'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Domant&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Domontt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''Marianna Domontt'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Domontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Augustinus Dowmontt… Georgius Dowmontt'' (20 і 25 верасьня 1778 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1778_1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1778—1779 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andrzej Dowmuntt'' (22 лютага 1780 год)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 318.</ref>; ''Parafia Kowarska… Dowmunty, okolica'' (1784 год)<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32.</ref>; ''Szymon Dowmond… Adam Dowmond''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 459.</ref>, ''Adam Dowmont x, Maciej Dowmond x, Bartłomiej Dowmond x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 464.</ref>, ''Adam Dowmunt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 488.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Jerzy Domunt'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=B&exac=1&search_lastname=Domunt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefa Dowmund'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowmund&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daumont Domont'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daumont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łunna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonella Dowmontowicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Dowmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Даўмонт]] ({{†}} 1285) — меркаваны [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] * [[Даўмонт Пскоўскі|Даўмонт]] (у праваслаўі Цімафей; {{†}} 1299) — князь у Нальшанскай зямлі, служылы князь пскоўскі * Даўмонт Воўкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1432 годзе * Яўлашка Даўмонтавіч ({{†}} па 1431) — літоўскі баярын, які ўжываў пячаць з рускім надпісам «Печать Евлашка Домонтова»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref> * Даўмонт [[Бутывід]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1484 годзе * Даўмонт Білевіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Томка Даўмонтавіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт Маркавіч і Томка Даўмонтавіч — [[Сумілішкі|суміліскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Павал Даўмонтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Даўмонт — легендарны князь на [[Уцяна|Ўцяне]], сын легендарнага князя літоўскага, жамойцкага і рускага Рамана * [[Марцін Гедройц|Марцін Матушавіч Даўмонт Гедройц]] (1545—1621) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Ваяводы амсьціслаўскія|ваявода амсьціслаўскі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 193.</ref> * [[Міхал Сясіцкі|Міхал Даўмонт Сясіцкі]] ({{†}} 1713) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода [[Ваяводы менскія|менскі]] і амсьціслаўскі * Андрэй, Матэвуш, Міхал і Станіслаў Доўманты — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Павал Аляксеевіч Дамантовіч — уладальнік зямлі ў [[Дрысенскі павет|Дрысенскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 296.</ref> * [[Міхайла Дамантовіч]] (1830—1902) — народжаны на Чарнігаўшчыне генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * Вацлаў Доўмант — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> З XVI ст. прыдомкам Доўманд або Доўмунд (Доўмунт) карысталіся [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды [[Рукевічы|Рукевічаў]] (Руковічаў<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) і [[Сясіцкія|Сясіцкіх]] гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dowmond+Dowmund#v=snippet&q=Dowmond%20Dowmund&f=false S. 32].</ref>. Доўманты гербаў [[Пагоня]], [[Баволя]] і [[Розьмер]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Доўманты (Dowmont) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Камаі|Камаяў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 260.</ref>. Долманты або Дольманты (Dołmont, Dolmont) і Доманты (Domont) — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. [[Доманты|Доманты Машэнскія]] гербу ўласнага — літоўскі княскі род. Далмунты, Дамантовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Доўманты-Ляскатоўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Даўмунтовічы (Dowmuntowicz) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 138.</ref>. Дэмантовічы (Demontowicz) гербу [[Вяж]] — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 318.</ref>. [[Дамантовічы]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]]. Дамантовіч (Domontowicz), Доўмант (Dowmontt) і Доўмунт (Dowmunt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Даўмонтавічы і маёнтак Дамонтавічы ў [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкім ваяводзтве]], маёнтак Даўмонтаўшчызна або Кублічы ў [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]] і фальварак Даўмонты ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 246, 252.</ref>. У XVI ст. існавалі маёнтак Дамонты і рака Дамонта (''Домонта'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B&f=false С. 89, 101].</ref>. На 1906 год існаваў маёнтак Доўмантаўшчына (Даўмантоўшчына) у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 192.</ref>. На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Домантавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Дзяманты]], у ваколіцах [[Залатаноша|Залатаношы]] — [[Дамантава]] (упаміналася ў 1536 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Мунда|Мунд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] n0jgl994vn2jbrmfmxu8o0ewr9bmdfo Ганус (імя) 0 264001 2680261 2667840 2026-07-24T00:20:16Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680261 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Ганус}} {{Імя |імя = Ганус |лацінка = Hanus |арыгінал = Hanus |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = варыянт [[Ёганэс|Johannes]] |варыянт = Гануш |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Ганус''', '''Гануш''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ганус (''Hanus'', ''Hannus'') — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Кравченко Л. О. Прізвища Лубенщини. — Київ, 2004. [https://books.google.by/books?id=lTcXAQAAIAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81+%D1%96%D0%BC%27%D1%8F&dq=%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81+%D1%96%D0%BC%27%D1%8F&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjS9_C9uIv9AhUKrqQKHUCjDvM4ChDoAXoECAoQAg С. 41].</ref><ref>Львів: історичні нариси. — Львів, 1996. [https://books.google.by/books?id=2zsiAQAAIAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81+%D1%96%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0&dq=%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81+%D1%96%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B0&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwij6ue3uYv9AhVBr6QKHf-0CmM4HhDoAXoECAUQAg С. 70].</ref>, варыянт імя [[Ёганэс]] (''Johannes'')<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Hanus#cite_note-dah-1 Hanus], Nordic Names</ref><ref>Dahl A. Navnabókin. — Forlagið Fannir, 2005.</ref>. У граматах полацкіх баяраў і мяшчанаў (у тым ліку ад [[намесьнік полацкі|намесьнікаў]] [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра Мантыгердавіча]] і [[Алехна Судзімонтавіч|Алехны Судзімонтавіча]]) імя ''Ганус'' часам ужываецца датычна мясцовых жыхароў (''Митька Ганусович''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 549, 627.</ref>), але часьцей — да [[Рыга|рыскіх]] [[Немцы|немцаў]]: ''Ганус Пилипович''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 249—250, 312, 326, 341.</ref> або ''Ганус(ъ) Филипович(ъ)''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 287, 359.</ref> датычна Ёгана Зольтрумпа (''Johan Philipsen''), ''Ганусъ Смольбех''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 337, 340.</ref> датычна Ганса Смольбэха (''Hans Smolbech'', ''Hans Smalbeke''), ''Ганусъ Шепель''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 349, 377—378.</ref> датычна Ягана Шэпэля<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} С. 165.</ref> (''Hans Schepel''), ''Ганусъ Красныи'' датычна Ганса Шонінга (''Hans Schöne[r]'', ''Johan Schonynck''), ''Ганусъ Борхъ''<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 359—360, 368—369, 385, 396, 815.</ref>. == Носьбіты == * [[Ганус Мантыгердавіч]] (''Hannus Montigerdonis''; {{†}} па 1401) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]]<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA73&dq=Hannus+Montigerdonis&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiu0eHtp4n9AhVT_rsIHc4TBr8Q6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Hannus%20Montigerdonis&f=false S. 73].</ref> * Ганус [[Сурвіла]] ({{†}} па 1411; ''Hannus Surwille''<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961]</ref>, ''Hans Surwille''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Hans+Surwillen#v=snippet&q=Hans%20Surwillen&f=false S. 702].</ref>, ''Hannus Surowyl''<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>) — служка [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь літоўскіх баяраў, які езьдзіў з пасольствамі да вялікага князя [[Вітаўт]]а<ref>Petrauskas R. Der Frieden im Zeitalter des Krieges: Formen friedlicher Kommunikation zwischen dem Deutschen Orden und dem Großfürstentum Litauen zu Beginn des 15. Jahrhunderts // Annaberger Annalen über Litauen und deutsch-litauische Beziehungen. Nr. 12, 2004. S. 37.</ref> * [[Сунігайла|Ганус Сунігайла]] (''Hannus andirs Sungail''; {{†}} 1433 або 1434) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], першы [[кашталян троцкі]] * Ганушка (''Hanuszko'', па 1447) — намесьнік [[берасьце]]йскі<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 321.</ref> * Ганус [[Герда]]віч (''Ганус Кгирдович''; упамінаецца да 1447) — намесьнік [[ваўкавыск]]і<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 73.</ref> * [[Конрад]] Ганушкавіч (''Conradus Hanuszkowicz'') — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1461 годзе<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 271.</ref> * [[Ганус Даўгердавіч]] (''Hannus Dagirdowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 372.</ref>, ''Ганушъ Дягирдовичъ''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 768.</ref>, ''Hanus Dawgyerdowycz'' або ''Hannusz Dagyrdowycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 638—639.</ref>; {{†}} па 1481) — староста [[Мерач|мерацкі]]; меў сына [[Якуб Ганусавіч|Якуба]] (''Jacobus Hannussowycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 448.</ref>, ''Jacobus Hanussowycz'', ''Jacobus Hanussowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 475, 525—527.</ref>, ''Якуб Ганусович''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 247.</ref>; {{†}} па 1492), [[маршалак гаспадарскі|маршалка гаспадарскага]] і дзяржаўцу [[Эйшышкі|эйшыскага]] * Ганус [[Эгінт]]авіч (''Ганусъ Екгинътовичъ'') — літоўскі баярын, якому вялікі князь [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]] надаў шэсьць чалавек<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref> * Ганус Старадубец (''Ганусъ Стародубецъ'') — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў наданьні вялікага князя Казімера<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 41.</ref> * Ганус Вяжэвіч (''Ганусъ Вяжевичъ'') — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў наданьні вялікага князя Казімера<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref> * Ганус [[Тэўдырых|Дытрыхавіч]] (''Ганусъ Дитриховичъ'') — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1486 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref> * Барташ Ганусавіч (''Бартошъ Ганусовичъ'') — літоўскі баярын зь [[Беліца|Беліцы]], які ўпамінаецца ў 1498 годзе поруч з [[Герман (імя)|Германам]] Дытрыхавічам (''Германъ Детриховичъ'')<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 178.</ref> * Ганус [[Гайлімін]]авіч (''Ганусъ Кгоилиминовичъ'') — літоўскі баярын з [[Куркляны|Курклянаў]], які ўпамінаецца ў 1499 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 218.</ref> * Багдан Ганусавіч (''Богданъ Ганусовичъ'') — [[Віленскі павет (ВКЛ)|віленскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе; меў дзяцей Томку, Мікалая, Янку, Войтку і Нарку<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 265.</ref> * Ян Ганусавіч (''Joannes Hanusowicz'', ''Янъ Ганусовичъ''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 543, 565.</ref>) — [[Вільня|віленскі]] бурмістар * Ганус (Гань) [[Кляўзгайла]]віч — літоўскі баярын з [[Сумілішкі|Сумілішак]], які ўпамінаецца ў 1507 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 234—235.</ref> * Мацей Ганусавіч (''Матеи Ганусович'') — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1524 годзе<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 11.</ref> * Ганус [[Бэрнат|Бярнатавіч]] (''Ганусь Бернатовичъ'') — [[Жыжмары|жыжмарскі]] чалавек, які ўпамінаецца ў 1529 годзе<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref> * Ганус Жданкавіч (''Ганусъ Жданкович'') — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 217.</ref> * [[Індрых]] Ганусавіч Вінькель (''Индрых Ганусович Винькель'') — [[Немцы|немец]]-[[Зямяне|зямянін]] зь [[Інфлянты|Інфлянтаў]], які упамінаецца ў 1542 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 52—55.</ref> * Хведзька Ганусовіч (''Chwiedzko Hanussowic'') — жыхар [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], які ўпамінаюцца ў 1558 годзе<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Hanussowic#v=snippet&q=Hanussowic&f=false С. 116].</ref> * Мацей, Павал і Ян Ганусовічы (''Hanusowicz'') і Ганус Анасковіч (''Hanus Onoskowicz'') — жыхары Гарадзенскага павету, якія ўпамінаюцца ў 1561 годзе<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Hanusowicz#v=snippet&q=Hanusowicz&f=false С. 106, 113, 120].</ref> * Сень Ганусавіч (''Сень Ганусовичъ'') — жыхар сяла [[Каменае|Каменага]] ([[Кобрынская эканомія]]), які ўпамінаецца ў 1563 годзе<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 35].</ref> * Ганус Якубавіч (''Гaнусъ Якубовичъ'') — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1566 годзе<ref>Klovas M., Meilus T. Vilniaus magistratui pavaldžių vakarinių priemiesčių ir palivarkų 1566 m. pagalvės ir 1596 m. nekilnojamojo turto laikytojų mokesčių mokėtojų sąrašai // Lietuvos istorijos metraštis. 2015/1. P. 172.</ref> * Юры Ганус (''Юръи Ганусъ'') — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AE%D1%80%D1%8A%D0%B8+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AE%D1%80%D1%8A%D0%B8%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%8A&f=false С. 624].</ref> * Юры Ганусавіч з роду [[Дамейкі|Дамейкаў]] (''Юръи Ганусовичъ'') — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 739].</ref> * Ганус Пецькавіч з роду Войдмінаў (''з роду Воидминов от Каплицы Ганусу Петьковичу'') — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1568 годзе<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref> * Ганус [[Міра (імя)|Мер]] — [[берасьце]]йскі млынар, «''немец''», які ўпамінаецца ў 1577 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 92.</ref> * Ганус [[Рынк]] (''Ганусъ Рынкъ'') — віленскі мешчанін-немец, які ўпамінаецца ў 1597 годзе<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?id=i_A4AQAAMAAJ&pg=PA125&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B0+%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B0&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwie89fGw4v9AhUwsKQKHdriCYoQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B0%20%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B0&f=false С. 125].</ref> * Ганус Фандэнбэрг — [[Горадня|гарадзенскі]] бурмістар, які ў пачатку XVII стагодзьдзя збудаваў першы ў месьце водаправод<ref>[[Юры Гардзееў|Гардзееў Ю.]] [https://harodnia.com/be/uczora/vkl-recz-paspalitaja/70-hardziejeu-rynak Гродзенскі Рынак у XVI—XVIII ст. (праблемы соцыятапаграфічнага развіцця)] // Краязнаўчыя запіскі. Вып. 5. — Горадня, 2000. С. 80—104, 157—163.</ref> * Ганус Паульсэн — гарадзенскі лентвойт, бурмістар і райца<ref>Гарадзенскі палімпсест — 2009. Дзяржаўныя ўстановы і палітычнае жыццё. XVI—XX ст. Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі (Горадня, 7 лістапада 2009 г.) / Пад рэдакцыяй А. Смаленчука, Н. Сліж. — Беласток, 2009. С. 98, 100, 103—104.</ref> * Андрэй Ганусевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 21.</ref> * Васіль Ганус (1883—?) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Аляксандар Гануш (1898—?) — беларус з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Ганусы з Лабунова (''Родъ Ганусовъ з Лабунова'') — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 729].</ref>, у грамаце вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 15 верасьня 1568 году (''з роду Ганусов з Лабунова Стасю Матеевичу, Миколаю Станиславовичу, Андрею Рославовичу''), і ў рэестры [[падымнае|падымнага]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]] 1690 году (''Ród Hanusewiczów''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 146.</ref>). Ганусы (Hanus) гербу [[Радван (герб)|Радван]], Ганусовічы (Hanusowicz) гербу Радван і Ганушэвічы (Hanuszewicz) гербу [[Ліс (герб)|Ліс]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 114.</ref>. У XVI ст. існавалі двор-маёнтак Ганусішкі або Ганушышкі (''Ганусишки, Ганушишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]], поле-маёнтак і маёнтак Ганусавічы (''Ганусовичи'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]] і Жамойцкім старостве, а таксама «зямля» Ганусаўшчызна (''Ганусовщизна'') у Жамойцкім старостве<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8%2C+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8%2C+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8%2C%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8%2C%20%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 66].</ref>. У 1610 годзе ўпаміналася сяло Ганусавічы ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 15.</ref>. На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Ганусевічы]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Ганусаўшчына]], на [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] — мястэчка [[Ганусішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Індрых]] * [[Герман (імя)]] * [[Глеб]] * [[Конрад]] * [[Віганд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cedxpvg0sjlb26gbunjy8mnpkc6nxe8 Судзімонт (імя) 0 264215 2680157 2671557 2026-07-23T20:55:12Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680157 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Судзімонт |лацінка = Sudzimont |арыгінал = Sudhmund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Суда|Sudo]] + [[Мунд|Mont]] |варыянт = Судымунд, Судымунт, Судмонт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Судзімонт''' (''Судымунд'', ''Судымунт'', ''Судмонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Судмунд (Sudhmund) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суда|суд- (сут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Судзіла]], [[Судар]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudila, Suderus, Sutardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Судзімонт азначае «вобраз гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18, 25.</ref>. Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Судзімонт адпавядае германскаму імю Suaidemund<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]) існавалі вёскі ''Peter Zudmunten'' (1717 год), ''Peter Sudmundten'' (1722 год), ''Peter Sudmandten'' (1723 год)<ref>Deltuvienė D. Baltiški Mažosios Lietuvos XIV-XVIII a. oikonimai: monografija. — Vilnius, 2006. P. 372.</ref>, ''Sudmund Hanß'' (''Sudmandten Hans''), ''Szudmundten'' (''Schudmanten'', ''Sudmunten'') і ''Szudmund Margen''<ref>Kiseliūnaitė D. Klaipėdos krašto toponimai. Istorinis ir etimologinis registras. — Vilnius, 2020. P. 107, 168, 177.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sudemund von Wesisken'' (30 студзеня 1384 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511072210/http://starbel.by/dok/d096.htm Договор между Витовтом и Тевтонским орденом о передаче Жемайтии, Селонии и Судовии (1384)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA4&dq=Sudemund+von+Wesisken&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj8ztuXrKL9AhWYYPEDHXgcDaEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Sudemund%20von%20Wesisken&f=false P. 4].</ref>; ''Pextis et filij eius Sudimunt'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Sudemont de Wesisken'' (20 красавіка 1393 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Sudemont+de+Wesisken#v=snippet&q=Sudemont%20de%20Wesisken&f=false P. 32].</ref>; ''Sudemunt''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Sudemunt#v=snippet&q=Sudemunt&f=false 626, 640—641].</ref>, ''Sedemunt''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Sedemunt#v=snippet&q=Sedemunt&f=false S. 657].</ref> ([[Хроніка Віганда]]); ''Sudimunth nostre curie pincerna'' (23 траўня 1409 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 260.</ref>; ''Sudymunth'' (29 красавіка 1431 году)<ref>Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 787.</ref>; ''Sudimundi Dorgyeowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgyeowicz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgyeowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Sudimundi Dorgeowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgeowycz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgeowycz&f=false С. 135].</ref> (''Sudimund Dorgewicz''<ref name="Piatrauskas-2014-304">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 304.</ref>; [[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Segmund Dorgewicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Sudimundi Creviensis [tenutariorum] [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Sugimund Crewensis [capitanei]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''zacznemu Szudzimundowi'' (15 жніўня 1434 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 25.</ref>; ''Ивашку Судимонътовичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21, 56.</ref>, ''Ивашко Судимонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Пану Судимонъту шесть чоловековъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''пану Судимонъту Доркгевичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Судимонъту чоловекъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref> (''Судимонът Доркгевич''<ref name="Piatrauskas-2014-304"/>, 1440—1492 гады); ''Olyechno Svdymvntho supremo nostro subpincerna'' (28 ліпеня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref>; ''Svdvmvnth Rymowydowicz'' (1460 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>; ''Olechno Swdymunthowitcz howptmann zcu Polotczke'' (4 кастрычніка 1472 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Swdymunthowitcz#v=snippet&q=Swdymunthowitcz&f=false P. 173].</ref>; ''Olechno Sudymuntowicz hewptmann czu Poloczske'' (22 лістапада 1474 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Sudymuntowicz#v=snippet&q=Sudymuntowicz&f=false P. 213].</ref>; ''Olechnowi Sudumunthowiczowi'' (8 траўня 1481 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 52.</ref>; ''Olechno Schudzimentowicz'' (30 траўня 1482 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 380.</ref>; ''Olechno Sudymvnthowycz de Chozowa palatino Vilnensi et cancellario magni ducatus Lythuanie'' (17 ліпеня 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 397.</ref>; ''Johannes, Barthko germani Svdzymonthowyczy'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 415.</ref>; ''Nos idcirco Olechno Sudymonthowicz palatinus Vilnensis et cancellarius magni ducatus Llytwanie'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 195.</ref>; ''nobili Bartholomaeo Sudzymunthowicz'' (1490 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 760.</ref>; ''Довкгордовъ сын Судимонтъ'' (22 сакавіка 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 158.</ref>; ''Станислав Судмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Петръ Судмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Наркгал Судмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''Мацко Судимонтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiejb26ktaCAxVmwAIHHXwLBdIQ6AF6BAgHEAI P. 132].</ref>; ''близкимъ своимъ Станиславу Судмонтовичу а Стасю Киртовтовичу Семашковича'' (9 лютага 1556 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 203].</ref>; ''Michał Sudymonthowicz, nazwany Swach, Olechnowi Sudymonthowiczowi brathu swemu'' (25 лютага 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 83.</ref>; ''писара земского браславского Северина Судимонтовича Кропивницкого'' (12 лістапада 1583 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|70к}} С. 92.</ref>; ''пан Балтромеи Судимонт'' (15 студзеня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 444.</ref>; ''Muxaилъ Судимонтовичь Кропивницкій'' (1 верасьня 1619 году)<ref>Памятники, изданные Временной комиссией для разбора древних актов. Т. 1. — Киев, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eyTrAAAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref>; ''Stephan Sudmont'' (1694—1697 гады)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 40.</ref>; ''Pater Ambrosius Sudimont'' (13 лістапада 1747 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RHNgAAAAcAAJ&q=Sudimont#v=snippet&q=Sudimont&f=false С. 541].</ref>. == Носьбіты == * [[Судзімонт]] ({{†}} 1394) — [[Ліцьвіны|літоўскі князь]], сваяк [[Вітаўт]]а * [[Судзімонт Доргевіч]] (1390-я — 1434) — [[чашнік вялікі літоўскі]], староста крэўскі; меў сыноў [[Алехна Судзімонтавіч|Алехну]], [[Мікалай Кміта|Мікалая Кміту]] і Івана (Івашку); пачынальнік роду [[Судзімонтавічы|Судзімонтавічаў]] * Судумунт [[Рымавід (імя)|Рымавідавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1460 годзе (таксама двойчы ўпамінаецца як [[Судымуд]]) * Судзімонт [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1525 годзе * Мацька Судзімонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе * Павал Мікалаевіч і Балтрамей Паўлавіч Судзімонты — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1581 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 68].</ref> * Барбара Борткаўна Паўлаўна Судмантовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 42.</ref> Судзімонты гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 799.</ref>. З XVII ст. прыдомкам Судымунтавіч карыстаўся [[Валынь|валынскі]] шляхецкі род [[Чэчалі|Чэчаляў]] гербу [[Яліта]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Sudymuntowicz#v=snippet&q=Sudymuntowicz&f=false S. 117].</ref>. У XVI ст. існавала сяло Судмонты або Судмонтавічы (''Судмонты'', ''Судмонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD+%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%20%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 303].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Суда]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай суд}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] plyc2x3vqp8i366bbwggq42497si1vz 2680160 2680157 2026-07-23T21:07:28Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680160 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Судзімонт |лацінка = Sudzimont |арыгінал = Sudhmund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Суда|Sudo]] + [[Мунд|Mont]] |варыянт = Судымунд, Судымунт, Судмонт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Судзімонт''' (''Судымунд'', ''Судымунт'', ''Судмонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Судмунд (Sudhmund) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суда|суд- (сут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Судзіла]], [[Судар]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudila, Suderus, Sutardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Судзімонт азначае «вобраз гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18, 25.</ref>. Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Судзімонт адпавядае германскаму імю Suaidemund<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]) існавалі вёскі ''Peter Zudmunten'' (1717 год), ''Peter Sudmundten'' (1722 год), ''Peter Sudmandten'' (1723 год)<ref>Deltuvienė D. Baltiški Mažosios Lietuvos XIV-XVIII a. oikonimai: monografija. — Vilnius, 2006. P. 372.</ref>, ''Sudmund Hanß'' (''Sudmandten Hans''), ''Szudmundten'' (''Schudmanten'', ''Sudmunten'') і ''Szudmund Margen''<ref>Kiseliūnaitė D. Klaipėdos krašto toponimai. Istorinis ir etimologinis registras. — Vilnius, 2020. P. 107, 168, 177.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sudemund von Wesisken'' (30 студзеня 1384 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511072210/http://starbel.by/dok/d096.htm Договор между Витовтом и Тевтонским орденом о передаче Жемайтии, Селонии и Судовии (1384)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA4&dq=Sudemund+von+Wesisken&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj8ztuXrKL9AhWYYPEDHXgcDaEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Sudemund%20von%20Wesisken&f=false P. 4].</ref>; ''Pextis et filij eius Sudimunt'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Sudemont de Wesisken'' (20 красавіка 1393 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Sudemont+de+Wesisken#v=snippet&q=Sudemont%20de%20Wesisken&f=false P. 32].</ref>; ''Sudemunt''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Sudemunt#v=snippet&q=Sudemunt&f=false 626, 640—641].</ref>, ''Sedemunt''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Sedemunt#v=snippet&q=Sedemunt&f=false S. 657].</ref> ([[Хроніка Віганда]]); ''Sudimunth nostre curie pincerna'' (23 траўня 1409 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 260.</ref>; ''Sudymunth'' (29 красавіка 1431 году)<ref>Полехов С. В., Наумов Н. Н. Татарская тематика в переписке сановников Тевтонского ордена. 1431—1432 гг. // Золотоордынское обозрение. 2020. Т. 8. № 4. С. 787.</ref>; ''Sudimundi Dorgyeowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgyeowicz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgyeowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Sudimundi Dorgeowycz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Sudimundi+Dorgeowycz#v=snippet&q=Sudimundi%20Dorgeowycz&f=false С. 135].</ref> (''Sudimund Dorgewicz''<ref name="Piatrauskas-2014-304">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 304.</ref>; [[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Segmund Dorgewicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Sudimundi Creviensis [tenutariorum] [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Sugimund Crewensis [capitanei]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''zacznemu Szudzimundowi'' (15 жніўня 1434 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 25.</ref>; ''Ивашку Судимонътовичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21, 56.</ref>, ''Ивашко Судимонътович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Пану Судимонъту шесть чоловековъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''пану Судимонъту Доркгевичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Судимонъту чоловекъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref> (''Судимонът Доркгевич''<ref name="Piatrauskas-2014-304"/>, 1440—1492 гады); ''Olyechno Svdymvntho supremo nostro subpincerna'' (28 ліпеня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref>; ''Svdvmvnth Rymowydowicz'' (1460 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>; ''Olechno Swdymunthowitcz howptmann zcu Polotczke'' (4 кастрычніка 1472 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Swdymunthowitcz#v=snippet&q=Swdymunthowitcz&f=false P. 173].</ref>; ''Olechno Sudymuntowicz hewptmann czu Poloczske'' (22 лістапада 1474 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Sudymuntowicz#v=snippet&q=Sudymuntowicz&f=false P. 213].</ref>; ''Olechnowi Sudumunthowiczowi'' (8 траўня 1481 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 52.</ref>; ''Olechno Schudzimentowicz'' (30 траўня 1482 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 380.</ref>; ''Olechno Sudymvnthowycz de Chozowa palatino Vilnensi et cancellario magni ducatus Lythuanie'' (17 ліпеня 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 397.</ref>; ''Johannes, Barthko germani Svdzymonthowyczy'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 415.</ref>; ''Nos idcirco Olechno Sudymonthowicz palatinus Vilnensis et cancellarius magni ducatus Llytwanie'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 195.</ref>; ''nobili Bartholomaeo Sudzymunthowicz'' (1490 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 760.</ref>; ''Довкгордовъ сын Судимонтъ'' (22 сакавіка 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 158.</ref>; ''Станислав Судмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Петръ Судмонтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Наркгал Судмонътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''Мацко Судимонтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiejb26ktaCAxVmwAIHHXwLBdIQ6AF6BAgHEAI P. 132].</ref>; ''близкимъ своимъ Станиславу Судмонтовичу а Стасю Киртовтовичу Семашковича'' (9 лютага 1556 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 203].</ref>; ''Michał Sudymonthowicz, nazwany Swach, Olechnowi Sudymonthowiczowi brathu swemu'' (25 лютага 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 83.</ref>; ''писара земского браславского Северина Судимонтовича Кропивницкого'' (12 лістапада 1583 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|70к}} С. 92.</ref>; ''пан Балтромеи Судимонт'' (15 студзеня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 444.</ref>; ''Muxaилъ Судимонтовичь Кропивницкій'' (1 верасьня 1619 году)<ref>Памятники, изданные Временной комиссией для разбора древних актов. Т. 1. — Киев, 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eyTrAAAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref>; ''Stephan Sudmont'' (1694—1697 гады)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 40.</ref>; ''Pater Ambrosius Sudimont'' (13 лістапада 1747 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RHNgAAAAcAAJ&q=Sudimont#v=snippet&q=Sudimont&f=false С. 541].</ref>. == Носьбіты == * [[Судзімонт]] ({{†}} 1394) — [[Ліцьвіны|літоўскі князь]], сваяк [[Вітаўт]]а * [[Судзімонт Доргевіч]] (1390-я — 1434) — [[чашнік вялікі літоўскі]], староста крэўскі; меў сыноў [[Алехна Судзімонтавіч|Алехну]], [[Мікалай Кміта|Мікалая Кміту]] і Івана (Івашку); пачынальнік роду [[Судзімонтавічы|Судзімонтавічаў]] * Судумунт [[Рымавід (імя)|Рымавідавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1460 годзе (таксама двойчы ўпамінаецца як [[Судымуд]]) * Судзімонт [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1525 годзе * Мацька Судзімонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе * Павал Мікалаевіч і Балтрамей Паўлавіч Судзімонты — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1581 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 68].</ref> * Барбара Борткаўна Паўлаўна Судмантовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 42.</ref> Судзімонты гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 799.</ref>. З XVII ст. прыдомкам Судымунтавіч карыстаўся [[Валынь|валынскі]] шляхецкі род [[Чэчалі|Чэчаляў]] гербу [[Яліта]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Sudymuntowicz#v=snippet&q=Sudymuntowicz&f=false S. 117].</ref>. [[Судзімонтавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]. У XVI ст. існавала сяло Судмонты або Судмонтавічы (''Судмонты'', ''Судмонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD+%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%20%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 303].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Суда]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай суд}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rt0qshribmwrzblmck1oathrtvu8thq Война 0 264487 2680201 2678616 2026-07-23T22:58:07Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680201 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Ксавэр Войніч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5w0azajm9rpqq4grltg09w7gh1zfeii 2680202 2680201 2026-07-23T22:58:40Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680202 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Ксавэр Войніч і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ghr1g304y81x06oovk2jantjthp9xyp 2680222 2680202 2026-07-23T23:23:37Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680222 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Ксавэр Войніч і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Вацлаў і Восіп Войны — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 0yamzu71ba0a3ziwb41ek2zyijquynp 2680292 2680222 2026-07-24T10:16:21Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680292 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Ксавэр Войніч і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Вацлаў і Восіп Войны — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Альбін, Восіп і Франц Войнічы — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ljwl2asbspupnz0u3c2bkk8nozgj7e1 2680321 2680292 2026-07-24T11:14:15Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680321 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Іван і Ксавэр Войнічы і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Вацлаў і Восіп Войны — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Альбін, Восіп і Франц Войнічы — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nd8xbwhstf6ohwkw7w8krhl7y8ospas 2680322 2680321 2026-07-24T11:15:49Z ~2026-41267-08 99092 2680322 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Война |лацінка = Vojna |арыгінал = Uuenna <br> Weine |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Воін |вытворныя = [[Віна (імя)|Віна]] |зьвязаныя = [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]] <br> [[Барвойн]], [[Бівойна]], [[Гервойна]], [[Гердвойна]], [[Годвайн]], [[Даргвойн]], [[Давойна]], [[Нявойна]], [[Увойна]] }} '''Война''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вуйна, Вуна або Вона (Uuenna, Wuono<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 480.</ref>, Vunna, Wunne<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1292.</ref>, Wona) і Вайн (Wein) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uuenna%2C+Vunna%2C+Wona#v=snippet&q=Uuenna%2C%20Vunna%2C%20Wona&f=false S. 1664].</ref><ref name="Dajlida-2019-21">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайн- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vainà'' 'загана; віна; прычына'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'віна; прычына' для ''vainà'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай бібліі 1590 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=vaina&id=30007420000 vainà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Война азначае 'шчасны'<ref name="Dajlida-2019-21"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайнейка]], [[Вайніла]], [[Войніш]], [[Войнар]], [[Войнат]], [[Барвойн]], [[Гервойна]], [[Годвайн]], [[Давойна]], [[Пэрвайн]]. Адзначаліся германскія імёны Wonnecke / Weinecke, Weinel, Weinisch, Wunar / Weiner, Voinot, Barwein, Geruuni, Gottwein, Dewein, Perwein. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што імя Война сустракалася сярод старажытных польскіх імёнаў, а пра чэскага князя Войну пісаў таксама [[Казьма Праскі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у [[Кракаў|Кракаве]] адзначалася прозьвішча Birwain ([[Бера|Bir]]-wain): Jan Birwain упамінаецца ў 1395 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 49.</ref>}}. Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyna'' (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 174.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wayne'' (1398 год), ''Woniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vunnico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vunnico#v=snippet&q=Vunnico&f=false S. 355, 1663].</ref>, пазьнейшае Wonnecke<ref name="Eule-1900-65">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wonne+Wunni#v=snippet&q=Wonne%20Wunni&f=false S. 65].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Woniko#v=snippet&q=Woniko&f=false S. 738].</ref>, ''Wanalge / Wonalge'' (1306 год), ''Waynebut'', ''Waynigede / Waynegede'' (1393 і 1394 гады), ''Woymir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uunimar (Wonamar)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Uunimar+Wonamar#v=snippet&q=Uunimar%20Wonamar&f=false S. 1665].</ref>}} (1343 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Woymir+1343#v=snippet&q=Woymir%201343&f=false S. 113, 115, 121].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''братъ [[Гедзімін|Гедиминовъ]], князя Литовъского, Воини Полотскыи князь'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 73].</ref>; ''Woynis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Woynus Gedorotsky'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Woynus+Gedorotsky#v=snippet&q=Woynus%20Gedorotsky&f=false С. 191].</ref>; ''Woynus [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Woynus Kernowiensis [tenutarii]'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''[[Люб]]ко князь, Воиневъ сынъ Полоцкого'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 188].</ref>; ''Любко князь Литовьской, Войневъ сынъ Полотьского князя'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BA%D0%BE&f=false С. 223].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах: [[Даўмонт (імя)|Доумонтъ]] Воиневич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''земли в [[Рудаміна|Рудоминскомъ]] повете на имя Воиновъщины'' (17 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 119.</ref>; ''небожчика Немеру Воинина отца'' (28 красавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''Война Яцковичъ'' (каля 1501 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 31.</ref>; ''Voyna Fineleyewycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''Nyekrasz et filio eius Voyna'' (27 траўня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 694.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а [[Радзівіл (імя)|Родвилу]] Воиневичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''земля пустовская въ Еишишском повете на имя Воиневщина'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 195.</ref>; ''Войно Бумонтовичъ'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 497].</ref>; ''въ [[Пустынкі|Пустынце]]… Егорій Войновичъ'' (1528 год)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Война Бумонтовичъ'' (люты 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73.</ref>; ''земянъ Городецкихъ… въ Павла а у Войны Войниловичовъ'' (29 красавіка 1533 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 347].</ref>; ''З [[Берасьце|Берестья]]… Воина Воинич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 31.</ref>; ''хоружы ковенъски Воина Пацович'' (25 ліпеня 1539 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 396.</ref>; ''на пана Воину Пацовича'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 397.</ref>; ''панъ Иванъ и панъ Война Богувитиновичи'' (11 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 116.</ref>; ''боярин земли Полоцкое Война Петрович Епимах'' (1551 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 179.</ref>; ''Война Федорович Збаражский'' (29 лютага 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 84.</ref>; ''Война Плотницкий'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Панъ Дороминъ Воина, державъца квасовски''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>, ''Размусъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 178.</ref>, ''Юры Яновичъ Воитеховичъ Воино''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 333.</ref>, ''Бартошъ Воина''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>, ''Воина Похабовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 357.</ref>, ''Воина Бокгушевичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''Войну Лазоровича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 810.</ref>, ''Война Похабовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 823.</ref>, ''Война Люмонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 830.</ref>, ''Война Лопотъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 864.</ref>, ''Иванъ Войничъ Боговитинъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1203.</ref> (1567 год); ''Война Тируненко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 134.</ref>; ''Jan Łukaszewicz Waynowicz na miejscu rodzica swego Łukasza Woynowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 291.</ref>; ''Michał Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 175.</ref>, ''Jan Woynowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 180.</ref> (1690 год); ''Antoni Woynicz… Alexander Woynicz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Войнін (адзначалася старажытнае германскае імя Vinin, пазьнейшае Weinen<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Vinin+Weinen#v=snippet&q=%40Vinin%20Weinen&f=false S. 1611].</ref>): ''Васильевая Войниновича Картиная Соня Рафаловна'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 149].</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вайненічы (''Войненичи'') каля [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 164.</ref>; * Войнут: ''Павел Воинутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; * Вонбар (адзначалася германскае імя [[Вінбор|Wimber]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA531&dq=Wimber+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGvZXbnvaBAxW6_rsIHXimAl4Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Wimber%20Namenkunde&f=false S. 531].</ref>): ''Петраш Вонборович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 95.</ref>; * Ванібут, Вонбут, Войнбут, Вамбут (адзначалася старажытнае германскае імя Uinebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 558.</ref>): ''Вонибоут'' ([[умова 1219 году]]), ''Ивашко Вонибутовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''[[Энейка|Енко]] Вонбутович… Ян Воинбутович… [[Мінейка (імя)|Минеико]] Вонбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 94, 121.</ref>, Вамбуты (Ванбуты) з Давойняў — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V">[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Войнеўт (адзначаліся германскія імёны Wunolt<ref name="Eule-1900-65"/> і Weinoldt, Weinelt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinoldt#v=snippet&q=Weinoldt&f=false S. 64].</ref>) ''[[Ашмяны|Ошменьское]] волости… землю конюшскую Воиневътовщину'' (17 жніўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 405.</ref>; * Вайнегед: ''Waynegede von [[Рагніт|Rangnit]]'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Waynegede#v=snippet&q=Waynegede&f=false S. 676].</ref>; * Вангін (адзначалася германскае імя Winneken<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Winneken#v=snippet&q=Winneken&f=false S. 261].</ref>): Ванґіны — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>, Аляксандар і Мікалай Вангіны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref name="VGV-1912-11"/>; * Ванжад: Ванжады — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-V"/>; * Скарвойн: ''Jan Skorwojn'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 58.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Воін|Война (Воін)]] ({{†}} да 1338) — [[князь полацкі]], брат [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Гедзімін]]а * Война — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] пячаць з рускім надпісам «ПЕЧАТЬ ВОІНЕВА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> * Война Нямеравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1498 годзе * Война Яцкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца каля 1501 году * Война [[Бумонт]]авіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1517 і 1529 гадох * Павал і Война [[Вайніла]]вічы — [[Гарадзец (Кобрынскі раён)|гарадзецкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1533 годзе * Война Пятровіч Эпімах — [[Полацак|полацкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1551 годзе * Война Фёдаравіч Збараскі — літоўскі князь з роду [[Збараскія|Збараскіх]] * Война [[Люмонт]]авіч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * Іван і Ксавэр Войнічы і Лявон Война-Аранскі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref name="VGV-1912-11">Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Вацлаў і Восіп Войны — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Альбін, Восіп і Франц Войнічы — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Леанід Войніч (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 116.</ref> * Клаўдзія Вайновіч (1901—?) — беларуска з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Эдуард Война (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> Прыдомкам Война карысталіся шляхецкія роды [[Асмалоўскія|Асмалоўскіх]], [[Войны-Грычынавічы|Грычыны]], [[Кердзеі|Кердзеяў]], [[Лінеўскія|Лінеўскіх]] і Ясянецкіх<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wojna#v=snippet&q=Wojna&f=false S. 133].</ref>. Войны (Wojna) — прыгонныя зь вёскі [[Сёмкі (Менская вобласьць)|Сёмкаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 48.</ref>. Войны — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Войны (Wojna, Woyna) і Войнічы (Wojnicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 448.</ref>. [[Войны (род)|Войны]] гербаў [[Прыяцель]] і [[Трубы (герб)|Трубы]], [[Войны Сідаровічы]] гербу Трубы, [[Войны Ясянецкія]] гербу ўласнага — літоўскія шляхецкія роды. Войнічы, Балакер-Войнічы і Войнічы-Сенажэнцкія — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Война (Wojna, Woyna) і Вайновіч (Wojnowicz, Woynowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавалі «зямля» Войнішкі (''Войнишки'') і «грунт» Войнаўшчызна (''Войновщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 59].</ref>. На 1904 год існавала вёска Войнаўшчына (Вайноўшчына) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 371.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войнаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Войнеўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Войнаўцы]]. Назву [[Войны]] маюць вёскі ў [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] і на [[Мазовія|Мазовіі]], назву [[Войневічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вуйн}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8mgzfr4ahwmvk10y69i0zkdhjgi1a7y Гінтаўт 0 264489 2680203 2680103 2026-07-23T22:59:52Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680203 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mun9lew4i3ld2kovql3abqqbd357rrv 2680293 2680203 2026-07-24T10:17:22Z ~2026-41267-08 99092 2680293 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Іван і Мар’ян Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] t917np3dkgj1vyw7rlvv0fmm4tot525 2680295 2680293 2026-07-24T10:18:33Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680295 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 1h7skhwdx3env67tj69ov6txsqyxboy 2680296 2680295 2026-07-24T10:19:26Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680296 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон і Франц Дзевалтоўскія-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] klfazt38sevt3jynqh99dkctq1owmav 2680297 2680296 2026-07-24T10:20:11Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680297 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон, Клямэнці і Франц Дзевалтоўскія-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2rpm1sx0d2kg481jztbqfcansbgojs5 2680299 2680297 2026-07-24T10:21:06Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680299 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван і Норбэрт Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон, Клямэнці і Франц [[Тэўдавальд (імя)|Дзевалтоўскія]]-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] eypa5sidjicxvfjxpu70u3zyyazkilo 2680323 2680299 2026-07-24T11:20:56Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680323 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтаўт |лацінка = Gintaŭt / Hintaŭt |арыгінал = Gentalt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Гентаўт, Гінталт, Гінталд, Гінтальд, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт, Гінтулт |вытворныя = [[Контаўт (імя)|Контаўт]] |зьвязаныя = }} '''Гінтаўт''' (''Гінталт'', ''Гінталд'', ''Гінтальд'', ''Кінтаўт''), '''Гентаўт''' (''Кентаўт''), '''Гантаўт''' (''Кантаўт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus<ref>[http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer749&catalogue=st-omer Saint-Omer, Bibliothèque d’agglomération de Saint-Omer, 749], Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle : constitution, conservation, diffusion, utilisation du savoir</ref>, Kentuald<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 396.</ref>, Gentaltus<ref>Le carte del Monastero di San Siro di Genova: 1225—1253. Vol. 2. — Genova, 1997. [https://books.google.by/books?id=GSzZAAAAMAAJ&q=gentaltus&dq=gentaltus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD64TowY7_AhWBO-wKHXNmD3UQ6AF6BAgHEAI P. 242, 333].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 167.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Гінтаўт складаецца з асноваў [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя [[Таўцігін]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Гінтаўт бытавала ў [[Прусія|Прусіі]]: ''[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gynthawte#v=snippet&q=Gynthawte&f=false S. 32].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GINTAUT&ofb=russ&modus=&lang=de GINTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntawt Wigails son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Gyntawt+Wigails&dq=Gyntawt+Wigails&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi_vtmDiv_8AhU07rsIHeziAiEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Gynthowd filius Wilgaws''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Gynthowd+,+Wilgaws&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwihkfCeiv_8AhVt9LsIHZMGCx0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gynthowd%20%2C%20Wilgaws&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Gyntold'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gynthawten#v=snippet&q=Gynthawten&f=false S. 128].</ref>; ''Ginthawt'' (пачатак XV ст.)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 83.</ref>; ''Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''Johannes Ginthold'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. [https://books.google.by/books?id=ywkXAQAAIAAJ&q=Ginthold&dq=Ginthold&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj9nbq60oP9AhWEO-wKHUB-AOQQ6AF6BAgIEAI S. 11]</ref>; ''Gintoldo de Ziruntin'' (''Gintold''<ref name="Piatrauskas-2014-237">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 239.</ref>; 20 красавіка 1424 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 290.</ref>; ''пять чоловековъ… а Кгенътовта'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату'' (11 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Янъ Кгинтовтович, Станко брат его'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''pro filio meo Gintholth'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу'' (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 393.</ref>; ''въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>; ''два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича'' (1508 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 286.</ref>; ''Григор Кинътовътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Богданъ Канътовтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref> (1528 год); ''бояр — Мицка Кинтовтовича'' (1 чэрвеня 1534 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 28.</ref>; ''Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 296.</ref>; ''sioła Gintowtowiczow'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 583.</ref>; ''Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+606#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20606&f=false С. 606].</ref>, ''Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 857].</ref>, ''з дому своего Кинтовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 869.</ref> (1567 год); ''продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ'' (19 верасьня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 305].</ref>; ''пановъ Кгинтовтовичовъ'' (23 чэрвеня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 393.</ref>; ''панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта'' (18 сакавіка 1615 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 111].</ref>; ''Casimir Kintof (Kintowt)'' (27 верасьня 1648 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 62.</ref>; ''Gintułt Ościkowicz miał syna Bartosza Gintułtowicza Dziewałtowskiego'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Gintu%C5%82t+#v=snippet&q=Gintu%C5%82t&f=false S. 310].</ref>; ''Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts'' (студзень 1652 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=Kintowt#v=snippet&q=Kintowt&f=false С. 388].</ref>; ''Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%84%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN8r6Jp9X_AhXE_rsIHTP-BeEQ6AF6BAgIEAI С. 83].</ref>; ''Gintołdus Astok… Gintołt'' (''Gintołd''<ref>Ks. Wojciecha Wiiuka Kojałowicza herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator. — Kraków, 1905. S. 15, 190.</ref>, 1658)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 27, 217.</ref>; ''Jan Gintołt'' (8 верасьня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 34. — Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I2YjAQAAMAAJ&q=Ginto%C5%82t#v=snippet&q=Ginto%C5%82t&f=false С. 246].</ref>; ''p. Gintowt'' (1673 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>; ''Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki'' (1674 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1739. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=098tYWScl2UC&q=Gintofft#v=snippet&q=Gintofft&f=false S. 278].</ref>; ''jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>; ''Christophorus Kantowt'' (XVII—XVIII ст.)<ref>Račickaja V. XVII a. pab. — XVIII a. Vilniaus naujųjų miestiečių baltiškos kilmės pavardžių rašybos polinkiai. XVII a. pab. // XV Международная научная конференция студентов-филологов. СПб., 2012/ С. 9.</ref>; ''Eleonora Gintowt'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintowt%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kątowt'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=K%C4%85towt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''JM pan Gintoft'' (1744—1749 гады)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 7. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FukDAAAAYAAJ&q=Gintoft#v=snippet&q=Gintoft&f=false С. 212].</ref>; ''Magdalena Kantowtt'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kantowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''F. Antonius Gintowt'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 101.</ref>; ''Helena Kentowtt'' (1763 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kentowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Gintowtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Antoni Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>, ''Piotr Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 127.</ref>, ''Maciey Gintowtt''<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 130.</ref> (24 кастрычніка 1765 году); ''Marcelli Gintowft'' (1785 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Jan Gintowt'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Jakub Kintowtt'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kintowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Ginttowtt'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ginttowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Михаилъ Гинтовтъ'' (1860 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jan Gintowt-Diweltowski'' (26 кастрычніка 1908 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 61.</ref>. == Носьбіты == * [[Ян Гінтаўт]] ({{†}} па 1424) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[Коўна|ковенскі]] * Гентаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць) * Начуш Гінтаўтавіч ({{†}} па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту [[Гарадзенская ўмова|Гарадзенскай умовы]] (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref> * Барыс і [[Буйвід]] Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе * Рыгор Кінтаўтавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Багдан Кантаўтавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%22+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwilo_ixvtWCAxWSgf0HHatBCj8Q6AF6BAgIEAI P. 156, 245].</ref> * Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 162].</ref> * Марцін Гінтаўт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Віктар Генцэльт — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 17.</ref> * Альфонс, Антон, Іван, Казімер, Норбэрт, Стэфан і Якаў Гінтаўты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Восіп, Іван і Мар’ян Гінтаўты і Антон, Клямэнці і Франц [[Тэўдавальд (імя)|Дзевалтоўскія]]-Гінтаўты — беларусы з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Стэфанія Гінтаўт (''Gintowt'') — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля [[Паставы|Паставаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Францішак і Соф’я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля [[Докшыцы|Докшыцаў]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Віктар Вікенці Гантаўт (1861—1937) — селянін з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гантаўт Віктар-Вікенці Ігнатавіч (1861)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Гінтаўт (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў Лагойску, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Ёсіф Гінтаўт (1883—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Казімер Гінтаўт (1902—1938) — беларус зь Менску, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Ёсіф Гінтаўт-Мількевіч (1904—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80-%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1861) Гінтаўт-Мількевіч Іосіф Паўлавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Гінтаўт (1906—?) — беларус з [[Буда-Кашалёў|Буды-Кашалёва]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Раман Гінтаўт (1907—1938) — беларус з ваколіцаў Бягомелю, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Уладзімер Гінтаўт (1906—?) — беларус зь Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Франц Гінтаўт (1910—2002) — актывіст беларускага моладзевага руху ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў, біёляг і літаратар<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 435.</ref> * Франц Гінтаўт (1914—?) — беларус з ваколіцаў Лагойску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1914) Гінтаўт Франц Віктаравіч (1914)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Станіслаў Гінтаўт (1924—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1924) Гінтаўт Станіслаў Францавіч (1924)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Дзевялтоўскія|Дзевялтоўскіх]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Gintowt#v=snippet&q=Gintowt&f=false S. 41].</ref>. Гінтаўты — [[парафія]]не [[Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса (Ільля)|касьцёла]] ў [[Ільля (вёска)|Ільлі]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230147/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/472-iliya-kostel-vilejskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1853-g Илия костел Вилейского уезда списки прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2016 г.</ref>. Гінтаўты гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], [[Ляліва]] і [[Тры Трубы]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 499.</ref>. Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>. Гінтальды (Gintold)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 288.</ref> і Гінтаўты-Зярднейскія<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Кантаўт (''Kantaut'')<ref>[https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=207750&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Kantaut&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=f34342f5574736148c3d69733e26a2de Kantaut]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitalen Familiennamenwörterbuch Deutschlands (DFD)</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Гантаўт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 621.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Кентаўты ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 326.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гінтаўшчына]]. == Глядзіце таксама == * [[Гента (імя)|Гента]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай генд}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 1778r4jqdxn2qwrfnu81ybjqzh5mck0 Вікіпэдыя:Форум 4 264523 2680130 2676260 2026-07-23T17:59:09Z Dymitr 10914 /* Зборная па футболе */ 2680130 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя:Мэню}} {{Вікіпэдыя:Форум/Шапка}}<!-- НЕ ВЫДАЛЯЙЦЕ ГЭТЫ РАДОК, ПІШЫЦЕ ПАД ІМ. Не забывайцеся на == Загаловак == --> == Зборная па футболе == З улікам, што па іншых відах спорту маем артыкулы зборных у фармаце [[Мужчынская зборная Аўстрыі па гандболе]], [[Жаночая зборная Італіі па валейболе]] і г. д., думаю, што дзеля ўніфікацыі артыкулаў пра футбол трэба таксама перанесьці (то бок [[Зборная Нямеччыны па футболе]] -> [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе]]). Пры гэтым мяркую, што трэба захаваць перанакіраваньне. Артыкулы, датычныя мужчынскіх футбольных спаборніцтваў, прапаную пакінуць як ёсьць. Калі ня будзе пярэчаньняў, тады пачну пераносы ў найбліжэйшы час. --[[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 20:58, 23 ліпеня 2026 (+03) == [[Вікіпэдыя:Даступнасьць]] == {{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Даступнасьць|'''Тэкст плянаванае рэкамэндацыі''']]}} Вітаю. Прапаную прыняць новую рэкамэндацыю, якая палепшыць даступнасьць старонак Вікіпэдыі. За аснову былі ўзятыя [[:en:Wikipedia:Manual of Style/Accessibility|ангельская]] й [[:ru:Википедия:Доступность|расейская]] вэрсіі, а таксама непасрэдна [https://www.w3.org/TR/WCAG22/ {{мова|en|Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2}}]. Асноўныя прынцыпы даступнасьці вэб-кантэнту, якія прысутнічаюць у рэкамэндацыі, апісваюцца ніжэй: === Рэкамэндуецца === # Выкарыстоўваць даступны дызайн: #* Ужываць каляровыя схемы з высокім кантрастам, зручныя для людзей з дальтанізмам. #* Не выкарыстоўваць колер як адзіны спосаб перадачы інфармацыі. #* Выкарыстоўваць простую мову, пазьбягаць тэхнічнага жаргону. # Забясьпечваць тэкставыя альтэрнатывы для нетэкставага кантэнту: #* Дадаваць альтэрнатыўны тэкст {{код|alt}} і подпісы да большасьці выяваў. #* Дадаваць тэкставае апісаньне да любых дыяграмаў. # Ствараць лягічную й пасьлядоўную структуру: #* Выкарыстоўваць пасьлядоўныя й лягічныя загалоўкі разьдзелаў (ад другога да шостага ўзроўню). #* Ствараць правільна структураваныя табліцы, пазначаць загалоўкі. #* Не выкарыстоўваць табліцы для афармленьня (замест іх {{tag|div|а}}). #* Разьмяшчаць выявы й выносныя элемэнты ўнутры адпаведных разьдзелаў, а не паміж імі. # Забясьпечваць даступнасьць навігацыі й кантэнту: #* Ствараць зьместавыя апісаньні спасылак (пазьбягаць «націсьніце тут», «гэта»). #* Абазначаць любы іншамоўны тэкст шаблёнам {{Ш2|Мова|<тэг_мовы>|<іншамоўны_тэкст_>}} #* Для датаў і часу выкарыстоўваць шаблён {{ш|Дата}}, якія забясьпечваюць машыначатэльны фармат. #* Выкарыстоўваць шаблёны для дробаў (напрыклад, {{ш|Дроб}}), а ня сымбалі Юнікоду ({{!xt|½}}), якія дрэнна працуюць з скрынрыдэрамі. #* Пазьбягаць схаванага кантэнту, даступнага толькі пры навядзеньні курсору (напрыклад, усплывальных паказак безь вялікай патрэбы). # Правільна фарматаваць сьпісы: #* Не пакідаць пустыя радкі паміж элемэнтамі сьпісу. #* Для ўстаўкі абзацу ўнутры элемэнта сьпісу выкарыстоўваць спэцыяльны шаблён {{ш|pb}}, а не {{tag|br}}. #* Для стварэньня загалоўкаў сьпісаў выкарыстоўваць звычайныя загалоўкі, а ня кропку з коскай ({{код|;}}). # Забясьпечваць даступнасьць мэдыякантэнту: #* Анімацыі павінны доўжыцца ня больш за 5 сэкундаў альбо мець элемэнты кіраваньня. #* Відэа й аўдыя павінны мець субтытры. #* Пазьбягаць старонак з празьмернай колькасьцю выяваў (ня больш за 100). # Выкарыстоўваць стандартную й сэмантычную разьметку: #* Выкарыстоўваць вікі-разьметку ({{код|<nowiki>'' ''</nowiki>}}, {{код|<nowiki>''' '''</nowiki>}}) замест {{мова|en|HTML}}-тэгаў для тыпаграфічнага вылучэньня. #* Для зьмяненьня памеру шрыфту выкарыстоўваць спэцыяльныя шаблёны, а не {{мова|en|inline}}-стылі. #* Улічваць карыстальнікаў з абмежаванай падтрымкай {{Мова|en|CSS{{рыска}}JavaScript}} (не хаваць асноўны кантэнт у згорнутых блёках). === Аргумэнтацыя === # Першачарговая мэта&nbsp;— '''зрабіць кантэнт даступным для сьляпых і слабабачачых (тых, хто выкарыстоўвае скрынрыдэры), асобаў з дальтанізмам, парушэньнямі слыху, маторнымі й кагнітыўнымі асаблівасьцямі''', павялічыць юзабіліці для ўсіх карыстальнікаў. # Лягічная структура, якасныя подпісы да выяваў, высокі кантраст і зразумелыя спасылкі робяць Вікіпэдыю зручней для кожнага карыстальніка. # Стандартызаваная, чыстая разьметка забясьпечвае правільнае адлюстраваньне ў розных браўзэрах і на розных прыладах, а таксама дазваляе свабодна паўторна выкарыстоўваць кантэнт Вікіпэдыі. # Альтэрнатыўныя тэксты, правільныя загалоўкі й сэмантычная разьметка паляпшаюць разуменьне кантэнту пошукавымі сыстэмамі, што спрыяе лепшай індэксацыі й пошукавай аптымізацыі. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 22:32, 2 лютага 2026 (+03) :{{За}}, але асабіста мне патрэбны некаторы час, каб падладзіцца да новых правілаў. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 01:22, 7 лютага 2026 (+03) : {{За}}. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{За}} – [[Удзельнік:Tomasz Bladyniec|Tomasz Bladyniec]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Tomasz Bladyniec|гутаркі]]) 15:44, 8 лютага 2026 (+03) === Вынік === Празь дзевяць дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць», [[Вікіпэдыя:Даступнасьць|рэкамэндацыя]] была прынятая. Дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 12:02, 11 лютага 2026 (+03) == Уласныя дасьледваньні ўдзельніка Peisatai == Вітаю! Некаторы час таму тут быў заблякаваны назаўсёды ўдзельнік Peisatai за ўласныя дасьледваньні. Тады ён цалкам пераключыўся на іншую беларускую вікіпэдыю, у якой апантана панапісваў горы ўсялякае лухты аб быццам паходжаньні беларускіх тапонімаў і прозьвішчаў. У 99% выпадкаў напісанае ім зьяўляецца ягонымі асабістымі выдумкамі. Нажаль, тамтэйшая супольнасьць пераважна абыякава ставіцца да дзейнасьці гэтага выдумшчыка і махляра. Больш падрабязна аб праблеме напісана тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Магчыма, камусьці гэта будзе цікава. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Için warum|гутаркі]]) 20:41, 29 студзеня 2026 (+03) == Абнаўленьне правілаў хуткага выдаленьня == {{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла''']]}} Вітаю. Прапаную абнавіць [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|крытэры хуткага выдаленьня]] дзеля спрашчэньня працы, удакладненьня й пашырэньня крытэраў і абнаўленьня састарэлых зьвестак. У якасьці прыкладу для абнаўленьня крытэраў браліся [[:en:Wikipedia:Speedy deletion|ангельскі]] й [[:ru:Википедия:Критерии быстрого удаления|расейскі]] варыянты. Абнаўленьне паскорыць і спросьціць працу ўдзельнікаў і адміністратараў, удакладніць і ўпарадкуе правілы, актуалізуе правілы ў адпаведнасьці з сучаснымі тэндэнцыямі, палепшыць структуру й навігацыю; новыя пункты (старонкі-нападкі, відавочная рэкляма й спам, парушэньні аўтарскіх правоў, неякасны ШІ-кантэнт) дазволяць хутчэй выдаляць відавочна шкодныя старонкі. === Асноўныя зьмены зьмяшчаюць === * «касмэтычнае» абнаўленьне прэамбулы: *# дробныя зьмены афармленьня, *# бягучы разьдзел «Агульныя правілы» аб’яднаны з прэамбулай; * створаны новы разьдзел «Намэнклятура», які ўдакладняе выкарыстаньне абрэвіятураў; * створаны новы разьдзел «Запыт хуткага выдаленьня», у якім тлумачыцца як намінаваць старонкі ў розных прасторах назваў на выдаленьне; * разьдзел «Крытэры хуткага выдаленьня» выключаны, крытэры вынесеныя ў асобныя разьдзелы; :* кожны крытэр мае асобнае перанакіраваньне для спрашчэньня працы й абноўлены шаблён для капіяваньня; :* абноўлены праект шаблёну можна паглядзець [[Шаблён:Хутка выдаліць/пясочніца|тут]], параўнаць з існым [[Шаблён:Хутка выдаліць/тэсты|тут]]. * створаны новы разьдзел «Гісторыя», у якім зьмяшчаецца сьпіс састарэлых крытэраў; * у разьдзел «Глядзіце таксама» дададзены шаблён {{Ш|Дапамога}}. === Асноўныя зьмены ў крытэрах === * '''Агульныя:''' у А3 дададзеныя старонкі-містыфікацыі; А6 пашыраны, цяпер ён улучае ўсё старонкі, якія залежаць ад выдаленых; А7 пашыраны да нямэтавага выкарыстаньня ўсіх старонак; створаныя новыя пункты А8—12. * '''Артыкулы:''' АРТ6 выключаны, бо быў перанесены ў А10. * '''Перанакіраваньні:''' П1 выключаны, бо быў перанесены ў А6; П2 пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў. * '''Файлы:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}. * '''Катэгорыі:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}. * '''Шаблёны:''' створаны новы крытэр і новы пункт Ш1 для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія не выкарыстоўваюцца. * '''Старонкі ўдзельнікаў:''' У2 выключаны ў сувязі са зьменай мэханізмаў Вікіпэдыі; створаныя новыя пункты У3—4. === Ніжэй паказаныя больш падрабязныя прапанаваныя зьмены ў правілах === <div style="background: var(--background-color-neutral); padding: 8px; margin-top: 8px; color: var(--color-base);"><div style="padding: 0.5rem 1rem;"> * [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла.''']] * Простым тэкстам напісаныя пункты бязь зьменаў; * '''Тлустым'''&nbsp;— зьмененыя пункты; * <s>Закрэсьленым</s>&nbsp;— выключаныя пункты; * {{Нататка|(n)}}&nbsp;— новыя пункты. ---- {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Агульныя крытэры }} * А1. Няўцямны зьмест ''(бязь зьменаў)'' * А2. Тэсты ''(бязь зьменаў)'' * '''А3. Відавочны вандалізм і відавочныя містыфікацыі''' (было ''Вандалізм'') * А4. Ідэнтычная копія выдаленай раней старонкі ''(бязь зьменаў)'' * А5. На запыт адзінага аўтара ''(бязь зьменаў)'' * '''А6. Старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак''' (было ''Старонкі абмеркаваньня ўжо выдаленых старонак'', {{Нататка|крытэр пашыраны: цяпер ён улучае ня толькі старонкі абмеркаваньня, але і ўсе старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак}}, аб’яднаны з П1) * '''А7. Нямэтавае выкарыстаньне старонак''' (было ''Нямэтавае выкарыстаньне старонак абмеркаваньняў, шаблёнаў, катэгорыяў'', {{Нататка|крытэр пашыраны}}) * {{Нататка|(n)}} А8. Старонкі-нападкі (новы пункт для хуткага выдаленьня любых абразьлівых і небясьпечных старонак) * {{Нататка|(n)}} А9. Офісныя дзеяньні (новы пункт для апісаньня хуткіх выдаленьняў, якія выконваюцца Фундацыяй «Вікімэдыя») * {{Нататка|(n)}} А10. Відавочная рэкляма і відавочны спам (пункт ''АРТ6 (спам)'' пашыраны й перанесены ў катэгорыю А) * {{Нататка|(n)}} А11. Відавочнае парушэньне аўтарскіх правоў (новы пункт для выдаленьня відавочных парушэньняў [[ВП:АП]]) * {{Нататка|(n)}} А12. Неякасныя старонкі, згенэраваныя ШІ (новы пункт для нізкаякасных старонак, згенэраваных вялікімі LLM-мадэлямі, без праверкі чалавекам) {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Артыкулы }} * АРТ1. Вельмі кароткія артыкулы бяз сэнсу альбо зь вельмі невялікім зьместам ''(бязь зьменаў)'' * АРТ2. Артыкулы не па-беларуску ці машынны пераклад ''(бязь зьменаў)'' * АРТ3. Артыкулы, якія складаюцца з адных спасылак ''(бязь зьменаў)'' * АРТ4. Артыкулы пра несумненна нязначныя рэчы ''(бязь зьменаў)'' * АРТ5. Артыкулы-дублікаты ''(бязь зьменаў)'' * <s>АРТ6. Спам</s> (пункт пашыраны й перанесены ў А10) {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Перанакіраваньні }} * <s>П1. Перанакіраваньні на неісныя артыкулы</s> (аб’яднаны з А6) * '''П2. Перанакіраваньні паміж прасторамі назваў''' (было ''Перанакіраваньне на прастору «Ўдзельнік:»'', {{Нататка|пункт пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў}}) * П3. Памылковыя перанакіраваньні ''(бязь зьменаў)'' * П4. Перанакіраваньні паміж абмеркаваньнямі ''(бязь зьменаў)'' {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Файлы }} {{Нататка|''бязь зьменаў''}} {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Катэгорыі }} {{Нататка|''бязь зьменаў''}} {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Шаблёны }} {{Нататка|''новая катэгорыя крытэраў''}} * {{Нататка|(n)}} Ш1. Падстаронкі шаблёнаў, якія не выкарыстоўваюцца (новы пункт у новым крытэры для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія больш не выкарыстоўваецца ці ніколі не выкарыстоўваліся ўвогуле) {{Канец схаванага блёку}} {{Пачатак схаванага блёку | загаловак = Старонкі ўдзельнікаў }} * У1. Запыт уладальніка ''(бязь зьменаў)'' * <s>У2. Старонкі абмеркаваньняў ананімных удзельнікаў</s> (выключны, {{Нататка|з 4 лістапада 2025 году Беларуская Вікіпэдыя больш не выкарыстоўвае IP-адрасы ў якасьці імёнаў незарэгістраваных удзельнікаў, гл. [[:en:Wikipedia:Temporary accounts]]}}) * {{Нататка|(n)}} У3. Старонкі ўдзельнікаў, якіх не існуе (новы пункт для выдаленьня старонак удзельнікаў, якія не існуюць у беларускай Вікіпэдыі) * {{Нататка|(n)}} У4. Старонкі ўдзельнікаў, зьмест якіх ня мае дачыненьня да Вікіпэдыі (новы пункт для выдаленьня тых старонак у асабістай прасторы, зьмест якія ня мае ніякага дачыненьня да Вікіпэдыі) {{Канец схаванага блёку}} </div></div> —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 20:12, 6 студзеня 2026 (+03) :Падтрымліваю. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 21:55, 6 студзеня 2026 (+03) : Падтрымліваю. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:14, 7 студзеня 2026 (+03) :Таксама падтрымліваю гэта. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Антон 740|гутаркі]]) 22:46, 12 студзеня 2026 (+03) === Вынік === Праз 7 дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць»; [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|правілы]] й [[Шаблён:Хутка выдаліць|шаблён]] былі абноўленыя. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 23:36, 13 студзеня 2026 (+03) == [[ВП:КХВ]] 2 == Прашу адміністратараў ([[Удзельнік:Bocianski|Bocianski]], [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]) зьвярнуць увагу на катэгорую [[:Катэгорыя:Вікіпэдыя:Кандыдатуры на хуткае выдаленьне]] й выдаліць непатрэбныя старонкі. Вялікі дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 13:53, 2 студзеня 2026 (+03) : Застаўся толькі артыкул [[Падклет]], бо гэта распаўсюджаны тэрмін. Спадзяюся, што хтосьці дапоўніць. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 17:06, 2 студзеня 2026 (+03) :: Дзякуй вялікі. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 17:38, 2 студзеня 2026 (+03) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 22:45, 16 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 16:20, 18 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:01, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 00:59, 24 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&oldid=29972868 --> == Онлайн-семинар CEE Hub: Организация фотокампании Викимедиа – 21 февраля == [[Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] приглашает принять участие в онлайн семинаре из серии [[Wikimedia CEE Hub/Russian language events|мероприятий на русском языке]] на тему «Как организовать свою фотокампанию Викимедиа», который состоится 21 февраля, в субботу, в 15:00 UTC. Регистрация: [[Event:Как организовать свою фотокампанию Викимедиа]] - Meta-Wiki <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 --> == Прастаўляйце інтэрвікі == А што, у гэтым разьдзеле інтэрвікі ў новых артыкулах ужо прастаўляць ня трэба? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Taravyvan Adijene|гутаркі]]) 12:13, 19 лютага 2026 (+03) == Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! == Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам. Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу. Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах Викимедиа. Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года. Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9 <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|гутаркі]])</bdi> 14:15, 19 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 14:21, 31 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 20:11, 3 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 03:57, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 13:00, 30 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) == Здравствуйте, Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub. Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800). Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]] Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia. Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах. В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества. Среди подтверждённых сессий: - Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova - Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD) - Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation) Будем рады вашему участию. С наилучшими пожеланиями, <br>Команда CEE Hub <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30401520 --> == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Вікісустрэча ЦУЭ-2026 == Прывітаначкі, зьбіраюся на [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2026 Сустрэчу Вікімэдыі Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы-2026], якая пройдзе 18-20 верасьня ў Румыніі. Маю досьвед папярэдняга ўдзелу ў Вікісустрэчы ЦУЭ ў [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitaly_Zdanevich_at_Wikimedia_CEE_Meeting_2024 2024] гаду у якасьці выступоўцы, быў у [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitaly_Zdanevich_at_Wikimedia_CEE_Meeting_2025 2025] таксама. Тут планую лекцыю пра [https://gitlab.com/vitaly_zdanevich_wikimedia свае праграмкі]. Гэта мой запыт з прошлага года https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/Вікіпэдыя:Форум/Архіў_20#Вікісустрэча_ЦУЭ-2025. Напісаў гэта для галасавання, стаўце падабайкі хто за мяне. [[Удзельнік:Vitaly Zdanevich|Vitaly Zdanevich]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Vitaly Zdanevich|гутаркі]]) 07:21, 24 траўня 2026 (+03) == Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников == Здравствуйте, Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026. Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах. Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами. Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях. Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись. Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh С наилучшими пожеланиями, <br>Каро <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30591666 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:14, 27 траўня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|гутаркі]])</bdi> 20:11, 23 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:29, 25 чэрвеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> id1mqdx99322lq3szmgmpeoxy0yow5b Мантыгерд (імя) 0 264595 2680207 2667194 2026-07-23T23:05:01Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680207 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мантыґерд |лацінка = Mantygierd / Mantyhierd |арыгінал = Mundgerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]] |варыянт = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гірдзімонт]] }} '''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Mantegirdendorfe#v=snippet&q=Mantegirdendorfe&f=false S. 699—700].</ref>; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.</ref>; ''Muntighert''<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&pg=PA160&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 160].</ref> (1396 або 1397 год<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&pg=PA104&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 104].</ref>); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&pg=PA132&dq=Muntigirde&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Muntigirde&f=false S. 132].</ref>; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.</ref>; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&pg=PA413&dq=Montegherden&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Montegherden&f=false С. 413].</ref>; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>; ''cum Petro Mondigerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Petrus Mondiger''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Petrum Mondygerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''<ref name="Piatrauskas-2014-267">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.</ref>; 15 чэрвеня 1424 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Astig#v=snippet&q=Astig&f=false S. 273].</ref>; ''Petrasy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrasy%20Montigerdowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Petrassy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrassy%20Montigerdowicz&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)<ref>Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.</ref>; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.</ref>; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.</ref>; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.</ref>; ''Mundigierdowi Wadwica'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=1 S. 558].</ref>; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.</ref>; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&f=false С. 411, 413].</ref>; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&f=false С. 459].</ref>; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.</ref>; ''Marianna Montgard'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2795&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]] * Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&f=false С. 48].</ref> * Ёсіф Мантыгерд-Лойба{{Заўвага|Памылкова значыцца як «Монтыгеръ»}} — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мунд]] * [[Герда|Герд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай мунд}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tocszvn8l854ej0ir7rg1rfbdza2cf2 2680208 2680207 2026-07-23T23:05:20Z ~2026-41082-80 99080 2680208 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мантыґерд |лацінка = Mantygierd / Mantyhierd |арыгінал = Mundgerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]] |варыянт = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гірдзімонт]] }} '''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Mantegirdendorfe#v=snippet&q=Mantegirdendorfe&f=false S. 699—700].</ref>; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.</ref>; ''Muntighert''<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&pg=PA160&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 160].</ref> (1396 або 1397 год<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&pg=PA104&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 104].</ref>); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&pg=PA132&dq=Muntigirde&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Muntigirde&f=false S. 132].</ref>; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.</ref>; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&pg=PA413&dq=Montegherden&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Montegherden&f=false С. 413].</ref>; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>; ''cum Petro Mondigerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Petrus Mondiger''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Petrum Mondygerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''<ref name="Piatrauskas-2014-267">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.</ref>; 15 чэрвеня 1424 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Astig#v=snippet&q=Astig&f=false S. 273].</ref>; ''Petrasy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrasy%20Montigerdowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Petrassy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrassy%20Montigerdowicz&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)<ref>Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.</ref>; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.</ref>; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.</ref>; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.</ref>; ''Mundigierdowi Wadwica'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=1 S. 558].</ref>; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.</ref>; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&f=false С. 411, 413].</ref>; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&f=false С. 459].</ref>; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.</ref>; ''Marianna Montgard'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2795&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]] * Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&f=false С. 48].</ref> * Ёсіф Мантыгерд-Лойба{{Заўвага|Памылкова значыцца як «Монтыгеръ»}} — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мунд]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай мунд}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hgue56xtilibh5o1bzhwp2q5j86uyf4 2680327 2680208 2026-07-24T11:26:58Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680327 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мантыґерд |лацінка = Mantygierd / Mantyhierd |арыгінал = Mundgerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мунд|Mund]] + [[Герда|Gerd]] |варыянт = Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гірдзімонт]] }} '''Мантыгерд''' (''Мунтыгерд'', ''Мундыгерд'', ''Мантыгард'', ''Монтгард'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>, Mundgerdr) і Гардмунд або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Мантыгерд азначае «гарлівасьць аховы» (тое ж, што і імя [[Гірдзімонт|Гердымонт]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mantegirdendorfe… Mantegirden dorffe… Mantegirdin dorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&dq=dirsuno&q=Mantegirdendorfe#v=snippet&q=Mantegirdendorfe&f=false S. 699—700].</ref>; ''от намесника от полочького от Монтигирда'' (1394—1396 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 101—102.</ref>; ''Muntighert''<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?id=9iFOAAAAcAAJ&pg=PA160&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 160].</ref> (1396 або 1397 год<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} [https://books.google.by/books?id=mb00DwAAQBAJ&pg=PA104&dq=Muntighert&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAyrja6IH9AhXPhf0HHU5NCfcQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Muntighert&f=false С. 104].</ref>); ''unser hawptman Muntigirde'' (23 студзеня 1397 году)<ref>Hansisches Urkundenbuch. Bd. 5. — Liepzig, 1899. [https://books.google.by/books?id=ffAOAAAAYAAJ&pg=PA132&dq=Muntigirde&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwivlvid54H9AhVyIMUKHXrnAcEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Muntigirde&f=false S. 132].</ref>; ''mit unserm namezdnyken Muntigirden'' (30 студзеня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 107.</ref>; ''Montegherden of ghesad unde is nene namestnek mer'' (1399 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|2к}} [https://books.google.by/books?id=m700DwAAQBAJ&pg=PA413&dq=Montegherden&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwigoZ7B7oH9AhWjg_0HHSd7Cx0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Montegherden&f=false С. 413].</ref>; ''Hannus Montigerdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Olechno filius olim Montigerdi'' (16 лютага 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 78.</ref>; ''cum Petro Mondigerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Petrus Mondiger''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Petrum Mondygerd''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 69.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Petrasio Montigerdowicz'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''панъ Петрашъ Монътикгирдовичъ'' (''Петраш Монтикгирдович''<ref name="Piatrauskas-2014-267">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 267.</ref>; 15 чэрвеня 1424 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173325/http://starbel.by/dok/d083.htm Вырок по делу между Лавришевским монастырем и людьми в.к.л. Витовта (1424)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>); ''Petraschius Montegardowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Astig#v=snippet&q=Astig&f=false S. 273].</ref>; ''Petrasy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrasy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrasy%20Montigerdowicz&f=false С. 136].</ref>, ''Petrassy Montigerdowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Petrassy+Montigerdowicz#v=snippet&q=Petrassy%20Montigerdowicz&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''пе[ча]т[ь] Петьрашова Мондкірдовича''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 100.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Монътикгирду в [[Беліца|Белици]] два чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; ''Petraschio Montigerdowitcz terre Lithwanie suppremo marschalco'' (28 чэрвеня 1436 году)<ref>Jaworski R. Z najdawniejszych dokumentów do dziejów domeny Radziwiłłowskiej // Studia Źródłoznawcze = Commentationes. T. 39, 2001. S. 111.</ref>; ''Montigerd, patri praefati Petri'' (14 студзеня 1447 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 407.</ref>; ''пану Петру Монтикгардовичу'' ([[Хроніка Вялікага Княства Літоўскага і Жамойцкага]])<ref>Gudmantas K. Tichonravovo nuorašas. Transkripcija // Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas. Kn. 48, 2019. P. 236.