Вікіпэдыя
be_x_oldwiki
https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Мэдыя
Спэцыяльныя
Абмеркаваньне
Удзельнік
Гутаркі ўдзельніка
Вікіпэдыя
Абмеркаваньне Вікіпэдыі
Файл
Абмеркаваньне файла
MediaWiki
Абмеркаваньне MediaWiki
Шаблён
Абмеркаваньне шаблёну
Дапамога
Абмеркаваньне дапамогі
Катэгорыя
Абмеркаваньне катэгорыі
Партал
Абмеркаваньне парталу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Абмеркаваньне модулю
Event
Event talk
25 ліпеня
0
913
2680456
2178038
2026-07-24T21:24:24Z
Dzejka
92386
/* Падзеі */ [[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]
2680456
wikitext
text/x-wiki
{{КаляндарЛіпень}}
{{Дзень|25|07}}
== Падзеі ==
* [[325]] — прыняцьце [[Нікейскі сымбаль веры|Нікейскага сымбалю веры]]
* [[1261]] — імпэратар нікейскі Міхал VIII адваяваў у [[крыжакі|крыжакоў]] [[Канстантынопаль]] і аднавіў [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыйскую імпэрыю]]
* [[1410]] — [[Вялікая вайна 1409—1411 гадоў]]: польска-літоўская войска дайшло да [[Мальбарк]]у
* [[1434]] — каранацыя на [[Сьпіс польскіх манархаў|польскі сталец]] [[Уладыслаў III Варнэньчык|Уладзіслава]], сына [[Ягайла|Ягайлы]] і [[Соф’я Гальшанская|Соф’і Гальшанскай]]
* [[1510]] — [[Флярыян Унглер]] заснаваў у [[Кракаў|Кракаве]] першую ў Польшчы друкарню і пачаў выдаваць кніжкі на польскай мове
* [[1570]] — у [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржаве]] на загад [[Іван Жахлівы|Івана Жахлівага]] забілі некалькі сотняў палонных з [[Полацак|Полацку]]
* [[1625]] — [[Леў Сапега]] стаў [[Гетман вялікі літоўскі|Вялікім гетманам літоўскім]]
* [[1687]] — [[Іван Мазепа]] быў абраны [[гетманам]] [[Украіна|Украіны]]
* [[1812]] — Бой пад Астроўнам падчас расейска-францускай вайны. Трохдзённыя ар’ергардныя баі расейскага войска, якое імкнулася стрымаць наступ арміі Напалеона
* [[1853]] — у [[Менскі дзяржаўны лінгвістычны ўнівэрсытэт|Менск]]у створана першая прафэсійная пажарная каманда
* [[1909]] — францускі лётнік [[Люі Блерыё]] ''(на выяве)'' за 37 хвілінаў пераляцеў празь [[Ля-Манш]]
* [[1943]] — у выніку перавароту адхілены ад улады і арыштаваны кіраўнік ураду Італіі, лідэр фашыстаў [[Бэніта Мусаліні]]
* [[1993]] — у [[Ліда|Лідзе]] адкрыты помнік [[Францішак Скарына|Францішку Скарыну]]
* [[2000]] — [[катастрофа самалёта «Канкорд» пад Парыжам 25 ліпеня 2000 году|катастрофа самалёта «Канкорд» пад Парыжам]]
* [[2004]] — Паводка ў Менску. Затопленыя цэнтральныя вуліцы па шляху [[Няміга|Нямігі]]
== Нараджэньні ==
* [[1894]] — [[Гаўрыла Прынцып]], сэрбскі нацыяналіст, які забіў эрцгерцага [[Франц Фэрдынанд|Франца Фэрдынанда]] і ягоную жонку, што стала нагодаю для разьвязваньня першай сусьветнай вайны
* [[1947]] — [[Аляксандар Мілінкевіч]], беларускі палітык і навукоўца
* [[1959]] — [[Анатоль Куляшоў]], беларускі палітык, міністар унутраных справаў Рэспублікі Беларусь
* [[1976]] — [[Тэра Патрык]], [[ЗША|амэрыканская]] [[порнаактор]]ка
* [[1990]] — [[Кірыл Стаселька]], беларускі пісьменьнік
== Сьмерці ==
* [[306]] — [[Канстанцый I Хлор]], рымскі імпэратар
* [[1409]] — кароль [[Сыцылія|Сыцыліі]] [[Марцін I]]
* [[1492]] — [[Інакенці VIII]], [[Папа|рымскі папа]]
* [[1564]] — [[Фэрдынанд I Габсбург]], аўстрыйскі эрцгерцаг, [[кароль рымлянаў]], імпэратар [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]]
* [[1834]] — [[Сэмюэль Тэйлар Колрыдж]], [[Вялікабрытанія|ангельскі]] [[паэт]]-[[рамантызм|рамантык]], крытык і філёзаф, выбітны прадстаўнік «[[азёрная школа|азёрнай школы]]»
* [[1934]] — [[Нестар Махно]], украінскі анархіст
* [[1934]] — [[Франсуа Каці]], францускі парфумэр
* [[1936]] — [[Генрых Рыкерт]], нямецкі філёзаф
* [[1939]] — [[Эдвард фон Роп]], рэлігійны й грамадзка-палітычны дзеяч [[Беларусь|Беларусі]] й [[Летува|Летувы]]
* [[1945]] — [[Станіслаў Грынкевіч]], беларускі грамадзкі й палітычны дзеяч
* [[1955]] — [[Ісаак Дунаеўскі]], савецкі кампазытар
* [[1980]] — [[Уладзімер Высоцкі]], расейскі паэт, артыст і сьпявак
* [[1984]] — [[Уладзімер Караткевіч]], беларускі пісьменьнік, паэт, драматург
* [[1997]] — [[Натальля Арсеньнева]], беларуская паэтка
* [[2001]] — [[Дзяніс Хвастоўскі]], беларускі паэт
* [[2006]] — [[Янка Брыль]], беларускі пісьменьнік
* [[2008]] — [[Міхаіл Пугаўкін]], савецкі і расейскі актор тэатру і кіно
* [[2020]] — [[Алівія дэ Гэвілэнд]], амэрыканская акторка
== Сьвяты ==
*
{{Месяцы}}
[[Катэгорыя:25 ліпеня| ]]
1zl23dtgear8scd7x6yl39z0gopgkk5
Камянец
0
1269
2680359
2676785
2026-07-24T16:36:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
у пададзенай крыніцы націск на апошні склад
2680359
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Камянец
|Лацінка = Kamianiec
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Камянца
|Герб = Coat of Arms of Kamianiec, Belarus.svg
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1276
|Статус з =
|Магдэбурскае права = 26 чэрвеня 1503
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]]
|Раён = [[Камянецкі раён|Камянецкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 10
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 8360
|Год падліку колькасьці = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="belstat2018" />
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовыя індэксы = 225050, 225051
|СААТА =
|Выява = Вежа (Камянец).JPG
|Апісаньне выявы = [[Камянецкая вежа|Абарончая вежа]]
|Шырата градусаў = 52
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 15
|Даўгата градусаў = 23
|Даўгата хвілінаў = 49
|Даўгата сэкундаў = 10
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Камяне́ц'''<ref>{{Літаратура/СННП/Берасьцейская вобласьць|к}} [https://knihi.com/Jauhien_Rapanovic/Slounik_nazvau_nasielenych_punktau_Bresckaj_voblasci.html#65 С. 63].</ref>, '''Ка́менец'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 160.</ref> — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Лясная (рака)|Лясной]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Камянецкі раён|Камянецкага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2018 год — 8360 чалавек<ref name="belstat2018" />. Знаходзіцца за 39 км ад [[Берасьце|Берасьця]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Жабінка]] (лінія [[Баранавічы]] — [[Берасьце]]); на аўтамабільнай дарозе [[Берасьце]] — [[Каменюкі]].
Камянец — [[Магдэбурскае права|магдэбурскае]] [[места]] [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыны]], старажытны замак [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Да нашага часу тут захаваўся выдатны помнік архітэктуры [[раманскі стыль|раманскага стылю]] — [[Камянецкая вежа|абарончая вежа]], найбольшая вышынёю і ступеньню захаванасьці сярод іншых будынкаў падобнага кшталту.
== Назва ==
[[Тапонім]] Камянец утварыўся ад мясцовай мураванай («каменнай») [[Камянецкая вежа|вежы]], вакол якой узьнікла паселішча<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі}} С. 152.</ref>.
У 1795—1940 гадох места мела афіцыйную назву ''Камянец [[Літва|Літоўскі]]'' (упамінаецца як ''Камянец Падляскі або Літоўскі'' яшчэ ў [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хроніцы літоўскай і жамойцкай]]<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 67.</ref>) дзеля адрозьненьня ад [[Камянец-Падольскі|Камянцу]] на [[Падольле|Падольлі]].
13 кастрычніка 1996 году жыхары [[Украіна|ўкраінскага]] [[Камень-Кашырскі|Каменя Кашырскага]] заўчасна адсьвяткавалі 800-гадовы [[юбілей]] свайго места, памылкова атаясаміўшы гістарычную назву ''Камень'' з Камянцом, які паводле некаторых зьвестак упершыню ўпамінаецца пад 1196 годам. То бок фактычна яны адзначылі юбілей Камянца<ref>Кравчук П. Книга рекордів Волині. — Любешів: «Ерудит», 2005. С. 12.</ref>.
== Гісторыя ==
=== Раньнія часы ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Камянец зьмяшчаецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] і датуецца 1276 годам (у пэўных крыніцах<ref>[[Юры Чантурыя|Чантурыя Ю.]] [https://web.archive.org/web/20100324080509/http://knihi.com/spadcyna/spadcyna4.html Гарады і час] // {{Літаратура/Страчаная спадчына (2003)|к}}</ref> можна сустрэць больш раньняе памылковае датаваньне — 1196 год), калі князь валынскі [[Уладзімер Васількавіч|Ўладзімер Васількавіч]] заклаў тут [[Камянецкая вежа|мураваную вежу]]<ref name="evkl27">[[Валеры Грынявецкі|Грынявецкі В.]] Камянец // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 27.</ref>:
{{Цытата|…зруби город на пустом мъстъ, нарицаемъм Льстнъ, и нарече имя ему Каменець, зане бысть камена земля. Созда же въ нем столпъ каменъ высотою 17 саженей, подобенъ удивлению всъм зрящим на нъ|[[Іпацьеўскі летапіс]]}}
У 1289 годзе князь [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічын]]скі Юры Львовіч разбурыў [[Замак|горад]].
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
У 1366 годзе Камянец далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе знаходзіўся ў валоданьні [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікіх князёў]]. Неаднаразова (у 1375, 1378 і 1379 гадох) места цярпела ад нападаў [[крыжакі|крыжакоў]]. У 1382—1383 гадох Камянец знаходзіўся пад уладай зяця [[Кейстут]]а, князя Януша Мазавецкага. У 1409 годзе кароль польскі Ягайла прыняў тут паслоў ад папы рымскага [[Аляксандар V (антыпапа)|Аляксандра V]]. У гэты час у месьце існаваў палац-замак.
Жыхары Камянца бралі актыўны ўдзел у [[Грунвальдзкая бітва|Грунвальдзкай бітве]]. У 1413 годзе места стала сталіцай [[Камянецкі павет|Камянецкага павету]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]], яно знаходзілася на гандлёвым шляху зь [[Берасьце|Берасьця]] ў [[Горадня|Горадню]] і з [[Кракаў|Кракава]] ў [[Вільня|Вільню]].
26 чэрвеня 1503 году вялікі князь [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Камянцу [[Магдэбурскае права]]<ref name="evkl27"/>, а ў 1524 годзе<ref name="evkl27"/> [[Жыгімонт Стары]] — герб: «''у срэбным полі чырвоны мур зь вежай за ім''»<ref>{{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў|}}</ref>. У 1520 годзе<ref name="evkl27"/> места ўвайшло ў склад [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], у 1565—1566 гадох згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай — у [[Берасьцейскі павет]] [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]].
У XVI стагодзьдзі ў Камянцы было 3—4 тыс. жыхароў. У XVII—XVIII стагодзьдзях тут існаваў замкава-палацавы комплекс, працавала тэкстыльная мануфактура [[Радзівілы|Радзівілаў]]. У [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] [[Маскоўскае княства|маскоўскія]] захопнікі спалілі места<ref name="evkl27"/>. З прычыны ўчыненых разбурэньняў у 1661 годзе [[сойм Рэчы Паспалітай]] вызваліў камянецкіх мяшчанаў ад усіх падаткаў тэрмінам на 4 гады. У 1673 годзе пры Васкрасенскай царкве заснавалі манастыр. У другой палове XVII ст. у Камянцы было 13 вуліцаў<ref name="evkl28">[[Валеры Грынявецкі|Грынявецкі В.]] Камянец // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 28.</ref>. У 1723 годзе тут збудавалі касьцёл. У 1726 годзе сярод вернікаў некалькіх парафіяў Камянецкага дэканату ўпаміналася [[старалітва]].
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Камянец апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], дзе ўвайшоў у склад [[Берасьцейскі павет (Расейская імпэрыя)|Берасьцейскага павету]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]]. У сярэдзіне ХІХ стагодзьдзя ў месьце было 597 двароў. У канцы ХІХ стагодзьдзя ў Камянцы дзеялі царква, касьцёл і юдэйскі малітоўны дом. Паводле вынікаў перапісу 1897 году — 1186 будынкаў, працавалі лячэбніца і царкоўна-прыходзкая школа. На 1914 год працавала 7 дробных прадпрыемстваў.
За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў 1915 годзе Камянец занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].
<gallery caption="Старая графіка Камянца Літоўскага" widths=150 heights=150 class="center">
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1885).jpg|Вежа і места. В. Гразноў, 1885 г.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1850).jpg|Вежа і места. Невядомы мастак, сяр. XIX ст.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (N. Orda, 20.04.1876).jpg|Панарама места. [[Напалеон Орда|Н. Орда]], 20.04.1876 г.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (N. Orda, 1877-83).jpg|Літаграфія з малюнка {{nowrap|Н. Орды}}, 1877—1883 гг.
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Kamianiec, Padrečnaja. Камянец, Падрэчная (N. Orda, 20.04.1876).jpg|Налева ўдалечыні сынагога. [[Напалеон Орда|Н. Орда]], 20.04.1876 г.
Kamianiec, Padrečnaja. Камянец, Падрэчная (A. Kühlewein, 1876).jpg|Паводле малюнку Н. Орды
Kamianiec, Vaskrasienskaja. Камянец, Васкрасенская (A. Budziłovič, 1864).jpg|Васкрасенская царква. А. Будзіловіч, 1864 г.
Kamianiec, Kaścielnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Камянец, Касьцельная, Сьвятых Пятра і Паўла (1927).jpg|Праект [[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|новага касьцёла]], 1927 г.
</gallery>
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Камянец абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Камянец апынуўся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Берасьцейскім павеце [[Палескае ваяводзтва|Палескага ваяводзтва]]. У гэты час тут працавалі 3 лесапільні, вінакурня, цэх апрацоўкі аўчынаў, 2 маслабойні.
У 1939 годзе Камянец увайшоў у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]], дзе ў 1940 годзе атрымаў афіцыйны статус [[Пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]] і стаў цэнтрам раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 23 чэрвеня 1941 да 22 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. 24 чэрвеня 1983 году Камянец зноў атрымаў статус [[горад|места]].
<gallery caption="Места на старых здымках" widths=150 heights=150 class="center">
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1899).jpg|Вежа і мястэчка
Kamianiec, Carkoŭnaja, Symonaŭskaja. Камянец, Царкоўная, Сымонаўская (1903).jpg|Сымонаўская царква, замест якой збудавалі [[мураўёўкі|мураўёўку]]
Kamianiec, Vaskrasienskaja. Камянец, Васкрасенская (08.1916).jpg|Васкрасенская царква
Kamianiec, Kaścielnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Камянец, Касьцельная, Сьвятых Пятра і Паўла (1921).jpg|Стары касьцёл
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Kamianiec, Dalina, Kaplica. Камянец, Даліна, Капліца (1930-39).jpg|Могілкі. Капліца
Kamianieckaja synagoga. Камянецкая сынагога (1930) (2).jpg|Сынагога
Kamianiec, Školnaja. Камянец, Школьная (1930).jpg|Адкрыцьцё гімназіі
Kamianiec, Rynak. Камянец, Рынак (1901-39).jpg|На Рынку
</gallery>
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1850 from:0 till:2900
bar:1878 from:0 till:6855
bar:1897 from:0 till:4600
bar:1921 from:0 till:2348
bar:1972 from:0 till:5100
bar:1991 from:0 till:8300
bar:1997 from:0 till:9400
bar:2004 from:0 till:8800
bar:2009 from:0 till:8447
bar:2018 from:0 till:8360
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1830 год — 927 муж., зь іх шляхты 4, духоўнага стану 5, мяшчанаў-юдэяў 738, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 176, жабракоў 14<ref>{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 412.</ref>; 1850 год — 2,9 тыс. чал.; 1878 год — 6855 чал., у тым ліку 5900 юдэяў<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|3к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/763 763].</ref>; 1893 год — 1640 чал.<ref>{{Літаратура/ЭСБЕ}}</ref>; 1897 год — 4,6 тыс. чал.<ref>[http://gerb.brestobl.com/kamen0.html Каменец (Камянец, Kamenets)], [http://gerb.brestobl.com Гербы Брестской области]</ref>
* '''XX стагодзьдзе''': 1921 год — 2348 чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 79.</ref>; 1972 год — 5,1 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя (3 выданьне)}}</ref>; 1991 год — 8,3 тыс. чал.; 1997 год — 9,4 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 78.</ref>; 1997 год — 9,3 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|7к}} С. 554.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 8,8 тыс. чал.; 2005 год — 8,7 тыс. чал.; 2006 год — 8,6 тыс. чал.; 2008 год — 8,5 тыс. чал.; 2009 год — 8447 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918174133/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения — 2009. Брестская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2015 год — 8425 чал.<ref name="belstat2015">[https://web.archive.org/web/20150515134329/http://belstat.gov.by/uploads/bgd_files/1427878416014868.zip Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2016 год — 8405 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 8401 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 8360 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У Камянцы працуюць 2 агульнаадукацыйныя школы, [[гімназія]], музычная школа, 2 дашкольныя дзіцячыя ўстановы.
=== Мэдыцына ===
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляюць мескія лякарня і паліклініка.
=== Культура ===
Дзеюць 2 дамы культуры, клюб, кінатэатар, 2 бібліятэкі.
=== Спорт ===
Для правядзеньня спартовых мерапрыемстваў у Камянцы ёсьць стадыён «Колас», прыстасаваны да гульні ў [[футбол]] і правядзеньня лёгкаатлетычных спаборніцтваў, пляцоўкі для гульні ў [[баскетбол]] і [[валейбол]], месца для зімовага катка. Ёсьць павільён для настольных гульняў: [[настольны тэніс]], [[більярд]]. Пры стадыёне знаходзіцца адміністрацыйна-сацыяльны будынак з прыбіральнямі, апранальнямі, душавымі. Апроч таго, у Камянцы дзее фізкультурна-спартовы клюб, дзіцячая і моладзевая спартовая школа «Пушча», футбольны клюб «Камянец». Штогод праводзіцца каля 50 спартовых мерапрыемстваў.
== Забудова ==
=== Плян ===
У паўднёвай частцы Камянца сфармаваўся мікрараён, забудаваны 4—5-павярховымі жылымі дамамі. Аўтамагістраль Берасьце — Камянюкі падзяляе места на ўсходнюю і заходнюю часткі. Асновай яго плянавальнай структуры зьяўляецца няправільная радыяльная сетка вуліцаў. Галоўная вуліца — Берасьцейская (дзялянка аўтамабільнай дарогі Берасьце — Камянюкі). На ёй склаўся адміністрацыйна-грамадзкі цэнтар. Пэрспэктыву вул. Берасьцейскай замыкае сквэр і будынак сярэдняй школы № 1. Пераважае аднапавярховая індывідуальная забудова. Прамысловая зона знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 1 мая вуліца || '''Сьвіная''' вуліца <br> '''Паштовая''' вуліца <br> '''Сэнатарская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| 8 сакавіка вуліца || '''Жабінкаўская''' шаша <br> '''Шашэйная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 10 гадоў БССР вуліца || '''Судовая''' вуліца || Чырвонаармейская вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Гогаля вуліца || '''Палявая''' вуліца <br> '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Дзьмітрук вуліца || '''Ступічаўская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Дубовіка вуліца || '''Зялёная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Кузько вуліца || '''Палявая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Леванеўскага вуліца || '''Пасека''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Леніна вуліца || '''Рынак''' пляц || Пераца вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Матросава вуліца || '''Мурынка''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Набярэжная вуліца || '''Падрэчная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пагранічная вуліца || '''Беластоцкая''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піўненкі вуліца || '''Літоўская''' вуліца || Бэрка Ёсілевіча вуліца <br> Масьціцкага вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пралетарская вуліца || '''Смочая''' вуліца (паўночная частка) <br> '''Даліна''' вуліца (паўднёвая частка) ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Касьцельная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Хахракова вуліца || '''Новая''' вуліца || Паўднёвая вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Чкалава вуліца || '''Кобрынская''' вуліца<ref>Татаринов Ю. Города Беларуси в некоторых интересных исторических сведениях. Брестчина. — Минск, 2009.</ref> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Чырвонаармейская вуліца || '''Судовая''' вуліца ||
|}
З [[урбананіміка|урбананімічнай]] спадчыны Камянца да нашага часу гістарычную назву захавала толькі вуліца Берасьцейская. Тым часам гістарычныя Бажнічая, Гандлёвая, Глыбокая, Крывая, Могілкавая, Пахілая, Пярэсмык, Школьная і Замкавая вуліцы, Купальны заезд, Надрэчны праезд<ref>Мусевич Г. Каменцу 1720 лет. — Каменец, 1996.</ref> і Царкоўны пляц цяпер ня маюць афіцыйных назваў.
=== Мясцовасьці ===
Гістарычныя мясцовасьці Камянца: Замосты (Замлыны), Кладуча.
== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік прамысловых прадпрыемстваў Камянца
|-
|
* Сумеснае расейска-беларускае акцыянэрнае таварыства «Белавескія сыры»
* Камянецкая філія адкрытага акцыянэрнага таварыства «[[Савачкаў прадукт]]»
* Прыватнае нарыхтоўча-вытворчае гандлёва-ўнітарнае прадпрыемства «Камянецкі каапнарыхтпрамгандаль»
|}
== Транспарт ==
Праз Камянец праходзіць аўтамабільная дарога [[Берасьце]] — [[Каменюкі]] і чыгунка [[Высокае]] — [[Чаромха]], да Берасьця — каля 40 км.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Гимназия.JPG|міні|Камянецкая гімназія]]
=== Інфраструктура ===
Дзее філія Берасьцейскага абласнога краязнаўчага музэю — «Камянецкая вежа»<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>.
=== Славутасьці ===
* [[Камянецкая вежа|Абарончая вежа]] (1271—1288)
* Гімназія (1931)
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты)
* [[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]] (1925)
* Могілкі старыя каталіцкія (XVIII—XX стагодзьдзі)
* Сынагога
* [[Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка (Камянец)|Царква Сьвятога Сімяона]] (1914; [[мураўёўкі|мураўёўка]])
* Помнік Алексу (1985, ск. Аляксандар Лышчык<ref>[https://web.archive.org/web/20110106050449/http://www.stol-kam.na.by/p100.htm Па турыстычным маршруце. г. Камянец]{{ref-ru}}</ref>)
=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1723)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Камянца" widths=150 heights=150 class="center">
Камянецкая вежа.jpg|[[Камянецкая вежа|Вежа]]
Tower of Kamyanets 2011 6.JPG|Вежа і гімназія
Kamyanets002.jpg|[[Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка (Камянец)|Царква]]-[[мураўёўкі|мураўёўка]]
Сьвята-Сімяонаўская царква (Камянец) 02.jpg|Царква, інтэр’ер
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Краявіды Камянца 02.jpg|[[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|Касьцёл]]
Краявіды Камянца 09.jpg|Могілкавая капліца
Kamianiec, vulica (1.08.2008).jpg|Старая камяніца
Kamianiec. Камянец (08.2008).jpg|Традыцыйная хата
</gallery>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|7}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}}
* {{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў}}
* {{Літаратура/ЭГБ|4}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|3}}
* {{Артыкул| аўтар = И. Срезневскаго. | загаловак = Каменецкая вежа. | арыгінал = | спасылка = https://archive.org/details/Sreznevskij1867/page/n11/mode/2up | мова = ru| адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = Свѣдѣнія и замѣтки о малоизвѣстныхъ и неизвѣстныхъ памятникахъ | тып = | месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] | выдавецтва = Въ типографіи императорской академіи наукъ | год = 1867| выпуск = | том = I—XL| нумар = | старонкі = 5—10 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.radzima.org/be/gorad/kamyanec.html Камянец], [[Radzima.org]]
* [http://brestobl.com/gorod/centr/11.html Інфармацыя на старонцы BrestObl.com]
* [http://kamenets.by/ Камянец — Беларусь у лепшым выглядзе]{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20060104111357/http://rzecz-pospolita.com/kamieniec-litewski0.php3 Камянец — rzeczpospolita.com]
{{Навігацыйная група
|назоў = Камянец у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Камянецкі раён
|Берасьцейская вобласьць
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Берасьцейшчыны}}
[[Катэгорыя:Камянец| ]]
05silv6rtd4yvwog1hwr0b9o556urxx
2680360
2680359
2026-07-24T16:37:47Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680360
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Камянец
|Лацінка = Kamianiec
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Камянца
|Герб = Coat of Arms of Kamianiec, Belarus.svg
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1276
|Статус з =
|Магдэбурскае права = 26 чэрвеня 1503
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]]
|Раён = [[Камянецкі раён|Камянецкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 10
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 8360
|Год падліку колькасьці = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="belstat2018" />
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовыя індэксы = 225050, 225051
|СААТА =
|Выява = Вежа (Камянец).JPG
|Апісаньне выявы = [[Камянецкая вежа|Абарончая вежа]]
|Шырата градусаў = 52
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 15
|Даўгата градусаў = 23
|Даўгата хвілінаў = 49
|Даўгата сэкундаў = 10
|Пазыцыя подпісу на мапе = справа
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Камяне́ц'''<ref>{{Літаратура/СННП/Берасьцейская вобласьць|к}} [https://knihi.com/Jauhien_Rapanovic/Slounik_nazvau_nasielenych_punktau_Bresckaj_voblasci.html#65 С. 63].</ref>, '''Ка́менец'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} С. 160.</ref> — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Лясная (рака)|Лясной]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Камянецкі раён|Камянецкага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2018 год — 8360 чалавек<ref name="belstat2018" />. Знаходзіцца за 39 км ад [[Берасьце|Берасьця]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Жабінка]] (лінія [[Баранавічы]] — [[Берасьце]]); на аўтамабільнай дарозе [[Берасьце]] — [[Каменюкі]].
Камянец — [[Магдэбурскае права|магдэбурскае]] [[места]] [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыны]], старажытны замак [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Да нашага часу тут захаваўся выдатны помнік архітэктуры [[раманскі стыль|раманскага стылю]] — [[Камянецкая вежа|абарончая вежа]], найбольшая вышынёю і ступеньню захаванасьці сярод іншых будынкаў падобнага кшталту.
== Назва ==
[[Тапонім]] Камянец утварыўся ад мясцовай мураванай («каменнай») [[Камянецкая вежа|вежы]], вакол якой узьнікла паселішча<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі}} С. 152.</ref>.
У 1795—1940 гадох места мела афіцыйную назву ''Камянец [[Літва|Літоўскі]]'' (упамінаецца як ''Камянец Падляскі або Літоўскі'' яшчэ ў [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хроніцы літоўскай і жамойцкай]]<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 67.</ref>) дзеля адрозьненьня ад [[Камянец-Падольскі|Камянцу]] на [[Падольле|Падольлі]].
13 кастрычніка 1996 году жыхары [[Украіна|ўкраінскага]] [[Камень-Кашырскі|Каменя Кашырскага]] заўчасна адсьвяткавалі 800-гадовы [[юбілей]] свайго места, памылкова атаясаміўшы гістарычную назву ''Камень'' з Камянцом, які паводле некаторых зьвестак упершыню ўпамінаецца пад 1196 годам. То бок фактычна яны адзначылі юбілей Камянца<ref>Кравчук П. Книга рекордів Волині. — Любешів: «Ерудит», 2005. С. 12.</ref>.
== Гісторыя ==
=== Раньнія часы ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Камянец зьмяшчаецца ў [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]] і датуецца 1276 годам (у пэўных крыніцах<ref>[[Юры Чантурыя|Чантурыя Ю.]] [https://web.archive.org/web/20100324080509/http://knihi.com/spadcyna/spadcyna4.html Гарады і час] // {{Літаратура/Страчаная спадчына (2003)|к}}</ref> можна сустрэць больш раньняе памылковае датаваньне — 1196 год), калі князь валынскі [[Уладзімер Васількавіч|Ўладзімер Васількавіч]] заклаў тут [[Камянецкая вежа|мураваную вежу]]<ref name="evkl27">[[Валеры Грынявецкі|Грынявецкі В.]] Камянец // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 27.</ref>:
{{Цытата|…зруби город на пустом мъстъ, нарицаемъм Льстнъ, и нарече имя ему Каменець, зане бысть камена земля. Созда же въ нем столпъ каменъ высотою 17 саженей, подобенъ удивлению всъм зрящим на нъ|[[Іпацьеўскі летапіс]]}}
У 1289 годзе князь [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічын]]скі Юры Львовіч разбурыў [[Замак|горад]].
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
У 1366 годзе Камянец далучыўся да [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], дзе знаходзіўся ў валоданьні [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікіх князёў]]. Неаднаразова (у 1375, 1378 і 1379 гадох) места цярпела ад нападаў [[крыжакі|крыжакоў]]. У 1382—1383 гадох Камянец знаходзіўся пад уладай зяця [[Кейстут]]а, князя Януша Мазавецкага. У 1409 годзе кароль польскі Ягайла прыняў тут паслоў ад папы рымскага [[Аляксандар V (антыпапа)|Аляксандра V]]. У гэты час у месьце існаваў палац-замак.