</ref>; ''od ziem panow Mongierdowiczow'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 120—122.</ref>; ''Mundigierdowi Wadwica'' (Хроніка польская [[Марцін Бельскі|Марціна Бельскага]])<ref>Kronika Marcina Bielskiego. — Sanok, 1856. [https://www.google.by/books/edition/Kronika_polska_Polnische_Kronik_pol/I9ZbAAAAcAAJ?hl=ru&gbpv=1 S. 558].</ref>; ''ręką mą podpisał Rafał Mundygierd Łoyba'' (28 сакавіка 1669 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 278.</ref>; ''Andrzey Mondygierd Loyba'' (10 ліпеня і 9 жніўня 1670 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Andrzey+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Andrzey%20Mondygierd%22&f=false С. 411, 413].</ref>; ''Andrzey Michał Mondygierd Łoyba'' (30 жніўня 1680 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=%22Micha%C5%82+Mondygierd%22#v=snippet&q=%22Micha%C5%82%20Mondygierd%22&f=false С. 459].</ref>; ''Kazimierz Michał Montygierd Łoyba'' (8 чэрвеня 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 431.</ref>; ''Marianna Montgard'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2795&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мантыгерд]] ({{†}} да 1410) — [[намесьнік полацкі]], меў сыноў [[Ганус Мантыгердавіч|Гануса]], [[Алехна Мантыгердавіч|Алехну]] і [[Пётар Мантыгердавіч|Пятра]]; пачынальнік роду [[Мантыгердавічы|Мантыгердавічаў]] * Мантыгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=+%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A+#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%8A&f=false С. 48].</ref> * Ёсіф Мантыгерд-Лойба{{Заўвага|Значыцца як «''Монтыгеръ-Лойбо''»}} — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> Мантыгерды (Montygierd) гербу [[Вадвіч (герб)|Вадвіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мантыгерды-Лойбы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мунд]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай мунд}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lhj0akxa4lq99mst9ha4nz6ppupo3lz Нарбут (імя) 0 264596 2680237 2679976 2026-07-23T23:36:55Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680237 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нарбут |лацінка = Narbut |арыгінал = Narbot |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бота|Boto]] |варыянт = Нарбуд, Нарбот, Норбут, Нарыбут |вытворныя = |зьвязаныя = [[Бутнар]] }} '''Нарбут''' (''Нарбот''), '''Норбут''', '''Нарыбут''', '''Нарбуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Нарбут|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Нарпод, пазьней Нарпот або Нарбот (Norpod, Norpoth<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 87—88.</ref>, Narbot<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=narbot+narbert&pg=PA755&printsec=frontcover P. 755].</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/n/ N], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Norpod#v=snippet&q=Norpod&f=false S. 1169].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Такім парадкам, імя Нарбут азначае «захаваны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Бутнар]]). Адпаведнасьць імя Нарбут германскаму імю Norpod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nierbota<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>: ''Nyerbotha'' (1437 год), ''Nerbotha'' (1440 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothy de Mylczicze'' (1446 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothe de Mylczicze'' (1466 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 53.</ref>, ''per ipsos Petrum et Nicolaum Narboti'' (1469 год)<ref>Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. T. 18. — Lwów, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G5ETAQAAMAAJ&q=Narboti#v=snippet&q=Narboti&f=false S. 14].</ref><ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 16.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Насебуд (Nasebud, Nesebud<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false С. 68].</ref>): ''Nassebudo camerariis aliisque'' (каля 1143 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. I. — Poznań, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HKIBAAAAQAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false S. 40].</ref>, ''Godes filius Nesebud… Bogumil filius Nesebud… Nesebud filius Meley'' (1204 год)<ref>Urkundensammlung zur geschichte des fürstenthums Oels. — Breslau, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HFrTAAAAMAAJ&q=Nesebud#v=snippet&q=Nesebud&f=false S. 23, 25—26].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Narbot (Narbott, Norbot, Narbut, Narbutt, Norbat)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NARBOT&ofb=memelland&modus=&lang=de Narbot], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Нарбудовіч (Narbudowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 232.</ref>, Нарбутовіч (Narbutowicz, Narbuttowicz), Нарбат (Narbot), Нарбатовіч (Narbotowicz), Нарыбут (Narybut), Норбат (Norbot), Норбут (Norbutt)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Нарбуту ставищо Орле на реце Сесюсе'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Нарибуту'' (''Нарибут''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 275.</ref>; 1440—1492 гады, 7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 27, 50, 68.</ref>; ''domino Naributh [[Ятаўт|Yatoltowicz]]'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''domino Naributh Calatowicz'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 255.</ref>; ''Petro alias Dobrogosth Narbutowycz'' (20 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''herrnn Iaen Naerbotowitz'' (2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Iaen+Naerbotowitz+#v=snippet&q=Iaen%20Naerbotowitz&f=false P. 225].</ref>; ''her Iaen Narbotowitcz'' (па 2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9PM4e5_Ljn8C&q=%40Narbotowitcz#v=snippet&q=%40Narbotowitcz&f=false P. 226].</ref>; ''Narbud dedi quatuor decim grossos… Narbud'' (1477 год)<ref name="RK-1960">Rachunki królewskie z lat 1471—1472 i 1476—1478. — Warszawa, 1960. [https://books.google.by/books?id=pgvTAAAAMAAJ&q=%22Narbud%22&dq=%22Narbud%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiArc7Ppd2CAxU0iv0HHQQwAX8Q6AF6BAgIEAI S. 198, 209, 234].</ref>; ''Narbud'' (1478 год)<ref name="RK-1960"/>; ''Narbuth'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 399.</ref>; ''Доброгосту Нарибутовичу 14 копъ с корчомъ в [[Браслаў|Браславли]]'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''Воитеху Нарибутовичу'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 75.</ref>; ''пану Доброгосту Нарибутовичу'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>; ''Narbuth [[Гінівіл (імя)|Gynuilovicz]]'' (7 студзеня 1491 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 432.</ref>; ''Nobilis Dobrogost Noributhowicz Lituanus laicus Wilnensis diocesis'' (7 траўня 1492 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 215.</ref>; ''[[Альбэрт|Alberto]] Narbutowicz'' (29 сьнежня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 711.</ref>; ''by deme marschalcke heren Albrechte Narbotowitz'' (7 лютага 1509 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Abt. 2, Bd. 3. — Riga; Moskau, 1914. [https://books.google.by/books?id=PK5JAQAAMAAJ&pg=PA384&dq=Albrechte+Narbotowitz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjI58jCzf_9AhUY7qQKHfFqDd8Q6AF6BAgOEAI#v=onepage&q=Albrechte%20Narbotowitz&f=false S. 384].</ref>; ''nos Barbara Bonifacy olim Narbuthowicz relicta una'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Нарбутовщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''Нарбут Янкович… Ондреи Норъбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 85.</ref>; ''чоловекъ господарски Нарбут Анъдрушкович'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''село Нарбутовичовь… села Нарбутовичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C&f=false С. 18].</ref>; ''Станиславъ Нарбутовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1328.</ref>, ''отъ Марка Нарбутовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%20%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1333].</ref> (1567 год); ''з другое стороны моркгомъ Якова Нарбута'' (2 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 218.</ref>; ''Нарбутъ Коваль'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 204].</ref>; ''служба… Нарбут Воитъкович'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; ''Балтромеи а Нарбут Остановичы зъ сынми двема — Валентиномъ Балтромеевичомъ а Матеюмъ Нарбутовичомъ'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 363.</ref>; ''Laurin Narbutowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Norbud… Narbud'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 177.</ref>; ''Michał Narbutowicz'' (1721 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Narbutowicz%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Norbut'' (1728 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Narbutowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''F. Faustus Narbutt lmi An. in 2dum'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 99.</ref>; ''Helena Norbut'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Dowgiałło Narbutt… Antoni Narbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 103, 114.</ref>; ''zaścianki… Narbatowszczyzna'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 296.</ref>; ''Parafia [[Іказьнь (вёска)|ikaźnieńska]]… Narbatowszczyzna, dwa zaścianki''<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 86, 95.</ref>, ''Parafia Kowarska… Norbuty, wieś''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32, 34.</ref> (1784 год); ''Krystyna Narbotowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narbotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Norbutt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Narbutowicz'' (1837 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 114.</ref>. == Носьбіты == * [[Нарбут (літоўскі баярын)|Нарбут]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў [[Пётар Дабрагост Нарбут|Пятра Дабрагоста]], Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбэрта; пачынальнік роду [[Нарбуты (род)|Нарбутаў]] * Нарбут [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwif2Yrb79SCAxVuhv0HHU1yCp8Q6AF6BAgHEAI P. 368].</ref> * Нарбут Янкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе * Іван Якаўлевіч Нарбут — уладальнік зямлі ў [[Себескі павет|Себескім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 364.</ref> * Васіль Нарбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Горкі|Горкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 22.</ref> * Павал і Сьцяпан Нарбуты — праваслаўныя жыхары з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 26.</ref> * Казімер Нарбут — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * [[Андрэй Нарбут]] ({{нар.}} 1930) — беларускі гісторык-генэоляг, інжынэр; першы старшыня [[Беларусы|Беларускага]] зямляцтва ў Маскве * Вадзім Нарбутовіч — студэнт [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт імя Гумбальтаў|Бэрлінскага ўнівэрсытэту]], заступнік беларускай моладзі ў [[Нямеччына|Нямеччыне]] (2004 год)<ref>Барыс Кіт — Грамадзянін свету. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 376.</ref> Нарбутовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>. Нарбуты (Narbut) — прыгонныя зь вёскі [[Мацканы|Мацканаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>. Даўгялы-Нарбуты і Нарутовічы-Нарбуты — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Нарбутовічы (Narbutowicz) гербаў [[Ружа (герб)|Ружа]] і [[Задора (герб)|Задора]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 27.</ref>. Нарбут (Narbut) і Нарбутовіч (Narbutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1970-я гады ў [[Абольцы|Абольцах]] адзначалася прозьвішча Нарбут<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 164.</ref>. На [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] адзначаецца прозьвішча Нарбут<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>. Норбат (''Norbot'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 332.</ref>. На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксаваліся прозьвішчы Нарбот, Нарбуда і Нарбуд у [[Летувізацыя|летувізаваных формах]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 295.</ref>. У XVI ст. існавала сяло Нарбутавічы (''Нарбутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>. У 1678 годзе ўпамінаўся хутар Нарбутаўка каля [[Нежын]]у<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 168.</ref>. У 1749 годзе ўпамінаўся маёнтак Нарбуцішкі ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. С. 785.</ref>. Норбудэн (''Norbuden'', з гэтай назвы выводзілі асабовае імя Norbud<ref>Hoppe F. Ortsnamen der Provinz Preussen // Altpreussische Monatsschrift. Bd. 14. — Königsberg, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GjrB7FtPKPIC&q=Norbuden+Norbud#v=snippet&q=Norbuden%20Norbud&f=false S. 409].</ref>; ''Narbutten'' у 1590 годзе) — былая вёска каля [[Гумбінэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 44.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць дзьве вёскі з назвай [[Нарбуты]]. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Нарбутавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Нарбутава]]. == Глядзіце таксама == * [[Нор (імя)|Нор]] * [[Бота]] * [[Бода]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай нар}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай буд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4t4q66t652dp9r6uy1xdp5wpwnc82sv Ямант 0 264628 2680251 2675460 2026-07-23T23:48:13Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680251 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ямант |лацінка = Jamant |арыгінал = Ammund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ама|Amo]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Ямунд, Ямунт, Амонт, Емант |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Ямант''' (''Ямунд'', ''Ямунт'', ''Амонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ямант складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды' (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -мунд- (-мунт-, -монт-)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Ямонт азначае «сапраўды гарлівы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jomandt'' (1395 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jomandt#v=snippet&q=Jomandt&f=false S. 40].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Омант: ''Оманта'' (1420-я гады)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 672, 770.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ямунт (Jamundt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jamunt'' (1390 год)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 3. — Leipzig, 1866. [https://books.google.by/books?id=DyVNxczEjcwC&pg=PP9&dq=Scriptores+rerum+Prussicarum+Leipzig+1866&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiSu6mM5P78AhWp9rsIHfJzDCAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Jamunta&f=false S. 168].</ref>; ''Jamundt'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Jamundt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjm2bDhxrj9AhWjgP0HHeLFCcUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Jamundt&f=false P. 54].</ref>; ''Jamund von [[Клецак|Cletzke]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Jamund+von+Cletzke&dq=Jamund+von+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiBn5Pp6f78AhWMgP0HHSt-CSEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Iamund de Cletzke''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1IdOAAAAcAAJ&pg=RA1-PA225&dq=Iamund+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjmuObp5P78AhVEhP0HHSaYBiIQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Iamund%20Cletzke&f=false S. 226].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Semeon Iamunti'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Senkonis filii Jamuntii Lithwanie ducum'' (1 лютага 1411 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Jamuntii#v=snippet&q=Jamuntii&f=false P. 42].</ref>; ''отъ князь своихъ, Ямонта да Василей Борійковъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>, ''князь Ямонтъ Толоунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 104].</ref>, ''князя Ивана Ямонта наместника Смоленского''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 142].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Ямонта''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 247].</ref>, ''князь Ямонтъ Толунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 251].</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''князь Михаило Ямонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>; ''Ямонтовичи'' (1455—1470 гады)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 292.</ref>; ''Ямантъ'' ([[Маскоўскі летапісны звод канца XV стагодзьдзя]]); ''людей нашихъ Кожтяжинскихъ… а Петраша Амонтовича'' (1501—1513 гады)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 17].</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ямонта [[Рак (імя)|Рачкевича]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>, ''под бояры рокговскими Ямонтом Борисовичом''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 181.</ref> (26 студзеня 1516 году); ''князю Семену Ямонтовичу'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308.</ref>; ''бояръ господарьскихъ Ейшиского повета, наимя Ямонта'' (8 ліпеня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 1234.</ref>; ''Мартинъ Ямунътовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''князю Семену Ямонтовичу Подберезскому'' (2 лістапада 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 138.</ref>; ''землю Ямонтовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''под бояры зыскалъ, Ямонътомъ Борысовичомъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''людей подали Скидлянъ и Жорославцовъ… Жданъ Ямантовичъ'' (19 студзеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 260.</ref>; ''Стась Пацевич Ямонтович'' (30 ліпеня 1545 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 83.</ref>; ''Янъ Викъторынъ а Бартломеи Ямонтовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 207.</ref>; ''з дому Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 789].</ref>, ''Валентынъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1290].</ref>, ''Янъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1341.</ref> (1567 год); ''Я Петръ Анъдреевич Ямонътъ'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Nobilis Petrus Iamunt'' (1648—1649 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 339.</ref>; ''jmp. Jana Jamąta'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 104.</ref>; ''Martianus Jamuntowicz'' (1705 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 125.</ref><ref>Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.</ref>; ''Tomasz Ignacy Jamont'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jemąty'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jakub Jamunt'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jamunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agnieszka Jamontt'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jamontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Jamontowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jamontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wawrzyniec Jamątowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jam%C4%85towicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Jemont'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jemont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witold Stefan Jamont'' (1914 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Ямант Тулунтавіч]] ({{†}} 1399) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік смаленскі і клецкі; меў сыноў Сямёна (Сеньку) і Міхайлу, пачынальнік роду [[Ямантавічы|Ямантавічаў (Ямантаў)]] * Ямант — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1518 годзе * Ямант Барысавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў 1516 і 1539 гадох * Марцін Ямунтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Якуб Амонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB68fLsdOCAxWnh_0HHfmbA6cQ6AF6BAgBEAI P. 129].</ref> * Мікалай Мацеевіч Ямантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1570 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 11, 24].</ref> * Радзіна Ямантаў — [[беларусы|беларускія]] дзеячы другой паловы XIX ст., якія карысталіся [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстанцкім]] паролем «Каго любіш — Люблю [[Беларусь]] — То ўзаемна»<ref>[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] [https://www.svaboda.org/a/31162393.html Каліноўскі быў беларусам. Даказаць адваротнае немагчыма], [[Радыё Свабода]], 22 сакавіка 2021 г.</ref> * [[Марыя Ямант]] (1842—1908) — нарачоная Нацыянальнага героя Беларусі [[Кастусь Каліноўскі|Канстантына Каліноўскага]], якой ён прысьвяціў [[Беларуская мова|беларускі]] верш «Марыська чарнаброва, галубка мая…» * Фэлікс Ямонт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 18.</ref> З XVII ст. прыдомкам Ямант карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Палевічы|Палевічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Jamont#v=snippet&q=Jamont&f=false S. 51].</ref>. Яманты (Jamont) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 94.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Амонтавічы (''Амонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>. У 1595 і 1597 гадох упамінаўся маёнтак Ямонтавічы ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 43, 218.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Яманты]]. == Глядзіце таксама == * [[Ама]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай я}} {{Імёны з асновай ам}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] e5ffkjnzvhilljqrjacpx4jza3ul7kn Гайла (імя) 0 264765 2680204 2675193 2026-07-23T23:00:41Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680204 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґайла |лацінка = Gajła / Hajła |арыгінал = Gailo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гайл, Гайль, Гейль, Гель |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гелейка]], [[Гейлін]] / [[Гайлун]], [[Галбута]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін]], [[Гелігуд]], [[Галінт]], [[Гайліман]], [[Гайлімін]], [[Галімонт]] <br> [[Азгайла]], [[Баргайла]], [[Бергела]], [[Бінгель]], [[Бугайла]], [[Бургела]], [[Бутгель]], [[Вазгайла]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вісгайла]], [[Гудзігал]], [[Дагела]], [[Дзенгель]], [[Даўгайла]], [[Жагель]], [[Зыгел]], [[Зынгель]], [[Інгела]], [[Канігайла]], [[Карыгайла (імя)|Карыгайла]], [[Кезгайла]], [[Кляўзгайла]], [[Мангайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]], [[Маргела]], [[Нагела]], [[Наргайла]], [[Нігайла]], [[Рагайла]], [[Радыгайла]], [[Рымгайла]], [[Рыгала]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Стангель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сьвентагал]], [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла]] / [[Эйгела]] }} '''Гайла''', '''Гайл''' (''Гайль'', ''Гейль'', ''Гель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гайла, Гейла, Гойла, Гала або Гела, пазьней Гайль або Кайль (Gailo, Geilo, Goyla, Galo, Gelo, Geil, Keil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gailo%2C+Geilo%2C+Goyla%2C+Gelo%2C+Geil%2C+Keil#v=snippet&q=Gailo%2C%20Geilo%2C%20Goyla%2C%20Gelo%2C%20Geil%2C%20Keil&f=false S. 567].</ref>. Іменная аснова -гайл- (-гал-, -гел-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гайл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gailė́ti'' 'шкадаваць, спачуваць', ''gáilė'' 'жаль, шкадаваньне, спачуваньне', ''gailius'' 'пакута, скруха', ''gailùs, gáilus'' 'востры, пякучы; церпкі, горкі; халодны; злосны, суровы, гнеўны; міласэрны; варты жалю, сумны, гаротны, жаласны, слёзны, балючы' або, увогуле, [[Латыская мова|латыскае]] ''gailis'' 'певень', для іменнай асновы -гал- — летувіскае ''galė́ti'' 'магутнасьць', а для іменнай асновы -гел- — ''gė́lė, šìrdgėla'' 'жаль, роспач', ''gėlà'' 'вялікі боль', ''gélti'' 'вельмі балець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе слова ''galė́ti''<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=gal%C4%97ti&id=11007200000 galė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гелейка]], [[Гейлін|Гейлін (Галін)]], [[Гайлун]], [[Галбута|Галбута (Гелбут)]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]], [[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод)]], [[Галінт]], [[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман)]], [[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін)]], [[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]], [[Бінгель]], [[Бургела]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігель, Вігал)]], [[Дагела]], [[Даўгайла|Даўгайла (Даўгала, Дагала)]], [[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгайла)]], [[Жагель|Жагайла (Жагель, Загель)]], [[Зыгел|Зыгел (Жыгель, Жыгала)]], [[Зынгель|Зынгель (Жынгал, Сынгайла)]], [[Інгела]], [[Канігайла|Канігайла (Кунігель)]], [[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Маргела]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель)]], [[Нагела|Нагела (Найгайла)]], [[Нігайла|Нігайла (Нігал)]], [[Радыгайла]], [[Рыгала|Рыгала (Рыкайла)]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Эйгела]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягела)]]. Адзначаліся германскія імёны Geleko, Gailin (Geilin, Galinno), Gelunus, Galbot, Geloldus (Geilolt), Gelvidis, Galvin, Geilwird, Geilwih, Gelikin, Gelgod, Galind (Geilindis), Gailamanns (Galiman, Gelman), Geleminus (Galmin, Gaillemin), Galmund (Geilmundus, Gelmund), Bengel, Burgel (Burgala), Wargel, Widigail, Wigelo (Wigal), Dagela, Dagalo, Dengel, Sagel, Sigelo (Sigala), Singel (Sinigala), Ingel (Ingeila), Kunigel, Manigel, Montigel, Mergell, Minigelus (Mengel), Nagal (Nagel), Negele (Niegel), Ratgeil, Ricgela (Rigail), Savigello, Sargeli, Sunigelle, Eigel, Engela, Hugel, Jüngel, Aggalo (Egelo). Адпаведнасьць імя Гайл германскаму імю Gailo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Giela, Gielin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 65.</ref>. У 1628 годзе ў [[Рускае ваяводзтва|Рускім ваяводзтве]] адзначаўся шляхецкі род Геляртаў (Gielarth)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 279.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gayle'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gayle#v=snippet&q=Gayle&f=false S. 28].</ref>, ''Gaylicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gelico<ref name="Förstemann-1900-568">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gelico#v=snippet&q=Gelico&f=false S. 568].</ref>}} (1436 год)<ref>[https://www.spaetmittelalter.uni-hamburg.de/Urkundenbuch/pub/orden1436.html Virtuelles Preußisches Urkundenbuch: Regesten 1436], Universität Hamburg</ref><ref name="Pierson-1873-502">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gaylicke#v=snippet&q=Gaylicke&f=false S. 502].</ref>, ''Gayline / Gaylenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailin<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1384 і 1387 гады)<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gaylenne#v=snippet&q=Gaylenne&f=false S. 28].</ref>, ''Gelune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Geluni<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1349 год)<ref name="Trautmann-1925-31">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gelune#v=snippet&q=Gelune&f=false S. 31].</ref>, ''Gelido''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>}} (1357 год)<ref name="Trautmann-1925-31"/>, ''Gaylemanne / Geileman''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 119.</ref>}} (1379 і 1540 гады)<ref name="Trautmann-1925-28"/>, ''Gaylemynne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Galmin<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Galmindrup#v=snippet&q=Galmindrup&f=false S. 28].</ref>}} (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502"/>, ''Eygayle / Eigel''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Eigel<ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Eigel Eigel], Nordic Names</ref>}} (1331, 1419 і 1425 гады)<ref name="Trautmann-1925-27">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Eykel#v=snippet&q=Eykel&f=false S. 27].</ref>, ''Mynnegayle / Minigal''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Mengel<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Mengel#v=snippet&q=Mengel&f=false S. 32].</ref>}} (1391 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=barute#v=snippet&q=minigal&f=false S. 60].</ref>, ''Nygayl''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Niegel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Niegel#v=snippet&q=Niegel&f=false S. 65].</ref>}} (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nygayl+1400#v=snippet&q=Nygayl%201400&f=false S. 71].</ref>, ''Wigel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wigelo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wigelo#v=snippet&q=Wigelo&f=false S. 1578].</ref>}} (1382 і 1394 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wigel#v=snippet&q=Wigel&f=false S. 117].</ref>. У 1617 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Casparus Gelsch, Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gelsch#v=snippet&q=Gelsch&f=false S. 231].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''кгедроитскыи паны у головах… [[Ганус (імя)|Ганцусъ]] Кгоилевич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Кгеилевщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''чоловеки конюховъ илкговъскихъ на имя… Кгоила а Татка Римъдутевичовъ… Кгоила Римъдутевича'' (29 красавіка 1516 году і 12 студзеня 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 208.</ref>; ''Петко Кгоилевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Кгоиль Ивашкович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Якубъ Кгаилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref>, ''Кгаиль Крутилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Кгаиль Бутвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Ян Кгаилевичъ… Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''земяне того ж повета [[Бельск Падляскі|Бельского]]… Мись Кголевичъ'' (25 лютага 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365.</ref>; ''на мещанку жъ [[Мерач|мерецкую]] Дороту Кгойлевую… тому Кгоилю'' (28 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 117—118.</ref>; ''село Кгойлевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 89].</ref>; ''Bohdan Gieliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 245.</ref>; ''Jan Gielewic'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 140.</ref>; ''Gayłowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Jan Gielewicz'' (1682 і 1684 гады)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 219.</ref>; ''Goylewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Gielewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Gaylewicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaylewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Giel'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rachela Giejlewicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14719&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Gajlewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=14720&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Згайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''у бояр нашихъ [[Сумілішкі|сомилишских]], в Моклов Зъкгаиловичов'' (29 верасьня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 220.</ref>; * Галіль: Галілевічы (Gallilewicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 28.</ref>; * Геліта, Гайліта (адзначалася старажытнае германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98"/>, пазьнейшае Gallit<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Gallit#v=snippet&q=Gallit&f=false S. 43].</ref>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуюць вёскі [[Галітэн]] і [[Гайліты]]; * Гелута: ''Кгялутю, Скучеву брату, чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>, ''Giełuty'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Гойлюш, Гелаш (адзначалася германскае імя Gelsche<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=Gelsche#v=snippet&q=Gelsche&f=false S. 123].</ref>): ''Родъ Кгойлюшовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref>, ''Петръ Шымоновичъ Кгоилюшевича возны рукою властъною подписалъ'' (16 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 474.</ref>, ''Bartosz Goylusz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 222.</ref>, ''Andrzey Giełasz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_48.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gelisch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GELISCH&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GELISCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; * Гельбэд: ''Gelbed-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; * Гельбрант: Гельбрант (Gielbrant) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Гальвіл, Гальвіль: ''а Войтеха Гольвиловича, боярина господарского'' (15 лютага 1549 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 117].</ref>, Ґальвілевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Галвойна, Гейлівона, Гелвойнь, Келівойн (адзначаліся германскія імёны [[Гальвін|Galvin]]<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Galvin+vin+vinr&dq=Galvin+vin+vinr&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjF4qDziOWFAxXwiP0HHR4cAxIQ6AF6BAgBEAI S. 138].</ref> і Weinigel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinigel#v=snippet&q=Weinigel&f=false S. 64].</ref>): ''Якимичу чотыри чоловеки у Росеинех: Келивоин'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''купил былъ у Довка а в Мишъка Кгалвойновичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>, ''Ян Кгеиливонович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 61.</ref>, Лабаноўскія з Ґелвойнеў — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Гелгаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Celgaud<ref>Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 341.</ref>, Galgoz<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 173.</ref>): ''Gielgowd'' (1430—1632 гады)<ref>De Seminario Generali Vilnensi ; Seminarjum Główne w Wilnie : powstanie i pierwszy okres dziejów (1803—1816): dysertacja doktorska. — Wilno, 1935. [https://books.google.by/books?id=1pXNAAAAMAAJ&q=gielgowd+1430&dq=gielgowd+1430&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidqbnlqdKJAxXCzAIHHatsF1wQ6AF6BAgIEAI S. 130].</ref>, у акце Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся Гелгаўд (Гелговд)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 667].</ref>; * Гайлегед: ''Gaylegedde Newelden zoen'' (23 студзеня 1406 году)<ref>Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Gaylegedde#v=snippet&q=Gaylegedde&f=false P. 123].</ref>; * Гайлат, Галат (адзначалася германскае імя Gaillot, Galiot<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Gregor Goylath'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 30.</ref>, ''Станиславъ Кгойлотъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9+%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%20%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A&f=false С. 1353].</ref>, ''Gałaciszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Гелер (адзначалася старажытнае германскае імя Geilerus<ref name="Morlet-1971-98"/>): ''Józef Geler'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Geler&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гельмер (адзначалася старажытнае германскае імя Gelimer<ref name="Förstemann-1900-568"/>): Баляслаў Гельмер (1897—?) — сьвятар з [[Ружаны|Ружанаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Кельмут (адзначалася старажытнае германскае імя Keilmot, Gelmod<ref name="Fo-1900-569">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Keilmot%2C+Gelmod#v=snippet&q=Keilmot%2C%20Gelmod&f=false S. 569].</ref>): Браніслаў Кельмут (1928—?) — работнік з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася зямля Кельмутышкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 325.</ref>; * Гелажыт (адзначалася старажытнае германскае імя Gelsinda<ref name="Fo-1900-569"/>): ''u […]ka Giełażyta'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 268.</ref>; * Гойгал, Гойгель: ''Ambrozy Goigolowicz… Bolciel Goigal'' (2 жніўня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 467.</ref>, Васіль Гойгель (1911—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>; * Люгайла, Люгейла, Люгель, Лігейла, Люкайла (адзначалася германскае імя Lügel<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 313.</ref>, у Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Lugel<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 365.</ref>): ''чоловеки… Люкаиловичъ'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>, ''Люгайло'' ([[Сафійскі першы летапіс]] і [[Пскоўскія летапісы|Пскоўскі другі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9pQAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 6, 193].</ref>, ''Якуб Ликгэилович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 320.</ref>, ''Петрумила Станиславовна Лукгелиная вдова''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F&f=false С. 560].</ref>, ''Родъ Люкгейловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref> (1567 год), ''з роду Люкгеиловъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>, ''Lugajło'' (1674 год); * Юргела: ''Józef Jurgiełowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 505.</ref>}}. == Носьбіты == * Гайла ({{†}} па 631) — брат караля [[вэстготы|вэстготаў]] [[Сьвінтыла|Сьвінтылы]] * Гайла ({{†}} 782) — [[Конэнтабль Францыя|конэнтабль]] войска [[Франкі|франкаў]], які загінуў у [[Бітва пад Зюнтэлем|бітве пад Зюнтэлем]] * [[Гайла]] ({{†}} 888) — біскуп [[Лянгра|Лянгры]], сын графа Гайлы * Пецька Гайлевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Гайль Івашкавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Гайлавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль Круцілавіч — [[Каршова|каршоўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль [[Бутвіл]]авіч — [[Патумшы|патумшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Ян Гайлевіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль Межавіч — кельменскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гайль — [[Мерач|мерацкі]] мешчанін, які ўпамінаецца разам з жонкай Даротай у 1531 годзе * Юры Якубавіч Гайловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 4].</ref> * [[Ядвіга]] Янаўна Гайловіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 143].</ref> * Ян Гайловіч Яновіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 145].</ref> * Станіслаў Лаўрынавіч Гайловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 171.</ref> * Ян Гелевіч (Jan Gielewicz) — [[Вільня|віленскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1682 годзе<ref>Testamenty w księgach miejskich wileńskich z XVI i XVII wieku. Katalog. — Warszawa, 2017. S. 56.</ref> * Вікенці Гайлевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Франц Гайлевіч (1909—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Гайлы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ракавічы (Гарадзенская вобласьць)|Ракавіцкай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход у Ракавічах // Лідскі летапісец. № 3―4 (95―96), 2021. С. 36―41.</ref>. Гойлы (Gojło) — прыгонныя зь вёскі [[Макарычы (Вялейскі раён)|Макарычаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107.</ref>. Келы (Kieł, Kiełł) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 102.</ref>. Гайлевічы (Gojlewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 275.</ref>. Гайлі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Гайлавіц (''Gailawitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 608.</ref>. На 1881—1909 гады існаваў [[фальварак]] Гелавічы ў Наваградзкім павеце Менскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/555 S. 555].</ref><ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 31.</ref>, на 1903 год — [[засьценак]] Гайлаўшчына ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 195.</ref>. На 1910 год існавала вёска Гойлева ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 108.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гайлішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайлёўка]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ij7skgsf0bjzbnvav6vmaqtu2criaf8 Тэўдавальд (імя) 0 264850 2680298 2678020 2026-07-24T10:20:44Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680298 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Тэўдавальд |лацінка = Teŭdavald |арыгінал = Theudovald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Teudo]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Тэльтаўт, Цельтаўт, Дзівалт, Дзевалт, Тывульт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Тэўдавальд''', '''Тэльтаўт''' (''Тывульт''), '''Дзівалт''', '''Дзевалт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвіча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдавалд або Тэўталд, пазьней Дывальд, Дэвальт або Дывальт (Theudovald, Teutald, Diewald, Dewalt<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=449291&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=%2Aalt&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=dcf220fbb6da6334b3f98f35ee72773f Dewalt]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>, Diwolt<ref>Rita Heuser, [https://web.archive.org/web/20250806040510/https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=297817&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=11896ea52e84472fb7a1a7540a5cf2eb Diwolt], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutald%2C+Diewald#v=snippet&q=Teutald%2C%20Diewald&f=false S. 1450—1451].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Teodaldi (Tedaldi)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 584.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дзевалтовіч (Dziewałtowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 104.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Alexander Tywult — czesznik Trocki… Alexander Tywult'' (17 ліпеня 1733 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Tywult#v=snippet&q=Tywult&f=false С. 478, 480].</ref>; ''Jan Dziwołtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Anna Dziewałtowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Dziewa%C5%82towicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Suderwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karol Teltowtt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Teltowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Johanna Teltowt'' (1870 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2019/10/29/johanna-teltowt-ioanna-teltovt/ Johanna Teltowt (Иоанна Тельтовт)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Franciszek Teltowt'' (1890 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/05/31/francishek-teltowt/ Franciszek Teltowt (Франтишек Тельтовт)], Старые памятники в Слуцке</ref>. == Носьбіты == * [[Тэўдавальд]] (каля 535—555) — кароль [[Франкі|франкаў]] * Ян Дзівалт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Антон, Клямэнці і Франц Дзевалтоўскія-[[Гінтаўт]]ы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Яніна Тэльтаўт (1887—1937) — беларуска з [[Слуцак|Слуцку]], забітая ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%AF%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Тэльтаўт Яніна Марыянаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Юры Тэльтаўт (1890—1937) — беларус з Слуцку, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%AE%D1%80%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Тэльтаўт Юры Марыянавіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўда]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qughe8j0bp78332ptcpuaempfn1c64h 2680312 2680298 2026-07-24T10:45:10Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680312 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Тэўдавальд |лацінка = Teŭdavald |арыгінал = Theudovald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Teudo]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Тэльтаўт, Цельтаўт, Дзівалт, Дзевалт, Тывульт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Тэўдавальд''', '''Тэльтаўт''' (''Тывульт''), '''Дзівалт''', '''Дзевалт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвіча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдавалд або Тэўталд, пазьней Дывальд, Дэвальт або Дывальт (Theudovald, Teutald, Diewald, Dewalt<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=449291&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=%2Aalt&tx_dfd_names%5Boffset%5D=&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=dcf220fbb6da6334b3f98f35ee72773f Dewalt]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>, Diwolt<ref>Rita Heuser, [https://web.archive.org/web/20250806040510/https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=297817&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=11896ea52e84472fb7a1a7540a5cf2eb Diwolt], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teutald%2C+Diewald#v=snippet&q=Teutald%2C%20Diewald&f=false S. 1450—1451].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Teodaldi (Tedaldi)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 584.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дзевалтовіч (Dziewałtowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 104.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Alexander Tywult — czesznik Trocki… Alexander Tywult'' (17 ліпеня 1733 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Tywult#v=snippet&q=Tywult&f=false С. 478, 480].</ref>; ''Jan Dziwołtt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 112.</ref>; ''Anna Dziewałtowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Dziewa%C5%82towicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Suderwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karol Teltowtt'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Teltowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Johanna Teltowt'' (1870 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2019/10/29/johanna-teltowt-ioanna-teltovt/ Johanna Teltowt (Иоанна Тельтовт)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Franciszek Teltowt'' (1890 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/05/31/francishek-teltowt/ Franciszek Teltowt (Франтишек Тельтовт)], Старые памятники в Слуцке</ref>. == Носьбіты == * [[Тэўдавальд]] (каля 535—555) — кароль [[Франкі|франкаў]] * Ян Дзівалт — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Антон, Клямэнці і Франц Дзевалтоўскія-[[Гінтаўт]]ы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Браніслаў Дзевальтоўскі-Гінтаўт (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Яніна Тэльтаўт (1887—1937) — беларуска з [[Слуцак|Слуцку]], забітая ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%AF%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Тэльтаўт Яніна Марыянаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Юры Тэльтаўт (1890—1937) — беларус з Слуцку, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82_%D0%AE%D1%80%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Тэльтаўт Юры Марыянавіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Дзевалтоўскія, Гінтаўты-Дзевалтоўскія і Гінтаўты-Дзевялтоўскія — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўда]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] skefygn4htxlbicb632ltfz9dpj9zlf Будзіла 0 265094 2680258 2677115 2026-07-24T00:16:51Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680258 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Будзіла |лацінка = Budziła |арыгінал = Budilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Будыла, Будэль, Бодыль, Бодзель, Будзіль, Будаль |вытворныя = [[Буціла]], [[Бадзіла]] |зьвязаныя = }} '''Будзіла''', '''Будыла''' (''Будэль'', ''Бодыль'', ''Бодзель'', ''Будзіль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бодзіла, Будзіла або Бодэл, пазьней Будэль (Bodilo, Budilo{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Budilingen}}, Būdilo<ref>Korsmeier C. M. Die Ortsnamen der Stadt Münster und des kreises Warendorf. — Bielefeld, 2011. S. 90.</ref>, Bodel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 64.</ref>, Budel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bodilo%2C+Bodila%2C+Budel#v=snippet&q=Bodilo%2C%20Bodila%2C%20Budel&f=false S. 321].</ref>. Іменная аснова [[Бода|-буд- (-бод-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Будзівід (імя)|Будзівід]], [[Будар]], [[Будрых]]; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Bodel<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Budel dem furmane herczog [[Сьвідрыгайла|Swittirgail]]'' (1402 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Budel#v=snippet&q=Budel&f=false S. 966].</ref>; ''domino Stanislao Budylowycz'' (10 красавіка 1486 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 50.</ref>; ''земли пустовских в Городенском повете на имя Будиловщину'' (1511 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 113.</ref>; ''у Демяна Борисовича и у его жоны и у детеи и у дядиное его Ульки Будиловое огородец на Коложи'' (6 жніўня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222.</ref>; ''бояринъ господарьский Виленского повету Миколай Будиловичъ'' (каля 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 103].</ref>; ''земля пустая у [[Эйшышкі|Еишишском]] повете на имя Буделевщина'' (12 лістапада 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 352.</ref>; ''у Миколая Будиловича'' (каля 1516 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+1516#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%201516&f=false С. 303].</ref>; ''на Миколаи Будиловичи'' (4 красавіка 1517 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 473].</ref>; ''Миколаи Будилович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>; ''Миколай Будиловичъ'' (люты — сакавік 1529 году, 12 лістапада 1533 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 73—76, 91, 127.</ref>, 25 лістапада і 20 сьнежня 1533 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 79, 93.</ref>); ''Małgorzata Budziłówna Janowa [[Юндзіла|Jundziłowiczowa]]'' (1541 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 91.</ref>; ''на сыновъ пана Миколая Будила Юрья а Станислава'', ''панове Будиловичи'', ''небожчыца Будиловая'', ''Станьку Будиловичу'' (28 верасьня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 42—44.</ref>; ''Василю Будиловичу'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 49.</ref>; ''до боярина повету Виленъского Юря Будила'' (26 чэрвеня 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 187.</ref>; ''Юри Миколаевичъ Будило'' (11 і 27 жніўня 1547 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 38—40, 126—129.</ref>, 2 студзеня<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 211.</ref> і 23 чэрвеня 1554 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 29—30.</ref>); ''Budzyelo Raczkowycz… Pyothr Budzielo… Sczepan Budzylowicz… Radzko Budzylowycz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Budzyelo#v=snippet&q=Budzyelo&f=false С. 11, 13, 26, 40].</ref>; ''Marczin a Budzilo Thomassewici'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Budzilo#v=snippet&q=Budzilo&f=false С. 550].</ref>; ''Tomasz, Marcin, Stas Budziłowiczy… z dziećmi [[Шаціла|Szaciła]] Budziłowicza'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Budzi%C5%82owiczy#v=snippet&q=Budzi%C5%82owiczy&f=false С. 87, 111].</ref>; ''Scziepan Budziłowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Budzi%C5%82owicz#v=snippet&q=Budzi%C5%82owicz&f=false С. 70].</ref>; ''Bodziel Piotronicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Bodziel#v=snippet&q=Bodziel&f=false С. 488].</ref>; ''небощика Юря Будила Стряцкого и Нестанишъского'' (20 чэрвеня 1563 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|249к}} P. 283.</ref>; ''Миколаи Будило''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 187.</ref>, ''Миколаи Будиловичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 271.</ref> (1565 год); ''подъданых Юръя Будила'' (5 студзеня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 113.</ref>; ''Миколай Будило'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE+582#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%20582&f=false С. 582].</ref>; ''одъ грунту пана Будылова'' (18 жніўня 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 398.</ref>; ''Васко Бодело'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 365.</ref>; ''Budzilowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 127.</ref>; ''Rozalia Budzielewicz'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Budzielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bartłomiey Budel'' (1765 год)<ref> Inwentarze starostw i dzierżaw powiatu grodzieńskiego 1765. — Jamiński Zespół Indeksacyjny, 2018. S. 10.</ref>; ''Dom Michała Budziełowicza'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Piotr Budzilewicz'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Budzilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wawrzyniec Budziel'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budziel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teofila Budziłłowicz'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budzi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pokry], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Станіслаў Будылавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1486 годзе * Улька Будзілавая — [[Горадня|гарадзенская]] мяшчанка, якая ўпамінаецца ў 1513 годзе * Мікалай Будзілавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году ды іншых запісах [[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага|Літоўскай мэтрыкі]] * Юры Мікалаевіч Будзіла — [[Мерач|мерацкі]] баярын, [[Зямяне|зямянін]] [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]; меў брата Станіслава * Васіль Будзілавіч — [[браслаў]]скі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1542 годзе * Мікалай Станіслававіч Будзіла — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік [[Майшагола|майшагольскі]] ў 1539—1541 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 66—67.</ref> * Бартламей Будэль — жыхар мястэчка [[Прывалкі|Прывалкаў]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе * Антон Бодзель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 21.</ref> * Павал Будзіловіч (1874—1933) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 79.</ref> * Сямён Бадылевіч (1876—?) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Бодыль (1894—1938) — беларус з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Курской обл.</ref> * Мікалай Будаль (1902—1938) — беларус з [[Валеўка|Валеўкі]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти г. Нижний Тагил, Свердловская обл.</ref> * [[Мікалай Будзіловіч]] (?—1945) — прафэсар-лацініст, у 1944—1945 гадох заступнік беларускай рады ў складзе [[Камітэт вызваленьня народаў Расеі|Камітэту вызваленьня народаў Расеі]] Будзіловічы і Будзялевічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Орля (Гарадзенская вобласьць)|Арлянскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход у Орлі // Лідскі летапісец. № 4 (80), 2017. С. 22—38.</ref>. Будзіловічы (Budziłowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 296, 298.</ref><ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 668.</ref>. Будзілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бодзель (Bodziel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Будзілы]], у [[Менск]]у — гістарычная мясцовасьць [[Будзілавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — вёска [[Будзілаўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Будзілкі]]. Назву [[Будзілава]] маюць вёскі на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай буд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 9vaorr8oiv6pm52mmd3h4hqhzumtoic Рад 0 265099 2680332 2677750 2026-07-24T11:32:42Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680332 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рад |лацінка = Rad |арыгінал = Rado |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рада, Рат, Радзь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Радзіка|Радзейка]] / [[Рыдзіка]], [[Радзіла]], [[Радзень]], [[Радун]], [[Радаш]], [[Ратаўт]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Радыгайла]], [[Радоўг]], [[Ратман (імя)|Ратман]], [[Радзімін]], [[Радзімонт]] / [[Рыдмонт]] <br> [[Абрат]], [[Андрат]], [[Астрат]], [[Велерат]], [[Вікерат]], [[Конрад]], [[Кандрат]], [[Неўрад]] }} '''Рад''' (''Радзь''), '''Рада''', '''Рат''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рада або Рата (Rado, Rato) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rado+Rato#v=snippet&q=Rado%20Rato&f=false S. 1206].</ref>. Іменная аснова -рад- (-рат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову -рад- спрабуюць выводзіць ад формы летувіскага дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''rаdо''), аднак у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''rаstі'' — 'знаходзіць') і аснове цяперашняга часу (''rаst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвіны]] бытавалі імёны [[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]], [[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]], [[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]], [[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]], [[Радаш|Радаш (Радзюш)]], [[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Радыгайла]], [[Ратман (імя)|Ратман]], [[Радзімонт]], [[Абрат]], [[Андрат]], [[Астрат]], [[Велерат]], [[Вікерат]], [[Конрад|Конрад (Кунрад, Кунрат)]], [[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]], [[Неўрад]], [[Уграт]]. Адзначаліся германскія імёны Radike (Radeke), Radila (Radel, Radulus), Radin (Rattin, Rhaden), Raduni, Radusch, Ratolt (Ratald), Ratwilius, Radowin, Ratgeil, Ratman (Radman), Radmunt, Abrada, Andrad, Ostradt, Welarat, Wicrat, Konrad (Cunrad), Conttrat (Kundrat), Niwrat, Hughrat. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Radołt (Ratołt), Rademunc (< Rademunts), Bertradis, Edrader, Engelradis, Hartrad (Hartradus), Herat, Konrad (Konrat), Kondrat (Kundrad, Kundrat), Korrat, Kunrot, Volradus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 202.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Rapote / Rapotho / Rappoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rapoto (< Rathpoto)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rapoto+Rathpoto#v=snippet&q=Rapoto%20Rathpoto&f=false S. 1210].</ref>}} (1352, 1358 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-82">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rapote+Rapotho+Rappoth#v=snippet&q=Rapote%20Rapotho%20Rappoth&f=false S. 82].</ref>, ''Reddimir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Redmer (Rademir)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Redmer+Rademir#v=snippet&q=Redmer%20Rademir&f=false S. 1216].</ref>}} (1298 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 703.</ref>, ''Redaŭt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Redald (Radolt<ref name="Fo-1900-1217">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Redald+Radolt#v=snippet&q=Redald%20Radolt&f=false S. 1217—1218].</ref> Radwald<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 101.</ref>)}} (1540 год)<ref name="Trautmann-1925-82"/>. У 1554 годзе ў [[Каралявец]]кім ўнівэрсытэце навучаўся ''Joannes Radewalt, Prutenus'', у 1608 годзе — ''Fridericus Radau, Regiomontanus Borussus… Andreas Radaw, Heiligenbilensis Borussus'', у 1624 годзе — ''Johannes Radewaldt, Steinbeccensis Borussus'', у 1627 годзе — ''Johannes Radewaldt, Regiomont. Borussus'', у 1633 годзе — ''Christianus Radewaldt, Regiomontanus Borussus'', у 1634 і 1638 гадох — ''Andreas Radaw, Waltersdorffensis Borussus'', у 1635 годзе — ''Christianus Radevald, Steinbecensis Borussus'', у 1649 годзе — ''Christophorus Radau, Heiligenbeilensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Georgius Radau, Libewaldensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Radewalt#v=snippet&q=Radewalt&f=false S. 18, 181—182, 279, 303, 349, 352, 366, 400, 510, 520].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Радка, Радзіла, Ратша, Радагост і Радзята<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 790—791.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Радат (Radat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 266.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Radhad (Ratad)<ref name="Fo-1900-1214">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratad#v=snippet&q=Ratad&f=false S. 1214—1215].</ref>}}, Ледрад (Ledrad)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 197.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ledrad<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ledrad#v=snippet&q=Ledrad&f=false S. 1000].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слузе нашьму Радеви'' (20 сакавіка 1401 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 512.</ref>; ''trzi człowieki… Ratowicz'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''конюхов наших [[Астрына|остринских]]… а Радя Лецевича'' (11 красавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 144.</ref>; ''Степан Радевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>; ''землю Ратовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Szymko Radziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Radziewic#v=snippet&q=Radziewic&f=false С. 240, 244].</ref>; ''Радъ Миселевичъ… Радышъ, Андрей Мисевичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A&f=false С. 43, 299].</ref>; ''село Кринки… Радъ Юрковичъ з синомъ Хроцомъ… Хоцъ, Охремъ, Волосъ Радевичи… Залешане… Радъ Гапоновичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%22%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A+%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A%20%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 252, 431].</ref>; ''trzi człowieki… Ratowicz'' (18 жніўня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 404.</ref>; ''z Jackiem Radowicz'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Radowicz#v=snippet&q=Radowicz&f=false С. 405].</ref>; ''Ilko Radowicz'' (24 чэрвеня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 498.</ref>; ''domek Radowicza, słodownika'' (12 ліпеня 1690 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=Radowicza#v=snippet&q=Radowicza&f=false С. 476].</ref>; ''Uenceslaus Radowicz de Pomusze'' (1709 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Erazm z Radowicz Radowicki — porucznik iego królewskiey mości, deputat z powiatu Wołkowyskiego'' (31 студзеня 1750 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nVwjAQAAMAAJ&q=Radowicz#v=snippet&q=Radowicz&f=false С. 15].</ref>; ''Lucas Radziewicz'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 9.</ref>; ''Magdalena Ratowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ratowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Радут, Радута: ''Radut'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 187.</ref>, ''Ihnat Raduta'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 277.</ref>, Цярэнці Радута (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дуброўна|Дуброўны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Рацібор, Радзібор (адзначалася германскае імя Radber<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Radber#v=snippet&q=Radber&f=false S. 1209].</ref>): ''Franciszek Raciborowicz'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Raciborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Katarzyna Radziborowicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=10pl&rid=A&exac=&search_lastname=Radziborowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Радзівал (адзначалася старажытнае германскае імя Raduala<ref name="Fo-1900-1217"/>, Radowalus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 182.</ref>): ''Bazyli Radziwołowicz'' (1742 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Radziwo%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Радван (адзначалася старажытнае германскае імя Ratwan<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwan#v=snippet&q=Ratwan&f=false S. 1218].</ref>): ''воит места Полоцкого Радванъ'' (14 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 223.</ref>, [[Ян Радван]] — паэт-лацініст [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]; * Радвід (адзначалася старажытнае германскае імя Radoidis<ref name="Fo-1900-1217"/>, Raduidis<ref>Hessel K. Altdeutsche Frauennamen. — Bonn, 1917. [https://www.google.by/books/edition/Altdeutsche_Frauennamen/LbRHAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=raduidis&pg=PA37&printsec=frontcover S. 37].</ref>): ''Józefa Radwida'' (20 лютага 1734 году і 5 ліпеня 1736 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 1. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7RsEAAAAYAAJ&q=Radwida#v=snippet&q=Radwida&f=false С. 282, 302].</ref>; * Рэдэр (адзначалася германскае імя Reder<ref name="Fo-1900-1214"/>): Пётар Рэдэр (1916—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%8D%D0%B4%D1%8D%D1%80_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1916) Рэдэр Пётр Аляксандравіч (1916)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Раткун, Радкун (адзначалася германскае імя Rathkun<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/rathkun Rathkun Nachname — Herkunft und Bedeutung des Nachnamens], MyHeritage</ref>): ''Michał Radkun'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Ratkun'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ratkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Радкуны]]; * Ратмір (адзначалася старажытнае германскае імя Ratmere<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratmere+Rademir#v=snippet&q=Ratmere%20Rademir&f=false S. 1216].</ref>): на [[Мазырскі павет|гістарычнай Мазыршчыне]] існуе вёска [[Ратміравічы]]}}. == Носьбіты == * [[Рада (маярдом)|Рада]] ({{†}} па 617) — [[Маярдом|маярдом]] [[Аўстразія|Аўстразіі]] * Сьцяпан Радзевіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Соф’я Мікалаеўна Радовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 253].</ref> * Антон Радзевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Браніслаў Радзевіч (1913—1937) — беларус з ваколіцаў [[Докшыцы|Докшыцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 488.</ref> Радзевічы (Radziewicz) — прыгонныя зь вёскі [[Бутрымавічы|Бутрымавічаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 270.</ref>. Радзевічы (Radzewicz, Radziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>. Раты, Радовічы, з Войтка Радовічы, Бойны-Радзевічы, [[Віт]]овічы-Радзевічы, Кушы-Радзевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радовічы-Шымкевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Ратовіч (Ratowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1903 год [[засьценак|засьценкі]] Радышкі і Ратышкі існавалі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 147—148.</ref>. На 1904 год існавала сяло Радзічы ў Рослаўскім павеце, а таксама вёска Ратава (Ратова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 341, 426.</ref>. На 1906 год існавала вёска Ратава ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 374.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Радзі]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — вёска [[Радзевічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — хутар [[Радзевіча]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — вёска [[Радзішкі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qw432yix3e4dylj0f521hwjxqixsqpn Сунігайла (імя) 0 265245 2680244 2679740 2026-07-23T23:42:57Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680244 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Суніґайла |лацінка = Sunigajła / Sunihajła |арыгінал = Sunigelo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Суна (імя)|Sunna]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] |варыянт = Сунгал, Сангел, Сунгайла, Сангайла, Сангіл, Зангіла, Шангайла, Жангайла, Жонкайла, Сангал, Зонгал, Жонгал |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Сунігайла''' (''Сунгал''), '''Сангел''' (''Сангал'', ''Зонгал'', ''Жонгал'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Сунгайла''' (''Сангайла'', ''Шангайла'', ''Жангайла''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сунігела, Сунігел або Сонгіл (Sunigelo<ref>História de Montserrat (888—1258). — L’Abadia de Montserrat, 1990. [https://books.google.by/books?id=j5-HsM7OU2YC&pg=PA149&dq=sunigelo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiul_OesK__AhWHDuwKHXqXA08Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=sunigelo&f=false P. 149].</ref>, Sunigel<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA524&dq=sunigel&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjt0MTJsK__AhVNiqQKHSF4C5o4FBDoAXoECAQQAg#v=onepage&q=sunigel&f=false P. 524].</ref>, Suniegellus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 204.</ref>, Sunigelle, Songil<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. S. 250.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 17 (263).</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суна (імя)|-сун- (-сон-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сунгард]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]]; германскія імёны Sungart, Sunegod, Sunken), паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сунігайла азначае «сапраўдная жвавасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Адпаведнасьць імя Сунгайла (Сангайла, Сангал) германскаму імю Sangallo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Noms de personnes germaniques peu connus dans le Libro di Montaperti // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1960. P. 49—50.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Sunagel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SUNAGEL&ofb=cammin_kreis&modus=&lang=de SUNAGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Sangel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SANGEL&ofb=abschwangen&modus=&lang=de SANGEL (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] — Sangal (Zangel)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SANGAL&ofb=russ&modus=&lang=de SANGAL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Sangel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SANGEL&ofb=russ&modus=&lang=de SANGEL (Ortsfamilienbuch Ruß - Kreis Heydekrug, Ostpreußen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Weg von Grodno nach Nowogrodek… Von [[Кімант|Kymontendorff]] iij myle bis czu Lypitschna Sangailsdorf'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Sangailsdorf#v=snippet&q=Sangailsdorf&f=false S. 708].</ref>; ''Sungeyl'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Sungeyl&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwirsaz5zbj9AhWgi_0HHTSbCfsQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Sungeyl&f=false P. 54].</ref>; ''Sungal, houptman czu Cauwen''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=sungal+cauwen&dq=sungal+cauwen&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjUt67I8f78AhVJhv0HHeuxCiEQ6AF6BAgJEAI S. 12].</ref>, ''Sungayl, capitaneus in Cawen''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=sungayl+cawen&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiD-L-l8f78AhWAhf0HHcOjAB0Q6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=sungayl%20cawen&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Sungail'' (17 жніўня 1404 году)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Sungail#v=snippet&q=Sungail&f=false С. 118].</ref>; ''Sungayl'' (31 траўня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Sungayl+1409#v=snippet&q=Sungayl%201409&f=false S. 178].</ref>; ''печать Суньгайлова'' (1410 год); ''Hannus andirs Sungail'' (26 траўня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+andirs+Sungail#v=snippet&q=Hannus%20andirs%20Sungail&f=false S. 208].</ref>; ''Sunyglonis'' ([[Торунскі мір 1411 году|1 лютага 1411 году]])<ref>Spory i sprawy pomiędzy Polakami a Zakonem Krzyżackim. T. 2. — Poznań, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=k4o_AQAAMAAJ&q=Sunyglonis#v=snippet&q=Sunyglonis&f=false S. 460].</ref>; ''cum genelogia Sunygal castellani Trocensis''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Sunigal Trocensis castellani''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Sungael hauptman tzu Kauwen'' (1419 год)<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 197.</ref>; ''Sungail Castellano Troczensibus'' (22 чэрвеня 1421 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 741.</ref>; ''Sungail Castellano Troczensibus'' (22 чэрвеня 1421 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 741.</ref>; ''Johannes Sungal castellanus Trocensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Sungal'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Sungal#v=snippet&q=Sungal&f=false S. 273].</ref>; ''Сункгайло пан Троцкий''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%BF%D0%B0%D0%BD#v=snippet&q=%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%20%D0%BF%D0%B0%D0%BD&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Sungal castellani Troczensium [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Czungal'' (11 ліпеня 1433 году)<ref>Regesta historica-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum, 1198—1525. Pars I. — Göttingen, 1948. [https://books.google.by/books?id=9e9PiO96jkMC&q=Czungal+astig&dq=Czungal+astig&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_6vHmp4H-AhXXwAIHHd-rAUEQ6AF6BAgFEAI S. 406].</ref>; ''Сункгалъ, троцкии панъ'' (25 верасьня 1433 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 532.</ref>; ''Fedko Sangalowicz'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''Ивашку Сонъкгаиловичу на Каменици чотыри чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''чоловеки, на имя Жонкаило''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref> (1440—1492 гады); ''Songal'' (паміж 8 і 13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''Sangaw'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Nicolaum Szungolowicz'' (''Nicolaus Szungolowicz''; 25 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 480.</ref>; ''Войтко Сункгойловичь'' (22 чэрвеня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 1455].</ref>; ''nobiles… [[Ядвіга|Heduigis]] Sungaylowa'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''людеи… Сонъкгаила'' (12 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 179.</ref>; ''Петръ Сонкголовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Григор Сонкголовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Петрашко Сонкголовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>, ''Миколаева Сонъкголовича конь. Матеевая Сонъкголовича конь.''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Додвидъ Сункгаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''земль пустовъскихъ в повете [[Майшагола|Моiшакгольскомъ]] на имя Сонъкголишъки'' (19 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 184.</ref>; ''Воитко Сонкгелович'' (да 1533 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 23.</ref>; ''Mathias Sungaylowicz'' (6 ліпеня 1533 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 145.</ref>; ''Сункгал [[Монтаўт|Монтовтович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 102, 284.</ref>; ''Миколаи Сонъкгаило''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 170.</ref>, ''Воитехъ Яновичъ Сунъкгаило''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 203.</ref>, ''Каспер Сонъкгаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 206.</ref> (1565 год); ''Якубъ Лавриновичъ Сункгайловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 541].</ref>, ''Ганны Санкголовны''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B&f=false С. 558].</ref>, ''Миколай Сункгайло''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 575].</ref>, ''Войтехъ Петровичъ Сонкгойло''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 613].</ref>, ''Петръ Сункгойло''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1271.</ref> (1567 год); ''Миколаи Петрович Сонъкгоило властною рукою [подписал]'' (20 красавіка 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 492.</ref>; ''земенинъ господарьский повету Браславъского панъ Миколай Грыгорьевичъ Сонъкгайло'' (1 кастрычніка 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 466].</ref>; ''Samuell Sungayłło'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 309.</ref>; ''пана Авъкгушътына Сунъкгоила… Авъкгушътынъ Сонъкгоило'' (23 чэрвеня 1609 году)<ref>Jablonskis K. Lietuvių kultūra ir jos veikėjai. — Vilnius, 1973. P. 189, 191.</ref>; ''Konstanty Songayło'' (1629 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Bogdan Bialanboz Zangilo'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 117.</ref>; ''небощика пана Станислава Сонкгайлы'' (19 жніўня 1662 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 15. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QA4LAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B&f=false С. 73—75].</ref>; ''Krzysztof Sągayło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 65.</ref>, ''Helena Sągayłowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo brzeskie litewskie 1667—1690 r. — Warszawa, 2000. S. 93.</ref>, ''Wojciech Zongołowicz z Żongołowiczów''<ref name="ML-RP-2009-51">Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 51.</ref>, ''Jerzy Zongołowicz… na miejscu P. Thomasza Zongołowicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 52.</ref> (1690 год); ''we wsi [[Лебедзева|Liebiedziowie]], od Krzysztofa Szangayła włok sześ'' (4 верасьня 1697 году)<ref> Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 5. — Вильна, 1871. С. 358.</ref>; ''Anna Sungajło'' (1719 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sungajlo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Songayłowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Antoni Sungayło'' (1764 год)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1782. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1WVZAAAAYAAJ&q=Sungay%C5%82o#v=snippet&q=Sungay%C5%82o&f=false S. 141].</ref>; ''Piotr Sągayłło'' (1765 год)<ref>Mienicki R. Rejestr popisowy województwa połockiego z dn. 30 IX. 1765 r. // Ateneum Wileńskie. Т. 11 (1936). S. 327.</ref>; ''Samuel Songayło'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 114.</ref>; ''Marianna Songiel'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Songiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Songajło'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Songaj%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Sungieła… Jan Sungieła'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sungie%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wawrzyniec Jerzy Songayłło'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Songay%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Żongołłowicz'' (1824 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 256.</ref>; ''Franciszka Sungajło'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sungaj%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Sungayło'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sungay%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Викентій Сонгайло'' (1849 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Ізсангіл (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''сумежь Изъсонъкгиловичи'' (2 верасьня 1554 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 283.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Сунігайла|Ганус Сунігайла]] ({{†}} 1433 або 1434) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], першы [[кашталян троцкі]]; меў сыноў Фёдара (Федзьку) і Івана (Івашку) * Мікалай Сонгалавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1511 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 102.</ref> * Мікалай Сунгілавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj048-Mk9aCAxWSM-wKHcuLBpIQ6AF6BAgHEAI P. 435].</ref> * Мікалай Якубавіч Сунгайла — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1583 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B&f=false С. 92].</ref> * Дарота Валянтынаўна Сунгайловіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 8—9.</ref> * Балтрамей Янавіч Сунгайловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1595 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 113.</ref> * Самуэль Сангайла — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Пётар Сунгайла — шляхціч [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе 1765 году * Юзэф Сангайла — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Даніла, Казімер, Карл, Людвіг, Тэафіл і Фэлікс Сангайлы — жыхары ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 6.</ref> * Міхал і Аўгустын Сангайлы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Канстантын Сангайла — беларус, дзяяч [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|Уніяцкай царквы]], высьвячаны ў 1937 годзе<ref>[[Юры Туронак|Туронак Ю.]] Міжваенная унія ў Заходняй Беларусі // [[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]. № 5, 1992. С. 73—78.</ref> * Эмануіл Сангайла-Станевіч — беларускі вайсковы дзяяч<ref>Грыбоўскі Ю. Беларускі легіён СС: міфы і рэчаіснасць // [[Беларускі гістарычны агляд|Юры Грыбоўскі]]. Т. 14, Сш. 1—2, 2007.</ref> Сангайлы — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Сунгайлы (Сангайлы) гербаў [[Агеньчык]], [[Астоя (герб)|Астоя]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Помян]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 189, 785.</ref>. Жангаловічы (Żongołłowicz, Żongołowicz) гербаў [[Ляліва]] і [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 884.</ref>. Жангаловічы (Żongołowicz, Żongołłowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 217.</ref>. Сангайлы (Songajło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 414.</ref>. Жангайловічы (Żągayłowicz, Żongayłowicz) гербу [[Каманяка]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 149.</ref>. Жангаловіч або Зангаловіч (Zongolowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1690 годзе ўпаміналіся мясцовасьці Жонгалавічы і Гашчуны Жонгалавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref name="ML-RP-2009-51"/>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існаваў маёнтак Сангілаўшчына (Sangiłowszczyzna)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/inwentarze%20pow.pdf Inwentarze majątków w powiecie wileńskim w latach 1847—1853], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. На 1890—1905 гады існаваў маёнтак Сангайлаўшчына (Сангалаўшчына) у Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|11к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/73 S. 73].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 154.</ref>, на 1909 год — маёнтак Сангайлоўшчына (Сангойлаўшчына) у Слуцкім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 190.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сангайлы]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Сангелаўшчына]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сангайлішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Суна (імя)|Суна]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сун}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7rcvyslj6j531hfou1hruxsayov8956 Геда 0 265706 2680264 2672029 2026-07-24T00:25:14Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680264 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґеда |лацінка = Gieda / Hieda |арыгінал = Geda |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гада, Гіда, Гад, Гідзь, Гіць |вытворныя = [[Гайд]] |зьвязаныя = [[Гедзейка]], [[Гедзель]], [[Гедзень]], [[Гедбуд]], [[Гадаальд|Гідульт]] / [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Гедзівід]], [[Гедзівіл]], [[Гедвін]], [[Гітэр]], [[Гітарт]], [[Гедыгольд]], [[Гедгонт]], [[Гедзіман]], [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]], [[Гедмонт]], [[Гадарых|Гедрык]] <br> [[Алгет]], [[Будзікід (імя)|Будзікід]], [[Вільгет]], [[Мелкід]], [[Свалегед (імя)|Свалегед]] }} '''Геда''', '''Гада''', '''Гіда''' (''Гідзь'', ''Гіць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Гет''' (''Гад''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Геда, Гада, Гіда або Гета, пазьней Гад або Кета (Geda<ref name="Meyer-Lübke-1905-86">Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Geda%2C+Geto#v=snippet&q=Geda%2C%20Geto&f=false S. 86].</ref>, Geddo, Gaddo, Giddo, Gido<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 328.</ref>, Gyða<ref>Björkman E. Zur englischen Namenkunde. — Halle, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_loTAAAAQAAJ&q=Gy%C3%B0a#v=snippet&q=Gy%C3%B0a&f=false S. 41].</ref>, Geto<ref name="Meyer-Lübke-1905-86"/>, Gad, Kette) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geddo+Gaddo#v=snippet&q=Geddo%20Gaddo&f=false 563], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Giddo+Geddo#v=snippet&q=Giddo%20Geddo&f=false 637].</ref>. Іменная аснова -гед- (-гад-, -гід-) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гед- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gedė́ti'' 'быць у жалобе, быць занураным у жаль, смутак', ''gedáuti'' 'пытацца, дапытвацца, шукаць; сумаваць; жадаць, хацець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'жадаць, хацець' для ''gedauti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=gedauti&lns=-1&les=-1 gedauti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>; увогуле, пра няведаньне летувісамі падобных значэньняў кораню ged- яшчэ ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя сьведчаць пададзеныя ў 1846 і 1850 гадох тлумачэньні іменнай асновы -гед- ад летувіскіх словаў giedat 'сьпяваць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref><ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref> або geda 'сорам'<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. С. 149.</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедык)]], [[Гедзель]], [[Гедзень|Гедзень (Гедзін)]], [[Гадаальд|Гідульт]] / [[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Гетальд)]], [[Гедвін]], [[Гітэр]], [[Гітарт|Гітарт (Гедарт)]], [[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт)]], [[Гедзіман]], [[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін)]], [[Гедмонт|Гедмонт (Гемонт)]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Алгет]], [[Вільгет]], [[Мелкід]]. Адзначаліся германскія імёны Gedicke (Gädecke), Gedel, Gedenus (Giddinus), Gidoldus / Getoldus, Gedovin, Getær, Gidheard (Gạddert), Gadagunti, Gidman (Gettman), *Giddeminus (паводле запісу ''Diddeminum''), Gadamundus (Gemundus), Gedrich (Gadric), Alget (Aalgidis), Wilgyth, Meligedius{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Gadan<ref name="Piel-Kremer-1976-143">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gade+-+nanda+%22Gada+-+redus%22&dq=Gade+-+nanda+%22Gada+-+redus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi-lNOF19qCAxXZ2wIHHQksFF4Q6AF6BAgHEAI S. 143].</ref>, Geton<ref name="Boullón-1999-239">Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 239.</ref>, Gidbertus (Gid-[[Бэрт|bertus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 108.</ref>, Kidger (Kid-ger)<ref name="Ferguson-1864-438">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Kidger#v=snippet&q=Kidger&f=false P. 438].</ref>, Giedken (Gied-[[Гін|ken]])<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Giedken#v=snippet&q=Giedken&f=false S. 107].</ref>, Gademarius (Gade-[[Міра (імя)|marius]])<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gademarius#v=snippet&q=Gademarius&f=false S. 250].</ref>, Gadenanda (Gade-nanda)<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>, Gadaredus (Gada-[[Рад|redus]])<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>, Gedrut (Ged-[[Грода|rut]])<ref name="Socin-1903">Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gedrut#v=snippet&q=Gedrut&f=false S. 415, 456, 719].</ref>, Gidesindus (Gide-[[Жында|sindus]])<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA322&dq=gidesindus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjh29Wx6pCBAxWhg_0HHZ1yBncQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=gidesindus&f=false P. 322].</ref>, Gidouart (Gido-uart)<ref name="Ferguson-1864-438"/>, Aged<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aged#v=snippet&q=Aged&f=false S. 17].</ref>, Adogit ([[Гадзь|Ado]]-git)<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 2.</ref> або Edged (Ed-ged)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Edged#v=snippet&q=Edged&f=false P. 551].</ref>, Aldgid ([[Олда|Ald]]-gid)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Aldgid#v=snippet&q=%40Aldgid&f=false P. 65].</ref>, Aregitus ([[Яр (імя)|Are]]-gitus)<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX-XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=Aregitus&dq=Aregitus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjc6bCPjquGAxUxzwIHHT1SAKAQ6AF6BAgHEAI P. 865].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Denegyð ([[Дань|Dene]]-gyð)<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 99.</ref>, Eangyth ([[Ань|Ean]]-gyth)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Eangyth#v=snippet&q=%40Eangyth&f=false P. 209].</ref>, Godgyth ([[Гуда (імя)|God]]-gyth)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Godgyth#v=snippet&q=Godgyth&f=false P. 261].</ref>, Leobgid ([[Люб|Leob]]-gid)<ref name="Fo-1900-637">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Leobgid+giddo#v=snippet&q=Leobgid%20giddo&f=false S. 637].</ref>, Levegedus (Leve-gedus)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Ruadgid ([[Грода|Ruad]]-gid)<ref name="Fo-1900-637"/>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gada (Gito<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 119.</ref>), Gadyn, Gaczołt (Kiecołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 302.</ref>, Giczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 61, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Гедэт (Гейдэт, Гедэйт): ''in Czechonouiensi districtu… Geydethowi de Kobilino'' (1425 год), ''Gedeth'' (1425 год), ''nobili Gedeth de Kobylino'' (1428 год), ''Geydeth de Cobylino'' (1430 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 107.</ref>, ''in actis terrestribus [[Ломжа|Łomzensibus]]… Giedeyt de Kobylino'' (1442 год), ''in actis terrestribus Łomzensibus… Petrus, haeres in Zawady dictus Giedeyt'' (1456 год), ''in Ciechanow… per Ik Giedeyt de Kobylino, tribunum Ciechanoviensem'' (1477 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 7. — Wrocław, 1984. S. 65.</ref>. У [[Мазавецкае ваяводзтва (Каралеўства Польскае)|Мазавецкім ваяводзтве]] ў 1580 годзе адзначаўся шляхецкі род Гедрытаў (Giedryt)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 277.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Gadde<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GADDE&ofb=arnshagen&modus=&lang=de GADDE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gyde / Gatte'' (1388 і 1391 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gyde#v=snippet&q=Gyde&f=false S. 28, 32].</ref>, ''Gedike / Gedeyke / Gedeke / Gadike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gädecke<ref name="Gottschald-1953-279">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA279&dq=G%C3%A4decke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD0fuB_aqCAxX83wIHHfvcA20Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=G%C3%A4decke%20namenkunde&f=false S. 279].</ref> (Gedicke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gedicke#v=snippet&q=Gedicke&f=false S. 32].</ref>)}} (1335, 1349, 1353, 1382 і 1396 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Gedike#v=snippet&q=Gedike&f=false S. 504].</ref><ref name="Trautmann-1925-30">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gedike#v=snippet&q=Gedike&f=false S. 27, 30—32].</ref>, ''Gedele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gedel<ref name="Förstemann-1900-563">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gedel#v=snippet&q=Gedel&f=false S. 563].</ref>}} (1375 і 1421 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedenne / Jedenne / Gedine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gedenus<ref name="Förstemann-1900-563"/>}} (1378 і 1386 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedune / Gedun''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Geton<ref name="Boullón-1999-239"/>}} (1254, 1261, 1299, 1301, 1370, 1396 і 1443 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedite / Gedete / Gedethe / Gydyte / Gedithe''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gaidet<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GAIDET.html Patronyme GAIDET], Filae.com: Genealogy</ref>}} (1295, 1299, 1328, 1361 і 1396 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedute / Gedutte / Gedut / Hans Gydoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gatuthi<ref name="Reichert">Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>}} (1299, 1300, 1359, 1384 і 1397 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Cador / Kadar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadher<ref name="Förstemann-1900-563"/>}} (1408 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cador#v=snippet&q=Cador&f=false S. 41].</ref>, ''Gederiks / Gederich / Gedriks''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaricus (Gadirix, Gaderich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gadaricus+Gadirix%2C+Gaderich#v=snippet&q=Gadaricus%20Gadirix%2C%20Gaderich&f=false S. 563—563].</ref>}} (1296 і 1358 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedaute / Gedauthe / Gedawte / Gedawthe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>}} (1308, 1341, 1343, 1352, 1398, 1407 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-29">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gedaute#v=snippet&q=Gedaute&f=false S. 29].</ref>, ''Miligedo / Milagids / Mylagide / Milgede / Miligedo / Mylegede / Milegede / Miligede''{{Заўвага|У 552 годзе ўпамінаецца [[готы|гоцкі]] водца [[Мелігед]]}} (1263, 1319, 1326, 1350, 1356, 1363, 1360, 1420 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Mile#v=snippet&q=Mile&f=false S. 639].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Miligedo#v=snippet&q=Miligedo&f=false S. 59].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Gede<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GEDE&ofb=freystadt&modus=&lang=de GEDE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Геда (Gieda, Giedo)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 117.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''in villa nostra Momeza, quas Gedus, Stabko, Stawbo, Semon, Chodor, [[Вайніла|Voynil]] Duhonicz… Gedus'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Кгить'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''людей [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя… а Михаила Кгедовича'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''Марътинъ Кгидевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>; ''тых людей, которых выгъналъ Бридолкгъ, отец Каспоровъ: Юдасъ, Сакъ, Минтер, Роткусъ, Кгедысь, Оска… на тых четырех земълях осадилъ Каспор литъвою: <…> на Ротъковъщине а Кгедесщизне осадилъ Войтъка Пацовича'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 12.</ref>; ''Chwiedziecz, Wasil Gidziczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Gidziczy#v=snippet&q=Gidziczy&f=false С. 113].</ref>; ''Борисъ Кадевичъ… Васько, Вакула, Иванъ Кадевичи… Мартинъ Гидъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 128, 142].</ref>; ''Сенько Кгета'' (1566 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 84.</ref>; ''Станиславъ Яновичъ Кгедовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 559].</ref>, ''Станислав Кидевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1319.</ref> (1567 год); ''местечъку [[Вількі|Вилъкииском]]… семы дом Кидя'' (18 траўня 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 417.</ref>; ''Pawel Gitowicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 28.</ref>; ''Karol Antoni Giett Wąsowicz'' (26 красавіка 1700 году)<ref name="UWKL-2020-282">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 282.</ref>; ''Christina Gedowiczowna'' (1715 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Jerzy Gida'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Gida#v=snippet&q=Gida&f=false С. 45].</ref>; ''Bartłomiej Kida'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 283.</ref>; ''Parafia [[Касьцяневічы|kościeniewicka]]… Gedziewicze, wieś'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 32.</ref>; ''Jerzy Giedzewicz'' (1786 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giedzewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Iózef Gada… Ierzy Gada'' (23 красавіка 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Gada#v=snippet&q=Gada&f=false С. 145, 147, 158].</ref>; ''Mathias Giedziewicz'' (6 лютага 1796 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1796.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1796 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Anna Giedzicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giedzicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Gad'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Gedzewicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gedzewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Гітан (адзначалася старажытнае германскае імя Gadan<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>): ''Gitany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; * Гедун, Гадан (адзначалася старажытнае германскае імя Gettonis<ref>[http://www.keesn.nl/names/en41_list_m.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>, Geton<ref name="Boullón-1999-239"/>): ''Gieduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maciej Gieduniewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gieduniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Гадан (Gadon) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, Гедун (''Geduhn'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 641.</ref>; * Гедут, Гедыт (адзначалася старажытнае германскае імя Gatuthi<ref name="Reichert"/>): ''две земли пустых тягълых у Вилкиискомъ повете на имя Кгедутевъщыну а Петращевщину'' (28 лістапада 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 373.</ref>, ''[[Гедзівіл|Кгедвил]] Кгедутович… Матеи Кгедутович… [[Ганус (імя)|Ганус]] Гедутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 72, 284, 290.</ref>, Гедыт-Панеўскія (Gedytt-Poniewski) гербу [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 134.</ref>; * Гедзюш (адзначалася германскае імя Gättsch, Gatsche<ref name="Gottschald-1953-279"/>, Gadsche<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=Gadsche#v=snippet&q=Gadsche&f=false S. 115].</ref>): Гедзюшэвіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 642.</ref>; * Гедаўк, Гедаўг: ''привилеи… князя Витолта… и короля его милости Жыкгимонта, даные… Кгедавъку'' (31 кастрычніка 1593 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 390.</ref>, ''Walenty Hryhorowicz Giedowk'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 51.</ref>, ''Jan Giedowg'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 151.</ref>; * Гедзівойн, Гедвойн, Гедвойнь (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гедвін|Gedovin]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gedovin#v=snippet&q=Gedovin&f=false S. 566, 1609].</ref>): ''чоловеки… а Кгедивоинъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>, ''Петръ Кгедвоиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Jan Giedwoyn''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 45.</ref>, ''Jerzy Giedwoyn''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 195.</ref> (1690 год); * Гедгайла, Гідзігал: ''Гидигол'' ([[Бістрыцкі летапіс]])<ref>Славяно-молдавские летописи XV—XVI вв. — М., 1976. С. 24.</ref>, ''Gedgojło [[Мантывід (імя)|Muntwidowicz]]… Gedgel [[Рукша|Rukszewicz]]'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 30, 33.</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гедгойлы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 187.</ref>; * Гідат: Гідат (Giedat) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 663.</ref>; * Гатэраты, Гедрат (адзначалася старажытнае германскае імя Gadaredus<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>): ''Maria Bethke Gedrat'' (1934 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/60662/gedrat-maria-bethke-1863-1934 Cmentarze — Litwa > Biteny — Bitenai Silenai Cmentarz Ewangelicki > Gedrat Maria Bethke 1863—1934], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>, Гатэраты (Gateraty) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Гедрым, Гедрэм: ''sioło Sukoncie… Jan Giedrym'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 550.</ref>, ''Franciscus Giedrymowicz'' (23 студзеня 1785 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/g/ G], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Marianna Gedremicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gedremicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nieciecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гедрымы каля [[Шкуды|Шкудаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 187.</ref>; * Гетрут, Гедруць (адзначалася германскае імя Gedrut<ref name="Socin-1903"/>): ''Katarzyna Getrut'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Getrut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Poniewież], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Felicja Gedruć'' (23 верасьня 1915 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 60.</ref>; * Гонгід: ''Gongid'' (1715 год)<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 4. — Warszawa, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NwQMAQAAMAAJ&q=Gongid#v=snippet&q=Gongid&f=false S. 262].</ref>}}. == Носьбіты == * [[Гада Гадзі]] (каля 1239 — каля 1312) — [[Флярэнцыя|флярэнтыйскі]] маляр і мазаіст у [[Готыка|гатычным стылі]] * [[Овэ Гедэ]] (1594—1660) — [[Рыксадмірал|рыксадмірал]] [[Данія|Даніі]] * [[Нікляс Пэтэр фон Геда]] (1675—1758) — дзяржаўны дзяяч [[Швэцыя|Швэцыі]], дыплямат * Марцін Гідзевіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Караль Антоні Гет Вязовіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[пінск]]і ў 1700 годзе<ref name="UWKL-2020-282"/> * Юрка Гіда — жыхар вёскі [[Баранова]] (каля [[Індура|Індуры]]), які ўпамінаецца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225243/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/720-zarubichi-baranova-novoselki-inventar Зарубичи, Баранова, Новоселки инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян Гідовіч — жыхар вёскі [[Дубінцы (Гарадзенская вобласьць)|Дубінцаў]] (Барцянскае староства), які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/10/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Барцянскае староства], [[Pawet.net]], 5 жніўня 2017 г.</ref> * Андрэй, Марцін, Міхаіл, Юры і Стэфан Геды — жыхары вёскі [[Татаршчына|Татаршчыны]] ([[Гарадзенскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225130/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/610-svyatsk-rodivilki-peshchany-sonichi-inventar Свяцк, Родивилки, Пещаны, Соничи, инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 красавіка 2016 г.</ref> * Рамуальд Кеда — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 23.</ref> * Канстанты Кедзіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Пётар Гідзевіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Уладзімер Гедзіч (1910—1937) — беларус з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], забіты ўладамі СССР]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref> * Мікалай Кеда (1926—?) — беларус з [[Турэц|Турцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Гетовічы (Gietowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Гоза (вёска)|Гозы]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 527.</ref>. Гады (Gada) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 196.</ref>. Гадзевічы (Gadziewicz) гербу [[Вянява (герб)|Вянява]] і Гедзевічы (Giedzewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 488, 497.</ref>. Гедавіц (''Gedawitz'') і Гідзевіч (''Gidziewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 638, 663.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гедзевічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гед}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] f15za3eouz9xd3wyzq5egtk9k7ppq1m Таўцігін 0 265751 2680248 2674595 2026-07-23T23:45:28Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680248 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Таўціґін |лацінка = Taŭcigin / Taŭcihin |арыгінал = Theudekin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Deut]] + [[Гін|Genno]] <br> Deut + [[суфікс]] -кен (-ken) |варыянт = Таўткін, Талцігін, Таўдзікін, Таўдкін, Таўдгін, Таўгін, Тоўткінь, Таўген, Толкін |вытворныя = [[Даўгін]] |зьвязаныя = }} '''Таўцігін''' (''Таўткін'', ''Талцігін''), '''Таўдзікін''' (''Таўдкін'', ''Таўдгін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́ўгін''' (''Тоўткінь'', ''Таўген''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдэкін, Дэўтген або Дэўтыкін (Theudekin<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Theudekin#v=snippet&q=Theudekin&f=false S. 22].</ref>, Deutgen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 81.</ref>, Duethekin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Duethekin#v=snippet&q=Duethekin&f=false S. 355, 1413].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Такім парадкам, імя Таўцігін азначае «зачатак роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Таўгень (Tawgień), Таўкін (Tawkin, Taukin), Таўкіновіч (Tawkinowicz) і Тоўгін (Towgin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 328, 331.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tawtegynnen dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtegynnen#v=snippet&q=Tawtegynnen&f=false S. 694].</ref>; ''Wolochko Tawtiginonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''мещане [[Берасьце|берестейскии]]: <…> Мишко Товдикинович'' (26 чэрвеня 1466 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 63.</ref>; ''бояринъ Ковенского повету, Петръ а Ян Товдикгиновичы'' (30 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>; ''на мещан берестеиских, на Сенка а на Яцка, а на Богданка Мишковичов Товтикгиновича'' (23 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''боярин слонимскии Сенько Толтикгиновичъ'' (1 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 356.</ref>; ''бояре ковенскии Юшко а Ян, а Петръ, а Якубъ Товтькгиновичи'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 264.</ref>; ''Jacobus Tavdgynovycz, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynovyczy fratres… nos Jacobus, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynoviczy'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Jacobus Tau(d)ginowicz, Jusko, Michael et Martinus Tawdginowiczy'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''што в закупе была в Товъкгина'' (5 чэрвеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 161.</ref>; ''Marcin Biedmin Taudginowicz'' (11 сакавіка 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 103.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Nežinomi Lietuvos Metrikos dvikamieniai asmenvardžiai su pirmaisiais apeliatyviniais dėmenimis // Baltistica. T. 53, Nr. 2 (2018). P. 315.</ref>; ''generosis et nobilibus viris… Andrea Thautgynowicz'' (30 красавіка 1521 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Андреи Товтъгинович самъ. Миколаи Товткиновичъ сам''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Якубъ Товтигинович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Юревая Товкгиновича… Петръ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Олехно Товкгиновичъ… Петко Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Мартинъ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Товткин Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Анъдреи Товъкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''на боярыню Троцкого повета Анъдреевую Товтъкгиновича Альжбету… небожчыка Анъдрея Товткгиновича'' (28 ліпеня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 197.</ref>; ''боярина господаръского Яна Андреевича Товткгиновича… того Яна Товтыкгиновича'' (25 кастрычніка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 122.</ref>; ''Ławryn Towgidynowicz z synmi, z bratem Grzegorzem… Hrehory Towdyginowicz'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 256.</ref>; ''боярину слонимскому Сен’ку Толтикгиновичу'' (20 ліпеня 1556 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 217.</ref>; ''Павелъ Товткгиновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''его пни Галена Яновна Товкгиновна… пну Яну Андревичу Товкгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 153, 157].</ref>, ''пну Якубу Миколаевичу Товткгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 169.</ref> (5 лютага 1596 году); ''Я Крыштофъ Миколаевич Товкгин, земенин гдрьски повету Вилкомиръского'' (6 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 163.</ref>; ''пна Себестияна а пна Станислава Миколаевичов Товткгинов'' (7 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 171.</ref>; ''пна Жыкгимонта Томашевича Товткгина, пна Езофа Томашевича Товткгина'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 392.</ref>; ''Michał Tołkin'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=To%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Taukin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taukin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Towgin'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bonawenturum Tawgenowicz… Tawgenowiczowa'' (26 студзеня 1809 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/t/ T], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Ignacy Tawgien''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Tawgień''}} (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tawgie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Tałkin'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Towkin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Tawdgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawdgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcyanna Tawgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1838 год); ''Marianna Tougin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tougin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Towtgin'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Towtgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Валочка Таўцігінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] * Пётар і Ян Таўдзігінавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе * Сенька Таўцігінавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе * Юшка, Ян, Пётар і Якуб Таўцігінавічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1501 і 1556 гадох * Андрэй Таўгінавіч — харунжы [[Упіцкі павет|ўпіцкі]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Таўдкін Марцінавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi06PLM39WCAxVcgv0HHc7HB2YQ6AF6BAgIEAI P. 204].</ref> * Андрэй Таўцігінавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе; меў жонку Альжбету і сына Яна * Стэфан Юр’евіч Тоўткінь — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E&f=false С. 209].</ref> * Станіслаў Мікалаевіч Таўтгін Скрамлеўскі і Матэвуш Янавіч Таўтгін Чаховіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 308.</ref> * Леапольд Тоўгін — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Лявон Таўкін (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|які пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D1%96%D0%BD_%D0%9B%D1%8F%D0%B2%D0%BE%D0%BD_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Таўкін Лявон Цімафеевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Пётар Таўгін (1892—1937) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Таўгін Пётр Васільевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Таўгіны гербаў [[Дрыя]], [[Ляліва]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 206, 825.</ref>. Прыдомкам Таўгін карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу [[Ляліва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Towgin#v=snippet&q=Towgin&f=false S. 123].</ref>. Чаховічы-Тоўгіны — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле і ваколіца» Таўгінавічы (''Товгиновичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 310].</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Таўзгіняны]]. Назву [[Таўкіні]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Лідчыне. == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўта]] * [[Гін]]а == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] myqnv1naha421ur5qb9rxmeay85ptlg 2680249 2680248 2026-07-23T23:46:04Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680249 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Таўціґін |лацінка = Taŭcigin / Taŭcihin |арыгінал = Theudekin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Deut]] + [[Гін|Genno]] <br> Deut + [[суфікс]] -кен (-ken) |варыянт = Таўткін, Талцігін, Таўдзікін, Таўдкін, Таўдгін, Таўгін, Тоўткінь, Таўген, Толкін |вытворныя = [[Даўгін]] |зьвязаныя = }} '''Таўцігін''' (''Таўткін'', ''Талцігін''), '''Таўдзікін''' (''Таўдкін'', ''Таўдгін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́ўгін''' (''Тоўткінь'', ''Таўген''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдэкін, Дэўтген або Дэўтыкін (Theudekin<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Theudekin#v=snippet&q=Theudekin&f=false S. 22].</ref>, Deutgen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 81.</ref>, Duethekin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Duethekin#v=snippet&q=Duethekin&f=false S. 355, 1413].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Такім парадкам, імя Таўцігін азначае «зачатак роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Таўгень (Tawgień), Таўкін (Tawkin, Taukin), Таўкіновіч (Tawkinowicz) і Тоўгін (Towgin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 328, 331.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tawtegynnen dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtegynnen#v=snippet&q=Tawtegynnen&f=false S. 694].</ref>; ''Wolochko Tawtiginonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''мещане [[Берасьце|берестейскии]]: <…> Мишко Товдикинович'' (26 чэрвеня 1466 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 63.</ref>; ''бояринъ Ковенского повету, Петръ а Ян Товдикгиновичы'' (30 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>; ''на мещан берестеиских, на Сенка а на Яцка, а на Богданка Мишковичов Товтикгиновича'' (23 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''боярин слонимскии Сенько Толтикгиновичъ'' (1 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 356.</ref>; ''бояре ковенскии Юшко а Ян, а Петръ, а Якубъ Товтькгиновичи'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 264.</ref>; ''Jacobus Tavdgynovycz, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynovyczy fratres… nos Jacobus, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynoviczy'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Jacobus Tau(d)ginowicz, Jusko, Michael et Martinus Tawdginowiczy'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''што в закупе была в Товъкгина'' (5 чэрвеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 161.</ref>; ''Marcin Biedmin Taudginowicz'' (11 сакавіка 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 103.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Nežinomi Lietuvos Metrikos dvikamieniai asmenvardžiai su pirmaisiais apeliatyviniais dėmenimis // Baltistica. T. 53, Nr. 2 (2018). P. 315.</ref>; ''generosis et nobilibus viris… Andrea Thautgynowicz'' (30 красавіка 1521 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Андреи Товтъгинович самъ. Миколаи Товткиновичъ сам''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Якубъ Товтигинович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Юревая Товкгиновича… Петръ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Олехно Товкгиновичъ… Петко Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Мартинъ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Товткин Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Анъдреи Товъкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''на боярыню Троцкого повета Анъдреевую Товтъкгиновича Альжбету… небожчыка Анъдрея Товткгиновича'' (28 ліпеня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 197.</ref>; ''боярина господаръского Яна Андреевича Товткгиновича… того Яна Товтыкгиновича'' (25 кастрычніка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 122.</ref>; ''Ławryn Towgidynowicz z synmi, z bratem Grzegorzem… Hrehory Towdyginowicz'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 256.</ref>; ''боярину слонимскому Сен’ку Толтикгиновичу'' (20 ліпеня 1556 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 217.</ref>; ''Павелъ Товткгиновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''его пни Галена Яновна Товкгиновна… пну Яну Андревичу Товкгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 153, 157].</ref>, ''пну Якубу Миколаевичу Товткгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 169.</ref> (5 лютага 1596 году); ''Я Крыштофъ Миколаевич Товкгин, земенин гдрьски повету Вилкомиръского'' (6 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 163.</ref>; ''пна Себестияна а пна Станислава Миколаевичов Товткгинов'' (7 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 171.</ref>; ''пна Жыкгимонта Томашевича Товткгина, пна Езофа Томашевича Товткгина'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 392.</ref>; ''Michał Tołkin'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=To%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Taukin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taukin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Towgin'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bonawenturum Tawgenowicz… Tawgenowiczowa'' (26 студзеня 1809 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/t/ T], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Ignacy Tawgien''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Tawgień''}} (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tawgie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Tałkin'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Towkin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Tawdgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawdgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcyanna Tawgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1838 год); ''Marianna Tougin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tougin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Towtgin'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Towtgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Валочка Таўцігінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] * Пётар і Ян Таўдзігінавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе * Сенька Таўцігінавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе * Юшка, Ян, Пётар і Якуб Таўцігінавічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1501 і 1556 гадох * Андрэй Таўгінавіч — харунжы [[Упіцкі павет|ўпіцкі]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Таўдкін Марцінавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi06PLM39WCAxVcgv0HHc7HB2YQ6AF6BAgIEAI P. 204].</ref> * Андрэй Таўцігінавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе; меў жонку Альжбету і сына Яна * Стэфан Юр’евіч Тоўткінь — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E&f=false С. 209].</ref> * Станіслаў Мікалаевіч Таўтгін Скрамлеўскі і Матэвуш Янавіч Таўтгін Чаховіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 308.</ref> * Альфон, Восіп, Канстантын і Леапольд Тоўгіны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Лявон Таўкін (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|які пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D1%96%D0%BD_%D0%9B%D1%8F%D0%B2%D0%BE%D0%BD_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Таўкін Лявон Цімафеевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Пётар Таўгін (1892—1937) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Таўгін Пётр Васільевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Таўгіны гербаў [[Дрыя]], [[Ляліва]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 206, 825.</ref>. Прыдомкам Таўгін карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу [[Ляліва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Towgin#v=snippet&q=Towgin&f=false S. 123].</ref>. Чаховічы-Тоўгіны — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле і ваколіца» Таўгінавічы (''Товгиновичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 310].</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Таўзгіняны]]. Назву [[Таўкіні]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Лідчыне. == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўта]] * [[Гін]]а == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] k4zggf9g06f0h0w513w1otwkqrz9u97 2680250 2680249 2026-07-23T23:46:33Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680250 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Таўціґін |лацінка = Taŭcigin / Taŭcihin |арыгінал = Theudekin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Тэўда (імя)|Deut]] + [[Гін|Genno]] <br> Deut + [[суфікс]] -кен (-ken) |варыянт = Таўткін, Талцігін, Таўдзікін, Таўдкін, Таўдгін, Таўгін, Тоўткінь, Таўген, Толкін |вытворныя = [[Даўгін]] |зьвязаныя = }} '''Таўцігін''' (''Таўткін'', ''Талцігін''), '''Таўдзікін''' (''Таўдкін'', ''Таўдгін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Та́ўгін''' (''Тоўткінь'', ''Таўген''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тэўдэкін, Дэўтген або Дэўтыкін (Theudekin<ref>Jungfer J. Magerit — Madrid // Revue hispanique. T. 18, Nr. 53, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dvQ7AAAAIAAJ&q=Theudekin#v=snippet&q=Theudekin&f=false S. 22].</ref>, Deutgen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 81.</ref>, Duethekin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Duethekin#v=snippet&q=Duethekin&f=false S. 355, 1413].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Такім парадкам, імя Таўцігін азначае «зачатак роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Таўгень (Tawgień), Таўкін (Tawkin, Taukin), Таўкіновіч (Tawkinowicz) і Тоўгін (Towgin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 328, 331.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tawtegynnen dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Tawtegynnen#v=snippet&q=Tawtegynnen&f=false S. 694].</ref>; ''Wolochko Tawtiginonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''мещане [[Берасьце|берестейскии]]: <…> Мишко Товдикинович'' (26 чэрвеня 1466 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 63.</ref>; ''бояринъ Ковенского повету, Петръ а Ян Товдикгиновичы'' (30 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>; ''на мещан берестеиских, на Сенка а на Яцка, а на Богданка Мишковичов Товтикгиновича'' (23 студзеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''боярин слонимскии Сенько Толтикгиновичъ'' (1 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 356.</ref>; ''бояре ковенскии Юшко а Ян, а Петръ, а Якубъ Товтькгиновичи'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 264.</ref>; ''Jacobus Tavdgynovycz, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynovyczy fratres… nos Jacobus, Jusko, Michael et Martinus Tavdgynoviczy'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Jacobus Tau(d)ginowicz, Jusko, Michael et Martinus Tawdginowiczy'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''што в закупе была в Товъкгина'' (5 чэрвеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 161.</ref>; ''Marcin Biedmin Taudginowicz'' (11 сакавіка 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 103.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Nežinomi Lietuvos Metrikos dvikamieniai asmenvardžiai su pirmaisiais apeliatyviniais dėmenimis // Baltistica. T. 53, Nr. 2 (2018). P. 315.</ref>; ''generosis et nobilibus viris… Andrea Thautgynowicz'' (30 красавіка 1521 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Андреи Товтъгинович самъ. Миколаи Товткиновичъ сам''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Якубъ Товтигинович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Юревая Товкгиновича… Петръ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Олехно Товкгиновичъ… Петко Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Мартинъ Товкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Товткин Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Анъдреи Товъкгиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> (1528 год); ''на боярыню Троцкого повета Анъдреевую Товтъкгиновича Альжбету… небожчыка Анъдрея Товткгиновича'' (28 ліпеня 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 197.</ref>; ''боярина господаръского Яна Андреевича Товткгиновича… того Яна Товтыкгиновича'' (25 кастрычніка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 122.</ref>; ''Ławryn Towgidynowicz z synmi, z bratem Grzegorzem… Hrehory Towdyginowicz'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 256.</ref>; ''боярину слонимскому Сен’ку Толтикгиновичу'' (20 ліпеня 1556 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 217.</ref>; ''Павелъ Товткгиновичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''его пни Галена Яновна Товкгиновна… пну Яну Андревичу Товкгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 153, 157].</ref>, ''пну Якубу Миколаевичу Товткгину''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 169.</ref> (5 лютага 1596 году); ''Я Крыштофъ Миколаевич Товкгин, земенин гдрьски повету Вилкомиръского'' (6 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 163.</ref>; ''пна Себестияна а пна Станислава Миколаевичов Товткгинов'' (7 лютага 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 171.</ref>; ''пна Жыкгимонта Томашевича Товткгина, пна Езофа Томашевича Товткгина'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. С. 392.</ref>; ''Michał Tołkin'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=To%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Taukin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taukin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Towgin'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bonawenturum Tawgenowicz… Tawgenowiczowa'' (26 студзеня 1809 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/t/ T], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Ignacy Tawgien''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Tawgień''}} (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tawgie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Tałkin'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82kin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Towkin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Towkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Tawdgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawdgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcyanna Tawgin''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tawgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1838 год); ''Marianna Tougin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tougin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Towtgin'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Towtgin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Валочка Таўцігінавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] * Пётар і Ян Таўдзігінавічы — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе * Сенька Таўцігінавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе * Юшка, Ян, Пётар і Якуб Таўцігінавічы — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1501 і 1556 гадох * Андрэй Таўгінавіч — харунжы [[Упіцкі павет|ўпіцкі]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref> * Таўдкін Марцінавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&dq=%22%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BA%D0%B8%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi06PLM39WCAxVcgv0HHc7HB2YQ6AF6BAgIEAI P. 204].</ref> * Андрэй Таўцігінавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе; меў жонку Альжбету і сына Яна * Стэфан Юр’евіч Тоўткінь — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%8E&f=false С. 209].</ref> * Станіслаў Мікалаевіч Таўтгін Скрамлеўскі і Матэвуш Янавіч Таўтгін Чаховіч — [[Упіцкі павет|упіцкія]] зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 308.</ref> * Альфонс, Восіп, Канстантын і Леапольд Тоўгіны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Лявон Таўкін (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|які пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%BA%D1%96%D0%BD_%D0%9B%D1%8F%D0%B2%D0%BE%D0%BD_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Таўкін Лявон Цімафеевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Пётар Таўгін (1892—1937) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Таўгін Пётр Васільевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Таўгіны гербаў [[Дрыя]], [[Ляліва]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 206, 825.</ref>. Прыдомкам Таўгін карыстаўся літоўскі шляхецкі род [[Бэрнатовічы|Бэрнатовічаў]] гербу [[Ляліва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Towgin#v=snippet&q=Towgin&f=false S. 123].</ref>. Чаховічы-Тоўгіны — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле і ваколіца» Таўгінавічы (''Товгиновичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%B2%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 310].</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Таўзгіняны]]. Назву [[Таўкіні]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Лідчыне. == Глядзіце таксама == * [[Тэўда (імя)|Тэўта]] * [[Гін]]а == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай тэўд}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bavho7dqhzzkhcb4goqdvpvcuszqor2 Войшнар 0 265795 2680181 2678552 2026-07-23T22:09:18Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680181 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Войшнар |лацінка = Vojšnar |арыгінал = Wießner |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віс|Weise]] + Noro <br> [[Войша|Woysch]] + [[Нор (імя)|Noro]] |варыянт = Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар |вытворныя = [[Віснар]] |зьвязаныя = [[Нарывойша]] }} '''Войшнар''' (''Вайснар'', ''Вейшнар'', ''Вэйшнэр'', ''Вайшнар'', ''Вашнар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вайснэр (Wießner<ref>Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 4. — Berlin; Boston, 2013. S. 872—873.</ref>, Weisner) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgYREAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=namenkunde+weis+ner+wiso&pg=PA522&printsec=frontcover S. 522].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войшка]], [[Вайшыла]], [[Вайсар]]; германскія імёны Weiske, Weisel, Weiser) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Войшнар азначае «захаваны на паляваньні»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref> (тое ж, што і імя [[Нарывойша]]). У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Weissner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISSNER&ofb=glowitz&modus=&lang=de WEISSNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Вайснар: ''Waysnar'' (1340 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Waysnar+1340#v=snippet&q=Waysnar%201340&f=false S. 114].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначаліся прозьвішчы Waischnor<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WAISCHNOR&ofb=russ&modus=&lang=de WAISCHNOR], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Weischner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISCHNER&ofb=russ&modus=&lang=de WEISCHNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Weissner (Weisner)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISSNER&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de WEISSNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISNER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de WEISNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — Weischner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISCHNER&ofb=memelland&modus=&lang=de WEISCHNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Woysnar Werkolowycz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Woysnar Wylkolewicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Voyssnar Vircoleuicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Woyssnar Wylkolewicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Воишнару у Волковыску след а три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>, ''Михаило Воишнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 53.</ref> (1440—1492 гады); ''Мишку Воишнаровичу шестнадцать чоловека… Мишку Воишнаровичу два чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>; ''ego nobilis Mathias Woysznarowicz'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 416.</ref>; ''ego Johannes nobilis Wosthnarowicz'' (4 верасьня 1487 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 418.</ref>; ''ego nobilis Joannes Woschnarowycz'' (1489 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 428.</ref>; ''Адам Войшнарович''<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 48.</ref>, ''Янко Воишнарович… Римъко Воишнаревичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''Воишнар Миколаевич… Воишнар Семашкович… Воишнар Юревич'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 31, 124, 200, 305, 320.</ref>; ''Janko Wisnarow.'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Wisnarow#v=snippet&q=Wisnarow&f=false С. 540].</ref>; ''Skomroch Woisnarowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 396.</ref>; ''село Войшнаровичи… села Войшнаровичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 37, 53].</ref>; ''Шыманъ Воишнаръ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 174.</ref>; ''Симонъ Войшнаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 581].</ref>, ''з ыменья Войснарского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 688].</ref> (1567 год); ''Simon Wosnarus, Lithuanus'' (1568 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Wosnarus#v=snippet&q=Wosnarus&f=false S. 43].</ref>; ''на име на Алекшею Войшнаровичу'' (16 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 152.</ref>; ''Геліяшу Войшнару сказаное, яко на потомку небожчика Симона Войшнара'' (25 верасьня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 507].</ref>; ''паномъ Гелияшомъ и паномъ Дадибокгомъ Войшнарами… небощыка пана Адама Войшнара'' (5 лютага 1631 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 320.</ref>; ''Dadzibog Woysznar'' (3 сьнежня 1635 году)<ref>Радаман А., Галубовіч В., Вілімас Д. Земскія ўраднікі Менскага ваяводства ў другой палове XVI — першай палове XVII стст. // Commentarii polocenses historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Т. 3 (2006). С. 68.</ref>; ''Adam Woisnar (Woisznar)'' (27 кастрычніка 1643 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 5: S—Z. — Roma, 1990. P. 334.</ref>; ''sioła… Wojsznarowicze… w [[Слонімскі павет|pow. slonimskim]] leżące'' (25 студзеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 21.</ref>; ''po zdrajcach Frycku Hannusie Wojszniarze'' (30 верасьня 1657 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 34.</ref>; ''Casimirus Joannes Woysznarowicz'' (8 траўня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=d7DfE_y52FIC&q=Woysznarowicz#v=snippet&q=Woysznarowicz&f=false С. 277].</ref>; ''Christoph Weisner'' (1667 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I130426&lang=de Christoph WEISNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''bywszey Kasperowney [[Лямбэрт|Lampartowiczowey]], a teraznieyszey Janowey Woysznarowiczowey'' (9 лістапада 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 9. — Вильна, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nIztLLG_SBsC&q=Woysznarowiczowey#v=snippet&q=Woysznarowiczowey&f=false С. 233].</ref>; ''jejmp. Barbary Woysznarowiczówny Chełchowskiej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 100.</ref>, ''Domek Tomasza Wejsznera jeden''<ref>Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 56.</ref> (1690 год); ''Weyszner'' (1692 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 303.</ref>; ''Weyszner'' (1694—1697 гады)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 239.</ref>; ''Jan Woysnarowicz'' (5 ліпеня 1697 году)<ref>Grala T. Stronnictwo saskie na Litwie w pierwszym okresie panowania Augusta II. — Poznań, 2017. S. 463.</ref>; ''Wosznaryszki… Woysnarowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jozef Wasznor'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 529.</ref>; ''Helena Wojsznarowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Wojsznarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Urszula Wajsznor'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wajsznor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Tawroginy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Wasznar'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Wasznar&search_lastname2=&from_date=&to_date= Białohruda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michalina Wasznarowicz'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Wasznarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannes Wejsznar'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 122.</ref>; ''Julian Wojszner'' (XX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/147484/wojszner-waldemar-gt-wojszner-julian-i-janina-gt-kiriczenko-olga-gt-kosygin-inocenty-nikolajewicz Cmentarze — Litwa > Wilno-Rakanciszki (wileńskie) > Wojszner Waldemar &gt; Wojszner Julian i Janina &gt; Kiriczenko Olga &gt; Kosygin Inocenty Nikołajewicz], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>. == Носьбіты == * Войшнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Марскі Кот (герб)|Морскі Кот]] * Адам Войшнаравіч — [[менск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Янка і Рымка Войшнаравічы — [[Каршова|каршоўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Войшнар Мікалаевіч, Войшнар Сямашкавіч і Войшнар Юр’евіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Сымон (Шыман) Войшнар — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісах войска ВКЛ 1565 і 1567 гадоў * Ян Якубавіч Вайшнаровіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 143.</ref> * Даджбог Войшнар (Dadzibog Wilkołowicz Woysznar) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[менск]]і ў 1635 годзе, [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Woysznar#v=snippet&q=Woysznar&f=false S. 259].</ref> * Філон Войшнар (Philon Woysznar) — электар Уладзіслава Вазы ад Менскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-"/> * Фрыцак [[Ганус (імя)|Ганус]] Войшнар — [[уладыславаў]]скі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1657 годзе * Ванда Вайшнаровіч — беларускі гісторык, захавальніца фондаў [[Астравец]]кага музэю<ref>[https://web.archive.org/web/20201004001520/http://www.ostrovets.by/news/novosti/news19957.html Ванда Міхайлаўна Вайшнаровіч: Які след пакінула Астравеччына ў гісторыі Гродзеншчыны], Астравецкая Праўда, 11 красавіка 2019 г.</ref> Вайснаровіч (Wojsnorowicz), Войшнар (Wojsznar) і Вайшнаровіч (Wojsznarowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1589 годзе ўпамінаўся маёнтак Войшнаравічы ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 125.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Вялікія Вайшнарышкі]] і [[Малыя Вайшнарышкі]]. На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Ашнарава (Менская вобласьць)|Ашнарава]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Вайшноры]]<ref>Мароз В., Вайшнаровіч М. Беларускія прозвішчы ў гісторыі і сучаснасці Беларусі // Роднае слова. № 11, 2018. С. 53.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Войша]] * [[Нор (імя)|Нор]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай войш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lzxzqyq0z6j17smkg5gbakul1lb74hy Гартман 0 265913 2680313 2677221 2026-07-24T10:48:21Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680313 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гартман |лацінка = Hartman |арыгінал = Hartman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гардзь|Hardt]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Гертман, Артман, Гердман, Эртман, Эрдман, Гіртман |вытворныя = |зьвязаныя = Manhardt }} '''Гартман''' (''Артман''), '''Гертман''' (''Эртман'', ''Гіртман''), '''Гердман''' (''Эрдман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гардман, Гартман, Гертман, Эрдман або Эртман (Hardman, Hartman, Hertman, Erdmann, Ertman) і Мангарт (Manhardt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA420&dq=Man+hardt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj3qOCHld-CAxWf0gIHHWNUA1IQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Man%20hardt%20namenkunde&f=false S. 420].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hardman%2C+Erdmann%2C+Ertman#v=snippet&q=Hardman%2C%20Erdmann%2C%20Ertman&f=false S. 755—756].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Hartman Hartman], Nordic Names</ref><ref>Jones G. F. German-American Names. — Genealogical Publishing Com, 2006. [https://books.google.by/books?id=t1hJTv3BxxgC&pg=PA143&dq=Erdmann+name+Erde+man&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidter6nqX-AhUDLewKHYlrD1EQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Erdmann%20name%20Erde%20man&f=false P. 143].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hartman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 249.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] бытавалі прозьвішчы Hartmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HARTMANN&ofb=buetow&modus=&lang=de HARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Artmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ARTMANN&ofb=schivelbein&modus=&lang=de ARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Artman''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Artman#v=snippet&q=Artman&f=false S. 13].</ref>. У 1625 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Hartman, Regiomontanus Borussus'', у 1642 годзе — ''David Erdman, Mariaeburgensis Prussus'', у 1647 годзе — ''Adamus Samuel Harttmannus, Thorunio Borussus… Paulus Hartmannus, Thorunensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartman#v=snippet&q=Hartman&f=false S. 288, 433, 486, 493].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людеи въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Лаврина Артмановича'' (16 верасьня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 386.</ref>; ''людеи у Еишиском повете… а Лаврина Ертмановича'' (1522—1529 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 392.</ref>; ''Christophorus Hartmon, [[Ліцьвіны|Lithuanus]]'' (1619 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartmon#v=snippet&q=Hartmon&f=false S. 239].</ref>; ''mała kamienica jej m. p. Hertmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 35.</ref>, ''kamienica p. Hartmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 64.</ref> (1690 год); ''Jan Hertman, bojarzyn zachoży'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 171].</ref>; ''Joannes Hertman'' (1740 год)<ref name="Dacewicz-2002-127">Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 127.</ref>; ''Simon Hertman'' (1742 год)<ref name="Dacewicz-2002-127"/>; ''Jakub Erdman'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 120.</ref>; ''Apolinary Erdman'' (1791, 1793—1794 і 1796 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 160.</ref>; ''Piotr Hertman — radca miasta jego królewskiey mości Grodna'' (4 студзеня 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 235.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=1VwjAQAAMAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 257—258].</ref>; ''Anna Hirtman'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Hirtman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Judyta Artman'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Artman&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Wiłkomierz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''grób Jana Ertmana'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 271.</ref>. == Носьбіты == * [[Гартман фон Аўэ]] (каля 1170—1210) — эпічны і лірычны паэт нямецкага [[Сярэднявечча]] * [[Гартман (граф Вюртэмбэргу)|Гартман]] (каля 1160 — каля 1240) — граф [[Вюртэмбэрг]]у * [[Гартман Шэдэль]] (1440—1514) — нямецкі лекар, гуманіст і гісторык * Юры Эрдман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[крычаў]]скі ў 1713 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 211.</ref> * Тадэвуш Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[Полацак|полацкі]] ў 1724 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 90.</ref> * [[Гартман Вітвэр]] ​​(1774—1825) — [[львоў]]скі скульптар аўстрыйскага паходжаньня эпохі [[клясыцызм]]у * Міхаіл Эрдман — праваслаўны сьвятар-беларус у [[Друя|Друі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Мікалай Эрдман (1889—?) — [[Беларусы|беларус]] з [[Краслаўка|Краслаўкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Эрдман Мікалай Іванавіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902) Эрдман Вікенцій Панкратавіч (1902)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Асьвея|Асьвеі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Эрдман Вікенцій Ігнатавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вітольд Эрдман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Эрдман Вітольд Іосіфавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Баляслаў Эрдман (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1911) Эрдман Баляслаў Пятровіч (1911)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Апалінар Эрдман (1913—?) — беларус з ваколіцаў Полацку, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Эрдман Апалінар Пятровіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Эрдманаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>. Эрдманы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> і 1861<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> гады і касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Эртманы (Ertman) і Эртмановічы (Ertmanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 480.</ref>. [[Эрдманы]] гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>{{Літаратура/ЭСБЭ|Эрдманы|аўтар = |том = XLI|старонкі = 3}}</ref> з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76.</ref>. Эрдманы — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 267.</ref>. Гартманы (Hartman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 155.</ref>. Гердманы (Herdman) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 65.</ref>. Эртман (Ertman), Гартман (Hartman) і Гертман (Hertman) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гардзь|Гарт]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гард}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hlnys75o1h12xh8pmbf12zbkgozvbd7 2680314 2680313 2026-07-24T10:49:02Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680314 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гартман |лацінка = Hartman |арыгінал = Hartman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гардзь|Hardt]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Гертман, Артман, Гердман, Эртман, Эрдман, Гіртман |вытворныя = |зьвязаныя = Manhardt }} '''Гартман''' (''Артман''), '''Гертман''' (''Эртман'', ''Гіртман''), '''Гердман''' (''Эрдман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гардман, Гартман, Гертман, Эрдман або Эртман (Hardman, Hartman, Hertman, Erdmann, Ertman) і Мангарт (Manhardt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA420&dq=Man+hardt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj3qOCHld-CAxWf0gIHHWNUA1IQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Man%20hardt%20namenkunde&f=false S. 420].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hardman%2C+Erdmann%2C+Ertman#v=snippet&q=Hardman%2C%20Erdmann%2C%20Ertman&f=false S. 755—756].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Hartman Hartman], Nordic Names</ref><ref>Jones G. F. German-American Names. — Genealogical Publishing Com, 2006. [https://books.google.by/books?id=t1hJTv3BxxgC&pg=PA143&dq=Erdmann+name+Erde+man&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidter6nqX-AhUDLewKHYlrD1EQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Erdmann%20name%20Erde%20man&f=false P. 143].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hartman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 249.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] бытавалі прозьвішчы Hartmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HARTMANN&ofb=buetow&modus=&lang=de HARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Artmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ARTMANN&ofb=schivelbein&modus=&lang=de ARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Artman''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Artman#v=snippet&q=Artman&f=false S. 13].</ref>. У 1625 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Hartman, Regiomontanus Borussus'', у 1642 годзе — ''David Erdman, Mariaeburgensis Prussus'', у 1647 годзе — ''Adamus Samuel Harttmannus, Thorunio Borussus… Paulus Hartmannus, Thorunensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartman#v=snippet&q=Hartman&f=false S. 288, 433, 486, 493].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людеи въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Лаврина Артмановича'' (16 верасьня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 386.</ref>; ''людеи у Еишиском повете… а Лаврина Ертмановича'' (1522—1529 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 392.</ref>; ''Christophorus Hartmon, [[Ліцьвіны|Lithuanus]]'' (1619 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartmon#v=snippet&q=Hartmon&f=false S. 239].</ref>; ''mała kamienica jej m. p. Hertmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 35.</ref>, ''kamienica p. Hartmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 64.</ref> (1690 год); ''Jan Hertman, bojarzyn zachoży'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 171].</ref>; ''Joannes Hertman'' (1740 год)<ref name="Dacewicz-2002-127">Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 127.</ref>; ''Simon Hertman'' (1742 год)<ref name="Dacewicz-2002-127"/>; ''Jakub Erdman'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 120.</ref>; ''Apolinary Erdman'' (1791, 1793—1794 і 1796 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 160.</ref>; ''Piotr Hertman — radca miasta jego królewskiey mości Grodna'' (4 студзеня 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 235.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=1VwjAQAAMAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 257—258].</ref>; ''Anna Hirtman'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Hirtman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Judyta Artman'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Artman&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Wiłkomierz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''grób Jana Ertmana'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 271.</ref>. == Носьбіты == * [[Гартман фон Аўэ]] (каля 1170—1210) — эпічны і лірычны паэт нямецкага [[Сярэднявечча]] * [[Гартман (граф Вюртэмбэргу)|Гартман]] (каля 1160 — каля 1240) — граф [[Вюртэмбэрг]]у * [[Гартман Шэдэль]] (1440—1514) — нямецкі лекар, гуманіст і гісторык * Юры Эрдман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[крычаў]]скі ў 1713 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 211.</ref> * Тадэвуш Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[Полацак|полацкі]] ў 1724 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 90.</ref> * [[Гартман Вітвэр]] ​​(1774—1825) — [[львоў]]скі скульптар аўстрыйскага паходжаньня эпохі [[клясыцызм]]у * Міхаіл Эрдман — праваслаўны сьвятар-[[беларусы|беларус]] у [[Друя|Друі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Мікалай Эрдман (1889—?) — беларус з [[Краслаўка|Краслаўкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Эрдман Мікалай Іванавіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902) Эрдман Вікенцій Панкратавіч (1902)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Асьвея|Асьвеі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Эрдман Вікенцій Ігнатавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вітольд Эрдман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Эрдман Вітольд Іосіфавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Баляслаў Эрдман (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1911) Эрдман Баляслаў Пятровіч (1911)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Апалінар Эрдман (1913—?) — беларус з ваколіцаў Полацку, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Эрдман Апалінар Пятровіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Эрдманаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>. Эрдманы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> і 1861<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> гады і касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Эртманы (Ertman) і Эртмановічы (Ertmanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 480.</ref>. [[Эрдманы]] гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>{{Літаратура/ЭСБЭ|Эрдманы|аўтар = |том = XLI|старонкі = 3}}</ref> з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76.</ref>. Эрдманы — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 267.</ref>. Гартманы (Hartman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 155.</ref>. Гердманы (Herdman) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 65.</ref>. Эртман (Ertman), Гартман (Hartman) і Гертман (Hertman) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гардзь|Гарт]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гард}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rr9zv07nxabummteo2vtsahp8eymhw3 2680342 2680314 2026-07-24T11:54:38Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680342 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гартман |лацінка = Hartman |арыгінал = Hartman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гардзь|Hardt]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Гертман, Артман, Гердман, Эртман, Эрдман, Гіртман |вытворныя = |зьвязаныя = Manhardt }} '''Гартман''' (''Артман''), '''Гертман''' (''Эртман'', ''Гіртман''), '''Гердман''' (''Эрдман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гардман, Гартман, Гертман, Эрдман або Эртман (Hardman, Hartman, Hertman, Erdmann, Ertman) і Мангарт (Manhardt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA420&dq=Man+hardt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj3qOCHld-CAxWf0gIHHWNUA1IQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Man%20hardt%20namenkunde&f=false S. 420].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hardman%2C+Erdmann%2C+Ertman#v=snippet&q=Hardman%2C%20Erdmann%2C%20Ertman&f=false S. 755—756].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Hartman Hartman], Nordic Names</ref><ref>Jones G. F. German-American Names. — Genealogical Publishing Com, 2006. [https://books.google.by/books?id=t1hJTv3BxxgC&pg=PA143&dq=Erdmann+name+Erde+man&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidter6nqX-AhUDLewKHYlrD1EQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Erdmann%20name%20Erde%20man&f=false P. 143].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hartman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 249.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] бытавалі прозьвішчы Hartmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HARTMANN&ofb=buetow&modus=&lang=de HARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Artmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ARTMANN&ofb=schivelbein&modus=&lang=de ARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Artman''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Artman#v=snippet&q=Artman&f=false S. 13].</ref>. У 1625 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Hartman, Regiomontanus Borussus'', у 1642 годзе — ''David Erdman, Mariaeburgensis Prussus'', у 1647 годзе — ''Adamus Samuel Harttmannus, Thorunio Borussus… Paulus Hartmannus, Thorunensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartman#v=snippet&q=Hartman&f=false S. 288, 433, 486, 493].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людеи въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Лаврина Артмановича'' (16 верасьня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 386.</ref>; ''людеи у Еишиском повете… а Лаврина Ертмановича'' (1522—1529 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 392.</ref>; ''Christophorus Hartmon, [[Ліцьвіны|Lithuanus]]'' (1619 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartmon#v=snippet&q=Hartmon&f=false S. 239].</ref>; ''mała kamienica jej m. p. Hertmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 35.</ref>, ''kamienica p. Hartmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 64.</ref> (1690 год); ''Jan Hertman, bojarzyn zachoży'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 171].</ref>; ''Joannes Hertman'' (1740 год)<ref name="Dacewicz-2002-127">Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 127.</ref>; ''Simon Hertman'' (1742 год)<ref name="Dacewicz-2002-127"/>; ''Jakub Erdman'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 120.</ref>; ''Apolinary Erdman'' (1791, 1793—1794 і 1796 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 160.</ref>; ''Piotr Hertman — radca miasta jego królewskiey mości Grodna'' (4 студзеня 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 235.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=1VwjAQAAMAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 257—258].</ref>; ''Anna Hirtman'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Hirtman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Judyta Artman'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Artman&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Wiłkomierz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''grób Jana Ertmana'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 271.</ref>. == Носьбіты == * [[Гартман фон Аўэ]] (каля 1170—1210) — эпічны і лірычны паэт нямецкага [[Сярэднявечча]] * [[Гартман (граф Вюртэмбэргу)|Гартман]] (каля 1160 — каля 1240) — граф [[Вюртэмбэрг]]у * [[Гартман Шэдэль]] (1440—1514) — нямецкі лекар, гуманіст і гісторык * Юры Эрдман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[крычаў]]скі ў 1713 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 211.</ref> * Тадэвуш Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[Полацак|полацкі]] ў 1724 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 90.</ref> * [[Гартман Вітвэр]] ​​(1774—1825) — [[львоў]]скі скульптар аўстрыйскага паходжаньня эпохі [[клясыцызм]]у * Міхаіл Эрдман — праваслаўны сьвятар-[[беларусы|беларус]] у [[Друя|Друі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Гіляры Гертман — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref> * Мікалай Эрдман (1889—?) — беларус з [[Краслаўка|Краслаўкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Эрдман Мікалай Іванавіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902) Эрдман Вікенцій Панкратавіч (1902)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вікенці Эрдман (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Асьвея|Асьвеі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Эрдман Вікенцій Ігнатавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Вітольд Эрдман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Эрдман Вітольд Іосіфавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Баляслаў Эрдман (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1911) Эрдман Баляслаў Пятровіч (1911)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Апалінар Эрдман (1913—?) — беларус з ваколіцаў Полацку, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Эрдман Апалінар Пятровіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Эрдманаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>. Эрдманы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> і 1861<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> гады і касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Эртманы (Ertman) і Эртмановічы (Ertmanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 480.</ref>. [[Эрдманы]] гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>{{Літаратура/ЭСБЭ|Эрдманы|аўтар = |том = XLI|старонкі = 3}}</ref> з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76.</ref>. Эрдманы — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 267.</ref>. Гартманы (Hartman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 155.</ref>. Гердманы (Herdman) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 65.</ref>. Эртман (Ertman), Гартман (Hartman) і Гертман (Hertman) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гардзь|Гарт]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гард}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ph8fg4vyaivz6io0mwusg5mx7i8a7if Рымейка 0 265944 2680240 2677854 2026-07-23T23:40:17Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680240 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рымейка |лацінка = Rymiejka |арыгінал = Rimicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рым (імя)|Rimo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рымка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рымейка''' (''Рымка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рыміка (Rimicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rimicho#v=snippet&q=Rimicho&f=false S. 355, 1273].</ref>. Іменная аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymko (Rymka)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 208.</ref>. У 1639 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Mathias Rimmeck, Marggraboviensis Borussus'', у 1641 годзе — ''Matthias Riemek, Margrabova-Borussus ''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Mathias+Rimmeck%22#v=snippet&q=%22Mathias%20Rimmeck%22&f=false S. 405, 425].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Римеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Римеику у Колтянех чоловекь [[Бірэйка|Бирнеико]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''viginti homines tributarios… sextus Rimeyko'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 271.</ref>; ''Римейковича Юшка'' (каля 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0&f=false С. 47].</ref>; ''Римъко Марътиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Кгедвилъ Римеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref> (1528 год); ''Рымко Янкович… Римко Павлович… Римко Петрашович… Римко Янович… Римейко Юревич'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGicrOtdeCAxWVg_0HHZGFC0IQ6AF6BAgHEAI P. 29, 49, 198, 209, 212, 233].</ref>; ''Georgius Rimkaw, Lituanus'' (1571 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rimkaw#v=snippet&q=Rimkaw&f=false S. 50].</ref>; ''до нивы Яна Рымейковича, подданого'' (30 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 170].</ref>.; ''подданые пана его млсти Петръ Станиславовичъ а Матей Рымейковичы'' (7 лістапада 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B&f=false С. 444].</ref>; ''Adam Rymeyko'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''Adamus Rymkowicz'' (1 кастрычніка 1666 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 4: N—R. — Roma, 1989. P. 300.</ref>; ''Chrysostomus Rymeikiewicz'' (1714 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 114.</ref>; ''Jan Remeyko'' (5 студзеня 1763 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Remeyko#v=snippet&q=Remeyko&f=false С. 125].</ref>; ''Andrzej Rymejko'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rymejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Рымейка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * [[Гедзівіл]] Рымейкавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Рымка Янкавіч, Рымка Паўлавіч, Рымка Янавіч, Рымка Пятрашавіч і Рымейка Юр’евіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Ёсіф і Людвік Рымкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Вітольд Рымкевіч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Аляксандар Рымкевіч (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Рымейкі — прыгонныя зь мястэчка [[Майшагола|Майшаголы]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>. Рымейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> або Рымэйковічы (Rymeyko, Rymeykowicz) гербу [[Дуброва (герб)|Дуброва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 337.</ref>. Рымкевічы (Rymkiewicz) гербаў [[Божы Дар (герб)|Божы Дар]], [[Бонча (герб)|Бонча]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Помян]], [[Прыяцель]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref name="PES-1938-338">Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 338.</ref>. Рымкевічы або Рымковічы (Rymkiewicz, Rymkowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref name="PES-1938-338"/>. Рымэк (Rymek), Рымэйка (Rymeyko) і Рымкевіч (Rymkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Вёскі з назвай [[Рымкі]] існуюць на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай рым}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] p69btii3f5mkivvggw83eo9myk4heyq 2680302 2680240 2026-07-24T10:25:28Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680302 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рымейка |лацінка = Rymiejka |арыгінал = Rimicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рым (імя)|Rimo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рымка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рымейка''' (''Рымка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рыміка (Rimicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rimicho#v=snippet&q=Rimicho&f=false S. 355, 1273].</ref>. Іменная аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymko (Rymka)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 208.</ref>. У 1639 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Mathias Rimmeck, Marggraboviensis Borussus'', у 1641 годзе — ''Matthias Riemek, Margrabova-Borussus ''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Mathias+Rimmeck%22#v=snippet&q=%22Mathias%20Rimmeck%22&f=false S. 405, 425].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Римеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Римеику у Колтянех чоловекь [[Бірэйка|Бирнеико]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''viginti homines tributarios… sextus Rimeyko'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 271.</ref>; ''Римейковича Юшка'' (каля 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0&f=false С. 47].</ref>; ''Римъко Марътиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Кгедвилъ Римеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref> (1528 год); ''Рымко Янкович… Римко Павлович… Римко Петрашович… Римко Янович… Римейко Юревич'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGicrOtdeCAxWVg_0HHZGFC0IQ6AF6BAgHEAI P. 29, 49, 198, 209, 212, 233].</ref>; ''Georgius Rimkaw, Lituanus'' (1571 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rimkaw#v=snippet&q=Rimkaw&f=false S. 50].</ref>; ''до нивы Яна Рымейковича, подданого'' (30 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 170].</ref>.; ''подданые пана его млсти Петръ Станиславовичъ а Матей Рымейковичы'' (7 лістапада 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B&f=false С. 444].</ref>; ''Adam Rymeyko'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''Adamus Rymkowicz'' (1 кастрычніка 1666 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 4: N—R. — Roma, 1989. P. 300.</ref>; ''Chrysostomus Rymeikiewicz'' (1714 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 114.</ref>; ''Jan Remeyko'' (5 студзеня 1763 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Remeyko#v=snippet&q=Remeyko&f=false С. 125].</ref>; ''Andrzej Rymejko'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rymejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Рымейка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * [[Гедзівіл]] Рымейкавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Рымка Янкавіч, Рымка Паўлавіч, Рымка Янавіч, Рымка Пятрашавіч і Рымейка Юр’евіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Ёсіф і Людвік Рымкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Жыгімонт Рымкевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Вітольд Рымкевіч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Аляксандар Рымкевіч (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Рымейкі — прыгонныя зь мястэчка [[Майшагола|Майшаголы]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>. Рымейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> або Рымэйковічы (Rymeyko, Rymeykowicz) гербу [[Дуброва (герб)|Дуброва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 337.</ref>. Рымкевічы (Rymkiewicz) гербаў [[Божы Дар (герб)|Божы Дар]], [[Бонча (герб)|Бонча]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Помян]], [[Прыяцель]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref name="PES-1938-338">Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 338.</ref>. Рымкевічы або Рымковічы (Rymkiewicz, Rymkowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref name="PES-1938-338"/>. Рымэк (Rymek), Рымэйка (Rymeyko) і Рымкевіч (Rymkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Вёскі з назвай [[Рымкі]] існуюць на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай рым}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] o36pvx6d9vfhdunv9w2y4jdd44u70pr Гедзівіл 0 266050 2680262 2677240 2026-07-24T00:21:24Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680262 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґедзівіл |лацінка = Giedzivił / Hiedzivił |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Геда|Geda]] + [[Віла|Willo]] |варыянт = Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл |вытворныя = |зьвязаныя = [[Вільгет]] }} '''Гедзівіл''', '''Гедвіл''' (''Гетвіл'', ''Кедвіл''), '''Гідвіл''', '''Гадвіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вільгіт (Wilgyth) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Wilgyth#v=snippet&q=Wilgyth&f=false P. 497].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref name="Dajlida-2019-27">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref name="Dajlida-2019-27"/>. Такім парадкам, імя Гедзівіл азначае «пыхлівая воля»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref> (тое ж, што і [[Вільгет]]). Германскае паходжаньне імя Гедзівіл сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Gedwill (Gedwil)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GEDWILL&ofb=russ&modus=&lang=de GEDWILL (GEDWIL)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгедивилу у Медницех чоловекь [[Відзейка|Видеико]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Кгедивилу чоловека… от Кгедвилова сына'' (1449—1485 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 276.</ref>; ''Володко Кгидвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Нарвиль Кгедвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Кгедвилъ Даркгужовичъ… Миколаи Кгедвиловичъ… Кгедвилъ Римеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref>, ''Петръ Кгедвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Нарко Кгедвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref> (1528 год); ''Миколай Кедвилович… Кедвил [[Мазан|Можанович]]… Кгедвил Петрович… Кгедвил Янович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 49, 59, 71, 254, 354.</ref>; ''Наръвошъ Кедвеловичъ'' (14 красавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 65.</ref>; ''пана Миколая Щефановича Кгедвила'' (6 студзеня 1599 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 507.</ref>; ''Kazimierz Giedwiłł'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 285.</ref>; ''Kazimierz Giedwił'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 306, 328.</ref>; ''Hrehory Krzysztof Giedwiłowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 81.</ref>, ''na miejscu P. Wawrzyńca Gidwiłowicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 117.</ref> (1690 год); ''Giedwiły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Gadwil, bojarowie'' (26 жніўня 1765 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Gadwil#v=snippet&q=Gadwil&f=false С. 202].</ref>; ''Andrzey Giedwiłło, Starosta Wierzbowski'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 123.</ref>; ''Józef Giedwiło'' (5 лютага 1776 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 261.</ref>; ''Franciszek Giedwiłło'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giedwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Gietwił'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gietwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kowno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гедзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Валодзька Гідвілавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * [[Нарвіла|Нарвіль]] Гедвілавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гедвіл Даргужавіч — [[Цельшы|цельшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Гедвілавіч — цельшаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гедвіл [[Рымейка]]віч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар Гедвілавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Нарка Гедвілавіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Гедвіл Пятровіч і Гедвіл Янавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Балтрамей Стэфанавіч Гедвіл — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref name="ODVCA-1901-111">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83&f=false С. 111].</ref> * Сьцяпан Пятровіч Гедвіл — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref name="ODVCA-1901-111"/> * Мікалай Стэфанавіч Гедвіловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 63.</ref> * Іван Гедвіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 22.</ref> Гедвілы (Giedwiłł, Giedwiłło) гербаў [[Даліва (герб)|Даліва]], [[Стрэмя]], [[Шаптыцкі (герб)|Шаптыцкі]] і [[Яліта]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 496—497.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 272.</ref>. Гедвілы (Giedwiłł) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 80.</ref>. Гідвілы (Gidwiłło) гербаў Даліва і Шаптыцкі<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref> — літоўскі шляхецкі род. Гедвілы (Giedwiłło) гербу [[Вянява (герб)|Вянява]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 4. — Менск, 2016. С. 767.</ref>. Гедвіля (Giedwillo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1605 годзе ўпаміналася сяло Гетвілавічы ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 224].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Геда]] * [[Віла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай гед}} {{Імёны з асновай віл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] dktdqrii0rs2vf0bv8gw4qi5gjx3oix Нартаўт 0 266288 2680177 2680077 2026-07-23T21:57:50Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680177 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нартаўт |лацінка = Nartaŭt |арыгінал = Nartolt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нарт|North]] + [[Вальда (імя)|Walt]] |варыянт = Нарталт, Ніртаўт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нартаўт''' (''Нарталт'', ''Ніртаўт''), '''Нартальд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норталд, Нарталд або Нарталт (Nortold<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Nartold, Nartolt<ref name="Morlet-1971-172">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nartold#v=snippet&q=Nartold&f=false S. 1153].</ref><ref name="Morlet-1971-172"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нарт|норд- (нард-)]] паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] nord 'поўнач'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 182.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Нартаўт германскаму імю Nortold сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Нартаўт складаецца з асноваў [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Нартаўт азначае «захаваньне роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Нартаўт: ''Nartawt'' (1398 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nartawt#v=snippet&q=Nartawt&f=false S. 66].</ref>. Прозьвішча Нарталт (Nartołt) адзначалася ў [[Мазовія|мазавецкім]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Пжасныш|Пжаснышы|pl|Przasnysz}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=S&exac=&search_lastname=Narto%C5%82t&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Nartołt], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ego quidem nobilis Nicolaus Nartholthovycz'' (1473 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 331.</ref>; ''coram Nicolao Nartholth'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 414.</ref>; ''Chvyethko Nartholthovycz'' (23 красавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 567.</ref>; ''Chvyetko Nartholthovycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 621.</ref>, ''Chwyethko Nartholthovycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 623.</ref> (1501 год); ''Martinus Chvyethko Nartholthovycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 625.</ref>, ''Chvyethko Nartholthowycz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 631.</ref> (1502 год); ''Янушко Нартовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>; ''Jan Nartowt'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 310, 330.</ref>; ''Kazimierz Nirtowt'' (1667 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Nirtowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ród Nartowtów w Kotnianach: p. Matiasz Nartowt'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 151.</ref>; ''Jacobus Nartoftt'' (26 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Нарталд ({{†}} па 984) — біскуп [[Апт]]у<ref>Gallia christiana novissima. — Montbéliard, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Im07AQAAMAAJ&q=episcopum+Nartoldum#v=snippet&q=episcopum%20Nartoldum&f=false P. 213].</ref> * Нартальд (Nartoldus z Powsina) — шляхціч з [[Поўсін]]а (цяпер прадмесьце [[Варшава|Варшавы]]), які ўпамінаецца паміж 1414 і 1425 гадамі<ref>[http://www.agad.gov.pl/MK_3/MK3_indeks.pdf Metryka ks. Janusza I (1414—1425)], Archiwum Główne Akt Dawnych. Metryka Koronna. Sygn. MK3, k. 1-127.</ref> * Мікалай Нартаўтавіч (Нарталт) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ў 1473 годзе зрабіў наданьне касьцёлу ў [[Палонка|Палонцы]] * Янушка Нартаўтавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Крыштап Мацеевіч Нартаўтовіч — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. С. 214.</ref> З XVI ст. прыдомкам Нартаўт карыстаўся шляхецкі род [[Улятоўскія|Улятоўскіх]] гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Nartowt#v=snippet&q=Nartowt&f=false S. 82].</ref>. Нартаўты (Nartowt) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 454.</ref>. Нартаўты і Ныртаўты — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Нартаўты]], на памежжы гістарычных [[Мазовія|Мазовіі]] і [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляшша]] — [[Расахатэ Нартолты]]. == Глядзіце таксама == * [[Нарт|Норд]] * [[Вальда (імя)|Вальда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай валд}} {{Імёны з асновай тэўд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] e5qx2508xokraz7riufj1le5pyqn4my Бэйнар 0 266466 2680183 2679969 2026-07-23T22:31:17Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680183 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэйнар |лацінка = Bejnar |арыгінал = Beinher |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]] * Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref> * Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref> * Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref> * Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ёсіф Бейнер (1906—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref> Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>. Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>. Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]]. == Глядзіце таксама == * [[Бейнь|Бейн]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бейн}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] l7ji24k3xgpd6szm40n19cvltxgsbo2 2680184 2680183 2026-07-23T22:32:38Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680184 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэйнар |лацінка = Bejnar |арыгінал = Beinher |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]] * Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref> * Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref> * Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref> * Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref> Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>. Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>. Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]]. == Глядзіце таксама == * [[Бейнь|Бейн]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бейн}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] l8om750jmys8d0zurqbw28tr86nt9jb 2680220 2680184 2026-07-23T23:20:52Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680220 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэйнар |лацінка = Bejnar |арыгінал = Beinher |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]] * Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref> * Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref> * Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref> * Уладзіслаў Бейнаровіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 14.</ref> * Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref> Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>. Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>. Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]]. == Глядзіце таксама == * [[Бейнь|Бейн]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бейн}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kf94hg25b2q8f05sc7wi38eqhkomhni 2680221 2680220 2026-07-23T23:21:27Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680221 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэйнар |лацінка = Bejnar |арыгінал = Beinher |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]] * Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref> * Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref> * Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref> * Баляслаў, Жыгімонт, Ксавэр і Ўладзіслаў Бейнаровічы — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 14.</ref> * Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref> Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>. Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>. Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]]. == Глядзіце таксама == * [[Бейнь|Бейн]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бейн}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] iw9pfvpri6nangvr7ituoijxmoy33oh 2680340 2680221 2026-07-24T11:52:19Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680340 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэйнар |лацінка = Bejnar |арыгінал = Beinher |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]] * Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе * Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref> * Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref> * Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref> * Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref> * Баляслаў, Жыгімонт, Ксавэр і Ўладзіслаў Бейнаровічы — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 14.</ref> * Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref> Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>. Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>. Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]]. == Глядзіце таксама == * [[Бейнь|Бейн]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бейн}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 97kw22u2dpg9umdambcp4vsqg1ka1z9 Лютэр (імя) 0 266519 2680265 2674398 2026-07-24T00:28:11Z ~2026-41082-80 99080 /* Прозьвішча */ 2680265 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Лютэр |лацінка = Luter |арыгінал = Luther |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Лют|Liut]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Лютар, Людэр, Людар, Літэр, Літар, Лідэр |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Лютэр''', '''Лютар''', '''Людэр''', '''Людар''', '''Літэр''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Лютэр, Лютар, Людэр, Людар або Літэр (Luther, Liuter, Liutar, Liuder, Liudar, Litterius) і Герылют (Herileut) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liutar%2C+Liudar#v=snippet&q=Liutar%2C%20Liudar&f=false S. 1031, 1043—1044].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Liutheri Liutheri], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Лют|-люд- (-лют-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Лютвін|Людвін]], [[Людкен]], [[Люмонт|Людамонт]]; германскія імёны Liudwin, Luidikin, Ludimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liuþs, leuda 'люд, людзі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Luter (Lutir)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 165.</ref>. У 1600 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Luder, Auristeus Borussus'', у 1640 годзе — ''Petrus Luderus, Conicensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Luder#v=snippet&q=Luder&f=false S. 154, 411].</ref>. У 1647 годзе ў папскай сэмінарыі ў [[Бранева|Браўнсбэргу]] навучаўся ''Joannes Lider, Prutenus''<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 93.</ref>. У Польшчы ([[Памяранія]]) у 1606 годзе адзначалася прозьвішча Luder<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 364.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подле земль пана Кгедройтя и Станислава Лютара'' (1554 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 67].</ref>; ''Jurko Liuter'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Liuter#v=snippet&q=Liuter&f=false С. 474].</ref>; ''Яцъко Лютаренъко… Феско Люторенъко… Степанъ Лютеръ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 169, 356, 466.</ref>; ''Magdalena Ludarówna'' (1727 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1700&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Luteryszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tadeusz Lutorowicz'' (6 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 414, 420—421.</ref>; ''Florian Lutorowicz, komornik pow. kow. <…> przez Floriana Luterowicza, komornika pow. kow.'' (7 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 384, 412.