Жыхары Камянца бралі актыўны ўдзел у [[Грунвальдзкая бітва|Грунвальдзкай бітве]]. У 1413 годзе места стала сталіцай [[Камянецкі павет|Камянецкага павету]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]], яно знаходзілася на гандлёвым шляху зь [[Берасьце|Берасьця]] ў [[Горадня|Горадню]] і з [[Кракаў|Кракава]] ў [[Вільня|Вільню]].
26 чэрвеня 1503 году вялікі князь [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] надаў Камянцу [[Магдэбурскае права]]<ref name="evkl27"/>, а ў 1524 годзе<ref name="evkl27"/> [[Жыгімонт Стары]] — герб: «''у срэбным полі чырвоны мур зь вежай за ім''»<ref>{{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў|}}</ref>. У 1520 годзе<ref name="evkl27"/> места ўвайшло ў склад [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], у 1565—1566 гадох згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай — у [[Берасьцейскі павет]] [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]].
У XVI стагодзьдзі ў Камянцы было 3—4 тыс. жыхароў. У XVII—XVIII стагодзьдзях тут існаваў замкава-палацавы комплекс, працавала тэкстыльная мануфактура [[Радзівілы|Радзівілаў]]. У [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] [[Маскоўскае княства|маскоўскія]] захопнікі спалілі места<ref name="evkl27"/>. З прычыны ўчыненых разбурэньняў у 1661 годзе [[сойм Рэчы Паспалітай]] вызваліў камянецкіх мяшчанаў ад усіх падаткаў тэрмінам на 4 гады. У 1673 годзе пры Васкрасенскай царкве заснавалі манастыр. У другой палове XVII ст. у Камянцы было 13 вуліцаў<ref name="evkl28">[[Валеры Грынявецкі|Грынявецкі В.]] Камянец // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 28.</ref>. У 1723 годзе тут збудавалі касьцёл. У 1726 годзе сярод вернікаў некалькіх парафіяў Камянецкага дэканату ўпаміналіся [[ліцьвіны]] або [[старалітва]]<ref>Constitutiones synodales diaecesis Luceoriensis & Brestensis. — Varsaviae, 1726. [https://books.google.by/books?id=hHenKM_DOXcC&pg=PP18&dq=%22stara+litwa%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjurujMrdb5AhUkMuwKHTrxBWk4KBDoAXoECAsQAg#v=onepage&q=%22stara%20litwa%22&f=false P. C1].</ref><ref>Historya Kościoła polskiego: Przez x. Melchiora Bulińskiego. T. 3. — Kraków, 1874. [https://books.google.by/books?id=Z9FgAAAAcAAJ&pg=PA266&dq=%22stara+litwa%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjurujMrdb5AhUkMuwKHTrxBWk4KBDoAXoECAgQAg#v=onepage&q=%22stara%20litwa%22&f=false S. 266].</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Камянец апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], дзе ўвайшоў у склад [[Берасьцейскі павет (Расейская імпэрыя)|Берасьцейскага павету]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]]. У сярэдзіне ХІХ стагодзьдзя ў месьце было 597 двароў. У канцы ХІХ стагодзьдзя ў Камянцы дзеялі царква, касьцёл і юдэйскі малітоўны дом. Паводле вынікаў перапісу 1897 году — 1186 будынкаў, працавалі лячэбніца і царкоўна-прыходзкая школа. На 1914 год працавала 7 дробных прадпрыемстваў.
За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў 1915 годзе Камянец занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].
<gallery caption="Старая графіка Камянца Літоўскага" widths=150 heights=150 class="center">
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1885).jpg|Вежа і места. В. Гразноў, 1885 г.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1850).jpg|Вежа і места. Невядомы мастак, сяр. XIX ст.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (N. Orda, 20.04.1876).jpg|Панарама места. [[Напалеон Орда|Н. Орда]], 20.04.1876 г.
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (N. Orda, 1877-83).jpg|Літаграфія з малюнка {{nowrap|Н. Орды}}, 1877—1883 гг.
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Kamianiec, Padrečnaja. Камянец, Падрэчная (N. Orda, 20.04.1876).jpg|Налева ўдалечыні сынагога. [[Напалеон Орда|Н. Орда]], 20.04.1876 г.
Kamianiec, Padrečnaja. Камянец, Падрэчная (A. Kühlewein, 1876).jpg|Паводле малюнку Н. Орды
Kamianiec, Vaskrasienskaja. Камянец, Васкрасенская (A. Budziłovič, 1864).jpg|Васкрасенская царква. А. Будзіловіч, 1864 г.
Kamianiec, Kaścielnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Камянец, Касьцельная, Сьвятых Пятра і Паўла (1927).jpg|Праект [[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|новага касьцёла]], 1927 г.
</gallery>
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Камянец абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Камянец апынуўся ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Берасьцейскім павеце [[Палескае ваяводзтва|Палескага ваяводзтва]]. У гэты час тут працавалі 3 лесапільні, вінакурня, цэх апрацоўкі аўчынаў, 2 маслабойні.
У 1939 годзе Камянец увайшоў у [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]], дзе ў 1940 годзе атрымаў афіцыйны статус [[Пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]] і стаў цэнтрам раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 23 чэрвеня 1941 да 22 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. 24 чэрвеня 1983 году Камянец зноў атрымаў статус [[горад|места]].
<gallery caption="Места на старых здымках" widths=150 heights=150 class="center">
Kamianieckaja vieža. Камянецкая вежа (1899).jpg|Вежа і мястэчка
Kamianiec, Carkoŭnaja, Symonaŭskaja. Камянец, Царкоўная, Сымонаўская (1903).jpg|Сымонаўская царква, замест якой збудавалі [[мураўёўкі|мураўёўку]]
Kamianiec, Vaskrasienskaja. Камянец, Васкрасенская (08.1916).jpg|Васкрасенская царква
Kamianiec, Kaścielnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Камянец, Касьцельная, Сьвятых Пятра і Паўла (1921).jpg|Стары касьцёл
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Kamianiec, Dalina, Kaplica. Камянец, Даліна, Капліца (1930-39).jpg|Могілкі. Капліца
Kamianieckaja synagoga. Камянецкая сынагога (1930) (2).jpg|Сынагога
Kamianiec, Školnaja. Камянец, Школьная (1930).jpg|Адкрыцьцё гімназіі
Kamianiec, Rynak. Камянец, Рынак (1901-39).jpg|На Рынку
</gallery>
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:10000
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1850 from:0 till:2900
bar:1878 from:0 till:6855
bar:1897 from:0 till:4600
bar:1921 from:0 till:2348
bar:1972 from:0 till:5100
bar:1991 from:0 till:8300
bar:1997 from:0 till:9400
bar:2004 from:0 till:8800
bar:2009 from:0 till:8447
bar:2018 from:0 till:8360
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1830 год — 927 муж., зь іх шляхты 4, духоўнага стану 5, мяшчанаў-юдэяў 738, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 176, жабракоў 14<ref>{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 412.</ref>; 1850 год — 2,9 тыс. чал.; 1878 год — 6855 чал., у тым ліку 5900 юдэяў<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|3к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/763 763].</ref>; 1893 год — 1640 чал.<ref>{{Літаратура/ЭСБЕ}}</ref>; 1897 год — 4,6 тыс. чал.<ref>[http://gerb.brestobl.com/kamen0.html Каменец (Камянец, Kamenets)], [http://gerb.brestobl.com Гербы Брестской области]</ref>
* '''XX стагодзьдзе''': 1921 год — 2348 чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 79.</ref>; 1972 год — 5,1 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя (3 выданьне)}}</ref>; 1991 год — 8,3 тыс. чал.; 1997 год — 9,4 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 78.</ref>; 1997 год — 9,3 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|7к}} С. 554.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 8,8 тыс. чал.; 2005 год — 8,7 тыс. чал.; 2006 год — 8,6 тыс. чал.; 2008 год — 8,5 тыс. чал.; 2009 год — 8447 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918174133/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-1.pdf Перепись населения — 2009. Брестская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2015 год — 8425 чал.<ref name="belstat2015">[https://web.archive.org/web/20150515134329/http://belstat.gov.by/uploads/bgd_files/1427878416014868.zip Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2016 год — 8405 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 8401 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 8360 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У Камянцы працуюць 2 агульнаадукацыйныя школы, [[гімназія]], музычная школа, 2 дашкольныя дзіцячыя ўстановы.
=== Мэдыцына ===
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляюць мескія лякарня і паліклініка.
=== Культура ===
Дзеюць 2 дамы культуры, клюб, кінатэатар, 2 бібліятэкі.
=== Спорт ===
Для правядзеньня спартовых мерапрыемстваў у Камянцы ёсьць стадыён «Колас», прыстасаваны да гульні ў [[футбол]] і правядзеньня лёгкаатлетычных спаборніцтваў, пляцоўкі для гульні ў [[баскетбол]] і [[валейбол]], месца для зімовага катка. Ёсьць павільён для настольных гульняў: [[настольны тэніс]], [[більярд]]. Пры стадыёне знаходзіцца адміністрацыйна-сацыяльны будынак з прыбіральнямі, апранальнямі, душавымі. Апроч таго, у Камянцы дзее фізкультурна-спартовы клюб, дзіцячая і моладзевая спартовая школа «Пушча», футбольны клюб «Камянец». Штогод праводзіцца каля 50 спартовых мерапрыемстваў.
== Забудова ==
=== Плян ===
У паўднёвай частцы Камянца сфармаваўся мікрараён, забудаваны 4—5-павярховымі жылымі дамамі. Аўтамагістраль Берасьце — Камянюкі падзяляе места на ўсходнюю і заходнюю часткі. Асновай яго плянавальнай структуры зьяўляецца няправільная радыяльная сетка вуліцаў. Галоўная вуліца — Берасьцейская (дзялянка аўтамабільнай дарогі Берасьце — Камянюкі). На ёй склаўся адміністрацыйна-грамадзкі цэнтар. Пэрспэктыву вул. Берасьцейскай замыкае сквэр і будынак сярэдняй школы № 1. Пераважае аднапавярховая індывідуальная забудова. Прамысловая зона знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 1 мая вуліца || '''Сьвіная''' вуліца <br> '''Паштовая''' вуліца <br> '''Сэнатарская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| 8 сакавіка вуліца || '''Жабінкаўская''' шаша <br> '''Шашэйная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 10 гадоў БССР вуліца || '''Судовая''' вуліца || Чырвонаармейская вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Гогаля вуліца || '''Палявая''' вуліца <br> '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Дзьмітрук вуліца || '''Ступічаўская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Дубовіка вуліца || '''Зялёная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Кузько вуліца || '''Палявая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Леванеўскага вуліца || '''Пасека''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Леніна вуліца || '''Рынак''' пляц || Пераца вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Матросава вуліца || '''Мурынка''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Набярэжная вуліца || '''Падрэчная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пагранічная вуліца || '''Беластоцкая''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піўненкі вуліца || '''Літоўская''' вуліца || Бэрка Ёсілевіча вуліца <br> Масьціцкага вуліца
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пралетарская вуліца || '''Смочая''' вуліца (паўночная частка) <br> '''Даліна''' вуліца (паўднёвая частка) ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Касьцельная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Хахракова вуліца || '''Новая''' вуліца || Паўднёвая вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Чкалава вуліца || '''Кобрынская''' вуліца<ref>Татаринов Ю. Города Беларуси в некоторых интересных исторических сведениях. Брестчина. — Минск, 2009.</ref> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Чырвонаармейская вуліца || '''Судовая''' вуліца ||
|}
З [[урбананіміка|урбананімічнай]] спадчыны Камянца да нашага часу гістарычную назву захавала толькі вуліца Берасьцейская. Тым часам гістарычныя Бажнічая, Гандлёвая, Глыбокая, Крывая, Могілкавая, Пахілая, Пярэсмык, Школьная і Замкавая вуліцы, Купальны заезд, Надрэчны праезд<ref>Мусевич Г. Каменцу 1720 лет. — Каменец, 1996.</ref> і Царкоўны пляц цяпер ня маюць афіцыйных назваў.
=== Мясцовасьці ===
Гістарычныя мясцовасьці Камянца: Замосты (Замлыны), Кладуча.
== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік прамысловых прадпрыемстваў Камянца
|-
|
* Сумеснае расейска-беларускае акцыянэрнае таварыства «Белавескія сыры»
* Камянецкая філія адкрытага акцыянэрнага таварыства «[[Савачкаў прадукт]]»
* Прыватнае нарыхтоўча-вытворчае гандлёва-ўнітарнае прадпрыемства «Камянецкі каапнарыхтпрамгандаль»
|}
== Транспарт ==
Праз Камянец праходзіць аўтамабільная дарога [[Берасьце]] — [[Каменюкі]] і чыгунка [[Высокае]] — [[Чаромха]], да Берасьця — каля 40 км.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Гимназия.JPG|міні|Камянецкая гімназія]]
=== Інфраструктура ===
Дзее філія Берасьцейскага абласнога краязнаўчага музэю — «Камянецкая вежа»<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>.
=== Славутасьці ===
* [[Камянецкая вежа|Абарончая вежа]] (1271—1288)
* Гімназія (1931)
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты)
* [[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]] (1925)
* Могілкі старыя каталіцкія (XVIII—XX стагодзьдзі)
* Сынагога
* [[Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка (Камянец)|Царква Сьвятога Сімяона]] (1914; [[мураўёўкі|мураўёўка]])
* Помнік Алексу (1985, ск. Аляксандар Лышчык<ref>[https://web.archive.org/web/20110106050449/http://www.stol-kam.na.by/p100.htm Па турыстычным маршруце. г. Камянец]{{ref-ru}}</ref>)
=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1723)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Камянца" widths=150 heights=150 class="center">
Камянецкая вежа.jpg|[[Камянецкая вежа|Вежа]]
Tower of Kamyanets 2011 6.JPG|Вежа і гімназія
Kamyanets002.jpg|[[Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка (Камянец)|Царква]]-[[мураўёўкі|мураўёўка]]
Сьвята-Сімяонаўская царква (Камянец) 02.jpg|Царква, інтэр’ер
</gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center">
Краявіды Камянца 02.jpg|[[Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Камянец)|Касьцёл]]
Краявіды Камянца 09.jpg|Могілкавая капліца
Kamianiec, vulica (1.08.2008).jpg|Старая камяніца
Kamianiec. Камянец (08.2008).jpg|Традыцыйная хата
</gallery>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|7}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}}
* {{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў}}
* {{Літаратура/ЭГБ|4}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|3}}
* {{Артыкул| аўтар = И. Срезневскаго. | загаловак = Каменецкая вежа. | арыгінал = | спасылка = https://archive.org/details/Sreznevskij1867/page/n11/mode/2up | мова = ru| адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = Свѣдѣнія и замѣтки о малоизвѣстныхъ и неизвѣстныхъ памятникахъ | тып = | месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] | выдавецтва = Въ типографіи императорской академіи наукъ | год = 1867| выпуск = | том = I—XL| нумар = | старонкі = 5—10 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.radzima.org/be/gorad/kamyanec.html Камянец], [[Radzima.org]]
* [http://brestobl.com/gorod/centr/11.html Інфармацыя на старонцы BrestObl.com]
* [http://kamenets.by/ Камянец — Беларусь у лепшым выглядзе]{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20060104111357/http://rzecz-pospolita.com/kamieniec-litewski0.php3 Камянец — rzeczpospolita.com]
{{Навігацыйная група
|назоў = Камянец у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Камянецкі раён
|Берасьцейская вобласьць
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Берасьцейшчыны}}
[[Катэгорыя:Камянец| ]]
2oe6wcrdcsqlmbi7ot5gddhr93bsnhr
Францішак Аляхновіч
0
5037
2680371
2640895
2026-07-24T18:00:18Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680371
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Імя = Францішак Аляхновіч
|Лацінка = Francišak Alachnovič
|Партрэт = Francišak_Alachnovič.jpg
|Памер =
|Апісаньне = Францішак Аляхновіч, 1921 год
|Імя пры нараджэньні =
|Псэўданімы = Я.Монвід; І.Монвід; Ю.Монвід<ref name=marakou/>
|Грамадзянства =
|Род дзейнасьці = [[драматург]], тэатральны дзяяч, публіцыст, [[Проза|празаік]]
|Гады актыўнасьці =
|Подпіс гербу = [[Ляліва|Герб Ляліва]]
|Герб = POL COA Leliwa.svg
|Род = [[Аляхновічы (род)|Аляхновічы]]
|Рэлігія = [[каталіцтва]]
|Напрамак =
|Мова = беларуская
|Жанр =
|Дэбют = «[[На Антокалі]]» (1905)
|Значныя творы = «[[У капцюрох ГПУ]]»
|Прэміі =
|Камунікат =
|Палічка = http://knihi.com/Francisak_Alachnovic/
|Сайт = [https://www.facebook.com/groups/1469655333565954 Старонка прысьвечаная аднаму са стваральнікаў беларускага тэатра драматургу, рэжысэру, артысту, рэдактару, мастаку, публіцысту Францішку Аляхновічу]
}}
{{Цёзкі}}
'''Франці́шак Ка́ралевіч Аляхно́віч''' (9 (21) сакавіка 1883, [[Вільня]] — 3 сакавіка 1944, [[Вільня]]) — [[беларусь|беларускі]] [[драматург]], тэатральны дзяяч, публіцыст і [[Проза|празаік]].
Яго аповесьць «[[У капцюрох ГПУ]]» — першы твор сусьветнай літаратуры, які апісвае жыцьцё ў сталінскім [[канцэнтрацыйны лягер|канцэнтрацыйным лягеры]] непасрэдна з погляду арыштанта.
П’есы Францішка Аляхновіча актыўна ставіліся аматарскімі і паўпрафэсійнымі калектывамі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]], [[Латвія|Латвіі]], [[Чэхія|Чэхіі]] і найбольш [[Беларускі трэці дзяржаўны тэатар|трупай Уладзіслава Галубка]]<ref name=en12/>. За плённую працу Францішка Аляхновіча на ніве тэатру яшчэ пры жыцьці яму прысвоілі званьне «бацькі навейшай беларускай драматургіі»<ref>{{Кніга|аўтар = [[Ігнат Дварчанін|Дварчанін І.]]|загаловак = Хрэстаматыя новай беларускай літаратуры|месца = Вільня|год = 1927|старонкі = 462}}</ref>.
== Сям’я ==
18 красавіка 1882 году Караль Аляхновіч, маючы 29 гадоў, ажаніўся з шляхцянкай Марыяй з Марковічаў. Злучыў іх шлюбам ксёндз Раман Казлоўскі ў [[Касьцёл Сьвятой Тэрэзы (Вільня)|касьцёле Сьвятой Тэрэзы]] на Вострабрамскай вуліцы<ref name=":0">{{Артыкул|загаловак=Народжаны ля Вострай Брамы|нумар=33 (1420)|аўтар=[[Зьміцер Юркевіч|Юркевіч, Зьм]].|мова=be|год=17.08.2019 - 24.08.2019|спасылка=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=16406&mode=print|выданьне=[[Культура (газэта)|Культура]]}}</ref>.
Маці Марыя з Марковічаў (памылкова<ref name=":0" /> ў некаторых выданьнях<ref name="gpu5">{{Кніга|аўтар=Аляхновіч Ф.|частка=Бо лёс быў наш — мук доўгі, вечны шлях…|загаловак=У капцюрох ГПУ: аповесць|адказны=Укладаньне: А. У. Жынкіна, Ю. Р. Чудзіна; Прадм. А. В. Бяляцкага; Паслясл.А. А. Дышлевіча|месца=Мн.|выдавецтва=[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год=1994|старонкі=5|старонак=238|сэрыя=|isbn=5-340-01311-1|наклад=9000}}</ref> — з Наркевічаў) памерла на 75 годзе жыцьця, па сьмерці мужа ажанілася на савецкім службоўцу з прозьвішчам Клім.
Бацька, Караль Іванавіч Аляхновіч, нашчадак зьбяднелага шляхетнага роду з-пад [[Радашкавічы|Радашкавічаў]] быў прафэсійным скрыпачом і працаваў у розных віленскіх тэатральных аркестрах<ref>{{Кніга||загаловак=Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ|адказны=І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча|выданьне=2-е выд., дапрац.|месца=Мн.|выдавецтва=Выш. шк.|год=1998|старонкі=535|старонак=560|isbn=985-06-0304-6|наклад=7000}}</ref>.
Меў стрыечнага брата [[Францішак Умястоўскі|Францішка Ўмястоўскага]]<ref name=":1" />.
Кумамі Францішка сталі Рафаіл Ягела і Людвіка Марковіч (удава). Асіставалі на хросце Юльян Бурбекл і Юзэфа Аляхновіч (дзеўка, як зазначана ў дакумэнце)<ref name=":0" />.
== Біяграфія ==
=== Маленства ===
Нарадзіўся 21 (9-га па старым стылі) 1883 году ў [[Вільня|Вільні]]. Праз 12 дзён адбыўся хрост.<ref name=":0" />. Упершыню бацька ўзяў Францішка на спэктакль, калі таму было ўсяго пяць гадоў<ref>{{Кніга|аўтар =Марціновіч А.|частка = Хто ж ён, Францішак Аляхновіч|загаловак = Сувязь: Літ.-крытыч. арт.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 4|старонак = 253|сэрыя = |isbn = 5-340-01389-8|наклад = }}</ref>. Раньняе знаёмства з тэатральнымі падмосткамі абумовіла шчырае захапленьне юнака тэатральнай справай, што ў выніку перарасло ў сталае жаданьне Францішка стаць акторам. Зрэшты, гэтае захапленьне стала крыніцай і першых юнацкіх непрыемнасьцяў. Усё, што было па-за тэатральным мастацтвам, не цікавіла юнага Францішка і ў выніку перашкодзіла яму атрымаць сыстэмную агульную адукацыю (за хранічную непасьпяховасьць ён быў выключаны з 5 клясы Віленскай гімназіі, таксама няўдала скончыў навучаньне ў Віленскай хіміка-тэхнічнай школе)<ref name=s536>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ|арыгінал = |спасылка = |адказны = І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча|выданьне = 2-е выд., дапрац.|месца = Мн.|выдавецтва = Выш. шк.|год = 1998|том = |старонкі = 536|старонак = 560|сэрыя = |isbn = 985-06-0304-6|наклад = 7000}}</ref>.
Цікавым фактам зьяўляецца тое, што юны Францішак, яшчэ будучы вучнем Віленскай гімназіі, спатыкаўся з старэйшым за яго на тры клясы [[Фэлікс Дзяржынскі|Фэліксам Дзяржынскім]], які пазьней працаваў рэпэтытарам у сваякоў будучага драматурга ў маёнтку Борце, недалёка ад Вільні<ref name=sol>{{Спасылка | аўтар = Руслан Горбачев| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 траўня 2011| url = http://gazetaby.com/index.php?sn_nid=36762&sn_cat=32| загаловак = Бегство от смерти Франтишка Алехновича| фармат = | назва праекту = | выдавец = Салідарнасьць| дата = {{ЛЯКАЛЬНЫ_ДЗЕНЬ}} {{НАЗВА_ЛЯКАЛЬНАГА_МЕСЯЦА_Ў_РОДНЫМ_СКЛОНЕ}} {{LOCALYEAR}} | мова = ru| камэнтар = }}</ref>.
=== Адукацыя ===
Бацькі ўжо не пярэчылі Францішку паступіць у Кракаўскую драматычную школу. Да самога [[Кракаў|Кракава]] ён дабіраўся праз прыгранічнае мястэчка [[Дуброва Беластоцкая|Дамброва]] пад выдумленым імем «Андрэй Кулеша». Прыгранічныя жыхары мястэчка мелі права чатыры разы ў год браць «пшэпуску» на выезд за граніцу. 19-гадовы Францішак у прывакзальным шынку зьвярнуўся па дапамогу да нейкага Кулешы, які выставіў будучага драматурга за свайго пляменьніка і дапамог яму атрымаць пропуск на імя 25-гадовага Андрэя Кулешы<ref name=gpu1819>{{Кніга|аўтар = Аляхновіч Ф.|частка = Замест аўтабіяграфіі — крыху ўспамінаў|загаловак = У капцюрох ГПУ: аповесць|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладаньне: А. У. Жынкіна, Ю. Р. Чудзіна; Прадм. А. В. Бяляцкага; Паслясл.А. А. Дышлевіча|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 18—19|старонак = 238|сэрыя = |isbn = 5-340-01311-1|наклад = 9000}}</ref>.
Па прыбыцьці ў Кракаў быў вымушаны перасядзець год вольным слухачом на гісторыка-літаратурным факультэце [[Ягелонскі ўнівэрсытэт|Ягелонскага ўнівэрсытэту]] праз адсутнасьць у школе набору на 1903/04 год<ref name=s536/>.
Увосені 1904 году перабіраецца ў [[Варшава|Варшаву]], дзе паступае ў Драматычную школу пры Музычным таварыстве, якую сканчвае ў 1907 годзе. Пазьней толькі год папрацаваўшы акторам аднаго з польскіх вандроўных тэатраў, вяртаецца назад у Вільню і вырашае прысьвяціць сябе [[журналістыка|журналістыцы]]. Імаверна, з прычыны расчараваньня руціннасьцю і несамавітасьцю правінцыйнага тэатру<ref name=s536/>. З 1908 году ў [[Вільня|Вільні]]<ref name=en12>{{Кніга|аўтар = Сабалеўскі, А.В.|частка = Аляхновіч Францішак Каралевіч|загаловак = Тэатральная Беларусь: Энцыклапедыя: У 2 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны = Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = |год = 2002|том = 1|старонкі = 35|старонак = 568|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Спачатку ён працуе рэпартэрам у віленскіх газэтах, а потым выдае гумарыстычны часопіс на польскай мове «Пэркунас».
=== Беларускі асяродак ===
[[Файл:Alakhnovich1.jpg|міні|300пкс|Вясельле [[Францішак Умястоўскі|Францішка Ўмястоўскага]]. Францішак Аляхновіч стаіць першы справа.]]
На гэты час прыпадае збліжэньне Францішка Аляхновіча з актывістамі асяродку «[[Наша Ніва|Нашай Нівы]]», што прадвызначыла ягоную ролю ў беларускім нацыянальным руху.
У канцы студзеня 1910 году Францішак Аляхновіч разам з [[Ігнат Буйніцкі|Ігнатам Буйніцкім]] і [[Аляксандар Бурбіс|Аляксандрам Бурбісам]] рэжысуе пастаноўку перакладзенай з украінскай мовы на беларускую аднаактавай п’есы М. Крапіўніцкага «Па рэвізіі», адначасова выконваючы і ролю актора<ref name=art1>{{Артыкул|аўтар=Уладзімір Ковель.|загаловак=Камедыі з мяшчанскага жыцця. Станаўленне Францішка Аляхновіча як драматурга|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае Слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1998|выпуск=|том=|нумар=9|старонкі=31|issn=0234-1360}}</ref>. Гэта быў [[Першая беларуская вечарынка ў Вільні|першы беларускамоўны спэктакль у Вільні]]. Ён меў сэнсацыйны посьпех<ref name=s536/>.
=== Лукішкі ===
Неўзабаве пасьля гучнай тэатральнай пастаноўкі, рэдагуючы гумарыстычны тыднёвік «Пэркунас», Францішак Аляхновіч надрукаваў залішне крамольны артыкул, па якім яго абвінавачваюць у «стремлении к ниспровержению существующего строя» ды ў «возложении хулы на бесплотные силы небесные»<ref name=gpu22>{{Кніга|аўтар = Аляхновіч Ф.|частка = Замест аўтабіяграфіі — крыху ўспамінаў|загаловак = У капцюрох ГПУ: аповесць|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладаньне: А. У. Жынкіна, Ю. Р. Чудзіна; Прадм. А. В. Бяляцкага; Паслясл.А. А. Дышлевіча|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 22|старонак = 238|сэрыя = |isbn = 5-340-01311-1|наклад = 9000}}</ref>.
Атрымаўшы позву ў суд, Ф. Аляхновіч туды не зьяўляецца, а ўцякае ў Галіччыну, дзе ў [[Львоў|Львове]] і [[Кракаў|Кракаве]] пад псэўданімам «Юры Монвід», якім будзе пазьней падпісваць свае творы, іграе ў розных польскіх тэатрах. Разьлічваючы на абвешчаную ў сувязі з 300-годзьдзем дома Раманавых амністыю, ён вяртаецца ў 1913 году на радзіму, але пазьбегнуць судовай адказнасьці не ўдаецца<ref name=main>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://belsoch.org/?pg=biograph&bio=26| загаловак = Францішак Аляхновіч| фармат = | назва праекту = | выдавец = belsoch.org| дата = {{ЛЯКАЛЬНЫ_ДЗЕНЬ}} {{НАЗВА_ЛЯКАЛЬНАГА_МЕСЯЦА_Ў_РОДНЫМ_СКЛОНЕ}} {{LOCALYEAR}} | мова = | камэнтар = }}</ref>. Яму даравалася зьневажаньне толькі «сіл зямных», а за зьнявагу «сіл нябесных» трэба было адседзець год у [[Лукіская турма|Лукішках]]<ref name=s537>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ|арыгінал = |спасылка = |адказны = І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча|выданьне = 2-е выд., дапрац.|месца = Мн.|выдавецтва = Выш. шк.|год = 1998|том = |старонкі = 537|старонак = 560|сэрыя = |isbn = 985-06-0304-6|наклад = 7000}}</ref>. У астрозе Аляхновіч пачынае пісаць свой першы сцэнічны твор — камэдыю «[[На Антокалі]]», спачатку па-польску, а пасьля турмы, у 1915 годзе, перарабляе яе і перакладае на беларускую мову<ref name=main/>. Камэдыя пабачыла сьвет на старонках віленскай газэты «[[Гоман (1916)|Гоман]]».
=== Першая сусьветная вайна ===
[[Файл:Alakhnovich2.jpg|міні|Францішак Аляхновіч, 1914 год. Здымак [[Ян Булгак|Яна Булгака]]]]
Заканчэньне тэрміну пакараньня Францішка супала з пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. Аўтар працаваў маляром, пажарнікам, кантралёрам электрасетак і адказным рэдактарам за «лацінскія» нумары «Гомана».