</ref>; ''Tomasz Liderowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Liderowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Lutarewicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Lutarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kiernów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Literowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Literowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Ludorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Ludorowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Edward Litorowicz'' (1940 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa - Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>. == Носьбіты == === Імя === * [[Лютэр фон Браўншвайг]] (~1275-1335) — [[Сьпіс вялікіх магістраў Тэўтонскага Ордэну|вялікі магістр Тэўтонскага ордэну]] * [[Лютэр Бэрбанк]] (1849—1926) — амэрыканскі [[Батаніка|батанік]] * [[Марцін Лютэр Кінг]] (1929—1968) — амэрыканскі прапаведнік, змагар за правы [[Афраамэрыканцы|афраамэрыканцаў]] * [[Лютэр Вэндрас]] (1951—2005) — амэрыканскі [[рытм-энд-блюз]]авы сьпявак === Прозьвішча === * [[Марцін Лютэр]] (1483—1546) — нямецкі сьвятар XVI стагодзьдзя, пачынальнік [[Рэфармацыя|рэфармацыйнага руху]] * Станіслаў Лютар — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1554 годзе * Станіслаў Вашкевіч Лютэр — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1606 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0&f=false С. 240].</ref> * Грышка Лютар — жыхар вёскі [[Вішнеўка|Вішнеўкі]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230347/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/658-usnazh-kurchevtsy-vishnevka-inventar-1770-g Уснаж, Курчевцы, Вишневка инвентарь 1770 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2016 г.</ref> * [[Карл Тэадор Робэрт Лютэр]] (1822—1900) — нямецкі [[Астраномія|астраном]] * [[Ганс Лютэр]] (1879—1962) — нямецкі дзяржаўны дзяяч * Адам, Іван і Флярыян Літаровічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 24.</ref> * Аляксей Даніілаў Лютаровіч — шляхціч з [[Аколіца (Менская вобласьць)|Аколіцы]], які спачыў на могілках пры касьцёле ў 1912 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 48.</ref> * Адэля Лютарэвічова — жыхарка Аколіцы, якая спачыла на каталіцкіх могілках у 1916 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 50.</ref> * Антон Лютарэвіч (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Лютарэвіч Антон Мікалаевіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Юліян Лютаровіч (1882—?) — беларус з ваколіцаў Смалявічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AE%D0%BB%D1%96%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Лютаровіч Юліян Сямёнавіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Сяргей Літаровіч (1890—?) — беларус з [[Барысаў|Барысава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%94%D0%B7%D0%BC%D1%96%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Літаровіч Сяргей Дзмітрыевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Лютаровічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існаваў «абруб» Людэры (''Людеры'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B&f=false С. 175].</ref>. На 1884—1903 гады існавала вёска Людары ў Шавельскім павеце Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/470 S. 470].</ref><ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 405.</ref>. На 1910 год існавала вёска Лютраўка ў Чэрыкаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 212.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Лют]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай люд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] oostjjzhwkgu3p0fqksuo7xgs4qqtb2 Кімбар 0 266539 2680300 2679767 2026-07-24T10:22:14Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680300 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімбар |лацінка = Kimbar |арыгінал = Gimber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Гімбар, Гімбэр, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кімбір |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref> * Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст. * Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох * Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref> * Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref> * Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref> * Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/> * Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]] * Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]] * Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref> * Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref> * Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/> * Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>. Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>. Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>. Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. [[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>. Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>. У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>. На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>. У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6q26pohxzjg4533hs73q4q2bn75au7j 2680325 2680300 2026-07-24T11:24:41Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680325 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кімбар |лацінка = Kimbar |арыгінал = Gimber |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]] |варыянт = Гімбар, Гімбэр, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кімбір |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref> * Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст. * Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох * Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref> * Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref> * Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref> * Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/> * Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]] * Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]] * Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref> * Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref> * Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Міхал і Юльян Кімбары — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/> * Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>. Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>. Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>. Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>. [[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>. Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>. У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>. На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>. У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Глядзіце таксама == * [[Гін]]а * [[Бар (імя)|Бара]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гін}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 3hma85pgjos1m361ftigs825yv3t85h Мінгін 0 266851 2680301 2673834 2026-07-24T10:23:38Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680301 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мінґін |лацінка = Mingin / Minhin |арыгінал = Mennigen |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мін|Menno]] + [[Гін|Genno]] <br> Menno + [[суфікс]] -кін (-kin) |варыянт = Менгін, Мінген, Мінкін, Мэнкін |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мінгін''', '''Мінген''', '''Менгін''', '''Мінкін''', '''Мэнкін''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мінкін, Менікін або Менкен, пазьней Мэніген (Minchin<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Minchin#v=snippet&q=Minchin&f=false P. 247—248].</ref>, Mennikin, Menekinus<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 405.</ref>, Menken<ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. S. 71.</ref>, Mennigen<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Mennigen#v=snippet&q=Mennigen&f=false S. 62].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mennikin#v=snippet&q=Mennikin&f=false S. 1089].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>, а аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Гінет]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Genet) — ад гоцкага gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Menken<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MENKEN&ofb=memelland&modus=&lang=de MENKEN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людеи [[Меднікі|Медницкого]] повета за [[Вяльля|Велею]]… а Павила Менкгиновича'' (25 верасьня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 328.</ref>; ''до бояр Минъкгенов'' (26 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 266.</ref>; ''Adam Mingin''<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 299, 303, 325.</ref>, ''Walenti Stanisławowicz Mingin''<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 310, 330.</ref>, ''Marek Mingin''<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 326, 339.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Stefanem Minginem''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 192.</ref>, ''Jan Stefanowicz Kojalewicz z Mingin''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 196.</ref>, ''od p. Mikołaja Mingina… p. Matyjasz Mingin po rodzicu Andrzeju Minginie z p. Janem Minginem; p. Mikołaj Mingin po rodzicu Walentym Minginie niedzielnego z Wojciechem i Władysławem Minginami''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 198.</ref> (1690 год); ''Cristina Minginowna'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Michał Minginowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Minginowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Dorothea Menkin'' (1776 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I123164&lang=de Dorothea MENKIN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Antoni Mingin'' (20 верасьня 1789 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Mingin#v=snippet&q=Mingin&f=false С. 560].</ref>; ''Zachar Minginowicz'' (15 сакавіка 1794 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Minginowicz#v=snippet&q=Minginowicz&f=false С. 203].</ref>; ''Marcjanna Minginiewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Minginiewicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Mingin'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Mingin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Minkin'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=3593&search_lastname=Minkin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Michaliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentyna Mingin'' (10 жніўня 1886 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 110.</ref>. == Носьбіты == * Адам, Валенці Станіслававіч і Марак Мінгіны — [[Ліцьвіны|літоўскія шляхцічы]], якія засьведчылі [[Кейданская унія|Кейданскую унію]] * Вольга Рубанава-Мінгіновіч (Рубаніха; 1896—?) — беларуская грамадзкая дзяячка і пэдагог<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Фэлікс Мінгін — ксёндз-[[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Марыя Мінгіновіч-Сіліч (1897—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87-%D0%A1%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%87_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1897) Мінгіновіч-Сіліч Марыя Антонаўна (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Мінгіны (Mingin) гербу [[Сыракомля (герб)|Сыракомля]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 294.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Мінгены (Mingen) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Бытам]]скага павету<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 278.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Мін]] * [[Гін]]а == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай мін}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kjdkfdjgimm9h99sqi9bh7tx9t91ksl Сургонт 0 266916 2680241 2674252 2026-07-23T23:41:55Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680241 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурґонт |лацінка = Surgont / Surhont |арыгінал = Sisigunda <br> Surgant |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]] |варыянт = Сыргунт, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант |вытворныя = [[Саргонт]] |зьвязаныя = }} '''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Адам Сурконт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>. Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Гунт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай гунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] g0gsgjt9g6o4tf144d9fllmwwbzhr3j 2680242 2680241 2026-07-23T23:42:11Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680242 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурґонт |лацінка = Surgont / Surhont |арыгінал = Sisigunda <br> Surgant |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]] |варыянт = Сыргунт, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант |вытворныя = [[Саргонт]] |зьвязаныя = }} '''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Адам і Артур Сурконты — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>. Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Гунт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай гунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gfz2oq8q8ybg0bic9q34eru7osdgqy1 2680245 2680242 2026-07-23T23:43:33Z ~2026-41082-80 99080 2680245 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурґонт |лацінка = Surgont / Surhont |арыгінал = Sisigunda <br> Surgant |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]] |варыянт = Сыргунт, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант |вытворныя = [[Саргонт]] |зьвязаныя = }} '''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Адам, Артур, Валяр’ян, Кіпрыян і Павал Сурконты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>. Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Гунт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай гунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nvg98abf081yl21z1ovcl93iq6lm6pi 2680246 2680245 2026-07-23T23:44:06Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680246 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурґонт |лацінка = Surgont / Surhont |арыгінал = Sisigunda <br> Surgant |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]] |варыянт = Сыргунт, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант |вытворныя = [[Саргонт]] |зьвязаныя = }} '''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Адам, Артур, Валяр’ян, Вікенці, Восіп, Кіпрыян, Павал і Сьцяпан Сурконты — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>. Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Гунт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай гунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mu683t4aucovauih1p3163fmhleqjte 2680247 2680246 2026-07-23T23:44:39Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680247 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сурґонт |лацінка = Surgont / Surhont |арыгінал = Sisigunda <br> Surgant |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]] |варыянт = Сыргунт, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант |вытворныя = [[Саргонт]] |зьвязаныя = }} '''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Адам, Артур, Валяр’ян, Вікенці, Восіп, Кіпрыян, Павал і Сьцяпан Сурконты і Ануфры Сургонт — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>. Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сыр (імя)|Сыры]] * [[Гунт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай сір}} {{Імёны з асновай гунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] m1g7exgxc1cuzfnlogc6qnhtmlt9hur Герын 0 266927 2680294 2674504 2026-07-24T10:18:15Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680294 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґерын |лацінка = Gieryn / Hieryn |арыгінал = Gerin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Gero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}} |варыянт = Гірын, Гарын, Гірынь, Герэнь, Гірэн, Кірэн |вытворныя = [[Керун]] |зьвязаныя = }} '''Герын''' (''Гірын'', ''Гірынь'', ''Гарын'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Герын, Гірын або Гарын (Gerin, Girin<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=Girin#v=snippet&q=Girin&f=false P. 108].</ref>, Girinus<ref>Frank T. Studien zu italienischen Memorialzeugnissen des XI. und XII. Jahrhunderts. — Berlin; New York, 1991. S. 244.</ref>, Garin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerin#v=snippet&q=Gerin&f=false 573], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Garin#v=snippet&q=Garin&f=false 601].</ref>. Іменная аснова [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Германт|Гермонт]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gerinus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 67.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Garene''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garene#v=snippet&q=Garene&f=false S. 28].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Герын (Geryn)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 116.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Полочане… а з мещанъ Кгирина'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 420.</ref>; ''Гирина вдова'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 225].</ref>; ''Girin'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; ''Hory: p. Tomasz Giryń'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 167.</ref>; ''xiędza Marcina Giryna, kommendarza [[Вяліж|Wieliskiego]]'' (10 верасьня 1714 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 22. — Витебск, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JHkZAAAAYAAJ&q=Giryna#v=snippet&q=Giryna&f=false С. 196].</ref>; ''Obrąb Pupiszki. Stanisław Gieryn. [[Краслаўка|Krasławski]]'' (26 жніўня 1765 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpJOAQAAMAAJ&q=Gieryn#v=snippet&q=Gieryn&f=false С. 42].</ref>; ''Jegomość Pan Krzysztof Giryn'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Maciej Gieryn'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gieryn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Giren''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Gireń''}} (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gire%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica ], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''z Komkow… Janko syn Andrzeja Gieryn'' (20 лютага 1816 году)<ref>Kuryer litewski. Nr. 21, 1816. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=M25lAAAAcAAJ&q=Gieryn#v=snippet&q=Gieryn&f=false S. 88, 92, 99]</ref>; ''Katarzyna Giereń'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giere%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szydłowicze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elżbieta Girynowicz'' (1861 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=4000&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Герын — адзін з [[палятын]]аў пры двары [[Карл Вялікі|Карла Вялікага]] * Станіслаў Гірын — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Іван Кіраневіч (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кандраці Герын (1895—1938) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Норбэрт Гірын (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Герыны — [[парафія]]не касьцёлаў ў ваколіцах [[Дзьвінск|Дынабургу]], якія ўпамінаюцца канцы XVIII—XIX стагодзьдзях<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230402/http://www.arhisan.com/rodosloviya/a-jo/289-gerin-kursish-zhilvinskij-yukhnevich Герин, Курсиш, Жильвинский, Юхневич], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 верасьня 2015 г.</ref>. Гірыны гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] і [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 264, 500.</ref>. Гірыні або Гірыны (Giryń, Giryn) гербу [[Зьнін]] — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Араны|Аранаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 81, 273.</ref>. Гарыновічы (Garynowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 36.</ref>. Герын (''Gerin'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 656.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Гірыны]] і [[Гірынішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гірэнэн]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -ін}} {{Імёны з асновай ґер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ni60go06vlraaumym0dtzyjch5hd6cg Вітарт 0 267225 2680260 2679162 2026-07-24T00:18:43Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680260 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вітарт |лацінка = Vitart |арыгінал = Witart |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віт|Witt]] + [[Гардзь|Hart]] |варыянт = Вітард, Вітэрт, Віторт |вытворныя = [[Відарт]] |зьвязаныя = }} '''Вітарт''' (''Вітард'', ''Вітэрт''), '''Віторт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вітард або Вітарт (Witard, Vitardus<ref name="Morlet-1971-221">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 221.</ref>, Witart<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Witart#v=snippet&q=Witart&f=false P. 66].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Witard#v=snippet&q=Witard&f=false S. 1570].</ref><ref name="Morlet-1971-221"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віт|-віт-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Вітаўт (імя)|Віталт]], [[Бутавіт]]; германскія імёны Wittenus, Witolt, Botwith) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wit 'веда, розум, закон'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, [[Старасаксонская мова|старасаксонскага]] witan 'ведаць' або ад асновы [[Від (імя)|-від-]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 291.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Адпаведнасьць імя Вітарт германскаму імю Witard сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Вітарт складаецца з асноваў -віт- і [[Труда|-друд- (-трут-, -трот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Кондрут]]; германскія імёны Gautrude, Genedrudis, Cundrud), якая паходзіць ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Вітарт азначае «мажнасьць мудрасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адзначалася германскае імя Witrud<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Witrud#v=snippet&q=Witrud&f=false S. 74].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Виторту у Ковеньскои волости под Вешомъ земля'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>; ''Виторту у Лобунове шесть чоловеков'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''Янъ Витортъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Станко Витортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Романъ Витортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Михно Витортовичъ… Юшко Витортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Лаврин Витортовичъ… Римъко Витортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Якубъ Витортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''[[Бэрнат|Бернат]] Витортович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 360.</ref>; ''Витортъ Намонович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 23.</ref>; ''[[Нарэйка|Нарка]] Витортовича'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 37.</ref>; ''Abramiecz Witorczicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Witorczicz#v=snippet&q=Witorczicz&f=false С. 153].</ref>; ''Родъ Витортовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 715].</ref>, ''Балтромей Витортовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1302.</ref> (1567 год); ''у того Матея Щефановича Витортовича… тот же Матей Стефановичъ Витортовича'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 216—218].</ref>; ''я Ганна Воитеховна Витортовна Бояновского Станиславовая Чеховича… пану Якубе Воитеховичу Витортовича Бояновским'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 405.</ref>; ''Wojciech Witort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 76.</ref>, ''Paweł Witort''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 103.</ref> (1621 год); ''Nicolaus Witort'' (1640 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 441.</ref>; ''p. Jerzy Janowicz Witort po rodzicu Janie Witorcie z kupią od p. Jerzego Wojciechowicza Witorta''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 194.</ref>, ''Władysław Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 93.</ref>, ''Stefan Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 102.</ref>, ''Jerzy Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 142.</ref>, ''JM. Pani Piotrowa Witortowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 143.</ref>, ''Dawid z Witorta Rymgayło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 153.</ref>, ''Jarosz z Witorta Rymgayło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 160.</ref>, ''na miejscu Pawła Witorta''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 162.</ref>, ''Marcin Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 211.</ref>, ''Wojciech Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 212.</ref>, ''Bartłomiej Witort''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 213.</ref> (1690); ''Gieorgius Witort'' (1703 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Barbara Witartt'' (1752 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Witartt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witart'' (6 лістапада 1757 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/v/ V], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Antoni Witortt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Witortt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Witert'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Witert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kwetki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róża Wittort'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wittort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Witard'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Witard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Ponedele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Jana Wittorta'' (1860 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 357.</ref>; ''Faustyna Witord'' (1903 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Witord&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Вітарт (Віторт) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Ян Вітарт — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Станька Вітартавіч (Вітортавіч) — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Раман Вітартавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Міхна Вітартавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Юшка Вітартавіч — [[Відукля|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Вітартавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Рымейка|Рымка]] Вітартавіч — крожаўскі баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Вітартавіч — відуклеўскі баярын, які ўпамінаецца попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Войцехавіч Вітартовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 95.</ref> * Адам зь Вітарта [[Рымгайла]] — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1672—1691 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 146.</ref> * Мікалай Ян Вітарт — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Старадубскі павет|старадубскі]] ў 1693 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 303.</ref> * Ян Міхал Вітарт (1853—1903) — беларускі і польскі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 264.</ref> * Адольф Вітард — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 21.</ref> Вітартавічы (Вітортавічы) — [[Коўна|ковенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году Вітарты (Witort) гербаў [[Нячуя]], [[Сыракомля (герб)|Сыракомля]] і [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 852.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся зямля Вітартавічы (''Витортовичи'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]], Вітартаўскія нівы ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Вітарты (''Виторты'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 159.</ref>. У 1612 годзе ўпамінаўся маёнтак Вітартавічы ва Ўпіцкім павеце<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 419.</ref>. На памежжы гістарычных [[Вількамірскі павет|Вількаміршчыны]] і [[Упіцкі павет|Ўпіччыны]] існуе вёска [[Вітарты]]. == Глядзіце таксама == * [[Віт]] * [[Гардзь|Гарт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай віт}} {{Імёны з асновай гард}} {{Імёны з асновай друд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 62inkuosj5ygkj6n5rf6m13mw7q0lw3 Шат 0 267231 2680206 2678096 2026-07-23T23:02:55Z ~2026-41082-80 99080 2680206 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Шат |лацінка = Šat |арыгінал = Schat |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат, Сат |вытворныя = |зьвязаныя = [[Шацейка]], [[Шаціла]], [[Шадзібор]], [[Шадзівід]], [[Жадзьвін]] <br> [[Вісад|Вішад]] }} '''Шат''' (''Шаць''), '''Шад''' (''Шадзь'', ''Жад'', ''Зад''), '''Шата''' (''Жат'', ''Зат'', ''Жоць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ската, пазьней Шат або Шад (Scato, Schat, Schad<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова -шад- (-шат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -шад- (-шэд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для асновы -жад- прызнае за найбольш адэкватнае ''žãdas'' 'мова, голас', ''žadė́ti'' 'абяцаць', ''žãdinti'' 'абудзіць; стымуляваць', ''žadùs'' 'схільны даваць абяцаньні'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (''žãdas'', ''žadė́ti'' і ''žãdinti'' фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEadas&id=32002180000 žãdas], [http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEad%C4%97ti&id=32002240000 žadė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Сада (Sado<ref name="Morlet-1971-193">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>) і адпаведная іменная аснова -сад- (-сат-), якая паходзіць ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref name="Morlet-1971-193"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Шацейка|Шацейка (Шадзейка)]], [[Шаціла|Шаціла (Шацел)]], [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]. Адзначаліся германскія імёны Scazciho, Scazelo (Schätzel, Schadel), Saduinus, Wisadus{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sadebertus (Sade-[[Бэрт|bertus]]), Schädiger (Schädi-[[Гера (мужчынскае імя)|ger]])<ref name="Eule-1900-53">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sch%C3%A4diger+Schadwald#v=snippet&q=Sch%C3%A4diger%20Schadwald&f=false S. 53].</ref>, Sadhari (Sad-[[Гір|hari]])<ref name="Tosti">Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s1.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Sedeman (Sede-[[Ман|man]])<ref name="Briggs-2013-241">Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 241.</ref>, Schadrat (Schad-[[Рад|rat]])<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=%40Schadrat#v=snippet&q=%40Schadrat&f=false S. 161, 754].</ref>, Schadwald (Schad-[[Вальда (імя)|wald]])<ref name="Eule-1900-53"/>, Baldasadus ([[Больд|Balda]]-sadus), Gintschat ([[Гента (імя)|Gint]]-schat)<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gintschat#v=snippet&q=Gintschat&f=false S. 558, 720].</ref>, Vualtsadus ([[Вальда (імя)|Vualt]]-sadus)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50, 193, 214.</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Szader (Schader)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначаліся імёны ''Sed'', ''Zedwyd'', ''Schadwina''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 517, 519, 649.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sade / Zada'' (1385, 1393 і 1394 гады), ''Sadune'', ''Sedeithe'' (1402 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sade+Zada#v=snippet&q=Sade%20Zada&f=false S. 84, 91].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жадка (''Жадко'') і Жадзен (''Жаденъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 737.</ref>. У Чэхіі бытавалі імёны Šad, Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0ad#v=snippet&q=%C5%A0ad&f=false S. 158, 194].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sade von Lawkisken… Zada von Laukisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sade+Lawkisken#v=snippet&q=Sade%20Lawkisken&f=false S. 671, 673, 676—677].</ref>; ''купил чоловека зъ землею в [[Жыжмары|Жижморскомъ]] повете на имя Жотя'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''бояре путные к тому двору [[Мусьнікі|Мусницкому]]… [[Герман (імя)|Герман]] Шадевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''sioło Sadewicz… Januszko Sadewicz przysiężny z Woytem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 66.</ref>; ''Miklosz Żadowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%40%C5%BBadowicz#v=snippet&q=%40%C5%BBadowicz&f=false С. 87].</ref>; ''Яцъ Шадовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 268].</ref>; ''село [[Зьбірагі|Зберогы]]… Калихъ а Курило Щедевичи… Ивашко Жедевичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 255].</ref>; ''на име Станислава Щеповича Шата'' (31 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0&f=false С. 399].</ref>; ''панъ Анъдрей Миколаевичъ Шедъ'' (3 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A&f=false С. 37].</ref>; ''Федоръ Шедевичъ, волоки полъ; Андрей Шедь, волоки полъ'' (29 лістапада 1592 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 440.</ref>; ''Zadziszki… Sadowicze… Zodow'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Feliciani Ignatij Żattowicz'' (8 лістапада 1757 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 214.</ref>; ''wsiami pieniańskiemi Żodziewiczami'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 243.</ref>; ''Kazimierz Satowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Satowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Szato'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1200&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Садзейка: ''чоловеки у Лынкгъменех… Садеика'' (27 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>, ''Sadeyko'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 197.</ref>; * Задзін, Задзен, Садзін (адзначалася германскае імя Sadin<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-S">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/s/ S], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, у Чэхіі бытавала імя Šedina<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edina#v=snippet&q=%C5%A0edina&f=false S. 96].</ref>): ''Hrinko a Zadzien Tryczewiczy… Zadzin Holubow. <…> Zadzin Naronowic… Zadzin Hawrilow. <…> Paczyna Zadynic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Zadzien#v=snippet&q=Zadzien&f=false С. 302, 451, 493, 562, 574].</ref>, ''Stas Sadzinowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 166.</ref>; * Садун (адзначалася германскае імя Sadon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SADON.html Patronyme SADON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Saduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Садановіч (Sadonowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>; * Шадзют: ''Nicolaus Szodyvthovycz'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; * Шэдварт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдварт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 903.</ref>; * Задзівіл, Шэдвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sceadwala, пазьнейшае Shadwell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sceadwala#v=snippet&q=Sceadwala&f=false P. 191].</ref>): ''Piotr Zadziwiłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Zadziwi%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Zadziwi%C5%82owicz&f=false С. 56].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдвіл (Schedwill)<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 904.</ref>, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Schadwell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHADWELL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHADWELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; * Жадвойна, Жадвойн (адзначалася старажытнае германскае імя [[Жадзьвін|Saduinus]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>): ''на землю пустую Задвоинишку… Жадвоинишъку'' (3 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 108.</ref>, ''Dawid Zadwoyn… Józeff Zadwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 388.</ref>; * Садгайла, Шадзігайла: ''в Михаила Шедикгоиловича'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>, ''люди въ Ковенскомъ повете, въ Румшиской волости… Довкгля Садкгайловича'' (19 сьнежня 1522 год)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8&f=false С. 195].</ref>, Уладзіслаў Жадвойн — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>; * Шатар (адзначалася германскае імя Sadhari<ref name="Tosti"/>): Антон Шатар (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Шатар Антон Іванавіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Шэдман (адзначалася германскае імя Sedeman<ref name="Briggs-2013-241"/>, Schatteman<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-S"/>): Шэдмановіч (Szedmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Задмін, Жадмін: ''Мате Жадминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 36.</ref>, ''Pani Anna Zadminowa Woytkowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 139.</ref>; * Жадзімонт, Шадмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны [[Судзімонт (імя)|Sudhmund]]<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref> і *Sandemundus<ref>Silveira J. Toponímia Portuguesa (Esboços) // Revista Lusitana. Vol. 33, 1935. [https://books.google.by/books?id=pK1FAQAAMAAJ&q=%22sandemundus%22&dq=%22sandemundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj8pNLd0KWKAxXahv0HHdSvAXoQ6AF6BAgGEAI P. 255].</ref>): ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Жодимонтовичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.</ref>, у XVI ст. існавала «сенажаць» Шадмонтышкі (''Шадмонтышки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 328].</ref>}}. == Носьбіты == * Андрэй Мікалаевіч Шад — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе * Даніла, Кузьма, Дзяніс, Іван, Андрэй і Саўка Шаты — жыхары вёскі [[Казлова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref> * Апалёнія Задовічава (''Apolonia Zadowiczowa'') — жыхарка [[Вільня|Вільні]], якая ўпамінаецца ў 1700 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 161.</ref> Шатовічы (Szatowicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Ліпавая Буда|Ліпавай Буды]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 388.</ref>. Шацевічы (Szatewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 432.</ref>. Шадзевічы (Szadziewicz) гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 424.</ref>. Затовічы (Zatowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 382.</ref>. Жатовічы (Żatowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 420.</ref>. Сада (Sada) і Сэда (Seda) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Жадзішкі каля [[Мерач]]ы, возера Жада каля [[Дзісна|Дзісны]], фальварак Жадышкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Зодзішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 272, 304.</ref>. У 1522 годзе ўпаміналася зямля Жадзеўшчына каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 258.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Шадзі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Жодзішкі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновамі шад і сад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ezc1u6s6vrezxx4pbxi6mav2imu8nep Барыла 0 267338 2680341 2677071 2026-07-24T11:53:11Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680341 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Барыла |лацінка = Baryła |арыгінал = Barilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Барэль, Барэля, Баруль, Парыла |вытворныя = [[Бірыла]] |зьвязаныя = }} '''Барыла''' (''Барэль'', ''Барэля'', ''Баруль'', ''Парыла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Барыла, пазьней Барэл або Парэл (Barilo, Barrell<ref name="Ferguson-1864-61">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Barrell#v=snippet&q=Barrell&f=false P. 61].</ref>, Parrell<ref name="Ferguson-1864-61"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barilo#v=snippet&q=Barilo&f=false S. 245, 989].</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Імя Барыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Barilo'' (1442 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 106.</ref>, ''Borilo'' (1468 і 1490 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 230.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишка Борыловича и братью его Лихача, Кузьму, Хому'' (18 лістапада 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 330].</ref>; ''Гаврило Парило'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 24, 30].</ref>; ''Давидъ Борило… Давидъ Барило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 375].</ref>; ''подданых тогож пна Скипора — Шимука Барила'' (11 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0&f=false С. 390].</ref>; ''Agnieszka Baryła'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Baryły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Baryły dwór… Baryły karczma'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57.</ref>; ''Marianna Baryłowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bary%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Barel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Baryło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Міхаіл, Яська, Фёдар і Сьцяпан Барылы — жыхары вёскі [[Бяркоўшчына|Бяркоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804114127/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1357-berkovshchina-inventar-1718-g-oshmyanskij-povet Берковщина инвентарь 1718 г. Ошмянский повет], Архіў гісторыка Анішчанкі, 9 красавіка 2019 г.</ref> * Ёсіф Барыла — жыхар вёскі [[Раманаўшчына|Раманаўшчыны]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1782 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807204509/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/781-orekhovna-inventar-1782-g-v-polotskom-voevodstve Ореховна инвентарь 1782 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2017 г.</ref> * Мартын, Рыпіна і Павал Барылы — жыхары вёскі [[Забалоцьце|Забалоцьця]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807211043/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/763-ponizova-inventar-v-polotskom-voevodstve-1783-g Понизова инвентарь в Полоцком воеводстве 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 лютага 2017 г.</ref> * Пётар Юр’евіч Барыла — селянін з ваколіцаў [[Коўна|Коўны]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 16.</ref> * Іпаліт Барыл — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref> * Павал Барыла (1889—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 83.</ref> * Міхал Барэль (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Барулевічы (Borulewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 423.</ref>. Барэлі (Borela) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 243.</ref>. Барыля (Baryla) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Барылавічы (''Бориловичи'') у [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>. На 1904 год існавала вёска Барулі (Борулі) у Бельскім павеце, а таксама вёска Барылаўка ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 86, 264.</ref>. На 1905 год існавалі вёска 1-я Барэлішкі, а таксама [[засьценак|засьценкі]] 2-я і 3-я Барэлішкі ў [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 61.</ref>. На 1906 год існавала вёска Барылы ў Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 174.</ref>. На 1913 год існавала мясцовасьць Барылішкі (Baryliszki) у [[Немянчын]]скай парафіі<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай бар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] g3825jkxm18v5w4ici1eo4lv80bjp8s Войда 0 267376 2680320 2671936 2026-07-24T11:13:06Z ~2026-41267-08 99092 2680320 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Войда |лацінка = Vojda |арыгінал = Waido |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Вайдо, Вайда, Вэйда, Войд, Вэйт, Вад |вытворныя = [[Від (імя)|Від]] |зьвязаныя = [[Вайдзіка]], [[Вайдзіла (імя)|Вайдзіла]], [[Вайдзень]], [[Войдаўт]], [[Вейдман]], [[Вэйдэр]], [[Войдат (імя)|Войдат]] }} '''Войда''' (''Войд''), '''Вайдо''', '''Вайда''' (''Вад'', ''Вэйда'', ''Вэйт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вайда, Вейда або Вейта (Waido, Weido, Weita) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1494">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Waido%2C+Weido#v=snippet&q=Waido%2C%20Weido&f=false S. 1494].</ref>. Іменная аснова вайд- (вейд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] waida 'поле, паша'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Від (імя)|-від- (-вайд-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -вайд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''váidytis'' 'паказвацца; здавацца'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка)]], [[Вайдзіла (імя)|Вайдзіла (Вайдэль, Вайдэла, Вадыла, Вадзела)]], [[Вайдзень]], [[Войдаўт]], [[Вэйдэр]], [[Вейдман|Вейдман (Вейдэман)]]. Адзначаліся германскія імёны Vadiko, Wadila (Weidel, Wadelo, Watilo, Wadel), Waddin, Weidelt, Weidher, Weidman (Weideman). Адпаведнасьць імя Вайда германскаму імю Waido (Weido) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 166.</ref>. Імя Войда гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woydo'' (1414, 1462, 1466 і 1481 гады), ''Voydo'' (1455 і 1470 гады), ''Voyda'' (1458 і 1478 гады), ''Woyda'' (1478 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 171—172.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Wejdan, Wejdnar<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 283.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wadicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vadiko<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=vadiko#v=snippet&q=vadiko&f=false S. 355].</ref>}} (1540 год), ''Wadel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wadila<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wadila+Watilo#v=snippet&q=Wadila%20Watilo&f=false S. 1491].</ref>, пазьнейшае Wadel<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=Wadelo#v=snippet&q=Wadelo&f=false P. 238].</ref>}} (1385 год), ''Waddune / Wodune'' (1291 год), ''Weidemunt / Wedemund'' (1411 год), ''Arwide / Arwida / Arwayde / Erwayde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя [[Арвід|Arvid]], пазьнейшае Arwed<ref>Weitershaus F. W. Das neue Vornamenbuch 8000 Vornamen: Herkunft u. Bedeutung. — München, 1988. S. 65.</ref>}} (1341, 1387, 1393, 1396, 1402 і 1408 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wadicke#v=snippet&q=Wadicke&f=false S. 14, 111—112, 116].</ref>. Апроч таго, у Прусіі адзначалася прозьвішча Weide<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEIDE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de WEIDE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — Tarwid / Tarweid{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Tarwidh<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1217.</ref>}}<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TARWID&ofb=memelland&modus=&lang=de TARWID], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Прозьвішчы Вайда (Wajda), Вайдуловіч (Wajdułowicz), Вайдольт (Wajdolt) гістарычна бытавалі сярод [[львоў]]скіх [[Мяшчане|мяшчанаў]]<ref>Testamenty mieszkańców lwowskich z drugiej połowy XVI i z XVII wieku. — Warszawa, 2017. S. 166, 168, 217, 225, 233, 248, 278.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''quendam bayorem nomine Wayden'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Wayden#v=snippet&q=Wayden&f=false S. 548].</ref>; ''prouido Alberto dicto Voydo… ipsius Alberti Voydo'' (1 красавіка 1455 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Voydo#v=snippet&q=Voydo&f=false P. 332—333].</ref>; ''у [[Алькенікі|Волкиницъкомъ]] повете… с сеножатьми… зъ Воидишки'' (31 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 344.</ref>; ''Добъко Воидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Воитех Воидович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Воидовая удова… Брониш Воидович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 114.</ref>, ''Воидо''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 121.</ref>, ''Воидо Якубовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 124.</ref>, ''Якубъ Воидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 125.</ref>, ''Петръ Воидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 126.</ref>, ''Воидо Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 135.</ref> (1528 год); ''зъ села Гусувки Воида Якубовича'' (1535 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 59.</ref>; ''Воитовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 177.</ref>; ''Maciey z Andrzeiem Woydowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 51.</ref>; ''Якубъ Войдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1071.</ref>, ''Янъ Маковъский Войдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1134.</ref>, ''Станиславъ, Войдовъ сынъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1135.</ref>, ''Юри Войдовичъ Маковски''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1142.</ref> (1567 год); ''Mikołay Wayda'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 20, 24.</ref>; ''Mikołay Wayda'' (1624 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių asmenvardžių darybos tendencijos // Baltu filoloģija. T. 27, nr. 1 (2018). P. 111.</ref>; ''Васко Вайда'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 172.</ref>; ''plac mieyski Daniela Waydy'' (1680 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Waydy#v=snippet&q=Waydy&f=false С. 194].</ref>; ''JM pana Weydziewicza ex-sędziego grodzkiego mińskiego… JM pana Weydziewicza, sędziego grodzkiego mińskiego'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 71, 81.</ref>; ''Gydalja z Wojdziewiczów Fribesowa'' (5 студзеня 1828 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 149.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Вайдут (адзначалася старажытнае германскае імя [[Відут|Widut]]<ref>Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 514.</ref>): ''Waydutten dorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Waydutten+dorfe+#v=snippet&q=Waydutten%20dorfe&f=false S. 696].</ref>; * Войдзіш (адзначалася германскае імя Weydisch<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/w/ W], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Петръ Войдишевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 791].</ref>; * Войдаг, Войдак (адзначалася германскае імя Wedig<ref name="Eule-1900-62">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=+Wieduwild+#v=snippet&q=Wieduwild&f=false S. 62].</ref>): ''Woydagi'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, Ігнаці Войдак — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>; * Вайдзівіл (адзначалася германскае імя Wieduwild<ref name="Eule-1900-62"/>): ''Воидивиловичомъ Васил а Ромеико, два чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>, ''[[Рак (імя)|Рачко]] Войтвиловичъ свою отчину… тому Войтвилу'' (8 траўня 1466 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1., ч. 1, т. 1. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=174KAAAAIAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%83&f=false С. 73].</ref>, ''Ego quidem nobilis Voydzyvyl Jathylovycz Chonyevyęz'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 414.</ref>, ''земли пустовскии… у [[Цырын|Церинскои]] волости… Воидивиловщизнуданину… Воидвиловъщыну'' (9 лістапада 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 370.</ref>; * Вайдвін (адзначалася старажытнае германскае імя Widuin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Widuin#v=snippet&q=Widuin&f=false S. 1574].</ref>): ''земль пустовъских у воеводстве Троцкомъ, у Курклевъскои волости на имя Воидвиновъщину'' (30 кастрычніка 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 254.</ref>; * Вэйдыгер (адзначалася германскае імя Wediger<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Wediger#v=snippet&q=Wediger&f=false S. 259].</ref>): ''Benedykt Wejdygier'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wejdygier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Вайдгін (адзначалася германскае імя [[Відзігін|Wedigen]]<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 88.</ref>): ''Ростово а Мировичы, што небощыкъ Олехно Воидкгиновичъ держалъ'' (22 кастрычніка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 369.</ref>; * Вайдзімін: ''купил отец нашъ у Воидимина [[Нань|Ноневича]], а тому Воидимину'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>, ''Родъ Войдъминовъ отъ Каплици'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D1%8A%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D1%8A%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 723].</ref>, ''з роду Воидминов от Каплицы [[Ганус (імя)|Ганусу]] Петьковичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; * Вейдмонт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Вейдмонт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1179.</ref>}}. == Носьбіты == * Добка Войдавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Войдавіч — [[Анікшты|анікштаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Броніш Войдавіч — [[Бельск Падляскі|бельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Войда — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Войда Якубавіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Войдавіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар Войдавіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Войда Мікалаевіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Якуб Войдавіч — баярын [[Мельніцкі павет|Мельніцкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году * Ян Макоўскі Войдавіч — баярын Мельніцкага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году * Юры Войдавіч Макоўскі — баярын Мельніцкага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году * Марцін Марцінавіч Вайдовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 66.</ref> * Лявон Вад — жыхар вёскі [[Пярэжыр]]у (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref> * Аляксандар Вайда (1909—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Вайды (Wajda) — прыгонныя зь вёсак [[Алянец|Алянцу]], [[Ардзяя|Ардзяі]], [[Студзянец|Студзянцу]], [[Ялажычы|Ялажычаў]] і [[Дзёхаўка|Дзёхаўкі]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 173, 183.</ref>. Вайдзевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Вэйды (Weyda) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1938. S. 110.</ref>. Вэйтовічы (Weytowicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1938. S. 112.</ref>. На 1906 год існавала вёска Вейдэры ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 359.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Weidher<ref name="Fo-1900-1494"/>). На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Войдзевічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай вайд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kjixnvmeyuidzsmnvgb1zs0bc7mcvrc Сыр (імя) 0 267775 2680190 2679546 2026-07-23T22:47:47Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680190 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Данат і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5r692a8xir4rofr8dvs84vdhddosk9w 2680191 2680190 2026-07-23T22:48:15Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680191 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Вацлаў, Данат і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6gcnel49fsqbd7z8edsc19mfrehp42n 2680192 2680191 2026-07-23T22:48:32Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680192 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Вацлаў, Данат, Іван і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 30r3jjta9yufzdp06jmmfkurmgmb0ua 2680193 2680192 2026-07-23T22:48:55Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680193 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Антон, Вацлаў, Данат, Іван, Ігнат і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lgp9xibxm8yi6hqc3b7p1zkobea8bx9 2680195 2680193 2026-07-23T22:50:29Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680195 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Антон, Вацлаў, Данат, Ёсіф, Іван, Ігнат і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rv2hh8o0qp9utwukcdti3q0ry1bqbpw 2680335 2680195 2026-07-24T11:34:47Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680335 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сыр |лацінка = Syr |арыгінал = Sirio |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур |вытворныя = |зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]] }} '''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>; * Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>; * Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>; * Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>; * Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>; * Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; * Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>; * Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>; * Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>; * Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>; * Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; * Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>; * Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]]; * Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> }}. == Носьбіты == * Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба * Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref> * Адам, Антон, Вацлаў, Данат, Ёсіф, Іван, Ігнат і Карл Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref> Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>. Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сір}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nuqdhzm8mccdevwefge60wdcbnuma05 Адзейка 0 268387 2680276 2607468 2026-07-24T09:49:10Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680276 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Адзейка |лацінка = Adziejka |арыгінал = Adecho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гадзь|Hado]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Адзіка, Гадыка, Гадэйка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Ядка, Атэйка, Этэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Адзейка''' (''Ядзейка'', ''Ядзека'', ''Ядык'', ''Ядка''), '''Адзіка''' (''Гадыка''), '''Гадэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гадзіка, Адзека, Адзіка, Едзіка, Едзека, Аціка або Ецека (Chadico<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 120.</ref>, Adecho, Adika<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Edica, Edeco<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 244.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 349.</ref>, Attiko, Ettecha) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Adecho+Adika#v=snippet&q=Adecho%20Adika&f=false 153], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Edica#v=snippet&q=Edica&f=false 449].</ref>. Іменная аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Бэрнат|Бернат]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Імя Эдыка гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Edyke, uxor Ioachim de Colberg'' (1402 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 2.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''чоловеков… Одеико'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 67.</ref>; ''село у [[Берасьцейскі павет|Берестеиском повете]] на имя [[Цяляцічы|Телатичи]]… а земли пустовскии… Едковщина'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 215.</ref>; ''Турчинъ Адеиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 100.</ref>; ''прыставомъ былъ за чоловекомъ боярына пана Александрова Стец Ядыкъ'' (1529 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 185.</ref>; ''[[Вісконт|Висконт]] Едейкович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 315.</ref>; ''человека ихъ отчизного Пацука Стачковича Едековича'' (1541 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|28к}} С. 125.</ref>; ''до подданого господарьского волости Городенской Едейковъ'' (27 сакавіка 1560 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%95%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 419].</ref>; ''Marcian Adzikiewicz'' (3 студзеня 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L-cDAAAAYAAJ&q=%40Adzikiewicz#v=snippet&q=%40Adzikiewicz&f=false С. 421].</ref>; ''ks. Andrzej Odeyko, pleban kieturwłócki'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 108.</ref>; ''Elżbieta Hadyko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Hadyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Турчын Адзейкавіч — [[берасьце]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * [[Вісконт]] Ядзейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%95%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82&dq=%D0%95%D0%B4%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%92%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj1pYaI_9SCAxUN2wIHHUj1CC8Q6AF6BAgIEAI P. 397].</ref> * Павал Яцейкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQs8PRh9WCAxV31QIHHWt4AEAQ6AF6BAgFEAI P. 373, 398].</ref> * Франц Яцейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> Гадэйкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/h/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Г], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Ядкевічы (Jadkiewicz) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 141.</ref>. Этэйкі (Атэйкі) — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. Адзікевічы (Adikiewicz) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Прусія|Прусіі]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 91.</ref>. На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Ядзейкі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай гад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] momflnja1r9lw32qv9abgujte009xg7 Гін 0 268415 2680274 2674872 2026-07-24T09:46:38Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680274 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґін |лацінка = Gin / Hin |арыгінал = Ginn |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гінь, Гена, Кена, Кен, Гень, Кін, Кінь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гінейка]], [[Генела]], [[Генут]], [[Кінюш]], [[Кімбар]], [[Кімбарт]], [[Гінібут]], [[Гінеўт]] / [[Гімольт]], [[Гінвід]], [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]], [[Гінвін]], [[Генавэфа|Генавіфа]], [[Гінівойша]], [[Гінят]], [[Кінэр]], [[Кінэрт]], [[Генконт]], [[Гіман]], [[Кімін]], [[Кімант]], [[Гінет]], [[Гендрута]] <br> [[Атгін]], [[Беркін]], [[Будгін]], [[Важгін]], [[Відзігін]], [[Вількін]], [[Вісігін]], [[Вітукін]], [[Гайлігін]], [[Геркін]], [[Готгін]], [[Даўгін]], [[Жвангін]], [[Людкен]], [[Мангін]], [[Медгін]], [[Мілкін]], [[Мінгін]], [[Савігін]], [[Сонкін]], [[Таўцігін]], [[Эзгін]], [[Эйгін]], [[Эйтгін]], [[Ядгін]] }} '''Гіна''' (''Гінь''), '''Гена''' (''Гень''), '''Кена''', '''Кен''', '''Кін''' (''Кінь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гіна, Гена або Гіма, пазьней Гін (Ginno, Genno, Gimmo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, Ginn<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ginn#v=snippet&q=Ginn&f=false S. 444].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genno#v=snippet&q=Genno&f=false 627], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ginno#v=snippet&q=Ginno&f=false 641].</ref>. Іменная аснова -гін- (-ген-, -кін-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>){{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -кін- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменных асноваў -гін- (-гім-, -гем-) і [[Гента (імя)|-гінт-]] прызнае за найбольш адэкватнае ''gìnti'' 'бараніць, чыніць адпор'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам у слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] слова ''gìnti'' падаецца толькі ў значэньні 'забараніць, не даваць'<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ginti&id=11042150000 gìnti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гінейка|Гінейка (Гінек, Генейка)]], [[Генела|Генела (Генель, Гінель, Генуль)]], [[Генут]], [[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбэр)]], [[Кімбарт]], [[Гінібут|Гінібут (Кінбут, Гімбут)]], [[Гінвін]], [[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]], [[Гінят|Гінят (Кінят)]], [[Кінэр]], [[Кінэрт]], [[Генконт]], [[Гіман]], [[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]], [[Гінет]], [[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]], [[Атгін]], [[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін)]], [[Будгін|Будгін (Будкін)]], [[Важгін]], [[Відзігін|Відзігін (Ведзікен)]], [[Вількін]], [[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візгін)]], [[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]], [[Геркін]], [[Готгін]], [[Даўгін]], [[Жвангін]], [[Людкен]], [[Мангін|Мангін (Манген)]], [[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]], [[Мілкін]], [[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін)]], [[Савігін|Савігін (Саўгін)]], [[Сонкін|Сонкін (Сонгін)]], [[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін)]], [[Эзгін]], [[Эйгін|Эйгін (Эйкін)]], [[Эйтгін|Эйтгін (Эйдыгін)]], [[Ядгін]]. Адзначаліся германскія імёны Gineke (Genike), Genilo (Genellus, Ginolo), Genut, Gimber, Gimbert, Genobod, Genuinus (Kinewin), Genovefa, Genat (Gennat), Kiener (Ginerius, Gener), Kinnert (Ginart, Genard), Gengundis, Gimiman, Kymund (Ginmund, Kinmonth), Genet, Genedrudis (Gintrudis), Otken, Berekin (Beregen), Budgen (Budekin), Wesikin, Widikin (Wedigen), Wilkin (Wilken), Visekin, Gelikin, Gerken, Göttgen (Göttgen, Godekin), Dagin, Suanikin (Schwankinna), Lüdken (Luidikin, Lütgen), Mannikin, Matgen, Millikin, Minchin (Mennigen, Mennikin), Sawkin, Sunken, Deutgen (Deutgen), Eskin, Eigina (Aikin), Heitgin (Heydekinus), Hettgen (Hedicken). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=k%C3%AEn+Erdiken+#v=snippet&q=k%C3%AEn%20Erdiken&f=false S. 356].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Kin, Kinke, Kinel, Gimbertus, Kingierz<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70, 151.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gymme'' (1299 год)<ref name="Trautmann-1925-32">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gymme#v=snippet&q=Gymme&f=false S. 32].</ref>, ''Kinike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Genike<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA285&dq=Gen+ike+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiZkK7RvfaBAxWii_0HHZZbCTcQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gen%20ike%20Namenkunde&f=false S. 285].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Kinike#v=snippet&q=Kinike&f=false S. 621].</ref>, ''Gimber''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gimber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Genebuth / Genebote / Gynneboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Genebod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Genebuth#v=snippet&q=Genebuth&f=false S. 505].</ref><ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Genote''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Genat<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA285&dq=Gen+n+at+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjxgJfe9YuCAxXkgP0HHVvCC68Q6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=Gen%20n%20at%20namenkunde&f=false S. 285].</ref>}} (1289 год)<ref name="Pierson-1873-505">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Genote#v=snippet&q=Genote&f=false S. 505].</ref>, ''Gerkin''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gerken<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA286&dq=namenkunde+gero&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjW9qOnrpSCAxX03AIHHZO8BjIQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=namenkunde%20gero&f=false S. 286].</ref>}} (1326 год)<ref name="Pierson-1873-505"/>. Імя Кін бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Климка Кинъ'' (1498 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 231].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kenna uxor Kazimiri ducis Saxonie, filia [[Альгерд|Olgerti]] ducis Lithuanie'' («Kalendarz Krakowski» пад 1368 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica: Pomniki dziejowe Polski. T. 6. — Kraków, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9kkhAQAAMAAJ&q=Kenna+Olgerti#v=snippet&q=Kenna%20Olgerti&f=false S. 653].</ref>; ''Kynne'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Kynne#v=snippet&q=Kynne&f=false S. 667, 669, 671, 673, 679].</ref>; ''осмъ чоловековъ, на имя: Киня'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; ''людьми тяглыми… Стецомъ Киневичом'' (20 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 166.</ref>; ''людеи… Зана Кгиневича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а [[Сундаўт|Сунтовта]] Гиневича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''пустовщине… Кгиневу'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''людемъ… [[Рост (імя)|Росту]] Киневичу'' (10 траўня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%20%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 1443].</ref>; ''Бенько Киневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Миколаи Кгиневичъ''<ref name="LM-523-80">{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref> (1528 год); ''Добко Кеневич… Кгин Миткевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13, 16.</ref>; ''дву чоловеков костельныхъ… а Стеца Киновича'' (5 кастрычніка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 50.</ref>; ''два чоловеки, на костел Панъны Марии в [[Ашмяны|Ошъмене]] записаныи… а Стеца Киновича'' (15 сакавіка 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 80.</ref>; ''Chrynyecz Kyenyewicz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. С. 110.</ref>; ''Lawrin Kiniewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Kiniewic#v=snippet&q=Kiniewic&f=false С. 569].</ref>; ''Gin… Giniewicz'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''szlachetny Adam Kien'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kien#v=snippet&q=Kien&f=false С. 37].</ref>; ''Ioannes Gieniewicz'' (22 траўня 1695 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 202.</ref>; ''Catharina Gieniewiczowna'' (1 студзеня 1709 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Gieniany… Gienie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Joannes Gieniewicz'' (17 студзеня 1745 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1743-1747.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1743—1747 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Adam Giniewicz'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Casimirus Gieniewicz… Stanislaus Gieniewicz… Adamus Gieniewicz'' (23 студзеня 1780 году і 18 кастрычніка 1781 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1780-1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1780—1782 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andrzej Ginowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Gień'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józefata Ginewicz'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Ginicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gienicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gienicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wladysława-Helena z Obuchowiczów Kieniewiczowa'' (5 сьнежня 1843 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 96.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Гінюн: ''Матеец Кгинюнович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 359.</ref>; * Гінвойна (адзначалася германскае імя Genewein<ref>Kathrin Dräger, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=411394&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names Genewein], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''Ян Кгинвоиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Ginowejniszki'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zasztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Генгаўт (адзначалася германскае імя Kenngott<ref>[https://wiki.genealogy.net/Kenngott_(Familienname) Kenngott (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Богушъ Кгенкговътовичъ'' (1528 год)<ref name="LM-523-80"/>; * [[Гінгіла|Гінгела]] (адзначалася старажытнае германскае імя *Gangilo<ref>Buchmüller-Pfaff M. Siedlungsnamen zwischen Spätantike und frühem Mittelalter: Die -(i)acum-Namen der römischen Provinz Belgica Prima. — Tübingen, 1990. S. 235—236.</ref>, германскае імя Gangel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 36.</ref>, у гістарычным германскім арэале адзначалася імя Gingell, Gengell<ref>Hanks P., Coates R., McClure P. The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://books.google.by/books?id=0AyDDQAAQBAJ&pg=PA1056&dq=Gingell+name&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjnpZ7j6o6KAxWd87sIHaqHNi8Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Gingell%20name&f=false P. 1056—1057].</ref>): ''Gingieła'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Jakub, Marta Gingel'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=&search_lastname=Gingel&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Daugieliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Генгід (адзначалася старажытнае германскае імя Kinegið<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Kinegi%C3%B0#v=snippet&q=Kinegi%C3%B0&f=false P. 155].</ref>): Генгіды (Gengid) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 135.</ref>; * Гімуць: ''люди… Субоча Кгимутевича'' (24 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 171.</ref>; * Ляўдгін: Ляўдгіны (Laudgin, Lawdgin) — літоўскія шляхецкія роды<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 4. — Rzeszów, 2001. S. 9.</ref>; * Споргін: ''Iuchno Sporginowicz'' (2 верасьня 1592 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 323.</ref>}}. == Носьбіты == * Бенька Кіневіч — [[Ліда|лідзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Мікалай Гіневіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Андрэевіч Гіневіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца паміж 1578 і 1579 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 60].</ref> * Якаў Гіновіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> Гіновічы (Ginowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Кулішкі|Кулішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 454, 507.</ref>. Геневічы (Gieniewicz) і Гіневічы (Giniewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 437.</ref>. Кены — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ліда|Лідзкай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Парафіяне Лідскай, Дзікушкай, Маламажэйкаўскай і Жыжмянскай грэка-каталіцкіх цэркваў у 1829 г. // Лідскі Летапісец. № 3 (75), 2016. С. 26—40.</ref>. Геновічы — [[парафія]]не [[Касьцёл Сьвятога Станіслава (Даўгінаў)|касьцёла]] ў [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1900 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231949/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/616-dolginova-kostel-v-vilejskom-uezde-spisok-prikhozhan-1900-g Долгинова костел в Вилейском уезде. Список прихожан 1900 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>. Геневічы (Gieniewicz), Гіневічы (Giniewicz) гербу [[Мікуліч (герб)|Мікуліч]], Кяневічы (Kieniewicz) гербу [[Равіч (герб)|Равіч]] і Кіневічы (Kiniewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 497, 499, 567, 569.</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кенава (Кенова) у Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 185, 191.</ref>. На 1910 год існавала сядзіба Гінаўка (Гіноўка) у Высачанскай воласьці, а таксама вёска Кенава (Кенова) у [[Любавічы|Любавіцкай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 110, 124.</ref>. На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Гінавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Гіневічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гінеўцы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] g1yld5g0xdg8hjz381qnkwybr0uu5o1 Пацейка 0 268589 2680280 2668434 2026-07-24T09:58:11Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680280 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Пацейка |лацінка = Paciejka |арыгінал = Potico |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Poto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = [[Буцейка]] }} '''Паце́йка''', '''Пуце́йка''' (''Пуціка''), '''Падзе́йка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Поціка або Пуціка (Potico<ref name="Morlet-1971-60">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 60.</ref>, Putico) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Poticho%2C+Putico#v=snippet&q=Poticho%2C%20Putico&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова -пут- (-пот-) паходзіць ад асновы [[Бота|-бут- (-бот-)]]<ref name="Morlet-1971-60"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Якубу Подеиковичу 5 копъ с коръчомъ [[Высокі Двор|высокодворских]], а 5 з мыть в [[Коўна|Ковне]]'' (23 лістапада 1486 году і 17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29, 57.</ref>; ''Подеиковичу Рачъку 4 копы с корчомъ дубицъких, а 4 копы з мыта [[Луцак|луцъкого]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 57.</ref>, ''з винъ въ Яцъка Подеиковича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 62.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''у Яцъка Подеиковича'' (28 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 81.</ref>; ''пан Матеи Станкович Подеикович боярин Василишкскии'' (21 лютага 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 565.</ref>; ''служобъ людеи нашихъ [[Пуня|пуньскихъ]] на имя… а Потеика Матеевича'' (11 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 172.</ref>; ''Миколаи а Янъ Подеиковичы''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Воитех Подеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Юхъно Подеиковичъ самъ. Кгабриал Подеиковичъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 93.</ref> (1528 год); ''Pacziko Dziemidowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Pacziko#v=snippet&q=Pacziko&f=false С. 119].</ref>; ''Woyciech Pocieykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Pocieykowicz#v=snippet&q=Pocieykowicz&f=false С. 62].</ref>; ''pana Marcina Puceika'' (6 жніўня 1614 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 113.</ref>; ''s Pucieykiem… Maciey Pucieyko… Pucieyko'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Pucieyko#v=snippet&q=Pucieyko&f=false С. 356].</ref>; ''Romangale albo Inkiany… Marcin Putika'' (20 лістапада 1673 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 300.</ref>; ''Pocieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>. == Носьбіты == * Марцін і Ян Падзейкавічы — [[Бірштаны|бірштанскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Войцех Падзейкавіч — [[Васілішкі|васіліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Юхна і Габрыял Падзейкавічы — васіліскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Дамінік Пацейка — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Іван Пацейка — жыхар вёскі [[Краскоўшчына (неадназначнасьць)|Краскоўшчыны]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1780 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807204326/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/782-zagore-inventar-1780-v-polotskom-voevodstve Загорье инвентарь 1780 в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2017 г.</ref> * Сямён, Аксіньня, Ян, Майсей, Антон і Андрэй Пацейкі — жыхары вёскі [[Сарочыцы (неадназначнасьць)|Сарочыцаў]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1793 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807215956/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/732-antobor-sorochitsy-slovechna-v-polotskom-voevodstve Анто бокр, Сорочицы, Словечна в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2017 г.</ref> * Франц Пацейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Дзям'ян Пуцейка (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Аляксей Пуціковіч (1895—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref> * Аляксей Пацейка (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Иркутской обл.</ref> * Фадзейка Пацяйковіч (1924—?) — беларус з ваколіцаў [[Стоўпцы|Стоўпцаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Пацейкі і Падзейкі — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Пацейкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Пуцейкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Пуціла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ov7oj5dsj0xsm54vcy66ra2p54hczty Рынк 0 268599 2680211 2677857 2026-07-23T23:07:43Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680211 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Станіслаў Рынкевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fganlxpmdltmu77ureos2om68xlw7hs 2680213 2680211 2026-07-23T23:08:43Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680213 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Антон і Станіслаў Рынкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 97mcijovx5fvzjzlrzclrhg7uadfokx 2680214 2680213 2026-07-23T23:09:14Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680214 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Антон, Восіп, Дамінік, Станіслаў і Юльян Рынкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jn23lup2lhcd8ryxfzrie1q99l0bmw0 2680215 2680214 2026-07-23T23:09:24Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680215 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Антон, Восіп, Дамінік, Казімер, Станіслаў і Юльян Рынкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bitzwopx9ewgvbajjisx5m9c9kw3wa7 2680283 2680215 2026-07-24T10:01:05Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680283 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Антон, Восіп, Дамінік, Казімер, Станіслаў і Юльян Рынкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> * Вікенці, Карл і Клімэнці Рынкевічы — беларусы з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] k874v48b52au23osy6bao37fzultbo2 2680331 2680283 2026-07-24T11:32:07Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680331 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рынк |лацінка = Rynk |арыгінал = Rinco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рынка, Рынг |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд]] }} '''Рынк''', '''Рынка''', '''Рынг''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рынка або Рынга, пазьней Рынк (Rinco, Ringo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 135.</ref>, Ringk, Rink<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 885.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rinco+Ringk#v=snippet&q=Rinco%20Ringk&f=false S. 877].</ref>. Іменная аснова -рынг- (-рынк-) паходзіць ад германскага hring 'кольца'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову рынк- звычайна тлумачыць ад летувіскага rinkti 'зьбіраць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рынгель]], [[Рынкун]], [[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгвальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Ringel, Ringun, Ringold (Ringwald). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ringo і Rynko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 208.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Богданъ Рынъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Иван Ринков маеть именье отчызное'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2&f=false С. 158].</ref>; ''мещанинъ места Виленского немецъ Ганусь Рынкъ'' (22 сьнежня 1597 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D1%8A&f=false С. 125].</ref>; ''Janko Rynkowicz… Maciey Rynkowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rynkowicz#v=snippet&q=Rynkowicz&f=false С. 128—129].</ref>; ''Rynko Jankowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 308].</ref>; ''Jacub Rinko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rinko#v=snippet&q=Rinko&f=false С. 328].</ref>; ''Рынко [[Вештарт|Вештортович]]'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 206.</ref>; ''Piotr Rynkiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rynkiewicz#v=snippet&q=Rynkiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''domek spustoszały Stefana Rynkiewicza… domek Jakuba Rynkiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 45, 53.</ref>; ''Marcus Rynkiewicz'' (1697 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''u Rynkiewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''pater Benedictus Rynkiewicz'' (1706 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 107.</ref>; ''Apolonia Ringówna'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ring%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Benedykt Rynkiewicz'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Gabrye. Rynko'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Rynko#v=snippet&q=Rynko&f=false С. 423].</ref>; ''Adam Rynkiewicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Josephus Rynkiewicz'' (7 верасьня 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Kazimierz Ryngiewicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Teofila Ryngiewicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ryngiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Багдан Рынкавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году * [[Ганус (імя)|Ганус]] Рынк — віленскі мешчанін-[[Немцы|немец]], які ўпамінаецца ў 1597 годзе * Тадэвуш Рынкевіч — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref> * Антон, Восіп, Дамінік, Казімер, Станіслаў і Юльян Рынкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Вікенці, Карл і Клімэнці Рынкевічы — беларусы з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Фёдар Рынкевіч (1859—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref> Рынкевічы (Rynkiewicz) — прыгонныя зь вёсак [[Дубіна|Дубіны]], [[Чабаі|Чабаяў]], [[Цябуты (Менская вобласьць)|Цябутаў]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Чыжоўшчына|Чыжоўшчыны]], [[Гудзелі|Гудзеляў]], [[Даўкшы|Даўкшаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Жыжмары|Жыжмараў]], вёскі [[Чарнабыль|Чарнабылю]] ([[Троцкі павет]]), а таксама вольныя людзі зь вёсак [[Пашкайці|Пашкайцяў]] і [[Грыгайці|Грыгайцяў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 359, 507, 521, 615, 731, 833.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 127, 299, 437.</ref>. Рынковічы (Rynkowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Парокея|Парокеі]] і [[Дравянікі|Дравянікаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref>. Рынкевічы (Rynkiewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 172.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 401.</ref>. Рынгевіч (Ryngiewicz), Рынкевіч (Rynkiewicz) і Рынковіч (Rynkowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Рынга (''Ringo'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 612.</ref>. У XVI ст. існаваў «грунт» Рынгі (''Ринги'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 273.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Рынкі (Берасьцейская вобласьць)|Рынкі]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Рынкаўшчына]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Рынкоўка]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Рынкяны]]. Назву [[Рынкаўцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай рынг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qz0jt15xs2b8yjbetifiwatka7xr1bb Арнольд 0 268616 2680338 2680085 2026-07-24T11:40:42Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680338 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Арнольд |лацінка = Arnold |арыгінал = Arnold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ярна|Arno]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Арнольт, Арнальт, Арнальд, Ярнолт, Ярнольт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Арнольд''' (''Арнольт'', ''Арнальт'', ''Арнальд''), '''Ярнолт''' (''Ярнольт'')  — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Арнаалд, Арналд, Арналт або Ерналд, пазьней Арнальд або Арнольд (Arnoald, Arnold, Arnolt, Ernold<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=Ernold#v=snippet&q=Ernold&f=false P. 33].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arnoald+Arnold+Arnolt#v=snippet&q=Arnoald%20Arnold%20Arnolt&f=false S. 140].</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 40.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 34.</ref>. Іменная аснова [[Ярна|арн-]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Арнат (імя)|Арнат]], германскае імя Arnad) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] arn 'арол'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jarnołt (Jernołt, Arnołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''на одного немчина, на Ерънолта'' (1470-я — 31 сьнежня 1485 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 315.</ref>; ''Янъ Ярнолть''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 119.</ref>, ''Миколаи Ярнолътовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 137.</ref> (1528 год); ''панъ Арнольдъ Выриковскій'' (10 сакавіка 1603 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 6. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=93NgAAAAcAAJ&q=%40%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A&f=false С. 224].</ref>; ''Arnoldus [[Мірын|Marin]], Vilnensis Lithvanus'' (1616 і 1621 гады)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Marin#v=snippet&q=Marin&f=false S. 227, 255].</ref>; ''Arnolt'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 89.</ref>; ''Antoni Arnald'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Arnald&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Arnold'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Arnold&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Szarlota Arnalt'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Arnalt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sejny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Арнольд Фрайзынскі]] ({{†}} 883) — біскуп [[Фрайзынг]]у * [[Арнольд I Фалькенбэрскі]] ({{†}} 1055) — біскуп [[Шпаер]]у * [[Арнольд I Кёльнскі]] (каля 1100—1151) — арцыбіскуп [[Кёльн]]у * [[Арнольд I Трырскі]] ({{†}} 1183) — арцыбіскуп [[Трыр]]у * [[Арнольд I Познаньскі]] ({{†}} 1186) — біскуп [[Познань|Познані]] * [[Арнольд II Познаньскі]] ({{†}} 1211) — біскуп Познані * Арнольд фон Остэн — шляхціч, які ў 1368 годзе разам з братамі [[Дабрагост]]ам, [[Удальрык|Ульрыкам]], [[Бартаўт|Бартольдам]] і [[Індрых|Гінрыкам]] атрымаў ад караля польскага [[Казімер III Вялікі|Казімера Вялікага]] ў [[лен]] [[Рагозьна]] (цяпер у [[Велікапольскае ваяводзтва|Велікапольскім ваяводзтве]])<ref>Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. XI. — Warszawa; Poznań: Państwowe Wydawn. Nauk., 1982. [https://books.google.by/books?id=IQs7AQAAIAAJ&q=Bartoldus+von+osten&dq=Bartoldus+von+osten&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiOp_ix8JD-AhUhMuwKHeObDPIQ6AF6BAgIEAI S. 251—252].</ref> * Ян Ярнольт — [[Бельск Падляскі|бельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Мікалай Ярнольтавіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Леапольд Арнольд — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 13.</ref> * [[Арнольд Міхневіч]] (1936—2020) — беларускі мовазнаўца * [[Арнольд Сьмеяновіч]] (1938—2021) — беларускі нэўрахірург * [[Арнольд Шварцэнэгер]] (нар. 1947) — амэрыканскі актор, грамадзкі й дзяржаўны дзяяч Арнольды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На гістарычнай [[Мазовія|Мазовіі]] існуе вёска {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ярнуты|Ярнуты (раней Ярнолты, Ярнулты)|pl|Jarnuty (gmina Łomża)}}<ref>Gloger Z. Dawna Ziemia Łomżyńska. — Łomża, 1876. S. 12.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ярна|Арна]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ар}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2u1rvca1ofyjfbahxmvv9nj43d7eooh Мажэйка (імя) 0 268794 2680277 2679810 2026-07-24T09:51:07Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680277 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мажэйка |лацінка = Mažejka |арыгінал = Mazecha |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Маж|Mazo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Мазека, Мажэка, Мазейка, Мажыка, Майжэйка, Мяжэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мажэйка''' (''Мазейка'', ''Майжэйка''), '''Мажэка''' (''Мазека'', ''Майзека''), '''Мажыка''', '''Мяжэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Мажэйка|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika, *Masico<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Märkischen Kreises. — Bielefeld, 2018. S. 259.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Іменная аснова [[Маж|маз- (мез-, мас-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Межгел|Мазгіль]]; германскія імёны Mazela, Massana, Mesgilo) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] maz 'ежа'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты'). У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Masicke'' (1346 і 1401 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Мазэйка (Mozejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 228.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maseke'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Maseke#v=snippet&q=Maseke&f=false S. 273].</ref>; ''вызвали есмы с [[Літва|Литовъское земле]] два братеньця [[Дудзен|Тутения]] а Моижека'' (1264—1301 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d324.htm Грамота галицкого князя Льва Даниловича для Тутения и Моижека из Литвы на село Добаневичи (1264—1301)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Можеику чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Moseyko'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Moseyko#v=snippet&q=Moseyko&f=false S. 62].