Віленскі пэрыяд тэатральнай дзейнасьці 1916—1918 гг. быў для Ф. Аляхновіча вельмі плённым. У пачатку 1916 году ў Вільні арганізоўвае тэатральны гурток [[Беларуская драматычная дружына]]<ref name=en12/>, сіламі якога 15 кастрычніка й 5 лістапада 1916 году ставіцца беларускі спэктаклі па матывах «Хама», з жыцьця вёскі «У зімовы вечар» і камэдыі «Міхалка» [[Эліза Ажэшка|Элізы Ажэшкі]]<ref>{{Артыкул| аўтар =—т. | загаловак =«Хам». (Думкі і ўражэньня с спэктаклю).| спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2102/5152-1916-72.pdf?sequence=72&isAllowed=y| мова = | выданьне =[[Гоман (1916)|Гоман]] | тып =газэта | год =1916, 20 кастрычніка | том = | нумар =72 | старонкі =3| issn = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар =A.| загаловак =«U Zimowy wieczar».| спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2102/5152-1916-78.pdf?sequence=78&isAllowed=y| мова = | выданьне =[[Гоман (1916)|Homan]] | тып =hazeta | год =1916, 10 listapada | том = | нумар =78 | старонкі =3| issn = }}</ref><ref name=art2>{{артыкул|аўтар=Уладзімір Ковель.|загаловак=Камедыі з мяшчанскага жыцця. Станаўленне Францішка Аляхновіча як драматурга|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае Слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1998|выпуск=|том=|нумар=9|старонкі=36|issn=0234-1360}}</ref>. 26 сьнежня 1916 году ажыцьцяўляецца пастаноўка п’есы «[[На Антокалі]]»<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак =«Na Antokali». (Da pierszaj pastanouki 26-XII-1916)| спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2102/5152-1916-92.pdf?sequence=92&isAllowed=y| мова = | выданьне =[[Гоман (1916)|Homan]] | тып =hayeta | год =1916, 29 śnieżnia | том = | нумар =92 | старонкі =2, 3| issn = }}</ref><ref name=s537/>. З гэтага часу спэктаклі драматычнага гуртка становяцца рэгулярнымі, і аб ім пачынаюць гаварыць, як пра тэатар Францішка Аляхновіча<ref name=art2/>.
Адкрываючы тэатральны сэзон 1917 году, Ф. Аляхновіч бярэцца за напісаньне п’есаў, якія б адпавядалі запатрабаваньням часу — уздыму нацыянальнай самасьвядомасьці. Аўтар стварае пяць п’ес: «Бутрым Няміра» (некаторыя крыніцы датуюць яе 1916 годам<ref name=s537/>), «Базылішка», «У лясным гушчары», «Кветка-папараць» і «[[Калісь]]». Таксама піша шматлікія празаічныя творы, сярод якіх вылучаецца аповесьць спавядальнага характару «Пісьмы да яе»<ref name=art2/>.
Пры ўсёй ахвярнасьці сваёй справе, пісьменьнік сутыкаецца зь вялікімі матэрыяльнымі цяжкасьцямі. Ратуючыся ад голаду, аўтар перабіраецца ў Чорны Бор пад Вільняю, дзе працуе настаўнікам у беларускім дзіцячым прытулку «Золак»<ref name=s537/>, які арганізаваў «[[Камітэт помачы пацярпелым ад вайны]]» братоў Луцкевічаў. Тут Францішак Аляхновіч стварыў дзьве дзіцячыя п’есы: казку «У лясным гушчары» і інсцэніроўку па паэмах [[Канстанцыя Буйло|Канстанцыі Буйло]] і [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «Папараць-кветка». Акрамя таго, ім была напісана тут п’еса «[[Калісь]]», зь якою ў творчасьць аўтар ўвайшла тэма, не зусім для яго характэрная, — тэма рэвалюцыі<ref name=art2/>.
==== Менск ====
У чэрвені 1918 году пераапрануты фурманам Францішак Аляхновіч скіроўваецца ў [[Менск]], дзе ў гэты час актыўна працавала трупа Беларускага дзяржаўнага тэатру (будучы [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]]) рэарганізаванага з закладзенага ў траўні 1917 году [[Першае таварыства беларускае драмы і камэдыі|Першага таварыства беларускай драмы і камэдыі]]. Паводле словаў [[Максім Гарэцкі|Максіма Гарэцкага]]:
{{пачатак цытаты}}
Дачуўшыся аб шырокай беларускай рабоце ў Менску, Аляхновіч безь нямецкага пропуска, пехатою, бяз грошай у кішэні пусьціўся ў дарогу. Пераапрануўшыся фурманам, ён зь нейкімі засьцянковымі шляхцянкамі перабраўся празь лінію старога фронту (каля Маладэчна) і, абарваны, босы, з ранамі на нагах, пасьля васьмідзённага падарожжа прайшоў у Менск<ref name=who8>{{Кніга|аўтар =Марціновіч А.|частка = Хто ж ён, Францішак Аляхновіч|загаловак = Сувязь: Літ.-крытыч. арт.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 8|старонак = 253|сэрыя = |isbn = 5-340-01389-8|наклад = }}</ref>
{{канец цытаты}}
Для сваёй першай пастаноўкі ў [[Менск]]у Аляхновіч абраў гістарычную драму «Бутрым Няміра», якая ўжо ішла ў Вільні і атрымала самыя лепшыя водгукі<ref name=main/>. Ролю Няміры выканаў сам аўтар<ref name=s537/>. З гэтай нагоды беларускі літаратар [[Зьмітрок Бядуля]] пісаў:
{{пачатак цытаты}}
Першы раз, можна сказаць, у Менску публіка бачыла ў беларускім тэатры праўдзівае штукарства, вытрыманае перш-наперш у самой рэчы, потым у ігры і дэкарацыі. Гэтай штукай п. Аляхновіча можна шчыра віншаваць<ref>{{артыкул|аўтар=[[Зьмітрок Бядуля]]|загаловак=Беларускі Народны Тэатр|арыгінал=|спасылка=https://kamunikat.org/?pubid=46031|аўтар выданьня=|выданьне=[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі шлях]]|тып=|месца=Менск|выдавецтва=|год=1918, 17 ліпеня|выпуск=|том=|нумар=91|старонкі=2|isbn=}}</ref>.
{{канец цытаты|крыніца=[[Зьмітрок Бядуля]]}}
Аўтар арганізоўвае ўласную трупу. Сёлета Францішак Аляхновіч ладзіць дзьве прэм’еры паводле сваіх новых п’есаў: камэдыі «[[Чорт і Баба]]» (1918) і трохактавай драме «[[Страхі жыцьця]]» (1918), якая сьведчыла аб звароце драматурга да новай для яго тэмы — тэмы інтэлігенцыі<ref name=main/>.
=== Савецка-польская вайна ===
З канцом [[Першая сусьветная вайна#Беларусь у гады вайны|нямецкай акупацыі]] і ўсталяваньнем на Беларусі [[Гісторыя БССР|савецкай улады]] ў Менску арганізуецца Беларускі пралетарскі тэатар (Ф. Аляхновіч — дырэктар, [[Фларыян Ждановіч|Ф. Ждановіч]] — рэжысэр), які ў хуткім часе мяняе назву на «Беларускі савецкі тэатар»<ref name=main/>. Пазьней аўтар у сваёй кнізе «[[Беларускі тэатар]]» успамінаў:
{{пачатак цытаты}}
Тэатральная работа пачынаецца з шырокім размахам. Спэктаклі ідуць па 3—4 у тыдзень. Праца кіпіць… Камісарыят народнай асьветы багата субсыдуе тэатар. Артысты з матэрыяльнага боку забясьпечаныя. Рэпэртуар узбагачаецца новымі творамі<ref name=main/>.
{{канец цытаты|крыніца=Францішак Аляхновіч. «[[Беларускі тэатар]]», (1924)}}
Празь недахоп сцэнічных кадраў увесну 1919 году Ф. Аляхновіч выяжджае ў Вільню. Па сумяшчальніцтве выдае часопіс [[Беларускае жыцьцё (1919)|«Беларускае жыцьцё»]], супрацоўнічае з рэдакцыямі «[[Грамадзянін (1919)|Грамадзяніна]]» і «[[Рунь (1920)|Руні]]»<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Kronika. Biełaruski teatr.| спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2354/225134-1919-16.pdf?sequence=12&isAllowed=y| выданьне = [[Грамадзянін (1919)|Hramadzianin]] | тып = газэта | год = 1919, 11 sakawika | том = | нумар = 16 | старонкі = 4 | issn = }}</ref><ref name=s538>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ|арыгінал = |спасылка = |адказны = І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча|выданьне = 2-е выд., дапрац.|месца = Мн.|выдавецтва = Выш. шк.|год = 1998|том = |старонкі = 538|старонак = 560|сэрыя = |isbn = 985-06-0304-6|наклад = 7000}}</ref>. Аўтар знаходзіць сваю былую трупу і пачынае зь ёю ставіць спэктаклі, нават хоча арганізаваць дзяржаўны тэатар і ў Вільні, але [[польска-савецкая вайна]] перашкодзіла ажыцьцяўленьні яго намераў. У красавіку 1919 году палякі захопліваюць горад<ref name=main/>. З пачаткам уварваньня Францішак Аляхновіч дапамагае [[Максім Гарэцкі|Максіму Гарэцкаму]], схаваўшы яго на сваёй кватэры на Маставой вуліцы<ref>[[Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М.]]. Смаленск — Менск — Вільня // {{Кніга|аўтар = [[Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М.]]|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мінск|выдавецтва = Маст. літ.|год = 1990|том = |старонкі = 292|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пісьменьнікі мяркуюцца наконт уцёкаў зь Вільні, але вырашаюць застацца.
Нягледзячы на перашкоды акупацыі аўтар сканчае п’есу «Дзядзька Якуб», дапрацоўвае камэдыю «Птушка шчасьця», друкуе вялікі артыкул «[[Тэатар на вёсцы]]», піша вершы і апавяданьні. Новая п’еса «Дзядзька Якуб» зьяўляецца на старонках газэты «[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]]», якая зь сьнежня 1919 году будзе выдавацца ў Менску<ref name=main/>. Яшчэ паводле рукапісу ставіцца камэдыя «[[Птушка шчасьця]]», канчатковы варыянт якой быў зроблены драматургам у пачатку 1920 году, як і сцэнічны абразок «[[Лес шуміць]]» (паводле апавяданьня У. Караленкі «Палеская легенда»).
==== Менск ====
[[Файл:HakubokAlachnovich.jpg|міні|280пкс|Францішак Аляхновіч (леваруч) і [[Уладзіслаў Галубок|Ўладзіслаў Галубок]] (праваруч) у 1918 годзе ў Менску]]
[[Файл:Belarusian writers 1920.jpg|міні|280пкс|Група беларускіх пісьменьнікаў: Францішак Аляхновіч — першы зьлева ў ніжнім шэрагу, [[Янка Купала]] — першы справа.<br />Травень-чэрвень 1920, [[Менск]]. <small>Імаверна, што гэта адзін з здымкаў супрацоўнікаў і актыўных карэспандэнтаў часопіса «Рунь», пасьля выхаду апошняга (10-га) яго нумара.</small><ref>Вячаслаў Ракіцкі. Пачатак нашага тэатразнаўства // Спадчына. — Мн.: 1991. — № 1. — С. 33.</ref>]]
У другой палове лістапада 1919 году Ф. Аляхновіч і некаторыя артысты, якія працавалі ў Вільні, вяртаюцца ў акупаваны польскімі легіянэрамі Менск<ref>{{Артыкул| аўтар =| загаловак =Беларускі тэатр.| спасылка =https://kamunikat.org/?pubid=49061 | мова = | выданьне =[[Беларусь (1919, Менск)|Беларусь]] | тып =газэта | год =1919, 18 лістапада | том = | нумар =25 (52) | старонкі =4 | issn = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар =[[Міхась Мялешка|N]].| загаловак =Беларускі тэатр.| спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2305/219215-1920-1.pdf?sequence=23&isAllowed=y | мова = | выданьне =[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]] | тып =ілюстраваная часопісь | год =1920, 19 студня | том = | нумар =1 (23) | старонкі =5 }}</ref><ref name=s538/>. Ужо ў канцы гэтага месяца адбываецца сход [[Першае таварыства беларускае драмы і камэдыі|Таварыства беларускай драмы і камэдыі]], на якім была прынята пастанова аб распачынаньні працы. Такім чынам арганізаваўся Менскі гарадзкі тэатар пад кіраўніцтвам Ф. Аляхновіча. Рэжысэрам быў зноў выбраны [[Фларыян Ждановіч|Ф. Ждановіч]]. Гэты тэатар праіснаваў да жніўня 1920 году, а калі канчаткова ўсталявалася савецкая ўлада, то на яго аснове ўзьнік Беларускі дзяржаўны тэатар — БДТ-I (цяпер — [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]])<ref name=main/>.
У сваёй манаграфіі аб нацыянальным тэатры Аляхновіч пісаў аб падтрымцы яго трупы польскай уладай, напрыклад аб атрыманьні субсыдыяў, аднак у той жа час, акупацыйная адміністрацыя перашкаджала ставіць «Паўлінку» і «Раскіданае гняздо» Я. Купалы, «Моднага шляхцюка» [[Карусь Каганец|К. Каганца]]. Пад забаронай знаходзіліся і п’есы Ф. Аляхновіча — «[[Калісь]]» і «[[Бутрым Няміра]]»<ref name=main/>.
У сьнежні 1919 году аўтар піша драму ў трох актах «[[Цені (п’еса)|Цені]]»<ref name=main/>. Да менскага пэрыяду дзейнасьці адносіцца таксама зьяўленьне ў творчасьці Ф. Аляхновіча п’есы «Заручыны Паўлінкі»<ref name=s538/>.
==== Вільня ====
У ліпені 1920 году разам з адступаючымі польскімі войскам Ф. Аляхновіч вяртаецца ў Вільню. Па прыбыцьці працаваў ў розных пэрыядычных выданьнях і займаўся арганізацыяй трупы, у красавіку 1921—1923 рэдагаваў газэту «[[Беларускі звон (1921)|Беларускі звон]]»<ref name=s538/>, у першым нумары якой і была апублікаваная яго новая п’еса «[[Няскончаная драма]]»<ref name=main/>.
Для свайго першага спэктаклю новая трупа Аляхновіча выбрала «Птушку шчасьця». А сьледам за «Птушкай шчасьця» Аляхновіч ставіць яшчэ адну прэм’еру — «Паўлінку» Я. Купалы, якая ішла з аўтарскім дадаткам, трэцім актам пад назвай «Заручыны Паўлінкі», які ўяўляў нібыта разьвязку сюжэта купалавай п’есы<ref name=main/>. Некаторыя дасьледнікі адзначаюць, што гэтая спроба аказалася ня вельмі карэктнай з этычнага боку і не зусім удалай паводле мастацкіх вынікаў<ref name=s538/>.
Улетку 1921 году разьязному тэатру Аляхновіча польскія ўлады дазволілі выступаць у правінцыі<ref name=main/>, што дагэтуль рашуча забаранялася<ref name=s538/>. Трупа накіравалася ў [[Ліда|Ліду]]. Праз год артысты зноў аб’ехалі шэраг беларускіх мястэчак: [[Ашмяны]], [[Радашкавічы]], [[Вялейка|Вялейку]] і інш<ref name=main/>. Адзін за адным аўтар заканчвае яшчэ два драматычныя творы: «[[Шчасьлівы муж]]» (1921) і «Пан міністар» (1922).
За 1923 год Аляхновіч не напісаў аніводнай п’есы, але актыўна працаваў у друку і тэатры. Для польскіх газэт «Kurjer Wileński» і «[[Przegląd Wileński]]» перакладаў творы беларускіх аўтараў, рэзка выступаў у друку супраць уціску [[Нацыянальная меншасьць|нацыянальных меншасьцяў]], за што адсядзеў некалькі дзён у [[Лукіская турма|Лукішках]]. У 1924 годзе Таварыствам драматычнай майстроўні была пастаўлена аляхновічаўская драма «[[Манька]]», якая атрымала новую назву — «Дрыгва».
=== Пераезд у БССР і арышт ===
[[Файл:Alakhnovich3.jpg|міні|Сыны Францішка Аляхновіча Юрка (справа) і Казік (зьлева) падчас ягонай ссылкі на Салавецкіх астравах (1927—1933)]]
Посьпехі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|савецкай Беларусі]] ў галіне культурнага адраджэньня нацыі вельмі зацікавілі Ф. Аляхновіча. У 1922 годзе ён беспасьпяхова спрабаваў сустрэцца зь беларускай культурна-выдавецкай місіяй на чале зь [[Зьміцер Жылуновіч|Цішкам Гартным]] у [[Бэрлін]]е, пазьней стаў настойліва шукаць кантактаў зь Менскам. Пра гэта ў сваіх успамінах ён пазьней напіша:
{|
|-
|
{{пачатак цытаты}}
1922-гі год. Хачу ехаць у Бэрлін. Паеду праз [[Коўна|Коўню]], бо туды эміграваў наш беларускі Ўрад. Там мне дапамогуць атрымаць пашпарт.
У Бэрліне сядзіць [[Зьміцер Жылуновіч|З. Жылуновіч]], якому даручана выдавецтва беларускіх аўтараў. Я чуў, што і маё нешта будзе друкавацца.
{{канец цытаты}}
|}
Скончыліся гэтыя захады запрашэньнем на Акадэмічную канфэрэнцыю па рэформе беларускага правапісу<ref name=s539/>. Нарэшце ў сярэдзіне лістапада 1926 году Ф. Аляхновіч выехаў у сталіцу Беларусі.
Узровень разьвіцьця навукі і адукацыі на Беларусі зрабіў вельмі моцнае ўражаньне на пісьменьніка. Узровень Беларускага дзяржаўнага тэатру ([[БДТ-I]]), які працаваў у Менску, і [[БДТ-ІІ]], які толькі што адкрыўся ў [[Віцебск]]у, проста ашаламіў<ref name=s539/>.
Ф. Аляхновіча прызначаюць на пасаду літаратурнага кіраўніка Другога дзяржаўнага тэатра ў Віцебску. Пасада не была штатная, меліся плаціць толькі за п’есы. Захаваўся ліст М. Гарэцкага да дасьледніка беларускай літаратуры Л. Клейнбарта, у якім паведамляецца аб новай п’есе Аляхновіча «На крэсах», якую драматург здаў Другому дзяржаўнаму тэатру. П’еса не захавалася<ref>Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 1. 1901—1920 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т. літ. імя. Я. Купалы. — 2-е выд. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 353. — 583 с.</ref>.
23 сьнежня 1926 году пісьменьнік атрымлівае статус грамадзяніна БССР, а ўжо 1 студзеня 1927 году<ref name=s539/> апынаецца ў ізалятары менскай турмы. Яму інкрымінуюць шпіянаж на карысьць буржуазнай Польшчы. У сьледчай справе Ф. Аляхновіча захаваўся напісаны да Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта зварот, пад якім падпісаліся [[Янка Купала]], [[Якуб Колас]], [[Максім Гарэцкі]], [[Зьмітрок Бядуля]], [[Алесь Гурло]] і інш. Аднак пісьменьнік атрымаў 10 гадоў катаргі на Салавецкіх астравах (першы год адпрацаваў на востраве Мяч насупраць карэльскага мястэчка Колежма)<ref name=main/>. Удзельнічаў у самадзейным тэатры, арганізаваным вязьнямі [[Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня|Салавецкага лягеру]].
У пачатку восені 1933 году дзякуючы намаганьням ваяводзкага лекара Адольфа Наркевіча<ref name=niva>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1 сакавіка 2008| url = https://nn.by/?c=ar&i=15434| загаловак = Аляхнавічаняты| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Наша Ніва]]| дата доступу = 18 сьнежня 2018 | мова = | камэнтар = }}</ref> быў абменены ля межавай станцыі Коласава<ref>{{артыкул|аўтар=Галоўка, С.|загаловак=Абмен палітвязняў на станцыі Коласава. Перапляценні лёсаў Браніслава Тарашкевіча і Францішка Аляхновіча|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=2001|год=|выпуск=|том=|нумар=11|старонкі=105—109|isbn=}}</ref> на арыштаванага ў Польшчы беларускага палітыка і філёляга [[Браніслаў Тарашкевіч|Браніслава Тарашкевіча]] — лідэра [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]]. Сустрэўшыся на памежным мастку, яны прыўзьнялі капелюшы<ref name=gpu9>{{Кніга|аўтар = Аляхновіч Ф.|частка = Бо лёс быў наш — мук доўгі, вечны шлях…|загаловак = У капцюрох ГПУ: аповесць|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладаньне: А. У. Жынкіна, Ю. Р. Чудзіна; Прадм. А. В. Бяляцкага; Паслясл.А. А. Дышлевіча|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 9|старонак = 238|сэрыя = |isbn = 5-340-01311-1|наклад = 9000}}</ref>. Знаходжаньне ў савецкім лягеры моцна адбілася на пісьменьніку: ён часта пакутаваў ад начных кашмараў, што выяўлялася ў енках і стогне ў часе сну<ref name=str1>{{артыкул|аўтар=Юр. Монвід (Францішак Аляхновіч)|загаловак=Страшны год (успаміны нядаўніх дзён)|арыгінал=|спасылка=http://arche.bymedia.net/2-1999/monv1299.html|аўтар выданьня=|выданьне=[[ARCHE Пачатак]]|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1999|выпуск=|том=|нумар=2|старонкі=|isbn=}}</ref>.
=== Вяртаньне ў Вільню ===
[[Файл:Img366.jpg|міні|Вокладка 1-га выданьня кнігі «У капцюрох ГПУ»]]
Вярнуўшыся ў Вільню, Францішак Аляхновіч жыў на [[Віленская вуліца (Вільня)|Віленскай]] вул. 10, кв. 26<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Беларуская хроніка. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Rodny_kraj_orhan_Tavarystva_bielaruskaje_asviety_-_redaktar-vydaviec_M_Siniauski_Vilnia,_1933-1936.pdf.zip/234780-1935-1.pdf | мова = | выданьне =[[Родны край (1933)|Родны край]] | тып = газэта | год = 1935, 5 студзеня | том = | нумар = 1 (53)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Зноў стварае тэатральную трупу, але і яна праіснавала нядоўга. Акторкі: М. Бэкішыха, Э. Залкіндзянка, Ст. Жвірблянка, Я. Чантарычанка; акторы: Ф. Аляхновіч, У. Паўльскі, Лазарэвіч, Адуцкевіч, А. Яцына. Сцэнічнае афармленьне п'ес зроблена [[Пётра Сергіевіч|Пётрам Сергіевічам]]<ref>{{Артыкул| аўтар = Я—к. | загаловак = Аднаўленьне Беларускага Тэатру. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1935-001.nlb.pdf | мова = be| выданьне =[[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1935, студзень| том = | нумар = 1 (74)| старонкі = 15—16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = З.| загаловак = Беларускі спэктакль Фр. Аляхновіча. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Krynica_tydniowaja_katalickaja_hazeta_Wilnia,_1919-1925.pdf.zip/163877-1935-3.pdf | мова = | выданьне =[[Крыніца (газэта)|Беларуская крыніца]] | тып =часопіс | год = 1935, 20 студзеня | том = | нумар = 3 (596)| старонкі = 2, 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Спэктакль падрыхтоўваўся больш як месяц. Рэпэтыцыі бывалі па 2, па 3 разы ў тыдзень, зімой у прыватным халодным памяшканьні. 12 студзеня 1935 году пад кіраўніцтвам Францішка Аляхновіча ў зале Віленскай кансэрваторыі ([[Конская вуліца (Вільня)|Конская]] вул. № 1) выступіў беларускі аматарскі тэатар са спэктаклямі «У зімовы вечар» Элізы Ажэшкавай і «Птушка шчасьця» Францішка Аляхновіча<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Беларускі тэатр. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Rodny_kraj_orhan_Tavarystva_bielaruskaje_asviety_-_redaktar-vydaviec_M_Siniauski_Vilnia,_1933-1936.pdf.zip/234780-1935-2.pdf | мова = | выданьне =[[Родны край (1933)|Родны край]] | тып = газэта | год = 1935, 21 студзеня | том = | нумар = 2 (54)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = K. S. | загаловак = Zaczątek, białoruskiego teatru. | спасылка = https://www.jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/256702| мова = pl| выданьне = Słowo | тып = газэта | год = 1935, 13 stycznia| том = | нумар = 12 (3861)| старонкі = 5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>.
Асноўны час ён прысьвячае напісаньню свайго самага вядомага твору — успамінаў пра знаходжаньне ў савецкім лягеры «[[У капцюрох ГПУ]]». Твор упершыню надрукаваны ў польскай віленскай газэце «Słowo»; расейскі пераклад успамінаў апублікавала парыская газэта «Возрождение». У 1935 годзе ў Вільні ўспаміны выйшлі асобнай кнігай на польскай мове пад назвай «Siedem lat w szponach G.P.U.» У 1937 годзе ў [[Варшава|Варшаве]] выдадзены яшчэ адзін польскі варыянт кнігі пад назвай «Prawda o Sowietach». Твор перакладаўся на італьянскую мову («La verita sulla Russia Bolscevica») і на партугальскую ў [[Бразылія|Бразыліі]] («Sete annos nas garras sovieticas»). Украінскі пераклад друкавала газэта «[[Діло (газэта)|Діло]]», рэдакцыя якой затым выпусьціла ўспаміны асобнай кнігай «7 літ на Соловках». Толькі ў канцы 1937 году аўтар здолеў выдаць кнігу на беларускай мове<ref name=marakou/>. 3 чэрвеня 1937 году Галоўная ўправа ў справах літаратуры і выдавецтваў [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] (Галоўліт БССР) выдала Загад № 33 «Сьпіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі зь бібліятэк грамадзкага карыстаньня, навучальных установаў і кнігагандлю». Паводле Загаду, «усе кнігі» Францішка Аляхновіча прадугледжвалася «спальваць»<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Алесь Лукашук]].|загаловак=Мова гарыць (загад № 33)|спасылка=http://imperiaduhu.by/gistoryia/gist-novychas/novy%20-20-1-BSSR/novy-20-1-BSSR/mova-garyc.html|выданьне=[[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]|тып=часопіс|год=1996|нумар=3|старонкі=76—91|issn=0236-1019}}</ref>.
=== Другая сусьветная вайна ===
Пасьля «Капцюроў ГПУ» пісьменьніка хвалююць ужо новыя тэмы і вобразы. Ён зноў робіць намаганьні арганізаваць беларускі тэатар, але пачынаецца вайна і перакрэсьлівае ўсе яго намеры. Акупацыя бальшавікамі [[Летува|Летувы]] прымусіла Аляхновіча хавацца ад рэпрэсіяў і знаходзіцца на нелегальным становішчы<ref name=s539/>. Пазьней пра прыход савецкіх войскаў у Вільню аўтар напіша:
{|
|-
|{{пачатак цытаты}}
Лепш у голым полі спаткацца са зграяй галодных ваўкоў, чымся неспадзявана пабачыць гэтыя шапкі, гэтыя зоркі, гэтыя скуластыя мангольскія твары, зь якімі, здавалася, ужо ніколі не сустрэнешся…<ref name=gpu10>{{Кніга|аўтар = Аляхновіч Ф.|частка = Бо лёс быў наш — мук доўгі, вечны шлях…|загаловак = У капцюрох ГПУ: аповесць|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладаньне: А. У. Жынкіна, Ю. Р. Чудзіна; Прадм. А. В. Бяляцкага; Паслясл.А. А. Дышлевіча|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994
|том = |старонкі = 10|старонак = 238|сэрыя = |isbn = 5-340-01311-1|наклад = 9000}}</ref>
{{канец цытаты}}
|}
Безвынікова спрабаваў эміграваць у [[Нямеччына|Нямеччыну]]. Пасьля цераз [[Кальварыя (горад)|Кальварыю]] перабіраецца ў [[Коўна|Коўню]], адкуль едзе цягніком у [[Вільня|Вільню]] да сваёй другой жонкі. Тут хаваецца на сямі кватэрах знаёмых: па кожнай у адпаведны дзень тыдню<ref name=str1/>. Далей пераязджае ў [[Алькенікі]], дзе працуе вартаўніком да пачатку Вялікай айчыннай вайны. Успаміны з гэтага пэрыяду яго жыцьця выйдуць 24 кастрычніка 1943 году ў № 40-м беластоцкае газэты «Новая Дарога» і ў № 6 (42)-м часопіса «Новы Шлях» зь некаторымі папраўкамі і скарачэньнямі аўтара. З пачатку 1944 у тым самым часопісе друкаваліся яго ўспаміны пра перадваенныя туляньні пад назваю «Страшны год». Аб публікацыі аўтабіяграфіі да Францішка Аляхновіча зьвяртаўся асабіста [[Кастусь Езавітаў]]<ref name=gpu5 />. У перадваенную пару ажаніўся трэцяга разу<ref name=str1/>.
З пачаткам вайны становіцца рэдактарам нацысцкай газэты «[[Беларускі голас (1942)|Беларускі голас]]». У 1942 годзе ў Менску адбылася прэм’ера яго дапрацаванае п’есы «[[На Антокалі]]». У 1943 годзе зьявілася шасьціактавая п’еса з пралёгам «Круці не круці — трэба памярці», напісаная вершаванай прозай з малюнкамі Пётры Сергіевіча, дзе перапляталіся фальклёрна-фантастычныя матывы з рэалістычнымі. Сёлета ж ён перапісвае сваю дзіцячую п’есу «У лясным гушчары».
[[Файл:Nagrobek Franciszka Alachnowicza.jpg|міні|Сымбалічная магіла Францішка Аляхновіча на могілках «Росы», Вільня, 2019 г.]]
Увечары 3 сакавіка 1944 году Францішак Аляхновіч быў застрэлены на сваёй кватэры.
{{Цытата|«Са зводкі ЛШПР (Літоўскага штабу партызанскага руху) № 7 (25) пра зьнішчэньне акупантаў і іх памагатых.
15 сакавіка 1944 году партызаны паведамілі, што ў Вільні партызаны забілі адказнага рэдактара выдаванай немцамі на беларускай мове газэты «Беларускі голас», Ф. Аляхновіча».
У зносцы ўдакладняецца: «Гэтую акцыю правяла дывэрсійная тройка Віленскага гарадзкога атраду на чале зь Я. Сіманавічусам (Пятрайцісам)».|[[Сяргей Дубавец]]|<ref>{{Спасылка | аўтар =[[Сяргей Дубавец]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 сакавіка 2024 | url = https://www.svaboda.org/a/32843778.html | копія = | дата копіі = | загаловак = Хто забіў Францішка Аляхновіча. Зноў адкрытыя факты. | фармат = | назва праекту = | выдавец =Радыё Свабода | дата доступу = | accessyear = | мова = be | камэнтар = }}</ref>.}}
Пра яго сьмерць віленская мэмуарыстка Галіна Войцік піша:
{{Цытата|У пачатку сакавіка 1944 году трагічнае здарэньне ўскалыхнула беларусаў Вільні — забойства Францішка Аляхновіча. 3 сакавіка, увечары, нехта пазваніў у дзьверы кватэры Аляхновіча, ён пайшоў адчыніць, праз хвіліну жонка пачула два стрэлы, а калі прыбегла, дык ужо нікога не было, а Аляхновіч ляжаў мёртвы. Ходзіць шмат меркаваньняў, хто гэта зрабіў: адныя гавораць — Армія Краёва, другія — савецкія партызаны, трэція — самі немцы. Аднак хто зрабіў гэты тэрарыстычны акт, так і застаецца невядома||<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 сакавіка 2010| url = http://www.svabodaby.net/by/57/calendar/447/?tpl=251| копія = http://archive.li/5KuSO| дата копіі = 2 траўня 2013| загаловак = Францішак Аляхновіч| фармат = | назва праекту = http://svabodaby.net| выдавец = Тут і цяпер| дата доступу = 18 сьнежня 2018 | мова = | камэнтар = }}</ref>.}}
{{канец цытаты}}
Францішак Аляхновіч быў зь вялікаю ўрачыстасьцю пахаваны на кальвінісцкім могільніку ў цэнтры Вільні. У 1989 годзе адбылося яго сымбалічнае перазахаваньне на [[Могілкі Росы|могілках Росы]], бо Кальвінскія могілкі былі зьнесеныя за савецкім часам<ref name=niva/>.
Творы Францішка Аляхновіча ізноў пачалі друкаваць і ставіць на беларускай сцэне ў 1990-х гадах<ref name="marakou">[https://web.archive.org/web/20100419090820/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-i?id=19219 АЛЯХНОВІЧ Францішак] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|1|0|РЛ1-3|РЛ1-3}}</ref>.
== Унёсак у беларускую драматургію ==
Дзякуючы творчасьці Ф. Аляхновіча здабыткам беларускай літаратуры стаў вобраз рэфлексаванага інтэлігента альбо інтэлігента-ідэоляга (Сымон у «[[Страхі жыцьця|Страхах жыцьця]]», Сьцяпан у «[[Цені (п’еса)|Ценях]]», Костусь у «[[Няскончаная драма|Няскончанай драме]]»), які рэзка кантраставаў з вобразамі інтэлігентаў у папярэднікаў драматурга, што выяўляліся выхадцамі зь сяла і, нягледзячы на рознае паходжаньне і выхаваньне, былі прасякнуты яго трывогамі і клопатамі. Літаратурны вобраз-тып Ф. Аляхновіча — гэта чалавек з тонкай псыхалягічнай арганізацыяй, схільны да філязофстваньня, які адчувае сябе лішнім у жыцьці, але тым ня менш здольны аналізаваць свае пачуцьці ў моманты найвышэйшага душэўнага напружаньня<ref name=baa1>Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 1. 1901—1920 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т. літ. імя. Я. Купалы. — 2-е выд. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 341—343. — 583 с.</ref>.
У філязофска-эстэтычнай канцэпцыі Ф. Аляхновіча моцна адчуваецца ўплыў эўрапейскай «новай драмы». У. Ковель адзначае, што параўнальна аналіз п’ес польскага драматурга {{Артыкул у іншым разьдзеле|Станіслаў Пшыбышэўскі|Станіслава Пшыбышэўскага|pl|Stanisław Przybyszewski}} і Ф. Аляхновіча дае ўсе падставы сьцьвярджаць, што менавіта гэты пісьменьнік найбольш паўплываў на творчасьць аўтара<ref name=baa1/>.
Аўтар выкарыстоўвае стылявы эфэкт «падводнай плыні», калі героі выказваюцца аб сваім набалелым звычайна-будзённай мовай, за нэўтральна-слоўнай абалонкай якой угадваюцца заглушаныя інтэнсіўныя эмоцыі. Таксама драматург выкарыстоўвае прыём інтэлектуальнага асэнсаваньня падзей самімі пэрсанажамі і незавершаную канцоўку, што дапускае новы працяг вырашэньня пастаўленых праблем. Складаная праблематыка п’есаў Ф. Аляхновіча з прыярытэтам суадносін паміж душэўнымі патэнцыямі чалавека і зьдзяйсьненьнем ім свайго прызначэньня згодна з этычнымі законамі і патрабаваньнямі была наватарскай для беларускай літаратуры пачатку XX стагодзьдзя і працягвала традыцыі «новай драмы» заходнеэўрапейскай літаратуры<ref name=baa1/>.
== Асабістае жыцьцё ==
[[Файл:Пан міністар — Pan ministar.jpg|міні|Вокладка выданьня п’есы «Пан міністар»]]
Упершыню ажаніўся па вяртаньні ў Вільню ў 1909 годзе. Па трохразовых заручынах (3, 7, 10 траўня), 17 траўня 1909 году ў [[Касьцёл Сьвятых Францішка і Бэрнарда і кляштар бэрнардынаў (Вільня)|бэрнардынскім касьцёле Сьвятых Францыска і Бэрнарда]], маючы 26 гадоў, месьціч Францішак Аляхновіч пабраўся шлюбам зь сялянкай Стэфаніяй Навумовіч 18 гадоў. Веры годнымі сьведкамі сталі [[Адольф Наркевіч]] і [[Ян Кеўліч|Іван Кеўліч]]<ref name=":0" />.
Другі шлюб адбыўся ў 1918 годзе з дачкой падляскага банкіра Станіславай Окалавай-Зубкоўскай<ref name=":1">{{Артыкул|загаловак=Народжаны ля Вострай Брамы|нумар=34 (1421)|аўтар=[[Зьміцер Юркевіч|Юркевіч, Зьм]].|мова=be|год=24.08.2019 - 31.08.2019|спасылка=http://kimpress.by/index.phtml?page=2&id=16427&mode=print|выданьне=[[Культура (газэта)|Культура]]}}</ref>. Сын Францішка Аляхновіча Юры ўспамінаў пра гэты шлюб бацькі:<ref name=":1" /><blockquote>З таго, што памятаю, знаёмства было даволі арыгінальным. Маці ішла па вуліцы, і раптам нехта яе спыніў, кажучы «Згубіла пані ружы». Бацька падараваў ёй ружы, і так пачалося іх знаёмства. Маці нарадзілася у 1889 г. ў Абелях на Літве, хоць сям’я паходзіла з Падляшша. Шлюб бралі ў кальвінскім касцёле, хаця абодва былі каталіцкага веравызнання. Але бацька быў раней жанаты, таму не мог браць другі раз шлюб у рыма-каталіцкім касцёле.
Шлюбаваў іх пастар Астахевіч (калі добра памятаю ягонае прозвішча). З таго шлюбу нарадзілася дачка Ганна, але праз паўгады памерла (у 1919) і была пахаваная на бернардынскіх могілках у Вільні. Пасля вайны тая магіла яшчэ была. Я наступны па чарзе нарадзіўся — 21 сакавіка 1921 года ў Пецяргофе.</blockquote>У 1923 годзе жонка і сын вяртаюцца з [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] ў Вільню і селяцца ў раёне [[Антокаль]], у доме Замбрыцкіх<ref name=":1" />. Там нараджаецца другі сын — Казімер<ref name=":1" />.
Трэці раз ажаніўся ўвесну 1943 году. Імя апошняй жокні драматурга невядомае. Паходзіла яна з Падляшша, з ваколіцаў Ломжы (Мазуры). Дзеля гэтага шлюбу Францішак Аляхновіч дамогся грамадзянскага разводу з другой жонкай. Апошняя жонка перажыла яго і правяла ў апошні шлях<ref name=":1" />.
== Творы ==
Францішак Аляхновіч зьяўляецца аўтарам 17 п’есаў за выняткам аднаактавага дадатку «Заручыны Паўлінкі»
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
=== Драматургія ===
* «[[На Антокалі]]» (1905, пераробленая ў 1942<ref name=s539>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай літаратуры: XIX — пачатак XX ст.: Падруч. для філал. фак. пед. ВНУ|арыгінал = |спасылка = |адказны = І. Э. Багдановіч, У. В. Гніламёдаў, Л. С. Голубева і інш.; Пад агул. рэд. М. А. Лазарука, А. А. Семяновіча|выданьне = 2-е выд., дапрац.|месца = Мн.|выдавецтва = Выш. шк.|год = 1998|том = |старонкі = 539|старонак = 560|сэрыя = |isbn = 985-06-0304-6|наклад = 7000}}</ref>)
* «[[На вёсцы]]» (напісана 1916<ref>{{Кніга|аўтар =Марціновіч А.|частка = Хто ж ён, Францішак Аляхновіч|загаловак = Сувязь: Літ.-крытыч. арт.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = 7|старонак = 253|сэрыя = |isbn = 5-340-01389-8|наклад = }}</ref>, асобнае выданьне — 1919<ref name=davednik/>)
* «[[Бутрым Няміра]]» (1916)
* «[[Манька]]» (1917, другая рэдакцыя ў 1924<ref name=main/> пад назваю «Дрыгва», асобнае выданьне — 1925<ref name=davednik/>)
* «[[Базылішк (п’еса)|Базылішк]]» (1917)
* «[[У лясным гушчары]]» (пастаўленая 1917, асобнае выданьне — 1932<ref name=davednik/>, пераробленая ў 1943<ref name=s539/>)
* «Папараць-кветка» (1917)
* «[[Калісь]]» (напісана 1917<ref name=art2/>, асобнае выданьне — 1919<ref name=davednik>[http://slounik.org/80797.html Аляхновіч Францішак] // {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларускія пісьменнікі: 1917—1990|арыгінал = |спасылка = |адказны = Аляксей Гардзіцкі|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]]|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 5-340-00709-X|наклад = }}</ref>)
* «[[Дзядзька Якуб]]» (1918)
* «[[Чорт і Баба]]» (1918)
* «[[Заручыны Паўлінкі]]» (пастаўленая 1918, асобнае выданьне — 1921<ref name=davednik/><ref>[http://leb.nlr.ru/edoc/365594/%D0%97%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%87%D1%8B%D0%BD%D1%8B-%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%BA%D1%96/0 Заручыны Паўлінкі: п’еса ў 1 акце з песнямі і скокамі]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>)
* «[[Страхі жыцьця]]» (пастаўленая ў 1918, асобнае выданьне — 1919)
{{слупок-2}}
* «[[Цені (п’еса)|Цені]]» (пастаўленая ў 1919, асобнае выданьне — 1920<ref name=davednik/>)
* «[[Лес шуміць]]» (1920)
* «[[Птушка шчасьця]]» (пастаўленая ў 1920)
* «[[Няскончаная драма]]» (1920, асобнае выданьне — 1922<ref name=davednik/>)
* «[[Шчасьлівы муж]]» (асобнае выданьне — 1922)
* «[[Пан міністар]]» (1923, асобнае выданьне — 1924<ref name="davednik"/>)
* «[[Круці не круці — трэба памярці]]» (1943)
=== Проза ===
* «[[Пісьмы да яе]]» (газэта «[[Гоман (1916)|Гоман]]», 1918<ref name=davednik/>)
* «[[У капцюрох ГПУ]]» (1937)
* «[[Страшны год]]» (1944, кніга ўспамінаў)
=== Іншае ===
* «[[Тэатар на вёсцы]]» (1920)
* «[[Беларускі тэатар]]» (1924)
{{слупок-канец}}
== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар =Ф. А.| загаловак =Першае Т-во Беларускай Драмы і Камэдыі. | спасылка =https://digital.nlb.by/files/original/d59bd3e3275722d0bb89c38b7cc4fb76.pdf | мова = | выданьне =[[Рунь (1920)|Рунь]] | тып =часопіс | год =1920, 9 мая | том = | нумар =2 | старонкі =6 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =Ф. А.| загаловак =У Наполеонскую гадаўшчыну.| спасылка = http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2335/221769-1921-6.pdf?sequence=6&isAllowed=y| мова = | выданьне =[[Беларускі звон (1921)|Беларускі звон]] | тып =тыднёвая часопісь | год =1921, 8 траўня | том = | нумар =6 | старонкі =1 | issn = }}
* {{артыкул|аўтар =Ф. Аляхновіч.| частка = |загаловак =«Яшчэ аб беларускім тэатры»|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2351/224986-1923-1.pdf?sequence=1&isAllowed=y|адказны =[[ Язэп Лагіновіч|Я. Лагіновіч]]|выданьне=[[Вольны Сьцяг]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і Сын |год=26 жніўня 1923|выпуск=|том=|нумар=1 | старонкі=2|isbn=}}
* {{Кніга|аўтар = Ф. Аляхновіч.|частка = |загаловак =«Беларускі тэатр»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/09.04.2012/Belarusian_theatre.pdf |адказны = |выданьне =выданьне Беларускага грамадзянскага сабраньня|месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Друакарня «Lux»|год =1924 |том = |старонкі = |старонак =112 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Францішак Аляхновіч.|частка = |загаловак =«Пан міністар : камэдыя ў 3 актах.»|арыгінал = |спасылка =http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/09.04.2012/minister.pdf |адказны = |выданьне = выданьне газэты «Голас беларуса»|месца =[[Вільня]] |выдавецтва =Друакарня С. Бэкэра|год =1924 |том = |старонкі = |старонак = 54|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = Францішак Аляхновіч. | загаловак = Францішак Аляхновіч – сам аб сабе.| арыгінал = | спасылка = https://kamunikat.org/czasopis-bialoruskie-pismo-spoleczno-kulturalne-poswiecone-zagadnieniom-wspolczesnosci-historii-literatury-i-sztuki-miejsca-czlowieka-w-swiecie-5-2015 | мова = | адказны = прадмова Лена Глагоўская: Калісь пісалі| аўтар выданьня = | выданьне = [[Czasopis]] | тып = грамадзка-культурны часопіс| месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва = | год = 2015 | выпуск = | том = | нумар = 5| старонкі = 35—38 | isbn = | issn = 1230-1876| архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Францішак Аляхновіч. | загаловак = Францішак Аляхновіч – сам аб сабе. 2. У 1913 годзе – «Трохсотлетие Дома Романовых». Амністыя. Хапа… | арыгінал = | спасылка = https://kamunikat.org/czasopis-bialoruskie-pismo-spoleczno-kulturalne-poswiecone-zagadnieniom-wspolczesnosci-historii-literatury-i-sztuki-miejsca-czlowieka-w-swiecie-6-2015
| мова = | адказны = прадмова Лена Глагоўская: Калісь пісалі| аўтар выданьня = | выданьне = [[Czasopis]] | тып = грамадзка-культурны часопіс| месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва = | год = 2015 | выпуск = | том = | нумар = 6| старонкі = 35—38 | isbn = | issn = 1230-1876| архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Крытыка, рэцэнзіі ===
* {{Артыкул| аўтар = К. | загаловак = Беларускі тэатр на правінцыі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab.lt/Dauniejsyja/Vilnia/Bielaruskija_viedamasci_Vilnia,_1921-1922.pdf.zip/219945-1921-6.pdf | мова = | выданьне =[[Беларускія ведамасьці (газэта)|Беларускія ведамасьці]] | тып = газэта | год = 1921 | том = | нумар = 6| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{артыкул|аўтар =[[С.]] | частка = |загаловак =Тэатр і мастацтва. «Пан Міністар», новая п'еса п. Аляхновіча.|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2351/224986-1923-13.pdf?sequence=13&isAllowed=y|адказны =[[ Язэп Лагіновіч|Я. Лагіновіч]]|выданьне=[[Вольны Сьцяг]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=друкарня Левін і Сын |год=28 верасьня 1923|выпуск=|том=|нумар=13 | старонкі=4|isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар = Я—к. | загаловак = Аднаўленьне Беларускага Тэатру. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1935-001.nlb.pdf | мова = be| выданьне =[[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1935, студзень| том = | нумар = 1 (74)| старонкі = 15—16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = А. М. | загаловак = 25 гадоў беларускаму тэатру.| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Kalossie.pdf.zip/1935-002.nlb.pdf| мова = | выданьне =[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]] | тып =часопіс | год = 1935| том = | нумар = 2| старонкі = 136 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-канец}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак =Аляхновіч, Францішак| арыгінал = | спасылка =https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_1.djvu_158
| мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі Лебедзеў У. А.; бібліяграфія Рэут Г. І. | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя ПетрусяБроўкі| год =1992 | выпуск = | том =1, Абуховіч-Ватацы | нумар = | старонкі = 76—78| isbn =5-85700-061-0 | issn = }}
* Аляхновіч Францішак Каролевіч. // {{Літаратура/ЭКБ|1}} — С. 135.
* {{Артыкул| аўтар =[[Алесь Бяляцкі]]. | загаловак =«Як я памру…» | спасылка = | мова = | выданьне =[[Маладосьць (часопіс)|Маладосць]] | тып =штомесячны літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны ілюстраваны часопіс | год =1990 | том = | нумар =10 (452)| старонкі =156—164 | issn =0131-2308 }}
* [[Генадзь Кажамякін|Кажамякін, Г. В.]] Аляхновіч Францішак Каролевіч. // {{Літаратура/БелЭн|1|301}} — С. 301, 302.
* {{Артыкул| аўтар =[[Марына Казлоўская]]. | загаловак = Эвалюцыя «новай драмы» ў творчасці Францішка Аляхновіча. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Studia białorutenistyczne]]=Беларусазнаўчыя дасьледаванні | тып = | месца =[[Люблін|Lublin]]| выдавецтва = Wyddawnictwo uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej | год = 2009 | выпуск = | том = 3| нумар = | старонкі = 219—238| isbn =978-83-227-3139-0 | issn = 1898-0457}}
* {{Артыкул| аўтар =[[Уладзімер Ковель|Ковель У. А.]]| загаловак =Грамадска-тэатральная дзейнасць Францішка Аляхновіча 1920–1940-х гг.: фальклорныя п’есы | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып =штомесячны навукова-метадычны часопіс | год =1999 | том = | нумар =3 (135) | старонкі =44—56 | issn =0234-1360 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Уладзімер Ковель|Ковель У. А.]]| загаловак =Францішак Аляхновіч | арыгінал = | спасылка = https://csl.bas-net.by/oir/contents/1999/V355793-V357339.pdf| мова = | адказны =Рэдкалегія : [[Уладзімер Гніламёдаў]] і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] | год =1999 | выпуск = | том =1: 1901-1920| нумар = | старонкі = 335—357| isbn =985-08-0140-9 | issn = }}
* {{Кніга|аўтар =[[Уладзімер Ковель|Ковель У. А.]]|частка = |загаловак =Мастацкі свет драматургіі Францішка Аляхновіча: дысэртацыя кандыдата філалягічных навук |арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Інстытут літаратуры|Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = |год =1999 |том = |старонкі = |старонак =108 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Уладзімер Ковель|Ковель У. А.]] | загаловак =Камедыі з мяшчанскага жыцця: станаўленне Францішка Аляхновіча як драматурга | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып =штомесячны навукова-метадычны часопіс | год =1998 | том = | нумар =9 (130) | старонкі =30—37 | issn =0234-1360 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Лявон Луцкевіч|Лявон Крывіцкі]]. | загаловак =Францішак Аляхновіч. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Ніва (газэта)|Ніва]] | тып =Беларускі гамадзка-культурны тыднёвік | год =1990 | том = | нумар =2 (1757) | старонкі = | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Лявон Луцкевіч|Лявон Крывіцкі]]. | загаловак =Францішак Аляхновіч. | спасылка =https://kamunikat.org/?pubid=55620 | мова = | выданьне =[[Ніва (газэта)|Ніва]] | тып =Беларускі гамадзка-культурны тыднёвік | год =1990 | том = | нумар =3 (1758) | старонкі =1, 6, 7 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =Лысенка, З. | загаловак = Драматург, акцёр Францішак Аляхновіч. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны =укладальнік Барыс Сымон| аўтар выданьня = | выданьне =Сыны і пасынкі Беларусі | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] | год =1996 | выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 359—375| isbn =985-07-0026-2 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Валеры Максімовіч]]. | загаловак =«Новая драма» Францішка Аляхновіча. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып =штомесячны навукова-метадычны часопіс | год =1997 | том = | нумар =9 (117) | старонкі =47—58 | issn =0234-1360 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Валеры Максімовіч]]. | загаловак =Непазбыўныя цені жыцьця: П’еса Францішка Аляхновіча «Цені» у ракурсе «новай драмы». | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып =штомесячны навукова-метадычны часопіс | год =1997 | том = | нумар =10 (118) | старонкі =41—49 | issn =0234-1360 }}
* {{Кніга|аўтар =[[Андрэй Масквін]].|частка = |загаловак =Беларускі тэатр 1920-30-х: адабраная памяць |арыгінал =Moskwin A., Teatr białoruski: 1920–1930. Odrodzenie i zagłada, Warszawa 2013. |спасылка = |адказны =укладальніца Тацьцяна Арцімовіч; пераклад з польскай — Алена Пятpoвіч i Марыя Пушкіна |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =[[Логвінаў]] |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =436 |сэрыя = |isbn =978-609-8147-75-9 |наклад = }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар =[[Мікола Мішчанчук|Мішчанчук М. І.]]|частка = |загаловак =Лiтаратура XX стагоддзя: спроба пераасэнсавання. Вучэбна-метадычны дапаможнік |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка]] |год =1996 |том = |старонкі =64—93 |старонак =168 |сэрыя = |isbn =985-435-005-3 |наклад =100 }}
* {{Кніга|аўтар =[[Уладзімер Няфёд|Няфёд У. І. ]].|частка = |загаловак =Францішак Аляхновіч: тэатральная і грамадска-палітычная дзейнасць |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1996 |том = |старонкі = |старонак =144 |сэрыя = |isbn =5-343-01994-1 |наклад =1000 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Анатоль Сабалеўскі]].| загаловак =Адметны след. | спасылка =https://kamunikat.org/?pubid=11178 | мова = | выданьне =[[Спадчына (часопіс)|Спадчына]] | тып =часопіс | год =1990 | том = | нумар =3 | старонкі =7—10 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Анатоль Сабалеўскі]].| загаловак =Аляхновіч, Францішак Каралевіч. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Тэатральная Беларусь | тып =энцыклапедыя | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]| год =2002 | выпуск = | том =1: А—К | нумар = | старонкі =35, 36| isbn = 985-11-0255-5| issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Анатоль Сабалеўскі]].| загаловак =Здзяйсненне – насуперак лёсу: шляхі Францішка Аляхновіча. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып =штомесячны навукова-метадычны часопіс | год =1994 | том = | нумар =5 (77) | старонкі =17—26 | issn =0234-1360 }}
* {{Артыкул| аўтар =[[Анатоль Сабалеўскі]].| загаловак =На адраджэнскай хвалі. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год =1992 | том = | нумар =5 (757)| старонкі =— | issn =0130-8068}}
* {{Кніга|аўтар =[[Анатоль Тарас]].|частка = |загаловак =Францішак Аляхновіч. Выдатны беларускі драматург і пісьменнік |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Харвест]] |год =2015 |том = |старонкі =|старонак =63 |сэрыя =100 выдатных дзеячаў беларускай культуры |isbn =978-985-18-3704-1 |наклад =1000 }}
* {{Артыкул| аўтар =Лаўшук, С. | загаловак =Горыч развітальнай усмешкі: аб камедыі Францішка Аляхновіча «Круці не круці – трэба памярці». | спасылка = | мова = | выданьне =«[[Тэатральная творчасьць» (часопіс)|Тэатральная Беларусь]]» | тып =часопіс | год =1995 | том = | нумар = 4| старонкі =16—25 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар =Харытончык, Р. | загаловак =Драматургічная спадчына Францішка Аляхновіча: спроба сучаснага прачытання. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =штомесячны грамадзка-палітычны і навукова-папулярны ілюстраваны часопіс | год =1997 | том = | нумар =1 (169)| старонкі =46—50 | issn =0208-2551 }}
* {{Артыкул| аўтар =Харытончык, Р. | загаловак =Драматургічная спадчына Францішка Аляхновіча: спроба сучаснага прачытання. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =штомесячны грамадзка-палітычны і навукова-папулярны ілюстраваны часопіс | год =1997 | том = | нумар =2 (170)| старонкі =18—23 | issn =0208-2551 }}
* {{Артыкул| аўтар =Харытончык, Р. | загаловак =Шлях да праўды. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =штомесячны грамадзка-палітычны і навукова-папулярны ілюстраваны часопіс | год =1997 | том = | нумар =8 (176)| старонкі =27—30 | issn =0208-2551 }}
* Лаўшук С. С. Аляхновіч, Францішак. // {{Літаратура/ЭГБ|1|113}} — С. 113 .
* {{Кніга|аўтар =[[Андрэй Масквін |Andriej Moskwin]].|частка = |загаловак =Teatr białoruski: 1920–1930. Odrodzenie i zagłada |арыгінал = |спасылка =https://www.academia.edu/44942576/TEATR_BIA%C5%81ORUSKI_1920_1930_ODRODZENIE_I_ZAG%C5%81ADA |адказны = |выданьне = |месца =[[Варшава|Warszawa]]|выдавецтва =Bel Studio |год =2013 |том = |старонкі =6, 26, 34, 44—47, 87, 100, 138, 143, 145, 150, 216, 225, 226, 228, 245, 248, 263, 264, 268—271 |старонак =435 |сэрыя = |isbn =978-837-7980-77-4 |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар =Ponarski Z. | загаловак =Franciszek Olechnowicz – wydawca, redactor, publicysta | арыгінал = | спасылка =https://kamunikat.org/download.php?item=2148-6.pdf&pubref=2148 | мова =pl | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік | тып = | месца =[[Беласток|Białystok]]| выдавецтва =Białoruskie Towarzystwo Historyczne | год =1996 | выпуск = | том = | нумар =6 | старонкі = 51—64| isbn = | issn =1232-7468 }}
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Вікікрыніцы|Category:Францішак Аляхновіч|Францішак Аляхновіч}}
* [[Альгерд Бахарэвіч]]. [http://www.svaboda.org/content/transcript/24546221.html Сьпірахеты шчасьця]. [[Радыё Свабода]].
* Францішак Аляхновіч. «[http://www.twirpx.com/file/1263086/ У капцюрох ГПУ]{{Недаступная спасылка|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}», спампаваць кнігу на twirpx.com.
* Францішак Аляхновіч. [https://web.archive.org/web/20111026134347/http://arche.bymedia.net/2-1999/monv1299.html Страшны год]
* Францішак Аляхновіч. [https://web.archive.org/web/20160305004531/http://content.nlb.by/content/dav/nlb/portal/content/File/Portal/InfoResoursy/Gold_collection_of_Eurasia/09.04.2012/minister.pdf Пан міністар] на сайце [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]]
* [http://rv-blr.com/litaratura/pismennik/492 Францішак Аляхновіч на сайце «Родныя вобразы»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =24 сакавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Qu-fAZQI4kg | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч: дзяцінства і юнацтва. Серыя першая. | фармат = | назва праекту =| выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =16 красавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Q-iG3EHQ9j8&t=410s | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч: першыя крокі на беларускай прафесійнай сцэн. | фармат = | назва праекту = | выдавец | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =28 красавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=jsCQ85MkVeE | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч — яркі, артыстычны, сьмелы, творча-нечаканы. Частка першая. | фармат = | назва праекту =Літаратурныя ночы з Васілём | выдавец =Радыё Ўнет | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =6 траўня 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=uKc-4XVkyJE&t=868s | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч 2-ая сэрыя: працяг змаганьня за нацыянальны тэатар. | фармат = | назва праекту =Літаратурныя ночы з Васілём | выдавец =Радыё Ўнет | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =19 траўня 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=ejyrGke3_SQ | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч 3-ая сэрыя: падарожжа ў пекла. | фармат = | назва праекту =Літаратурныя ночы з Васілём | выдавец =Радыё Ўнет | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Васіль Дранько-Майсюк. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =26 траўня 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Pgriry68Iok | копія = | дата копіі = | загаловак =Францішак Аляхновіч 4-ая сэрыя: трагічнае вяртаньне на волю. | фармат = | назва праекту =Літаратурныя ночы з Васілём | выдавец =Радыё Ўнет | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Творы Францішка Аляхновіча}}
{{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}}
{{Добры артыкул}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Аляхновіч, Францішак}}
[[Катэгорыя:Францішак Аляхновіч]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Беларускія драматургі]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя дзеячы]]
[[Катэгорыя:Вязьні Лукіскай турмы]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі]]
[[Катэгорыя:Забітыя палітыкі]]
[[Катэгорыя:Забітыя літаратары]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
d1983a0yd2y7nvc05vfxfuj23n0q64p
Ян Баршчэўскі
0
5474
2680517
2657219
2026-07-25T08:26:25Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Вонкавыя спасылкі
2680517
wikitext
text/x-wiki
{{Цёзкі}}
{{Пісьменьнік
|Імя = Ян Баршчэўскі
|Лацінка = Jan Barščeŭski
|Партрэт = Jan Barščeŭski. Ян Баршчэўскі (R. Žukoŭski, 1826).jpg
|Памер =
|Апісаньне = Ян Баршчэўскі
|Псэўданімы =
|Грамадзянства =
|Род дзейнасьці = выкладнік, выдавец
|Гады актыўнасьці = 1810—1849
|Напрамак = [[клясыцызм]], [[рамантызм]], [[фальклёр]]
|Дэбют = 1810-я гг.
|Значныя творы = «[[Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях|Шляхціц Завальня]]» (1846)
|ВікіКрыніца = s:be:Аўтар:Ян Баршчэўскі
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|commons =
|Палічка = http://knihi.com/Jan_Barsceuski/
|Камунікат =
|Сайт =
}}
'''Ян Баршчэ́ўскі''' ({{мова-pl|Jan Barszczewski|скарочана}}; 1790, 1794 альбо 1796, в. [[Мурагі]], цяпер [[Расонскі раён]], [[Віцебская вобласьць]], [[Беларусь]] — {{Дата ў старым стылі|12 сакавіка|1851|28 лютага}}, [[Чуднаў]], цяпер [[Жытомірская вобласьць]], [[Украіна]]) — беларускі і польскі пісьменьнік, выдавец, адзін з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры<ref>[[Адам Мальдзіс]]. Баршчэўскі Ян // {{Літаратура/ЭГБ|1к}} С. 314.</ref>.