</ref>; ''Можеику три семеици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''[[Гінтаўт|Кгинътовту]] Кубетовичу чоловекъ Можеико путныи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''чотыри чоловеки в Скрабличикох у [[Мерач|Мерецкои]] волости… а Можеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>, ''бискупу жомоитскому шесть чоловековъ… Можеико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 39.</ref>, ''Можеику две семъици… Можеику два чоловека у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Можеику два чоловеки у [[Крожы|Крожех]]… Можеику чоловекь Квеибугъ у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''кгедроитскыи паны у головах… Ондрюшко Можеикович… князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Можеико… другіи Можеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''honorabilibus generosis et nobilibus dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Moszeykowycz de [[Івянец|Ywyenyecz]]'' (15 чэрвеня 1477 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 357.</ref>; ''людеи [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя Семена Моижейкова'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''у слуги нашого у путного у велюнъца на имя у [[Ягайла (імя)|Якгаила]] Мажыиковича и въ братыи его въ [[Ягмін|Якмина]] а въ Кгинтовта'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>; ''в повете Городеньскомъ Жорославское волости… людеи… Ивана Межеиковича'' (23 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 98.</ref>; ''людеи наших в Городеиском повете в Жерославскои волости… Ивана Можеиковича, Зенова Можеиковича'' (24 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''nobilis Możeyko'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 150.</ref>; ''Можеко Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Можеико Тишъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>, ''Можеико Ячевичъ… Щепанъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Томашъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Хрщон Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Можеико Пикелевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Можеиковичъ… Можеиковая вдова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''[[Даўгайла|Довкгял]] Можеиковичъ… Анъдрея Межеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Можеико [[Бутывіл|Бутвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Якубъ Можеиковичъ… Юри Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Можеико Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Янъко Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Бартош Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>; ''а въ людей нашыхъ — [[Высокі Двор|высокодворцов]] же, на ймя в Римъка Можиковича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''Jan Moyzekowicz'' (4 сьнежня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 42—43.</ref>; ''село Можейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 35].</ref>; ''Blazei a Mikuc Mozieikowicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 512.</ref>; ''Możeyko Stankowicz… Staś Mozeykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Mo%C5%BCeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BCeyko&f=false С. 117, 140].</ref>; ''небожъчицы Галены Григор’евъны Можеиковича'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Waśko Mozeykowicz… Moyzeyko Burdzik'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Mozeykowicz#v=snippet&q=Mozeykowicz&f=false С. 109, 157].</ref>; ''Alexander Możeyko… Siemion Możeyko… Andrzey Możeyko'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 73—74, 77.</ref>; ''Michał Możeyko'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 59.</ref>; ''Filip Możeyko'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 122.</ref>; ''Mozeyko'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Maciej Maziejko'' (1715 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Roman Możeyko bojaryn, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=a5ROAQAAMAAJ&q=Mo%C5%BEeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BEeyko&f=false С. 335].</ref>; ''Mozeyki… Mazyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Mazeyko'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=650&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Możejkowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mo%C5%BCejkowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mazik'' (канец XIX ст.)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/marcinkance.pdf Spis mieszkańców parafii marcinkańskiej w końcu XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Мажэйка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Калтынянскай воласьці ([[Жамойць]] * Мажэйка — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Мажэйка Цішкавіч — [[камянец]]кі баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref> і ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Мажэка Алехнавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мажэйка Юр’евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiZgPfSs9eCAxVn7rsIHT81CjoQ6AF6BAgIEAI P. 267].</ref> * Раман Мажэйка — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.</ref> * Андрэй Мазека — жыхар вёскі [[Юравічы (Менская вобласьць)|Юравічаў]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref> * Пётар Мазейка — жыхар вёскі [[Логвіна]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/888-trodevichi-inventar-1749-g-polotskoe-voevodstvo Тродевичи инвентарь 1749 г. Полоцкое воеводство]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2017 г.</ref> * Фёдар Мазека — жыхар вёскі [[Гвазды|Гваздаў або Заляшанаў]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref> * Рыгор і Яўстах Мажэйкі — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Алаіз, Тэадор, Францішак і Якуб Мажэйкі — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Іван, Трафім і Фёдар Мажэйкі — жыхары [[Быхаў|Быхава]] на 1906 год<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 9.</ref> * Аляксандар, Антон, Апанас, Іван, Казімер, Канстантын, Міхал, Пётар і Сямён Мажэйкі — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 5, 11.</ref> * Максім Масейка — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 37.</ref> * Андрэй Мажэйка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Аўрам Мазека (1871—1938) — беларус з ваколіцаў [[Езярышча]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D1%9E%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1871) Мазека Аўрам Ігнатавіч (1871)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Вітольд]] Мажэйка (1881—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Зінаіда Мажэйка]] (1933—2014) — беларуская этнамузыказнаўца * [[Павал Мажэйка]] ({{нар.}} 1978) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч Мажэйкі<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Możejko) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мажэйкі-Каранеўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскі шляхецкі род. Мазэйка (Mazejko, Mozejko) і Мазэйковіч (Mozejkowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1906 год існавала вёска Мажэкі ў Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 263.</ref>. На 1909 год існаваў маёнтак Мажэйкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 125.</ref>. На 1910 год існаваў выселак Мазыкі ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Мазекі]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Мазыкі]]. Вёскі з назвай [[Мажэйкі (неадназначнасьць)|Мажэйкі]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе места [[Мажэйкі]], на гістарычнай Лідчыне — вёскі [[Мажэйкаўшчына]], [[Мажэйкава]] і [[Вялікае Мажэйкава]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Мажэйчына]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай маз}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ld7v4d0fg5wih831y4q2aj2kjnjaiaq 2680278 2680277 2026-07-24T09:56:02Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680278 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мажэйка |лацінка = Mažejka |арыгінал = Mazecha |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Маж|Mazo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Мазека, Мажэка, Мазейка, Мажыка, Майжэйка, Мяжэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мажэйка''' (''Мазейка'', ''Майжэйка''), '''Мажэка''' (''Мазека'', ''Майзека''), '''Мажыка''', '''Мяжэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Мажэйка|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika, *Masico<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Märkischen Kreises. — Bielefeld, 2018. S. 259.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Іменная аснова [[Маж|маз- (мез-, мас-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Межгел|Мазгіль]]; германскія імёны Mazela, Massana, Mesgilo) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] maz 'ежа'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты'). У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Masicke'' (1346 і 1401 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Мазэйка (Mozejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 228.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maseke'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Maseke#v=snippet&q=Maseke&f=false S. 273].</ref>; ''вызвали есмы с [[Літва|Литовъское земле]] два братеньця [[Дудзен|Тутения]] а Моижека'' (1264—1301 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d324.htm Грамота галицкого князя Льва Даниловича для Тутения и Моижека из Литвы на село Добаневичи (1264—1301)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Можеику чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Moseyko'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Moseyko#v=snippet&q=Moseyko&f=false S. 62].</ref>; ''Можеику три семеици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''[[Гінтаўт|Кгинътовту]] Кубетовичу чоловекъ Можеико путныи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''чотыри чоловеки в Скрабличикох у [[Мерач|Мерецкои]] волости… а Можеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>, ''бискупу жомоитскому шесть чоловековъ… Можеико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 39.</ref>, ''Можеику две семъици… Можеику два чоловека у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Можеику два чоловеки у [[Крожы|Крожех]]… Можеику чоловекь Квеибугъ у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''кгедроитскыи паны у головах… Ондрюшко Можеикович… князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Можеико… другіи Можеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''honorabilibus generosis et nobilibus dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Moszeykowycz de [[Івянец|Ywyenyecz]]'' (15 чэрвеня 1477 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 357.</ref>; ''людеи [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя Семена Моижейкова'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''у слуги нашого у путного у велюнъца на имя у [[Ягайла (імя)|Якгаила]] Мажыиковича и въ братыи его въ [[Ягмін|Якмина]] а въ Кгинтовта'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>; ''в повете Городеньскомъ Жорославское волости… людеи… Ивана Межеиковича'' (23 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 98.</ref>; ''людеи наших в Городеиском повете в Жерославскои волости… Ивана Можеиковича, Зенова Можеиковича'' (24 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''nobilis Możeyko'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 150.</ref>; ''Можеко Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Можеико Тишъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>, ''Можеико Ячевичъ… Щепанъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Томашъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Хрщон Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Можеико Пикелевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Можеиковичъ… Можеиковая вдова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''[[Даўгайла|Довкгял]] Можеиковичъ… Анъдрея Межеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Можеико [[Бутывіл|Бутвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Якубъ Можеиковичъ… Юри Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Можеико Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Янъко Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Бартош Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>; ''а въ людей нашыхъ — [[Высокі Двор|высокодворцов]] же, на ймя в Римъка Можиковича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''Jan Moyzekowicz'' (4 сьнежня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 42—43.</ref>; ''село Можейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 35].</ref>; ''Blazei a Mikuc Mozieikowicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 512.</ref>; ''Możeyko Stankowicz… Staś Mozeykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Mo%C5%BCeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BCeyko&f=false С. 117, 140].</ref>; ''небожъчицы Галены Григор’евъны Можеиковича'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Waśko Mozeykowicz… Moyzeyko Burdzik'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Mozeykowicz#v=snippet&q=Mozeykowicz&f=false С. 109, 157].</ref>; ''Alexander Możeyko… Siemion Możeyko… Andrzey Możeyko'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 73—74, 77.</ref>; ''Michał Możeyko'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 59.</ref>; ''Filip Możeyko'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 122.</ref>; ''Mozeyko'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Maciej Maziejko'' (1715 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Roman Możeyko bojaryn, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=a5ROAQAAMAAJ&q=Mo%C5%BEeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BEeyko&f=false С. 335].</ref>; ''Mozeyki… Mazyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Mazeyko'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=650&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Możejkowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mo%C5%BCejkowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mazik'' (канец XIX ст.)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/marcinkance.pdf Spis mieszkańców parafii marcinkańskiej w końcu XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Мажэйка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Калтынянскай воласьці ([[Жамойць]] * Мажэйка — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Мажэйка Цішкавіч — [[камянец]]кі баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref> і ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году, сын Цішкі Ходкавіча Каранеўскага<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref> * Мажэка Алехнавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мажэйка Юр’евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiZgPfSs9eCAxVn7rsIHT81CjoQ6AF6BAgIEAI P. 267].</ref> * Раман Мажэйка — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.</ref> * Андрэй Мазека — жыхар вёскі [[Юравічы (Менская вобласьць)|Юравічаў]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref> * Пётар Мазейка — жыхар вёскі [[Логвіна]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/888-trodevichi-inventar-1749-g-polotskoe-voevodstvo Тродевичи инвентарь 1749 г. Полоцкое воеводство]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2017 г.</ref> * Фёдар Мазека — жыхар вёскі [[Гвазды|Гваздаў або Заляшанаў]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref> * Рыгор і Яўстах Мажэйкі — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Алаіз, Тэадор, Францішак і Якуб Мажэйкі — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Іван, Трафім і Фёдар Мажэйкі — жыхары [[Быхаў|Быхава]] на 1906 год<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 9.</ref> * Аляксандар, Антон, Апанас, Іван, Казімер, Канстантын, Міхал, Пётар і Сямён Мажэйкі — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 5, 11.</ref> * Максім Масейка — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 37.</ref> * Андрэй Мажэйка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Аўрам Мазека (1871—1938) — беларус з ваколіцаў [[Езярышча]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D1%9E%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1871) Мазека Аўрам Ігнатавіч (1871)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Вітольд]] Мажэйка (1881—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Зінаіда Мажэйка]] (1933—2014) — беларуская этнамузыказнаўца * [[Павал Мажэйка]] ({{нар.}} 1978) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч Мажэйкі<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Możejko) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мажэйкі-Каранеўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскі шляхецкі род. Мазэйка (Mazejko, Mozejko) і Мазэйковіч (Mozejkowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1906 год існавала вёска Мажэкі ў Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 263.</ref>. На 1909 год існаваў маёнтак Мажэйкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 125.</ref>. На 1910 год існаваў выселак Мазыкі ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Мазекі]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Мазыкі]]. Вёскі з назвай [[Мажэйкі (неадназначнасьць)|Мажэйкі]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе места [[Мажэйкі]], на гістарычнай Лідчыне — вёскі [[Мажэйкаўшчына]], [[Мажэйкава]] і [[Вялікае Мажэйкава]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Мажэйчына]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай маз}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8ttjwd1wx5jdpiko8u2sy70zfv5p1h1 2680279 2680278 2026-07-24T09:56:45Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680279 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мажэйка |лацінка = Mažejka |арыгінал = Mazecha |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Маж|Mazo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Мазека, Мажэка, Мазейка, Мажыка, Майжэйка, Мяжэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мажэйка''' (''Мазейка'', ''Майжэйка''), '''Мажэка''' (''Мазека'', ''Майзека''), '''Мажыка''', '''Мяжэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Мажэйка|прозьвішча]]. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika, *Masico<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Märkischen Kreises. — Bielefeld, 2018. S. 259.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Іменная аснова [[Маж|маз- (мез-, мас-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Межгел|Мазгіль]]; германскія імёны Mazela, Massana, Mesgilo) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] maz 'ежа'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты'). У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Masicke'' (1346 і 1401 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Мазэйка (Mozejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 228.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maseke'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Maseke#v=snippet&q=Maseke&f=false S. 273].</ref>; ''вызвали есмы с [[Літва|Литовъское земле]] два братеньця [[Дудзен|Тутения]] а Моижека'' (1264—1301 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d324.htm Грамота галицкого князя Льва Даниловича для Тутения и Моижека из Литвы на село Добаневичи (1264—1301)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Можеику чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Moseyko'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Moseyko#v=snippet&q=Moseyko&f=false S. 62].</ref>; ''Можеику три семеици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''[[Гінтаўт|Кгинътовту]] Кубетовичу чоловекъ Можеико путныи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''чотыри чоловеки в Скрабличикох у [[Мерач|Мерецкои]] волости… а Можеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>, ''бискупу жомоитскому шесть чоловековъ… Можеико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 39.</ref>, ''Можеику две семъици… Можеику два чоловека у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Можеику два чоловеки у [[Крожы|Крожех]]… Можеику чоловекь Квеибугъ у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''кгедроитскыи паны у головах… Ондрюшко Можеикович… князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Можеико… другіи Можеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''honorabilibus generosis et nobilibus dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Moszeykowycz de [[Івянец|Ywyenyecz]]'' (15 чэрвеня 1477 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 357.</ref>; ''людеи [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя Семена Моижейкова'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''у слуги нашого у путного у велюнъца на имя у [[Ягайла (імя)|Якгаила]] Мажыиковича и въ братыи его въ [[Ягмін|Якмина]] а въ Кгинтовта'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>; ''в повете Городеньскомъ Жорославское волости… людеи… Ивана Межеиковича'' (23 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 98.</ref>; ''людеи наших в Городеиском повете в Жерославскои волости… Ивана Можеиковича, Зенова Можеиковича'' (24 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''nobilis Możeyko'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 150.</ref>; ''Можеко Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Можеико Тишъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>, ''Можеико Ячевичъ… Щепанъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Томашъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Хрщон Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Можеико Пикелевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Можеиковичъ… Можеиковая вдова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''[[Даўгайла|Довкгял]] Можеиковичъ… Анъдрея Межеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Можеико [[Бутывіл|Бутвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Якубъ Можеиковичъ… Юри Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Можеико Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Янъко Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Бартош Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>; ''а въ людей нашыхъ — [[Высокі Двор|высокодворцов]] же, на ймя в Римъка Можиковича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''Jan Moyzekowicz'' (4 сьнежня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 42—43.</ref>; ''село Можейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 35].</ref>; ''Blazei a Mikuc Mozieikowicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 512.</ref>; ''Możeyko Stankowicz… Staś Mozeykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Mo%C5%BCeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BCeyko&f=false С. 117, 140].</ref>; ''небожъчицы Галены Григор’евъны Можеиковича'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Waśko Mozeykowicz… Moyzeyko Burdzik'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Mozeykowicz#v=snippet&q=Mozeykowicz&f=false С. 109, 157].</ref>; ''Alexander Możeyko… Siemion Możeyko… Andrzey Możeyko'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 73—74, 77.</ref>; ''Michał Możeyko'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 59.</ref>; ''Filip Możeyko'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 122.</ref>; ''Mozeyko'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Maciej Maziejko'' (1715 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Roman Możeyko bojaryn, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=a5ROAQAAMAAJ&q=Mo%C5%BEeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BEeyko&f=false С. 335].</ref>; ''Mozeyki… Mazyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Mazeyko'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=650&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Możejkowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mo%C5%BCejkowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mazik'' (канец XIX ст.)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/marcinkance.pdf Spis mieszkańców parafii marcinkańskiej w końcu XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Мажэйка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Калтынянскай воласьці ([[Жамойць]]) * Мажэйка — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Мажэйка Цішкавіч — [[камянец]]кі баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref> і ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году, сын Цішкі Ходкавіча Каранеўскага<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref> * Мажэка Алехнавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мажэйка Юр’евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiZgPfSs9eCAxVn7rsIHT81CjoQ6AF6BAgIEAI P. 267].</ref> * Раман Мажэйка — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.</ref> * Андрэй Мазека — жыхар вёскі [[Юравічы (Менская вобласьць)|Юравічаў]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref> * Пётар Мазейка — жыхар вёскі [[Логвіна]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/888-trodevichi-inventar-1749-g-polotskoe-voevodstvo Тродевичи инвентарь 1749 г. Полоцкое воеводство]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2017 г.</ref> * Фёдар Мазека — жыхар вёскі [[Гвазды|Гваздаў або Заляшанаў]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref> * Рыгор і Яўстах Мажэйкі — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref> * Алаіз, Тэадор, Францішак і Якуб Мажэйкі — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Іван, Трафім і Фёдар Мажэйкі — жыхары [[Быхаў|Быхава]] на 1906 год<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 9.</ref> * Аляксандар, Антон, Апанас, Іван, Казімер, Канстантын, Міхал, Пётар і Сямён Мажэйкі — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 5, 11.</ref> * Максім Масейка — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 37.</ref> * Андрэй Мажэйка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Аўрам Мазека (1871—1938) — беларус з ваколіцаў [[Езярышча]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D1%9E%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1871) Мазека Аўрам Ігнатавіч (1871)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Вітольд]] Мажэйка (1881—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Зінаіда Мажэйка]] (1933—2014) — беларуская этнамузыказнаўца * [[Павал Мажэйка]] ({{нар.}} 1978) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч Мажэйкі<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Możejko) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>. Мажэйкі-Каранеўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскі шляхецкі род. Мазэйка (Mazejko, Mozejko) і Мазэйковіч (Mozejkowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1906 год існавала вёска Мажэкі ў Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 263.</ref>. На 1909 год існаваў маёнтак Мажэйкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 125.</ref>. На 1910 год існаваў выселак Мазыкі ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>. На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Мазекі]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Мазыкі]]. Вёскі з назвай [[Мажэйкі (неадназначнасьць)|Мажэйкі]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе места [[Мажэйкі]], на гістарычнай Лідчыне — вёскі [[Мажэйкаўшчына]], [[Мажэйкава]] і [[Вялікае Мажэйкава]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Мажэйчына]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай маз}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rydj0iwrmdzslka8e0xnbrwq2dvpqrd Грода 0 268898 2680194 2677293 2026-07-23T22:49:55Z ~2026-41082-80 99080 2680194 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Казімер Рудаміна — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] b4sprso6l9cspsc4tp1ibgq6xhp6aai 2680209 2680194 2026-07-23T23:06:29Z ~2026-41082-80 99080 2680209 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Казімер Рудаміна і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gbil3k0vufc5jdh5n4f6rqp0txr0uno 2680210 2680209 2026-07-23T23:07:06Z ~2026-41082-80 99080 2680210 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] tayga1ba2a2dwfwrbpftzsnuaf8jdbc 2680212 2680210 2026-07-23T23:08:10Z ~2026-41082-80 99080 2680212 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jvkjkaguxk6uw1nqraabc5g22rv188f 2680304 2680212 2026-07-24T10:27:10Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680304 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Восіп і Каятан Радзевічы — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fz7ioxko2927d742oa11ymin6el5db5 2680307 2680304 2026-07-24T10:28:35Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680307 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6ebrwo27vfg3qu0nrjednlwk16rbh6b 2680309 2680307 2026-07-24T10:29:10Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680309 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] shtwryy3yncs778omqp89lzvh05qasw Буш 0 269743 2680290 2679822 2026-07-24T10:13:13Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680290 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буш |лацінка = Buš |арыгінал = Busch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Бус, Бусь, Буша, Бош, Буза, Бузь, Боўш |вытворныя = |зьвязаныя = [[Бушка]], [[Бушыла]], [[Бусінь]], [[Бушман]] }} '''Буш''' (''Бус'', ''Бусь'', ''Буза'', ''Бузь''), '''Буша''', '''Бош''' — мужчынскае імя і прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Боса, пазьней Буc, Буса або Буш (Boso, Boos, Busse<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 18.</ref>, Buoso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 60.</ref>, Buss<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 174.</ref>, Busch<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Busch+Busso#v=snippet&q=Busch%20Busso&f=false S. 8].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Boso%2C+Boos#v=snippet&q=Boso%2C%20Boos&f=false S. 329—330].</ref>. Іменная аснова -бус- (-бос-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bōsi 'варожы, злы'<ref name="Gottschald-1971-203">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA203&dq=BOS+feindlich+b%C3%B6se+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuu7bf2euDAxWtgv0HHQAXDf0Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=BOS%20feindlich%20b%C3%B6se%20namenkunde&f=false S. 203].</ref> або ад германскага buozan 'паляпшаць, прыносіць карысьць'<ref name="Fo-1900-329-330">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=BOSI+BOZ+buozan#v=snippet&q=BOSI%20BOZ%20buozan&f=false S. 329—330].</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бушка|Бушка (Буска, Босіка)]], [[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]], [[Бусінь]], [[Бушман]]. Адзначаліся германскія імёны Buske (Buschke, Bosico), Busilo (Büschel), Buosin, Bussman{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Boshart (Bos-[[Гардзь|hart]])<ref name="Gottschald-1971-203"/>, Bosochind (Boso-[[Кінда|chind]])<ref name="Fo-1900-329-330"/>, Bosogast (Boso-[[Гаст|gast]])<ref name="Fo-1900-329-330"/>, Bosoldt (Bos-[[Вальда (імя)|oldt]])<ref name="Gottschald-1971-203"/>}}. Апроч таго, існуе германскае прозьвішча Буш ({{мова-de|Busch|скарочана}}, {{мова-en|Bush|скарочана}}), якое звычайна выводзяць ад германскага слова з значэньнем 'гушчар, зарасьнік'. Ад гэтага прозьвішча з дапамогай асновы [[Ман|-ман-]] утварылася прозьвішча Бушман (Buschmann, Bushman)<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=vG7MZ9J6dAgC&pg=PA259&dq=busch+buse+name&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiWpqmsv7b_AhWlPOwKHdPFAVcQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=busch%20buse%20name&f=false P. 259].</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bosza (Posz, Posza), Pusołt (< Busolt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 23, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы бытавала імя Буш: ''Bus'' (1398 год), ''Busch'' (1440 і 1455 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 287.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Buse / Busse'' (10 жніўня 1299 году<ref>Urkundenbuch des Bisthums Samland. — Leipzig, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uvv19Xq2_7EC&q=Buse#v=snippet&q=Buse&f=false S. 102].</ref> і 1419 год)<ref name="Trautmann-1925-21">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Busse#v=snippet&q=Busse&f=false S. 21].</ref>, ''Busgede / Bosegede'' (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-21"/>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Ludovicus Bußwaldt, Lieb-Mülensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Bu%C3%9Fwaldt#v=snippet&q=Bu%C3%9Fwaldt&f=false S. 279].</ref>. Імя Буша бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Буша'' (1539 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. С. 336.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mertin Busch eime schiffmanne'' (1404 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 976.</ref>; ''боаринъ его Иванъ Боша'' ([[Ніканаўскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 103].</ref>; ''в Сомъникахъ… Митько Бошевичъ — служба, Петрецъ Бошевичъ — служба, Микя Бошевичъ — служба'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 148—149.</ref>; ''Василий Бусичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 628.</ref>; ''co [[Наруш|Narusz]] z Buszom trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Bosz Szymkow… Iwassko, Busz a Onikiey Przelieikiewiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bosz#v=snippet&q=Bosz&f=false С. 175, 356].</ref>; ''село Пужичи… Гапонъ Бушичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 430—431].</ref>; ''Joël Busch, Lithuanus'' (1594 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Busch#v=snippet&q=Busch&f=false S. 124].</ref>; ''Krzysztof Buszewicz za ojca swego po kozacku'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 107.</ref>; ''na miejscu… K[on]d[ra]ta Busiewicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 326.</ref>; ''Buza… Buziewicza… Buzowa'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 129.</ref>; ''jm. p. Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 120.</ref>, ''Mikołaj Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 243.</ref>, ''jmp. Krzysztof Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 125.</ref> (1690 год); ''na jchmcw panów… Antoniego Busza'' (10 лютага 1722 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Busza#v=snippet&q=Busza&f=false С. 278].</ref>; ''honestis Christophoro Bus'' (1742 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 92.</ref>; ''Busowszczyzna… Buszyszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Stanisław Busz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 116.</ref>; ''Piotr Bouszewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bouszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kamionka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Bosz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bosz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kupiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Бушмін: ''Жданъ Бушминъ'' (6 ліпеня 1601 год)<ref>Тэльман Маслюкоў, [https://lavra.by/vozrozhdenie-obiteli/istoriya/istoriya-monastyrya/inventar-lauryshauskaga-manastyra-1601-goda Інвентар Лаўрышаўскага манастыра 1601 года]</ref> }}. == Носьбіты == * [[Нарвіл]] Бусі — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 45.</ref> * Сымон Стэфанавіч Бушэвіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 142].</ref> * Іван Буш — жыхар вёскі [[Лявонавічы|Лявонавічаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805212648/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1064-shatsk-inventar-1749-g Шацк инвентарь 1749 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 чэрвеня 2018 г.</ref> * Тадэвуш Буш — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref> * Станіслаў Буш — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref> * Антон, Дамінік, Міхал і Ян Бушы — шляхцічы Менскага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], чашнік [[браслаў]]скі ў 1768—1779 і мастаўнічы [[смаленск]]і ў 1779—1792 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 525.</ref><ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 115.</ref> * Дамінік Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мастаўнічы ашмянскі ў 1776—1791 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 247.</ref> * Іван і Сяргей Бушы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 15.</ref> * Леў Буш — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref> * [[Джордж Гэрбэрт Ўокер Буш]] (1924—2018) — 41-ы прэзыдэнт [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] * [[Джордж Ўокер Буш]] (нар. 1946) — 43-ці прэзыдэнт ЗША Бушы — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref> і [[Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя і кляштар трынітарыяў (Крывічы)|касьцёла]] ў [[Крывічы (Мядзельскі раён)|Крывічах]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232641/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/453-krvichi-kostel-spisok-prikhozhan-1853-g Кривичи костел. Список прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бушы (Busza) — прыгонныя зь вёскі [[Вянцэвічы|Вянцэвічаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 57.</ref>. Бушы гербаў [[Бушлер]] і [[Ясеньчык]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 52, 434.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бушы гербаў [[Асарыя]] і Ясенчык — літоўскія шляхецкія роды<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 459—460.</ref>. Бус (Bus) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Кобрынь|Кобрыню]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 311.</ref>. Буш (Busz) і Бушэвіч (Buszewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Бусы каля [[Кельмы|Кельмаў]] і маёнтак Бушышкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 53—54.</ref>. У XVI ст. існаваў маёнтак Бушавічы (''Бушевичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 33].</ref>. На 1906 год існавалі [[фальварак]] Бушава і сяліба Бусава ў Лепельскім павеце, вёска Бушы ў Рэжыцкім павеце, а таксама вёска Бушаўка ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 181, 203, 353, 383.</ref>. На 1910 год існавала лясная вартоўня Бушава ў Гомельскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 34.</ref>. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуюць вёскі [[Бушава]] і [[Бусава]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Бушоўка]]. Назву [[Бушаўка]] маюць вёскі на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай бус}} [[Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы]] [[Катэгорыя:Германскія прозьвішчы]] 1442iqie1twkmf63o5ze5kjnp00rbwh Бэрнат 0 269868 2680253 2679966 2026-07-24T00:09:23Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680253 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бэрнат |лацінка = Bernat |арыгінал = Bernat |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]] |варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат |вытворныя = |зьвязаныя = Hathubern }} '''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref>Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref> * Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе * Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе * Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох * Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох * Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref> * Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref> * Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref> * Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref> * [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>. Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>. Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>. Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>. Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>. У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Берн]] * [[Гадзь|Гата]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай бер}} {{Імёны з асновай гад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] j6d5v7qweactqg8adcsr33n01s2snd8 Даргіла 0 270151 2680343 2668057 2026-07-24T11:55:55Z ~2026-41267-08 99092 2680343 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дарґіла |лацінка = Dargiła / Darhiła |арыгінал = Drogila |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дорг (імя)|Drogo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Драгіл, Дрогель, Драгал, Драгул, Даргель, Другель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Даргіла''' (''Даргель''), '''Драгіл''' (''Дрогель'', ''Драгал'', ''Драгул'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дрогіла, Дрогул або Другіл (Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>, Drogulus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>, Drogili, Drugil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogili#v=snippet&q=Drogili&f=false S. 420—421].</ref>. Іменная аснова [[Дорг (імя)|дрог- (дорг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]; германскія імёны Drogen, [[Драгабода (імя)|Драгабода]], Drogat) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Дрогель (Дрогал) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Creth cum uxore Petrana et filio Drogel'' (XII ст.); ''Homo dictus Ivan Drogolouicz de Czarthouiecz'' (1461 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 521—522.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=freystadt&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Драгель (Dragiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 97.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''въ Ясвоинскои волости… а Доркгеля [[Бурга|Буркгевича]]… Доркгель Буркгевичъ'' (1523 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&dq=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiomIDxsd6AAxWZhP0HHT2uCXMQ6AF6BAgHEAI P. 221].</ref>; ''люди господарскии витебъские подводные… а Дракуля'' (20 красавіка 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 213.</ref>; ''Macziey Drawgiła'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 255.</ref>; ''Jęndrzey Draugilewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 34.</ref>; ''подле дому з одного боку Марка Драгиля'' (2 студзеня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 159.</ref>; ''подле дому Левона Драгиля'' (6 траўня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 167.</ref>; ''Stanisław Dragał'' (11 кастрычніка 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 232.</ref>; ''Drogelowna… Dragula… Draguły'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136—137.</ref>; ''Anna Dargiel'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1500&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Awsiey Drahił'' (1746 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-XkZAAAAYAAJ&q=Drahil#v=snippet&q=Drahil&f=false С. 177].</ref>. == Носьбіты == * Абраам Янавіч Даргіловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 43.</ref> * Аўсей Драгіл — [[магілёў]]скі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1746 годзе * Трафім Драгель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref> * Ільля Даргель (1872—1937) — беларус з ваколіцаў Дзісны, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%86%D0%BB%D1%8C%D0%BB%D1%8F_%D0%A4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D1%87_(1872) Даргель Ільля Фаміч (1872)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Міхал Другель (1914—?) — беларус з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Восточно-Казахстанской обл.</ref> Даргелі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Забель|Забелі]] ([[Полацак|Полацкі]] дэканат) на 1798 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230500/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/372-zabel-kostel-spisok-prikhozhan-1798-g Забель костел список прихожан 1798 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 студзеня 2016 г.</ref>. Даргелевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле» Драгілы (''Дрогилы'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 102].</ref>. На 1900—1906 гады існавала вёска Даргелева<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/388 S. 388].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 157.</ref>, а на 1906 год — [[фальварак]] Даргелі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 160.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Драгелішкі]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай дрог}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 6cwlclqwgr0kbzrtd5qg5jhmj8xlgrv 2680344 2680343 2026-07-24T11:56:44Z ~2026-41267-08 99092 2680344 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дарґіла |лацінка = Dargiła / Darhiła |арыгінал = Drogila |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дорг (імя)|Drogo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Драгіл, Дрогель, Драгель, Драгал, Драгул, Даргель, Другель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Даргіла''' (''Даргель''), '''Драгіл''' (''Дрогель'', ''Драгель'', ''Драгал'', ''Драгул'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дрогіла, Дрогул або Другіл (Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>, Drogulus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>, Drogili, Drugil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogili#v=snippet&q=Drogili&f=false S. 420—421].</ref>. Іменная аснова [[Дорг (імя)|дрог- (дорг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]; германскія імёны Drogen, [[Драгабода (імя)|Драгабода]], Drogat) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. Імя Дрогель (Дрогал) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Creth cum uxore Petrana et filio Drogel'' (XII ст.); ''Homo dictus Ivan Drogolouicz de Czarthouiecz'' (1461 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 521—522.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=freystadt&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Драгель (Dragiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 97.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''въ Ясвоинскои волости… а Доркгеля [[Бурга|Буркгевича]]… Доркгель Буркгевичъ'' (1523 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&dq=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiomIDxsd6AAxWZhP0HHT2uCXMQ6AF6BAgHEAI P. 221].</ref>; ''люди господарскии витебъские подводные… а Дракуля'' (20 красавіка 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 213.</ref>; ''Macziey Drawgiła'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 255.</ref>; ''Jęndrzey Draugilewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 34.</ref>; ''подле дому з одного боку Марка Драгиля'' (2 студзеня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 159.</ref>; ''подле дому Левона Драгиля'' (6 траўня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 167.</ref>; ''Stanisław Dragał'' (11 кастрычніка 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 232.</ref>; ''Drogelowna… Dragula… Draguły'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136—137.</ref>; ''Anna Dargiel'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1500&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Awsiey Drahił'' (1746 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-XkZAAAAYAAJ&q=Drahil#v=snippet&q=Drahil&f=false С. 177].</ref>. == Носьбіты == * Абраам Янавіч Даргіловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 43.</ref> * Аўсей Драгіл — [[магілёў]]скі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1746 годзе * Трафім Драгель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref> * Ільля Даргель (1872—1937) — беларус з ваколіцаў Дзісны, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%86%D0%BB%D1%8C%D0%BB%D1%8F_%D0%A4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D1%87_(1872) Даргель Ільля Фаміч (1872)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Міхал Другель (1914—?) — беларус з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Восточно-Казахстанской обл.</ref> Даргелі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Забель|Забелі]] ([[Полацак|Полацкі]] дэканат) на 1798 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230500/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/372-zabel-kostel-spisok-prikhozhan-1798-g Забель костел список прихожан 1798 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 студзеня 2016 г.</ref>. Даргелевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. У XVI ст. існавала «поле» Драгілы (''Дрогилы'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 102].</ref>. На 1900—1906 гады існавала вёска Даргелева<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/388 S. 388].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 157.</ref>, а на 1906 год — [[фальварак]] Даргелі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 160.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Драгелішкі]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай дрог}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mk84u0zow57bs564z1zpj78j6gg9ydm Берн 0 270491 2680218 2665868 2026-07-23T23:12:46Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680218 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Берн |лацінка = Biern |арыгінал = Bern |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Бэрн, Бірн, Бернь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Бірнейка]], [[Бярнут]], [[Бернуш]], [[Бэрнат|Бернат]], [[Бэрнар]], [[Бэрнард]] }} '''Берн''' (''Бернь'', ''Бірн''), '''Бэрн''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Берн, Барна або Пірн (Bern, Barno<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 54.</ref>, Pirn) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bern%2C+Pirn#v=snippet&q=Bern%2C%20Pirn&f=false S. 265].</ref>. Іменная аснова берн- (бэрн-) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]], [[Бернуш]], [[Бэрнат|Бэрнат (Бернат, Бэрнад)]], [[Бэрнар|Бэрнар (Бернар)]], [[Бэрнард]]. Адзначаліся германскія імёны Birnico (Bernico, Bernecke), Bernasch, Bernad (Bernat), Bernar, Bernard. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёна Biern, Biernko, Biernast (Bernast), Bernasz (Bernisz), Biernat (Birnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Bernelle''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bernilo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 54.</ref>}} (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bernelle#v=snippet&q=Bernelle&f=false S. 18].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Прастенъ Берновъ'' ([[Аповесьць мінулых часоў]])<ref>[http://starbel.by/dok/d138.htm Договор между Русью и Византией (944/945)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Берни'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''ludmi… Łunczu Birna'' (1514 год, 1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 268.</ref>; ''светковъ, на имя Нарутя Берневича'' (14 ліпеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 15].</ref>; ''села Берновичовъ… села Берневичовъ… село Берневичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 45].</ref>; ''в томъ воеводьстве Троцкомъ у волости Куръклевскои сельцо, сельцо Довкгостани, дванадъцать волокъ людми оселыхъ, то естъ… Яска Берневича волока'' (7 чэрвеня 1568 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|49к}} P. 50.</ref>; ''служба… [[Жагель|Жакгел]] Бернавич'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 3.</ref>; ''Poddani na Kurme… Birn Kudzin… Poddani na Cyrmie… Birn Ławr'' (25 сьнежня 1630 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpJOAQAAMAAJ&q=Birn#v=snippet&q=Birn&f=false С. 433—434].</ref>; ''Климко Берненъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 217.</ref>; ''Berniowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 124.</ref>; ''Bierń Tucz… Biern y Jur Laxowie… Biern Panking… Andrżey y Biern Anczypanowia'' (26 жніўня 1765 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpJOAQAAMAAJ&q=Biern#v=snippet&q=Biern&f=false С. 140, 146, 164, 204]</ref>; ''Biern Klimcan'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. С. 246.</ref>; ''Michał Bernowicz — kommissarz skarbu w. x. Lit.'' (28 траўня 1781 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GHRgAAAAcAAJ&q=Bernowicz#v=snippet&q=Bernowicz&f=false С. 345].</ref>; ''obywatelów woj. nowogródzkiego w. ichm. panom Michałowi Bernowiczowi sędziemu ziemskiemu woj. nowogródzkiego'' (20 жніўня 1788 год)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 218.</ref>; ''[Michała] Bernowicza sędziego ziemskiego woj. nowogródzkiego'' (17 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 185.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Бэрнюн (адзначалася старажытнае германскае імя Bernuni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Bernuni#v=snippet&q=%40Bernuni&f=false S. 267].</ref>): ''Elżbieta Berniun… Zofia Berniun'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=13182&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Dusiaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. == Носьбіты == * Напалеон Бярновіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> [[Бярновічы]] гербу ўласнага — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род. Бярновічы гербу Казічкоўскі — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 512.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернішкі (''Бернишки'') у [[Троцкае ваяводзтва|Троцкім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>. На 1901 год існавала вёска Бернавічы ў Старадубскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>. На 1904 год існавала вёска Бернавічы ў Духаўшчынскім павеце, а таксама сяло Нікола-Бернавічы ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 213, 308.</ref>. На 1906 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бернава ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні, вёскі Бернішкі, Вялікія і Малыя Берняны ў Дзьвінскім павеце, вёска Бернава ў Полацкім павеце, а таксама вёскі Бернаны, Бернаны I і Бернаны II у Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 72, 93, 108, 112, 317, 334, 341.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай бер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] do4ee594hxv203lkccua2o53ewndv9m Маж 0 270509 2680234 2678944 2026-07-23T23:34:36Z ~2026-41082-80 99080 2680234 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Маж |лацінка = Maž |арыгінал = Maas |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Мас, Маз, Маза, Мась, Мазь, Меж, Мезь, Майзь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]], [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд]], [[Межгел]], [[Мажырым]] }} '''Маж''', '''Мас''' (''Мась''), '''Маза''', '''Маз''' (''Мазь'', ''Майзь''), '''Меж''' (''Мезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маза або Меза, пазьней Маза, Мас або Мэс (Mazo, Mezo, Maso<ref>Greule A. Personennamen in Ortsnamen // Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 16. — Berlin; New York, 1997. S. 254, 256.</ref><ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Maas, Mass, Mess) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1119">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref>. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mez 'спосаб, мера', maz 'ежа'<ref name="Fo-1900-1119"/> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты') або гоцкага maitan, стараверхненямецкага meizen 'выразаць, рэзаць'<ref name="Gottschald-2006-338">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. S. 338.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -маж- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''mãžas'' 'нізкага росту', ''mažaĩ'' 'мала, няшмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ma%C5%BEas&id=19027240000 mãžas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка)]], [[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль)]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд|Масанд (Масэнд)]], [[Межгел|Мазгіль (Межгел)]]. Адзначаліся германскія імёны Mazecha (Mazika), Mazela (Mazola, Massila), Massana, Massen, Masenda, Mesgilo{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Mezcund (Mez-[[Гунт|cund]]), Mazhild (Maz-hild), Massold (Mass-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Gottschald-2006-338"/>, *Masowin (Maso-[[Віна (імя)|win]])<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m4.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Mazolf (Maz-olf) ды іншыя<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazela%2C+Mazhild%2C+Mazolf#v=snippet&q=Mazela%2C%20Mazhild%2C%20Mazolf&f=false S. 1120].</ref>}}. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) таксама можа паходзіць ад асновы [[Мат (імя)|мад- (мед-, мат-)]]<ref name="Fo-1900-1119"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Mase / Maze'' (1360 і 1386 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Mase+Maze#v=snippet&q=Mase%20Maze&f=false S. 637].</ref>, ''Masicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Mazika<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazika#v=snippet&q=Mazika&f=false S. 1120].</ref>}} (1346 і 1401 гады), ''Masune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Massona<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>}} (1401 год), ''Masutte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-M">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>}}, ''Masebut'' (1401 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55—56].</ref>. У Польшчы ў 1565 годзе адзначалася прозьвішча Maz, у 1593 годзе і XVII ст. — Maza<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ваўкавыск|Волковыскъ]]. Незбодичомъ, десятемъ чоловекомъ… Мас Головачевич'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>; ''о Порече в [[Слонімскі павет|Слонимском повете]]… а на Мася Богдановича'' (22 студзеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 350—351.</ref>; ''наместникъ [[Зьвягель|звяголскии]] Яцъко Мезь'' (27 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 124.</ref>; ''бояринъ [[Кіеў|киевскии]] Яцъко Мез'' (1 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 268.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Якубу Мезевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… [[Гінейка|Kinka]] Mazewicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''Ганна Масевъна'', ''Хилимонъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Витъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Иванъ, Грин, Мас Просоловичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref>, ''Миколаи Можовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''люди, которые у местечку, у [[Ганусішкі|Ганусишкахъ]] живуть… Федел Мойзевич, Волкиницкого повету'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 169.</ref>; ''Masz Sczepanowycz… Masz, Stepan Pronyewyczy… Masz Hygnathowycz… Masz Szpakowycz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Masz#v=snippet&q=Masz&f=false С. 96, 210, 235, 306].</ref>; ''Piothr Mozewicz… Janko Mozewicz… Stasiuk Mozewicz… Boltrusz Moziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Mozewicz#v=snippet&q=Mozewicz&f=false С. 191, 205].</ref>; ''Moisiei, Sidor a Mas Marczinowiczy… Mas Sthepanowicz… Mas Żdanowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Mas#v=snippet&q=Mas&f=false С. 198, 202, 266].</ref>; ''Масъ Масичъ… Мась Мейтичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 50, 53].</ref>; ''Масъ Манковичъ… село Полятичи… Масъ Радковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 225, 232, 242].</ref>; ''Бернатъ Можевичъ з Можевщины'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 741].</ref>; ''Масъ Богушевичъ… Мась Янькевичъ… Масъ Солениъ… Масъ Турчинъ… Масъ Юшковичъ… Масъ Станькевичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C&f=false С. 208, 213].</ref>; ''Матейко зъ Маземъ'' (16 студзеня 1581 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 230].</ref>; ''Andrzey Maza'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Maza#v=snippet&q=Maza&f=false С. 109].</ref>; ''Андрей Можавичь, Обрам Можевичь'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://www.google.by/search?q=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&tbm=bks&ei=d6uVZPLBHKeD9u8P1_mVyAQ&ved=0ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ4dUDCAk&uact=5&oq=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&gs_lcp=Cg1nd3Mtd2l6LWJvb2tzEANQjQFYjQFguQdoAHAAeACAAWmIAbIBkgEDMS4xmAEAoAECoAEBwAEB&sclient=gws-wiz-books С. 112].</ref>; ''Józef Maziewicz'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bielsk Podlaski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maza'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Chwiedor Maz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Maz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Masewicz'' (1857 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=9800&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Мажут, Мазут, Мажута (адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Довкгил Можутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Michaelem Mazutowicz'' (27 жніўня 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/m-1/ M], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, Парамон Мажута (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Мазібут, Мажбут: ''der Littowen gesinde… Mosebuthe'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>, ''чоловекъ Можъбутъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; * Мішальт: Мікалай Мішальт (Mikołaj Miszolt) і Крыштаф Мішальт (Krzysztof Miszolt) — падчашыя [[вэндэн]]скія ў 1719 і каля 1791 году адпаведна<ref>Inflanty; Urzędnicy inflanccy XVI-XVIII wieku: spisy. — Kórnik, 1994. S. 94, 96.</ref> * Мезевід (адзначалася германскае імя Masuy, якое выводзяць ад асноваў mas і wid<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Aryn albo Mezewid'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Aryn+albo+Meze+wid#v=snippet&q=Aryn%20albo%20Meze%20wid&f=false С. 186].</ref>; * Мажвіл, Мазьвіл, Машвіл: ''[[Войштаўт|Вештовътъ]] Можвилович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 368.</ref>, ''людеи… Юря Миколаевича з братом Юшка Петкевича Можъвиловичовъ'' (2 студзеня 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} С. 153.</ref>, ''Jan Mozwil'' (24 красавіка 1675 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 324.</ref>, ''Mazwile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maszwilowna'' (1782 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>, ''Mazwilowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Augustyna Mazwił'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mazwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Mażwiło'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Ma%C5%BCwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Місгід: ''Матвеи Васкевичъ Мискгидъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 236.</ref>; * Мізгір, Мізгер (у Польшчы ў 1724 годзе адзначалася прозьвішча Mazgara<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>): ''Богданъ Мизъкгиревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''пану Андрею Самуеловичу Мизъкгеру'' (5 траўня 1677 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83&f=false С. 497].</ref>, ''Michał Mizgier, podstoli Orszan.'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 116.</ref>, Станіслаў Мізгер — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>, Антон Мізгер (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Мазгін, Мэзгін (адзначалася германскае імя Meskens<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''селищо Мозкгина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref>, ''в [[Опса|Опескои]] волости три земли на имя Мозкгинишку'' (14 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 395.</ref>, ''Katarzyna Mezgin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13131&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=250&ordertable=[[6,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Мазгінт: Мозґінты-Сямкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Мазэр, Масар: Вікенці Масар (1886—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Мазэр (Mazer) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Масад: ''Masadowicz'' (1813—1814 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 195.</ref> * Місмонт: Андрэй Янавіч Місмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 54.</ref>}}. == Носьбіты == * Ганна Масеўна — [[Васілішкі|васіліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Хілімон Масевіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Віт]] Масевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мас Прасаловіч — [[пінск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Можавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Гайла (імя)|Гайль]] Межавіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мас [[Ірвіл]]авіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&dq=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwigm_Dgi9WCAxWOP-wKHYB9BbgQ6AF6BAgHEAI P. 400].</ref> * Андрэй Мажавіч — [[амсьціслаў]]скі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе * Абрам Мажэвіч — амсьціслаўскі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе * Фёдар Маз, а таксама Фёдар, Андрэй, Марк, Якуб, Пётар і Адам Мажы — жыхары мястэчка [[Стоўпцы|Стоўпцаў]] і вёскі [[Апечкі (Менская вобласьць)|Апечкаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214035/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1027-stolbtsy-inventar-1728-g-v-minskom-voevodstve Столбцы инвентарь 1728 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 красавіка 2018 г.</ref> * Юры, Антон і Васіль Масы — жыхары вёскі [[Засульле|Засульля]], якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref> Мазевічы (Moziewicz) гербу [[Топач]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>. Мэзэвічы (Mezewicz) гербу [[Бранікоўскі (герб)|Бранікоўскі]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 207.</ref>. Мязэвічы (Miezewicz) гербу [[Порай]] — літоўскі шляхецкі род з [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 247.</ref>. На 1902—1906 гады існавала вёска Масішкі ў [[Дрыса|Дрысенскім]] павеце<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/307 S. 307].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 165.</ref>. На 1906 год існавала вёска Мазы ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 79.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Мазічы]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Масі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Масішкі]]. Назву [[Мажа]] мае рака ў басэйне [[Дняпро|Дняпра]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай маз}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lu71jnk75yqoq8s3uuv6632hgi64b5k 2680235 2680234 2026-07-23T23:35:38Z ~2026-41082-80 99080 2680235 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Маж |лацінка = Maž |арыгінал = Maas |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Мас, Маз, Маза, Мась, Мазь, Меж, Мезь, Майзь |вытворныя = |зьвязаныя = [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]], [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд]], [[Межгел]], [[Мажырым]] }} '''Маж''', '''Мас''' (''Мась''), '''Маза''', '''Маз''' (''Мазь'', ''Майзь''), '''Меж''' (''Мезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маза або Меза, пазьней Маза, Мас або Мэс (Mazo, Mezo, Maso<ref>Greule A. Personennamen in Ortsnamen // Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 16. — Berlin; New York, 1997. S. 254, 256.</ref><ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Maas, Mass, Mess) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1119">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref>. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mez 'спосаб, мера', maz 'ежа'<ref name="Fo-1900-1119"/> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты') або гоцкага maitan, стараверхненямецкага meizen 'выразаць, рэзаць'<ref name="Gottschald-2006-338">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. S. 338.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -маж- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''mãžas'' 'нізкага росту', ''mažaĩ'' 'мала, няшмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ma%C5%BEas&id=19027240000 mãžas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка)]], [[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль)]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд|Масанд (Масэнд)]], [[Межгел|Мазгіль (Межгел)]]. Адзначаліся германскія імёны Mazecha (Mazika), Mazela (Mazola, Massila), Massana, Massen, Masenda, Mesgilo{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Mezcund (Mez-[[Гунт|cund]]), Mazhild (Maz-hild), Massold (Mass-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Gottschald-2006-338"/>, *Masowin (Maso-[[Віна (імя)|win]])<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m4.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Mazolf (Maz-olf) ды іншыя<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazela%2C+Mazhild%2C+Mazolf#v=snippet&q=Mazela%2C%20Mazhild%2C%20Mazolf&f=false S. 1120].</ref>}}. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) таксама можа паходзіць ад асновы [[Мат (імя)|мад- (мед-, мат-)]]<ref name="Fo-1900-1119"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Mase / Maze'' (1360 і 1386 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Mase+Maze#v=snippet&q=Mase%20Maze&f=false S. 637].</ref>, ''Masicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Mazika<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazika#v=snippet&q=Mazika&f=false S. 1120].</ref>}} (1346 і 1401 гады), ''Masune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Massona<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>}} (1401 год), ''Masutte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-M">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>}}, ''Masebut'' (1401 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55—56].</ref>. У Польшчы ў 1565 годзе адзначалася прозьвішча Maz, у 1593 годзе і XVII ст. — Maza<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ваўкавыск|Волковыскъ]]. Незбодичомъ, десятемъ чоловекомъ… Мас Головачевич'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>; ''о Порече в [[Слонімскі павет|Слонимском повете]]… а на Мася Богдановича'' (22 студзеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 350—351.</ref>; ''наместникъ [[Зьвягель|звяголскии]] Яцъко Мезь'' (27 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 124.</ref>; ''бояринъ [[Кіеў|киевскии]] Яцъко Мез'' (1 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 268.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Якубу Мезевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… [[Гінейка|Kinka]] Mazewicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''Ганна Масевъна'', ''Хилимонъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Витъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Иванъ, Грин, Мас Просоловичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref>, ''Миколаи Можовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''люди, которые у местечку, у [[Ганусішкі|Ганусишкахъ]] живуть… Федел Мойзевич, Волкиницкого повету'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 169.</ref>; ''Masz Sczepanowycz… Masz, Stepan Pronyewyczy… Masz Hygnathowycz… Masz Szpakowycz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Masz#v=snippet&q=Masz&f=false С. 96, 210, 235, 306].</ref>; ''Piothr Mozewicz… Janko Mozewicz… Stasiuk Mozewicz… Boltrusz Moziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Mozewicz#v=snippet&q=Mozewicz&f=false С. 191, 205].</ref>; ''Moisiei, Sidor a Mas Marczinowiczy… Mas Sthepanowicz… Mas Żdanowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Mas#v=snippet&q=Mas&f=false С. 198, 202, 266].</ref>; ''Масъ Масичъ… Мась Мейтичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 50, 53].</ref>; ''Масъ Манковичъ… село Полятичи… Масъ Радковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 225, 232, 242].</ref>; ''Бернатъ Можевичъ з Можевщины'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 741].</ref>; ''Масъ Богушевичъ… Мась Янькевичъ… Масъ Солениъ… Масъ Турчинъ… Масъ Юшковичъ… Масъ Станькевичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C&f=false С. 208, 213].</ref>; ''Матейко зъ Маземъ'' (16 студзеня 1581 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 230].</ref>; ''Andrzey Maza'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Maza#v=snippet&q=Maza&f=false С. 109].</ref>; ''Андрей Можавичь, Обрам Можевичь'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://www.google.by/search?q=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&tbm=bks&ei=d6uVZPLBHKeD9u8P1_mVyAQ&ved=0ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ4dUDCAk&uact=5&oq=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&gs_lcp=Cg1nd3Mtd2l6LWJvb2tzEANQjQFYjQFguQdoAHAAeACAAWmIAbIBkgEDMS4xmAEAoAECoAEBwAEB&sclient=gws-wiz-books С. 112].</ref>; ''Józef Maziewicz'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bielsk Podlaski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maza'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Chwiedor Maz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Maz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Masewicz'' (1857 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=9800&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Мажут, Мазут, Мажута (адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Довкгил Можутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Michaelem Mazutowicz'' (27 жніўня 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/m-1/ M], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, Парамон Мажута (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Мазібут, Мажбут: ''der Littowen gesinde… Mosebuthe'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>, ''чоловекъ Можъбутъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; * Мішальт: Мікалай Мішальт (Mikołaj Miszolt) і Крыштаф Мішальт (Krzysztof Miszolt) — падчашыя [[вэндэн]]скія ў 1719 і каля 1791 году адпаведна<ref>Inflanty; Urzędnicy inflanccy XVI-XVIII wieku: spisy. — Kórnik, 1994. S. 94, 96.</ref> * Мезевід (адзначалася германскае імя Masuy, якое выводзяць ад асноваў mas і wid<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Aryn albo Mezewid'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Aryn+albo+Meze+wid#v=snippet&q=Aryn%20albo%20Meze%20wid&f=false С. 186].</ref>; * Мажвіл, Мазьвіл, Машвіл: ''[[Войштаўт|Вештовътъ]] Можвилович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 368.</ref>, ''людеи… Юря Миколаевича з братом Юшка Петкевича Можъвиловичовъ'' (2 студзеня 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} С. 153.</ref>, ''Jan Mozwil'' (24 красавіка 1675 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 324.</ref>, ''Mazwile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maszwilowna'' (1782 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>, ''Mazwilowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Augustyna Mazwił'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mazwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Mażwiło'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Ma%C5%BCwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Місгід: ''Матвеи Васкевичъ Мискгидъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 236.</ref>; * Мізгір, Мізгер (у Польшчы ў 1724 годзе адзначалася прозьвішча Mazgara<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>): ''Богданъ Мизъкгиревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''пану Андрею Самуеловичу Мизъкгеру'' (5 траўня 1677 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83&f=false С. 497].</ref>, ''Michał Mizgier, podstoli Orszan.'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 116.</ref>, Станіслаў Мізгер — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>, Антон Мізгер (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Мазгін, Мэзгін (адзначалася германскае імя Meskens<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''селищо Мозкгина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref>, ''в [[Опса|Опескои]] волости три земли на имя Мозкгинишку'' (14 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 395.</ref>, ''Katarzyna Mezgin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13131&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=250&ordertable=[[6,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Мазгінт: Мозґінты-Сямкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Мазэр, Масар: Вікенці Масар (1886—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Мазэр (Mazer) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Масад: ''Masadowicz'' (1813—1814 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 195.</ref> * Місмонт: Андрэй Янавіч Місмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 54.</ref>}}. == Носьбіты == * Ганна Масеўна — [[Васілішкі|васіліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Хілімон Масевіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Віт]] Масевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мас Прасаловіч — [[пінск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мікалай Можавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Гайла (імя)|Гайль]] Межавіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Мас [[Ірвіл]]авіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&dq=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwigm_Dgi9WCAxWOP-wKHYB9BbgQ6AF6BAgHEAI P. 400].</ref> * Андрэй Мажавіч — [[амсьціслаў]]скі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе * Абрам Мажэвіч — амсьціслаўскі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе * Фёдар Маз, а таксама Фёдар, Андрэй, Марк, Якуб, Пётар і Адам Мажы — жыхары мястэчка [[Стоўпцы|Стоўпцаў]] і вёскі [[Апечкі (Менская вобласьць)|Апечкаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214035/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1027-stolbtsy-inventar-1728-g-v-minskom-voevodstve Столбцы инвентарь 1728 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 красавіка 2018 г.</ref> * Юры, Антон і Васіль Масы — жыхары вёскі [[Засульле|Засульля]], якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref> Мазевічы (Moziewicz) гербу [[Топач]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>. Мэзэвічы (Mezewicz) гербу [[Бранікоўскі (герб)|Бранікоўскі]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 207.</ref>. Мязэвічы (Miezewicz) гербу [[Порай]] — літоўскі шляхецкі род з [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 247.</ref>. На 1902—1906 гады існавала вёска Масішкі ў [[Дрыса|Дрысенскім]] павеце<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/307 S. 307].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 165.</ref>. На 1906 год існавала вёска Мазы ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 79.</ref>. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Мазічы]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Масі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Масішкі]]. Назву [[Мажа]] мае рака ў басэйне [[Дняпро|Дняпра]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай маз}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] now7vki19t2837tha7mz9cj24kr990d Нарэйка 0 270710 2680330 2677644 2026-07-24T11:30:19Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680330 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нарэйка |лацінка = Narejka |арыгінал = Noriko |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Нарыка, Нарка, Норка, Нэрка, Нэрэйка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нарэйка''' (''Нарыка'', ''Норка'', ''Нэрка'', ''Нэрэйка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норыка, Нерык або Норка (Noriko, Nericc<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Norco<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Norco#v=snippet&q=Norco&f=false S. 181].</ref>, Norke{{Заўвага|Апроч таго, адзначалася германскае імя Noreken<ref>Lüneburgs ältestes Stadtbuch und Verfestungsregister. — Hannover und Leipzig, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=96cOAAAAYAAJ&q=Noreken#v=snippet&q=Noreken&f=false S. LI].</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 419.</ref><ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA449&dq=namenkunde+norke&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwio74jH4O6BAxWEG-wKHXnVCHMQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q&f=false S. 449].</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імёны Норыка і Норка гістарычна бытавалі ў Польшчы: ''Noricko'' (1396 год), ''Norka'' (1394 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя Нарыка (Норка): ''Naryko'' (1382 год)<ref name="Trautmann-1925-66">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Naryko+Norke#v=snippet&q=Naryko%20Norke&f=false S. 66].</ref>, ''Norke'' (1387 год)<ref name="Trautmann-1925-66"/>, ''Noriko / Noreke / Norko''<ref name="Trautmann-1925-66"/>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Noreicke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NOREICKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de NOREICKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Норка (Norko)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 46.</ref> Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''der Littowen gesinde… Nareyken'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>; ''чотырох чоловеков, што живуть на [[Мерачанка|Меречи]]… а Нареика [[Віт|Витевича]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''у в [[Абольцы|Оболцох]] чотырнадъцать чоловеков… Нореико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref> (1440—1492 гады); ''въ [[Кернаў|Кернове]] 4 чоловеки… Нареико'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''homines… Nareyko'' (1455—1456 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 116.</ref>; ''et inscribo homines in villa mea Mileykoni dicta tredecem nominibus nuncupatos… Nareiko'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 254.</ref>; ''homines… Nareyko'' (8—13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''у воита [[Коўна|ковенского]] в Нареика'' (30 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 141.</ref>; ''поле конюха [[Беліца|белицъкого]] Павла Нареиковича'' (8 траўня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 64.</ref>; ''людей… Дороша Нарейковича'' (31 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 56].</ref>; ''земли пустовских тяглых оу [[Румшышкі|Румшишскои]] волости на имя Нареиковщину'' (24 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 278.</ref>; ''земль пустовскихъ там же у [[Высокі Двор|Высокодворском]] повете… Нареиковщину Монстовтовича'' (21 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 346.</ref>; ''люди нашы [[Слонімскі павет|Слонимского повета]] Межевляне… а Нареико Стефановичъ'' (8 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 324.</ref>; ''Нарко [[Кандрат|Конъдратовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Нареико Юшковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Янушъ Нареиковичъ… Алтушко Нареиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Нарко Якубович… Ян Норейкович… Нарко Юшкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 74, 127, 359.</ref>; ''двор Вепряты… Нареико Окинич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 25.</ref>; ''Петръ [[Урліх|Урлихович]], а у него сыновъ три — Янул, [[Ягмін|Якмин]], Нарко'' (31 сакавіка 1544 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 28.</ref>; ''Мартинъ Федковичъ Нареиковича'' (каля 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 342.</ref>; ''Noreyko [[Стана|Staniewicz]]'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 96.</ref>; ''село Нарейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 113].</ref>; ''человекъ… Норко {{nowrap|[[Азбут|Азбутовичь]]}} служба зуполная'' (24 жніўня 1554 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 6. — Вильна, 1869. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0GZcAAAAcAAJ&q=%D0%90%D0%B7%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%90%D0%B7%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 28].</ref>; ''Staś Norkowicz… Paweł Noreykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Norkowicz#v=snippet&q=Norkowicz&f=false С. 61, 129].</ref>; ''Марътинъ Нарейковичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 216.</ref>; ''Стасюкъ Нарейковичъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 617].</ref>; ''Nareiko Ławrynowicz… Нареика Лаврыновича'' (21 сакавіка 1599 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 511—512.</ref>; ''Jan Nareykowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Samuel Narkiewicz'' (3 красавіка 1656 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 4: N—R. — Roma, 1989. P. 3.</ref>; ''Nerka'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 176.</ref>; ''Jozefo et Marianna Nareykow'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Katarzyna Noreykiewicz'' (1717 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Noreykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wędziagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Narykowicz… Karol Narykowicz'' (19 жніўня 1754 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 109.</ref>; ''Katarzyna Nerejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Nerejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwik Norko'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=norko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Нарэйка Юшкавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Януш і Алтушка Нарэйкавічы — [[Вялёна|вялёнскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Нарка Якубавіч і Нарка Юшкавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Юзэф Нарыка — [[Радунь|радунскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Марцін Норка — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Браніслаў Наркевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Мікалай Нарэйка (1872—?) — беларус з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Сьцяпан Норка (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref> * Аляксандар Нарэйка (1884—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антон Нарэйка (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Самахвалавічы|Самахвалавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Нарэйка Антон Карлавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Мікалай Нарэйка (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Язна|Язны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Мікалай Нарэйка (1912—?) — беларус зь [[Вязынь|Вязыні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Аркадзь Наркевіч]] (1929—2002) — беларускі мовазнаўца * Настасься Нарэйка ({{нар.}} 1986) — беларуская паэтка Норкі (Norko) — прыгонныя зь вёскі [[Лыцавічы|Лыцавічаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107.</ref>. Нарэйкі (Norejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 205.</ref>. Норкі — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Нарэйкі (Norejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 364.</ref>. Нарэйковічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Наркевіч (Narkiewicz, Norkiewicz), Нэрэйка (Nerejko) і Нарэйка (Norejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існавала «поле» Нарэйкавічы (''Нарейковичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>. На 1906 год існавала вёска Наркаўшчына ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 327.</ref>. На 1910 год існавала вёска Наркаўшчына ў Аршанскім павеце, а таксама хутар Наркаўшчына ў Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 129, 163.</ref>. На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Нарэйкава]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Нарэйкішкі]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — [[Норкаўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Наркавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Наркаўшчына]]. Назву [[Нарэйкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] irykvi71kqcsixm0wl9hqu8kyon2gmr Зыгер 0 271264 2680233 2675206 2026-07-23T23:31:48Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680233 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Зыґер |лацінка = Zygier / Zyhier |арыгінал = Siger |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Зіга (імя)|Sieg]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Зыгер''' (''Зыгар'', ''Зэгар''), '''Жыгер''' (''Жыгар'', ''Жыкар'', ''Шыкер'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сігер або Зігер, Сікар або Зікар, пазьней Зыгар або Зэгар (Sigher, Siger, Sieger, Sikar, Sigar, Segar<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 73.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sigher%2C+Siger#v=snippet&q=Sigher%2C%20Siger&f=false S. 1326—1327].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зігібут]], [[Зыгел]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Sigibot, Sigel, Sigimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Zyger (Siger)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди [[Высокі Двор|Высокодворское]] волости… Миколая Жикоровича'' (15 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 116.</ref>; ''wieś Pawłowska — osocznikow… Ian Zegar'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Zegar#v=snippet&q=Zegar&f=false С. 158].</ref>; ''Michał Zygarewicz'' (1686 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zygarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''u Marcina Zygierewicza'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 263.</ref>; ''Jadwiga Zegorowicz'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1200&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apolonia Zygierewicz'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=%C5%BBygierewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Zygar'' (22 чэрвеня 1898 году)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/landwarow2.pdf Spis ludności wyznania katolickiego w majątku Landwarowie 22 czerwca 1898 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Іван Жыгар — мешчанін з [[Хорастава|Хорастаўскага]] прыходу, які ўпамінаецца ў 1886 годзе<ref>[https://www.vandra.by/studies/czuczewicze/metrical?fbclid=IwAR1CAviQpkb0pP8oTg1FcGErdGHY02IKIXzY_Kt6x2MCGHU7I4nFRGR-x1Y#tab2 Метрычная база Чучавіцкага края. Тут пазначаны людзі, якія былі хрышчоныя, пабралія шлюбам ці былі адпеты ў Чучавіцкім краі: у Пакроўскай царкве (Вялікія Чучавічы), у Спаса-Ушэсцеўскай царкве (Вялікі Рожан) і ў Пакроўскай царкве (Хорастава)]{{Недаступная спасылка|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Антон Жыгаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Аляксандар Жыгар (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Быранавічы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кандрат Жыгарэвіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Дарагічын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%96%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Жыгарэвіч Кандрат Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Жыгерэвічы — прыгонныя зь мястэчка [[Жалудок|Жалудку]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 211.</ref>. Жэгары (Żegar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 169.</ref>. Жыгаровічы (Żygorowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 235.</ref>. Шыкеры (Szykier) гербу [[Сякер]] — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага]] і [[Вількамірскі павет|Вількамірскага]] паветаў<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 298.</ref>. Жыгар (''Żygar'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 1331.</ref>. На 1904 год існавала вёска Сігарава (Сігарэва) у Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 231.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Зіга (імя)|Зіга]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сіг}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] prquwlq23huhk37euv3d4ff5uv1d628 Валейка 0 271982 2680223 2677152 2026-07-23T23:24:16Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680223 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Валейка |лацінка = Valejka |арыгінал = Waleicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Валь|Wal]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Валека, Валіка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Валейка''' (''Валека'', ''Валіка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Валіка або Валейка (Walica, Waleicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Walica%2C+Waleicho#v=snippet&q=Walica%2C%20Waleicho&f=false S. 1515].</ref>. Іменная аснова [[Валь|-вал-]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валін (імя)|Валін]], [[Валант]], [[Гервала]]; германскія імёны Walin, Waland, Gerwala) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *wala 'тыя, хто выдужаў на полі бітвы', walisa 'праўдзівы, лю́бы', waljan 'выбраць' або германскага wala < *wal(a)ha- 'чужы, валійскі'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 219.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Welke<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Валэйка (Wołejko, Wołłejko) і Валэйковіч (Wołejkowicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданые… Амброжей Волейко'' (31 траўня 1593 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L-cDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 163].</ref>; ''въ томъ селе Видюнскахъ поступленыхъ волокъ… Якубъ Волейковичъ'' (13 студзеня 1594 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 14. — СПб, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 478].</ref>; ''poddani do tego folwarku… Marcin Wałeyko… Krzysztoph Wałeyko'' (4 сакавіка 1667 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 256.