== Біяграфія ==
=== Маладосьць і навучаньне ===
Нарадзіўся ў вёсцы Мурагі [[Полацкае намесьніцтва|Полацкага намесьніцтва]] ў сям’і [[Уніяцтва|грэка-каталіцкага]] сьвятара (род быў [[Шляхта|шляхецкага]] паходжаньня). Навучаўся ў [[Калегіюм езуітаў (Полацак)|Полацкай езуіцкай калегіі]], дзе набыў вядомасьць чытальніка і вершапісца. Выступаў з уласнымі арацыямі і вершамі, напісаў у клясычным стылі паэму «''Пояс Вэнэры''» (на польскай мове, не захавалася). Студэнцкія канікулы найчасьцей праводзіў у вандроўках па навакольлі возера [[Нешчарда (возера)|Нешчарда]].
Пасьля заканчэньня Полацкай калегіі працаваў хатнім настаўнікам і гувэрнэрам. Падарожнічаў па Беларусі, зьбіраў [[фальклёр]].
=== Пецярбурскі пэрыяд ===
У 1817 г. пераехаў у [[Санкт-Пецярбург]], дзе выкладаў [[Грэцкая мова|грэцкую]] і [[Лаціна|лацінскую мову]]<ref name="з">{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Дзьве даты|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=28 лютага 2012|нумар= 39 (27154)|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/93917/28lut-7.indd.pdf 7]|issn=1990-763x}}</ref> ў некалькіх дзяржаўных установах і сам вывучаў старажытную літаратуру. Выконваючы даручэньні марскога ведамства, пабываў у [[Францыя|Францыі]], [[Вялікая Брытанія|Вялікай Брытаніі]] і [[Фінляндыя|Фінляндыі]], падарожнічаў па [[Полацак|Полаччыне]] і [[Мсьціслаў]]шчыне. У Пецярбурґу ён пазнаёміўся з [[Адам Міцкевіч|Адамам Міцкевічам]] і [[Тарас Шаўчэнка|Тарасам Шаўчэнкам]], якія, з ускосных зьвестак, высока ацанілі паэтычныя спробы маладога пісьменьніка, падштурхнулі яго на шлях прафэсійнай творчасьці. Ю. Барташэвіч сьцьвярджаў нават, што Міцкевіч уласнай рукой правіў асобныя яго вершы.
У 1840—1844 гадах Ян Баршчэўскі выдаваў у Пецярбурґу штогадовы альманах «''[[Niezabudka]]''» («''Незабудка''») з дапамогай літаратурнага гуртка выхадцаў пераважна зь [[Беларусь|Беларусі]]. Падтрымліваў творчыя сувязі з чальцамі гуртка і яго карэспандэнтамі — журналістам і крытыкам [[Рамуальд Падбярэскі|Рамуальдам Падбярэскім]], літаратуразнаўцам і гісторыкам {{Не перакладзена|Юліян Барташэвіч|Юліянам Барташэвічам|pl|Julian Bartoszewicz}}, мастакамі [[Казімер Жукоўскі|Казімерам]] і {{Не перакладзена|Рудольф Жукоўскі|Рудольфам Жукоўскімі|pl|Rudolf Żukowski}}, фальклярыстам {{Не перакладзена|Ігнат Храпавіцкі|Ігнатам Храпавіцкім|be|Ігнат Яўстахавіч Храпавіцкі}}, пісьменьнікамі {{Не перакладзена|Людвік Штырмэр|Людвікам Штырмэрам|pl|Ludwik Sztyrmer}}, {{Не перакладзена|Вінцэнт Рэут|Вінцэнтам Рэўтам|be|Вінцэнт Рэут}}, [[Т. Лада-Заблоцкі|Тадэвушам Лада-Заблоцкім]], {{Не перакладзена|Аляксандар Гроза|Аляксандрам Грозам|uk|Александр Кароль Гроза}}, В. Давідам, [[Станіслаў Аўгуст Ляховіч|Станіславам Ляховічам]], [[Аляксандар Грот-Спасоўскі|Аляксандрам Гротам-Спасоўскім]]. Сярод самых блізкіх сяброў Баршчэўскага пецярбурскага пэрыяду сучасьнікі называлі {{Не перакладзена|Гаўдэнцы Шапялевіч|Гаўдэнцыя Шапялевіча|be|Гаўдэнцый Шапялевіч}}, знаёмага з паэтам яшчэ з часоў вучобы ў Полацкай калегіі. Рэдкалегія часопіса мела кантакты з «''Дэмакратычным таварыствам''» (1836—1838), прапагандавала (праз Ф. Лаўцэвіча) забароненыя патрыятычныя вершы.
=== Чуднаўскі пэрыяд ===
У сярэдзіне 1840-х гадоў (1847?) на запрашэньне польскага пісьменьніка [[Генрык Жавускі|Г. Жавускага]] і крытыка М. Грабоўскага Баршчэўскі пераехаў у г. [[Чуднаў]] на [[Валынь]]. Пасяліўся ў доме графіні Ю. Жавускай, дзе жыў і вядомы мастак-графік [[Напалеон Орда]].
У канцы 1840-х гадоў захварэў на [[сухоты]] і пасьля працяглай хваробы памёр у 1851 годзе. Пахаваны ў г. Чуднаве.
У красавіку 2019 року ў Чуднаве на прыватным падворку была выяўленая надмагільная пліта зь меркаванай магілы Яна Баршчэўскага. Пліта была перанесеная з разрабаваных за савецкім часам каталіцкіх могілак мястэчка<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2019| url = https://www.svaboda.org/a/29886072.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Ва Ўкраіне знайшлі надмагільную пліту беларускага пісьменьніка Яна Баршчэўскага| фармат = | назва праекту = Культура| выдавец = [[Радыё «Свабода»]]| дата доступу = 18 красавіка 2019 | мова = | камэнтар = }}</ref>.
== Творчасьць ==
Дзякуючы сваёй схільнасьці да паэтычных экспромтаў быў жаданым госьцем на сямейных урачыстасьцях вясковай шляхты. Першыя вядомыя вершы, напісаныя [[Беларуская мова|па-беларуску]] — «''Дзеванька''» (прысьвечаны каханай дзяўчыне Максімавічанцы) і «''Бунт хлопаў''» («''Рабункі мужыкоў''», «''Размова хлопаў''»). Займаўся таксама жывапісам (маляваў [[пэйзаж]]ы і [[Карыкатура|карыкатуры]], яго мастацкія творы карысталіся папулярнасьцю сярод мясцовых жыхароў.
На старонках «''Незабудкі''» Ян Баршчэўскі друкаваў пераважна вершаваныя апавяданьні. Ад [[клясыцызм]]у паступова перайшоў да [[рамантызм]]у. У 1843 годзе ў часопісе «''[[Rocznik literacki]]''» («''Літаратурны штогоднік''») упершыню надрукаваны яго беларускія вершы — «''Дзеванька''», «''Гарэліца''», апрацаваная народная песьня «''Зязюля''».
Баршчэўскі склаўся як паэт пад уплывам польскага клясыцызму. Захапленьне паэзіяй Адама Міцкевіча адбілася на ягоных польскіх творах (паэма «Жыцьцё сіраты», санэты «Мэлёдыі пілігрыма»).
У 1844—1846 гадах выдаў свой галоўны твор — празаічны зборнік «''[[Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях]]''» (т. 1—4, на [[Польская мова|польскай мове]], гравюры Р. Жукоўскага), асобныя часткі якога раней друкаваліся ў часопісах «Rocznik literacki» і «[[Athenæum]]». Матэрыяльную дапамогу ў выданьні кніг Яна Баршчэўскага аказаў [[Вільня|віленскі]] пісьменьнік [[Аляксандар Здановіч]]. Па невядомых прычынах ня выйшлі падрыхтаваныя аўтарам 5-ы і 6-ы тамы. Творы, сабраныя ў зборніку «Шляхціц Завальня…», напісаны пад відавочным уплывам беларускага [[фальклёр]]у. Ян Баршчэўскі выкарыстаў сюжэты казак і легендаў «дзікага паўночнага боку Беларусі», апаэтызаваў родныя мясьціны, у тым ліку «велізарнае возера [[Нешчарда (возера)|Нешчарда]], накшалт затокі», каля якога знахадзілася вёска Мурагі, дзе прайшло ягонае дзяцінства.
Ян Баршчэўскі падтрымліваў блізкія адносіны з польскім паэтам і перакладчыкам К. Пятроўскім і доктарам Г. Кёлерам, зьбіраў матэрыялы пра археалягічныя аб’екты, падарожнічаў. У 1849 годзе выдаў у [[Кіеў|Кіеве]] 1-ю частку зборніка «Проза і вершы» (на [[Польская мова|польскай мове]]), куды ўвайшлі баляды, паэма «''Жыцьцё сіраты''», аповесьць «''Душа не ў сваім целе''».
== Спадчына ==
[[Файл:Jan Barščeŭski. Ян Баршчэўскі (K. Rypinski, XIX).jpg|значак|Партрэт Яна Баршчэўскага пэндзля [[Караль Рыпінскі|К. Рыпінскага]], XIX ст.]]
Ян Баршчэўскі займае надзвычай важнае месца ў гісторыі мастацкай культуры [[Беларусы|беларусаў]]. На працягу ўсёй творчасьці кіраваўся рамантычна-ўзьнёслым пачуцьцём любові да роднага краю. Як рамантык аддаваў перавагу выключным, сьвяточным і трагічным аспэктам вясковага жыцьця, чым тлумачацца асобныя праявы страрашляхецкага кансэрватызму, ідэалізацыі мінулай вольнасьці і дабрачыннасьці. Яго беларускія творы напісаны ў фальклёрным стылі, маюць павучальны ці бурлескна-рэалістычны характар. Творы Баршчэўскага распаўсюджваліся ў рукапісах або вусным шляхам як народныя. Верш «''Бунт хлопаў''» трапіў у фальклёрныя запісы [[Аляксандар Семянтоўскі-Курыла|А. Семянтоўскага]] і [[Павал Шэйн|П. Шэйна]], зробленыя ў канцы XIX стагодзьдзя. У чытаньні і перапісваньні гэтага твору абвінавачваўся [[Паўлюк Багрым]].
== Беларускія пераклады ==
У 1916 годзе ў віленскай газэце «[[Гоман (газэта, 1916)|Гоман]]» зьявілася некалькі казак з «Шляхціца Завальні», перакладзеных на беларускую мову [[Ян Станкевіч|Янам Станкевічам]]. У 1917 годзе дзьве казкі былі надрукаваны асобнымі брашурамі — «[[s:Начэпнасьць|''Начэпнасьць'']]» і «''Чорнакніжнік і зьмея, што вылупілася с пятушынаго яйца''», — якія, аднак, не атрымалі шырокай вядомасьці: згодна з загадам Галоўліта БССР № 33 ад 3 чэрвеня 1937 году гэтыя дзьве брашуры, у ліку іншых кніг шкоднага зьместу, падлягалі адабраньню зь бібліятэк і навучальных устаноў рэспублікі; прычынай, магчыма, была асоба перакладчыка.
У 1971 годзе казкі «''Пра чарнакніжніка і зьмяю, што вывелася зь яйка, зьнесенага пеўнем''» у перакладзе [[Максім Гарэцкі|Максіма Гарэцкага]] і «''Белая сарока''» ў перакладзе [[Вячаслаў Рагойша|Вячаслава Рагойшы]] былі ўключаны ў хрэстаматыю «Беларуская літаратура XIX стагодзьдзя», а ў 1977 годзе ў дакумэнтальным зборніку «Пачынальнікі: з гісторыка-літаратурных матэрыялаў XIX ст.» былі прадстаўлены тры ўводныя разьдзелы («''Колькі слоў ад аўтара''», «''Нарыс Паўночнай Беларусі''», «''Шляхціц Завальня''») у перакладзе [[Генадзь Кісялёў|Генадзя Кісялёва]]. У 1981 годзе за пераклад кнігі ўзяўся [[Уладзімер Мархель]], які сваю працу так і не закончыў. Поўны жа пераклад «[http://knihi.com/Jan_Barsceuski/Slachcic_Zavalnia,_abo_Bielarus_u_fantastycnych_apaviadanniach.html Шляхціца Завальні]», выкананы [[Мікола Хаўстовіч|Міколам Хаўстовічам]], быў апублікаваны толькі ў 1990 годзе. У гэтае выданьне таксама ўвайшлі пераклады аповесьцей Баршчэўскага «''Драўляны Дзядок і кабета Інсекта''» і «''Душа не ў сваім целе''». У 1998 годзе ў сэрыі «Беларускі кнігазбор» выйшаў том «''Ян Баршчэўскі. Выбраныя творы''», куды, апрача згаданых твораў, увайшлі таксама пераклады п’есы «''Жыцьцё сіраты''», вершаў і лістоў пісьменьніка, выкананыя [[Рыгор Барадулін|Рыгорам Барадуліным]], [[Кастусь Цьвірка|Кастусём Цьвіркам]], [[Уладзімер Мархель|Уладзімерам Мархелем]], [[Уладзімер Дубоўка|Уладзімерам Дубоўкам]] і Міколам Хаўстовічам. У 2003 годзе быў надрукаваны зборнік вершаў Баршчэўскага «''Лісты да Юліі''» ў перакладзе [[Анатоль Канапелька|Анатоля Канапелькі]], а ў 2004 годзе — зборнік лістоў у перакладзе В. Таранеўскага.
== Памяць ==
У 2020 годзе фонд імя Марыі Магдалены Радзівіл ([[Швайцарыя]]) адкрыў у [[Чуднаў|Чуднаве]] (Жытомірская вобласьць, Украіна) помнік Яну Баршчэўскаму. У 2021 годзе ў Менску адрэстаўравалі надмагільную пліту Баршчэўскага, якую знайшлі ўвесну 2019 году ў Чуднаве. На пліце быў надпіс па-польску: «Ян Баршчэўскі, шанаваў Бога, прыроду і людзей, пісьменьнік натхненьняў і пачуцьцяў. Жыў годна 70 гадоў. Памёр 28 лютага 1851 году»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Віцебск прывезьлі знойдзеную ва Ўкраіне надмагільную пліту Яна Баршчэўскага|спасылка=https://blr.belta.by/culture/view/u-vitsebsk-pryvezli-znojdzenuju-va-ukraine-nadmagilnuju-plitu-jana-barshcheuskaga-98994-2021/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=17 красавіка 2021|дата доступу=17 красавіка 2021}}</ref>.
== Бібліяграфія ==
1922
* {{Артыкул| аўтар = Ян Баршчэўскі. | загаловак = Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях. Ваўкалак, беларуская легэнда. Пераклад з польскае мовы Язэпа Лёсіка. | спасылка = http://digital.nlb.by/files/original/2ff0d8f91a1bed3c3b867256f4609a30.pdf | мова = | выданьне = [[Адраджэньне (1922)|Адраджэньне]] | тып =часопіс | год =1922 | том = | нумар =1 | старонкі =83—90 }}
1990
* {{Кніга|аўтар = Ян Баршчэўскі. |частка = |загаловак = Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях. |арыгінал = |спасылка = |адказны =Уклад., пераклад з польскае мовы й камэнты [[Мікола Хаўстовіч]]; мастак [[Валеры Славук]] |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1990 |том = |старонкі = |старонак = 384 |сэрыя = |isbn = 5-340-00526-7 |наклад = 37200 }}
=== [[Аўдыё]] ===
* {{Спасылка | аўтар = Ян Баршчэўскі. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.youtube.com/watch?v=06ctM_sTFVc&t=1671s | копія = | дата копіі = | загаловак = Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях| фармат = | назва праекту = | выдавец = [https://www.youtube.com/@bielaruskajalitaratura Беларуская літаратура] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|2}}
* Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Мн.: БСЭ, 1985. — С. 390.
* Р. Зямкевіч. Ян Баршчэўскі, першы беларускі пісьменьнік XIX сталецьця. — Вільня, 1911.
* В. Бароўка, С. Якаўлеў. Рэцэпцыя фальклорна-міфалагічнай спадчыны ў кнізе Яна Баршчэўскага «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» // Матэрыялы III Міжнароднага кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый», Мн., 2000. — С. 173—176.
* М. Хаўстовіч. Паэт і казачнік азёрнага краю // Ян Баршчэўскі. Выбр. тв. — Мн., 1998. — С. 20.
* {{Літаратура/ЭГБ|1}}
* {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|1}}
* {{Літаратура/Этнаграфія Беларусі: Энцыкляпэдыя (1989)}}
{{Крыніца Гісторыя Беларусі. Асобы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Вікікрыніцы|Аўтар:Ян Баршчэўскі|Ян Баршчэўскі}}
* [https://polona.pl/item/szlachcic-zawalnia-czyli-bialorus-w-fantastycznych-opowiadaniach-t-4,NDcxMDQ3/1/#item ''Szlachcic Zawalnia''. Jan Barszczewski. 1846. St Petersburg: W Drukarni Eduarda Pratza]
* [https://web.archive.org/web/20160306160632/http://www.pushkin.by/karciny/jpg/Push19.jpg Партрэт аўтарства Алеся Пушкіна]
* {{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Хадановіч]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 24 красавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=fZc2mB_2JZA | копія = | дата копіі = | загаловак = Уласны цмок задоўга да "Гульні тронаў", пагроза рускага свету і міфалогія Беларусі: Шляхціц Завальня | фармат = | назва праекту = ХАДАНОВІЧ|CHADANOVIČ | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Баршчэўскі, Ян}}
[[Катэгорыя:Беларускія дзіцячыя літаратары]]
[[Катэгорыя:Польскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебскай губэрні]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Расонскім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Полацкай езуіцкай акадэміі]]
[[Катэгорыя:Беларускія выдаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Польскамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары-фантасты]]
[[Катэгорыя:Літаратары рамантызму]]
5mcuidw9eyqlhr4jnir0lpx1eiug8vn
Дзівін
0
10509
2680361
2671190
2026-07-24T16:40:24Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680361
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Дзівін
|Лацінка = Dzivin
|Статус = аграгарадок
|Назва ў родным склоне = Дзівіну
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1466
|Статус з =
|Магдэбурскае права = 1642
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейская]]
|Раён = [[Кобрынскі раён|Кобрынскі]]
|Сельсавет = [[Дзівінскі сельсавет|Дывінскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 147
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 3130
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 225876
|СААТА =
|Выява = Дзівін. Свята-Параскева-Пятніцкая царква.jpg
|Апісаньне выявы = [[Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (Дзівін)|Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы]]
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 57
|Шырата сэкундаў = 27
|Даўгата градусаў = 24
|Даўгата хвілінаў = 34
|Даўгата сэкундаў = 30
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.5
|Сайт =
}}
'''Дзі́він''', '''Дыві́н''' — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля возера [[Любань (возера)|Любані]]. Цэнтар [[Дзівінскі сельсавет|сельсавету]] [[Кобрынскі раён|Кобрынскага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2010 год — 3130 чалавек. Знаходзіцца за 33 км на паўднёвы ўсход ад [[Кобрынь|Кобрыню]], за 78 км ад [[Берасьце|Берасьця]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Берасьце]] і [[Дарагічын]].
Дывін — даўняе [[Магдэбурскае права|магдэбурскае]] [[места]] [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыны]]. Да нашага часу тут захавалася [[Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (Дзівін)|царква Сьвятой Параскевы Пятніцы]], помнік архітэктуры XVIII ст.
== Назва ==
На думку географа [[Вадзім Жучкевіч|Вадзіма Жучкевіча]], [[тапонім]] Дзівін утварыўся ад асноваў «дзівіцца», «дзіва» ў значэньні 'цуд'<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 99.</ref>. Цяперашняя афіцыйная назва паселішча — Дзі́він<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Берасьцейская вобласьць}} — С. 187.</ref>, аднак мясцовыя жыхары ўжываюць назву ''Дыві́н''<ref name="daviednik" /><ref>[http://www.svaboda.org/content/article/27418818.html Як «бульбашы» Дзівін кантралявалі, змагаючыся з НКВД і нацыстамі], [[Радыё Свабода]], 11 сьнежня 2015 г.</ref>. Сярод старэйшага пакаленьня яшчэ можна пачуць назву ''Дывы́н'' або ''Дывэ́н''<ref name="daviednik" />.
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Дзівіна}}
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Дывін датуецца 1466 годам. Пад 1546 годам ён значыцца як [[мястэчка]], цэнтар воласьці [[Берасьцейскі павет|Берасьцейскага павету]]. З 1566 году — цэнтар Дывінскага войтаўства і Палескай воласьці. Паводле рэестру ў гэты час у мястэчку было 184 двары, Рынак (квадратны ў пляне) і 5 вуліцаў: Павіцкая (на в. Павіцьце), Кобрынская, Берасьцейская, Ратманская<ref>{{Літаратура/Памяць/Кобрынскі раён|к}}</ref>, Крывая. На Кобрынскай вуліцы існавала Пятніцкая царква.
У 1629 годзе [[Сьпіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Ваза]] пацьвердзіў Дывіну права на штотыднёвы кірмаш у чацьвяргі. 28 ліпеня 1634 году кароль і вялікі князь [[Уладзіслаў Ваза]] надаў мястэчку [[Магдэбурскае права]], аднак права прызначаць [[войта]] зь ліку шляхты засталося за каралём і вялікім князем. 7 сакавіка 1642 году Магдэбургскае права пацьвердзіў кароль і вялікі князь [[Ян Казімер]], а 9 сьнежня 1749 году — кароль і вялікі князь [[Аўгуст Сас]]<ref>Акты, издаваемые Виленскою археографическою комиссиею. — Т. 5. Акты Брестского и Гродненского гродских судов с присовокуплением привилегий на землевладение в Брестской и Кобринской экономиях. — Вильна, 1871. С. 373—378. [https://web.archive.org/web/20120315160253/http://runivers.ru/upload/iblock/769/Akty%20izdavaemye%20komissiej%20vysochajshe%20uchrezhdennoyu%20dlya%20razbora%20drevnix%20aktov%20v%20Vilsne.%20Tom%205%20u1871afrums489sh.pdf]</ref>.
У 1668 годзе Дывін упамінаецца як места ў складзе Палескага ключа Берасьцейскай эканоміі, на гэты час тут было 53 валокі зямлі, 2 царквы, 2 млыны, агароды, карчма. На 1682 год існавалі 2 царквы, касьцёл, ратуша, 2 млыны, карчма. У 1776 годзе кароль і вялікі князь [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі]] скасаваў самакіраваньне (у межах рэформаў у Рэчы Паспалітай). У 1789 годзе ўпамінаюцца аднайменныя места і двор у Дывінскім ключы Берасьцейскай эканоміі. У гэты час у месьце існавалі пляц Рынак, 4 вуліцы, 194 гаспадаркі (зь іх 173 хрысьціянскія); у двары — жылы дом, бровар, студня і іншыя гаспадарчыя пабудовы.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Дывін апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыяй]], у Кобрынскім павеце [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]] (з 1801 году). У 1797 годзе расейскія ўлады падаравалі мястэчка разам зь ягонымі жыхарамі [[Пётр Румянцаў-Задунайскі|П. Румянцаву-Задунайскаму]].
У 1819 годзе сяляне і местачкоўцы (больш за 200 двароў, 1000 жыхароў) адмовіліся выконваць павіннасьці на карысьць уладальніка да канчатковага разгляду справы аб іх вольнасьці. 20 жніўня 1819 году ў Дывін прыбыло 300 узброеных расейскіх салдатаў. Жыхары мястэчка вызвалілі арыштаваных. Уладаў вымусілі дазволіць местачкоўцам выбраць 10 прадстаўнікоў да перамоваў. Асэсар Гарадзенскага губэрнскага кіраваньня і кобрынскі земскі аканом у прысутнасьці салдатаў зачыталі сялянам Указ губэрнскага кіраваньня, у якім яны прасілі вайсковай дапамогі ў губэрнатара і адзначалі, што духавенства падтрымлівае сялянскі пратэст.
Захавалася сьведчаньне азначэньня жыхароў Дывіну [[Ліцьвіны|ліцьвінамі]]: у 1850 годзе выйшаў з друку зборнік песьняў сялянаў Піншчыны, дзе прыводзілася вядомая беларуская калядная песьня зь мясцовай варыяцыяй — замест «''Кузьма и Дземьянъ два [[Ліцьвіны|Лицвины]], принешли горшочекъ боцвиння''»<ref name="Nasovic-1870-31">Носович И. Словарь белорусского наречия. — СПб., 1870. [https://books.google.by/books?id=tRsOdAcJl5MC&pg=PA31&dq=%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8B&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwi1tLettczzAhUkSfEDHd_MCTQQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%8B&f=false С. 31].</ref> падавалася «''два літвіны із Дывін прынесьлі гаршчык батвін''»<ref>Zienkiewicz R. Piosenki gminne ludu pińskiego. — Kowno, 1851. [https://books.google.by/books?id=4NZbAAAAcAAJ&pg=PA8&dq=%22dwa+Litwiny%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjrr-iq2vH5AhVuhv0HHXouAHUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=litwiny&f=false S. 8].</ref>.
У 1862 годзе з мэтаю [[Маскалізацыя Беларусі|маскалізацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага]] расейскія ўлады адкрылі ў Дывіне [[Народная вучэльня|народную вучэльню]]. На 1878 год існавалі 2 царквы, сынагога, праводзіліся 2 кірмашы. У 1886 годзе — валасная ўправа, 3 царквы, сынагога, школа, 5 крамаў, заезны двор, 2 карчмы, праводзіліся 3 кірмашы. Каля мястэчка знаходзіўся маёнтак пана А. Ягміна, вятрак. Паводле вынікаў перапісу 1897 году — 3 цэрквы, сынагога, юдэйскі малітоўны дом, народная вучэльня, лякарня, валасная ўправа, пошта, 2 хлебазапасныя магазыны, 15 крамаў, алейня, 14 млыноў, карчма; штогод праводзілася 6 аднадзённых кірмашоў.
За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў 1915 годзе Дывін занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Дывін абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. Паводле [[Рыская мірная дамова|Рыскай мірнай дамовы 1921 году]] мястэчка апынулася ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе стала цэнтрам гміны Кобрынскага павету [[Палескае ваяводзтва|Палескага ваяводзтва]]. У гэты час існавалі аднайменныя мястэчка (373 дамы), фальварак, хутары і калёнія (разам 71 двор). На 1931 год дзеялі жыдоўская бібліятэка, тэатральны і харавы гурткі.
У 1939 годзе Дывін увайшоў у [[БССР]], дзе з 15 студзеня 1940 да 8 жніўня 1959 году быў цэнтрам [[Дзівінскі раён|раёну]]. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1940 год у Дывіне працавалі пошта, 7-гадовая школа (400 вучняў), аптэка, лякарня з амбуляторыяй, вэтэрынарны пункт, народны дом, 20 прыватных крамаў, хлебная крама і кнігарня, 2 маторныя млыны, 3 пякарні, бойня, рэстарацыя, шавецкая і кавальская арцелі, завод ахаладжальных напояў, маслазавод. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 24 чэрвеня 1941 да 21 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].
На 1971 год у Дывіне было 1407 будынкаў, на 1997 год — 1591 двор, на 2005 год — 1460 двароў. У 2000-я гады паселішча атрымала афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».
<center><gallery caption="Мястэчка на старых здымках" widths=150 heights=150 perrow="4">
Файл:Dyvin. Дывін (1915).jpg|Вуліца мястэчка, 1915 г.
Файл:Dyvin, Kobrynskaja, Piatnickaja. Дывін, Кобрынская, Пятніцкая (29.09.1917) (2).jpg|Вуліца Кобрынская. [[Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (Дзівін)|Царква]], 29.05.1917 г.
Файл:Dyvin, Kobrynskaja, Piatnickaja. Дывін, Кобрынская, Пятніцкая (29.09.1917).jpg|Вуліца Кобрынская. Царква
Файл:Dyvin, Kobrynskaja, Piatnickaja. Дывін, Кобрынская, Пятніцкая (S. Bochnig, 1929).jpg|Царква, 1929 г.
Файл:Dyvin, Kobrynskaja. Дывін, Кобрынская (S. Boching, 1929) (4).jpg|Царква, з боку апсыды
Файл:Dyvin, Kobrynskaja, Piatnickaja. Дывін, Кобрынская, Пятніцкая (S. Bochnig, 1929) (3).jpg|Царква, бакавы фасад
Файл:Dyvin, Kobrynskaja. Дывін, Кобрынская (S. Boching, 1929) (5).jpg|Званіца
Файл:Dyvin. Дывін (S. Bochnig, 1929).jpg|Традыцыйныя дамкі
</gallery></center>
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<center><timeline>
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:5000
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1789 from:0 till:872
bar:1878 from:0 till:2490
bar:1888 from:0 till:2516
bar:1897 from:0 till:3796
bar:1905 from:0 till:3967
bar:1921 from:0 till:2299
bar:1940 from:0 till:4187
bar:1959 from:0 till:3489
bar:1970 from:0 till:4677
bar:1994 from:0 till:4400
bar:1999 from:0 till:4293
bar:2005 from:0 till:3532
bar:2010 from:0 till:3130
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline></center>
</div>
* '''XVIII стагодзьдзе''': 1789 год — 872 чал.
* '''XIX стагодзьдзе''': 1830 год — 717 муж., зь іх шляхты 23, духоўнага стану 3, мяшчанаў-юдэяў 164, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 527<ref>{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 413.</ref>; 1878 год — 2490 чал. (1201 муж. і 1289 жан.), у тым ліку 998 юдэяў<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/258 258]—259.</ref>; 1886 год — 1644 чал. у ''мястэчку Дывіне'', 60 чал. у ''маёнтку Дывіне''; 1888 год — 2516 чал.; 1897 год — 3796 чал. у ''мястэчку Дывіне'', 76 чал. у ''маёнтку Дывіне''
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 3967 чал.; 1921 год — 2299 чал. у ''мястэчку Дывіне'', 43 чал. у ''фальварку, хутарах і калёніі Дывіне''; 1940 год — 4187 чал. у ''мястэчку Дывіне'', 64 чал. у ''асадзе вайсковай Дывіне''; 1959 год — 3489 чал.; 1970 год — 4677 чал.; 1994 год — 4,4 тыс. чал.<ref>[[Уладзімер Пярвышын|Пярвышын У.]] Дзівін // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 229.</ref>; 1997 год — 4295 чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|6к}} С. 111.</ref>; 1999 год — 4293 чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2005 год — 3532 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|3-1к}} С. 139.</ref>; 2010 год — 3130 чал.
=== Інфраструктура ===
У Дывіне працуюць сярэдняя, музычная і спартовая школы, школа-інтэрнат, 2 дашкольныя ўстановы, лякарня, вэтэрынарная лякарня, дом культуры, клюб, 3 бібліятэкі, пошта.
== Забудова ==
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 500px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Леніна вуліца || '''Кобрынская''' вуліца (частка) <br> '''Ратненская''' вуліца (частка)
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Павіцкая''' вуліца (частка) <br> '''Берасьцейская''' вуліца (частка)
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Бяз назвы || '''Рынак''' пляц
|}
Таксама ў Дывіне існавала Крывая вуліца.
== Эканоміка ==
Працуюць маслазавод, пякарня, філія Кобрынскай мэблевай фабрыкі, аддзяленьне «Сельгастэхнікі», 2 лесьнікоўствы.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Дзівін. Царква Раства Прасв. Багародзіцы.jpg|значак|[[Царква Покрыва Багародзіцы (Дзівін)|Царква]]-[[Мураўёўкі|мураўёўка]]]]
=== Славутасьці ===
* [[Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (Дзівін)|Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы]] (1728—1740; [[Кіеўская, галіцкая і ўсяе Русі мітраполія (уніяцкая)|Сьвяты Пасад]], цяпер у валоданьні [[Беларускі экзархат|Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату]])
* [[Царква Покрыва Багародзіцы (Дзівін)|Царква Покрыва Багародзіцы]] (1902; [[мураўёўкі|мураўёўка]])
=== Страчаная спадчына ===
* Сынагога (XIX ст.)
== Асобы ==
* [[Віталь Курашык]] — дыплямат
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|6}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|3-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Кобрынскі раён}}
* {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}}
* {{Літаратура/ЭГБ|3}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Радзіма майго духу|dzivin}}
* [http://karta.brestobl.com/12kobrin/101.html Дзівін на мапе Дзівінскага сельсавету]
* [https://web.archive.org/web/20160310141211/http://pda.weather-in.by/by/brestskaja/64-long Прагноз надвор’я ў в. Дзівіне]
{{Навігацыйная група
|назоў = Дзівін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Дзівінскі сельсавет
|Кобрынскі раён
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Берасьцейшчыны}}
[[Катэгорыя:Дзівінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Дзівін| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]
0fm4c771ufftyou4zkqqartciqnoeyb
Брагін
0
19313
2680511
2679453
2026-07-25T04:33:44Z
Дамінік
64057
/* Асобы */
2680511
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Брагін
|Лацінка = Brahin
|Статус = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне = Брагіна
|Герб = Coat of Arms of Brahin 2001.svg
|Сьцяг = Flag of Bragin.svg
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1147
|Першыя згадкі = 1147
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Брягинь, Брягинъ
|Мясцовая назва = Брагінь
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Брагінскі раён|Брагінскі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 4507
|Год падліку колькасьці = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]</ref>
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява = 000 Brahin 07.JPG
|Апісаньне выявы = У цэнтры мястэчка
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 16
|Даўгата сэкундаў =
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = [http://bragin.gomel-region.by/by/ bragin.gomel-region.by/by]
}}
'''Бра́гін''' — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]] на рацэ [[Брагінка|Брагінцы]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Брагінскі раён|Брагінскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 119 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомля]], за 28 км ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з [[Хвойнікі|Хвойнікамі]], [[Рэчыца]]й, [[Лоеў|Лоевам]], [[Камарын]]ам.
Брагін — даўняе [[места]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu»<ref>Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293</ref>.}}, што на самай поўначы Кіеўскай зямлі-княства часоў Русі, Кіеўскага княства і [[Кіеўскае ваяводзтва|ваяводзтва]] ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]]; [[Брагінскі замак|прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Каралеўства Польскага]] ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]].
== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Брагіна}}
=== Кіеўская зямля ===
[[Файл:Radzivill Chronicle Cumans.jpg|значак|зьлева|170px|Палавецкія вежы{{заўвага|Перасоўныя юрты, кібіткі.}}. Мініяцюра з Радзівілаўскага летапісу.]][[Файл:POL COA Leliwa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ляліва роду Манівідавічаў.]][[Файл:Nomina civitatum, castrorum et districtuum, quos possidet Swidrigall.jpg|170пкс|значак|зьлева|Сьпіс гарадоў, замкаў і земляў Сьвідрыгайлы 1432 г.]]
Першы пісьмовы ўпамін пра паселішча, датаваны 1147 годам{{Заўвага|Въ лЂто 6655 (1147)}}{{Заўвага|Зусім іншае ўяўленьне пра пачаткі пісьмовай гісторыі Брагіна мелі тутэйшыя настаўнікі школы першай ступені ў 1925 г., г. зн. яшчэ ў складзе РСФСР. Тады маскоўскія бальшавікі раздумвалі, а ці не замяніць гісторыю больш зручным для іхняй ідэялёгіі грамадазнаўствам? Толькі ў 1934 г. гісторыю пачалі выкладаць у навучальных установах, але ўжо паступова яе перапісваючы.}}, сустракаем у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]]. У тую зіму, «''како уже рекы сташа''», дружыны [[Чарнігаў|чарнігаўскіх]] князёў Ольгавічаў і Давыдавічаў «''с Половци воеваша Брягинь''», што належаў да Кіеўскага княства Ізяслава Мсьціславіча<ref>Полное собрание русских летописей (ПСРЛ). Т. 2. Ипатьевская летопись. — СПб., 1908. Стб. 359.</ref>. Імкнуліся гэтак адпомсьціць за папярэдняе разрабаваньне ім чарнігаўскіх валасьцей. Паўстаў горад у зоне кантактнага расьсяленьня [[дрыгавічы|дрыгавічоў]] і [[паляне|палянаў]].
У 1187 годзе ў [[Белагародка (Бучанскі раён)|Белгарадзе]] кіеўскі князь Рурык Расьціславіч сыну свайму Расьціславу «''створи же… велми силну свадбу ака же несть бывала в Руси… сносе же своеи''» (нявестцы Верхуславе, васьмігадовай дачцэ суздальскага князя Ўсевалада Юр’евіча, якую бацькі адпусьцілі «''в Русь{{заўвага|Акрамя іншага, зьвестка яшчэ раз наўпростую засьведчыла ўяўленьне XII ст. што да лякалізацыі Русі.}} с великою любовью''») «''далъ многи дары и городъ Брягинъ''»<ref>ПСРЛ. Т. 2. Стб. 658.</ref>.
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
У 1360-я гады Брагін у складзе Кіеўскага княства ўвайшоў у Вялікае Княства Літоўскае, дзе стаў цэнтрам воласьці; належаў вялікаму князю. Надалей Брагін (Brehynya) побач з [[Рэчыца]]й, [[Мазыр]]ом і [[Оўруч]]ам згаданы ў «Сьпісе гарадоў, замкаў і земляў, прыналежных князю [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]», датаваным верасьнем-кастрычнікам 1432 году<ref>Полехов С. В. Наследники Витовта. Династическая война в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века. — Москва: «Индрик», 2015. С. 521—525</ref>. У 1458 годзе колішні маршалак князя Сьвідрыгайлы (1438), а на той час віленскі ваявода [[Іван Манівід|Ян Манівідавіч]] склаў тэстамэнт сынам Яну і [[Войцех Манівід (сын Івана)|Войцеху]] на Брагін, [[Горваль]], [[Любеч]] і іншыя маёнткі<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza. // Ateneum Wileńskie. — Wilno, 1923. № 2. S. 261, 267</ref>, набытыя ім і яго бацькам баярынам [[Войцех Манівід|Манівідам]] яшчэ ад вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а<ref>Вячаслаў Насевіч. Манівідавічы. // Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя: у 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. Т. 2. С. 270.</ref>. У 1471 годзе Кіеўскае княства было пераўтворана ў аднаіменнае ваяводзтва.
Пасьля сьмерці Войцеха Манівідавіча ў 1475 годзе Брагінам ізноў кіраваў вялікакняскі намесьнік, пра што ёсьць зьвестка на 1496 год, калі скарб атрымаў «2 копе гроше''и''». У 1499 годзе людзі з Брагінскай і іншых валасьцей бралі ўдзел у работах на Кіеўскім замку<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России — Т. 1(6): Сборник документов канцелярии великого князя литовского Александра Ягеллончика, 1494—1506 гг. Шестая книга записей Литовской метрики / М. Е. Бычкова (отв. сост.), О. И. Хоруженко, А. В. Виноградов; отв. ред. тома С. М. Каштанов — Москва; С.-Петербург: Нестор-История, 2012. С. 397, 399.</ref>: {{пачатак цытаты}} ''А до Киева люди посланы города ωправлѧти с Поднепръ|скихъ волостеи. | З [[Бабруйск|Бобрȣиска]] с обеюхъ половицъ 80 чоловеков с топоры. | З Мозыра и зо Пчича 80 чоловековъ. | З Брагинѧ 40 чоловековъ. | З Речицы 60 чоловековъ. | З Горволѧ 40 чоловековъ'' {{канец цытаты}} У XIV—XVII стагодзьдзях існаваў Брагінскі замак<ref>Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 123—124</ref>. У чэрвені 1500 году вялікім князем [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандрам]] выдадзены ліст пану Богушу Багавіцінавічу, намесьніку [[Пералая|пералайскаму]], «''о бране дани''» з Падняпроўскіх «''и инших руских''» валасьцей, у іх ліку з Горвальскай, Рэчыцкай, Брагінскай, Мазырскай, Бчыцкай, пра што было абвешчана тутэйшым «''наместником нашым и старцомъ, и всимъ мужом''»<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1993. P. 295</ref>.
Брагін названы ў дамове паміж [[Вільня]]й і [[Масква|Масквой]] 1503 году сярод валасьцей, якія кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар прапанаваў вялікаму князю маскоўскаму [[Іван III Васільевіч|Івану Васільевічу]] і сыну яго [[Васіль III Іванавіч|Васілю Іванавічу]] «''в тые перемиръные лета, шесть летъ, не воевати и не зачепляти ни чым''», з свайго боку паабяцаўшы захоўваць недатыкальнасьць валасьцей у Масковіі. Урэшце бакі ў тым пагадзіліся<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 5 (1427—1506) / E. Banionis. P. 209; Памятники дипломатических сношений Московского государства с Польско-Литовским. — Т. 1. (1487—1532). — С.- Петербург, 1882. С. 395, 400</ref>. 3-га чэрвеня 1504 году прывілеем караля Аляксандра з Брагінскай воласьці былі вылучаныя [[Астрагляды|Астраглядавічы]] і [[Хвойнікі]] з усімі прылегласьцямі ды падараваныя на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]]{{Заўвага|«слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]<ref>Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII</ref> і [[Марцін Бельскі]]<ref>Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950</ref>. Пра С. Палазовіча гл. артыкул Барыса Чэркаса<ref>Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105</ref>.}}<ref>Аrchiwum Główne Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 200. Sygn. 2. S. 78</ref>. 7 ліпеня 1506 году манарх перадаў Брагін з воласьцю ў трыманьне пану Данілу Дзедкавічу, быўшаму на «''нашои службе в Оръде Перекопскои''», пакуль той не выбера належныя яму 230 [[капа (лік)|коп]] грошаў<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1(6). С. 37.</ref>. Але неўзабаве кароль Аляксандар памёр, а яго брат і пераемнік [[Жыгімонт Стары]] «''взяли есмо тую волостку Брягин къ нашои руце''», замест яе аддаўшы пану Д. Дзедкавічу на два гады карчму ў [[Чаркасы|Чаркасах]]<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). / A. Baliulis ir kt. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidykla, 1995. P. 131—132, 168—169</ref>. У тым жа 1506 годзе праз Брагін прайшлі крымскія татары.
[[Файл:Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага гродзкага суда 1776 г.jpg|значак|зьлева|170px|Урывак тэксту абмежаваньня Брагінскай воласьці 1512 г. з кнігі Мазырскага [[гродзкі суд|гродзкага суда]] 1776 г.]][[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
Лістом ад 25 кастрычніка 1509 года кароль Жыгімонт аддаў князю [[Міхаіл Васільевіч Збараскі|Міхаілу Васільевічу Збараскаму]] «''тую волость нашу Брягин… з людми и зъ данью грошовою и медовою, и куничъною, и бобровою, и со всимъ с тымъ, какъ тая волость на насъ держана, до живота его''». Раней князь ужо карыстаўся даходамі зь яе «''до воли господаръское''»<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 8 (1499—1514). P. 431.</ref>. 2 кастрычніка 1511 году манарх, каб абараніць людзей ад злоўжываньняў пісараў-паборцаў не адно ў ваенныя ліхалецьці, а і ў мірныя часы, выдаў прывілей у ліку іншых даньнікам з Падняпроўскіх валасьцей «''…зъ Речицы, съ Брягина{{Заўвага|Згадка пра Брагін у гэтым шэрагу гаспадарскіх валасьцей выглядае анахранізмам, бо ўжо амаль два гады ён «''со всимъ с тымъ''» (зь людзьмі і прыбыткамі) пажыцьцёва належаў князю М. Збараскаму.}}, зъ Мозыра, зъ Бчича…''», каб<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 2. (1506—1544). — С.-Петербург, 1848. №.75</ref>{{Заўвага|Раней зьмест дакумэнту часта альбо не раскрываўся, альбо выкладаўся зусім недарэчна. У артыкулах канца XIX ст. паведамлялася: «''Za czasów litewskich B. był własnością wyłączną wielkich książąt, a w r. 1511 otrzymał ważne przywileje od Zygmunta I''» (Al. Jel. Brahin. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 348), «''… в качестве господарского города Сигизмунд I снабдил Брагин в 1511 г. грамотой, обеспечивавшей права жителей и дававшей им различные льготы''» (Брагинская волость (исторический очерк). // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 115). Больш як праз сто гадоў апошняе было паўторана: «''У 1511 кароль Жыгімонт І Стары дараваў Б. грамату, якая давала жыхарам пэўныя правы і льготы''» (Рогалеў А. Ф. Брагін. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 2: Беліцк — Гімн / Рэдкал.: Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мінск: БелЭн, 1994. С. 63; у сваёй кнізе аўтар яшчэ дадаваў: «''Такія граматы забытым богам мястэчкам не даваліся''» (Рогалеў А. Ф. Сцежкі ў даўніну. Геаграфічныя назвы Беларускага Палесся. — Мінск: Полымя, 1992. С. 63)). У пачатку бягучага стагодзьдзя сытуацыя са зьместам, як здавалася, нарэшце была выпраўлена: «''У 1511 вял. князь выдаў Б. грамату, паводле якой яго жыхары мелі права плаціць падаткі непасрэдна ў дзярж. скарб.''» (Грынявецкі Валерый. Брагін. // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 340). У лютым 2009 г., аднак, ва ўкраінскай Вікіпэдыі зьявілася дылетанцкае сьцверджаньне (існавала да 5 траўня 2021 г.), маўляў: «''1511 року поселенню надано магдебурзьке право.''», у верасьні 2009 г. яно паўторана ў францускай, а колькі гадоў таму да пастановы гэтага тэатра абсурду (тэма бо — пэрыфэрыйная) далучыліся і некаторыя навукоўцы: «''У 1511 році тодішній король польський і великий князь литовський Сигізмунд І Старий своїм привілеєм дарував мешканцям Брагіна право на самоврядування.''» (Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. – Київ, 2016 (2017). С. 213), «''Пожалування міста Збаражському примусило брагінських міщан звернутися до короля Сигізмунда І та отримати від нього у 1511 р. охоронний привілей.''» (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. // Днепровский паром. Материалы научно-исследовательского полевого семинара «Культурно-исторический потенциал Восточного Полесья и перспективы развития регионального туризма» (11-12 августа 2016 г., г. Брагин), Международных историко-краеведческих чтений «Днепровский паром» (8-9 августа 2017 г., г. Лоев). — Минск, 2017. С. 14; «апрабацыя» гэтай найбольш недарэчнай трактоўкі выканана яшчэ ў лістападзе 2014 г. з тлумачэньнем: «...охранный привилей, который ограничивал власть владельца в отношении горожан», гл.: Маленький город в большой истории: Брагин в XVI — XVII веках. // https://gp.by/mneniya/news36000.html). Апошнія меркаваньні асабліва уражваюць, бо прывілей выдадзены каралём не на просьбу брагінскіх мяшчанаў, а ў адказ на скаргі даньнікаў Падняпроўскіх і Задзьвінскіх гаспадарскіх валасьцей, якіх у сьпісе ажно 13! Акрамя Брагіна, з канкрэтнай падачы А. Ельскага (SGKP. 1889. T. X. S. 133), у якога дакумэнт памылкова датаваны 11 кастрычніка 1511 г., упэўнена пачалі прыпісваць магдэбурскае альбо «частковае» (гл.: Рэчыца ў Вікіпедыі) магдэбурскае права і Рэчыцы, а вось пра згаданы побач зь імі Мазыр на 1511 год — ані слова (як і ў А. Ельскага); але ж тое места атрымала сапраўдную магдэбургію ад караля Стэфана Баторыя ў 1577 г. (Цітоў Анатоль. Геральдыка Беларускіх местаў. – Мінск: Полымя, 1998. С. 192, 228; Цітоў А. Да пытання аб гербе горада Рэчыцы // Трэція Міжнародныя Доўнараўскія чытанні (г. Рэчыца, 14–15 верасня 2001 г.) / Рэд. кал.: В.М. Лебедзева (адказ. рэд.) і інш. – Мінск: Беларускі кнігазбор, 2002. С. 239, дата ў аўтара на месяц пазьнейшая, чым у А. Ельскага, у якога запазычыў зьвестку, — 11.XI.1511). Тае магдэбургіі ў Рэчыцы, якая, магчыма, мела хіба самакіраваньне, заснаванае на «рускім» праве, прынамсі, у XVI — XVII стст., а ў Брагіна дык і ніколі не было (гл.: Голубеў В., Волкаў М. Рэчыца ў часы Вялікага княства Літоўскага // Беларускі гістарычны часопіс. – 2014. № 5. С. 4, 5 – 6, у гэтых аўтараў дакумэнт чамусьці датаваны 2.XI.1511, а яшчэ, замест Т. Скрыпчанкі, дарэмна адрасавалі крытычную заўвагу наконт крыніцы 1561 г. М. Ткачову; Білоус Н. Привілеї польського короля Стефана Баторія для Лоєва 1576 та 1582 рр. // Місто: історія, культура, суспільство. Е-журнал урбаністичних студій. – Київ, 2018. Вип. 1 (5). С. 164).}}: {{пачатак цытаты}}''ихъ при старине зоставили.., какъ бывало за предковъ нашихъ, за великого князя Витовта и [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жикгимонта]], ижъ они сами собравши дань грошовую, и бобры и куницы, отношивали до скарбу нашого, а медъ пресный до ключа.., всю сполна.., на роки звычайныи, а то есть первый рокъ Божье Нароженье, другій Середопостье, третій Великъ-день…'' {{канец цытаты}} У хуткім часе князь М. Збараскі, жадаючы атрымаць воласьць «''на вечность''», біў чалом аб правядзеньні яе абмежаваньня, што і выканаў да 7 сакавіка 1512 году каралеўскі дваранін, дзяржаўца трахцемірскі і дымірскі Іван Андрэевіч Кміціч<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050адв.</ref>. У 1514 годзе{{Заўвага|М. К. Любаўскі меркаваў, што падараваньне адбылося ў год праведзенага абмежаваньня — 1512, гл.: Любавский М. К. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. Исторические очерки / М. К. Любавский – Москва: Университетская типография, 1892. С. 239.}} кароль Жыгімонт Стары падараваў князю «''тую волостку Брягин з местом и с корчмами, и з мытом, и з городищом, и со всими селы, и з людми, кром тых сел, што первеи того кому у тои волости будем дали''»<ref>Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 9 (1511—1518). Užrašymų knyga 9 / Metryka Litewska. Księga Nr 9 / 9 księga wpisów / Księga-kontynuacja (1508—1518). Wydał K. Pietkiewicz (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu). — Vilnius: Žara, 2002 [2004]. С. 240</ref>.
[[Файл:Кафля з Брагіна.jpg|значак|170px|Паліхромная кафля з Брагіна, сярэдзіна XVI ст. . [[Музэй старажытнабеларускай культуры]] [[ІМЭФ]].]]
Ад 1517 году маёнткам валодалі сыны М. Збараскага{{Заўвага|У 1490, 1511, 1512 гадох ён ужо, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім, гл.: Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 553.}} князі Хведар (†1533), потым Аляксандар (†1555){{Заўвага|І. В. Кандрацьеў дзіўным чынам здолеў атаясаміць яго з унукам, таксама Аляксандрам Міхайлавічам Вішнявецкім, старостам любецкім ды лоеўскім ад 1585 г., спаслаўшыся на артыкул С. П. Зімніцкай, у якім, аднак, усё выкладзена слушна (гл.: Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15; Кондратьєв І. В. Князі Вишневецькі на старостинських урядах Любецького староства // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья. Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель) / редкол. В. М. Метлицкая (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 46).}} Вішнявецкія<ref>Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. — № 1-2. — С. 128, 130</ref>. У 1535 годзе за часамі вайны Вялікага Княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537) Брагін спалілі маскоўскія войскі<ref>Грынявецкі Валерый. Брагін. С. 340.</ref>. Прынамсі, ад 6 кастрычніка 1541 году зьявіліся судовыя зьвесткі пра памежныя спрэчкі ўладальнікаў Брагіна князёў Вішнявецкіх і ўладальнікаў Астраглядавічаў і Хвойнікаў князёў Відэніцкіх (Любецкіх){{Заўвага|Тады Брагінам валодаў князь Аляксандар Міхайлавіч Вішнявецкі, а Астраглядавічамі і Хвойнікамі князь Дзьмітры Раманавіч Відэніцкі.}}<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 3, 4</ref>. У 1559 годзе кароль [[Жыгімонт Аўгуст]] пацьвердзіў права на Брагінскі маёнтак князям Аляксандру, Максіму і Міхаілу Аляксандравічам Вішнявецкім. Князь Максім у 1565 годзе спачыў, не пакінуўшы нашчадкаў<ref>Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. S. 556</ref>.
У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў была вызначана мяжа Кіеўскага павету на ўчастку, дзе знаходзілася Брагінская воласьць: «… ''Мозырскою границою до Брагиньское границы, а Брагиньскою границою до Днепра, по левои стороне пущаючи волость Речицкую, до Любеча…_… а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевъскии, а по левои Мозырскии, а черезъ реку Припеть, оставуючи полеве Речицу со всими границами, а поправу Брягинь со всим поветомъ Киевским ажъ до Днепра''…»<ref>Русская историческая библиотека (далей: РИБ). Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892 — 893</ref>{{Заўвага|У свой час А. Ябланоўскі адвольна, без апоры на крыніцы, выключна зь геаграфічных меркаваньняў, зьмясьціў Брагінскую воласьць у складзе Любецкай акругі (павету) побач зь Любецкім і Лоеўскім староствамі (Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 26; ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 30, 210). І. В. Кандрацьеў пайшоў яшчэ далей, абсалютна беспадстаўна залічыўшы Брагін (у іншых выпадках яго палову) да Любецкага староства і нават да Любецкай воласьці (!) [Кондратьєв І. В. Любецьке староство (XVI – середина XVII ст.). /І. В. Кондратьєв – Чернігівський національний педагогічний університет ім. Т. Г. Шевченка; Історико-археологічний музейний комплекс «Древній Любеч». – Чернігів: Видавець Лозовий В. М., 2014. С. 20, 69, 79, 196–97]. Больш за тое. Ідэя, упершыню выказаная яшчэ ў 2005 г., вельмі хутка зьявілася ў артыкуле «Любеч» адной зь беларускіх энцыкляпэдый (Вялікае Княства Літоўскае. Энцыклапедыя. Т. 3. Дадатак. А-Я – Мінск, 2010. С. 316). Відавочна, аўтар не зьмяніў сваю пазыцыю і дагэтуль, бо ў яго аўтарэфэраце (тэкст самой дысэртацыі, на жаль, недаступны) сустракаем заўвагу – «''В цей час змінюються і кордони Любецького староства, в основному після відпадіння у 1564 р. Брагінської волості.''» [Кондратьєв І. В. Лівобережні староства Київського воєводства Великого Князівства Литовського та Речі Посполитої: Соціально-територіальні трансформації XIV – XVII ст.: Автореферат дисертації на здобуття наукового ступеня доктора історичних наук. – Київ, 2020. С. 19]. Тут І. В. Кандрацьеў паўтарыў яшчэ і старую памылку М. К. Любаўскага, запазычаную А. Ябланоўскім; абодва меркавалі, што Брагінская воласьць у апісаньні межаў паказана часткай Мазырскага павету. Гэта, як вынікае з прыведзенага ўрыўку, ня так, бо — «''Брягинь со всим поветомъ Киевским''», не з Мазырскім. Да Любецкай воласьці і староства належалі некалькі паселішчаў сучаснага Брагінскага раёну, аніяк ня колішняй воласьці. «Воласьць Брагіня» у пачатку XVI ст. межавала з Мазырскай, Рэчыцкай, Любецкай и Чарнобыльскай валасьцямі (гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 9, 41 (іл. № 3: Jakubowski J. Mapa Wielkiego Księstwa Litewskiego w połowie XVI wieku. 1, Część północna, skala 1 : 1.600.000: objaśnienie do mapy. – Kraków: Skł. gł. w księgarniach Gebethnera i Wolfa, 1928. На мапе – Брагінская воласьць у атачэньні Мазырскай, Рэчыцкай, Чарнобыльскай і Любецкай валасьцей).}}{{Заўвага|П. Г. Кляпацкі без спасылкі на крыніцу даводзіў, што Брагінская воласьць была часткай Мазырскага павету і да рэформы сярэдзіны 1560-х гг., гл.: Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли. Т. 1. Литовский период. – Одесса, 1912. С. 183, 195, 197 (ёсьць і аўтарская мапа).}}.
Згодна з попісам войска ВКЛ 1567 году, князь Аляксандар Аляксандравіч Вішнявецкі выстаўляў з «''ыменья Брагини коней двонадцать''»<ref>РИБ. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 471</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, названае княствам (разам з Брагінам), як раней [[Падляшша|Падляская]] і [[Валынь|Валынская землі]], было далучана («''вернута''») да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 77 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)</ref>. Князі-русіны Аляксандар і Міхаіл Вішнявецкія{{заўвага|Падрабязна пра братоў гл. у кнізе І. Чаманьскай<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007. S. 53–59, 63–64</ref>.}}, спадчыньнікі Брагінскага маёнтку, маючы зямельныя ўладаньні на Валыні, спачатку для прыняцьця прысягі ў каралеўскі замак Уладзімерскі не зьявіліся, але ўрэшце ім давялося падпарадкавацца волі манарха<ref>Жизнь князя Андрея Михайловича Курбского в Литве и на Волыни. — Киев, 1849. Том 1. С. 22, 24; Akta unji Polski z Litwą 1385 – 1791. / Wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz. – Krakow, 1932. S. 326–327</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага сьвятару Прачысьценскай царквы Феадору. 1570 г.jpg|значак|зьлева|170px|Ліст князя Міхаіла Вішнявецкага 1570 г.]][[Файл:Поўны аркуш зь візыты 1752 г.png|значак|170px|Поўны аркуш зь візыты 1752 г. з копіяй ліста 1570 г.]]
27 жніўня 1570 году князь Міхаіл Вішнявецкі, староста чаркаскі і канеўскі, выдаў сьвятару брагінскай Прачысьценскай (Раства-Багародзіцкай) царквы Феадору Ніканаву на яго матэрыяльнае ўтрыманьне ліст з уласным подпісам і пячаткай<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 344адв.</ref>.