</ref>; ''poddani do tego folwarku nalezący…. Augustyn Wołeyko… Krzysztoph Wołeyko'' (23 верасьня 1668 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 273.</ref>; ''słuzba Meyzelow… Krzysztoph Waleyko przychozy'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 401.</ref>; ''we wsi Stybirach… Maciey Wołeyko… we wsi Wiburach… Jakubowa Wałeykowa… Stanisław y Piotr Wałeykowie… Mikołay Wałeyko'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Kazimierz Zyk z pasynkiem Dawidem […] Wałeyko'' (8 чэрвеня 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 430.</ref>; ''Mihael Wałeyka'' (1703 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-6.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 6], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Baltromeus Wałeyka'' (1721 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Anna Walejko'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Walejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łopienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marta Walekiewicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Walekiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Станіслаў Валейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Уладзімер Валейка (1888—1941) — беларус зь [[Вялікая Бераставіца|Бераставіцы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Валэйкі (Wołejko) — прыгонныя зь мястэчка [[Мураваная Ашмянка|Мураванай Ашмянкі]], вёскі [[Слабада (Будслаўскі сельсавет)|Слабады]] ([[Ашмянскі павет]]) і ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 363.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 125.</ref>. Валэйкі (Wałejko) — прыгонныя зь вёскі [[Багуславішкі|Багуславішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 522.</ref>. Валэйковічы (Wołejkowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Вашканцы|Вашканцаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 697.</ref>. Валікевічы (Walikiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 839.</ref>. Валэйкі (Wołejko) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 208.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 450.</ref>. Валейка (Walejko, Wolejko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Валэйкавічы]] і [[Валейкаўка]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — [[Валейкава]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Валэйкішкі]] і [[Валейкуны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай вал}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4al1qjcnwfhbmwxqa3h24l83mc2mudm Буцейка 0 272007 2680254 2679947 2026-07-24T00:14:34Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680254 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буцейка |лацінка = Buciejka |арыгінал = Butecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка |вытворныя = [[Пацейка]] |зьвязаныя = }} '''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref> * Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref> * Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Антон і Казімер Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20.</ref> * Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]] Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] b58j4v7zzisqmlxhe6lw326m54m8tu9 2680255 2680254 2026-07-24T00:14:58Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680255 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буцейка |лацінка = Buciejka |арыгінал = Butecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка |вытворныя = [[Пацейка]] |зьвязаныя = }} '''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref> * Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref> * Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Антон, Варфаламей і Казімер Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20.</ref> * Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]] Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] qikzjo5sqxz51f6f6n6hfzrgo3hcyeg 2680256 2680255 2026-07-24T00:15:18Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680256 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буцейка |лацінка = Buciejka |арыгінал = Butecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка |вытворныя = [[Пацейка]] |зьвязаныя = }} '''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref> * Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref> * Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Антон, Варфаламей, Іван, Казімер і Фама Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20.</ref> * Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]] Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] clku5jdt544btl8fkchiiak33g4514m 2680257 2680256 2026-07-24T00:15:39Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680257 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буцейка |лацінка = Buciejka |арыгінал = Butecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка |вытворныя = [[Пацейка]] |зьвязаныя = }} '''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref> * Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref> * Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Антон, Варфаламей, Ільля, Іван, Казімер, Рафаіл і Фама Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20.</ref> * Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]] Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] f58cgx8y4hhmzktppa1uc8o75kw9gc7 2680259 2680257 2026-07-24T00:17:33Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680259 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буцейка |лацінка = Buciejka |арыгінал = Butecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка |вытворныя = [[Пацейка]] |зьвязаныя = }} '''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref> * Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref> * Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref> * Антон, Варфаламей, Восіп, Ільля, Іван, Казімер, Рафаіл і Фама Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20—21.</ref> * Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> * [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]] Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 0zh2cljjeoe509i6tk0zr81gung2578 Тубела 0 272144 2680217 2592514 2026-07-23T23:11:15Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680217 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Тубела |лацінка = Tubieła |арыгінал = Tuobilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Туба|Tubo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Тубіль, Тубель, Табіль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Тубела''' (''Тубіль'', ''Тубель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Тубіла (Tuobilo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tuobilo#v=snippet&q=Tuobilo&f=false S. 431].</ref>. Іменная аснова [[Туба|туб-]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] dubo, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] tuba 'голуб'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 293.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданы… Мартин Миколаевич Тубела'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 407.</ref>; ''Tubielewicz Jakub Budowniczy Powiatu Lidz. <…> JPan Józef Tubielewicz Strażnik Derbski… JPan Kazimierz Tubielewicz… JPan Bartłomiey Tubielewicz… JPan Marcin Tubielewicz… JPan Michał Tubielewicz, JPan Andrzey Tubielewicz… JPan Jerzy Tubielewicz… Pan Antoni Tubielewicz… JPan Franciszek Tubielewicz, JPan Jan Tubielewicz… Jegomość Pan Maciey Tubielewicz'' (7 лістапад 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>. == Носьбіты == * Ёсіф і Міхал Тубілевічы — шляхцічы [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807212524/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/741-shlyakhta-grodnenskogo-poveta-na-sejmike-1783-g Шляхта Гродненского повета на сеймике 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 лютага 2017 г.</ref> * Вікенці Тубілевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> Тубілевічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>. Тубілевічы гербу [[Крыўда (герб)|Крыўда]] і Тубялевічы гербаў [[Галава Буйвала]] і [[Помян]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]], [[Лідзкі павет|Лідзкага]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 207—208, 828.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 435.</ref>. Табілевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Туба]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] e23zzmh41ma8jpxmujv5rfwptdvym8i Сабіла (імя) 0 272277 2680268 2671919 2026-07-24T00:34:29Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680268 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сабіла |лацінка = Sabiła |арыгінал = Sabilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Саба|Saba]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Сабіла''' (''Сабела'', ''Сабуль'', ''Забіла'', ''Забела'', ''Забель'', ''Жабела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сабіла або Сабула, пазьней Забэль (Sabilo, Sabila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA479&dq=sabila+sabilo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjz3ta3mdyBAxXH6qQKHS5eAnsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=sabila%20sabilo&f=false P. 479].</ref>, Sabulo, Sabel<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Sabel+Sabulo#v=snippet&q=Sabel%20Sabulo&f=false S. 92].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sabulo#v=snippet&q=Sabulo&f=false S. 990, 1286].</ref>. Іменная аснова [[Саба|саб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сабіна]], [[Шабэр]]; германскія імёны Sabine. Sabherus), магчыма, паходзіць ад асновы [[Сава (імя)|саў-]]<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 196.</ref> (імёны ліцьвінаў [[Савіла]], [[Савігайла]], [[Саўгут]]; германскія імёны Savilo, Savigello, Savegodo). У Польшчы ў 1506 годзе і ў XVII ст. адзначалася прозьвішча Sabela<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 4: Pl—St. — Kraków, 2013. S. 300.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Забелич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Янъ Забеличъ… Микита Забеличъ самъ. Василь Забеличъ самъ. Анъдреи Забеличъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Забела Петрашевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Мартинъ Забеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''Ян Забелич'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 100.</ref>; ''дворане господаръскии… Янъ Забеличъ'' (13 лютага 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 296.</ref>; ''Матеи Забеличъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 360.</ref>; ''слугу Матея Забилича… Матей Забеличъ… Матусъ Забела'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D0%B0+%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D0%B0%20%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 819].</ref>; ''do starszenstwa w cechu Sabiły… przez Andrzeia Sabiłę, starszego… Andrzeia Sabiły'' (1642 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=P2dcAAAAcAAJ&q=Sabi%C5%82y#v=snippet&q=Sabi%C5%82y&f=false С. 275—276, 279]</ref>; ''Antoni Sabulewicz'' (1806—1816 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 16.</ref>; ''Prakseda Sabiłowa'' (1874 год)<ref name="Sakalouskaja-1997-131">Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 131.</ref>; ''Jerzy Sabiło'' (29 сьнежня 1893 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>; ''Felicyjan Sabiłło'' (8 кастрычніка 1908 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>. == Носьбіты == * Ян Забеліч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян, Мікіта, Васіль і Андрэй Забелічы — [[ваўкавыск]]ія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Забела Пятрашавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Марцін Забелавіч — [[Коршава|коршаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Флор Сабіла — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref> * Каятан Сабіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Міхал Забела (1847—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 205.</ref> * Пётар Сабіла (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Сабіла Пётр Юр'евіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Эрнэст Сабіла]] (1932—2022) — беларускі пратэстанцкі рэлігійны і грамадзкі дзяяч, дысыдэнт Сабілы — прыгонныя зь вёскі [[Сівіца (Гарадзенская вобласьць)|Сівіцы]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 263, 353.</ref>. Забяловічы (Zabiełowicz, Zabiałowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Даўбяны|Даўбянаў]] і [[Ёдзішкі|Ёдзішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 834.</ref>. Жабяловічы (Żabiełowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Павалкі|Павалкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834"/>. Сабелы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Сабілы<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Sabiłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 759.</ref>. Сабулевічы (Sabulewicz) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>. Забілы (Zabiło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 248.</ref>. Назву [[Забелішкі]] маюць два хутары на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]], назву [[Забелы (неадназначнасьць)|Забелы]] — вёскі на гістарычных [[Слуцкае княства|Случчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай саб}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fhjhg4owlj6tt95p3f6dijwtqcp8sph Саламан 0 272423 2680196 2674462 2026-07-23T22:52:25Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680196 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Уладзімер Шаламон — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] d8yewfvog4xpo8hftlik01zbilnm2am 2680197 2680196 2026-07-23T22:53:23Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680197 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і ўладзімер Шаламоны — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cv3qx7v70cdu9xxiybetyy5eqh3xdg7 2680216 2680197 2026-07-23T23:10:06Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680216 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cn9h9u9ynstd5tkr8j1xqb1qshlnt1h 2680266 2680216 2026-07-24T00:33:05Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680266 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref> * Франц Сальмановіч — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7kvd3ek70obidqkscbvncfge9p2ogmz 2680267 2680266 2026-07-24T00:33:39Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680267 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref> * Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2fdbsqsqmta0mugtsuzrn13dc1iv3hj 2680317 2680267 2026-07-24T11:10:03Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680317 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref> * Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Міхал Шумскі-Шаўман — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 86a8wl1n55aor0g2u7lzdg9hnkkildq 2680318 2680317 2026-07-24T11:10:30Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680318 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref> * Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Аляксандар, Казімер і Міхал Шумскія-Шаўманы — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7p00axfewfttm1cdktu18fq43on9wdn 2680334 2680318 2026-07-24T11:34:13Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680334 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Саламан |лацінка = Sałaman |арыгінал = Salaman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]]. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref> * Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref> * Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref> * Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref> * Аляксандар, Казімер і Міхал Шумскія-Шаўманы — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>. Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>. Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>. Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>. На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>. На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Сала (імя)|Сала]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сал}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rzaywi827cxa2bom5ad7d1gnb62yo05 Рэйн (імя) 0 272934 2680284 2673981 2026-07-24T10:01:58Z ~2026-41267-08 99092 2680284 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рэйн |лацінка = Rejn |арыгінал = Rein |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Рэйнь, Райнь, Рэйна, Райна |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рэйнальд]], [[Рэнігер]], [[Рэйнар]], [[Раймунд]] }} '''Рэйн''' (''Рэйнь'', ''Райнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. Жаночае імя — '''Рэйна''' (''Райна''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рэйн, Райна або Рэйна (Rein, Raino, Reyne) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1222">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rein%2C+Raino%2C+Reyne#v=snippet&q=Rein%2C%20Raino%2C%20Reyne&f=false S. 1222].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рага|-раг- (-рэг-)]] / [[Раган|раган- (рэйн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рагіла|Рагла]], [[Рагін]], [[Рагвалод (імя)|Рагвалод]]; германскія імёны Ragilo, Ragenus, Ragvald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rejn (Rena), Rejnko, Rejbołt (< Rejmbołt), Rejner (Rajner, Rener), Rejnman, Rejmer (Rejmar), Rejmund, Rejnołt (Renołt, Rynałt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 496.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Reynke / Reyniko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reinike (Reinco)<ref name="Fo-1900-1222"/>}} (1407 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-82">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Reynke+Reyniko#v=snippet&q=Reynke%20Reyniko&f=false S. 82].</ref>, ''Reynboto / Reynbotte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reginbot, пазьнейшае Reinboth<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Reginbot+Reinboth#v=snippet&q=Reginbot%20Reinboth&f=false S. 1225].</ref>}} (1299, 1314 і 1400 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 703.</ref><ref name="Trautmann-1925-82"/>, ''Raymoth / Reimot''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reimod (< Reginmot)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Reimod+Reginmot#v=snippet&q=Reimod%20Reginmot&f=false S. 1236].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Raymoth+Reimot#v=snippet&q=Raymoth%20Reimot&f=false S. 81].</ref>, ''Reynoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rainattus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 186.</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-82"/>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавалі імёны Рэйнаўд{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reinald<ref name="Fo-1900-1238">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Reinald#v=snippet&q=Reinald&f=false S. 1238].</ref>}}, Рэймунт (Раймунт){{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reimund<ref name="Fo-1900-1236">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Reginnant#v=snippet&q=Reginnant&f=false S. 1236].</ref>}} і Рэйнант{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Reginnant<ref name="Fo-1900-1236"/>}}: ''Mattis Reynaud… Sargusch Reymundt… Jacuf Reynnanth… Jan Raymunth'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 29—31.</ref>. У 1621 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Petrus Reinhardus, Waltersdorfensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Petrus Reinhardi, Hieropolitanus Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Reinhardus#v=snippet&q=Reinhardus&f=false S. 231, 254, 515].</ref>. Германскае імя Reyneke бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2., 2013. S. 248.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''меръника Миколая Косевского Реину'' (1 ліпеня 1560 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B5%D0%B8%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B5%D0%B8%D0%BD%D1%83&f=false С. 424].</ref>; ''Jacobus Reyniewicz'' (1699 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1699_1701.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1699—1701 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Reyn Łukszan… Andrzey Stypan, Rein Stypan'' (1712 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Reyn+%C5%81ukszan#v=snippet&q=Reyn%20%C5%81ukszan&f=false С. 157, 165].</ref>; ''Anna Reyniowa'' (11 чэрвеня 1719 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1716-1719.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1716—1719 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Reina Sienkoniowa'' (24 ліпеня 1735 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1733%20-1735.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1733—1735 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Reina Bielewiczowna'' (16 студзеня 1738 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1736-1742.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1736—1742 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Reynie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Reina [[Мінігайла (імя)|Mingayłowna]]'' (27 кастрычніка 1776 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 7.</ref>; ''Teresa Rejno'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rejno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Rajno'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rajno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Reyno'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Reyno&search_lastname2=&from_date=&to_date= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рэмэр (адзначалася германскае імя Remer, Remmer<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Remmer#v=snippet&q=Remmer&f=false S. 67].</ref>): ''Remerowicz'' / ''Remirowicz'' (1500 год)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 226.</ref>; * Рэмбэр, Рэмбар (адзначалася старажытнае германскае імя Ragenber<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ragenber#v=snippet&q=Ragenber&f=false S. 259, 1124].</ref>): ''Jerzy Remberowicz'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Remberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Remberowicz'' (1782 год)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 224.</ref>, ''Zuzanna Remborowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=6089&search_lastname=Remborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1850&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Рэмбяровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Рэйнальт (адзначалася старажытнае германскае імя Rainald<ref name="Fo-1900-1238"/>): ''Jerzy Reynaltt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Reynaltt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Taurogi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рэйнад (адзначалася старажытнае германскае імя Rainhad<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Rainhad#v=snippet&q=%40Rainhad&f=false S. 1233].</ref>): ''Anna Rejnad'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rejnad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Poniewież], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рэйнарт, Рэнард (адзначалася старажытнае германскае імя Reinard, германскае імя Renard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Renard#v=snippet&q=Renard&f=false S. 1230—1231].</ref>): ''Tomasz Reynartt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Reynartt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Wojciech Aleksander Reynart'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Reynart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Augustyn Renard'' (1878 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Renard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Альгерд Рэнард — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>; * Рэйман (адзначалася германскае імя Reimann<ref name="Fo-1900-1235">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Reimann#v=snippet&q=Reimann&f=false S. 1235].</ref>): ''Rozalia Rejmanowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rejmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Julia Rejman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=6089&search_lastname=Rejman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1850&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рэймін: ''Agata Rejmin'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rejmin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> * Рэймэр (адзначалася германскае імя Reimer<ref name="Fo-1900-1235"/>): ''Michał Rejmerowicz'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rejmerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == * Рэйна Балтрамееўна [[Ягінт]]овіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1581 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 83].</ref> * Ганна, Дарота, Катрына, Рэйна, Пётар, Станіслаў і Марцін Тамашавічы [[Гелігуд|Гелгудовічы]] — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 86.</ref> * Марцін Рэйн — [[вільня|віленскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 1. — СПб., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ujNGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B5%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B5%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 316—317].</ref> Райневічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На 1906 год існавала вёска Рэйні і дзьве вёскі з назвай Рэйнішкі ў Дзьвінскім павеце, а таксама [[фальварак]] Рэйнікі і вёска Рэйнева ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 127, 130, 136, 335, 349.</ref>. На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Рэйны]]. == Глядзіце таксама == * [[Дэйна]] * [[Мэйн]] * [[Эйна]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай раг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] pxftwbxnr1jmf51jc55o4deu6vd891y Аргела 0 274095 2680273 2605049 2026-07-24T09:44:44Z ~2026-41267-08 99092 2680273 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Арґела |лацінка = Argiela / Arhiela |арыгінал = Argelo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ярг|Argo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Аргела''' (''Аргель'', ''Яргель'', ''Аргуль'', ''Аргла'', ''Яргла'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аргіла або Аргела (Argila, Argelo<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. S. 136.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Argila#v=snippet&q=Argila&f=false S. 144, 989].</ref>. Іменная аснова [[Ярг|-арг- (-ерг-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сударг]]; германскае імя Sudergo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] arhvus 'лучнік'<ref name="SEMSNO-1997-7">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jargolowa<ref name="SEMSNO-1997-7"/> (жаночая форма ад імя Jargol). Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Аргіла: ''Argilla'' (1417 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 65.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ergel, des voythes dyener von Samaythen'' (1408 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 470.</ref>; ''Argeln son'' (16 і 21 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=b0AcOgs8rfIC&q=Argeln#v=snippet&q=Argeln&f=false S. 185—186].</ref>; ''Argel dem Samaythen… Argel dem Littauwen'' (29 ліпеня і 20 жніўня 1409 году)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 559, 584.</ref>; ''стрелцы [[Пуньск|Пунские]]… Оркгели Стецевичу'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 47.</ref>; ''Andrzej Argłowicz… Józef Hrehorowicz Ergłowicz… Andrzej Orglewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 626.</ref>; ''Józef Ergłowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 188.</ref>; ''Anna Jergiel'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jergiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Андрэй Аргулевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 1.</ref> Аргулевічы (Argulewicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Жарнэлі|Жарнэляў]] [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 609.</ref>. Аргулевічы (Argulewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 392.</ref>. Аргловічы (Яргловічы, Арглевічы) — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]. Яргелевічы (Jargielewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 202.</ref>. На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Аргелаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Аргелятэн]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай арг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gxfgwkyof03zduiqv3xcm7vye0316ei Армін (імя) 0 274123 2680232 2677053 2026-07-23T23:30:39Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680232 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Армін |лацінка = Armin |арыгінал = Armin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Яр (імя)|Ahr]] + [[Мін|Minno]] |варыянт = Ярмін, Арамін, Ярэмін, Ярамін |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Армін''' (''Арамін''), '''Ярмі́н''' (''Ярэ́мін'', ''Ярамін'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Армін або Арымін (Armin<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Armin+Arminius#v=snippet&q=Armin%20Arminius&f=false S. 31].</ref><ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 41.</ref>, Arminus<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 85.</ref>, Arminius, Arimin<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Arimin#v=snippet&q=Arimin&f=false S. 75].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arminius#v=snippet&q=Arminius&f=false S. 474].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Яр (імя)|ар-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Арвід]], [[Арман]], [[Ярмунд]]; германскія імёны Arvid, Arman, Armund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] ara 'арол'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.</ref>, а аснова [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) — ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>. Адпаведнасьць імя Армін ({{мова-lt|Arminas|скарочана}}) германскаму імю Arminius прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 121.</ref>. У Польшчы ў 1734 годзе адзначалася прозьвішча Jermin (Ermin)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 117.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Армін (Armin) і Араміновіч (Araminowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 35—36.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Крыштофъ Яреминовичъ… Павелъ Яреминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 878].</ref>, ''Бартошъ Яроминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 888].</ref>, ''Анъдрей Яроминовичъ… Войтехъ Яроминовичъ… Станиславъ Яроминовичъ… Симонъ Яроминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1025—1026.</ref>, ''Матей Яроминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1177.</ref>, ''Ереминъ Станиславовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Исак Ероминич, пострыгач'' (7—8 верасьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 351.</ref>; ''учстивый Аниско Ероминич'' (26 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 443.</ref>; ''Erminy'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Hryhory Jereminowicz'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 163.</ref>; ''Armin'' (22 лістапада 1761 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/a/ A], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Małgorzata Arminowicz'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Arminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Twery], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Jarminowicz'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=3595&search_lastname=Jarminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Michaliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bartłomiej Aramin'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Aramin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabetham Jaraminowna'' (XIX ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 18.</ref>. == Носьбіты == * [[Армін]] (16 да н.э. — каля 21 н. э.) — водца [[германцы|германскага]] племя [[Херускі|херускаў]], які нанёс [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] адну з найбольш сур'ёзных паразаў [[Бітва ў Тэўтабурскім лесе|у Тэўтабурскім лесе]] * Дарота Мікалаеўна Ераміновіч — [[вількамір]]ская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1605 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8&f=false С. 226].</ref> * Альбін, Антон, Пётар і Самуіл Ерамяновічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * [[Армін Ляшэт]] (нар. 1961) — нямецкі палітык і дзяржаўны дзяяч Ярэміны (Jeremin) — прыгонныя зь вёскі [[Альгіняны|Альгінянаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 840.</ref>. Ераміновічы (Jereminowicz) гербаў [[Котвіч (герб)|Котвіч]] і [[Тарнава]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 224.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/je/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Е], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Ярмін (Jarmin) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1904 год існавала вёска Орміна (Арміна) у Рослаўскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 338.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Яр (імя)|Ара]] * [[Мін]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ар}} {{Імёны з асновай мін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ma9v85n71g3ngeiblg6jmy696qkklys Нанарт 0 274157 2680238 2677639 2026-07-23T23:37:35Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680238 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нанарт |лацінка = Nanart |арыгінал = Nanhart |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нань|Nanno]] + [[Гардзь|Hart]] |варыянт = Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Ненард, Нонарт, Нонард, Нінарт, Нінард |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нана́рт''' (''Нанэрт'', ''Нэнарт'', ''Ненарт'', ''Нінарт''), '''Нанга́рт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Нонарт''' (''Нонард''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Нангарт, пазьней Нэнэрт (Nanhart, Nennert<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Nennert#v=snippet&q=Nennert&f=false S. 49].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%22Nanhart+11+%22#v=snippet&q=%22Nanhart%2011%20%22&f=false S. 1148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нань|нан- (нен-)]] паходзіць ад германскіх дзіцячых імёнаў або як скарот асновы -нанд- (-нант-) ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] (ana)nanthjan 'набрацца сьмеласьці, адважыцца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 171.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mokiey a Nienarth Czimochowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Nienarth#v=snippet&q=Nienarth&f=false С. 45].</ref>; ''при его милости пану Петру Нонарту старосте Гелизейскомъ, лесничемъ Ойранскомъ, будовничемъ замку Виленского… панъ Петръ Нонартъ'' (1 сьнежня 1595 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=I9kDAAAAYAAJ&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83#v=snippet&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83&f=false С. 243—245].</ref>; ''Семенъ Ненартовичъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 65.</ref>; ''mieszczanie… Krzysztof Nienart'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X. — Vilnius, 2011. P. 404.</ref>; ''Mikołaj Nienard'' (1722 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Nienard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''w. jej mc panią… Nonardem'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 123.</ref>; ''Antoni Nienartowicz'' (6 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 413, 419.</ref>; ''Jakub Nenartowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Nenartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Karol Nonhartowicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Nonhartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kiemieliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Ninart'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Ninart&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bystrzyca], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Nienard'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Nienard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Nanertowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Nanertowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Nonortowicz'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Nonortowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sumiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joanna Ninartowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ninartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Rafała], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nienart'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. == Носьбіты == * Крыстына Мікалаеўна Нонартаўна — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1579 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B&f=false С. 56].</ref> * Жыгімонт (Сігізмунд) Нонарт — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 209].</ref> * Мікалай Нонарт і Юстына Нонартаўна — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1589 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27.</ref> * Іван Ненартовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * Ксавелі Ненартовіч (1874—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> * Ёсіф Нінард (Нінорд; 1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Уладзімер Ненартовіч (1919—?) — беларус з [[Гарадок (Маладэчанскі раён)|Гарадку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1919) Ненартовіч Уладзімір Антонавіч (1919)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Нанартовічы (Nanartowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Вількішкі|Вількішкаў]] і [[Пакальнішкі|Пакальнішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>. Ненартовічы (Nienartowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 149.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 363.</ref>. Нанартовічы (Nanartowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 674.</ref>. Нонарты або Нонарды (Nonart, Nonard) — літоўскі шляхецкі род з [[Кемелішкі|Кемелішкаў]]<ref name="Malewski-2022-145">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 145.</ref>. Нангартовічы (Nonhartowicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref name="Malewski-2022-145"/>. Ненарт (Nienart) і Ненартовіч (Nienartowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нань|Нана]] * [[Гардзь|Гарт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай нан}} {{Імёны з асновай гард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] itlhhtpk8tkkssorl5zf8kysdpf9kdv Ясмант 0 274427 2680175 2679762 2026-07-23T21:47:32Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680175 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ясмант |лацінка = Jasmant |арыгінал = Asmunt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt |варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмант, Ешмант |вытворныя = [[Эйсімонт]] |зьвязаныя = }} '''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>. == Носьбіты == * [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]] * Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref> * Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref> * Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>. У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>. Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>. Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>. Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>. Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>. Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>. Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>. [[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]]. Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>. На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ашка|Аск]] * [[Ас (імя)|Аса]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай аск}} {{Імёны з асновай ас}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4u5uabah7d0z6t2wymq4d4gfn2bjnti Рамейка 0 274590 2680239 2677775 2026-07-23T23:38:56Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680239 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рамейка |лацінка = Ramiejka |арыгінал = Rümecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рума|Ruom]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Румейка, Руміка, Рамыка, Ромік |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рамейка''' (''Румейка'', ''Роміка'', ''Руміка'', ''Рамыка'', ''Ромік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Роміка або Руміка, пазьней Румэка, Ромэйк або Ромке (Hromiko, Hrumiko<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Hr%C3%B4miko+Hr%C3%B9miko+#v=snippet&q=Hr%C3%B4miko%20Hr%C3%B9miko&f=false S. 25].</ref>, Rümecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=R%C3%BCmecke#v=snippet&q=R%C3%BCmecke&f=false S. 56].</ref>, Romeick<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Romke+R%C3%BChmke+#v=snippet&q=Romke%20R%C3%BChmke&f=false S. 72].</ref>, Romke<ref>Winkler J. Stüdien in Nederlandsche namenkunde. — Haarlem, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wa4yAQAAMAAJ&q=Romke#v=snippet&q=Romke&f=false S. 233].</ref>, Ruhmke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. P. 416.</ref>, Romich<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Romich#v=snippet&q=Romich&f=false S. 42].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=R%C3%BChmke+Romig#v=snippet&q=R%C3%BChmke%20Romig&f=false S. 167].</ref>. Іменная аснова [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румбольд]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumbold, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rumko (Rumek)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Rumeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RUMEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de RUMEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Romeike (Romeyke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Рага|Rege]] und Romeke'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Romeyke'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Romeyke#v=snippet&q=Romeyke&f=false S. 688].</ref>; ''des marschalks leitczman Roymeyke'' (15 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Roymeyke#v=snippet&q=Roymeyke&f=false S. 182].</ref>; ''[[Ягінт|Jaginth]] cum germano Romeikowicz'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''панъ Ромейко'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22&f=false С. 12].</ref>; ''у во [[Ворша|Рши]]. Митъку Ромеиковичу, ршанину, землица на Рши пустая… Митъку Ромеиковичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Онъдрушку Ромеиковичу две семъи… Ондрушку Ромеиковичу две семи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>, ''Ромеиково Боборютевича местъцо, сельцо, Яцку Чортовичу, занюж самъ Ромеико збеглъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref> (1440—1492 гады); ''люди: [[Медгін|Медокинъ]], Дирметъ, Ромейко Круповичи, [[Радунь]]ское волости'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 16].</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне — Ромеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''у Клецку. Ромеиково, [[Барут (імя)|Борютевич]] место'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''бояромъ [[Віцебск|витебъскимъ]]… Рамеиковичомъ'' (1480 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 109.</ref>; ''а Нацко Ромеикович'' (1486 год)<ref>[https://web.archive.org/web/20250222062203/http://starbel.by/dok/d189.htm Грамота боярина Станислава Ековича о продаже дедичной земли Миколаю Радзивилловичу (1486)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''hominibus… Romyk'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… [[Любарт (імя)|Lvborth]] Romeykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''в [[Наваградак|Новгородскомъ]] повете… земль пустовских… Ромеиковщину… Ядиминовщину, а Ядовкговщину и [[Саміла|Сомиловщину]], а [[Явільт|Явилтовщину]]'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ромеика Мацковича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''в людеи наших городеньских на имя в Яна Ромеиковича а Богдана [[Любейка|Любеиковича]] землю их Любеиковщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Пашко Ромеиковичъ самъ. Михалко Ромеикович сам… Дашко Ромеикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Ромеико Яновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Ромеико Юновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Михно Ромеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref> (1528 год); ''Богушъ Ромеиковичъ, намесникъ [[Смаляны|смоллянъскии]]'' (5 лютага 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 178.</ref>; ''на боярына господаръского повету [[Віцебск|Витебъкого]] Богуша Митинича Ромеиковича'' (11 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 201.</ref>; ''[[Вербут|Вирбут]] Ромеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''siolo Rumieiki… siolo Rumieyki… siola Rumieykow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Rumieykow#v=snippet&q=%40Rumieykow&f=false С. 370—372].</ref>; ''Rumiejko… Romiejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Ромеиков Петра а Мацка'' (каля 1566 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 381.</ref>; ''Rumeyki… Rumieyki… Romieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Romiko'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Romiko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''wioska Rumeyki''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 103.</ref>, ''Parafia [[Юхнавец Касьцельны|Juchnowiec]]… Rumeyki… do wioski Rumeyki''<ref>Wernerowa W. Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784 // Studia Podlaskie. T. 1, 1990. S. 151—152, 156.</ref> (1784 год); ''Tadeusz Romyko… Klemens Romyko'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 394.</ref>; ''Anna Rumejko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Rumejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Johaniszkiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Romikiewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Rumikowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rumikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazija Romejko'' (10 траўня 1906 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 129.</ref>. == Носьбіты == * Міцька Рамейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Ворша|Воршы]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Андрушка Рамейкавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера * Пашка, Міхалка і Дашка Рамейкавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Рамейка Янавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рамейка Юнавіч — [[Бірштаны|бірштанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Міхна Рамейкавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рамейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjvtbOohNaCAxWqgP0HHYDIAEMQ6AF6BAgIEAI P. 81, 263].</ref> * Пётар і Мацька Рамейкі — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца каля 1566 году * Восіп Рамейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч * Франц Рамейка (1891—1938) — беларус зь [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A4p%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Рамейка Фpанц Казіміравіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Рамейка (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Казімер Рамейка (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref> * [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак Рамэйкі (Romejko) — прыгонныя зь вёсак [[Стаскелы|Стаскелаў]], [[Скарпоўцы|Скарпоўцаў]], [[Рамэйкі (Менская вобласьць)|Рамэйкаў]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Трокі|Старых Трокаў]], фальварку [[Панямуньне|Панямуньня]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 191, 210, 229, 267, 450.</ref>. Рамейкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Друцкія-Саколінскія-Гуркі-Рамейкі — літоўскі княскі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Рамэйковічы (Romejkowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 262.</ref>. Рамэйка (Romejko) і Румейка (Rumiejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рамейкішкі]]. Назву [[Рамейкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Рамэйкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], а таксама ў ваколіцах [[Уладзімерац|Уладзімерцу]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай рум}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7c4uh3lpkkswcp65ivjseqa15b4stcz 2680282 2680239 2026-07-24T10:00:14Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680282 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рамейка |лацінка = Ramiejka |арыгінал = Rümecke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рума|Ruom]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Румейка, Руміка, Рамыка, Ромік |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рамейка''' (''Румейка'', ''Роміка'', ''Руміка'', ''Рамыка'', ''Ромік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Роміка або Руміка, пазьней Румэка, Ромэйк або Ромке (Hromiko, Hrumiko<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Hr%C3%B4miko+Hr%C3%B9miko+#v=snippet&q=Hr%C3%B4miko%20Hr%C3%B9miko&f=false S. 25].</ref>, Rümecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=R%C3%BCmecke#v=snippet&q=R%C3%BCmecke&f=false S. 56].</ref>, Romeick<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Romke+R%C3%BChmke+#v=snippet&q=Romke%20R%C3%BChmke&f=false S. 72].</ref>, Romke<ref>Winkler J. Stüdien in Nederlandsche namenkunde. — Haarlem, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wa4yAQAAMAAJ&q=Romke#v=snippet&q=Romke&f=false S. 233].</ref>, Ruhmke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. P. 416.</ref>, Romich<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Romich#v=snippet&q=Romich&f=false S. 42].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=R%C3%BChmke+Romig#v=snippet&q=R%C3%BChmke%20Romig&f=false S. 167].</ref>. Іменная аснова [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румбольд]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumbold, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rumko (Rumek)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 215.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Romike / Romicke'' (1261 і 1263 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Romike+1261#v=snippet&q=Romike%201261&f=false S. 81].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 705.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Rumeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RUMEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de RUMEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Romeike (Romeyke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ROMEYKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de ROMEYKE (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Рага|Rege]] und Romeke'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Romeyke'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Romeyke#v=snippet&q=Romeyke&f=false S. 688].</ref>; ''des marschalks leitczman Roymeyke'' (15 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Roymeyke#v=snippet&q=Roymeyke&f=false S. 182].</ref>; ''[[Ягінт|Jaginth]] cum germano Romeikowicz'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''панъ Ромейко'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%22&f=false С. 12].</ref>; ''у во [[Ворша|Рши]]. Митъку Ромеиковичу, ршанину, землица на Рши пустая… Митъку Ромеиковичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Онъдрушку Ромеиковичу две семъи… Ондрушку Ромеиковичу две семи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>, ''Ромеиково Боборютевича местъцо, сельцо, Яцку Чортовичу, занюж самъ Ромеико збеглъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref> (1440—1492 гады); ''люди: [[Медгін|Медокинъ]], Дирметъ, Ромейко Круповичи, [[Радунь]]ское волости'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D1%80%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 16].</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне — Ромеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''у Клецку. Ромеиково, [[Барут (імя)|Борютевич]] место'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''бояромъ [[Віцебск|витебъскимъ]]… Рамеиковичомъ'' (1480 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 109.</ref>; ''а Нацко Ромеикович'' (1486 год)<ref>[https://web.archive.org/web/20250222062203/http://starbel.by/dok/d189.htm Грамота боярина Станислава Ековича о продаже дедичной земли Миколаю Радзивилловичу (1486)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''hominibus… Romyk'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>; ''homines… [[Любарт (імя)|Lvborth]] Romeykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''в [[Наваградак|Новгородскомъ]] повете… земль пустовских… Ромеиковщину… Ядиминовщину, а Ядовкговщину и [[Саміла|Сомиловщину]], а [[Явільт|Явилтовщину]]'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ромеика Мацковича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''в людеи наших городеньских на имя в Яна Ромеиковича а Богдана [[Любейка|Любеиковича]] землю их Любеиковщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Пашко Ромеиковичъ самъ. Михалко Ромеикович сам… Дашко Ромеикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Ромеико Яновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Ромеико Юновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 92.</ref>, ''Михно Ромеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref> (1528 год); ''Богушъ Ромеиковичъ, намесникъ [[Смаляны|смоллянъскии]]'' (5 лютага 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 178.</ref>; ''на боярына господаръского повету [[Віцебск|Витебъкого]] Богуша Митинича Ромеиковича'' (11 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 201.</ref>; ''[[Вербут|Вирбут]] Ромеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''siolo Rumieiki… siolo Rumieyki… siola Rumieykow'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Rumieykow#v=snippet&q=%40Rumieykow&f=false С. 370—372].</ref>; ''Rumiejko… Romiejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Ромеиков Петра а Мацка'' (каля 1566 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 381.</ref>; ''Rumeyki… Rumieyki… Romieyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Romiko'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Romiko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''wioska Rumeyki''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 103.</ref>, ''Parafia [[Юхнавец Касьцельны|Juchnowiec]]… Rumeyki… do wioski Rumeyki''<ref>Wernerowa W. Opisy parafii dekanatu knyszyńskiego z roku 1784 // Studia Podlaskie. T. 1, 1990. S. 151—152, 156.</ref> (1784 год); ''Tadeusz Romyko… Klemens Romyko'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 394.</ref>; ''Anna Rumejko'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Rumejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Johaniszkiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Romikiewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Romikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Rumikowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rumikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazija Romejko'' (10 траўня 1906 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 129.</ref>. == Носьбіты == * Міцька Рамейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Ворша|Воршы]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Андрушка Рамейкавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера * Пашка, Міхалка і Дашка Рамейкавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Рамейка Янавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рамейка Юнавіч — [[Бірштаны|бірштанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Міхна Рамейкавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рамейка Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjvtbOohNaCAxWqgP0HHYDIAEMQ6AF6BAgIEAI P. 81, 263].</ref> * Пётар і Мацька Рамейкі — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца каля 1566 году * Восіп Рамейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref> * Іван Рамейка — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * [[Францішак Рамейка]] (1885—1931) — беларускі каталіцкі сьвятар-адраджэнец, грамадзкі дзяяч * Франц Рамейка (1891—1938) — беларус зь Вільні, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%A4p%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Рамейка Фpанц Казіміравіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Іван Рамейка (1895—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Казімер Рамейка (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref> * [[Уладзімер Рамейка]] (1937—2012) — беларускі мастак Рамэйкі (Romejko) — прыгонныя зь вёсак [[Стаскелы|Стаскелаў]], [[Скарпоўцы|Скарпоўцаў]], [[Рамэйкі (Менская вобласьць)|Рамэйкаў]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Трокі|Старых Трокаў]], фальварку [[Панямуньне|Панямуньня]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 191, 210, 229, 267, 450.</ref>. Рамейкі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Друцкія-Саколінскія-Гуркі-Рамейкі — літоўскі княскі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Рамэйковічы (Romejkowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 262.</ref>. Рамэйка (Romejko) і Румейка (Rumiejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рамейкішкі]]. Назву [[Рамейкі]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Рамэйкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], а таксама ў ваколіцах [[Уладзімерац|Уладзімерцу]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іка}} {{Імёны з асновай рум}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] f671ril5ju4tf2lnhigfny4yly9nlqu Ас (імя) 0 274773 2680291 2675072 2026-07-24T10:15:05Z ~2026-41267-08 99092 2680291 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ас |лацінка = As |арыгінал = Asi |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Азь, Яс, Яш |вытворныя = |зьвязаныя = [[Азела]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвіл]], [[Ясьвільт]], [[Азьвін]], [[Азгайла]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман]], [[Ясмант]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]] }} '''Ас''' (''Азь'', ''Яс'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Асі або Азі, Аса або Аза, Осі або Озі (Asi, Aso, Osi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aso%2C+Osi#v=snippet&q=Aso%2C%20Osi&f=false S. 120—121].</ref>. Іменная аснова ас- (ос-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref name="SEMSNO-1997-6">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы ёс- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''jós-iu'' '(я) паеду конна', але ў [[Інфінітыў|інфінітыве]] ''jóti'' 'ехаць конна'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (слова ''jóti'' з такім значэньнем упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], раней было ўжытае ў Пасьціле 1599 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=joti&lns=-1&les=-1 joti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Азела|Азела (Эсель)]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвільт]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман|Асман (Осман, Ашман)]], [[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін)]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]. Адзначаліся германскія імёны Aselo (Esilo), Asin, Ásboð, Asuad, Asold, Asvid, Asvild, Askaut, Esgerd (Asgart, Osgerd), Eskin, Osman (Asman), Osminna, Asmot, Asinar. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Osiger (Osigar, Oskar), Osman, Osmund, Oswald<ref name="SEMSNO-1997-6"/>, Oszwina<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 438.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Assagawe'' (1419 год), ''Assayde'' (1419 год), ''Asymone''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osseman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osseman#v=snippet&q=Osseman&f=false S. 129].</ref>}}, ''Assowirt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osward<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osward#v=snippet&q=Osward&f=false S. 131].</ref>}} (1312 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Assayde#v=snippet&q=Assayde&f=false S. 14].</ref>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Leonhardus Ossa, Olecensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ossa#v=snippet&q=Ossa&f=false S. 277].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] ў 1080-я гады адзначалася германскае імя Азгут (Asgut)<ref>Мельникова Е. А. Скандинавские рунические надписи: Новые находки и интерпретации. Тексты, перевод, комментарий. — М., 2001. С. 208—209.</ref>. Каля [[Пскоў|Пскова]] адзначалася мясцовасьць Ашвідава, назву якой зьвязваюць з [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём Aswidh (Ásviðr)<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 492.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Ясвіг (Jaswig) і Ясьвіг (Jaświg)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 148—149.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Oswig<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oswig#v=snippet&q=Oswig&f=false S. 131].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Григоревичомъ Осович'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref>; ''Ясъ Кудратовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>; ''Яс, Виютев зят'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 213.</ref>; ''Асъ Мицевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''Янъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 731].</ref>, ''Станиславъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 735.</ref> (1567 год); ''межы кгрунтами тогож Яна Ясовича Томашевича'' (XVI ст.)<ref>Lesmaitis G. XVI a. antrosios pusės Kauno pavieto lauko problematika // Kauno istorijos metraštis. Nr. 3, 2002. P. 250.</ref>; ''подданых [[Сумілішкі|Сомилишских]]… Яна Ясовича'' (8 лістапада 1609 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 395].</ref>; ''Piotr Oziewicz'' (1714 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Oziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ażewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Aziewicz'' (16 красавіка 1764 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. T. 1. — Warszawa, 2006. S. 395.</ref>; ''Adam Aziewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Aziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Ашэка (адзначалася старажытнае германскае імя Asico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asico#v=snippet&q=Asico&f=false S. 121].</ref>): ''presentibus ibidem honorabili et discretis ac nobilibus dominis… Stanczyko Aszekowicz'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 698.</ref>, Ясекавічы (Jasiekowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 169.</ref>; * Асан: ''Жодишки… людми… Михаила Осановича'' (24 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 170.</ref>, Аляксандар і Якаў Асановічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>; * Асун, Яшун (адзначалася старажытнае германскае імя Asuni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asuni#v=snippet&q=Asuni&f=false S. 122].</ref>): ''Azany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Асуны]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Асаны]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Яшуны]]; * Ясод, Ясуд, Ясут, Асут (адзначалася германскае імя Ásoddr<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 85.</ref>, Asodd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Asodd&dq=Asodd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqtKnZ--SFAxVY2QIHHcIKDfgQ6AF6BAgIEAI S. 40].</ref>): ''Ясуту две семъици'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''пана Крыштофа Ясудовича зъ Ясудовичъ'' (28 ліпеня 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=95VIAQAAMAAJ&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 218, 222].</ref>, ''Jasodowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 147.</ref>, ''Wacław Asutowicz'' (1931 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=11854&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Biała Waka albo Wojdaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Ашвінт, Азвінт (адзначалася старажытнае германскае імя Ansoindis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 39.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>): ''в селе Ашвинтовскомъ'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} P. 52.</ref>, ''de Ozwinty'' (1762 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 28.</ref>; * Ясвойна (адзначалася германскае імя Eßwein<ref>Mehmet Aydin, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=15239&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names#:~:text=Deutung%20unsicher-,Benennung%20nach%20Rufname.,%2C%20alts%C3%A4chsisch%20wini%20'Freund'. Eßwein], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''до Ясвоины'' (1 траўня 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 238.</ref>; * Ажугер, Азгір (адзначалася старажытнае германскае імя Asger<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osger+Asger#v=snippet&q=Osger%20Asger&f=false S. 125].</ref>): ''Andrzej Azgiriewicz'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Azgiriewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Ажугеры]] і [[Восігіры]]; * Аскунт, Асконт, Яскант (адзначалася старажытнае германскае імя Assegond<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ansegunde+asse+gond#v=snippet&q=Ansegunde%20asse%20gond&f=false P. 119].</ref>): ''Justyna Askontowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Askuntowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Яскант у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 845.</ref>; * Ашард (адзначалася старажытнае германскае імя Osardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.</ref>): ''Pawlem Aszardem… Paweł Aszard rewizor'' (12 студзеня 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszard#v=snippet&q=Aszard&f=false С. 569, 572].</ref>, ''imci pana Aszarda'' (15 сакавіка 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszarda#v=snippet&q=Aszarda&f=false С. 577].</ref>; * Асер (адзначалася старажытнае германскае імя Oser<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oser#v=snippet&q=Oser&f=false S. 128].</ref>): Асяровіч (Osierowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Ашмар (адзначалася старажытнае германскае імя Asmar, Osmer<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asmar+Osmer#v=snippet&q=Asmar%20Osmer&f=false S. 129].</ref>): ''до луга Ошмара Подочанского'' (18 чэрвеня 1601 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 68].</ref>, на 1905 год у [[Езяросы|Езяроскай]] воласьці існаваў [[хутар]] («хата») Ашмары (Ошмары)<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 262.</ref>; * Эшмэнт, Аземінт (адзначалася старажытнае германскае імя Asmand<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Asmand#v=snippet&q=%40Asmand&f=false S. 129].</ref>): ''Justyn Oziemintowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14705&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=450&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча ''Eschment''<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 584.</ref>}}. == Носьбіты == * Яс [[Кандрат|Кудратавіч]] — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Балтрамей і Андрэй Ясовічы — [[Расены|расенскія]] [[Зямяне|зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A&f=false С. 30].</ref> * Богуш Ясовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1578 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 45].</ref> * Іван Азевіч (1876—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 8.</ref> Азевічы (Aziewicz) — прыгонныя зь мястэчка [[Жупраны|Жупранаў]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 254, 731.</ref>. Азевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Aziewicz, Oziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] (ваколіцы [[Крэва]], [[Лоск]]у, [[Солы|Солаў]], [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), [[Вільня|Вільні]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 321, 393.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 44, 150, 372.</ref>. Асевічы (Osiewicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 319.</ref>. Азевічы (Oziewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 694.</ref>. Ясовічы (Jasowicz, Jassowicz) гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], Любіч і [[Агеньчык]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 546.</ref>. Яшэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ажэвічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай ас}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 38n17jszjtuh7o3vbbkejiln4k2ynki Генела 0 275074 2680225 2677250 2026-07-23T23:26:35Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680225 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґенела |лацінка = Gienieła / Hienieła |арыгінал = Genilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Ginno]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Гінела, Гінель, Гінэль, Гінэл, Генель, Кінель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Генела''' (''Генуль'', ''Генель'', ''Гінела'', ''Гінель'', ''Гінэл'', ''Гінэль'', ''Кінель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Геніла, Генель або Гінола (Genilo<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. P. 238.</ref>, Genilli<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Genilli#v=snippet&q=Genilli&f=false S. 29, 94].</ref>, Gennilo<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 105.</ref>, Genellus<ref>Polyptyque de l’Abbaye de Saint-Germain des Prés rédigé au temps de l’Abbé Irminon et publié par Auguste Longnon. T. 1. — Paris, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pidOna2wlJIC&q=Genellus#v=snippet&q=Genellus&f=false P. 302].</ref>, Ginolo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, утворнае ад імя Ginno з дапамогай суфіксу l<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Ginno+Ginolo&dq=Ginno+Ginolo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2tLmns-uBAxXF77sIHamnAy0Q6AF6BAgFEAI S. 85].</ref>. Іменная аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Kinel<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 151.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кинел Петрович… Кинел Мацкович… Кгинел Петрович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiQnMrehdaCAxVRuqQKHZk7AaYQ6AF6BAgIEAI P. 49, 171, 233, 361].</ref>; ''пустыхъ земль… Кгенеловъщина'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 20.</ref>; ''Щепуть Матеевич Кгенелъ, у него дочка Ганна'' (17 сакавіка 1578 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 223.</ref>; ''Christophorus Genel'' (2 лютага 1660 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 191.</ref>; ''Jerzy Gienul'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 76.</ref>; ''Giniełowa'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; ''dom Jendrzeia Ginielewicza'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. S. 147.</ref>; ''p. Franciszek Ginielewicz'' (20 кастрычніка 1701 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 9. — Вильна, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nIztLLG_SBsC&q=%22Franciszek+Ginielewicz%22#v=snippet&q=%22Franciszek%20Ginielewicz%22&f=false S. 291—297].</ref>; ''Michał Gienielewicz'' (1710 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 93.</ref>; ''Stanisław Ginielewicz'' (28 чэрвеня 1758 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 191.</ref>; ''Konstancja Gieniel'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieniel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Ginel'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ginel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Ginełł'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ginell&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Кінель (Гінель) Пятровіч і Кінель Мацькавіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Восіп і Сьцяпан Гінелі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> Генулі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]. Гінялевічы (Ginielewicz) гербу [[Касьцеша]] — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>. Гінель (Giniel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гінэлі]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам л}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 93pcn9ea4txh68xhqlhi92m8pft520x Сіт (імя) 0 275314 2680289 2672203 2026-07-24T10:12:23Z ~2026-41267-08 99092 2680289 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сіт |лацінка = Sit |арыгінал = Sito |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сіда, Зыд, Зыдзь, Зыць, Сіць, Сідзь, Жыд, Жыць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Жыдзейка]], [[Сіціла]], [[Зіцін]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]], [[Жытмунт]] }} '''Сіт''' (''Сіць''), '''Сіда''' (''Сідзь''), '''Зыд''' (''Зыдзь'', ''Зыць''), '''Жыд''' (''Жыць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сіта або Зіта, Сіда або Зіда (Sito, Sido<ref name="Morlet-1971-197">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 197.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1315">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sito+Sidu#v=snippet&q=Sito%20Sidu&f=false S. 1315].</ref>. Іменная аснова сід- (сіт-, зыд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sidus 'звычай, нораў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы шыд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Жыдзейка|Жыдзейка (Сядзейка)]], [[Сіціла|Сіціла (Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]], [[Зіцін]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]], [[Жытмунт]]. Адзначаліся германскія імёны Siddeke, Sitil (Sidila, Siedel), Sittin, Sidewine, Sidierius, Sidimund{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sitagellus (Sita-[[Гайла (імя)|gellus]])<ref>Colección Fuentes y estudios de historia leonesa. 64. — Léon, 1969. [https://books.google.by/books?id=l5ZJ-qycZoMC&q=Sitagellus&dq=Sitagellus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj9ve2v-puGAxWO_7sIHQwpDngQ6AF6BAgIEAI P. 219—220].</ref>, Sidgot (Sid-[[Гуда (імя)|got]])<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AKZTAAAAcAAJ&q=%40Sidgot#v=snippet&q=%40Sidgot&f=false S. 574].</ref>, Sidumann (Sidu-[[Ман|mann]])<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. P. 2278.</ref>, Sitividis (Siti-[[Від (імя)|vidis]])<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. [https://books.google.by/books?id=8s5AAQAAIAAJ&q=Sitividis&dq=Sitividis&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD8P-6-puGAxU7gf0HHc4aDxEQ6AF6BAgJEAI P. 96].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zydel (Zydyl, Sidel, Sidil), Zydelin (Zydylin, Sydylin, Sidilin), Żydmar (Zydmar, Sidmar)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 241—242.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Sydder / Szydar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sidierius (Seederius)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref>}} (1398 і 1402 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sydder#v=snippet&q=Sydder&f=false S. 91].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жыдзіла (''Жидила''), Жыдзена{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sittin<ref name="Fo-1900-1315"/>}} (''Жидена'') і Жытабуд{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sitipoto<ref name="Fo-1900-1315"/>}} (''Житобудъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Петру Ситевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''чоловеков тяглых у [[Бірштаны|Бирштанском]] повете, на имя Житя [[Буцень|Бутеневича]]'' (19 траўня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 131.</ref>; ''Жидъ з братом Болтромеемъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>; ''боярына земли Жомойтъское, волости Тоньдякгольское Петра Жытовича… тотъ боярын Петръ Жытовичъ'' (20 верасьня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 240.</ref>; ''Micz Zydziewicz… Miliss Zydziewicz… Januss Zydziewicz… Niewier Zydowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Zydziewicz#v=snippet&q=%40Zydziewicz&f=false С. 325, 334, 400].</ref>; ''боярынъ господаръский [[радунь]]ский Матысъ Жыдовичъ'' (30 верасьня 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|249к}} P. 138.</ref>; ''Staniel Żytowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%C5%BBytowicz#v=snippet&q=%C5%BBytowicz&f=false С. 123].</ref>; ''Zydyszki… Sidziewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Jerzy Sitowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10635&search_lastname=Sitowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Sitowicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=Sitowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Sida'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sida&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lubcza (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Simon Sidewicz'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 117.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Зыдан, Жыдан, Сітань, Сідун (адзначалася германскае імя Sithuni<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 153.</ref>): ''Zydany'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, Жыдановічы (Żydanowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/szlachta_trocka.pdf Spis nazwisk rodzin szlacheckich zamieszkałych w pow. trockim w XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Сітаневіч (Sitaniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, ''Anastasia Sidun'' (1878 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sidun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Omelaniec (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Шыдвік: Сьцяпан Шыдвік — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>; * Жыдзівіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sidivildo<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA498&dq=%22Sidivildo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjxle7mhqOKAxVkgv0HHWk4HewQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Sidivildo%22&f=false P. 498].</ref>): ''в [[Жыжмары|Жижморъском]] волости десяти чоловеков… а [[Рымавід (імя)|Римовида]] Жидивиловича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>; * Жытаўт, Зыдаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Sidoldus<ref name="Morlet-1971-197"/>): ''въ [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] повете… людеи наших тяглых… а Юшъка Житовътовича'' (29 траўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 446.</ref>, ''pana Kazimierza Żytowta'' (5 кастрычніка 1765 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=%C5%BBytowta#v=snippet&q=%C5%BBytowta&f=false С. 396].</ref>; ''Stefan Zydowtt'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=7376&search_lastname=Zydowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. == Носьбіты == * Жыд — [[Пералая|пералайскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сэбастыян Янавіч Зыцевіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 405—406.</ref> * Адольф Жыдовіч (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Васіль Сідзь (Сіда; 1915—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref> На 1906 год існавала вёска Жыцешкі ў Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 252.</ref> На 1909 год існаваў [[засьценак]] Сідзевічы ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 182.</ref>. На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Жытавішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Жытомір]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сід}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gvd2abkob7mf91z0408tnbjlls00xrk Кіндэр 0 275433 2680336 2677482 2026-07-24T11:35:46Z ~2026-41267-08 99092 2680336 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кіндэр |лацінка = Kinder |арыгінал = Kinder |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Кінда|Kindo]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Кіндар, Кіндора |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кіндэр''' (''Кіндар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Кіндэр або Кінтэр (Kinder, Kinter) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA288&dq=kinter+kinder+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_yo6ym4eCAxXS8qQKHXLFCXEQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=kinter%20kinder%20namenkunde&f=false S. 288].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Кінда|-кінд- (-кінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Кінціла]], [[Вікінт (імя)|Вікінт]]; германскія імёны Kintilo, Wikind) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага kinds 'дзіцё, род', а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Гунтэр]]; германскія імёны Herman, Bernar, Gunter) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя Кіндэр: ''Kinder'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kinder+1400#v=snippet&q=Kinder%201400&f=false S. 45].</ref>. У 1637 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Kinder, Regiomontanus Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Christophorus+Kinder%22#v=snippet&q=%22Christophorus%20Kinder%22&f=false S. 384].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Kinder<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de KINDER (Familiendatenbank Marggrabowa)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=stockheim&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы ў 1720 годзе адзначалася прозьвішча Kinder<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 251.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Кіндэрэвіч (Kinderewicz) і Кіндэровіч (Kinderowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 174.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hleb Kynderowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Hleb#v=snippet&q=Hleb&f=false С. 190].</ref>; ''людей… Деха Киндеревича и на его сына Ивашка'' (4 жніўня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 26].</ref>; ''осочниковъ и сторожовъ [[Горадня|Городенскихъ]]… Дехъ Киндеревичъ'' (1 траўня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 302].</ref>; ''осочники господарьскии Городенскии Дехъ Киндеревичъ'' (20 чэрвеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 345.</ref>; ''seło Mineysze… Gryszko Kinder'' (15 траўня 1567 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Kinder#v=snippet&q=Kinder&f=false С. 103].</ref>; ''Teresa Kindora'' (1744 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Kindor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kinder'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kindar%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Bystrzyca], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mateusz Kinderewicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8933&search_lastname=Kinderewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kozakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kindar'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kindar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Merecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Скіндэр (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Вікенці Скіндэр — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>, Віктар Скіндэр (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D1%80_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1912) Скіндэр Віктар Антонавіч (1912)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Скіндэры — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == * [[Глеб]] Кіндэравіч — [[Ліцьвіны|літоўскі князь]], які засьведчыў [[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|Другую Хрыстмэмэльскую ўмову]] * Ян Кіндзер — [[Вількамірскі павет|вількамірскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1623 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 434.</ref> Кіндэры (Kinder) гербу [[Шанява]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 288.</ref>. Кіндэр (Kinder) і Кіндар (Kindor) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Кіндэрцы]]. == Глядзіце таксама == * [[Кінда]] * [[Гір|Геры]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай кінд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] dtd067twim0ure10zyxizdec8z6qprm Войсят 0 275554 2680224 2679759 2026-07-23T23:25:08Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680224 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Войсят |лацінка = Vojsiat |арыгінал = Wisad |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віс|Wis (Weise)]] + Hatho <br> [[Войша|Woysch]] + [[Гадзь|Hatho]] |варыянт = Войсяд |вытворныя = [[Вісад]] |зьвязаныя = }} '''Войсят''' (''Войсяд'') — мужчынскае імя і вытоворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вісад (Wisad) і Адвіс (Aduisus, Hadvisa<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 14, 119.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 231.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вайшыла]], [[Вайсар]], [[Войшнар]]; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад гоцкага *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Імя Войсат (Войшат) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Woyschat'' (1388 год), ''Woyssath'' (1398 год), ''Woyszath'' (1398 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 6. — Wrocław, 1981—1983. S. 178.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stationen auf dem Wege nach Nowogrodek… Waisedendorff'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%40sedendorff#v=snippet&q=%40sedendorff&f=false S. 706].</ref>; ''Andrzej Woysiad'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 163.</ref>. == Носьбіты == * Браніслаў Войсят — жыхар ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 14.</ref> * Іван Войсят — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> Войсяты (Wojsiat) — прыгонныя зь вёскі [[Сапежынкі|Сапежынкаў]] (каля [[Доўгі|Доўгаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 463.</ref>. Войсяты (Wojsiat) гербу ўласнага — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]], [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў, а таксама ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 221—222, 855.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 207, 449.</ref>. Войсяты або Войсяды (Wojsiat, Wojsiad) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні і Ашмянскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 370, 855.</ref>. Вайсятычы (Wojsiatycz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 321.</ref> — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 190.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Войша]] * [[Гадзь|Гата]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай войш}} {{Імёны з асновай гад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] bvw8dkcqlaoondbm8t8ncvzl8o9l80e Наруш 0 275555 2680189 2670761 2026-07-23T22:45:23Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680189 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Наруш |лацінка = Naruš |арыгінал = Norusch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]] * Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref> * Рыгор Нарушэвіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref> * Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кузьма Нарушэвч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] i1sv2fa09ge4qprak33dd8ehibfle80 2680236 2680189 2026-07-23T23:36:12Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680236 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Наруш |лацінка = Naruš |арыгінал = Norusch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]] * Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref> * Рыгор Нарушэвіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кузьма Нарушэвч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 3mr076o0lczjbdc373lg1nr5m3gqzss 2680328 2680236 2026-07-24T11:28:01Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680328 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Наруш |лацінка = Naruš |арыгінал = Norusch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>. У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]] * Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref> * Рыгор Нарушэвіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref> * Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў Дзісны на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref> * Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Кузьма Нарушэвч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kluwbx0q1848ic0yh58piuknw5j6uj1 Малейка 0 275565 2680316 2679662 2026-07-24T11:08:43Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680316 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Малейка |лацінка = Malejka |арыгінал = Malicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мала|Malo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Маліка, Малека, Малік, Малька |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Малейка''' (''Маліка'', ''Малека'', ''Малік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маліка (Malicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=malicho#v=snippet&q=malicho&f=false S. 355, 1086].</ref>. Іменная аснова [[Мала|мал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мальвід]], [[Маўкольд Расьціславіч|Маўкольд]], [[Малгуд]]; германскія імёны Malwida, Maalgaudus, Maalgodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] malan 'малоць' або ад гоцкага mathl, [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] mal 'рада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 163, 167.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Maleika<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> (у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKA&ofb=memelland&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>) і Maleike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de MALEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Малик'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 52, 236.</ref>; ''Миколаи [[Нарбут (імя)|Нарбутович]] Малик, боярин [[Васілішкі|василишъскии]]'' (5 траўня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 142—143.</ref>; ''лесничий его милости [[Бірштаны|берштенъский]]… держать под собою люди и земли близкость его… а Маликовъщину'' (30 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 97.</ref>; ''Eudocja Malkiewicz'' (1701 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Malika'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Jakuba Maleyki… pani Elżbiety Kazimierzowey Maleykowey, bywszey pisarzowey [[Філіпаў|Filipowskiey]]… taż pani Maleykowa'' (2 верасьня 1762 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=Maleyki#v=snippet&q=Maleyki&f=false С. 586, 589].</ref>; ''wsie Maliki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 363.</ref>; ''Marianna Małejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Ma%C5%82ejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Inturki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Malikiewicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Malikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paraskowia Malejkiewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malejkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławryszewo (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Мікалай Малека — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 3-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. С. 32.</ref> * Ксавэры Малькевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> * Антон Малейка (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Малейка Антон Міхайлавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Уладзімер Уладамірскі|Уладзімер Малейка (Уладамірскі)]] (1893—1971) — беларускі савецкі актор * Іван Маляйковіч (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Малейковіч Іван Аляксандравіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Малейка (Malejko, Maleyko), Малякевіч (Malekiewicz) і Малік (Malik) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Малейкавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Малейкава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 274.</ref>. На 1906 год існавала вёска Малікі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Малэйкаўшчына]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай мал}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] covhlgqvswprpw154nafspld3yvy2a3 2680326 2680316 2026-07-24T11:25:58Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680326 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Малейка |лацінка = Malejka |арыгінал = Malicho |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Мала|Malo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Маліка, Малека, Малік, Малька |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Малейка''' (''Маліка'', ''Малека'', ''Малік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маліка (Malicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=malicho#v=snippet&q=malicho&f=false S. 355, 1086].