У сакавіку 1574 году маёнтак Брагін разам з замкам быў падзелены паміж князямі-братамі Аляксандрам і Міхаілам Аляксандравічамі Вішнявецкімі{{Заўвага|І. В. Кандрацьеў, пэўна, не чытаў сам дакумэнт, але жадаючы паказаць Брагін прыналежным да Любецкага староства, г. зн. дзяржаўным уладаньнем, сьцвярджаў нібы «''У 1574 р. Брагінський замок був описаний королівськими ревізорами.''», а гонар узьвядзеньня замку надаў князю Міхайлу Вішнявецкаму, няслушна адрозьніваючы яго ад М. Збараскага (Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15). І адкуль інфармацыя?..}}. Частка замку князя А. Вішнявецкага выглядала так: {{пачатак цытаты}}''…мне зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, левая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест. Которою столбою на бланковане ходят. Светлица великая над вороты. Церковь в стене святое Троицы зо всим накладом тое церкви: золотом, серебром, книгами и зо всим тым, што одно в той церкви накладу естъ. Также с попом и дьяконом и з их островами, дубровами, чертежами, полми и сеножатми и зо всими их пожитки и доходы, тое церкви належачими. Ку тому теж будоване: светлицы в стене городни, поклеты, погреб, спижарни вси, яко тая сторона полеве в собе ся мает, аж до вежи тое, што от Брягинки, которая зосталася на делу от мене брату моему его милости князю Михайлу. Такжо теж и тые домы, будоване, светлицы, которые на земли стоят в замку. А ку тому место нашо Брягинское яко люди отчизные, бояре, куничники, загородники, дворцы наши на посаде…'' {{канец цытаты}}
У князя Міхаіла Вішнявецкага — свая доля замкавай спадчыны{{Заўвага|Насуперак таму, як працяглы час памылкова даводзілася ў літаратуры<ref>Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Гомельская вобласць. / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Рэд. кал.: С. В. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БСЭ, 1985. С. 104; {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 39—40; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 112; {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 431</ref>, у іншых месцах, у Гарадзішчы (сучас. пасёлак [[Двор-Гарадзішча|Тэльман]]) і [[Бабчын]]е, пры князях Вішнявецкіх замкаў не было.}}: {{пачатак цытаты}}''А его милости князю Михайлу Вишневецскому, брату моему, зосталася половина замку Брягинского, вшедши в замок, правая сторона, взявши от тое городни шостое, в которой столба ест, которою столбою на бланкованье ходят, аж до вежи, которая от реки Брягинки. Тая вежа вся зосталася брату моему его милости князю Михайлу с тою вежою, што от Глухович, зо всими городнями, свирнами, светлицами, спижарнями, пивницами, пекарнею так, яко тая сторона замку поправе в собе мает. Ку тому церковь за замком в месте святого Николы зо всим накладом тое церкви, с попы их, з их островами, полями, сеножатми и всими пожитки и доходы, ку той церкви належачими._А места нашого Брягинского его милости князю Михайлу, брату моему, зосталася яко людей отчизных, бояр, куничников, огородников ведле рейстров наших, которые промежку себе есмо подавали._…Также теж ворота замковые, мост перед замком и тот, што от места до места, и ровы около замку — то все наполы подданые наши направовати мают… Теж што ся дотыче веж, которые в месте у острозе побудованы. Мне тая вежа зостала, што от Микулич, а его милости князю Михайлу, брату моему, што от Глухович. Ку тому острог около места нашого Брягинского мают подданые мои направовати и робити от тое вежи мое, што от Микулич, поправе, а подданые его милости князя, брата моего, также острог повинни будуть робить от вежи его милости от Глухович поправе, розделивши увес острог с подданными моими наполы.''{{канец цытаты}}
Што да іншых угодзьдзяў, дык князю Аляксандру дасталіся сёлы [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]], [[Сялец (Брагінскі раён)|Селце (Сялец)]], [[Лісьцьвін]], дварэц (сядзіба) [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]], сёлы [[Веляцін]], Зашчоб’е, востраў Дудоўшчына, а князю Міхаілу — сёлы [[Глухавічы]], [[Губарэвічы|Губаровічы]], [[Бабчын]], [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Дубно, [[Крыўча]], [[Галкі]], [[Сяўкі|Сеўковцы (Сяўкі)]], [[Піркі|Перка]], [[Дублін (вёска)|Доблін]], [[Дзімамеркі|Дамамірка]], [[Рудакоў|востраў Рудакоў]], [[Удалёўка|востраў Удалёўка]]<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>
[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Добры Вішнявецкіх у рэестры 1581 г.]][[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).]]
Паводле рэестру 1581 году, палова Брагіна зь сёламі на той час належала князю Міхаілу Вішнявецкаму, старосьце чаркаскаму і канеўскаму, а другая палова — удаве яго брата Аляксандра, памерлага ў 1577 годзе. Для ўсёй часткі маёнтку князя Міхаіла пададзеная толькі сума пабору — 86 флярынаў і 5 грошаў. Адносна паловы места Брагіна княгіні Аляксандры (з Капустаў) Вішнявецкай паведамляецца пра 32 дымы [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] (×6 — прыблізна 192 чалавекі), 21 дым [[агароднікі|агароднікаў]] (каля 126 чалавек){{Заўвага|Вось ужо больш за пятнаццаць гадоў як І. В. Кандрацьеў упарта прылічвае тых сялянаў-агароднікаў да заградовай шляхты — «… 21 осада «загродової» (убогої чи «лезної») шляхти.» (І. Кондратьєв. Лоєвське староство у 1585 – середині ХVII ст. // Пятыя міжнародныя Доўнараўскія чытанні. Рэчыца, 22-23 верасня 2005 г. – Гомель, 2005. С. 197; Кондратьєв І. В. Брагінщина у складі Любецько-Лоєвського староства Київського воєводства. С. 15), што і зусім невытлумачальна.}}, 1 дым сьвятара Траецкай царквы (6), 5 чабатароў (30), 4 кавалёў і сьлесараў (24), 2 краўцоў (12), 2 рымараў{{заўвага|Майстроў па вырабу конскага рыштунку.}} (12). Асадныя плацілі па 15 грошаў, сьвятар 2 флярыны, агароднікі па 4 грошы, усе рамесьнікі па 15 грошаў падатку, а жыхароў было каля 402 чалавек<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Опис 1. Справа 1. А. 884-884зв.; ŹD. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. — Wykazy… S. 36, 37, 38</ref>. У іншым датаваным 13-м сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła Chłuchowic'' [Hłuchowicz]'', Hubarowa'' [Hubarowicz] ''y Babczyna''», а таксама княгіні-ўдавы Аляксандравай Вішнявецкай і яе дзяцей «''jmienia Brahina, Mikulic, Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18-м траўня 1596 года датаваны пазоў ў Оўруцкі гродзкі суд на скаргу пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, да ўладальніка паловы маёнтку Брагін князя Адама Аляксандравіча Вішнявецкага, які асадзіў падданых сваіх на грунтах Астраглядавіцкіх<ref>Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów (AGAD. AR.). Dział X. Sygn. 926. S. 1</ref>.
[[Файл:Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.jpg|значак|170px|Фундуш князя Адама Вішнявецкага Траецкай царкве ў Брагіне. 1603 г.{{заўвага|Тут выкарыстаная копія, зьмешчаная у тэксьце Генэральнай візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) ад 30 студзеня 1743 г., калі добрамі валодаў князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, вялікі гэтман ВКЛ.}}]]
12 красавіка 1603 году князь Адам Вішнявецкі выдаў фундуш брагінскай Сьвята-Траецкай царкве<ref name="fn3">ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 283–285адв.</ref><ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 359-360. Ф. 233. Спр. 19. А. 776</ref>. У тым жа 1603 годзе пасьля Кіева, Астрога і Гошчы ў Брагіне пры двары князя Адама зьявіўся будучы Ілжэдзьмітры І, дзе ўпершыню і «прызнаўся», што ён — царскі сын<ref>Акты, собранные в библиотеках и архивах Российской империи археографической экспедицией Императорской академии наук. Т. 2. 1598—1613. — С.-Петербург, 1856. С 143; РИБ.- С.-Петербург, 1891. Т. XIII. Стб. 22, 973</ref>.
[[Файл:Зрабаваньне скарбу князя А. Вішнявецкага. 1606 г.jpg|значак|зьлева|170px|Зрабаваньне скарбу князя А. Вішнявецкага. 1606 г.]][[Файл:Брагін на мапе 1613 г.jpg|значак|зьлева|170px|Oppidum Brahin на мапе Вялікага Княства Літоўскага і сумежных рэгіёнаў 1613 г. (фрагмєнт){{Заўвага|Брагін тут пазначаны чамусьці ў Рэчыцкім павеце (зямлі) ВКЛ, хоць належаў да Кіеўскага ваяводзтва Кароны.}}.]][[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|170px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
28 ліпеня 1606 году ў Мазырскі гродзкі суд ад імя вяльможнага князя Адама Вішнявецкага была пададзена скарга на яго ўласных слуг Юзафа Лісоўскага, Адама Брозку, як прынцыпалаў, на памагатых Паўла Плядоўскага, Яна Гаварэцкага, Мікалая Шумскага, Сэбасьціяна Савіцкага, Мацюша Брозку, Янкоўскага, Кардышэўскага і іншых за тое, што яны напярэдадні перад сьвітаньнем, «''не зважаючы на пачцівасьць і павіннасьць сваю шляхецкую.., змовіўшыся як здраднікі на здароўе пана свайго, да замку места Брагінскага з гасподаў сваіх адначасова сабраўшыся, з полгакамі{{Заўвага|Полгак – кароткая стрэльба, калібрам удвая меншым, чым у гакаўніцы.}}, з аголенымі шаблямі ў замак гвалтоўна ўламіўшыся, але з-за супрацьдзеяньня аховы князя да пакою панскага дайсьці ня здолеўшы, чэлядзь пры ім тады быўшую, як мужчын, так і белых галоў{{заўвага|Белыя галовы альбо белагаловыя – замужнія жанчыны, якія, згодна з тагачасным этыкетам, не маглі паказвацца ў публічных месцах зь непакрытай галавой.}}, разагналі.., як злачынцы і здраднікі да скарбцу, дзе ўся маёмасьць рухомая яго міласьці захоўвалася, ланцуг і замкі наперад адбіўшы, уламіліся…''». А нарабаваўшы ўсялякага дабра, «''коней есче до того подданых князя его милости до колко на поли порвавши, з места Брагиня повтекали…''»<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 38. А. 384зв.-386; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 3. Т. 1. Акты о казаках (1500–1648 гг.). – Киев, 1863. С. 148 — 151</ref>. Згаданы сярод слуг-рабаўнікоў [[Аляксандар Язэп Лісоўскі|Аляксандар Юзаф Лісоўскі]] — будучы знакаміты правадыр неўтаймоўных «[[Лісоўчыкі|лісоўчыкаў]]», надта рухавых і баяздольных вершнікаў, якія былі «галаўным болем» не адно для ворагаў, але і для насельніцтва і ўладаў Рэчы Паспалітай, бо аплачвалі ўласную службу жорсткімі рабаўніцтвамі ўсюды, дзе б ні зьявіліся<ref>Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 19 — 23</ref>.
[[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак Крысьціны з князёў Вішнявецкіх Мікалаевай Малынскай у рэестры 1634 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін у рэестры падымнага 1640 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]
У 1628 годзе князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей князя Міхаіла, з паловы места Брагіна з 15 дымоў плаціў па 3 злотыя, з 2-х сьвятароў па 6 зл., з 2-х мясьнікоў па 6 зл., з млынара 6 зл., з краўца 6 зл., з 6 агароднікаў па 1 зл. і 6 грошаў; усяго разам зь сёламі — 271 злоты і 6 грошаў. Пан Ян Точэвецкі з паловы маёнтку Брагін княгіні Адамавай Вішнявецкай{{Заўвага|Мужа ня стала ў 1622 годзе.}} плаціў 200 злотых.<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв., 608; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 393—394, 399</ref>.
Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, пан Рыгор Піатроўскі{{заўвага|Гэта ня дзедзічны, а застаўны ўладальнік. Яшчэ ў 1634 г. 15 грошаў падымнага «jednego» з кожнага з 286 дымоў сваёй часткі Брагіна і прыналежных ёй вёсак, усяго 145 з паловай злотых, мусіла выплачваць пані Крысьціна з князёў Вішнявецкіх Мікалаевая Малынская<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112</ref>.}}, стольнік наваградзкі, з 286 дымоў, так хрысьціянскіх, як і габрэйскіх, паловы Брагінскага маёнтку выплачваў 286 злотых, ды з дзьвюх слабодак — Сяльца і Удалёўкі — адпаведна 3 і 2 злотых. Князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]] з 82 дымоў сваёй паловы мястэчка Брагін выплачваў 82 злотых, з 13 габрэйскіх дымоў — яшчэ 13 зл.<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186</ref>.
Палову Брагінскага замку і места з фальваркам і сялом Глухавічы, сёламі Сьпярыж, Малейкі, Казловыброды (Казялужцы?), Галкі, Рудакоў, Бабчын, Губаровічы, Дублін, [[Старыя Юркавічы|Юркавічы]], Сьцежарна, [[Удалёўка]], Крывін, Пірка, Нудычы, [[Пучын]], [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]], [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Крыўча, Дамамірка, [[Хатуча]], [[Мокіш]], хутарамі [[Еўлашы (зьніклая вёска)|Еўлашы]], Гамолічы, Ілічы князь Ярэмі Міхал Вішнявецкі яшчэ ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму <ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. Ён жа пазьней і аб’яднаў абедзьве паловы Брагінскай спадчыны малодшай галіны роду Вішнявецкіх у сваіх руках<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 145, 171</ref>. 20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію сваю палову замку і места Брагін зь сёламі Сялец, [[Каманоў|Ка''н''аноў]], [[Вуглы (Брагінскі раён)|Вуглы]]{{заўвага|У запісе перайначана ў Huły, замест Uhły.}}, [[Удалёўка]]{{Заўвага|Удалёўка згаданая і сярод уладаньняў князя Ярэмія.}}, [[Шкураты|Скураты]], [[Рыжкаў (Гомельская вобласьць)|Рыжкаў]], [[Вялікі Лес (Брагінскі раён)|Вялікі Лес]], Мікулічы, Катловіца, [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Конанаўшчына]], [[Амелькаўшчына|Мількаўшчына]], Веляцін, Лісьцьвін, Высокае, [[Зьвяняцкае|Зьвінячына]], Miкітаўшчына (Мікідаўшчына), Зашчоб’е, Слабада пры рудні, млынах і вялікім ставе, Амолічы (Omolicze){{Заўвага|Гамолічы належалі і князю Ярэмію. Альбо сытуацыя падобна як з Удалёўкай: валодалі рознымі часткамі паселішча? Але сьведчаньняў адпаведных няма...}}, з прыналежнымі да маёнтку фальваркамі слуг-шляхчічаў Бялабжэскага, Калгановічаў, Ячэвіцкага, Якубоўскага, Баськевічавай, Лінкераў, Завацкага<ref>AGAD. AR. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13</ref>{{заўвага|Цікава, што арыгінал тэксту «darowizny Brahinia» пані Крысьціны, пададзены 24 ліпеня 1641 г. у кнігі Крэменецкага гродзкага суда, польскамоўны, а загаловак, уступ і заканчэньне запісаныя па-русінску.}}.
[[Файл:Jeremi Wiśniowiecki.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага. Даніэль Шульц. Трэцяя чвэрць XVII ст.]][[Файл:Gryzelda Wiśniowiecka.PNG|значак|170px|Партрэт княгіні Грызэльды Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Невядомы мастак. 1670-я гады.]][[Файл:Michał Karybut Višniaviecki. Міхал Карыбут Вішнявецкі (1669-99).jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт караля Міхала Карыбута Вішнявецкага. Паміж 1669 і 1699 гг.]]
Ужо за часамі казацка-сялянскай вайны 1648—1651, да 8 чэрвеня 1648 году князь Ярэмі з княгіняй Грызэльдай{{Заўвага|Княгіню і двор ён выправіў «да Брагіна за Днепр» яшчэ ў першай палове траўня.}}{{заўвага|Пра князя Ярэмія Міхала і княгіню Грызэльду Канстанцыю гл. падрабязна<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 164—231</ref>.}} на працягу тыдню бавіліся ў Брагіне. Тут жа адпачывала і войска. Аўтар дыярыюша Багуслаў Казімер Машкевіч (Маскевіч) заўважыў, што як бы казакі не затрымаліся пад Чарнігавам, а працягнулі іх перасьледаваць, то князю з княгіняй было б неспакойна. Брагін стаіць у надта ліхой мясьціне — увесь на балотах сярод панурых лясоў<ref>Dyaryusz Bogusława Kazimierza Maszkiewicza. // Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze… / Wyd. przez J. U. Niemcewicza. Wydanie nowe Jana Niepomucena Bobrowicza. — Lipsk, 1840. T. V. S. 68, 70; Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 187</ref>. Мелася на ўвазе, што рэгулярнаму войску (асабліва вершнікам, бо няма дзе разьвярнуцца) вельмі нязручна ладзіць тут бітву. Пазьней жыхары Брагіна адчынілі браму войскам Багдана Хмяльніцкага, якімі кіравалі палкоўнік Нябаба і Хвясько. Брагінцы і сяляне навакольных вёсак утварылі полк, які выступіў пад камандаю казацкага галавы Магеры. За здраду места разбурана войскам Рэчы Паспалітай. Замак у якасьці былога абарончага збудаваньня не аднаўляўся, але надалей маглі існаваць, як звычайна ў тыя часы, умацаваныя двары наступных дзедзічных ды застаўных уладальнікаў. У хроніках габрэйскіх аўтараў Натана Гановэра і Мейера з Шчэбжэшына ці не ўпершыню згадана «сьвятая грамада Брагін», моцна пацярпелая ад «хмяльніччыны» ў тым жа 1648 годзе<ref>Еврейские хроники XVII столетия (Эпоха «хмельничины»). Исследование, перевод и комментарии С. Я. Боровского. — Иерусалим: Гешарим, 1997. С. 112, 164</ref>. Сярод казакоў, захопленых у палон напярэдадні і пасьля бітвы пад Загальлем, у датаваных 11 і 29 чэрвеня 1649 году дакумэнтах названыя Мацьвей Шумейка з Брагіна, паказачаны брагінскі баярын Кавальскі, Сямён Абязушанка і Хведар са Сьпярыжжа, Багдан з Брагіна, Фурс з Бабчына, падданыя князя Ярэмія Міхала Вішнявецкага, ваяводы рускага, Пётар з Мокіша, падданы пана Катарскага, Міхед з Савічаў<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 1 (1648—1649). — Київ, 2012. С. 241, 242, 243, 244, 264, 266</ref>.
На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў самым мястэчку Брагін налічвалася 70 дымоў (каля 420 падданых), у сёлах Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, у частцы Сяльца разам — 130 дымоў (≈780 жыхароў), у Карпілаўцы, Конанаўшчыне, Мількаўшчыне, Углах, Каманове не засталося ні дымоў, ні падданых. Адпаведную судовую прысягу склалі Васіль Ярмоліч, слуга Лук’ян Русаненка і Пракоп Гурскі з Брагіна<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 2. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534</ref>.
[[Файл:Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.png|значак|зьлева|170px|Зьвестка пра зруйнаваны Брагін. Верасень 1669 г.]][[Файл:Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.jpg|значак|170px|Фундуш Станіслава Канецпольскага 1678 г.]]
Пасьля сьмерці ў 1651 годзе князя Ярэмія Брагін пэўны час быў уладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]]{{заўвага|Пра Міхала Томаша Вішнявецкага гл. падрабязна<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 249—292</ref>.}}{{заўвага|У фундушы 1742 г. сужэнства Міхала Сэрвацыя і Тэклі Ружы Вішнявецкіх запісана, нібыта яшчэ 16 жніўня 1670 года кароль пацьвердзіў даўні фундуш манастырам у Сяльцы<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 5. Спр. 140. А. 129адв.</ref>. Аднак, у навукова-папулярным выданьні «Князі Вишневецькі» да матэрыялу А. Мацука пра Брагін зьмешчаны фотаздымак прывілею-пацьверджаньня, датаванага тым жа 16 жніўня, але 1673 г., г. зн. ужо пасьля сьмерці княгіні Грызэльды і за некалькі месяцаў да спачыну самога манарха.}}, але апошні саступіў яго маці<ref>Мацук А. Брагін. С. 213—215</ref>.
Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Брагін, як і Хвойнікі, значыўся ў ліку «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка<ref>Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам'яті. Чернігівський полк. У 2 т. – Київ.: ДЦ «НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446</ref>. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.
12-м і 27-м верасьня 1669 году датаваныя лісты княгіні Грызэльды і яе брагінскага адміністратара пана Адама Тышэцкага да гетмана Войска Запароскага ў левабярэжнай Украіне Дзямьяна Мнагагрэшнага пра разбураны Брагін<ref>Акты, относящиеся к Южной и Западной России (далей: АЮЗР). Т. 9. – С.-Петербург, 1877. Стб. 171</ref>. Пасьля спачыну 17 красавіка 1672 году княгіні Грызэльды Брагінскі маёнтак дастаўся яе пляменьніку і стрыечнаму брату караля пану Станіславу Канецпольскаму<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 334—335</ref>.
[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]]
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на Брагинъ, на [[Загальле|Загалье]], на [[Хвойнікі|Хвойники]], на [[Мазыр|Мозырь]]…»''<ref>АЮЗР. Т. 12 (1675 – 1676). – С.-Петербург, 1882. Стб. 831</ref>.
10 лютага 1678 году Ст. Канецпольскі, на просьбу «swiaszczennika Puciaty», пратапопа брагінскага{{заўвага|Як вядома зь візыты Губарэвіцкай царквы 1752 г., у 1700 г. брагінскім пратапопам, тут названым дэканам, быў Гаўрыіл альбо Габрыэль Пуцята<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 285</ref>.}}, выдаў фундуш царкве Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 342-343. Спр. 2477. А. 72. Ф. 233. Спр. 19. А. 772, 773</ref>.
22 жніўня 1682 году кашталян кракаўскі пан Станіслаў Канецпольскі склаў тэстамэнт. Сваім спадчыньнікам, што да ўсёй фартуны, ён назваў усыноўленага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага, але вёскі Хатучу і Юркавічы ў Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва завяшчаў войскаму чырвонагродзкаму пану Гаварэцкаму з жонкай<ref>Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389</ref>{{Заўвага|Ілона Чаманьска прывяла сьведчаньне аб валоданьні Ст. Канецпольскім Брагінам на 1676 год. Пры гэтым дасьледчыца назвала яго «пасэсарам». Але ці мог пасэсар, як ня дзедзічны, а часовы ўладальнік, выдаваць фундушы цэрквам і запісваць у тэстамэнце добры сваякам і іншым асобам ад свайго ймя? Пэўна, ня мог.}}.
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Бабіца, Астраглядавічы і Брагін на карце Алексіса Жубера Жаліё. Парыж, 1685 г.jpg|значак|170px|Брагін і Астраглядавічы, ізноў разьдзеленыя нейкай мяжой. Фрагмэнт мапы Алексіса Жубэра Жаліё. Парыж, 1685 г.]]
У люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва ад 25 студзеня 1683 году сказана, што пан Канецпольскі валодаў у месьце Брагін 55 дымамі (каля 330 жыхароў), пан Сіліч — 27 (162), пан Бялабжэскі — 6 (36), пан Чэрскі — 3 (18); а яшчэ тут было 8 дымоў габрэйскіх (48)<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.-735; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 489, 490, 502</ref>.
14 верасьня 1686 году брагінскі мешчанін Юры Андрыевіч пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, зь места Брагін, акрамя габрэяў, адышлі 15 дымоў (прыкладна 90 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550—551</ref>.
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|170px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 г. казакоў палкоўніка П. Шчуроўскага.png|значак|170px|Паборы зь мястэчка Брагіна ў пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Браты Арсэці, пасэсары.jpg|значак|зьлева|170px|Браты Арсэці (Аршэты), пасэсары; ліпень 1687 г.]]
28 чэрвеня 1687 году ў той жа суд Ваўжынцом Лавіцкім, падчашым ноўгарад-северскім, ад імя яснавяльможнага пана Яна Канецпольскага, ваяводзіча бэлзскага і каралеўскага палкоўніка, быў пададзены пратэст супраць «''нязносных крыўдаў, шкодаў, крыміналаў, наездаў і забоеў''», учыненых у маёнтку Брагінскай воласьці палкоўнікам рэестравай часткі Войска Запароскага Паўлам Апосталам Шчуроўскім, яго сотнікамі і казакамі. Тады 65 домагаспадарак (каля 390 жыхароў) пана Яна Канецпольскага ў месьце Брагіне былі моцна зруйнаваныя працяглым, ад лістапада 1686 году, пастоем 65 казакоў і 30 коней, для якіх на ўсю зіму і вясну, да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''», іх ператварылі ў своеасаблівую кухню. На патрэбы самога пана палкоўніка Шчуроўскага, на тры вазы скарбовыя брагінцы далі 150 злотых; сотніку Русановічу, які стаў у Брагіне, як гатовымі пенязямі, так і за гарэлку, мёд, піва, плацячы арандатарам-габрэям, аддалі 286 злотых у добрай манэце; Асавуле, палкавому пісару, далі злотых...{{заўвага|Сума, відаць, запісана неразборліва.}} і сотніку Мацьвею — 38 злотых. Выправілі 22 вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю; яшчэ зь іх выбралі здору на 80 злотых, гарэлкі, рыбы, піва, мяса, мёду, для самога пана палкоўніка, калі там па тыдню і болей разам з жонкай бываў, як для казакоў тут паўсталых, так і прыязджаўшых, далі 200 злотых, для пана палкоўніка за 2 валоў і 2 лісіц аддалі 35 злотых, а ўсяго — 1009 злотых. За 65 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў аддалі 73 злотыя, легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} жыхары выдалі 49 вёдраў, аўса для коней паўсталых у месьце і прыязджаўшых — 569 вёдраў, за соль аддалі 16 злотых, за абутак, скуры, якія браў палкоўнік, — 36 злотых. За час пастою казакі зьелі 250 кур, 103-х падсьвінкаў, 39 гусей.
Што да злачынстваў, учыненых казакамі. Сотнік Русановіч моцна зьбіў брагінскага падстаросту Сташкевіча, а мешчаніна Антоненку ажно да сьмерці. Зьдзекваўся зь сьвятара Мікольскага, за галаву схапіўшы, цягаў каля царквы і зьбіваў за тое, што ён словамі ўшчуваў сотніка, які ў Вялікі пост уздумаў іграць музыку і танцаваць. На загад Апостала Русановіч пасьля жорсткага катаваньня абрабаваў, а потым забіў ксяндза дамініканіна Булгака, які ехаў зь Пінскага кляштару да сваякоў і заначаваў у Брагіне. Яшчэ сказана, што ўрэшце казакі П. Шчуроўскага гэткімі ўчынкамі «rozegnali chłopów i mieszczanow z Brahińszczyzny za Dniepr». Адным зь сьведкаў у справе выступіў брагінскі войт Цімафей Ленчанка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 328-333зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 148—158</ref>.
Актам Оўруцкага гродзкага суда ад 16 ліпеня 1687 году засьведчана, што частка Брагінскага маёнтку дзедзічнага ўладальніка Яна Канецпольскага знаходзілася ў пасэсіі паноў-братоў Вільгэльма і Мікалая Арсэці (Orszetow)<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 336зв.-337</ref>.
14-м траўня 1696 году датаваны акт прысуду да вечнай баніцыі пасэсараў Брагінскага маёнтку паноў Міхала Арсэці, Аляксандра Вонжбана, Самуэля Сіліча «і іншых», а таксама габрэя-арандатара Зушмана за незьяўленьне да Кіеўскага гродзкага суду. Вінаватыя перашкаджалі паборцы пану Міхалу Ставецкаму, харунжаму жытомірскаму, пры зборы шэлежнага, г. зн. падатку з гарэлкі, што прывозілася на кірмашы ў мястэчку Брагіне<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 6. А. 33зв.-36зв. Спр. 198. А. 4</ref>.
14-м лістапада 1705 году датаваная судовая скарга панства Станіслава і Алены Сілічаў на Зыгмунта Шукшту, адміністратара ўладальніка Хвойніцкага маёнтку князя Дамініка Шуйскага, за чатырохразовае спаленьне іхнай карчмы, збор кірмашовага і гандлёвага мыта зь іх і з купцоў у м. Брагін<ref>Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 25 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1881. С. 12</ref>. 16 лютага 1709 году быў актыкаваны ліст каралеўскага ротмістра, лідзкага стольніка Валерыяна Антонія Талмонта, у якім паведамляецца, што ён, выправіўшыся да маёнткаў Брагін і Хвойнікі, прасіў шляхціча Мельчынскага дастаўляць для харугвы правіянт або грошы і загадаў выдаваць ад імя яго, Талмонта, расьпіскі; што за ўсе страты, нанесеныя шляхце і яе падданым войскамі, мусіць адказваць пан Мельчынскі, выбраны шляхтай дзеля забясьпечаньня войска правізіяй у Кіеўскім ваяводзтве; што за ракой Уша стаяць іншаземныя войскі і іх гэты ліст не датычыцца. 18 сьнежня 1710 году скаргу ў суд падалі мельніцкі войскі Аляксандар Бандынэлі з жонкай, якія тады валодалі часткай сёлаў Брагінскага ключа Я. Канецпольскага, на стражніка вількамірскага З. Шукшту з жонкай: за зьбіцьцё ў м. Хвойнікі іх габрэя Фроіма Абрамовіча, ад чаго той памёр; за адмову таму ж габрэю ў сьвятым хросьце, аб чым ён, зыходзячы, прасіў; за таемнае пахаваньне трупа, рабаўніцтва ў нябожчыка грошай, пагрозы самым падаўцам скаргі. Тым жа днём датавана і скарга на забойства габрэя Абрамовіча ўладальніка Брагіна Я. Канецпольскага<ref>Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 27 / Сост. А. Т. Белоусов. — Киев, 1882. С. 5, 45</ref>.
[[Файл:Падзел Вішнявеччыны на 1718 год.png|значак|170px|Пры падзеле Вішнявеччыны з старэйшым братам Янушам Антоніем, кракаўскім каштэлянам, у 1718 г. застаўны Брагінскі маёнтак ужо прызначаўся малодшаму брату Міхалу Сэрвацыю, канцлеру ВКЛ<ref>AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 19-24</ref>.]]
29 ліпеня 1719 году А. Бандынэлі падаў скаргу на ковенскага падстолія З. Шукшту за тое, што ён гвалтоўна адабраў поле ўва ўрочышчы Тварова, падараванае брагінскай царкве сьв. Мікалая яшчэ князямі Вішнявецкімі, зьбіўшы пры гэтым царкоўных сялян і перакалоўшы дзідамі валоў. Пазбаўленая ўгодзьдзяў царква прыйшла ў заняпад, што ледзь не прывяло да бунту прыхаджанаў. Таму падаўца скаргі вырашыў вярнуць царкоўныя землі і паслаў сваіх людзей, загадаўшы ім убраць жыта, пасеянае падданымі пана Шукшты. Апошні, у сваю чаргу, сабраўшы да 200 чалавек чэлядзі, узброіўшы іх стрэльбамі, дзідамі і інш., зьявіўся на полі, калі туды прыйшлі брагінскія сяляне з сьвятарамі, несшымі крыжы ў руках. Шукшта з сваімі людзьмі напаў на сьвятароў, зьбіў іх. На абарону іх кінуліся брагінскія сяляне і мяшчане, адбылася жорсткая бойка, якая скончылася не на карысьць З. Шукшты. Ён вымушаны быў адыйсьці, маючы шмат людзей параненымі, а аднаго забітым; зь людзей Бандынэлі двое мяшчанаў былі цяжка параненыя. А. Бандынэлі заявіў пра адабраньне яго сялянамі зброі ў пана Шукшты падчас наезду. Возны агледзеў у Брагінскім замку тую зброю: 11 стрэльбаў, 9 бердышоў, 18 кос і г. д.<ref>Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 34 / Сост. А. И. Савенко. — Киев, 1906. С. 28-29</ref>
[[Файл:Michał Servacy Višniaviecki. Міхал Сэрвацы Вішнявецкі (1749-56) (2).jpg|значак|зьлева|170px|Міхал Сэрвацы Вішнявецкі. Невядомы мастак. Паміж 1749 і 1756 гг.]][[Файл:Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага.jpg|значак|зьлева|170px|Пячатка князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага<ref>AGAD. AR. Dział X. Sygn. 960. S. 36</ref>.]]