</ref>. Іменная аснова [[Мала|мал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мальвід]], [[Маўкольд Расьціславіч|Маўкольд]], [[Малгуд]]; германскія імёны Malwida, Maalgaudus, Maalgodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] malan 'малоць' або ад гоцкага mathl, [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] mal 'рада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 163, 167.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Maleika<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> (у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKA&ofb=memelland&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>) і Maleike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de MALEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Малик'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 52, 236.</ref>; ''Миколаи [[Нарбут (імя)|Нарбутович]] Малик, боярин [[Васілішкі|василишъскии]]'' (5 траўня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 142—143.</ref>; ''лесничий его милости [[Бірштаны|берштенъский]]… держать под собою люди и земли близкость его… а Маликовъщину'' (30 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 97.</ref>; ''Eudocja Malkiewicz'' (1701 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Malika'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Jakuba Maleyki… pani Elżbiety Kazimierzowey Maleykowey, bywszey pisarzowey [[Філіпаў|Filipowskiey]]… taż pani Maleykowa'' (2 верасьня 1762 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=Maleyki#v=snippet&q=Maleyki&f=false С. 586, 589].</ref>; ''wsie Maliki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 363.</ref>; ''Marianna Małejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Ma%C5%82ejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Inturki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Malikiewicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Malikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paraskowia Malejkiewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malejkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławryszewo (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Мікалай Малека — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 3-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. С. 32.</ref> * Іван-Антон і Ксавэры Малькевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10—11.</ref> * Антон Малейка (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Малейка Антон Міхайлавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * [[Уладзімер Уладамірскі|Уладзімер Малейка (Уладамірскі)]] (1893—1971) — беларускі савецкі актор * Іван Маляйковіч (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Малейковіч Іван Аляксандравіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Малейка (Malejko, Maleyko), Малякевіч (Malekiewicz) і Малік (Malik) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Малейкавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>. На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Малейкава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 274.</ref>. На 1906 год існавала вёска Малікі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Малэйкаўшчына]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай мал}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] odggm64ga27xhk3sktyisd4or2555jz Даўгод 0 275901 2680275 2674729 2026-07-24T09:47:48Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680275 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даўґод |лацінка = Daŭgod / Daŭhod |арыгінал = Dagott |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Гуда (імя)|Got]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Got |варыянт = Дагут, Дэгут, Даўгот, Даўгут, Даўгуць, Даўкут, Дзяўгут, Дакут |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Даўгод''' (''Даўгот'', ''Даўгут'', ''Даўгуць'', ''Даўкут'', ''Дзяўгут''), '''Дагут''' (''Дэгут'', ''Дакут'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагот (Dagott) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Dagott#v=snippet&q=Dagott&f=false S. 124].</ref><ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA485&dq=Dagott+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwisn6e326-CAxVq0gIHHdK7AMwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Dagott%20namenkunde&f=false S. 485].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Гуда (імя)|-гуд- (-год-, -гут-)]] (імёны ліцьвінаў [[Готарт]], [[Гудман]], [[Саўгут]]; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot) — ад гоцкага guþs 'Бог'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts '[[Готы|гот]]'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 134.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Dawkoth'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dawkoth#v=snippet&q=Dawkoth&f=false S. 23].</ref>. Апроч таго, на захад ад [[Каралявец|Караляўцу]] шырока бытавала прозьвішча Dagott<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAGOTT&ofb=pobethen&modus=&lang=de DAGOTT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дагут (Dagutt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 84.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Довкгутю чоловекъ'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>; ''у Книтовскои волости — чоловекъ Довкгод'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''homines… Duguthi… Duguti'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 254.</ref>; ''Dowgot'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 24.</ref>; ''людей Стоятицкихъ и Струнскихъ… Величка Девкгутевича'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%B5%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B5%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''[[Нарэйка|Нарко]] Довкготович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 21.</ref>; ''Woytko Daugutowicz'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 92.</ref>; ''Симон Дев’кгутевич'' (28 лютага 1611 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 59.</ref>; ''Eliasz Dowgod na miejscu ojca Józefa Dowgoda z Dowgod… Mikołaj Dowgod… Adam Wojciechowicz Dowgod z Dowgodów'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 508.</ref>; ''Jan Dowkutowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 84.</ref>, ''Mikołaj Dowkutowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 88.</ref>, ''Pani Zofia Dowguciowa Żelewiczowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 169.</ref>, ''Aleksander [[Кібарт|Kibort]] z Dowgod… Eliasz Dowgod z Dowgod''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 189.</ref>, ''Andrzej Dowkutowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 211.</ref> (1690 год); ''Daukuty'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Karolina Degutowicz'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Degutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Мацьвей Дакутовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref> * Максім Дакутовіч (1874—1937) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Дэгутовічы (Degutowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 45.</ref>. Дагутовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Дзяўгуцішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Даўга]] * [[Гуда (імя)|Гуда]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даўг}} {{Імёны з асновай гуд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hphohc7b3mrg45y3ulvy3cbltcsdk3i Гайдэль 0 276002 2680205 2674382 2026-07-23T23:01:45Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680205 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґайдэль |лацінка = Gajdel / Hajdel |арыгінал = Gaidel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гайд|Gaido]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Гейтыла, Гайдзель, Гайдзіл, Гейдэль |вытворныя = [[Гедзель]] |зьвязаныя = }} '''Гайдэль''' (''Гайдзель'', ''Гайдзіл''), '''Гейтыла''' (''Гейдэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гайдул або Гайтыл, пазьней Гайдэла, Гайдэль або Гайтэль (Gaidulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gaidulus#v=snippet&q=Gaidulus&f=false S. 251].</ref>, Geitill<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 324.</ref>, Gaedello<ref>Morlicchio E. Onomastica germanica in Italia meridionale // Dictionnaire historique des noms de famille romans. — Tübingen, 1990. P. 118.</ref>, Gaidel, Geidel, Geitel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA196&dq=Geidel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwis_-6Is76CAxVeiv0HHRI1DuUQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Geidel%20namenkunde&f=false S. 196].</ref>. Іменная аснова [[Гайд|-гайд- (-гайт-, -гейт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейдар]], [[Гейтарт]], [[Гайдэман]]; германскія імёны Geiter, Gaiterda, Geidemann) паходзіць ад германскага gaid '[[рагаціна]], дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гейдэль (Гейдыл): ''Geidel / Geydil'' (1407 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 31.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gojdził'' (1545 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 98.</ref>; ''отъ границы бояръ Кгейтиловичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%95%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 39].</ref>; ''Marczin Goidzieliewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Goidzieliewic#v=snippet&q=Goidzieliewic&f=false С. 6].</ref>; ''s Piotręm Goydelęm'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 579.</ref>; ''do Gajdela'' (30 сьнежня 1608 году)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 27.</ref>; ''Gaydela… Gaydelewicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Gaydele… Gaydziele'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Justyna Gaydelewicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaydelewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Giejdel'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giejdel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Крыштап Гайдэлевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]], які ўпамінаецца ў 1679 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 173, 209.</ref> * Антон Гайдзель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Казімер Гейдэль (''Gejdel'') — уладальнік гаспадаркі ў Яданцах каля [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэзьзя]] на 1931 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> Гайдэлі або Гайдзелі (Gajdel, Gajdziel) — прыгонныя зь вёсак [[Баяры (вёска)|Баяраў]], [[Дзедзішкі|Дзедзішкаў]], [[Лабунцы|Лабунцаў]] і [[Новікі|Новікаў]] (каля [[Даўгелішкі|Даўгелішкаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107, 116, 215.</ref>. Назву [[Гайдэлішкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам л}} {{Імёны з асновай ґайд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] iklqspqpbmv6bexqc0jm5srr7r8iuej Маста 0 276293 2680188 2677603 2026-07-23T22:44:18Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680188 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Маста |лацінка = Masta |арыгінал = Masto |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Масьць, Машт, Мешт, Мост, Мосьць, Мэйшт, Міст |вытворныя = |зьвязаныя = [[Масьціла]], [[Масьцін]], [[Мастаўт]], [[Масьцівіл]] }} '''Маста''' (''Масьць'', ''Машт'', ''Мешт'', ''Міст''), '''Мост''' (''Мосьць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маста (Masto) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1985-410">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 410.</ref>. Іменная аснова маст- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maists 'найбольшы'<ref name="Morlet-1985-410"/> або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mast 'доўгая жэрдка'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 100.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -міш- (-між-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Масьціла|Масьціла (Масталь)]], [[Масьцін]]. Адзначаліся германскія імёны Mastilo (Mastal), Mastin. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Maszt і Miszt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 171, 176.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Mast<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MAST&ofb=freystadt&modus=&lang=de MAST], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mosztiszky'' (9 траўня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.</ref>; ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] Мостевичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>; ''чоловеки у Лынкгъменех… а Мостя'' (23 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>; ''чоловеки в Троцкомъ повете у в [[Аліта|Олитскои]] волости на имя [[Рак (імя)|Рачка]] а [[Бота|Бутя]] а Мостухна [[Мантрым (імя)|Монтримовичовъ]]'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 314.</ref>; ''Анъдрея Мостовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Юръи Олехновичъ з Мештовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 868].</ref>; ''Stefan Mostowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''z majętności Meysztowicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 226.</ref>, ''Matiasz Mosztowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 75.</ref> (1690 год); ''Mesztowicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Katarzyna Mastowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8087&search_lastname=Mastowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Masta'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Masta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apolonia Mistewicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mistewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Масьцейка, Мастыка, Місьціх: ''nobilibus… Johanne Mostykowicz'' (28 лютага 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 766.</ref>, ''Иванъ Мостыка'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 156.</ref>, ''Станиславъ Мистиховичъ… Матысъ Мистиховичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 934].</ref>, ''Mosteyki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Андрэй Мастыка — беларускі гісторык; * Містан, Міштун: ''Mikołaj Mistanowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 160.</ref>, ''Misztuny wieś'' (1831—1863 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parolk.pdf Parafia olkienicka], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; * Маштвід: ''Daniel Lutyk na miejscu rodzica z Mosztwidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 151.</ref>; * Мэйштар, Мостэр, Містэр: ''Magdalena Meysztarowa'' (1619­—1690 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 6.</ref>, ''Elżbieta Misterewicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Misterewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antonina Misterowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Misterowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Мостэр — [[Зямяне|зямянін]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]], прадстаўлены ў 1863 годзе<ref>[http://kalinouski.arkushy.by/library/rok_1863_na_mienszczynie/125.htm № 125. Спісы шляхты, прадстаўленыя паміж 15.X.1863 і 15.X.1864 улучна], Сьвіслацкія аркушы</ref>, Антон Містэровіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>; * Міштарт: ''Дашко Мишътортович кон. Юри Миштортовичъ кон.'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>}}. == Носьбіты == * Андрэй Моставіч (Мастовіч) — [[Ясвойна|ясвойнаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Буцька Мосьцевіч (Масьцевіч) і Юры Моставіч (Мастовіч) — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&dq=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwixnbGE-dWCAxWaxQIHHVxYAqYQ6AF6BAgHEAI P. 418].</ref> * Стэфан Мастовіч — шляхціч Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Сьцяпан Мастовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref> * Сьцяпан Мастовіч (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладай СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 396.</ref> * Яўгеньня Місьцевіч (1914—?) — беларуска зь [[Пінск]]у, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> Мастовічы (Mostowicz) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>. Мяштовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Мэйштовіч (Meysztowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Машты]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Мештавічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай маст}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] afbyn80micnj92hk9ec0kyg3m2twksx Вазгерд 0 276434 2680219 2677143 2026-07-23T23:13:36Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680219 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вазґерд |лацінка = Vazgierd / Vazhierd |арыгінал = Wassgaard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ваз|Waso]] + [[Герда|Gardo]] |варыянт = Вазгірд |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Вазге́рд''' (''Вазгірд'', ''Вайзгірд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Возгерд''' (''Возгірд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Ваз|Ваза]] (Waso) і [[Герда|Герд або Гарда]] (Gerd, Gardo) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Waso+Wesenbecca%2C+Wesincheim#v=snippet&q=Waso%20Wesenbecca%2C%20Wesincheim&f=false S. 600, 1547].</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Gerd_m Gerd], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ваз|вас- (вос-, вес-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Васбут]], [[Вазгір]], [[Важгін]]; германскія імёны Wospot, Wasger, Wesikin) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] hwas 'востры, завостраны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 220.</ref> або wasjan 'квітнець'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wospot#v=snippet&q=Wospot&f=false S. 320, 1637].</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Wassgaard<ref>Skivebogen. Historisk årbog for Skive og omegn. — Skive, 1956. [https://books.google.by/books?id=LXAlAQAAMAAJ&q=wassgaard&dq=wassgaard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjTw77qlOWCAxUT87sIHWGsDQkQ6AF6BAgHEAI S. 43].</ref> (Vasgaard<ref>Kraks navnebog. — Kjøbenhavn, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pCvHAAAAIAAJ&q=Vasgaard#v=snippet&q=Vasgaard&f=false S. 66].</ref>). Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Wazgierd possidebant… Wazgierd'' (24 траўня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 76.</ref>; ''locum cognominatum Waszgyerdowytzy'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 524.</ref>; ''делницу на имя Вазъкгирдовщину'' (12 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 161.</ref>; ''Я, Михайло Павъловичъ Вазкгиръдъ и з жоною моею Ульяною и з сынми нашими Васильемъ, а Семеномъ, Анъдреемъ, а Грицкомъ, и з дочками нашими с кнегинею Долзкою Любкою Тацъкою, а Мариною'' (4 красавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|22к}} P. 78.</ref>; ''Jakub Wozgierd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 71.</ref>; ''Józef Wozgird'' (1752 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Wozgird&search_lastname2=&from_date=&to_date= Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wazgierd Sędzia Ziemski Trocki… Wazgierd Podstoli Trocki'' (1766 год)<ref>Dyaryusz seymu walnego ordynaryinego, odprawionego w Warszawie Roku 1766. — W Drukarni J. K. Mci y Rzeczypospolitey Societatis Jesu, 1767. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XFJdAAAAcAAJ&q=Wazgierd#v=snippet&q=Wazgierd&f=false S. 6].</ref>; ''Wayzgird'' (1802—1803 гады)<ref>Stepukonienė I., Mickienė I. Personal Names in Baptismal Records of Seredžius of the Early Nineteenth Century (1802—1803) // Lituanistica. Vol. 65. Nr. 2, 2019. P. 109.</ref>; ''Kazimierz, Gertruda Wozgird'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wozgird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dzisna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Вазгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1409 годзе * Міхайла Паўлавіч Вазгірд — [[Валынскае ваяводзтва|валынскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1542 годзе * Якуб Возгерд — шляхціч [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Мечыслаў Вазгірд — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref> Вазгірды ([[Вісігерд (імя)|Візгірды]]) і Вазгірды на Вазгірданах — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Вазгірд (Wazgird) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ваз]] * [[Герда|Герд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай вас}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 3und62n87xhjznb7hlwch7rkjoqdy92 2680315 2680219 2026-07-24T10:50:25Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680315 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вазґерд |лацінка = Vazgierd / Vazhierd |арыгінал = Wassgaard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ваз|Waso]] + [[Герда|Gardo]] |варыянт = Вазгірд |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Вазге́рд''' (''Вазгірд'', ''Вайзгірд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Возгерд''' (''Возгірд''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Ваз|Ваза]] (Waso) і [[Герда|Герд або Гарда]] (Gerd, Gardo) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Waso+Wesenbecca%2C+Wesincheim#v=snippet&q=Waso%20Wesenbecca%2C%20Wesincheim&f=false S. 600, 1547].</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Gerd_m Gerd], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ваз|вас- (вос-, вес-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Васбут]], [[Вазгір]], [[Важгін]]; германскія імёны Wospot, Wasger, Wesikin) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] hwas 'востры, завостраны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 220.</ref> або wasjan 'квітнець'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wospot#v=snippet&q=Wospot&f=false S. 320, 1637].</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Wassgaard<ref>Skivebogen. Historisk årbog for Skive og omegn. — Skive, 1956. [https://books.google.by/books?id=LXAlAQAAMAAJ&q=wassgaard&dq=wassgaard&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjTw77qlOWCAxUT87sIHWGsDQkQ6AF6BAgHEAI S. 43].</ref> (Vasgaard<ref>Kraks navnebog. — Kjøbenhavn, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pCvHAAAAIAAJ&q=Vasgaard#v=snippet&q=Vasgaard&f=false S. 66].</ref>). Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Wazgierd possidebant… Wazgierd'' (24 траўня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 76.</ref>; ''locum cognominatum Waszgyerdowytzy'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 524.</ref>; ''делницу на имя Вазъкгирдовщину'' (12 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 161.</ref>; ''Я, Михайло Павъловичъ Вазкгиръдъ и з жоною моею Ульяною и з сынми нашими Васильемъ, а Семеномъ, Анъдреемъ, а Грицкомъ, и з дочками нашими с кнегинею Долзкою Любкою Тацъкою, а Мариною'' (4 красавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|22к}} P. 78.</ref>; ''Jakub Wozgierd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 71.</ref>; ''Józef Wozgird'' (1752 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Wozgird&search_lastname2=&from_date=&to_date= Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wazgierd Sędzia Ziemski Trocki… Wazgierd Podstoli Trocki'' (1766 год)<ref>Dyaryusz seymu walnego ordynaryinego, odprawionego w Warszawie Roku 1766. — W Drukarni J. K. Mci y Rzeczypospolitey Societatis Jesu, 1767. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XFJdAAAAcAAJ&q=Wazgierd#v=snippet&q=Wazgierd&f=false S. 6].</ref>; ''Wayzgird'' (1802—1803 гады)<ref>Stepukonienė I., Mickienė I. Personal Names in Baptismal Records of Seredžius of the Early Nineteenth Century (1802—1803) // Lituanistica. Vol. 65. Nr. 2, 2019. P. 109.</ref>; ''Kazimierz, Gertruda Wozgird'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wozgird&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dzisna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Вазгерд — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1409 годзе * Міхайла Паўлавіч Вазгірд — [[Валынскае ваяводзтва|валынскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1542 годзе * Якуб Возгерд — шляхціч [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Мечыслаў Вазгірд — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref> Вазгірды ([[Вісігерд (імя)|Візгірды]]) і Вазгірды на Вазгірданах — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Вазгірд (Wazgird) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Ваз]] * [[Герда|Герд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай вас}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ctty21hxpo88gzxudr1lde9glq70stn Гіль (імя) 0 276721 2680263 2674062 2026-07-24T00:22:01Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680263 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґіль |лацінка = Gil / Hil |арыгінал = Gill |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Кіл, Кіль |вытворныя = [[Гайла (імя)|Гайла]] |зьвязаныя = [[Гілейка]], [[Гілін]], [[Кілбар]], [[Гілбут]], [[Кільман]], [[Гілімонт]] <br> [[Вінгіль]], [[Межгел|Мазгіль]], [[Мінгіла]], [[Таўцігіл]], [[Эйгіл]] }} '''Гіль''', '''Кіл''' (''Кіль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гіла або Кіл, пазьней Гіль (Gilo, Kil, Gill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-637">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gilo%2C+Kil%2C+Gill#v=snippet&q=Gilo%2C%20Kil%2C%20Gill&f=false S. 637—638].</ref>. Іменная аснова -гіл- (-кіл-) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гіл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''su-gìlti < gélti'' 'вельмі балець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гілейка]], [[Гілін|Гілін (Гілень)]], [[Кілбар]], [[Гілбут]], [[Кільман]], [[Гілімонт]], [[Вінгіль]], [[Мінгіла]], [[Таўцігіл]], [[Эйгіл]]. Адзначаліся германскія імёны Gilleke, Gillin, Kilber (Gilberia), Gilbody, Killman (Gillman), Gilmondus, Winigilo, Mengilo, Theudigilius, Eigil. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gilbert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''[[Ганус (імя)|Hanus]] Kille'' (1370 год), ''Killine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Killin<ref name="Fo-1900-637"/>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Killine#v=snippet&q=Killine&f=false S. 45].</ref>, ''Gilbirs''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gilberia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>}} (1261 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gilbirs#v=snippet&q=Gilbirs&f=false S. 505].</ref>. У 1630 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Paulus Gilbertus, Grudentinus, Christophorus Gilbertus, Grudentinus… Borussi''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gilbertus#v=snippet&q=Gilbertus&f=false S. 319].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Стас Кил'' (верасень 1536 — жнівень 1537 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''Woicziech a Andrzey Giliewicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Giliewicy#v=snippet&q=Giliewicy&f=false С. 279].</ref>; ''з роду [[Сак|Жакговичов]]… Каспору Кгилевичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''подданыи нашъ волости [[Геранёны|Кгереноинскеи]] з села Коревич Томушъ Кгилевичъ… Кгилевич'' (11 чэрвеня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|532к}} P. 57.</ref>; ''Юско Кгило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 357.</ref>; ''Zofia Gilewicz'' (1664 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gilowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.</ref>; ''Gile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Гілён, Гільюн, Гілюн: ''Gilon'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>, ''Giljun'' (1864 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, ''Gilun'' (1909 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/korwie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk w parafii korwieńskiej w 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; * Гілют, Гілуць, Кілуць (адзначалася германскае імя Gillota<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 140.</ref>, Gilot<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''люди в Оникштенском повете, въ Крашинскои волости… Бачуика Килутевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>, ''Giluty'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Якаў Гілуць (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Росіца|Росіцы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Гілюш: ''Станко Кгилюшевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Gillasch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GILLASCH&ofb=buetow&modus=&lang=de GILLASCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; * Гільбэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Gilbert<ref name="Fo-1900-637"/>): ''David Gillbert… Robert Gilbert'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 123, 165.</ref>, ''Pan Gilbert'' (1717 год)<ref>Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 13.</ref>; * Гільвін (адзначалася старажытнае германскае імя Giselwin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Giselwin#v=snippet&q=Giselwin&f=false S. 656].</ref>): ''двор свои у волости Тельшовское на имя Вермяны… людми на имя з Кгильвиномъ и зъ братом его Межом'' (22 ліпеня 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 400.</ref>, ''Wieś Gilwiniszki'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>, ''Michał Gilwin'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gilwi%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гільвінцы]]; * Гілагінт (адзначалася старажытнае германскае імя Gislegendis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gislegendis#v=snippet&q=Gislegendis&f=false S. 652].</ref>): ''Юрыи Кгилокгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>; * Гілгут (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гелігуд|Gelgod]]<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Gelgod#v=snippet&q=Gelgod&f=false S. 568].</ref>): ''bayorum nomine Gilgut Genehutte'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Gilgut#v=snippet&q=Gilgut&f=false S. 536].</ref>, ''Миколаи Кгилкгудовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>; * Гілет (адзначалася германскае імя Gilet<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Teresa Gilet'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Gilet&search_lastname2=&from_date=&to_date= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Кільконт: ''Станиславъ Кильконтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref> }}. == Носьбіты == * Стас Кіл — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1536 і 1537 гадамі * Адольф Гіль — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 22.</ref> * Аляксандар Гілевіч (1892—1938) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * [[Ніл Гілевіч]] (1931—2016) — беларускі паэт і грамадзкі дзяяч, [[народны паэт Беларусі]] (1991) Гілевічы (Gilewicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>. Гілевічы або Болтуты-Гілевічы (Bołtut-Gilewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 4. — Менск, 2016. С. 363.</ref>. Кілевічы-Кулі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Гілі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гілішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гілішкен]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гіл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8wwpp026399r14ux14nw13xz6htd9d9 Сала (імя) 0 277484 2680252 2679802 2026-07-23T23:49:24Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680252 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сала |лацінка = Sała |арыгінал = Sallo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Саля, Шала, Шаль, Заль, Жоль |вытворныя = [[Сава (імя)|Сава]] |зьвязаныя = [[Салейка]], [[Салін]], [[Салата (імя)|Салата]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд]], [[Саламан]], [[Жалмонт]] <br> [[Гундыслаў]] }} '''Сала''' (''Шала'', ''Шаль'', ''Заль'', ''Жоль'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Салва, Сала або Села (Salvo, Sallo, Salo<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Salo#v=snippet&q=Salo&f=false S. 72].</ref>, Selo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1291">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sallo#v=snippet&q=Sallo&f=false S. 1291].</ref>. Іменная аснова -сал- (-салв-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref name="SEMSNO-1997-216">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сал- (-сел-, -зел-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Салейка]], [[Салін]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]], [[Саламан|Саламан (Сальман)]], [[Жалмонт]], [[Гундыслаў]]. Адзначаліся германскія імёны Saleko, Salina, Selwin (Salawins), Salger, Salgerd (Salgard), Salaman (Salman), Salamund, Gundisalv. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Sala<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 514.</ref>, Salmut (Zalmut), Salmar (Zalmar)<ref name="SEMSNO-1997-216"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sale'' (1327 і 1346 гады)<ref name="Trautmann-1925-85">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sale+Saluch+Saluke+Salucke#v=snippet&q=Sale%20Saluch%20Saluke%20Salucke&f=false S. 85].</ref>, ''Saluch / Saluke / Salucke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salucho<ref name="Förstemann-1900-1291"/>}} (1280, 1352, 1354, 1359 і 1407 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>, ''Saleide / Saleyde'' (1339, 1359 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>. У 1627 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Salbert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salbert<ref name="Fo-1900-1292">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 1292].</ref>}}, Regiomontanus Borussus'', у 1628 годзе — ''Valentinus Salberth, Regiomontanus Borussus'', у 1636 годзе — ''Jacobus Salbertus, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 301, 307, 367].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Сяліла (''Селила''), Сялята{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salado<ref name="Fo-1900-1292"/>}} (''Селята'') и Сальмір{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salamir<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salamir#v=snippet&q=Salamir&f=false S. 1293].</ref>}} (''Сольмиръ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 796—796, 800.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у повете [[Віцебск|Вытебъскомъ]], въ Ылемницъкой волости… земли пустовъских наймя Саловича'' (15 жніўня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 15—16.</ref>; ''Жоль Станиславович'' (1563 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 121.</ref>; ''Szala'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Олексей Жолевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 696].</ref>, ''Янъ Жаль''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 922].</ref> (1567 год); ''Ławryn Sałowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Salowicz#v=snippet&q=Salowicz&f=false С. 121].</ref>; ''Jerzy Stanisław Szalewicz'' (1648 год паводле выданьня 1737 году)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1737. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Zk82lECOXjQC&q=Szalewicz#v=snippet&q=Szalewicz&f=false S. 211].</ref>; ''Sały wielkie… Sały małe… Zaliszki… Szalewszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jerzy Sołowicz'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bazyli Sołłowicz'' (1766 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''zaścianki… Sały… wsi Sałły'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 139, 187.</ref>; ''Franciszka Szalawicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalawicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Салела: ''Sałeły'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>; * Сялянта: Адам Сялянта (1883—?) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8F%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%A0%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Сялянта Адам Рыгоравіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Шалібор (адзначалася германске імя Salber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/WbJ6DwAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=salager+salger&pg=PA500&printsec=frontcover S. 500].</ref>): ''а Шелибору'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; * Шалабут, Шалабот, Шалабута, Шалабода, Салабудзь: ''Piotr Szałabut'' (1734 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czernawczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Szałabot'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Sałobudź'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sa%C5%82obud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Albin Szałabuta'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sza%C5%82abuta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lack], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Фёдар Шалабода (1888—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; * Зальвіль, Шалавіла: ''Paulina Zalwil'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Шалавіла (1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзівін|Дывіна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1927) Шалавіла Сцяпан Максімавіч (1927)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Шалавіта (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Salavida, Salvido<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://www.google.by/books/edition/Repertori_D_Antrop%C3%B2nims_Catalans/SUwv8x15BE8C?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Salvido%22+repertori&pg=PA473&printsec=frontcover P. 470, 473].</ref>): ''[[Гердзіла|Girdollen]] Schalawite'' (1287 год)<ref>Preussisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Königsberg, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=P6fkHmxNjVwC&q=Girdollen+Schalawite#v=snippet&q=Girdollen%20Schalawite&f=false S. 327].</ref>, Шалавіты-Шалкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Шалагайла: ''Gabrus Szałagayło'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; * Салген, Шальгін (адзначалася старажытнае германскае імя Selechin<ref name="Fo-1900-1292"/>, германскае імя [[Савігін|Sawkin]]<ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Sawkin#v=snippet&q=Sawkin&f=false P. 137].</ref>): ''Marianna Salgieniewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salgieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Szałgieniewicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82gieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stare Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шальгіневіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 880.</ref>; * Саўгоўд (адзначалася старажытнае германскае імя Salgaudis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>): у XVI ст. існавала «зямля» Саўгодзішкі (''Совговдишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 295.</ref>; * Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}. == Носьбіты == * Жоль Станіслававіч — [[Геранёны|геранёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1563 годзе * Ляўрэнці Шалевіч — шляхціч з ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 10.</ref> * Казімер Шалевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 18.</ref> * Юзэф і Андрэй Залевічы (''Zalewicz'') — уладальнікі гаспадарак у [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> Шаловічы (Szałowicz) гербу ўласнага — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 237.</ref>. Шалевічы (Szalewicz) гербу [[Шранява (герб)|Шранява]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 330.</ref>. Саля (Sala) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Салавічы (Гарадзенская вобласьць)|Салавічы]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Шалавічы (Слуцкі раён)|Шалавічы]]. На 1909 год існаваў [[засьценак]] Шэльвілы ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 218.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Selwilus<ref>Braune W. Althochdeutsche Grammatik. 11. Auflage. — Tübingen, 1963. [https://books.google.by/books?id=PtsJAQAAIAAJ&q=%22selwilus%22&dq=%22selwilus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2qIfY1qiDAxXKgv0HHf1ODKgQ6AF6BAgHEAI S. 200].</ref>). На 1910 год існавала [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Салараўшчына (Салароўшчына) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 88.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Salerius<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>). Назву [[Салавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віцебскі павет|Віцебшчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Салішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Зааляў]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сал}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] medp2h9gad90ycbiogcjts3lv2c0qsw Удзельнік:Manuela Listkiewska 2 278597 2680129 2679778 2026-07-23T14:11:28Z Manuela Listkiewska 8202 2680129 wikitext text/x-wiki {{Babel-5|pl|pt|en-4|es-4|uk-1|fr-1}} {{Удзельнік/З Польшчы}} {{Удзельнік/Паганец}} {{Удзельнік/Дэмакрат}} {{Удзельнік/Антыкамуніст}} {{Удзельнік/Камунізм і фашызм}} {{Удзельнік/Уступ да ЭЗ}} {{Удзельнік/Уступ да НАТО}}<br> {{Удзельнік/За нацыянальную сымболіку}}<br> {{Удзельнік/За цэласнасьць Грузіі}}<br> [[pl:Wikipedystka:Manuela Listkiewska]] [[sk:Redaktorka:Manuela Listkiewska]] [[cs:Wikipedistka:Manuela Listkiewska]] [[uk:Користувачка:Manuela Listkiewska]] [[es:Usuaria:Manuela Listkiewska]] [[pt:Usuária:Manuela Listkiewska]] [[mwl:Outelizadora:Manuela Listkiewska]] [[fr:Utilisatrice:Manuela Listkiewska]] [[en:User:Manuela Listkiewska]] nal72u8jtwx8o38so0r8mb03i9j91bn Айгуста 0 279490 2680145 2593877 2026-07-23T20:35:45Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680145 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Айґуста |лацінка = Ajgusta / Ajhusta |арыгінал = Eggusta |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Агі|Agi]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ст- (-st-)}} |варыянт = Айгуст, Агуста, Агуст |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Айгуста''' (''Агуста''), '''Айгуст''' (''Агуст'') — жаночае і мужчынскае імёны, а таксама вытворнае ад іх прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эгуста або Эгуст (Eggusta, Ekgusta<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 75.</ref><ref>Tiefenbach H. Xanten — Essen — Köln. Unters. zur Nordgrenze d. Althochdeutschen an niederrhein. Personennamen d. 9.—11. Jh. — Göttingen, 1984. S. 157, 341.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 290.</ref>, Egustus<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Egustus#v=snippet&q=Egustus&f=false S. 68, 229, 714].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Eggusta#v=snippet&q=Eggusta&f=false S. 17].</ref><ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Eggusta#v=snippet&q=Eggusta&f=false S. 224, 714].</ref><ref name="Dajlida-2019-19">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Іменная аснова [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) адпавядае аснове [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (утварылася ў выніку пераходу g' > j<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>) і паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref name="Dajlida-2019-19"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Пльсковичемъ дастъ князя Аигуста'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nc1hAAAAcAAJ&q=%D0%90%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%90%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0&f=false С. 62].</ref>; ''княжна изъ Литвы именемъ Литовьскимъ Аигуста'' ([[Цьвярскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 15. — М., 2000. С. 47.</ref>; ''чоловеков… Огустович'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 26.</ref>; ''Agustowicz'' (XVIII ст.)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 135.</ref>; ''Klara Agusta'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Agusta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Айгуст — князь [[пскоў]]скі ў другой палове XIII стагодзьдзя<ref>{{Літаратура/ЭВКЛ|3к}} С. 18.</ref> * [[Айгуста Гедзімінаўна|Айгуста]] (у праваслаўі Настасься; каля 1320—1345) — вялікая княгіня маскоўская, дачка вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а [[Айгуставы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Германскія імёны з суфіксам ст}} {{Імёны з асновай эй}} [[Катэгорыя:Жаночыя імёны]] [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] h0vmgvxasee7m75ccx20gmpx60nfluw Мілен 0 279765 2680187 2677624 2026-07-23T22:43:07Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680187 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Мілен |лацінка = Milen |арыгінал = Mellen |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Міл (імя)|Mello]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}} |варыянт = Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін, Мілінь |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Мілен''' (''Мелен'', ''Мелень'', ''Мілень''), '''Мелін''' (''Мэлін'', ''Мілін'', ''Мілінь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Мелін, пазьней Мэлен (Melin, Mellen<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Mellen#v=snippet&q=Mellen&f=false S. 61].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 412.</ref>. Іменная аснова [[Міл (імя)|-міл- (-мел-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мільвід|Мельвід]], [[Мілар]], [[Мільконт]]; германскія імёны Melvid, Milehar, Milgunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] mildeis 'мяккі, прыязны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 179.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Мэлін (Melin) і Меленевіч (Mieleniewicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 218, 220.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в людех наших Городенского повета… в Меленя'' (6 жніўня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222.</ref>; ''к тому именю отчинному Аинаровичем три чоловеки на имя Лаврина Меленевича'' (3 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>; ''в Новгородском повете, слуг путных на имя Меленевича'' (17 сьнежня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 239.</ref>; ''Мелен Самъсонъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 141.</ref>; ''бояре земли Жомоитское, волости Ретовъское… Миколай Миленовичъ'' (12 лютага 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 184].</ref>; ''Filip Milieniewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 574.</ref>; ''слугу Стефана Меленевича'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 870].</ref>; ''ze wsi Bohuszow… Karp Mileniewicz… Bor — Miliniczy '' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=%40Mileniewicz#v=snippet&q=%40Mileniewicz&f=false С. 113, 219].</ref>; ''Milinowicz… Miliniewicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 173.</ref>; ''Miłeny'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Apolonia Mielinówna'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Mielin%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Melinowicz'' (1788 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Melinowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Mielinowicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Mielinowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krzysztof Mieliniewicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mieliniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Milenowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Milenowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Taboryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gabryiel Milin'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Milin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Milen'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>. == Носьбіты == * Мелен Самсон — [[Бельск Падляскі|бельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Алякшэй Мацеевіч (Мацавіч) Мілін — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1600—1606 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 119, 164—165, 248].</ref> * Юліян Міліневіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref> Міліновічы (Milinowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/szlachta_trocka.pdf Spis nazwisk rodzin szlacheckich zamieszkałych w pow. trockim w XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. Міленевіч (Mileniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -ін}} {{Імёны з асновай міл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hq3ieefxs1xdumeaw7xxfv45atckc7p Жандзель 0 279922 2680288 2666950 2026-07-24T10:09:24Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680288 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Жандзель |лацінка = Žandziel |арыгінал = Sandel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Санда|Sando]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Шэндзель, Шанціла |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Жандзель''', '''Шэндзель''' (''Шанціла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Зандэль, Зэндэль або Зантэль (Sandel, Sendel, Santel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA421&dq=sant+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD3u34grWCAxUVG-wKHVQDDnAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=sant%20el%20namenkunde&f=false S. 421].</ref>. Іменная аснова [[Санда|санд- (сант-, зант-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сантаўт]], [[Зантэр]], [[Шандрык]]; германскія імёны Santold, Santer, Sandrich) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Santil'' (1347 і 1367 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Santil#v=snippet&q=Santil&f=false S. 89].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Павла Жонделевича'' (19 сьнежня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 493].</ref>. == Носьбіты == * Мікалай і Павал Шанцілы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref> * Іван Шэндзель (1870—?) — беларус з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1870) Шэндзель Іван Іпалітавіч (1870)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Шанцілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На 1904 год існавалі вёска і хутар з назвай Шанталава (Шанталова) у Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 267, 279.</ref>. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Шандзялы]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай санд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] i7q6d9lgfk8p49opqrcrxim6c2vyo02 Норбэрт 0 280273 2680286 2671945 2026-07-24T10:04:20Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680286 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Норбэрт |лацінка = Norbert |арыгінал = Norbert |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бэрт|Bert]] |варыянт = Нарборт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Норбэрт''', '''Нарборт''' — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норберт або Нерберт (Norbert, Nerbertus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Norber#v=snippet&q=Norber&f=false S. 83].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Norbert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Narborth a Jan Ginthunthowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Narborth#v=snippet&q=Narborth&f=false С. 134].</ref>; ''Norbert Kalinowski'' (1751—1752 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 93 (161).</ref>; ''Norbert [[Ярунд|Arondt]]'' (1765—1767 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 92 (160).</ref>. == Носьбіты == * [[Норбэрт Брандэнбурскі]] ({{†}} 1205) — біскуп [[Брандэнбург]]у * Норбэрт [[Вівіла (імя)|Вевель]] (1893—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 141.</ref> * Норбэрт [[Герын|Гірын]] (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Норбэрт Рандаў]] (1929—2013) — нямецкі славіст, беларусазнаўца, перакладнік і выдавец == Глядзіце таксама == * [[Нор (імя)|Нор]] * [[Бэрт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай нар}} {{Імёны з асновай берт}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kot8gkugq3w76plc3yvfxbd6us5jyxv 2680287 2680286 2026-07-24T10:05:10Z ~2026-41267-08 99092 /* Носьбіты */ 2680287 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Норбэрт |лацінка = Norbert |арыгінал = Norbert |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бэрт|Bert]] |варыянт = Нарборт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Норбэрт''', '''Нарборт''' — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Норберт або Нерберт (Norbert, Nerbertus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Norber#v=snippet&q=Norber&f=false S. 83].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Norbert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Narborth a Jan Ginthunthowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Narborth#v=snippet&q=Narborth&f=false С. 134].</ref>; ''Norbert Kalinowski'' (1751—1752 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 93 (161).</ref>; ''Norbert [[Ярунд|Arondt]]'' (1765—1767 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 92 (160).</ref>. == Носьбіты == * [[Норбэрт Брандэнбурскі]] ({{†}} 1205) — біскуп [[Брандэнбург]]у * Норбэрт [[Гінтаўт]] — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> * Норбэрт [[Вівіла (імя)|Вевель]] (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 141.</ref> * Норбэрт [[Герын|Гірын]] (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * [[Норбэрт Рандаў]] (1929—2013) — нямецкі славіст, беларусазнаўца, перакладнік і выдавец == Глядзіце таксама == * [[Нор (імя)|Нор]] * [[Бэрт]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай нар}} {{Імёны з асновай берт}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hzx0cymifpvoxxtemhoi5g750f7f3l2 Абор 0 280409 2680198 2675785 2026-07-23T22:56:25Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680198 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Абор |лацінка = Abor |арыгінал = Abar |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Abo + [[Гір|Hari]] |варыянт = Абар, Абэр, Абер, Ябар, Апэр, Апар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Абор''' (''Абар'', ''Абэр'', ''Абер'', ''Ябар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Абар або Абер (Abar, Abaharjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 95.</ref>, Aber{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Abersfelt}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abar#v=snippet&q=Abar&f=false S. 13].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абека]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abbeco, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Abor<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 38.</ref>. У Польшчы ў 1734 годзе адзначалася прозьвішча Jabor<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 103.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Абаровіч (Abarowicz, Aborowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 27.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Янъ Аборовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>; ''Wojciech Aber'' (1771 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Aber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Rajgród], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Abarowna'' (1784 год)<ref name="Daug">[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>; ''Jaborowna'' (1784 і 1789 гады)<ref name="Daug"/>; ''Aboriewna'' (1789 год)<ref name="Daug"/>; ''Marta Aberewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Aberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Taurogi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Aparowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aparowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Abar'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Abar&search_lastname2=&from_date=&to_date= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Aber'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Aber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Aperowicz'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aperowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Oborewicz'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Abarowicz'' (1815, 1817, 1819 і 1820 гады)<ref name="Daug-2">[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Aborowicz'' (1816 і 1821 гады)<ref name="Daug-2"/>; ''Marianna Aberowicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Domicella Oborowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Oborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Seniszki filia Daugieliszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nicodemus Aborowicz… Michael Aborowicz, S. T. M., decanus Ozmmian. par. eccl. [[Жупраны|Żuprany]], Christophorus Aborowicz, par. eccl. [[Іўе|Iwje]]'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 94.</ref>; ''Nicodemus Aborowicz, par. in [[Алькенікі|Olkieniki]]'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 142.</ref>. == Носьбіты == * Ян Аборавіч — [[Дарсунішкі|дарсуніскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Хрыстафор Абаровіч — [[кнышын]]скі пробашч, які ўпамінаецца ў 1905 годзе<ref>Памятная книжка Гродненской губернии на 1905 год. — Гродна, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JMYYnNjFg5IC&q=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 237].</ref> * Іван Мацьвеевіч Абаровіч — жыхар вёскі [[Дайнішкі|Дайнішкаў]] (каля [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]), які ўпамінаецца ў 1912 годзе<ref>Вестник финансов, промышленности и торговли, указатель правительственных распоряжений по министерству финансов. Т. 2, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pKU6AQAAMAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 264].</ref> * Іван Абаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref> На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Абяроўшчына]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай аб}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4rp7086nznkdklu9yz6y6f6ij6v5m49 Дагела 0 282500 2680186 2677324 2026-07-23T22:35:21Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680186 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rzcevjt7vrp3ye9n5qrnpnb0e6v3o0b 2680226 2680186 2026-07-23T23:27:34Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680226 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Антон Догель — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] t5gz07ey3botwyna37kz7zlm0eq2jxs 2680227 2680226 2026-07-23T23:27:56Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680227 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Антон, Станіслаў і Флярыян Догелі — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] eehbahn38ycch8qvt2x5cde1qgqjfwv 2680228 2680227 2026-07-23T23:28:08Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680228 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Антон, Станіслаў, Уладзіслаў і Флярыян Догелі — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] latwwpxfefrerwjes9lwfsntn84qn77 2680229 2680228 2026-07-23T23:28:23Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680229 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Антон, Восіп, Станіслаў, Уладзіслаў і Флярыян Догелі — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] geoxlbt644vwn0g1zrqhfr0jrcak7ja 2680231 2680229 2026-07-23T23:29:22Z ~2026-41082-80 99080 /* Носьбіты */ 2680231 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Даґела |лацінка = Dagieła / Dahieła |арыгінал = Dagela |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Dago + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Дагель, Догель, Дагайль, Дайгала |вытворныя = [[Даўгайла]], [[Даўгіла]] |зьвязаныя = }} '''Дагела''' (''Дагель'', ''Догель'', ''Дагайль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Degele#v=snippet&q=Degele&f=false S. 117].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>L’Année épigraphique: revue des publications épigraphiques relatives a l’antiquité romaine. — Presses Universitaires de France, 2005. [https://books.google.by/books?id=gHQaAAAAYAAJ&q=Dagela+1138&dq=Dagela+1138&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_2MLKgOOFAxU62AIHHbfWBscQ6AF6BAgGEAI P. 400].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Догел: ''Dogel'' (1309 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dogela'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>; ''Piotr Dagiel'' (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 137, 213.</ref>; ''pana Dogieła'' (9 сакавіка 1704 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 3, т. 2. — Киев, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L745AQAAMAAJ&q=Dogie%C5%82a#v=snippet&q=Dogie%C5%82a&f=false С. 623].</ref>; ''Józef Kazimierz Dagielewicz'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=6671&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=900&searchtable=&rpp2=50 Giełwany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wasil Doygało… Trochim Doygało'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Piotr Dogiel'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 164.</ref>; ''Wawrzyniec Dogiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dogiel%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мацей Догель]] (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ * Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 342.</ref> * Зянон Догель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 2.</ref> * Антон, Восіп, Станіслаў, Уладзіслаў, Флярыян і Франц Догелі — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref> * Давыд Догель (1882—?) — беларус з ваколіцаў [[Сіроцін]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%83%D1%84%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Догель Давыд Ануфрыевіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Догелі (Dogiel) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 259.</ref>. Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Догелі]]. == Глядзіце таксама == * [[Дака (імя)|Дага]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай даг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hsomtn35vyx749llw92p0il3e9yvfye Нявіла 0 282790 2680329 2674774 2026-07-24T11:29:32Z ~2026-41267-08 99092 2680329 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Нявіла |лацінка = Niaviła |арыгінал = Newilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Nevo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Нівіла, Навіла, Нэйвіль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Нявіла''' (''Нівіла'', ''Навіла'', ''Нэйвіль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Нявіла, Невіл або Невела (Newilo, Nævill<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 798.</ref>, Nevelo<ref name="Fo-1900-1161">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Niwiho+Niwihingai#v=snippet&q=Niwiho%20Niwihingai&f=false S. 1161].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1971-173">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 173.</ref>. Іменная аснова ніў- (неў-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нявойст]], [[Невярд]], [[Неўрад]]; германскія імёны Neosta, Niviard, Niwrat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] niujis 'новы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Nawekke / Neweke / Newike''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Niwiho<ref name="Fo-1900-1161"/>}} (1347 і 1395 гады), ''Nawelle / Newille'' (1335, 1342 і 1412 гады), ''Nobute / Nobut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Neubod<ref name="Fo-1900-1162">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Neubod#v=snippet&q=%40Neubod&f=false S. 1162].</ref>}} (1347, 1349 і 1408 гады), ''Navier''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Niwarius<ref name="Morlet-1971-173"/>}} (1289 год), ''Nawalde'' (1299, 1312, 1348 і 1355), ''Nawerte'', ''Nawilte''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nawalde#v=snippet&q=Nawalde&f=false S. 68—69, 71].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Antoni Neywil'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Neywil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Nejwill'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Nejwill&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Niwiłowicz'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Niwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Głębokie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Ян Рыгоравіч Невіловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 102.</ref> У інвэнтары 1715 году ўпаміналася дзяржава Навілаўка (Навиловка) у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. С. 785.</ref>. На [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] існуе вёска [[Навілаўка]]{{Заўвага|Таксама: * Навейка, Неўка, Нівіка, Навіка (адзначалася старажытнае германскае імя Niwiho<ref name="Fo-1900-1161"/>): ''Семенъ Навейко'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q3XUAAAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 113].</ref>, ''з Неука Щепанъ'' (23 жніўня 1560 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%B5%D1%83%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%B5%D1%83%D0%BA%D0%B0&f=false С. 223].</ref>, ''Maciej Niwikowicz'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Niwikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Навікевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Наўбут, Нябут (адзначалася старажытнае германскае імя Neubod<ref name="Fo-1900-1162"/>): ''Lwowiczy et Nebutowiczy fratres'' (27 жніўня 1423 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 743, 745.</ref>, ''Кгриц Новбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 163.</ref>; * Невалг: ''чоловеков тяглыхъ у Оирякголском волости… а Шудеика Неволкговича'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; * Навалд (адзначалася германскае імя Navault<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Navault#v=snippet&q=Navault&f=false P. 421].</ref>): ''Nawalde'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Nawalde#v=snippet&q=Nawalde&f=false S. 684].</ref>, ''Gaylegedde Newelden zoen'' (23 студзеня 1406 году)<ref>Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Gaylegedde#v=snippet&q=Gaylegedde&f=false P. 123].</ref>; * Нявід, Навід (адзначалася старажытнае германскае імя Nevitt<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 524.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 362.</ref>): ''Niewidowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 176.</ref>, ''wieś Eyduki… Jakub Nowid'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 371.</ref>; * Наўгард: на 1886 год існаваў фальварак Наўгардышкі ў [[Мар’ямпальскі павет (Сувалкаўская губэрня)|Мар’ямпальскім павеце]] [[Сувалкаўская губэрня|Сувалкаўскай губэрні]]<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/30 S. 30].</ref>; * Некант (адзначалася старажытнае германскае імя Nigunt<ref name="Fo-1900-1162"/>): ''Krzysztof Nekant'' (1684 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 320.</ref>; * Неўман (адзначалася старажытнае германскае імя Neoman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Neoman#v=snippet&q=Neoman&f=false S. 1163].</ref>): ''войтъ Дашко Невмоневичъ'' (1554 год); * Няміра: Іван і Франц Няміры — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>; * Наўмонт: ''люди… Новмонт'' (31 сакавіка 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, ''людеи их на имя Новмонтовича'' (21 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>; * Наўсуць: ''Новсутю Чинюровичу чоловек'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>}}. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам л}} {{Імёны з асновай ніў}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 0yp2uusmbup9oh75eht4b9vm6tscpmf Мэльзунген (гандбольны клюб) 0 287561 2680144 2676570 2026-07-23T20:34:32Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/MT_Melsungen?oldid=1365331676 2680144 wikitext text/x-wiki {{Гандбольны клюб |назва = Мэльзунген |поўная_назва = Melsunger Turngemeinde 1861 e. V. |кароткая_назва = Melsunger |выява = Melsungen handball club.png |памер_выявы = 200пкс |заснаваны = 1861 |пляцоўка = [[Ротэнбах-Гале]] |зьмяшчальнасьць = 4 500 |кіраўнік = |трэнэр = [[Рабэрта Гарсія Паронда]] |чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] |сэзон = 2024—2025 |становішча = 3 месца |колер1 = Red |колер2 = White |колер3 = |узор_левай_рукі1 = |узор_вопраткі1 = _white_sides_arc |узор_правай_рукі1 = |узор_шортаў1 = |левая_рука1 = ff0000 |вопратка1 = ff0000 |правая_рука1 = ff0000 |шорты1 = ff0000 |узор_левай_рукі2 = |узор_вопраткі2 = _black_sides_arc |узор_правай_рукі2 = |узор_шортаў2 = |левая_рука2 = FFFFFF |вопратка2 = FFFFFF |правая_рука2 = FFFFFF |шорты2 = FFFFFF |сайт = https://mt-melsungen.de/ }} «'''Мэ́льзунген'''» ({{мова-de|Melsunger}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбол]]ьны клюб з [[Мэльзунген|аднайменнага]] гораду. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай Бундэсьлізе]]. == Гісторыя == Клюб «Мэльзунген» паўстаў у 1861 годзе, але менавіта гандбольная сэкцыя клюбу была закладзеная ў 1920 году. З 1992 па 2005 гады клюб спаборнічаў у Другой Бундэсьлізе, дзе двойчы займаў трэці радок у сэзонах 1997—1998 і 2003—2004 гадоў. Прарыўным за доўгі час стаў сэзон 2004—2005 гадоў, калі мэльзунгенцы здабылі перамогі ў 29 з 34 матчаў і занялі першы радок у другім дывізіёне, зарабіўшы квіток да найвышэйшага дывізіёну. У дэбютным сэзоне ў эліце «Мэльзунген» фінішаваў на 12 месцы. У 2014 годзе нямецкі клюб дэбютаваў у эўракубках, але ў чвэрцьфінале [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскай лігі ЭГФ]] саступіў дацкаму «[[Ск’ерн (гандбольны клюб)|Ск’ерну]]». У сэзоне 2015—2016 гадоў каманда спынілася на 4-м месцы. У 1920 годзе каманда ўпершыню прабілася ў фіналу [[Кубак Нямеччыны па гандболе|Кубка Нямеччыны]], але там саступіла клюбу «[[Лемга (гандбольны клюб)|Лемга]]». У 2024 годзе каманда паўтарыла выхад у фінал айчыннага кубку, але там зьведала паразу ад «[[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбургу]]». У 2025 годзе «Мэльзунген» заняў трэцяе месца, то бок гэты быў найлепшы вынік клюб у Бундэсьлізе<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.handball.net/mannschaften/sr.competitor.4007-121279/tabelle|загаловак=MT Melsungen - Spielplan DAIKIN HBL (2024/2025)}}</ref>. На міжнароднай арэне каманда выйграла [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу ЭГФ]] у 2026 годзе. У Фінале чатырох, які ладзіўся ў Гамбургу, каманда спачатку перамагла «[[Фленсбург-Гандэвіт]]» зь лікам 37:30 у паўфінале, а ў фінале быў пераможаны «[[Кіль (гандбольны клюб)|Кіль]]» зь лікам 24:23. Гэтая перамога стала першым тытулам у гісторыі клюбу. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://mt-melsungen.de/ Афіцыйная бачына] {{Гандбольная бундэсьліга}} {{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}} [[Катэгорыя:Нямецкія гандбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Гандбольная бундэсьліга]] [[Катэгорыя:Спорт у Мэльзунгене]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1861 годзе]] 6d6794jk7dtpfphtdi531dqpmona6cg Пац 0 292530 2680281 2679811 2026-07-24T09:59:05Z ~2026-41267-08 99092 2680281 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Пац |лацінка = Pac |арыгінал = Pazzo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Пач |вытворныя = |зьвязаныя = [[Пацолт]] }} '''Пац''' (''Пач'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Файл:Kryštap Žygimont Pac. Крыштап Жыгімонт Пац (J. Franck, 1674) (2).jpg|200пкс|значак|Крыштап Пац (''Christoforo Pazzi''), 1674 г.]] Паца (Patza<ref>Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 56.</ref>, Pazzo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Pazzo#v=snippet&q=%40Pazzo&f=false S. 253].</ref>. Іменная аснова пац- (бац-, пэц-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] baz 'лепшы'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=baz+melius#v=snippet&q=baz%20melius&f=false S. 251].</ref> або ад асновы [[Бат (імя)|-бад- (-бат-)]]<ref>Kollmann C. Luxemburger Familiennamenbuch. — Berlin, 2016 . S. 261.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавала імя [[Пацолт]], адзначалася германскае імя Pazolt. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Pacołt (Paczołt, Pacułt, Paczułt, Pecołt, Peczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 279.</ref>. У Чэхіі бытавалі імёны Pac, Pacl, Pacolt<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=Pacolt#v=snippet&q=Pacolt&f=false S. 68, 212, 225, 305].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''печать Пачь [[Кімант|Кимонтевич]]'' (27 лютага 1434 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>; ''Пацовая удова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Пацовая Кудревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Мартинъ Пацовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>, ''Балтромеи Пацовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Пацовая Сиртовтовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 100.</ref> (1528 год){{Заўвага|Таксама: * Пацэль, Пацола, Пацуль (адзначалася старажытнае германскае імя Pezela, пазьнейшае Petzel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Pezela#v=snippet&q=Pezela&f=false S. 253—254].</ref>): ''Ян Пацелевич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 67.</ref>, ''Teresa Pacołowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Paco%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Stanisław Pacel'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=B&exac=&search_lastname=Pacylo&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Пацулевічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-P"/>; * Пацута: ''Пацута Дробышевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>; * Пачобут, Пачобыт (адзначалася старажытнае германскае імя Badobod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 242.</ref>): ''чоловеки… а Почабута'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Курыло Ивановичъ Почобутовича''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 282.</ref>, ''Тымошъ Семеновичъ Почобутовича''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 285.</ref> (1565 год), ''Anna Poczobyt'' (1775 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Poczobyt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ігнаці Пачабут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 42.</ref>, Дамінік Пачабут — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>, Уладзімер Пачобут (1898—?) — беларус з [[Горадня|Горадні]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9F%D0%B0%D1%87%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%82_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1898) Пачобут Уладзімір Сцяпанавіч (1898)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> }}. == Носьбіты == * Аляксандар Пацэвіч (1881—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Гаўрыла Пацэвіч (1890—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Ленинградский мартиролог: 1937—1938</ref> * Іван Пацэвіч (1891—1938) — беларус з ваколіцаў [[Быцень|Быценю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref> * Іпаліт Пацэвіч (1894—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref> [[Пацы]] (у XV—XVI стагодзьдзях Пацавічы) гербу [[Газдава (герб)|Газдава]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род Пацэвічы-Немаршанскія, Пацы-Памарніцкія, [[Войдат (імя)|Вайдата]]-Пацэвічы і Пачэвічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref><ref name="ZBS-P">[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Пацы-[[Відзімонт (імя)|Відманты]] — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>. Пац (Pac) і Пацэвіч (Pacewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] cye3mzi1rogcsa2kyjhs3kadllp3hht Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў 0 294742 2680164 2679886 2026-07-23T21:21:26Z Dymitr 10914 /* Другі кваліфікацыйны раўнд */ абнаўленьне зьвестак 2680164 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = 7 ліпеня 2026 |Дата заканчэньня = 5 чэрвеня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 36<br />''Усяго:'' 81 (з 53 асацыяцыяў) |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 72-ы розыгрыш трафэю з часоў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 35-ы розыгрыш пад назвай [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]. Фінал адбудзецца на стадыёне «[[Рыяд-Эйр Мэтрапалітана]]» у [[Мадрыд]]зе 5 чэрвеня 2026 году. Гэта будзе другі раз, калі «Мэтрапалітана» прыме фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА пасьля 2019 году. Сэзон пачнецца 7 ліпеня 2026 году кваліфікацыйнымі раўндамі, а лігавая фаза пачнецца 8 верасьня 2026 году. Пераможац турніру аўтаматычна кваліфікуюцца ў лігавую фазу [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў]], у фінал [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА 2027 году|Міжкантынэнтальнага кубка ФІФА 2027 году]], у групавы этап [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2029 году|клюбнага чэмпіянату сьвету ФІФА 2029 году]] і атрымаюць права згуляць супраць пераможцы [[Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў]] у [[Супэркубак УЭФА 2027 году|Супэркубку УЭФА 2027 году]]. Свой тытул ужо другі год запар будзе абараняць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». == Расклад матчаў == Яшчэ ў сьнежні 2025 году быў падрыхтаваны расклад матчаў сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/news-media/news/02a0-1f71bdf70a9a-b6067bd647f2-1000--2026-european-football-calendar-match-and-draw-dates-for-all/|загаловак=2026 European football calendar: Match and draw dates for all UEFA competitions, draws and events|выдавецтва=Union of European Football Associations|дата публікацыі=15.12.2025}}</ref>. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу чэмпіёнаў УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |7—8 ліпеня 2026 |14—15 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |21—22 ліпеня 2026 |28—29 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |4—5 жніўня 2026 |11 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |18—19 жніўня 2026 |25—26 жніўня 2026 |- | rowspan="8" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="8" |27 жніўня 2026 | colspan="2" |8—10 верасьня 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |13—14 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |20—21 кастрычніка 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |3—4 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |24—25 лістапада 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |8—9 сьнежня 2026 |- |7 гульнявы дзень | colspan="2" |19—20 студзеня 2027 |- |8 гульнявы дзень | colspan="2" |27 студзеня 2027 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |29 студзеня 2027 |16—17 лютага 2027 |23—24 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |9—10 сакавіка 2027 |16—17 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |6—7 красавіка 2027 |13—14 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |27—28 красавіка 2027 |4—5 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |5 чэрвеня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так|caption= |[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|4–1|[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]|WAL|2–0|2–1 |[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]]|MLT|3–5|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|2–0|1–5 |[[Флёра Талін]]|EST|4–5|[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|2–3|2–2 |[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|4–2|[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|3–1|1–1 |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|1–3|[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|0–1|1–2 |[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|4–3|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–0|2–3 |[[Вардар Скоп’е|Вардар]]|MKD|3–4|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|0–2|3–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|4–3|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1–1|3–2 |[[МЛ Віцебск]]|BLR|1–5|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–4|0–1 |[[Пэтракуб Хынчэшць|Пэтракуб]]|MDA|2–7|[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|1–1|1–6 |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|1–5|[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|1–1|0–4 |[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|3–2|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|1–0|2–2 |[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|4–1|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]]|MNE|2–1|2–0 |[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|4–2|[[Атэрт Бісэн|Атэрт]]|LUX|2–1|2–1 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[М’ельбю Гэлевік|М’ельбю]]|SWE|Матч 1|[[Лінкальн Рэд Імпс]]|GIB|3−0|28 ліп |[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]|NIR|Матч 2|[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]]|SRB|0−4|29 ліп |[[Сабах Баку|Сабах]]|AZE|Матч 3|[[КуПС Куопіё|КуПС]]|FIN|1−0|29 ліп |[[КІ Кляксвуйк|КІ Кляксьвік]]|FRO|Матч 4|[[Каўна Жальгірыс]]|LTU|0−0|29 ліп |[[Оргус (футбольны клюб)|Оргус]]|DEN|Матч 5|[[Лех Познань]]|POL|1–4|29 ліп |[[Арарат-Армэнія Ерэван|Арарат-Армэнія]]|ARM|Матч 6|[[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]]|IRL|2−0|28 ліп |[[Леўскі Сафія|Леўскі]]|BUL|Матч 7|[[Унівэрсытаця Краёва]]|ROU|1–0|29 ліп |[[Амонія Нікасія]]|CYP|Матч 8|[[Кайрат Алматы|Кайрат]]|KAZ|1–0|29 ліп |[[Тун (футбольны клюб)|Тун]]|SUI|Матч 9|[[Дынама Заграб]]|CRO|1−1|28 ліп |[[Вікінгур Рэйк’явік]]|ISL|Матч 10|[[Гапаэль Бээршэба]]|ISR|2−1|29 ліп |[[Ібэрыя 1999 Тбілісі|Ібэрыя-1999]]|GEO|Матч 11|[[Слован Браціслава]]|SVK|0−2|29 ліп |[[Эгнатыя Рагажына|Эгнатыя]]|ALB|Матч 12|[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]|SVN|3–3|28 ліп |heading13=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]|TUR|Матч 1|[[Гурнік Забжэ]]|POL|1−0|29 ліп |[[Штурм Грац|Штурм]]|AUT|Матч 2|[[Гартс Эдынбург|Гартс]]|SCO|4−0|28 ліп }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=так |heading1=Шлях чэмпіёнаў |Пераможца матчу 9|<!--SUI/CRO-->|Матч 1|Пераможца матчу 4|<!--FRO/LTU-->|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 1|<!--SWE/GIB-->|Матч 2|Пераможца матчу 11|<!--GEO/SVK-->|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 7|<!--BUL/ROU-->|Матч 3|Пераможца матчу 8|<!--CYP/KAZ-->|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 5|<!--DEN/POL-->|Матч 4|Пераможца матчу 3|<!--AZE/FIN-->|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 6|<!--ARM/IRL-->|Матч 5|Пераможца матчу 12|<!--ALB/SVN-->|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 10|<!--ISL/ISR-->|Матч 6|Пераможца матчу 2|<!--NIR/SRB-->|4/5 жн|11 жн |heading7=Шлях прадстаўнікоў ліг |[[Алімпіякос Пірэй]]|GRE|Матч 1|[[НЭК Нэймэген]]|NED|4/5 жн|11 жн |[[Юніён Сэн-Жыль|Юніён Сэн-Жылюаз]]|BEL|Матч 2|[[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]]|NOR|4/5 жн|11 жн |Пераможца матчу 1|<!--TUR/POL-->|Матч 3|Пераможца матчу 2|<!--AUT/SCO-->|4/5 жн|11 жн |[[Спарта Прага]]|CZE|Матч 4|[[Алімпік Ліён]]|FRA|4/5 жн|11 жн }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/ Афіцыйны сайт]. {{Ліга чэмпіёнаў УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга чэмпіёнаў УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] 7bfjkhcjnmmdo4zz1i33odbzr6wkpj9 Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў 0 294743 2680169 2679907 2026-07-23T21:31:01Z Dymitr 10914 /* Другі кваліфікацыйны раўнд */ абнаўленьне зьвестак 2680169 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = ''Кваліфікацыя:''<br>9 ліпеня — 27 жніўня 2026<br>''Асноўная частка:''<br>15 кастрычніка 2026 |Дата заканчэньня = 2 чэрвеня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 6-ы сэзон трэцяга паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Пераможац турніру аўтаматычна кваліфікуецца ў лігавую фазу [[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў]], калі толькі папярэдне не атрымае месца ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лізе чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў]] або тую ж Лігу Эўропы праз вынікі ў нацыянальным чэмпіянаце. Як дзейны чэмпіён ангельскі клюб «Крыстал Пэлас» аўтаматычна кваліфікаваўся ў лігавую фазу Лігі Эўропы, таму ня здолее абараніць свой тытул, бо новая фарматная сыстэма не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі Эўропы ў Лігу канфэрэнцыяў пачынаючы зь лігавай фазы. Фінальны матч будзе згуляны на стадыёне «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е<ref>[https://www.nss-sports.com/en/lifestyle/45432/besiktas-park-2026-europa-league-final-stadium Why is the Europa League final stadium shaped like an amphitheatre?]. NSS Sports.</ref>, які папярэдне за год за таго прымаў у сваіх сьценах фінал [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў]]. == Расклад матчаў == Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбыўся ў сераду, але ў выключных выпадках фінал мог ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |9 ліпеня 2026 |16 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |23 ліпеня 2026 |30 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |6 жніўня 2026 |13 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |20 жніўня 2026 |27 жніўня 2026 |- | rowspan="6" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="6" |28 жніўня 2026 | colspan="2" |15 кастрычніка 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |22 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |5 лістапада 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |26 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |10 сьнежня 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |17 сьнежня 2026 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |15 студзеня 2027 |18 лютага 2027 |25 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |11 сакавіка 2027 |18 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |8 красавіка 2027 |15 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |29 красавіка 2027 |6 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |2 чэрвеня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|2–1|[[Мілсамі Архэй|Мілсамі]]|MDA|1–1|1–0 |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|2–0|[[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]]|GIB|2–0|0–0 |[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|4–2|[[Астана (футбольны клюб)|Астана]]|KAZ|0–1|4–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Конас-Кій Номадс]]|WAL|2–3|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|0–0|2–3 |[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|6–0|[[Тарпэда Кутаісі]]|GEO|3−0|3–0 |[[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]]|LUX|1–3|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|0–0|1–3 |[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Сылекс Кратава|Сылекс]]|MKD|0–1|1–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|3–1|[[Дэчыч Тузі|Дэчыч]]|MNE|1–0|2–1 |[[Эльбасані (футбольны клюб)|Эльбасані]]|ALB|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5)|[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|1–1|0–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Глентаран Бэлфаст|Глентаран]]|NIR|1–4|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|1–2|0–2 |[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–2|[[Морнар Бар|Морнар]]|MNE|2–1|2–1 |[[Мандорф-ле-Бэн (футбольны клюб)|Мандорф-ле-Бэн]]|LUX|2–3|[[Дынама Тбілісі]]|GEO|1–2|1–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Петравац (футбольны клюб)|Петравац]]|MNE|2–5|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|1–3|1–2 |[[Карнарван Таўн]]|WAL|0–10|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|0–5|0–5 |[[Марсашлок (футбольны клюб)|Марсашлок]]|MLT|0–4|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|0–3|0–1 |[[Гэгельман Коўна|Гэгельман]]|LTU|1–4|[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|1−1|0–3 |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|3–3 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Елімай Семей|Елімай]]|KAZ|1–1|2–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|5–3|[[Вікінгур Лейрвік|Вікінгур]]|FRO|3–1|2–2 |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|3–2|[[Віртус Акуавіва|Віртус]]|SMR|3−1|0–1 |[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]|BIH|2–3|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|1–2 |[[Эўропа Гібральтар|Эўропа]]|GIB|0–6|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|0–5|0–1 |[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|3–2|[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]]|NIR|1−0|2–2 |[[Пэн-і-Бонт Брыджэнд|Пэн-і-Бонт]]|WAL|0–4|[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|0–1|0–3 |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|3–2|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|1–1|2–1 |[[УНА Штрасэн]]|LUX|3–0|[[Ля Фіярыта Монтэджардана|Ля Фіярыта]]|SMR|1–0|2–0 |[[Влазьнія Шкодэр|Влазьнія]]|ALB|2–6|[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|2–1|0–5 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|+:-|—||—|— |[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|+:-|—||—|— |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|Матч 1|[[Пэтракуб Хынчэшць|Пэтракуб]]|MDA|3–0|30 ліп |[[Атэрт Бісэн|Атэрт]]|LUX|Матч 2|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|2−6|30 ліп |[[МЛ Віцебск]]|BLR|Матч 3|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]]|MNE|3–0|30 ліп |[[Флёра Талін]]|EST|Матч 4|[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]|WAL|1–0|30 ліп |[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]]|MLT|Матч 5|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1−1|28 ліп |[[Вардар Скоп’е|Вардар]]|MKD|Матч 6|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–3|28 ліп |heading9=Асноўны шлях |[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|Матч 1|[[Дэры Сіці]]|IRL|1–0|30 ліп |[[Істанбул Башакшэхір]]|TUR|Матч 2|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|30 ліп |[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|Матч 3|[[Дукаджыні Кліна|Дукаджыні]]|KOS|1–0|29 ліп |[[ХІК Хэльсынкі]]|FIN|Матч 4|[[Колрэйн (футбольны клюб)|Колрэйн]]|NIR|5–0|30 ліп |[[ФКСБ Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|Матч 5|[[Аўда Кекава|Аўда]]|LVA|2–3|30 ліп |[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|Матч 6|[[Вэстры Ісаф’ярдарбайр|Вэстры]]|ISL|4–1|30 ліп |[[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]|POL|Матч 7|[[Валета (футбольны клюб)|Валета]]|MLT|3–1|30 ліп |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|Матч 8|[[Аўстрыя Вена]]|AUT|0−2|30 ліп |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]|HUN|Матч 9|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|1–0|30 ліп |[[ГАІС Гётэборг|ГАІС]]|SWE|Матч 10|[[Норшэлян Фарум|Норшэлян]]|DEN|1–0|30 ліп |[[Гётэборг (футбольны клюб)|Гётэборг]]|SWE|Матч 11|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|1−2|30 ліп |[[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]]|SVK|Матч 12|[[ГКС Катавіцы]]|POL|2–1|30 ліп |[[Вараждзін-2012 (футбольны клюб)|Вараждзін]]|CRO|Матч 13|[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]|CZE|3–2|30 ліп |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|Матч 14|[[Апалён Лімасол]]|CYP|0–4|28 ліп |[[Брава Любляна|Брава]]|SVN|Матч 15|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–1|30 ліп |[[Унівэрсытаця Клуж]]|ROU|Матч 16|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|2–2|30 ліп |[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|Матч 17|[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|5–2|30 ліп |[[Валюр Рэйк’явік]]|ISL|Матч 18|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1–0|30 ліп |[[Зымбру Кішынёў|Зымбру]]|MDA|Матч 19|[[Ноа]]|ARM|1–1|30 ліп |[[Дынама Тбілісі]]|GEO|Матч 20|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|3–0|30 ліп |[[Алюміні Кідрычава|Алюміні]]|SVN|Матч 21|[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|1–1|30 ліп |[[ДАК 1904 Дунайска-Стрэда|ДАК 1904]]|SVK|Матч 22|[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|1–0|30 ліп |[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|Матч 23|[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]]|SUI|1–1|30 ліп |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|Матч 24|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|1–0|30 ліп |[[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]]|SCO|Матч 25|[[ГБ Торсгаўн]]|FRO|2–0|30 ліп |[[Панявеж (футбольны клюб)|Панявеж]]|LTU|Матч 26|[[Табол Кастанай|Табол]]|KAZ|1–1|30 ліп |[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|Матч 27|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|2–0|30 ліп |[[Нэфтчы Баку]]|AZE|Матч 28|[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|2–4|30 ліп |[[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]]|HUN|Матч 29|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–2|30 ліп |[[Жалезьнічар Панчава]]|SRB|Матч 30|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|0−1|30 ліп |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]]|SRB|Матч 31|[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]|NED|1–4|30 ліп |[[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]]|UKR|Матч 32|[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]]|DEN|3–3|29 ліп |[[ЛНЗ Чаркасы]]|UKR|Матч 33|[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]|BEL|0–0|30 ліп |[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|Матч 34|[[Рапід Вена]]|AUT|1–3|29 ліп |[[Гапаэль Тэль-Авіў]]|ISR|Матч 35|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|2–0|30 ліп |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|Матч 36|[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–1|30 ліп |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|Матч 37|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|2–1|30 ліп |[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|Матч 38|[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|1–0|30 ліп |[[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]]|LIE|Матч 39|[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–0|30 ліп |[[Спартак Трнава]]|SVK|Матч 40|[[ЦСКА 1948 Сафія|ЦСКА 1948]]|BUL|0–0|28 ліп |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|Матч 41|[[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]]|SVN|0–2|30 ліп |[[АЕК Лярнака]]|CYP|Матч 42|[[Бэйтар Ерусалім|Бэйтар]]|ISR|0–1|30 ліп |[[Партызан Бялград|Партызан]]|SRB|Матч 43|[[УНА Штрасэн]]|LUX|4–0|30 ліп }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|Матч 1|Пераможца матчу 5||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 1||Матч 2|Пераможца матчу 3||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 4||Матч 3|[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|6 жн|13 жн |Пераможца матчу 6||Матч 4|Пераможца матчу 2||6 жн|13 жн |heading5=Шлях прадстаўнікоў ліг |Пераможца матчу 2||Матч 1|Пераможца матчу 39||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 20||Матч 2|Прагуляўшы матч ЛЭ 6||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 43||Матч 3|Пераможца матчу 26||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 29||Матч 4|Пераможца матчу 40||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 31||Матч 5|Пераможца матчу 17||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 5||Матч 6|Пераможца матчу 21||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 19||Матч 7|Пераможца матчу 23||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 30||Матч 8|Пераможца матчу 28||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 18||Матч 9|Пераможца матчу 10||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 7||Матч 10|Прагуляўшы матч ЛЭ 8||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 35||Матч 11|Пераможца матчу 12||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 42||Матч 12|Пераможца матчу 8||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 36||Матч 13|Прагуляўшы матч ЛЭ 3||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 9||Матч 14|Прагуляўшы матч ЛЭ 2||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 16||Матч 15|Пераможца матчу 14||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 3||Матч 16|Пераможца матчу 41||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 7||Матч 17|Прагуляўшы матч ЛЭ 1||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 4||Матч 18|Пераможца матчу 25||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 27||Матч 19|Пераможца матчу 15||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 11||Матч 20|Пераможца матчу 33||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 38||Матч 21|Пераможца матчу 34||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 37||Матч 22|Прагуляўшы матч ЛЭ 5||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 9||Матч 23|Пераможца матчу 32||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 13||Матч 24|Пераможца матчу 6||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 1||Матч 25|Пераможца матчу 24||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 4||Матч 26|Пераможца матчу 24||6 жн|13 жн }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/ Ліга канфэрэнцыяў УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА. {{Ліга канфэрэнцыяў УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] a7b32a9xcehwcszlwg0ugy34o6sjvy0 2680171 2680169 2026-07-23T21:31:42Z Dymitr 10914 /* Другі кваліфікацыйны раўнд */ выпраўленьне спасылак 2680171 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = ''Кваліфікацыя:''<br>9 ліпеня — 27 жніўня 2026<br>''Асноўная частка:''<br>15 кастрычніка 2026 |Дата заканчэньня = 2 чэрвеня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 6-ы сэзон трэцяга паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]. Пераможац турніру аўтаматычна кваліфікуецца ў лігавую фазу [[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў]], калі толькі папярэдне не атрымае месца ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лізе чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў]] або тую ж Лігу Эўропы праз вынікі ў нацыянальным чэмпіянаце. Як дзейны чэмпіён ангельскі клюб «Крыстал Пэлас» аўтаматычна кваліфікаваўся ў лігавую фазу Лігі Эўропы, таму ня здолее абараніць свой тытул, бо новая фарматная сыстэма не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі Эўропы ў Лігу канфэрэнцыяў пачынаючы зь лігавай фазы. Фінальны матч будзе згуляны на стадыёне «[[Бэшыкташ (стадыён)|Бэшыкташ]]» у [[Стамбул]]е<ref>[https://www.nss-sports.com/en/lifestyle/45432/besiktas-park-2026-europa-league-final-stadium Why is the Europa League final stadium shaped like an amphitheatre?]. NSS Sports.</ref>, які папярэдне за год за таго прымаў у сваіх сьценах фінал [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў]]. == Расклад матчаў == Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбыўся ў сераду, але ў выключных выпадках фінал мог ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу канфэрэнцыяў УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |9 ліпеня 2026 |16 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |23 ліпеня 2026 |30 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |6 жніўня 2026 |13 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |20 жніўня 2026 |27 жніўня 2026 |- | rowspan="6" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="6" |28 жніўня 2026 | colspan="2" |15 кастрычніка 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |22 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |5 лістапада 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |26 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |10 сьнежня 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |17 сьнежня 2026 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |15 студзеня 2027 |18 лютага 2027 |25 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |11 сакавіка 2027 |18 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |8 красавіка 2027 |15 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |29 красавіка 2027 |6 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |2 чэрвеня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|2–1|[[Мілсамі Архэй|Мілсамі]]|MDA|1–1|1–0 |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|2–0|[[Сэнт-Джозэфс Гібральтар|Сэнт-Джозэфс]]|GIB|2–0|0–0 |[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|4–2|[[Астана (футбольны клюб)|Астана]]|KAZ|0–1|4–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Конас-Кій Номадс]]|WAL|2–3|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|0–0|2–3 |[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|6–0|[[Тарпэда Кутаісі]]|GEO|3−0|3–0 |[[Дыфэрданж 03 (футбольны клюб)|Дыфэрданж 03]]|LUX|1–3|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|0–0|1–3 |[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Сылекс Кратава|Сылекс]]|MKD|0–1|1–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|3–1|[[Дэчыч Тузі|Дэчыч]]|MNE|1–0|2–1 |[[Эльбасані (футбольны клюб)|Эльбасані]]|ALB|1–1 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:5)|[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|1–1|0–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Глентаран Бэлфаст|Глентаран]]|NIR|1–4|[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|1–2|0–2 |[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–2|[[Морнар Бар|Морнар]]|MNE|2–1|2–1 |[[Мандорф-ле-Бэн (футбольны клюб)|Мандорф-ле-Бэн]]|LUX|2–3|[[Дынама Тбілісі]]|GEO|1–2|1–1 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Петравац (футбольны клюб)|Петравац]]|MNE|2–5|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|1–3|1–2 |[[Карнарван Таўн]]|WAL|0–10|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|0–5|0–5 |[[Марсашлок (футбольны клюб)|Марсашлок]]|MLT|0–4|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|0–3|0–1 |[[Гэгельман Коўна|Гэгельман]]|LTU|1–4|[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|1−1|0–3 |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|3–3 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 6:5)|[[Елімай Семей|Елімай]]|KAZ|1–1|2–2 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|5–3|[[Вікінгур Лейрвік|Вікінгур]]|FRO|3–1|2–2 |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|3–2|[[Віртус Акуавіва|Віртус]]|SMR|3−1|0–1 |[[Сараева (футбольны клюб)|Сараева]]|BIH|2–3|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|1–2 |[[Эўропа Гібральтар|Эўропа]]|GIB|0–6|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|0–5|0–1 |[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|3–2|[[Лінфілд Бэлфаст|Лінфілд]]|NIR|1−0|2–2 |[[Пэн-і-Бонт Брыджэнд|Пэн-і-Бонт]]|WAL|0–4|[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|0–1|0–3 |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|3–2|[[Гамрун Спартанз]]|MLT|1–1|2–1 |[[УНА Штрасэн]]|LUX|3–0|[[Ля Фіярыта Монтэджардана|Ля Фіярыта]]|SMR|1–0|2–0 |[[Влазьнія Шкодэр|Влазьнія]]|ALB|2–6|[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|2–1|0–5 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|+:-|—||—|— |[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|+:-|—||—|— |[[Борац Баня-Лука|Борац]]|BIH|Матч 1|[[Пэтракуб Хынчэшць|Пэтракуб]]|MDA|3–0|30 ліп |[[Атэрт Бісэн|Атэрт]]|LUX|Матч 2|[[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]]|HUN|2−6|30 ліп |[[МЛ Віцебск]]|BLR|Матч 3|[[Сут’еска Нікшыч|Сут’еска]]|MNE|3–0|30 ліп |[[Флёра Талін]]|EST|Матч 4|[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]|WAL|1–0|30 ліп |[[Фларыяна (футбольны клюб)|Фларыяна]]|MLT|Матч 5|[[Дрыта Гнілане|Дрыта]]|KOS|1−1|28 ліп |[[Вардар Скоп’е|Вардар]]|MKD|Матч 6|[[Рыга (футбольны клюб)|Рыга]]|LVA|2–3|28 ліп |heading9=Асноўны шлях |[[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]]|CRO|Матч 1|[[Дэры Сіці]]|IRL|1–0|30 ліп |[[Істанбул Башакшэхір]]|TUR|Матч 2|[[Інтэр Турку]]|FIN|1–1|30 ліп |[[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]]|SUI|Матч 3|[[Дукаджыні Кліна|Дукаджыні]]|KOS|1–0|29 ліп |[[ХІК Хэльсынкі]]|FIN|Матч 4|[[Колрэйн (футбольны клюб)|Колрэйн]]|NIR|5–0|30 ліп |[[ФКСБ Бухарэст|ФКСБ]]|ROU|Матч 5|[[Аўда Кекава|Аўда]]|LVA|2–3|30 ліп |[[Рыская футбольная школа|РФШ]]|LVA|Матч 6|[[Вэстры Ісаф’ярдарбайр|Вэстры]]|ISL|4–1|30 ліп |[[Ракаў Чанстахова|Ракаў]]|POL|Матч 7|[[Валета (футбольны клюб)|Валета]]|MLT|3–1|30 ліп |[[Ліепая (футбольны клюб)|Ліепая]]|LVA|Матч 8|[[Аўстрыя Вена]]|AUT|0−2|30 ліп |[[Дэбрэцэн (футбольны клюб)|Дэбрэцэн]]|HUN|Матч 9|[[Пюнік Ерэван|Пюнік]]|ARM|1–0|30 ліп |[[ГАІС Гётэборг|ГАІС]]|SWE|Матч 10|[[Норшэлян Фарум|Норшэлян]]|DEN|1–0|30 ліп |[[Гётэборг (футбольны клюб)|Гётэборг]]|SWE|Матч 11|[[Левадыя Талін|Левадыя]]|EST|1−2|30 ліп |[[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]]|SVK|Матч 12|[[ГКС Катавіцы]]|POL|2–1|30 ліп |[[Вараждзін-2012 (футбольны клюб)|Вараждзін]]|CRO|Матч 13|[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]|CZE|3–2|30 ліп |[[Дыла Горы|Дыла]]|GEO|Матч 14|[[Апалён Лімасол]]|CYP|0–4|28 ліп |[[Брава Любляна|Брава]]|SVN|Матч 15|[[Шкендыя Тэтава|Шкендыя]]|MKD|2–1|30 ліп |[[Унівэрсытаця Клуж]]|ROU|Матч 16|[[Бран Бэрген|Бран]]|NOR|2–2|30 ліп |[[Шэлбурн Дублін|Шэлбурн]]|IRL|Матч 17|[[Нымэ Калью Талін|Нымэ Калью]]|EST|5–2|30 ліп |[[Валюр Рэйк’явік]]|ISL|Матч 18|[[Зрынскі Мостар]]|BIH|1–0|30 ліп |[[Зымбру Кішынёў|Зымбру]]|MDA|Матч 19|[[Ноа Ерэван|Ноа]]|ARM|1–1|30 ліп |[[Дынама Тбілісі]]|GEO|Матч 20|[[Жальгірыс Вільня]]|LTU|3–0|30 ліп |[[Алюміні Кідрычава|Алюміні]]|SVN|Матч 21|[[Дынама Сіці Тырана|Дынама Сіці]]|ALB|1–1|30 ліп |[[ДАК 1904 Дунайска-Стрэда|ДАК 1904]]|SVK|Матч 22|[[Вележ Мостар|Вележ]]|BIH|1–0|30 ліп |[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]|BLR|Матч 23|[[Сіён (футбольны клюб)|Сіён]]|SUI|1–1|30 ліп |[[Ст’ярнан Гардабайр|Ст’ярнан]]|ISL|Матч 24|[[Ільвэс Тампэрэ|Ільвэс]]|FIN|1–0|30 ліп |[[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]]|SCO|Матч 25|[[ГБ Торсгаўн]]|FRO|2–0|30 ліп |[[Панявеж (футбольны клюб)|Панявеж]]|LTU|Матч 26|[[Табол Кастанай|Табол]]|KAZ|1–1|30 ліп |[[Малішава (футбольны клюб)|Малішава]]|KOS|Матч 27|[[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]]|SCO|2–0|30 ліп |[[Нэфтчы Баку]]|AZE|Матч 28|[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]|BLR|2–4|30 ліп |[[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]]|HUN|Матч 29|[[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]]|GRE|1–2|30 ліп |[[Жалезьнічар Панчава]]|SRB|Матч 30|[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]|POR|0−1|30 ліп |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]]|SRB|Матч 31|[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]|NED|1–4|30 ліп |[[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]]|UKR|Матч 32|[[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]]|DEN|3–3|29 ліп |[[ЛНЗ Чаркасы]]|UKR|Матч 33|[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]|BEL|0–0|30 ліп |[[Санта-Калёма (футбольны клюб)|Санта-Калёма]]|AND|Матч 34|[[Рапід Вена]]|AUT|1–3|29 ліп |[[Гапаэль Тэль-Авіў]]|ISR|Матч 35|[[Лудагорац Разград|Лудагорац]]|BUL|2–0|30 ліп |[[Алашкерт Ерэван|Алашкерт]]|ARM|Матч 36|[[ЧФР Клуж]]|ROU|1–1|30 ліп |[[Багэміян Дублін|Багэміян]]|IRL|Матч 37|[[Балкані Сухарэка|Балкані]]|KOS|2–1|30 ліп |[[Лінамээсконд Пайдэ]]|EST|Матч 38|[[Зіра Баку|Зіра]]|AZE|1–0|30 ліп |[[Вадуц (футбольны клюб)|Вадуц]]|LIE|Матч 39|[[Атлетык Эскальдэс-Энгардань|Атлетык Эскальдэс]]|AND|4–0|30 ліп |[[Спартак Трнава]]|SVK|Матч 40|[[ЦСКА 1948 Сафія|ЦСКА 1948]]|BUL|0–0|28 ліп |[[Рунавік (футбольны клюб)|Рунавік]]|FRO|Матч 41|[[Копэр (футбольны клюб)|Копэр]]|SVN|0–2|30 ліп |[[АЕК Лярнака]]|CYP|Матч 42|[[Бэйтар Ерусалім|Бэйтар]]|ISR|0–1|30 ліп |[[Партызан Бялград|Партызан]]|SRB|Матч 43|[[УНА Штрасэн]]|LUX|4–0|30 ліп }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |[[Трэ Фіёры Фіярэнтына|Трэ Фіёры]]|SMR|Матч 1|Пераможца матчу 5||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 1||Матч 2|Пераможца матчу 3||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 4||Матч 3|[[Інтэр Эскальдэс-Энгардань|Інтэр Эскальдэс]]|AND|6 жн|13 жн |Пераможца матчу 6||Матч 4|Пераможца матчу 2||6 жн|13 жн |heading5=Шлях прадстаўнікоў ліг |Пераможца матчу 2||Матч 1|Пераможца матчу 39||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 20||Матч 2|Прагуляўшы матч ЛЭ 6||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 43||Матч 3|Пераможца матчу 26||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 29||Матч 4|Пераможца матчу 40||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 31||Матч 5|Пераможца матчу 17||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 5||Матч 6|Пераможца матчу 21||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 19||Матч 7|Пераможца матчу 23||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 30||Матч 8|Пераможца матчу 28||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 18||Матч 9|Пераможца матчу 10||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 7||Матч 10|Прагуляўшы матч ЛЭ 8||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 35||Матч 11|Пераможца матчу 12||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 42||Матч 12|Пераможца матчу 8||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 36||Матч 13|Прагуляўшы матч ЛЭ 3||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 9||Матч 14|Прагуляўшы матч ЛЭ 2||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 16||Матч 15|Пераможца матчу 14||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 3||Матч 16|Пераможца матчу 41||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 7||Матч 17|Прагуляўшы матч ЛЭ 1||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 4||Матч 18|Пераможца матчу 25||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 27||Матч 19|Пераможца матчу 15||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 11||Матч 20|Пераможца матчу 33||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 38||Матч 21|Пераможца матчу 34||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 37||Матч 22|Прагуляўшы матч ЛЭ 5||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 9||Матч 23|Пераможца матчу 32||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 13||Матч 24|Пераможца матчу 6||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 1||Матч 25|Пераможца матчу 24||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЭ 4||Матч 26|Пераможца матчу 24||6 жн|13 жн }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefaeuropaconferenceleague/ Ліга канфэрэнцыяў УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА. {{Ліга канфэрэнцыяў УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] 8zppzl7quof8836q1m6js65lisnzsdu Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў 0 295173 2680165 2679888 2026-07-23T21:22:31Z Dymitr 10914 /* Другі кваліфікацыйны раўнд */ абнаўленьне зьвестак 2680165 wikitext text/x-wiki {{Сэзон футбольнай лігі |Назва = Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў |Арыгінальная назва = |Выява = |Шырыня = |Подпіс выявы = |Спаборніцтва = [[Ліга Эўропы УЭФА]] |Сэзон = 2026—2027 |Дата пачатку = ''Кваліфікацыя:''<br>9 ліпеня — 27 жніўня 2026<br>''Асноўная частка:''<br>16 верасьня 2026 |Дата заканчэньня = 26 траўня 2027 |Колькасьць удзельнікаў = ''Асноўная частка:'' 25+11<br />''Усяго:'' 45+31 (з 40 асацыяцыяў) |Пераможца = |Фіналіст = |Гледачоў = |Згуляных матчаў = |Забітых галоў = |Найлепшы бамбардзір = |Папярэдні сэзон = [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон = [[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ліга Эўропы УЭФА 2026—2027 гадоў''' — 56-ы сэзон другога паводле статуснасьці эўрапейскага турніру [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і 18-ы зь іх пасьля перайменаваньня Кубка УЭФА ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лігу Эўропы УЭФА]]. Фінал будзе згуляны 26 траўня 2027 году на стадыёне «[[Вальдштадыён]]» у [[Франкфурт-на-Майне|Франкфурце-на-Майне]], [[Нямеччына]]<ref>[https://profis.eintracht.de/news/zuschlag-fuer-europa-league-endspiel-2027-158966 Zuschlag für Europa-League-Endspiel]. Eintracht Frankfurt.</ref>. Дзейны чэмпіён «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» ня здолее абараніць свой тытул, бо як пераможца Лігі Эўропы аўтаматычна кваліфікавалася ў [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігу чэмпіёнаў]], а новы фармат не дазваляе клюбам пераходзіць зь Лігі чэмпіёнаў у Лігу Эўропы пасьля лігавага этапу. == Расклад матчаў == Матчы заплянаваныя быць згулянымі чацьвяргамі, акрамя фіналу, які адбудзецца ў сераду, але ў выключных выпадках фінал можа ладзіцца ў аўторак ці сераду праз канфлікты ў раскладзе. Толькі ў першы гульнявы дзень лігавага этапу матчы расьцягнуцца на сераду і чацьвер. {| class="wikitable" |+Расклад матчаў на Лігу Эўропы УЭФА 2026—2027 !Фаза !Раўнд !Лёсаваньне !Першы матч !Другі матч |- | rowspan="3" |Кваліфікацыя |Першы кваліфікацыйны |16 чэрвеня 2026 |9 ліпеня 2026 |16 ліпеня 2026 |- |Другі кваліфікацыйны |17 чэрвеня 2026 |23 ліпеня 2026 |30 ліпеня 2026 |- |Трэці кваліфікацыйны |20 ліпеня 2026 |6 жніўня 2026 |13 жніўня 2026 |- |Плэй-оф |Кваліфікацыйны плэй-оф |3 жніўня 2026 |20 жніўня 2026 |27 жніўня 2026 |- | rowspan="8" |Фаза адзінай лігі |1 гульнявы дзень | rowspan="8" |28 жніўня 2026 | colspan="2" |16—17 верасьня 2026 |- |2 гульнявы дзень | colspan="2" |15 кастрычніка 2026 |- |3 гульнявы дзень | colspan="2" |22 кастрычніка 2026 |- |4 гульнявы дзень | colspan="2" |5 лістапада 2026 |- |5 гульнявы дзень | colspan="2" |26 лістапада 2026 |- |6 гульнявы дзень | colspan="2" |10 сьнежня 2026 |- |7 гульнявы дзень | colspan="2" |21 студзеня 2027 |- |8 гульнявы дзень | colspan="2" |28 студзеня 2027 |- | rowspan="5" |Гульні на вылет |Папярэдні плэй-оф раўнд |29 студзеня 2027 |18 лютага 2027 |25 лютага 2027 |- |Раўнд шаснаццаці | rowspan="4" |26 лютага 2027 |11 сакавіка 2027 |18 сакавіка 2027 |- |Чвэрцьфіналы |8 красавіка 2027 |15 красавіка 2027 |- |Паўфіналы |29 красавіка 2027 |6 траўня 2027 |- |Фінал | colspan="2" |26 траўня 2027 году |} == Кваліфікацыйныя раўнды == === Першы кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Дынама Кіеў]]|UKR|0–0 ([[пэнальці (футбол)|п]]. 4:2)|[[Унівэрсытаця Клуж]]|ROU|0–0|0–0 ({{падказка|д.ч.|дадатковы час}}) |[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|6–0|[[Вэстры Ісаф’ярдарбайр|Вэстры]]|ISL|3–0|3–0 |[[Хайдук Спліт]]|CRO|3–2|[[Жыліна (футбольны клюб)|Жыліна]]|SVK|2–0|1–2 |[[ЦСКА Сафія]]|BUL|5–3|[[Дэры Сіці]]|IRL|3–2|2–1 |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]|MDA|1–0|[[Алюміні Кідрычава|Алюміні]]|SVN|0–0|1–0 |[[Ваяводзіна Новы Сад|Ваяводзіна]]|SRB|1–5|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–2|0–3 }} === Другі кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |[[Гамарбю Стакгольм|Гамарбю]]|SWE|Матч 1|[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]|BEL|1–1|30 ліп |[[Карабах Агдам|Карабах]]|AZE|Матч 2|[[ЦСКА Сафія]]|BUL|0–0|30 ліп |[[Трумсё (футбольны клюб)|Трумсё]]|NOR|Матч 3|[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]|CZE|0–1|30 ліп |[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]|NED|Матч 4|[[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]]|HUN|1–2|30 ліп |[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]|TUR|Матч 5|[[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]]|DEN|1–0|30 ліп |[[Хайдук Спліт]]|CRO|Матч 6|[[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]]|CYP|2–0|30 ліп |[[Шэрыф Тыраспаль|Шэрыф]]|MDA|Матч 7|[[Макабі Тэль-Авіў]]|ISR|0–5|30 ліп |[[Санкт-Гален (футбольны клюб)|Санкт-Гален]]|SUI|Матч 8|[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]|POR|2–1|30 ліп |[[Дынама Кіеў]]|UKR|Матч 9|[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]|GRE|2–3|30 ліп }} === Трэці кваліфікацыйны раўнд === {{#invoke:Спартовая сэрыя|main|legs=2|h_a=не |heading1=Шлях чэмпіёнаў |Прагуляўшы матч ЛЧ 2||Матч 1|Прагуляўшы матч ЛЧ 11||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЧ 1||Матч 2|Прагуляўшы матч ЛЧ 8||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЧ 3||Матч 3|Прагуляўшы матч ЛЧ 7||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЧ 6||Матч 4|Прагуляўшы матч ЛЧ 12||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЧ 5||Матч 5|Прагуляўшы матч ЛЧ 4||6 жн|13 жн |Прагуляўшы матч ЛЧ 9||Матч 6|Прагуляўшы матч ЛЧ 10||6 жн|13 жн |heading7=Асноўны шлях |Пераможца матчу 3||Матч 1|Пераможца матчу 5||6 жн|13 жн |[[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]]|POL|Матч 2|[[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]]|SCO|6 Aug|13 жн |Пераможца матчу 9||Матч 3|Пераможца матчу 1||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 6||Матч 4|[[Рэд Бул Зальцбург]]|AUT|6 жн|13 жн |Пераможца матчу 8||Матч 5|Прагуляўшы матч ЛЧ 2||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 7||Матч 6|Пераможца матчу 2||6 жн|13 жн |Пераможца матчу 4||Матч 7|Прагуляўшы матч ЛЧ 1||6 жн|13 жн }} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ Ліга Эўропы УЭФА] на афіцыйным сайце УЭФА. {{Ліга Эўропы УЭФА}} {{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}} [[Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА|2026]] [[Катэгорыя:2026 год у футболе]] [[Катэгорыя:2027 год у футболе]] k0o49p96jx6ni06k7s10egnzw0ny189 2026 0 301285 2680149 2679699 2026-07-23T20:39:27Z Dzejka 92386 /* Ліпень */ дапаўненьне 2680149 wikitext text/x-wiki {{Навігацыя для году|2026}} {{Год у іншых календарох|2026}} {{Загаловак году|2026}} == Падзеі == === Студзень === === Люты === === Сакавік === === Заплянаваныя падзеі === == Нараджэньні == == Сьмерці == {{Асноўны артыкул|Сьпіс памерлых у 2026 годзе}} === Студзень === * [[14 студзеня]]: [[Фэлікс Гумен]], беларускі мастак, адзін з пачынальнікаў Віцебскай школы акварэлі. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Забалоцкі]], савецкі, беларускі і расейскі кінаапэратар-пастаноўшчык, фотамастак, пісьменьнік, грамадзкі дзеяч<ref>[https://nashaniva.com/385875 Памёр кінааператар Анатоль Забалоцкі], 16.01.26 НН</ref>. === Сакавік === * [[6 сакавіка]] — [[Уладзімер Карызна]], беларускі паэт-песеньнік, перакладчык === Чэрвень === * [[27 чэрвеня]] — [[Іван Кушнярук]], беларускі актор тэатру і кіно === Ліпень === * [[20 ліпеня]] — [[Ева Вежнавец]], беларуская пісьменьніца, журналістка * [[23 ліпеня]] — [[Юры Хашчавацкі]],беларускі рэжысэр і сцэнарыст == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:2026| ]] bemy0hjyu8dgygqhkrrt3chjkei79zm 2680153 2680149 2026-07-23T20:43:19Z Dzejka 92386 /* Ліпень */ 2680153 wikitext text/x-wiki {{Навігацыя для году|2026}} {{Год у іншых календарох|2026}} {{Загаловак году|2026}} == Падзеі == === Студзень === === Люты === === Сакавік === === Заплянаваныя падзеі === == Нараджэньні == == Сьмерці == {{Асноўны артыкул|Сьпіс памерлых у 2026 годзе}} === Студзень === * [[14 студзеня]]: [[Фэлікс Гумен]], беларускі мастак, адзін з пачынальнікаў Віцебскай школы акварэлі. * [[16 студзеня]]: [[Анатоль Забалоцкі]], савецкі, беларускі і расейскі кінаапэратар-пастаноўшчык, фотамастак, пісьменьнік, грамадзкі дзеяч<ref>[https://nashaniva.com/385875 Памёр кінааператар Анатоль Забалоцкі], 16.01.26 НН</ref>. === Сакавік === * [[6 сакавіка]] — [[Уладзімер Карызна]], беларускі паэт-песеньнік, перакладчык === Чэрвень === * [[27 чэрвеня]] — [[Іван Кушнярук]], беларускі актор тэатру і кіно === Ліпень === * [[20 ліпеня]] — [[Ева Вежнавец]], беларуская пісьменьніца, журналістка * [[21 ліпеня]] — [[Мікола Кандратаў]], беларускі паэт * [[23 ліпеня]] — [[Юры Хашчавацкі]],беларускі рэжысэр і сцэнарыст == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:2026| ]] alkmt4wagnshjyd45vycdbtjl781itw Пан Тадэвуш (фільм, 1928) 0 302995 2680124 2677104 2026-07-23T13:12:47Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680124 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Пан Тадэвуш (неадназначнасьць)}} {{Фільм}} '''«Пан Тадэвуш»''' ({{мова-pl|Pan Tadeusz}}) — польскі чорна-белы нямы мастацкі фільм 1928 году, экранізацыя аднайменнай эпапеі [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]] (1834). Здымаўся ў Беларусі каля возера [[Сьвіцязь]]. Рэжысэр — [[Рышард Ардынскі]], сцэнарысты — Анджэй Струг і Фэрдынанд Гётэль. Фільм быў страчаны падчас вайны, часткова адноўлены ў 2006 годзе. == Гісторыя стварэньня == Рышард Ардынскі здымаў фільм у 1928 годзе, між іншым, у Заходняй Беларусі, у маёнтку [[Чамброў]] каля Сьвіцязі, дзе праходзіла дзяцінства Адама Міцкевіча. Таксама выкарыстоўваліся плэнэры палацавага ансамблю ў [[Радзеёвіцы|Радзеёвіцах]] ([[Мазавецкае ваяводзтва]])<ref>[https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=22300 Pan Tadeusz] Filmpolski.pl</ref>. Над сцэнаграфіяй, касьцюмамі і рэквізытам працавала група кансультантаў, а ў батальных сцэнах удзельнічалі 1-ы полк швалежэраў Юзэфа Пілсудзкага і 4-ы полк уланаў Занямоньскіх<ref name="filmweb201401">[http://www.filmweb.pl/news/%22Pan+Tadeusz%22+na+DVD.+Najnowsze+wydawnictwo+Filmoteki+Narodowej-101807 "'Pan Tadeusz' na DVD. Najnowsze wydawnictwo Filmoteki Narodowej"]. filmweb.pl</ref>. == Выхад фільму == Прэм’ера адбылася 9 лістапада 1928 году ў Варшаве ў прысутнасьці прэзыдэнта [[Ігнацы Масьціцкі|Ігнацыя Масьціцкага]] і маршалка [[Юзэф Пілсудзкі|Юзэфа Пілсудзкага]]. У тагачасным друку фільм анансаваўся як «кінаэпапея несмяротнага твору Адама Міцкевіча», юбілейны вобраз і «супрадукцыя да дзесяцігодзьдзя незалежнасьці Польшчы». Праект стаў камэрцыйным посьпехам<ref name="filmweb201401"/>. == Лёс фільму == Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] фільм лічыўся страчаным. У 1950-х гадах былі знойдзеныя фрагмэнты агульнай працягласьцю 42 хвіліны. У 2006 годзе ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]] знайшлі новыя часткі, што дазволіла лічбава рэканструяваць каля 120 хвілін арыгінальнага матэрыялу (першапачатковая вэрсія доўжылася больш за тры гадзіны). 9 лістапада 2012 году ў варшаўскім кінатэатры «Ілюзіён» адбылася прэм’ера адрэстаўраванай вэрсіі з сучасным музычным суправаджэньнем Тадэвуша Возьняка<ref>[https://web.archive.org/web/20140116112733/http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,12794920,_Niewyobrazalny_budzet__wielka_produkcja____Pan_Tadeusz_.html "Niewyobrażalny budżet, wielka produkcja”. „Pan Tadeusz” z 1928 cudem ocalał podczas wojny] Patrycja Wanat, tokfm.pl</ref>. У студзені 2014 году Нацыянальная фільматэка выдала фільм на DVD<ref name="filmweb201401"/>. == У ролях == * Войцех Брыдзіньскі — Адам Міцкевіч * Станіслаў Кнакэ-Завадзкі — судзьдзя Сапліца * Ян Шыманскі — Яцэк Сапліца (ксёндз Робак) * Марыюш Машыньскі — Граф * Леон Лушчэўскі — Тадэвуш Сапліца * Гелена Сулімова — Тэлімэна * Зоф’я Заянчкоўская — Зося == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фільмы 1928 году]] [[Катэгорыя:Фільмы, зьнятыя ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Польскія фільмы]] [[Катэгорыя:Драматычныя фільмы]] [[Катэгорыя:Згубленыя фільмы]] [[Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў]] kijwn28ihqtx2soili8anwz72mq3szu Замлыньне 0 303202 2680126 2679469 2026-07-23T13:15:36Z Jim 415 артаграфія 2680126 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Замлыньне |Лацінка = Zamłyńnie |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Замлыньня |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 69 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8C%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Zamlynnie (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 09 |Шырата сэкундаў = 10 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 15 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Замлы́нне'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. У пісьмовых крыніцах паселішча вядома з пачатку [[XX стагодзьдзе|XX стагодзьдзя]]. У 1909 годзе ўзгадваецца як урочышча ў Смалявіцкай воласці Барысаўскага павета, дзе налічвалася тры двары і 26 жыхароў. Паводле перапісу 1917 году, хутар, у якім было 6 гаспадарак і 47 жыхароў. З 1926 году гэта быў засьценак, а з 1940 году — вёска, у якой пражывалі 99 жыхароў у 22 гаспадарках. Да [[Другая сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] Замлыньне ўваходзіла ў склад калгаса «''Прамень Рад''». Колькацьць насельніцтва павялічвалася за кошт хутароў, жыхароў якіх звазілі сюды падчас правядзення [[Калектывізацыя|калектывізацыі]] <ref>[https://www.sb.by/articles/zamlyne-perestradali.html СБ.Беларусь Сегодня] {{Ref-ru}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Zamlynnie}} * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] rcni19lchpqfc2130b4o69ym6w4nu17 2680127 2680126 2026-07-23T13:16:31Z Jim 415 выпраўленьне спасылак 2680127 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Замлыньне |Лацінка = Zamłyńnie |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Замлыньня |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 69 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8C%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Zamlynnie (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 09 |Шырата сэкундаў = 10 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 15 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Замлы́нне'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. У пісьмовых крыніцах паселішча вядома з пачатку [[XX стагодзьдзе|XX стагодзьдзя]]. У [[1909]] годзе ўзгадваецца як урочышча ў Смалявіцкай воласці Барысаўскага павета, дзе налічвалася тры двары і 26 жыхароў. Паводле перапісу [[1917]] году, хутар, у якім было 6 гаспадарак і 47 жыхароў. З [[1926]] году гэта быў засьценак, а з [[1940]] году — вёска, у якой пражывалі 99 жыхароў у 22 гаспадарках. Да [[Другая сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] Замлыньне ўваходзіла ў склад калгаса «''Прамень Рад''». Колькацьць насельніцтва павялічвалася за кошт хутароў, жыхароў якіх звазілі сюды падчас правядзення [[Калектывізацыя|калектывізацыі]] <ref>[https://www.sb.by/articles/zamlyne-perestradali.html СБ.Беларусь Сегодня] {{Ref-ru}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Zamlynnie}} * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] g26aw7ymom250jznd7biaflcmv1x5ld 2680142 2680127 2026-07-23T20:16:18Z ~2026-41082-80 99080 2680142 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Замлыньне |Лацінка = Zamłyńnie |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Замлыньня |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 69 |Год падліку колькасьці = 2009 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8C%D0%B5 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Zamlynnie (02).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 09 |Шырата сэкундаў = 10 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 15 |Даўгата сэкундаў = 35 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Замлы́ньне'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. У пісьмовых крыніцах паселішча вядома з пачатку [[XX стагодзьдзе|XX стагодзьдзя]]. У [[1909]] годзе ўзгадваецца як урочышча ў Смалявіцкай воласці Барысаўскага павета, дзе налічвалася тры двары і 26 жыхароў. Паводле перапісу [[1917]] году, хутар, у якім было 6 гаспадарак і 47 жыхароў. З [[1926]] году гэта быў засьценак, а з [[1940]] году — вёска, у якой пражывалі 99 жыхароў у 22 гаспадарках. Да [[Другая сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] Замлыньне ўваходзіла ў склад калгаса «''Прамень Рад''». Колькацьць насельніцтва павялічвалася за кошт хутароў, жыхароў якіх звазілі сюды падчас правядзення [[Калектывізацыя|калектывізацыі]] <ref>[https://www.sb.by/articles/zamlyne-perestradali.html СБ.Беларусь Сегодня] {{Ref-ru}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:Zamlynnie}} * [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] * [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] l7svl72ucgtn2p3vcaml14jbxnmaxnp Вітаўтавы 0 303240 2680146 2680030 2026-07-23T20:36:40Z ~2026-41082-80 99080 2680146 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Вітаўтавы |Лацінка = Vitaŭtavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Маскоўская дзяржава]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Вітаўтавы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Вітаўт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Віталт або Віталд, пазьней Вітаўт або [[Вітольд|Вітальд]] (Vitolt, Witolt<ref name="Morlet-1985-470">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 470.</ref>, Witald<ref name="Morlet-1985-69">Morlet M.-T. [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1985_num_5_1_912 Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle] // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 222.</ref>, Vitaut<ref name="Morlet-1985-69"/>, Witold<ref name="Gottschald-1971-608">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA608&dq=Witold+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi8i5-mmJyEAxWpcvEDHZu1BZcQ6AF6BAgQEAI#v=onepage&q=Witold%20namenkunde&f=false S. 608].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vitolt%2C+Witald%2C+Witolt#v=snippet&q=Vitolt%2C%20Witald%2C%20Witolt&f=false S. 1573].</ref><ref name="Morlet-1985-470"/><ref name="Morlet-1985-69"/><ref name="Gottschald-1971-608"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віт|-віт-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Вітарт]], [[Бутавіт]]; германскія імёны Wittenus, Witard, Botwith) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wit 'веда, розум, закон'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, [[Старасаксонская мова|старасаксонскага]] witan 'ведаць' або ад асновы [[Від (імя)|-від-]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 291.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref name="Dajlida-2019-17"/>. Адпаведнасьць імя Вітаўт германскаму імю Witold (упаміналася яшчэ ў 828 годзе) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 168.</ref>. На тоеснасьць імя Вітаўт з германскім імём Witold (Witolt), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (Witoldus) — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на -old (або -аld) бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} зьвяртае ўвагу на тое, што сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя Витолтъ (цалкам адпаведнае германскаму Witolt), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. == Гісторыя == Ільля Вітаўтаў ўпамінаецца ў межавой грамаце 1504 году як уладальнік маёнтку каля [[Дзьмітраў|Дзьмітрава]]. У 1540 годзе Пётар Іўлеў і Іван Рыгоравіч Вітаўтавы ўпамінаюцца як уладальнікі маёнткаў ў [[Цьвер|Цьвярскім]] павеце. У 1586 годзе Якаў Андрэевіч Вітаўтаў быў [[Зямяне|зямянінам]] [[Маскоўскі павет|Маскоўскага павету]], яго сыны: медынскі зямянін Рыгор і [[думны дзяк]] (1610—1611) Еўдакім Якаўлевіч, пасол да караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Жыгімонт Ваза|Жыгімонта Вазы]] ў 1610 годзе, зямянін Кашырскага, Вярэйскага, Бялеўскага, Мяшчэўскага, Мцэнскага, Варатынскага, Медынскага, Вяземскага. Ржэўскага і Яраслаўскага паветаў. Думны дзяк Цімафей Андрэевіч Вітаўтаў (памёр у 1620 годзе) валодаў вотчынай у Яраслаўскім павеце. Міхайла Вітаўтаў быў прыставам у цэсарскага пасла ў 1582 годзе. Якаў Васільевіч Вітаўтаў быў думным дзякам у 1579—1591 гадох. Рыгор Вітаўтаў быў межавым судзьдзём на Швэдзкай граніцы ў 1582 годзе. Іван Вітаўтаў атрымаў грамату Жыгімонта Вазы на Вярэйскую вотчыну (1610 год). Дзяк Аляксей Вітаўтаў падпісаў грамату аб абраньні на маскоўскі пасад [[Міхаіл I Раманаў|Міхаіла Раманава]] і потым выправіўся ў Ангельшчыну (1613 год), Данію (1613—1614 гады), ўпамінаецца на зьезьдзе з шляхтай [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1615 год). Кастраміцін Фёдар Іванавіч Вітаўтаў атрымаў грашовую прыдачу (1618 год) за Бельскую, Смаленскую, Мажайскую і Яраслаўскую службы (1613—1618 год). Нікіфор Вітаўтаў валодаў маёнткам у Хотмыскім павете (1691 год). Трое выхадцаў з роду валодалі населенымі маёнткамі ў 1699 годзе<ref>Савёлов Л. М. Родословные записи Леонида Михайловича Савёлова: опыт родословного словаря русского древнего дворянства. Вып. 2. — М., 1908. С. 72—73.</ref>. == Гербы == У Гербоўніку Князева 1785 году падаюцца выявы пячацяў з гербамі выхадцаў з роду Вітаўтавых: # Герб Логіна Андрэевіча Вітаўтава: [[Тарча (геральдыка)|тарча]] мае круглую форму з залатой аблямоўкай, падзеленая залатым перакрыжаваньнем на чатыры часткі. Палі першай і чацьвертай частак — чырвоныя, палі другой і трэцяй частак — сінія. У першай частцы выяўляецца срэбная птушка. У другой частцы — залаты скіпэтар і белая птушка, над галавой якой залатая карона. У трэцяй частцы — срэбная падкова, шыпамі ўніз. У чацьвертай частцы белы алень, бягучы направа (шляхецкі герб [[Брохвіч]]). # У залатым полі калёна і тры белыя зоркі (налева дзьве, направа адна) (шляхецкі герб [[Першхала]]). Тарчу завяршае каранаваны шляхецкі шалом з [[Кляйноды|кляйнодамі]] на шыі. [[Клейнод]]: крылы белай птушкі ўзьнімаюцца ўгору, у сярэдзіне якіх знаходзіцца калёна. [[Пахолак|Пахолкі]]: два жоўтыя львы з узьнятымі хвастамі і высунутымі языкамі. [[Намітка (геральдыка)|Намітка]]: (без каляровага пазначэньня). # У белым полі, па зялёнай траве бяжыць у левы бок шэры алень. Тарчу завяршае звычайны шляхецкі шалом з навершам у выглядзе паловы льва які трымае ў правай лапе шаблю вастрыём угору, над якімі знаходзіцца шляхецкая карона. Налева ад кароны срэбны паўмесяц рогамі направа, а направа срэбная шасьціканцовая зорка (шляхецкі герб [[Ляліва]]). Пахолкі: направа жоўты леў, які трымае ў левай лапе шаблю вастрыём угору; налева ад тарчы: шабля, два сьцягі, гармата, калчан з стрэламі; унізе тарчы два барабаны, падзеленыя ядрамі<ref>Князев А. Т. Гербовник Анисима Титовича Князева 1785 года. — М., 2008. С. 47.</ref>. == Найбольш вядомыя з роду == * Цімафей Андрэевіч Вітаўтаў — [[дзяк]] [[Разрадны прыказ|Разраднага прыказу]] (1602—1603), ваявода ў Табольску (1599—1600) з 1602 году і да пачатку уладараньня [[Дзьмітры Самазванец|Дзьмітрыя Самазванца]] дзяк у прыказе, знаходзіўся ў Манастырскім прыказе (1612) († 1629) * Рыгор Вітаўтаў — дзяк Разраднага прыказу (1605) * Фёдар Вітаўтаў — паддзячы, ваявода ў Старой-Русе (1614) * Якаў Цімафеевіч Вітаўтаў — страпчы з адзежай (1627—1629), маскоўскі дваранін (1636—1640) * Сьцяпан Фёдаравіч Вітаўтаў — маскоўскі дваранін (1692) * Аляксандар Яўгенавіч Вітаўтаў — генэрал-паручнік артылерыі за [[Кацярына II|Кацярынай II]] * Аляксандар Аляксандравіч Вітаўтаў — статс-сакратар Кацярыны II, а яго сын, Павал Аляксандравіч (1797—1876) — інжынэр-генэрал і камандуючы 4-м вайсковым корпусам == Глядзіце таксама == * [[Айгуставы]] * [[Бутрымавы]] * [[Судзімонтавы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] 6lccj3cvu9x2921dyf8fuo1zu03s4kz Шаблён:Выява дня/2026-07-24 10 303245 2680125 2026-07-23T13:14:41Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“ 2680125 wikitext text/x-wiki 024 Male green kingfisher in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude> m99jcxk8zp7d32ubw6x16ksuzlqbhiq Бубонная чума 0 303246 2680128 2026-07-23T13:37:47Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Хвароба | Name = Бубонная чума | Image = Plague_-buboes.jpg | Caption = <!--A person infected with bubonic plague--> | ICD10 }} [[Файл:Plague -buboes.jpg|значак]] '''Бубо́нная чума́''' — адна з трох формаў чумы, выкліканых [[Бактэрыі|бактэрыя]]й ''Yersinia pestis''. Праз ад аднаго да сямі...“ 2680128 wikitext text/x-wiki {{Хвароба | Name = Бубонная чума | Image = Plague_-buboes.jpg | Caption = <!--A person infected with bubonic plague--> | ICD10 }} [[Файл:Plague -buboes.jpg|значак]] '''Бубо́нная чума́''' — адна з трох формаў чумы, выкліканых [[Бактэрыі|бактэрыя]]й ''Yersinia pestis''. Праз ад аднаго да сямі дзён пасьля заражэньня [[Бактэрыі|бактэрыя]]й разьвіваюцца [[Грып|грыпападобныя]] сымптомы. Да іх належаць гарачка, галаўны боль і ваніты, а таксама павялічаныя й балючыя лімфатычныя вузлы ў вобласьці, найбліжэйшай да месца пранікненьня бактэрыі ў [[Скура|скуру]]. Акральны некроз — пацямненьне скуры — яшчэ адзін сымптом. Часам павялічаныя лімфатычныя вузлы, вядомыя як «''бубоны''», могуць прарывацца. Тры тыпы чумы вызначаюцца шляхам заражэньня: бубонная чума, сэптыцэмічная чума й лёгачная чума. Бубонная чума галоўным чынам пераносіцца заражанымі блыхамі, якія жывуць на дробных [[Жывёлы|жывёл]]ах. Яна таксама можа ўзьнікнуць у выніку кантакту з цялеснымі вадкасьцямі мёртвай жывёлы, заражанай чумой. Да бубоннай чумы ўспрымальныя такія [[Сысуны|сысуны]], як [[Трусы|трус]]ы, [[Заяц|зайцы]] й некаторыя віды каціных, і звычайна яны гінуць пасьля заражэньня. Пры бубоннай форме чумы бактэрыі пранікаюць у арганізм праз скуру ў выніку ўкусу блыхі й па лімфатычных сасудах трапляюць у лімфатычны вузел, выклікаючы ягоны ацёк. Дыягназ ставяць пры выяўленьні бактэрыяў у [[Кроў|крыві]], макроцьці або вадкасьці з лімфатычных вузлоў. Прафіляктыка ўключае такія захады грамадзкай аховы здароўя, як адмова ад кантакту з мёртвымі жывёламі ў мясцовасьцях, дзе чума распаўсюджаная. Хоць вакцыны супраць чумы былі распрацаваныя, [[Сусьветная арганізацыя здароўя|Сусьветная арганізацыя аховы здароўя]] рэкамэндуе вакцынавацца толькі асобам з групаў высокай рызыкі, некаторым супрацоўнікам лябараторыяў і працаўнікам сфэры аховы здароўя. Для лячэньня выкарыстоўваюць некалькі эфэктыўных [[Антыбіётык|антыбіётык]]аў, у тым ліку [[Стрэптаміцын|стрэптаміцын]], [[Гентаміцын|гентаміцын]] і [[Даксыцыклін|даксыцыклін]]. Безь лячэньня чума прыводзіць да [[Сьмерць|сьмерц]]і 30–90 % заражаных. Сьмерць надыходзіць, звычайна, на працягу 10 дзён. Пры лячэньні рызыка сьмерці складае каля 10 %. У [[2010]]–[[2015]] гадах ва ўсім сьвеце было зафіксавана 3248 выпадкаў, якія прывялі да 584 сьмерцяў. Найбольш выпадкаў было ў [[Дэмакратычная Рэспубліка Конга|Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга]], на [[Мадагаскар]]ы й у [[Пэру]]. Чума лічыцца верагоднай прычынай ''Чорнай сьмерці'', якая пракацілася па [[Азія|Азіі]], [[Эўропа|Эўропе]] й [[Афрыка|Афрыцы]] ў [[XIV стагодзьдзе|XIV стагодзьдзі]] і, паводле ацэнак, забіла 50 мільёнаў чалавек, у тым ліку каля 25–60 % насельніцтва Эўропы. Паколькі чума забіла так шмат працоўнага насельніцтва, заробкі вырасьлі з прычыны попыту на працоўную сілу. Некаторыя гісторыкі разглядаюць гэта як пераломны момант у [[Эканоміка|эканамічным]] разьвіцьці Эўропы. Гэтую хваробу таксама лічаць прычынай ''чумы Юстыніяна'', якая ўзьнікла ва [[Бізантыйская імпэрыя|Ўсходняй Рымскай імпэрыі]] ў [[VI стагодзьдзе|VI стагодзьдзі]] н. э., а таксама трэцяй эпідэміі, якая закранула [[Кітай]], [[Манголія|Манголію]] й [[Індыя|Індыю]] і пачалася ў правінцыі [[Юньнань]] у [[1855]] годзе. Тэрмін «''бубонны''» паходзіць ад грэцкага слова βουβών, што азначае «''пахвіна''». [[Катэгорыя:Захворваньні]] 233g7j4jhai2jn969lliik5tc61uha9 Файл:SK Artis Brno logo.svg 6 303247 2680134 2026-07-23T19:11:58Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып футбольнага клюбу «[[Артыс Брно|Артыс]]» Брно | аўтар = Sportovní klub Artis Brno | час стварэньня = 2025 | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Артыс Брно | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — п... 2680134 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып футбольнага клюбу «[[Артыс Брно|Артыс]]» Брно | аўтар = Sportovní klub Artis Brno | час стварэньня = 2025 | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Артыс Брно | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу }} == Ліцэнзія == {{SVG-лягатып}} tm2i1qdhbg3gn5vs2y6mzmls8zdnw7p Артыс Брно 0 303248 2680135 2026-07-23T19:12:24Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/SK_Artis_Brno?oldid=1365588341 2680135 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Артыс |Лягатып = SK Artis Brno logo.svg |ПоўнаяНазва = SK Artis |Заснаваны = 1924 |Горад = [[Брно]], [[Чэхія]] |Стадыён = [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]] |Умяшчальнасьць = 10600 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрноЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрноСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрно}} |Прыналежнасьць = Чэскія }} «'''Артыс'''» ({{мова-cs|Artis}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Брно|Брна]]. Заснаваны ў 1924 годзе. Клюб доўгі час спаборнічаў пад назовам «Лішань», то бок паводле назвы аднаго з брненскіх раёнаў. Новая назва «Артыс» была зацьверджаная ў траўні 2025 году. == Гісторыя == Клюб афіцыйна паўстаў у 1924 годзе пад назвай «Лішань». Ягонае ядро да вайны сфармавалася вакол аб’яднаньня некалькіх маладых лішанскіх рабочых і студэнтаў, якія жадалі разьвіцьця спорту ў сваім месьце. Гульні звычайна ладзіліся падчас сьвятаў. У той час [[Лішань]] быў яшчэ незалежным мястэчкам, а ў склад [[Брно|Брна]] ён быў далучаны толькі ў 1944 годзе. Большую частку камуністычнага часу ён называўся «Спартаком». У 1990 годзе клюб вярнуўся да сваёй міжваеннай назвы «Лішань». Клюб перадусім гуляў у розных рэгіянальных лігах, а ў 1960-я і 1970-я гады ён паступова апусьціўся ажно да шостага ўзроўню. У 1990-я гады «Лішань» нават трапіў у сёмы дывізіён. Ягоны шлях дагары ўшчаўся ў 2002 годзе, калі клюб за чатыры гады ўзьняўся ажно на тры ўзроўні. У 2009 годзе каманда нават прасунулася ў трэці дывізіён, аднак адтуль апусьцілася ніжэй праз тры гады. У 2019 годзе «Лішань» прасунуўся у [[Чэская нацыянальная футбольная ліга|Чэскую нацыянальную футбольную лігу]], то бок другі дывізіён айчыннага першынства<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/domaci-souteze/slavoj-vysehrad-postup-druha-liga.A190615_145956_fot_dsouteze_ten|загаловак=Vyšehrad se vrátí do druhé ligy, postupuje i brněnská Líšeň|выдавецтва=Mafra|дата публікацыі=15.06.2019}}</ref>. Значны складнік гэтага посьпеху быў створаны трэнэрам Мілаславам Махалекам, аднак ён сышоў з каманды адразу па здабыцьці павышэньня. У сувязі з выхадам у прафэсійны дывізіён выканаўчы дырэктар клюбу Карэл Гладзіш заснаваў акцыянэрнае таварыства Лішань-2019<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fnliga.cz/clanek/5191-v-lisni-kvuli-profesionalni-soutezi-vznikla-akciovka-nechceme-hrat-o-zachranu-hlasi-kouc|загаловак=V Líšni kvůli profesionální soutěži vznikla akciovka. Nechceme hrát o záchranu, hlásí kouč|выдавецтва=Fortuna:Národní liga|дата публікацыі=15.04.2024}}</ref>. У сваім першым сэзоне ў другім дывізіёне ў сэзоне 2019—2020 гадоў «Лішань» паводле зьбегу абставінаў сустрэўся з традыцыйным лідэрам брненскага футболу клюбам «[[Зброяўка Брно|Зброяўкай]]», які летась да таго вылецеў зь [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першай лігі]]. У тым сэзоне брненскае дэрбі двойчы скончылася перамогай «Зброяўкі». 18 сакавіка 2022 году «Лішань» упершыню ў гісторыі перамог «Зброяўкі» на сваім полі зь лікам 3:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sport.cz/clanek/fotbal-ceska-2-liga-zbrojovka-pustila-rivala-na-druhou-pricku-pro-sterbu-prijela-sanitka-3222589|загаловак=Brno - Líšeň 1:3, Zbrojovka pustila rivala na druhou příčku, pro Štěrbu přijela sanitka - Sport.cz|выдавецтва=www.sport.cz|дата публікацыі=07.04.2022}}</ref>. У канцы 2024 году клюб быў набыты бізнэсоўцам Ігарам Файтам. Было абвешчана, што пасьля сэзону 2024—2025 гадоў ён будзе перайменаваны ў «Артыс», у тым ліку аб’яднаўшы сваю акадэмію з клюбам «Свратка», а таксама пераедзе на стадыён [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]], які пачаў дзяліць з «Зброяўкай»<ref>{{спасылка|аўтар=Punčochář, Jiří|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/domaci-souteze/sk-lisen-chance-narodni-liga-artis-brno-stehovani-zmena-kralovo-pole.A250520_131731_fot_dsouteze_coch|загаловак=Líšeň se mění na Artis Brno. Klub potvrdil změnu názvu a přestěhování|выдавецтва=Mafra|дата публікацыі=20.05.2025}}</ref>. Па сэзоне 2025—2026 гадоў клюб толькі адміністрацыйным шляхам трапіў у Першую лігу ў выніку паніжэньня ў клясе «[[Карвіна (футбольны клюб)|Карвіны]]» і адмовы ад павышэньня «[[Сылан Табарска|Сылана]]»<ref>{{навіна|аўтар=Ťalský, Štěpán|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/chance-liga-artis-brno-postup-karvina.A260703_144811_fotbal_tals|загаловак=Artis míří do první ligy, nový los nebude. LFA vysvětlila, proč nevyhověla Dukle|выдавец=Mafra|дата публікацыі=03.07.2026}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://artisbrno.cz/ Афіцыйны сайт] {{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}} [[Катэгорыя:Брно]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе]] 01xfu89t7n84iuqos17ylg3dgbs0atk 2680137 2680135 2026-07-23T19:14:44Z Dymitr 10914 /* Гісторыя */ выпраўленьне спасылак 2680137 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клюб |Назва = Артыс |Лягатып = SK Artis Brno logo.svg |ПоўнаяНазва = SK Artis |Заснаваны = 1924 |Горад = [[Брно]], [[Чэхія]] |Стадыён = [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]] |Умяшчальнасьць = 10600 |Прэзыдэнт = |Трэнэр = |Чэмпіянат = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрноЛіга}} |Сэзон = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрноСэзон}} |Месца = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|АртысБрно}} |Прыналежнасьць = Чэскія }} «'''Артыс'''» ({{мова-cs|Artis}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Брно|Брна]]. Заснаваны ў 1924 годзе. Клюб доўгі час спаборнічаў пад назовам «Лішань», то бок паводле назвы аднаго з брненскіх раёнаў. Новая назва «Артыс» была зацьверджаная ў траўні 2025 году. == Гісторыя == Клюб афіцыйна паўстаў у 1924 годзе пад назвай «Лішань». Ягонае ядро да вайны сфармавалася вакол аб’яднаньня некалькіх маладых лішанскіх рабочых і студэнтаў, якія жадалі разьвіцьця спорту ў сваім месьце. Гульні звычайна ладзіліся падчас сьвятаў. У той час [[Лішань]] быў яшчэ незалежным мястэчкам, а ў склад [[Брно|Брна]] ён быў далучаны толькі ў 1944 годзе. Большую частку камуністычнага часу ён называўся «Спартаком». У 1990 годзе клюб вярнуўся да сваёй міжваеннай назвы «Лішань». Клюб перадусім гуляў у розных рэгіянальных лігах, а ў 1960-я і 1970-я гады ён паступова апусьціўся ажно да шостага ўзроўню. У 1990-я гады «Лішань» нават трапіў у сёмы дывізіён. Ягоны шлях дагары ўшчаўся ў 2002 годзе, калі клюб за чатыры гады ўзьняўся ажно на тры ўзроўні. У 2009 годзе каманда нават прасунулася ў трэці дывізіён, аднак адтуль апусьцілася ніжэй праз тры гады. У 2019 годзе «Лішань» прасунуўся у [[Нацыянальная футбольная ліга чэмпіянату Чэхіі|Нацыянальную футбольную лігу]], то бок другі дывізіён айчыннага першынства<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/domaci-souteze/slavoj-vysehrad-postup-druha-liga.A190615_145956_fot_dsouteze_ten|загаловак=Vyšehrad se vrátí do druhé ligy, postupuje i brněnská Líšeň|выдавецтва=Mafra|дата публікацыі=15.06.2019}}</ref>. Значны складнік гэтага посьпеху быў створаны трэнэрам Мілаславам Махалекам, аднак ён сышоў з каманды адразу па здабыцьці павышэньня. У сувязі з выхадам у прафэсійны дывізіён выканаўчы дырэктар клюбу Карэл Гладзіш заснаваў акцыянэрнае таварыства Лішань-2019<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fnliga.cz/clanek/5191-v-lisni-kvuli-profesionalni-soutezi-vznikla-akciovka-nechceme-hrat-o-zachranu-hlasi-kouc|загаловак=V Líšni kvůli profesionální soutěži vznikla akciovka. Nechceme hrát o záchranu, hlásí kouč|выдавецтва=Fortuna:Národní liga|дата публікацыі=15.04.2024}}</ref>. У сваім першым сэзоне ў другім дывізіёне ў сэзоне 2019—2020 гадоў «Лішань» паводле зьбегу абставінаў сустрэўся з традыцыйным лідэрам брненскага футболу клюбам «[[Зброяўка Брно|Зброяўкай]]», які летась да таго вылецеў зь [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першай лігі]]. У тым сэзоне брненскае дэрбі двойчы скончылася перамогай «Зброяўкі». 18 сакавіка 2022 году «Лішань» упершыню ў гісторыі перамог «Зброяўкі» на сваім полі зь лікам 3:1<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sport.cz/clanek/fotbal-ceska-2-liga-zbrojovka-pustila-rivala-na-druhou-pricku-pro-sterbu-prijela-sanitka-3222589|загаловак=Brno - Líšeň 1:3, Zbrojovka pustila rivala na druhou příčku, pro Štěrbu přijela sanitka - Sport.cz|выдавецтва=www.sport.cz|дата публікацыі=07.04.2022}}</ref>. У канцы 2024 году клюб быў набыты бізнэсоўцам Ігарам Файтам. Было абвешчана, што пасьля сэзону 2024—2025 гадоў ён будзе перайменаваны ў «Артыс», у тым ліку аб’яднаўшы сваю акадэмію з клюбам «Свратка», а таксама пераедзе на стадыён [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]], які пачаў дзяліць з «Зброяўкай»<ref>{{спасылка|аўтар=Punčochář, Jiří|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/domaci-souteze/sk-lisen-chance-narodni-liga-artis-brno-stehovani-zmena-kralovo-pole.A250520_131731_fot_dsouteze_coch|загаловак=Líšeň se mění na Artis Brno. Klub potvrdil změnu názvu a přestěhování|выдавецтва=Mafra|дата публікацыі=20.05.2025}}</ref>. Па сэзоне 2025—2026 гадоў клюб толькі адміністрацыйным шляхам трапіў у Першую лігу ў выніку паніжэньня ў клясе «[[Карвіна (футбольны клюб)|Карвіны]]» і адмовы ад павышэньня «[[Сылан Табарска|Сылана]]»<ref>{{навіна|аўтар=Ťalský, Štěpán|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/chance-liga-artis-brno-postup-karvina.A260703_144811_fotbal_tals|загаловак=Artis míří do první ligy, nový los nebude. LFA vysvětlila, proč nevyhověla Dukle|выдавец=Mafra|дата публікацыі=03.07.2026}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://artisbrno.cz/ Афіцыйны сайт] {{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}} [[Катэгорыя:Брно]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе]] 3xt441wy2ozpiys9lif86tetayaqah7 Айгуставы 0 303249 2680143 2026-07-23T20:33:47Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Род |Назва = Айгуставы |Лацінка = Ajgustavy / Ajhustavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньн...“ 2680143 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Айгуставы |Лацінка = Ajgustavy / Ajhustavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Маскоўская дзяржава]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Айгуставы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Айгуста|Імёны ліцьвінаў}} Эгуста або Эгуст (Eggusta, Ekgusta<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 75.</ref><ref>Tiefenbach H. Xanten — Essen — Köln. Unters. zur Nordgrenze d. Althochdeutschen an niederrhein. Personennamen d. 9.—11. Jh. — Göttingen, 1984. S. 157, 341.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 290.</ref>, Egustus<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Egustus#v=snippet&q=Egustus&f=false S. 68, 229, 714].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Eggusta#v=snippet&q=Eggusta&f=false S. 17].</ref><ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Eggusta#v=snippet&q=Eggusta&f=false S. 224, 714].</ref><ref name="Dajlida-2019-19">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Іменная аснова [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгерд]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) адпавядае аснове [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (утварылася ў выніку пераходу g' > j<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>) і паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref name="Dajlida-2019-19"/>. == Гісторыя == Паводле паданьня, паходзіць ад літоўскага князя Айгуста, прызначанага намесьнікам у [[Пскоў]] (1270 год). У XVI стагодзьдзі Айгуставы валодалі маёнткамі ў [[Каломна|Каломенскім]] і [[Пераслаўль-Залескі|Пераслаў-Залескім]] паветах. Меньшык Рыгоравіч Айгустаў, які ў 1539 годзе валодаў маёнткам у Шалонскай пяціне, у 1550 годзе залічаны ў лік маскоўскага дваранства. Спачылі ў Тройца-Сергіевай лаўры: Цімафей Айгустаў, у манастве Ціхан († 21 красавіка 1541), манашка Эўфрасіньня († 1595), старац Гуры († 1597), старыца Яўнікія († 1609), Іван Іванавіч ў манастве Ільля († 1639), старац Сімяон († 1644). Па [[Апрычніна|апрычніне]], у час знаходжаньня гаспадара [[Іван Жахлівы|Івана IV Тырана]] ў Волагдзе, пакараны сьмерцю ніжагародзец Даніла Айгустаў (1569), яго імя запісалі ў сынодзік апальных<ref>Скрынников Р. Г. Опричный террор. — Л., 1969. С. 266—288.</ref>. Удава Якава — Фядора з трыма дзецьмі валодала маёнткам у Чухломскім павеце (1628—1635). Багдан Замяцін браў удзел у [[Земскі сабор|Земскім саборы]] (1642 год), у якасьці выбарнага ад Пераслаўля-Залескага. Сава Андрэевіч і Мэркур Айгуставы былі ўдзельнікамі абароны Тройца-Сергіевай лаўры, прытым Мэркур быў забіты († 9 лістапада 1608) і спачыў там жа. Усе абаронцы атрымалі ад уладаў Маскоўскай дзяржавы іконы, адна зь іх захоўвалася ў родзе Айгуставых і вярнулася ў манастыр па сьмерці Міхаіла Аляксеевіча († 1903). Шаснаццаць выхадцаў з роду валодалі населенымі маёнткамі ў 1699 годзе<ref>Савёлов Л. М. Родословные записи Леонида Михайловича Савёлова: опыт родословного словаря русского древнего дворянства. Вып. 1. — М., 1906. С. 22—24.</ref>. == Найбольш вядомыя з роду == * Смышляй Сьцяпанавіч Айгустаў — лухавіцкі [[Гарадавы дваранін|гарадавы дваранін]] (1627—1629) * Пётар Андрэевіч (Смышляеў) Айгустаў — пісьмовы галава, ваявода ў Табольску (1632—1635) * Пётар Смышляеў Айгустаў — маскоўскі дваранін (1636) * Барыс Пятровіч Айгустаў  — маскоўскі дваранін (1640), ваявода ў Зарайску (1650—1651) * Мікалай Багданавіч і Васіль Іванавіч Айгустовы — маскоўскія дваране (1692) * Сьцяпан Васільевіч Айгустаў — страпчы (1682), ваявода ў Табольску (1684—1686) * Фёдар, Сава і Радзівон Васільевічы Айгустовы — стольнікі (1676—1692) * Сава Васільевіч Айгустаў — стольнік (1680—1692), генэрал-лейтэнант, браў удзел ва ўсіх вайсковых выправах [[Пётар I|Пятра I]] == Глядзіце таксама == * [[Бутрымавы]] * [[Вітаўтавы]] * [[Судзімонтавы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] awz6ds0d74adsofentk2awfkb5c967c Бутрымавы 0 303250 2680154 2026-07-23T20:48:30Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Род |Назва = Бутрымавы |Лацінка = Butrymavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = М...“ 2680154 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Бутрымавы |Лацінка = Butrymavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Маскоўская дзяржава]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Бутрымавы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Бутрым|Імёны ліцьвінаў}} Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. == Гісторыя == Зьвесткі пра род пачынаюцца зь Яакіма Бутрымава, забітага пры ўзяцьці [[Казань|Казані]] 2 кастрычніка 1552 году. Яго імя запісалі ў сынодзік Маскоўскага Ўсьпенскага сабора на вечнае памінаньне<ref>Долгоруков П. В. Российская родословная книга. Ч. 4. — СПб., 1857. С. 315316.</ref>. У 1573 годзе апрычнікамі [[Іван Жахлівы|Івана IV Тырана]] значыліся Пеўка і Семейка Бутрымавы<ref>Список опричников Ивана Грозного. — СПб, 2003.</ref>. == Гербы == У гербе роду спалучаюцца два шляхецкія гербы: [[Ляліва]] і [[Катвіца]], == Найбольш вядомыя з роду == * Ратман Бутрымаў — за доблесьць на вайне адораны ад гаспадара [[Фёдар I Іванавіч|Фёдара Іванавіча]] ў 1590 годзе пахвальнай граматай і маёнткамі * Васіль Іванавіч Бутрымаў — дваранін; яго ўдава Аўдоцьця з сынам Пятром 21 сьнежня 1609 году аддала на памін душы мужа вёску Вялікі Дор у Вярхоўскім стане Яраслаўскага павету * Якаў Бутрымаў — [[дзяк]], упамінаецца ў баярскіх кнігах у 1629—1640 гадох; ваявода ў Томску ў 1631—1632 гадох, у Ноўгарадзе ў 1639 годзе * Віктар Вікенцьевіч Бутрымаў — яраслаўскі дваранін, упамінаецца пры аблозе Смаленску ў 1634 годзе * Іван Несьцяровіч Бутрымаў — яраслаўскі дваранін, паранены пры аблозе Смаленску ў 1634 годзе * Адрыян Бутрымаў — ваявода ў Вязьме ў 1681 годзе * Мікіта Васільевіч Бутрымаў — страпчы, упамінаецца ў баярскіх кнігах у 1693 годзе * Фёдар Васільевіч Бутрымаў — дваранін, упамінаецца ў баярскіх кнігах у 1693 годзе * Іван Венедыктавіч Бутрымаў — дваранін, упамінаецца ў баярскіх кнігах у 1695 годзе * Іван Парфеньевіч Бутрымаў — дваранін, упамінаецца ў баярскіх кнігах у 1695 годзе == Глядзіце таксама == * [[Айгуставы]] * [[Вітаўтавы]] * [[Судзімонтавы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] 04wetk4lywl7ubrv9p7bf4hwcea2u98 Судзімонтавы 0 303251 2680159 2026-07-23T21:06:19Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Род |Назва = Судзімонтавы |Лацінка = Sudzimontavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня...“ 2680159 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Судзімонтавы |Лацінка = Sudzimontavy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Маскоўская дзяржава]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Судзімонтавы''' (''Судзімантавы'') — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Судзімонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Судмунд (Sudhmund) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Суда|суд- (сут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Судзіла]], [[Судар]], [[Сутарт]]; германскія імёны Sudila, Suderus, Sutardus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Судзімонт азначае «вобраз гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18, 25.</ref>. == Гісторыя == Заснавальнік роду — Іван Кандрацьевіч Судзімонт, які ўпамінаецца ў 1474 годзе. Вялікі князь [[Іван III]] надаў яму годнасьць уведзенага баярына, намесьніка, і даў у кармленьне палову гораду [[Кастрама|Кастрамы]]<ref>Кабанов А. Дворяне Судимонтовы (Судимантовы) на московской службе // Бурылинский альманах. № 2 (6), 2016. С. 4.</ref>. У 1570—1572 гадох Якаў Судзімантаў быў намесьнікам у [[Рослаў|Рославе]]<ref>Кабанов А. Дворяне Судимонтовы (Судимантовы) на московской службе // Бурылинский альманах. № 2 (6), 2016. С. 6.</ref>. У Баярскім сьпісе 1626 году Дзяніс Іванаў сын Судзімантаў запісаны дваранінам маскоўскім<ref>Кабанов А. Дворяне Судимонтовы (Судимантовы) на московской службе // Бурылинский альманах. № 2 (6), 2016. С. 7.</ref>. Апошні вядомы ўпамін пра род датуецца лістападам 1682 году, калі Васька Судзімонтаў падпісаў зварот да маскоўскіх гаспадароў<ref>Кабанов А. Дворяне Судимонтовы (Судимантовы) на московской службе // Бурылинский альманах. № 2 (6), 2016. С. 8.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Айгуставы]] * [[Бутрымавы]] * [[Вітаўтавы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] 39fjnz56wg7e9ikg2x67pyohjfr2y8f Файл:TBV Lemgo handball club.png 6 303252 2680162 2026-07-23T21:16:45Z Dymitr 10914 {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып гандбольнага клюбу «[[Лемга (гандбольны клюб)|Лемга]]» | аўтар = TBV Lemgo Lippe | час стварэньня = невядома | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Лемга (гандбольны клюб) | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып гандбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае... 2680162 wikitext text/x-wiki == Апісаньне == {{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня | апісаньне = Лягатып гандбольнага клюбу «[[Лемга (гандбольны клюб)|Лемга]]» | аўтар = TBV Lemgo Lippe | час стварэньня = невядома | крыніца = Афіцыйны сайт клюбу | артыкул = Лемга (гандбольны клюб) | частка = Поўная выява лягатыпа | разрозьненьне = Так | мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду | заменнасьць = Гэта лягатып гандбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены | іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу }} == Ліцэнзія == {{Лягатып}} rxbm526go9wmny39ou46w4dknii46wi Лемга (гандбольны клюб) 0 303253 2680163 2026-07-23T21:17:26Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/TBV_Lemgo?oldid=1363608051 2680163 wikitext text/x-wiki {{Гандбольны клюб |назва = Лемга |поўная_назва = |кароткая_назва = TBV Lemgo |выява = TBV Lemgo handball club.png |памер_выявы = 180пкс |заснаваны = 1911 |пляцоўка = [[Гэрыста-Арэна]] |зьмяшчальнасьць = 11000 |кіраўнік = |трэнэр = |чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] |сэзон = 2025—2026 |становішча = 5 месца |колер1 = #0873FD |колер2 = #FFFFFF |колер3 = |сайт = https://www.tbv-lemgo-lippe.de/ }} «'''Ле́мга'''» ({{мова-de|Lemgo}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбол]]ьны клюб з [[Лемга|аднайменнага]] гораду. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай Бундэсьлізе]]. == Гісторыя == Узыходжаньне да ліку найлепшых нямецкіх гандбольных клюбаў было павольным, але стабільным. У год заснаваньня [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьлігі]] клюб яшчэ спаборнічаў у Обэрлізе. У сэзоне 1981—1982 гадоў «Лемга» атрымаў павышэньне ў Другую гандбольную Бундэсьлігу, а ў сэзоне 1983—1984 гадоў клюб трапіў у найвышэйшым дывізіёне. У 1995 годзе «Лемга» ўзяў [[Кубак Нямеччыны па гандболе сярод мужчынаў|Кубак Нямеччыны]], а ўжо ў праз год гандбалісты каманды сьвяткавалі перамогу ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў ЭГФ]]. 1997 год стаў найвялікшым у гісторыі клюбу пад кіраўніцтвам беларускага трэнэра [[Юры Шаўцоў|Юрыя Шаўцова]]. У той год «Легма» за адзін сэзон стаў чэмпіёнам Нямеччыны, узяў кубак краіны і сьвяткаваў перамогу ў Супэркубку Нямеччыны. У чэмпіёнскім сэзоне 2002—2003 гадоў «Лемга» пад кіраўніцтвам трэнэра [[Фолькер Мудраў|Фолькера Мудрава]] пасьпяхова скарыстаў хуткі і атакуючы стыль гульні. 12 верасьня 2004 году на [[Фэльтынс-Арэна|Фэльтынс-Арэне]] адбыўся першы матч Бундэсьлігі па гандболе паміж «Лемга» і «[[Кіль (гандбольны клюб)|Кілем]]», які ўсталяваў новы сусьветны рэкорд наведвальнасьці клюбнага гандболу з прысутнымі {{Лік|30925}} гледачамі. У 2006 годзе «Лемга» стаў уладальнікам [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Кубку ЭГФ]]. [[Файл:TBV Lemgo 01.jpg|значак|зьлева|Гандбалісты «Лемга» сэзону 2008—2009 гадоў перад матчам лігі.]] У канцы ліпеня 2009 году ўпершыню ў гісторыі нямецкага гандболу адбылася дыскваліфікацыя за ўжываньне допінгу ў дачыненьні да [[Мартын Галія|Мартына Галіі]], які гуляў у «Лемга» на пазыцыі брамніка. 28 сакавіка 2009 году пасьля матчу супраць «[[Гросвальштат (гандбольны клюб)|Гросвальштату]]» у гульца быў выяўлены станоўчы вынік тэставаньня на [[актапамін]]. Як выявілася, Галія ўжыў гэтае рэчыва ў выглядзе харчовага дадатку. Ён быў дыскваліфікаваны рэтраактыўна на шэсьць месяцаў, пачынаючы з 1 красавіка 2009 году, быў вымушаны выплаціць штраф у памеры 20 тысячаў эўра і быў пазбаўлены права трэнавацца з камандай да заканчэньня тэрміну дыскваліфікацыі<ref>[http://www.handball-world.com/o.red.c/news.php?auswahl=21364&GID=1 20.000 Euro Geldstrafe und sechs Monate Sperre für Martin Galia]. Handball World.</ref>. 9 верасьня 2009 году трэнэр [[Маркус Баўр]] і спартовы дырэктар Даніель Штэфан былі звольненыя з клюбу пасьля таго, як каманда ня здолела кваліфікавацца ў [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]]<ref>[https://www.welt.de/sport/article4499689/Lemgo-entlaesst-Markus-Baur-und-Daniel-Stephan.html Lemgo entlässt Markus Baur und Daniel Stephan]. Die Welt.</ref>. У сэзоне 2009—2010 гадоў пад кіраўніцтвам трэнэра Фолькера Мудрава «Лемга» зноў стаў уладальнікам Кубка ЭГФ, аднак у сэзоне 2010—2011 гадоў ягоны кантракт быў скасаваны, а новым трэнэрам быў прызначаны [[Дырк Бойхлер]]<ref>[http://www.handball-world.com/o.red.c/news-1-1-1-30494.html Beuchler als neuer Coach in Lemgo vorgestellt, Ära Mudrow noch bis zum Saisonende]. Handball World.</ref>. Тым часам вынікі каманды пачалі пагаршацца. У канцы 2014 году, калі каманда займала перадапошняе месца ў турнірнай табліцы, галоўным трэнэрам быў прызначаны [[Флёрыян Керман]]. Новы адмысловец даў рады, утрымаць каманду ў Бундэсьлізе. «Лемга» ператварыўся на пасярэднюю каманду. У 2020 годзе «Лемга» кваліфікаваўся ў Фінал чатырох Кубка Нямеччыны, але розыгрыш быў перанесены на чэрвень 2021 году праз пандэмію каранавірусу<ref>[https://www.handball-world.news/o.red.r/news-1-1-2-131481.html DHB-Pokal: REWE Final4 nicht am Wochenende, aber im Free-TV]. Handball World.</ref>. «Лемга» перамог у паўфінале ўяўнага фаварыта «Кіль», не зважаючы на тое, што па першай палове адставаў ад суперніка на сем галоў<ref>[https://www.handball-world.news/o.red.r/news-1-1-2-132279.html Lemgo schafft die Pokal-Sensation: TBV schlägt Kiel und zieht ins Finale ein]. Handball World.</ref>. На наступны дзень каманда перамагла свайго суперніка «[[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]» зь лікам 28:24, здабыўшы Кубак Нямеччыны ў чацьверты раз у агульным заліку<ref>[https://www.handball-world.news/o.red.r/news-1-1-2-132312.html Die Defensive um Finn Zecher als Schlüssel zum Erfolg: TBV Lemgo Lippe holt DHB-Pokal 2020]. Handball World.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.tbv-lemgo-lippe.de/ Афіцыйная бачына] {{Гандбольная бундэсьліга}} [[Катэгорыя:Нямецкія гандбольныя клюбы]] [[Катэгорыя:Гандбольная бундэсьліга]] [[Катэгорыя:Спорт у Лемга]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1911 годзе]] 2jcxc0kbxmpfmk679v3qhh6glg8gwkj Дамантовічы 0 303254 2680166 2026-07-23T21:29:17Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня...“ 2680166 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. == Гісторыя == Відаць, паходзіў ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Меў герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] 60v4vira1r9e2yz1rzhubi7y5nom1w9 2680167 2680166 2026-07-23T21:30:15Z ~2026-41082-80 99080 /* Гісторыя */ 2680167 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. == Гісторыя == Відаць, паходзілі ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Меў герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] kp1oj3cnlgk47etz6vsy3wigyxopf4z 2680170 2680167 2026-07-23T21:31:07Z ~2026-41082-80 99080 /* Герб */ 2680170 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. == Гісторыя == Відаць, паходзілі ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Мелі герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай [[Тарча (геральдыка)|тарчы]] два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] i5erfsa55c7vpms145c62jtrdrxujxy 2680172 2680170 2026-07-23T21:39:21Z ~2026-41082-80 99080 2680172 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Дамантовічы |Лацінка = Damantovičy |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Дамантовічы''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Дамунд або Дамонд (Damundus<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Damondus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Damundus%22+Damondus&dq=%22Damundus%22+Damondus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ58e7m_OCAxUyh_0HHZCGCGsQ6AF6BAgHEAI S. 112].</ref><ref name="Dajlida-2019-22">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці»<ref name="Dajlida-2019-22"/>. == Гісторыя == Відаць, паходзілі ад шляхецкага роду [[Доманты|Домантаў]]. Лявонці Дамантовіч упамінаецца як гогалеўскі сотнік. Яго ўнук [[Іван Міхайлавіч Дамантовіч|Іван Міхайлавіч]] быў казаком Слабінскай сотні Чарнігаўскага палку, гетман [[Багдан Хмяльніцкі]] даў яму маёнткі — сёлы Смолін (цяпер [[Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)|Чарнігаўскі раён]]) і Максім (цяпер [[Казялецкі раён]] Чарнігаўскай вобласці)<ref>Мицик Ю. А. Домонтовичі // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 2. — К., 2004. С. 444.</ref>. == Герб == Мелі герб «[[Астоя (герб)|Астоя]]» (на чырвонай [[Тарча (геральдыка)|тарчы]] два срэбныя паўмесяцы, паміж якімі срэбны меч вастрыём уніз). == Найбольш вядомыя з роду == * Васіль Васільевіч Дамантовіч — генэрал-маёр, георгіеўскі кавалер, вайсковы паэт * Іван Георгіевіч Дамантовіч (1781—1854) — пецярбурскі павятовы судзьдзя * Канстанцін Іванавіч Дамантовіч (1820—1889) — расейскі сэнатар, дзяяч эпохі вызваленьня сялянаў * Георгі Іванавіч Дамантовіч (1823—1883) — генэрал-лейтэнант, інжынэр, будаўнік першай коннай чыгункі ў Пецярбургу * Аляксей Іванавіч Дамантовіч (1846—1908) — генэрал ад кавалерыі, камандзір Пэрсыдзкай казачай брыгады * [[Міхайла Дамантовіч|Міхайла Аляксеевіч Дамантовіч]] (1830—1902) — генэрал і вайсковы гісторык, украінскі і беларускі этнограф<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 70.</ref>, які засьведчыў, што ўкраінцы «''гэтым імём ([[ліцьвіны]])… называюць увогуле ўсіх [[беларусы|беларусаў]]''»<ref>Домонтовыч М. Материалы географии и статистики России, собранные офицерами Генерального штаба. Черниговская губерния. — СПб., 1865. [https://books.google.by/books?id=ULhiAAAAcAAJ&pg=PA533&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiRpcXCk7X6AhXJvKQKHWvOCp8Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 532].</ref> * [[Аляксандра Калантай|Аляксандра Міхайлаўна Калантай]] (народжаная Дамантовіч; 1872—1952) — дзяячка міжнароднага і расейскага рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху; сябра першага бальшавіцкага ўраду — народны камісар грамадзкага догляду == Глядзіце таксама == * [[Есімонтаўскія]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] 7rjcz69qymbg4knp960eq93iu10ojr3 Есімонтаўскія 0 303255 2680173 2026-07-23T21:45:56Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Род |Назва = Есімонтаўскія |Лацінка = Jesimontaŭskija |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжань...“ 2680173 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Есімонтаўскія |Лацінка = Jesimontaŭskija |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Есімонтаўскія''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Даўмонт (імя)|Імёны ліцьвінаў}} Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. == Гісторыя == Паходзілі ад братоў Фёдара — казака Мглінскай сотні Старадубскага палку — і Андрэя — мглінскага сотніка (1669), якія жылі ў другой палове XVII стагоддзя. Найбольш магутную галіну заснаваў Фёдар, старэйшы з братоў<ref>Томазов В. В. Єсимонтовські // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 3. — К., 2005.</ref>. == Найбольш вядомыя з роду == * Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref> == Глядзіце таксама == * [[Дамантовічы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] aby2z5b3vcjifwhpm57z4b60f0bfgyu 2680174 2680173 2026-07-23T21:46:54Z ~2026-41082-80 99080 /* Прозьвішча */ 2680174 wikitext text/x-wiki {{Род |Назва = Есімонтаўскія |Лацінка = Jesimontaŭskija |Назва ў родным склоне = |Назва роду на мове арыгіналу = |Герб = |Шырыня выявы = |Подпіс выявы = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Краіна паходжаньня = [[Гетманшчына]] |Тытул = |Тытулы = |Прызнаныя ў = [[Расейская імпэрыя]] |Першы з роду = |Апошні з роду = |Адгалінаваньне роду = |Адгалінаваньні ад роду = }} '''Есімонтаўскія''' — шляхецкі род. == Прозьвішча == {{Асноўны артыкул|Ясмант|Імёны ліцьвінаў}} Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. == Гісторыя == Паходзілі ад братоў Фёдара — казака Мглінскай сотні Старадубскага палку — і Андрэя — мглінскага сотніка (1669), якія жылі ў другой палове XVII стагоддзя. Найбольш магутную галіну заснаваў Фёдар, старэйшы з братоў<ref>Томазов В. В. Єсимонтовські // Енциклопедія історії України: у 10 т. Т. 3. — К., 2005.</ref>. == Найбольш вядомыя з роду == * Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref> == Глядзіце таксама == * [[Дамантовічы]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]] [[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]] 9kxjtfaxt5fm5dyrkf6jnhszuitg9v9 Расахатэ Нартолты 0 303256 2680176 2026-07-23T21:56:54Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Польшча |Назва = Расахатэ Нартолты |Лацінка = Rasachate Nartołty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Расахатэ Нартолтаў |Назва на мове краіны = Rosochate Nartołty |Герб...“ 2680176 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Расахатэ Нартолты |Лацінка = Rasachate Nartołty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Расахатэ Нартолтаў |Назва на мове краіны = Rosochate Nartołty |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Падляскае ваяводзтва|Падляскае]] |Павет = [[Высокамазавецкі павет|Высокамазавецкі]] |Гміна = [[Чыжаў (гміна)|Чыжаў]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 32 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Расахатэ Нартолты''' ({{мова-pl|Rosochate Nartołty|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], на рацэ [[Малы Брок|Малым Броку]]. Уваходзяць у склад [[Чыжаў (гміна)|гміны Чыжаў]] [[Высокамазавецкі павет|Высокамазавецкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Нартаўт}} Норталд, Нарталд або Нарталт (Nortold<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Nartold, Nartolt<ref name="Morlet-1971-172">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nartold#v=snippet&q=Nartold&f=false S. 1153].</ref><ref name="Morlet-1971-172"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нарт|норд- (нард-)]] паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] nord 'поўнач'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 182.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Нартаўт германскаму імю Nortold сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>. == Гісторыя == У XIX ст. Расахатэ Нартолты ўваходзілі ў склад Астроўскага павету Лобжынскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [https://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/761 S. 761].</ref>. == Насельніцтва == * 1921 год — 113 чалавек<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r. T. V. — Warszawa, 1924. S. 63.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Высокамазавецкі павет}} [[Катэгорыя:Высокамазавецкі павет]] hshu0ob184wjvz74mtg1r1easfc5bss 2680178 2680176 2026-07-23T21:58:08Z ~2026-41082-80 99080 /* Гісторыя */ 2680178 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Расахатэ Нартолты |Лацінка = Rasachate Nartołty |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Расахатэ Нартолтаў |Назва на мове краіны = Rosochate Nartołty |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Падляскае ваяводзтва|Падляскае]] |Павет = [[Высокамазавецкі павет|Высокамазавецкі]] |Гміна = [[Чыжаў (гміна)|Чыжаў]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 52 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 26 |Даўгата градусаў = 22 |Даўгата хвілінаў = 22 |Даўгата сэкундаў = 32 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Расахатэ Нартолты''' ({{мова-pl|Rosochate Nartołty|скарочана}}) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], на рацэ [[Малы Брок|Малым Броку]]. Уваходзяць у склад [[Чыжаў (гміна)|гміны Чыжаў]] [[Высокамазавецкі павет|Высокамазавецкага павету]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Нартаўт}} Норталд, Нарталд або Нарталт (Nortold<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>, Nartold, Nartolt<ref name="Morlet-1971-172">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nartold#v=snippet&q=Nartold&f=false S. 1153].</ref><ref name="Morlet-1971-172"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нарт|норд- (нард-)]] паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] nord 'поўнач'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 182.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Адпаведнасьць імя Нартаўт германскаму імю Nortold сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>. == Гісторыя == У XIX ст. Расахатэ Нартолты ўваходзілі ў склад Астроўскага павету Ломжынскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [https://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/761 S. 761].</ref>. == Насельніцтва == * 1921 год — 113 чалавек<ref>Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r. T. V. — Warszawa, 1924. S. 63.</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Высокамазавецкі павет}} [[Катэгорыя:Высокамазавецкі павет]] hus6bhjy3wu4uwjaeomkgfumjemg1hc Вайшноры 0 303257 2680179 2026-07-23T22:07:44Z ~2026-41082-80 99080 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Польшча |Назва = Вайшноры |Лацінка = Vajšnory |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вайшнораў |Назва на мове краіны = Wajsznory |Герб = |Сьцяг...“ 2680179 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Вайшноры |Лацінка = Vajšnory |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вайшнораў |Назва на мове краіны = Wajsznory |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскае ваяводзтва]] |Павет = [[Кэнтшынскі павет|Кэнтшынскі]] |Гміна = [[Гміна Кэнтшын|Кэнтшын]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 39 |Шырата сэкундаў = 13 |Даўгата градусаў = 20 |Даўгата хвілінаў = 17 |Даўгата сэкундаў = 57 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Вайшноры''' ({{мова-pl|Wajsznory|скарочана}}, {{мова-de|Weischnuren|скарочана}}<ref>Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dn. 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości, MP nr 111 z dn. 22 sierpnia 1947 r.</ref>) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Губэр]]у. Уваходзяць у склад [[Гміна Кэнтшын|гміны Кэнтшын]] [[Кэнтшынскі павет|Кэнтшынскага павету]] [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Войшнар}} Вайснэр (Wießner<ref>Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 4. — Berlin; Boston, 2013. S. 872—873.</ref>, Weisner) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgYREAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=namenkunde+weis+ner+wiso&pg=PA522&printsec=frontcover S. 522].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войшка]], [[Вайшыла]], [[Вайсар]]; германскія імёны Weiske, Weisel, Weiser) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Войшнар азначае «захаваны на паляваньні»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Вайшноры ўваходзілі ў склад Растэнбурскага павету [[Прусія|Прусіі]]<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [https://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/189 S. 189].</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]] ionq78osjhtxzppcudemi298ohtk1vy 2680180 2680179 2026-07-23T22:08:43Z ~2026-41082-80 99080 2680180 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Польшча |Назва = Вайшноры |Лацінка = Vajšnory |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Вайшнораў |Назва на мове краіны = Wajsznory |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Ваяводзтва = [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскае ваяводзтва]] |Павет = [[Кэнтшынскі павет|Кэнтшынскі]] |Гміна = [[Гміна Кэнтшын|Кэнтшын]] |Прэзыдэнт места = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |Тэлефонны код = |Аўтамабільны нумарны знак = |TERYT = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 03 |Шырата сэкундаў = 15 |Даўгата градусаў = 21 |Даўгата хвілінаў = 24 |Даўгата сэкундаў = 25 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Вайшноры''' ({{мова-pl|Wajsznory|скарочана}}, {{мова-de|Weischnuren|скарочана}}<ref>Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dn. 1 lipca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości, MP nr 111 z dn. 22 sierpnia 1947 r.</ref>) — [[вёска]] ў [[Польшча|Польшчы]], каля ракі [[Губэр]]у. Уваходзяць у склад [[Гміна Кэнтшын|гміны Кэнтшын]] [[Кэнтшынскі павет|Кэнтшынскага павету]] [[Вармінска-Мазурскае ваяводзтва|Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]]. == Назва == {{Асноўны артыкул|Войшнар}} Вайснэр (Wießner<ref>Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 4. — Berlin; Boston, 2013. S. 872—873.</ref>, Weisner) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgYREAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=namenkunde+weis+ner+wiso&pg=PA522&printsec=frontcover S. 522].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] ([[Імёны ліцьвінаў|імёны]] [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войшка]], [[Вайшыла]], [[Вайсар]]; германскія імёны Weiske, Weisel, Weiser) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Войшнар азначае «захаваны на паляваньні»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. == Гісторыя == У XIX ст. Вайшноры ўваходзілі ў склад Растэнбурскага павету [[Прусія|Прусіі]]<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|13к}} [https://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/189 S. 189].</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Вармінска-Мазурскага ваяводзтва]] 850maycpvv5olleappi3e456074m77x Чыжаў (гміна) 0 303258 2680182 2026-07-23T22:19:20Z ~2026-41082-80 99080 Перанакіроўвае на [[Гміна Чыжаў]] 2680182 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Гміна Чыжаў]] fkwqrkowd54bzs9yjvnva3zcsqmc69a Лідзія Шынко 0 303259 2680199 2026-07-23T22:56:42Z SergeiSEE 38150 Створаная старонка са зьместам „{{Тэатрал |імя = Лідзія Шынко |арыгінал імя = |партрэт = |памер партрэту = |апісаньне партрэту = |дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|8|5|1906|1}} |месца нараджэньня = [[Варшава]] |дата сьмерці = {{Памёр|18|8|1990}} |месца сьмерці = ...“ 2680199 wikitext text/x-wiki {{Тэатрал |імя = Лідзія Шынко |арыгінал імя = |партрэт = |памер партрэту = |апісаньне партрэту = |дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|8|5|1906|1}} |месца нараджэньня = [[Варшава]] |дата сьмерці = {{Памёр|18|8|1990}} |месца сьмерці = [[Менск]], [[Усходнія могілкі]] |грамадзянства = |альма-матэр = [[Беларуская драматычная студыя]] |прафэсіі = [[акторка]] |гады дзейнасьці = 1926—1985 |амплюа = |тэатар = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]] |ролі = |спэктаклі = |узнагароды = |сайт = }} '''Лідзія Пятроўна Шынко''' ({{Н}} 8 траўня 1906, [[Варшава]] — {{†}} 18 жніўня 1990, [[Менск]] ) — [[беларусь|беларуская]] [[акторка]]. [[Заслужаная артыстка БССР]] (1946)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб наданьні званьня заслужанага артыста БССР Л. П. Шынко і Э. П. Шапко. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. == Жыцьцяпіс == У 1921 годзе сірата Ліда і два яе браты жылі ў інтэрнаце «Камуна» дзіцячага дома й вучыліся ў школе, дзе працавала выхавацелькай і кіравала інтэрнатам [[Вера Харужая]]. Ліда ўдзельнічала самадзейнасьці, там і пазнаёмілася зь [[Янка Купала|Янкам Купалам]]. [[Вера Харужая ]] дала рэкамэндацыю для паступленьня ў Тэатральную студыю на курс [[Еўсьцігней Міровіч|Еўсьцігнея Міровіча]]. Скончыла ў [[1926]] годзе [[Беларуская драматычная студыя|Беларускую драматычную студыю]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Еўсьцігней Міровіч|Е. Міровіч]]. | загаловак = Творчая загатоўка. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> ў [[Масква|Маскве]]. З 1926 году ў [[БДТ-2]], з 1933 году ў [[БДТ-3]], у 1937–1977 гадах у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Беларускім тэатры імя Янкі Купалы]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Яўген Рамановіч|Я. Рамановіч]]. | загаловак = Кадры і перспектывы. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Пахавана ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]]. == Творчасьць == Акторцы былі ўласьцівы непасрэднасьць, шчырасьць, імкненьне да праўдзівай перадачы чалавечых [[Пачуцьцё|пачуцьцяў]], задушэўнасьць, [[Лірыка|лірызм]], [[гумар]], арганічнае адчуваньне жанру, [[гратэск]]. Сярод лепшых роляў: <br/>у [[БДТ-2]] — ''Зоя'' («Астап» [[Андрэй Глоба|Андрэя Глобы]]), ''Маша'' («Места вятроў» [[Уладзімер Кіршон|Уладзімера Кіршона]]); <br/>у [[БДТ-3]] — ''Ліда Званцова'' («Гадзіншчык і курыца» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Іван Качарга|Івана Качаргі|uk|Кочерга Іван Антонович}}), ''Паліна'' («Даходнае месца» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Алесь Звонак|А. Звонак]], [[Эдуард Самуйлёнак|Эд. Самуйлёнак]].| загаловак = На правільным шляху. («Даходнае месца» А. Н. Астроўскаг ў БДТ-3).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.pdf.zip/1936-228.pdf | мова = | выданьне = [[Звязда]] | тып = газэта | год = 4 кастрычніка 1936 | том = | нумар = 228 (5602)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>; <br/>у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Я. Купалы]] — ''Кацярына'' («Партызаны» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]]), ''Ганна'' («На крутым павароце» [[Кастусь Губарэвіч|Кастуся Губарэвіча]]), ''Антаніна Цімафееўка'' («Выбачайце, калі ласка!»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1953| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=9820 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Выбачайце, калі ласка!»| фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> і ''Агнэса'' «На досьвітку»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1951| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=1475 | копія = | дата копіі = | загаловак = «На досвітку» | фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> [[Андрэй Макаёнак|Андрэя Макаёнака]]), ''Надзея'' («Апошнія» [[Максім Горкі|Максіма Горкага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = С. Валерын. | загаловак = Добры горкаўскі спектакль. «Апошнія» у пастаноўцы Мінскага Дзяржаўнага Драматычнага Тэатра. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>, ''Карынкіна'' («[[Безь віны вінаватыя]]» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]]), ''Марсела'' («[[Сабака на сене]]» [[Лопэ дэ Вэга|Лопэ дэ Вэгі]]), ''Валя'', ''Бара'' («Рускія людзі», «Хлопец з нашага места» [[Канстанцін Сіманаў|Канстанціна Сіманава]]), ''Ага Шчука'', ''Ліда'' («Калінавы гай», «Плятон Крэчат» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Карняйчук|Аляксандра Карнейчука|uk|Корнійчук Олександр Євдокимович}} і інш. Здымалася ў камэдыі [[«Хто сьмяецца апошнім» (фільм)|«Хто сьмяецца апошнім»]] зьнятым на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» рэжысэрам [[Уладзімер Корш-Саблін|Уладзімерам Корш-Сабліным]] па матывах аднайменнай сатырычнай камэдыі [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]] ў ролі ''Ганны Пўлаўны'' жонкі Гарлахвацкага. Прэм'ера адбылася 31 студзеня 1955 году. Сям'я * Муж — [[Канстанцін Саньнікаў]] (30 траўня 1896 — 12 ліпеня 1965) — беларускі рэжысэр, актор. Народны артыст БССР (1949). * Сын — [[Алег Саньнікаў]] (14 верасьня 1928 — 27 жніўня 1983) — беларускі вучоны ў галіне літаратуразнаўства й тэатразнаўства. * Унук — [[Андрэй Саньнікаў]] (нар. 8 сакавіка 1954, Менск, БССР) — беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, каардынатар грамадзкай праграмы «Эўрапейская Беларусь». == Архівы == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.bdamlm.by/ru/navukova-davedachny-aparat/spis-fondau/item/2394-shynko-lidziya-pyatrouna-zhonka-sannikava-k-m-1906-1990 | копія = | дата копіі = | загаловак = Шынко Лідзія Пятроўна (жонка Саннікава К. М.) (1906–1990). Заслужаная артыстка БССР. Фонд 129. Адзінак захоўваньня 606, 1913–1985. Вопісы 1, 2 | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Творчыя дакумэнты Лідзіі Шынко: тэксты роляў, сыграных Лідзіяй Шынко ў тэатры ім. Я. Купалы; апавяданьні, нарыс, вершы, прачытаныя Лідзіяй Шынко на радыё; сьпісы роляў, сыграных Лідзіяй Шынко. Фатаграфіі Лдзіі Шынко ў ролях і сцэнах са спэктакляў, сыграных у БДТ-2, БДТ-3, тэатры ім. Я.Купалы. Рукапісы Лідзіі Шынко: нататкі пра сябе, успаміны і інш. Лісты да Лідзіі Шынко атрыманыя ад [[Барыс Канстанцінавіч Кудраўцаў|Барыса Кудраўцава]], [[Леў Літвінаў|Льва Ліцьвінава]], [[Леанід Рахленка|Леаніда Рахленкі]], [[Алег Саньнікаў|Алега Саньнікава]] (сына), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніі Станюты]] і інш. Дакумэнты да біяграфіі, спэктакляў тэатра, гастрольных спэктакляў, афішы, запрашальныя білеты; віншавальныя тэлеграмы, дакумэнты аб сьвяткаваньні 70-годзьдзя, ганаровыя граматы). Дакумэнты аб Лідзіі Шынко (нарысы аб жыцьці і творчасьці, артыкулы са згадваньнем, рэцэнзіі й водгукі на спэктаклі). Выяўленчыя дакумэнты: фатаграфіі Лідзіі Шынко, індывідуальныя й у групах з [[Вера Харужая|Верай Харужай]], [[Глеб Глебаў|Глебам Глебавым]], [[Лідзія Ржэцкая|Лідзіяй Ржэцкай]], [[Канстанцін Саньнікаў|Канстанцінам Саньнікавым]] (мужам), [[Алег Саньнікаў|Алегам Саньнікавым]] (сынам), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніяй Станютай]] і інш.}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Артыкул| аўтар = Барысава Т., Барысава Я. | загаловак = Лідзія Шынко. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Беларускае тэатральнае аб'яднаньне. Рэдкалегія: У. Няфед і інш. | выданьне = Майстры беларусісай сцэны| тып = | месца = {{Менск (Мінск)}} | выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] | год = 1986 | том = | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = І. Віктараў.| загаловак = Аб чым пішуць калегі. Беларускі ўніверсітэт. Госць журналістаў. | спасылка = https://old.gsu.by/BIGLIB/GSU/%D0%93%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0/1971/1971-21.pdf| мова = | выданьне = Гомельскі універсітэт | тып = газэта | год = 5 чэрвеня 1971 | том = | нумар = 21 (79) | старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Пятровіч]].| загаловак = Творчы партрэт. Служэнне мастацтву. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1961-15.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 21 лютага 1961 | том = | нумар = 15 (1549)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/БелЭн|18—1}} — С. 16. * Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} — С. 608. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 траўня 2026 | url = https://kupalauski.by/news/105-sezon/120-gado-sa-dnya-naradzhennya-shynko-lidzii-pyatro-ny/| копія = | дата копіі = | загаловак = 120 гадоў са дня нараджэння Шынко Лідзіі Пятроўны! | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шынко, Лідзія}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай драматычнай студыі]] [[Катэгорыя:Беларускія акторкі]] [[Катэгорыя:Асобы Беларускага трэцяга дзяржаўнага тэатру]] [[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]] 2x7tjjdq6gplmruqnmxsn5g0oxxafis