3 сьнежня 1719 году апошні на той час дзедзічны ўладальнік Брагінскіх добраў Ян Канецпольскі, ваявода серадзкі, спачыў. А ўжо 10 жніўня 1720 году пан Зыгмунт Шукшта, падстолі ковенскі, падаў у Оўруцкі гродзкі суд сведчаньне за подпісамі паноў-шляхты Стэфана Завяліча-Мачульскага, скарбніка чарнігаўскага, рэгента гродзкага оўруцкага, Мікалая Валеўскага-Ляўкоўскага, Міхала Якубоўскага, Станіслава Багдановіча, Антонія Петрушэвіча, вознага Марціна Паўлюкевіча, якія на ўласныя вочы назіралі ў Брагіне жахлівую карціну: прыходзкія могілкі Сьвята-Мікольскай царквы, зруйнаваныя на загад пана Аляксандра Бандынэлі, войскага мельніцкага, а разам косьці і чарапы, раскіданыя паўсюдна. На вызваленым жа месцы адказчыкам па-блюзьнерску закладзены быў італьянскі сад (''ogród włoski'')<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 401—402</ref>. 11 жніўня 1721 году А. Бандынэлі, у сваю чаргу, абвінавіціў З. Шукшту ў тым, што ён падбіў глухавіцкага сьвятара Якуба Бярнацкага сагнаць з поля ва ўрочышчы Дзяканаўскім настаяцеля брагінскай Мікалаеўскай царквы Якіма Давідовіча, хоць угодзьдзі тыя былі падараваныя царкве яшчэ князямі Вішнявецкімі. 2 жніўня Я. Бярнацкі, узяўшы ў дапамогу Мікіту, Касьяна, Уласа Канавалаў і яшчэ зь дзесятак сялян глухавіцкіх, наехаў на сенажаць і айца Давідовіча za brodę porwawszy, pięścią{{заўвага|Кулаком.}} bił, tłukł, za włosy na ziemię obaliwszy, targał, włosy wyrwał, pokrwawił, зь сенажаці сагнаў і касіць ня даў, а яшчэ хацеў зьвязаць і да панскага двара адвезьці<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. – С. 407 – 409</ref>. 14 чэрвеня 1724 году дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі з жонкай заявілі ў судзе, што патрацілі вялікія сродкі на засяленьне і аднаўленьне застаўнога маёнтку Брагін, які атрымалі ў надта зруйнаваным стане<ref>Опись актовой книги Киевского центрального архива. № 38 / Сост. Е. П. Диаковский — Киев, 1906. С. 28</ref>.
[[Файл:Міхал Сервацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфест 1734 г.png|значак|170px|Міхал Сэрвацы ў чарговы раз падпісаўся графам на Брагіне. Маніфэст 9 чэрвеня 1734 г.<ref>AGAD. AR. Dział X. Sygn. 958. S. 17-20</ref>]]
У тарыфе Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў частцы места Брагін і яшчэ 36 паселішчах, якія трымаў пан Бандынэлі, налічвалася каля 355 двароў (прыблізна 2130 жыхароў). У частцы Брагіна і прыналежных да яе 19 паселішчах (акрамя Залесься і Зашчоб’я сялецкіх айцоў базылянаў), што знаходзіліся ў заставе ў пана Сіліча, было каля 175 двароў (прыкладна 1050 жыхароў)<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 283—285</ref>. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх]]{{заўвага|Пра Міхала Сэрвацыя гл.<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 405—436</ref>}} ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia… na Brahiniu»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>.
[[Файл:Tekla Ruža Višniavieckaja (Radzivił). Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл) (XVIII).jpg|значак|170px|Тэкля Ружа Вішнявецкая (Радзівіл). Невядомы мастак. XVIII ст.]]
Найранейшыя зьвесткі аб прыходах брагінскіх цэркваў вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Прыход Мікалаеўскай царквы аб'ядноўваў верных з 26 дымоў у самым мястэчку, 10 у Ясянях, 14 у Нудычах, 4 у Масках, 2 у Бакунах, 2 у Шкуратах, 80 у Бабчыне «z attynencyia»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, Мокіш, хутары Чахі, Рудыя і брагінскі [[Варацец]].}}. Душ да споведзі – каля 500. Прыхаджаны царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы жылі ў 45 дварах Брагіна, 14 Петрыцкага, 10 Дамаміркаў, 21 Малейкаў, 15 Дубліна, 19 Сьпярыжжа, 15 Ільлічоў, 10 Сабалёў, 18 Буркоў з хутарамі. Душ да споведзі таксама – каля 500. Прыход Траецкай царквы складалі верныя з 50 двароў у Брагіне, 22 у Шкуратах, 8 у хутары Вуглы, 7 у Каманове, 4 у Рудні Удалёвай і Пажарках, 7 у Унігаўцы, 7 у Рыжкаве, 8 у Вялікім Лесе, 5 у хутары Кавака, 13 у Кавалях, Хвенках і Хурсах, 7 у Бандарах, Шастаках і Леўчыках (Леўшунах?)<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768, 770, 773, 774, 777</ref>.
[[Файл:Загаловак візіты Брагінскай пратапопіі 1743 г.jpg|значак|зьлева|170px|Загаловак візыты Брагінскай пратапопіі (дэканату) 1743 г.]]
Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у мястэчку было тры ўніяцкія царквы. Сьвята-Траецкі прыход, настаяцелем якога Сімяон Вараб'евіч, аб'ядноўваў plus minus 163 двары, а верных, дапушчаных да споведзі, – 652 душы як у самым мястэчку, так і па вёсках. У прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, які ўзначальваў сьвятар Іаан Антыпенка, было 167 двароў, дапушчаных да споведзі верных – plus minus 600 душ{{заўвага|Сказана яшчэ, што царква некалі асьвечана ''od niektórego Biskupa Wołoskiego Poczeki''. Прынамсі, у 1720 – 1722 гг. біскупам валоскім, які служыў у рэгіёне, быў плябан Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі кс. Юзафат Парышэвіч<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120</ref>.}}. Будынак узьведзены каля 100 гадоў раней сіламі жыхароў мястэчка. Прыход Сьвята-Мікалаеўскай царквы на чале зь вікарыем а. Іосіфам Бярнацкім складаў 121 двор, верных, дапушчаных да споведзі, – 486 душ<ref name="fn3"/>. У 1744 годзе князь Міхал Сэрвацы вішнявецкі пацьвердзіў ранейшы фундуш Мікалаеўскай царкве{{заўвага|У 1774 г. быў пацьверджаны панамі Ракіцкімі}}<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 95, 118</ref>.
[[Файл:Сумы, запісаныя Міхалам Сервацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін.png|значак|зьлева|170px|Сумы злотых, запісаныя Міхалам Сэрвацыем жонцы Тэклі Ружы на добрах Вішнявец і Брагін<ref>AGAD. AR. Dział XI. Sygn. 155. S. 35</ref>.]]
Пасьля сьмерці князя Міхала Сэрвацыя Вішнявецкага ў 1744 годзе яго вялізныя ўладаньні адыйшлі да жонкі княгіні Тэклі Ружы з Радзівілаў († канец 1747){{заўвага|Пра Тэклю Ружу гл.<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. — S. 444—453</ref>}}. Прычым на Брагіне з прылегласьцямі ёй было запісана ажно 400 000 злотых{{Заўвага|Параўнаньня дзеля: на Вішняўцы cum attinentiis – «усяго» 111 000 злотых.}}<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 451—452</ref>.
[[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|170px|Астраглядавіцкая парафія ў 1748 г.]]
У 1748 г. мястэчка Брагін названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх (галоўным чынам, шляхта) належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148</ref>. Ад студзеня 1749 году маёнтак стаў уласнасьцю Замойскіх<ref>Czamańska I. Wiśniowieccy. S. 452</ref>{{Заўвага|Сьпіс маёнткаў Вішнявецкіх са спасылкай на рукапіс князя Міхала Сэрвацыя гл.: Przezdziecki A. Podole, Wołyń, Ukraina: obrazy miejsc i czasów. – Wilno, 1841. Tom I. S. 57–62}}. Паводле ксяндза Ст. Залэнскага, дачцэ Міхала (†1735) і Эльжбэты (з князёў Вішнявецкіх) Замойскіх Катарыне, якая пабралася шлюбам з Янам Каралем Мнішкам, падкаморым літоўскім{{Заўвага|У аўтара памылкова — з падкаморым ''каронным''.}}, пры сямейным падзеле ў 1750 годзе дасталося ў трыманьне «Брагінскае графства». Тады ж яна і фундавала ў Брагіне пры касьцёле, які наноў паставіла, місію, прызначыла езуіцкай рэзыдэнцыі ў Юравічах пэўную суму грошай з умовай, каб нехта з місіянэраў прыбываў да Брагіна і абслугоўваў духоўныя патрэбы католікаў{{Заўвага|Некаторыя зьвесткі пра місіянэраў-езуітаў у нашай мясьціне сустракаем ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла: ксяндзы Вітвіцкі (1751), Ігнацы Барановіч (1752), Адальбэрт Чэрскі (1756—1760, 1766, 1767), Юзаф Артэльскі (1766, 1769, 1772, 1773), Стэфан Маргелевіч (1773); трое апошніх названыя менавіта місіянэрамі брагінскімі<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 153адв., 154—155адв., 156адв., 158—158адв., 207, 208, 229</ref>.}}<ref>Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1551</ref>.
[[Файл:Roslin, Aleksander. Portret Katarzyny z Zamoyskich Mniszchowej.jpg|значак|зьлева|170px|Партрэт Катарыны з Замойскіх Мнішкавай. Аляксандар Расьлін. Каля 1752 году.]][[Файл:POL COA Zamoyski.svg|100пкс|значак|Герб роду Замойскіх.]][[Файл:POL COA Kończyc III.png|100пкс|значак|Герб уласны роду Мнішкаў.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
Часам не абміналі Брагін і гайдамакі. У 1750, 1751 годзе мястэчка і ваколіцы, частка якіх была тады ўладаньнем пана Францішка Антонія Ракіцкага, ротмістра ашмянскага, пацярпелі ад іх рабаўніцтваў<ref>Белоруссия в эпоху феодализма. Сборник документов и материалов. Том 2: С середины XVII до конца XVIII века, до воссоединения с Россией / Под ред. А. И. Азарова, А. М. Карпачева, Е. И. Корнейчик. — Минск: Издательство Академии наук БССР, 1960. С. 396—398</ref>. З паказаньняў арыштанта, гайдамацкага ватажкі, Івана Падалякі ў Кіеўскім гродзкім судзе ад 20 кастрычніка 1750 году: «''…ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з імя і прозьвішча невядомага, які… ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня; у Брагіню ўначы зрабавалі двух габрэяў: сукмані, маніста, серабро і грошы забралі; кожнаму гайдамаку ў цьвёрдай манеце дасталася па дзесятку рублёў, а ў дробнай манеце маскоўскай — па пяць рублёў і шэсць грывень; тую дробную манету ўсю аддалі правадніку Сьцяпану..; той жа Сьцяпан з Брагіня праводзіў іх да дому свайго бацькі і, там накарміўшы, у бацькі пакінуў грошы, а сам павёў іх да сваіх паноў, да Кімбараўкі…''»<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 43. А. 362; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 529—530</ref>. Нярэдка, рабаўніцтвы суправаджаліся забойствамі. Уражвае наступнае сьведчаньне: "''Тот же секунд-майор Галцов 25 августа 1750 г. рапортовал: «сего августа 25 дня писал к нему польского местечка Лоева, владельца конюшенного и ротмистра Антония Рокицкого местечка Брагина управитель шляхтич Верига, что сего августа против 25-го числа разбойников 12 ч-к, в ночи при селе Игрушине попа Павла Лазниченка разбили и двор огнем спалили, и жида разбили и огнем сожгли, а жидовку до смерти скололи; да в деревне Сувиде жида разбили, а жидовку огнем же зжгли и жиденка до смерти скололи, которое де село Игрушин и дер. Сувида разстоянием от Днепра против Любич с 15 верст''». Пазьней Ф. Ракіцкі паведамляў кіеўскаму гэнэрал-губэрнатару М. І. Лявоньцеву: «''сего 1752 г. мая 10-го н. с. два гайдамаки именем Грицько Киселенко, а другой Пархоменко пойманы с товарищи в розбое и в допросе сего мая 15 в лоевском замке показали: …Из Жаров вышев, имев всякое к пропитанию изобилие, плыли Днепром до реки Брагинки и хотели прийти до местечка Брагина, но имея предосторожность, что были в опасности, поплыли вверх Днепром к Лоеву, мимо Любеча…''»<ref>Исторические материалы из архива Киевского губернского правления. Выпуск 5. / Сост. ред. неофициальной части Ал. Андриевский. — Киев, 1883. С. 13, 16, 30</ref>.
Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы, якая знаходзілася ў прадмесьці Брагіна, было 236 двароў, у тым ліку 56 у месьце. Дапушчаных да споведзі 1238 душ. Прыход «мейскай» Сьвята-Мікалаеўскай царквы складалі верныя з 126 двароў, 30 зь якіх — у Брагіне. Душ да споведзі — 889. У прыходзе царквы Сьвятой Тройцы, якая стаяла пасярод тагачаснага места, налічвалася 120 двароў, зь іх 40 у самым Брагіне. Асобна зазначана, што каля 300 душ у тым годзе не спавядаліся<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 341адв., 344адв.-345, 347, 354адв.-355, 357, 361адв.-362</ref>.
У 1750—1753 гадох памежныя канфлікты з князямі Шуйскімі, уладальнікамі Хвойнікаў і Астраглядавічаў, мелі пасэсары Брагінскага маёнтку паны Ян Караль Мнішак, падкаморы літоўскі, і Францішак Антоні Ракіцкі, войскі ашмянскі<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 70—71</ref>. У 1754 годзе Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых{{заўвага|Зьвестка запазычаная з артыкула Вікіпэдыі [[Адам Міхал Ракіцкі]]. Але крыніца ў ім ня ўказаная.}} панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім (†1759), лідарам групоўкі [[Чартарыйскія|Чартарыйскіх]] у [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]. Пасьля гэтага судовыя прэтэнзіі суседзяў, апекуноў непаўналетніх хойніцкіх Шуйскіх паноў Быстрых, старостаў ліноўскіх, наступных апекуноў князёў Шуйскіх, старостаў ніжынскіх, былі ўжо толькі да паноў Ракіцкіх і іх сваякоў паноў [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Аскеркі]], Міхала Страшэвіча, якія некаторы час мелі дачыненьне да Брагінскіх добраў<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 71 etc.</ref>. На 1754 год у мястэчку Брагін налічвалася 117 двароў (прыкладна 702 жыхары), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 18 злотых і 7 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 73 злотых<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 188; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>. 2 жніўня 1776 году ў Мазырскім гродзкім судзе для пана Міхала Ракіцкага, палкоўніка пяцігорскага, з падачы ротмістра ашмянскага пана Алаізія Ракіцкага, было актыкавана абмежаваньне Брагінскай воласьці 1512 года, згодна з указам караля Жыгімонта Старога, праведзенае дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага. У гэты раз дакумэнт быў запісаны пад назвай «Akt Ograniczenia Hrabstwa Brahińskiego»<ref>Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 7—11</ref>. Значная частка Брагінскага маёнтку заставалася ў валоданьні Ракіцкіх да 1880-х гадоў.
[[Файл:Подпісы да мапы Брагінскага графства 1783 г.png|значак|зьлева|170px|Подпісы на мапе Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Сьпіс угодзьдзяў у эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Эксплікацыя да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170px|Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.]]
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Брагіне налічвалася адпаведна 64 двары, 260 жыхароў, 31 двор, 90 жыхароў і 47 двароў з 152 жыхарамі. Мястэчка — цэнтар аднаіменнага кагала, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 41, 28 і 26 вёсак, хутароў і фальваркаў, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 532, 189 і 223 pogłowia żydowskiego; некаторыя ў 1784 годзе запісаны хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі — у Лісьцвіне, Веляціне, Еўлашах, Дубліне<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391—392, 710—711</ref>. Прыкметнае ўбываньне колькасьці юдэяў і прыняцьце часткаю іх хрысьціянства магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і брагінскіх ваколіцаў.
27 днём жніўня 1783 году датаваная мапа Брагінскага графства{{заўвага|Эксплікацыя да мапы ўтрымлівае 131 пазыцыю (зь іх 77 і 78 не чытаюцца; трэба глядзець мапу) — назвы паселішчаў, цэркваў, іх колеры і значкі, нумары на мапе, прыналежнасьць, плошчы і характар угодзьдзяў, якасьць грунту.}}, матэрыял для якой падрыхтаваў Станіслаў Віткоўскі. Тады маёнткам, з прычыны недаросласьці сыноў Людвіка і Алаізія Рафала ўдавы пані Марыі з Аскеркаў Ракіцкай, часова валодаў жанаты зь ёй пан Міхал Страшэвіч, маршалак упіцкі. У 1786 годзе ён жа пацьвердзіў фундуш нібыта 1720 году Сьвята-Траецкай царкве<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 103</ref>{{заўвага|Увага: у визітах 1740, 1743, 1752, 1785 г. што да Траецкай царквы ў Брагіне, у адрозьненьне ад Міхайлаўскай царквы ў Глухавічах, фундуш 1720 г. не згаданы. Прыведзены запіс літаральна паўтарае той, што датычыўся глухавіцкай царквы.}}.
Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату, на 24 сакавіка 1785 году прыход Мікалаеўскай царквы, настаяцелем якога сьвятар Хведар Буцкоўскі, аб'ядноўваў верных з 24 дымоў у Брагіне, 6 у вёсцы Валахоўшчына, 20 у Нудзічах, з 12 дымоў хутара Маскі і Шкуратоў, 33 у Юркавічах, 19 у Сьцежарным, 6 у Зарэччы, 9 у вёсцы Цюцькі, 10 у Крыўчы. Усяго душ – 935. 27 сакавіка ў прыходзе Траецкай царквы на чале зь сьвятаром Аляксеем Арабіевічам былі ўлічаныя 1113 душ верных, якія жылі ў 83 дварах мястэчка Брагін, у 8 хутара Кавака, у 6 хутара Ламакі, у 25 вёскі Шкураты, у 5 хутара Пажаркі, у 2 хутара Хвенкі, у 12 вёскі Рыжкаў, у 14 Вялікага Лесу, у 17 хутара Кавалі, у 3 хутара Каткі, у 4 хутара Унігаўка, у 14 вёскі Вуглы, у 9 дварах Каманова, у 8 Слабады Удалёўкі, у 15 вёскі Лубенікі, у 10 Слабады Жураўлёвай. У прыходзе Багародзіцкай царквы 29 сакавіка візытатар засьведчыў наяўнасьць 1215 верных, што жылі ў 72 дварах мястэчка Брагін, у 33 вёскі Дублін, у 40 дварах Сьпярыжжа, 29 у Ільлічах, 14 хутара Сабалі, 21 вёскі Малейкі, 11 хутара Казловічы, 16 хутара Буркі, 11 хутароў Бакуны, Спалахі, Кавалі, Лешчуны, Маскі, 6 вёскі Гарадзішча<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2477. А. 66-73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Брагін на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету 1797 г.png|значак|зьлева|170px|Брагін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 году.]][[File:Запіс аб нараджэньні і хросьце Тэклі Ракіцкай. 1799 г.jpg|значак|зьлева|170px|Пан Рафал Ракіцкі з Брагіня — адным з кумоў пры хросьце пляменьніцы Тэклі Юзафаты Антаніны Ракіцкай.]]
У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Брагін апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У крыніцы, заснаванай на зьвестках расейскай рэвізіі 1795 году, сказана, што мястэчка Брагін было ў супольным валоданьні графаў Людвіка і Алаізія Ракіцкіх, мела «грунт песковатой 14 уволок», а сена па балотах тамтэйшыя жыхары накошвалі 270 вазоў. Тут знаходзілася адна зь сямі ў Рэчыцкай акрузе юдэйскіх школ, якая месьцілася ў драўляным будынку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 71, 75</ref>. У самым канцы XVIII ст. браты Ракіцкія вызначыліся з падзелам бацькоўскай фартуны. Алаізію Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, а Людвіку — Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы з шэрагам фальваркаў<ref>Минские губернаторы, вице-губернаторы и губернские предводители дворянства (1793–1917): биографический справочник / сост. Ю. Н. Снапковский; редкол.: В. И. Адамушко [и др.]. – Минск: Беларусь, 2016 (далей: Минские губернаторы, etc.). С. 211</ref>. 5 студзеня 1799 году ў мэтрычных кнігах Сялецкага базылянскага кляштару ў запісе аб хросьце ў палацы Гарадзішча Тэклі, дачкі Людвіка і Ганны з Плятэраў{{Заўвага|Менш як праз тры тыдні, ва ўзросьце 19 гадоў, пакінула сьвет жывых ў выніку пасьляродавай гангрэны; 26 студзеня пахавана на Сялецкіх могілках (НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 245).}} Ракіцкіх, кашталянічаў менскіх, адным з чатырох кумоў-мужчын быў кашталяніч менскі Рафал Ракіцкі з Брагіня<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 3адв.</ref>. Але яму, падобна, даводзілася дзяліць спадчыну з шваграм Ігнацыем Аскеркам, падстаростай судовым рэчыцкім<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. А. / Т. Капіца, А. Леўчык, С. Рыбчонак і інш. – Мінск, 2002. С. 331</ref>, таксама кумам на згаданай урачыстасьці. У шляхецкай рэвізіі 1811 году Брагінскі маёнтак паказаны нібыта ўласнасьцю сына Рафала{{Заўвага|Спачыў 14 траўня 1802 г. у фальварку Людамонт Менскага павету, пахаваны на Кальварыйскіх могілках (Минские губернаторы, etc. С. 212).}}, 16-ці гадовага Міхала, побач згаданы і 17-ці гадовы Ўладыслаў Аскерка, сын сястры Рафала і Людвіка Ізабэлы{{Заўвага|Ва ўзросьце 26 гадоў пайшла з жыцьця 13 траўня 1794-га, пасьля нараджэньня сына; пахаваная ў Рудакове (НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97: запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім сказана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах).}}; на 1795 год фартуна налічвала 3 111 душ прыгонных мужчынскага полу<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206</ref>. Відавочна, граф Людвік быў на той час апекуном абодвух юнакоў. Неўзабаве і Міхал уступіў ва ўладаньне Брагінам, і Ўладыслаў – ва ўладаньне сваёй часткай брагінскіх добраў з дваром у Рудакове.
18 чэрвеня 1831 года ў навакольлях Брагіна шляхціч Міхал Лігэнза, афіцыяліст пана Крушэўскага з Ракітна, сабраў конны адзьдзел паўстанцаў у складзе крыху больш дваццаці чалавек зь ліку дворскай службы. Уначы на 19 чэрвеня ён жа з паловай тых людзей, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне, прайшоў праз [[Шкураты]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]] ў накірунку [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], [[Вадовічы|Вадовічаў]], потым [[Нароўля|Нароўлі]] і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Радамышаль|Радамышльскага]] паветаў<ref>Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 59</ref>.
[[Файл:Brahin, Skarachod. Брагін, Скараход (1877).jpg|значак|зьлева|170px|Дом Івана Скарахода, здымак 1877 г. Паводле ўнука Хведара Стравінскага, пабудаваны ў 1834 г.<ref>[https://web.archive.org/web/20210501004943/http://www.bragin.by/2021/01/braginskiya-karani-muzychnyx-geniya%d1%9e-stravinskix/ Віктар Гілеўскі. Брагінскія карані музычных геніяў Стравінскіх. // Маяк Палесся. 15. 01. 2021.]</ref>{{Заўвага|В. Гілеўскі ўважае, што дом «амаль дакладна» стаяў на сучаснай вуліцы Савецкай, 83.}}, інакш кажучы, у год шлюбу яго бацькоў.]][[Файл:Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.jpg|значак|170px|Запіс аб шлюбе Ігнацыя і Аляксандры Стравінскіх. 1834 г.]]
Паводле зьвестак на 1834 год, у Брагіне праводзіліся два штогадовыя кірмашы: 1-8 студзеня і 29 чэрвеня-2 ліпеня; тавараў прывозілася адпаведна на 3 000 і 2 000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 500 р., наведвалі кірмашы каля 400 і 350 чалавек<ref>Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. – С.-Петербург, 1834. С. 190</ref>. 3-га чэрвеня 1834 года настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы а. Іаан Данілаў Нямшэвіч абвянчаў у Брагінскай Сьвята-Траецкай царкве шляхціча-католіка Ігнацыя, сына Ігнацыя, Стравінскага з праваслаўнай дзяўчынай Аляксандрай, дачкой селяніна мястэчка Брагін, прыгоннага графа Міхала Ракіцкага, Івана Іванавага Скарахода{{заўвага|У нядаўнім пецярбургскім выданьні «Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума» сказана, нібыта брагінская сялянка Аляксандра Скараход «происходила из семьи дворян Саратовской губернии»<ref>Рожнова, О. В. Игорь Стравинский: мэтр из Ораниенбаума: монография / О. В. Рожнова. — Санкт-Петербург: Планета музыки, 2022. С. 13; [https://www.labirint.ru/books/870560/ 1]</ref>. Гэта ня можа не выглядаць спробай суседзяў прывязаць маму і бабулю знакамітых Стравінскіх да Расеі, не зважаючы на сьведчаньні крыніцаў.}}<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 49адв.</ref>{{Заўвага|Падзея зусім не шэраговая, бо сярод дзяцей гэтай сямейнай пары былі сыны Аляксандар, будучы ўдзельнік расейска-турэцкай вайны 1877–1878 гадоў, пазьней гэнэрал-маёр, ды Хведар – будучы знакаміты артыст Марыінскага тэатру ў Пецярбургу, бацька Ігара Стравінскага, аднаго з буйнейшых кампазытараў XX ст.}}. У 1845 годзе прыход названай царквы быў скасаваны, а храм прыпісаны да прыходу царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы<ref>НГАБ. Ф. 835. Воп. 2. Спр. 2. А. 18-19адв.</ref>. Паводле рэвізіі 1847 году брагінскае габрэйскае таварыства складалі 801 мужчына і 811 жанчын<ref name="fn2">Еврейская энциклопедия. Т. 4. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1909. Стб. 868–869</ref>.
На 1850 год у Брагіне было 149 двароў, 1233 жыхары. Тракт зьвязваў Брагін з Лоевам<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}} С. 65 – 67</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 782 жыхары мястэчка абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Раства-Багародзіцкай царквы, 515 жыхароў — Мікалаеўскай царквы, яшчэ 6 мужчын і 9 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 672, 673</ref>. У 1860 годзе ў мястэчку 261 гаспадарка, 2628 жыхароў, прыходзкія Сьвята-Мікалаеўская і Раства-Багародзіцкая з прыпісной Сьвята-Траецкай{{Заўвага|9 красавіка 1874 г. будынак Сьв.-Траецкай царквы згарэў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1881. № 8. С. 229</ref>}} цэрквы<ref>Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. – Санкт-Петербург, 1864. С. 296</ref>, філіяльны Астраглядаўскай парафіі касьцёл, праводзіліся два кірмашы на год<ref name="fn1"/>. Маюцца зьвесткі пра ўзаемадачыненьні тутэйшых панства і праваслаўнага духавенства. У дзёньніку архіяпіскапа менскага і бабруйскага Міхаіла Галубовіча занатавана, што 19 верасьня 1860 году ён: «''Раніцой ад’ехаў у Брагін. {{падказка|Ракіцкі|Людвік}} вадзіў мяне па цэрквах, а я зацягнуў яго, неахвочага, да дабрачыннага Айца. Намагаўся памірыць іх. Заўважыў, што Ярэміч і жонка дужа катэгарычныя і непрыхільныя да Ракіцкага. Выступілі з папрокамі. Нягледзячы на гэта, граф абяцаў скончыць вясною дом і здаць ссыпку. Па абедзе з Ракіцкім паехаў у Глухавічы. Ён паказаў мне тры карціны, набытыя ў Варшаве, а калі я пахваліў «Татараў», дык прасіў, каб гэтую карціну прыняў на памяць. Тут таксама былі Аскерка і валынскі Прозар. З жонкай мяне не пазнаёміў – нібыта хворая, у ложку. Сапраўды, у яе быў павятовы лекар Філіповіч''»<ref>Янушкевіч Я. Дыярыюш з XIX стагоддзя. Дзённікі Міхіла Галубовіча як гістарычная крыніца / Я. Янушкевіч – Мінск: Хурсік, 2003. С. 124, 256</ref>.
[[Файл:Двор Брагін на карце Ф. Ф. Шуберта, сярэдзіна XIX ст.png|значак|зьлева|170px|Двор і мястэчка Брагін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавыя часы Брагін — цэнтар воласьці ў Рэчыцкім павеце. У сувязі з чарговым паўстаньнем супраць расейскага панаваньня і за аднаўленьне Рэчы Паспалітай, 11 красавіка 1865 году будынак Брагінскага філіяльнага касьцёлу быў адабраны ў католікаў і перададзены ў праваслаўнае ведамства. Пазьней у ім уладкавалі прыпісную царкву Сьвятога Ціхана Задонскага<ref>[https://web.archive.org/web/20210619184636/http://www.bragin.by/2015/12/maksim-eremich-sluzhil-v-bragine-polveka/ Ростислав Бондаренко, священник. Настоятель Николаевской церкви Максим Еремич отдал служению в Брагине полвека. // Маяк Палесся. 11 снежня 2015.]</ref>{{Заўвага|Благачынны Брагінскай акругі і настаяцель Сьвята-Мікалаеўскай царквы протаіерэй Максім Ярэміч паведаміў тады сваёй пастве пра цэлы шэраг уласных «адкрыцьцяў», як тое: раней гэты касьцёл быў «домовой церковью» яшчэ праваслаўных князёў Вішнявецкіх, доказам чаго нібыта знойдзеныя тут пры перабудове ў царкву абломкі царскіх варот, праваслаўныя крыж і харугва, старыя чорныя ўніяцкія сьвятарскія рызы. Таксама а. Максім сьцвярджаў, што «На воротах, против дома князей, была некогда церковь Благовещения Пресвятой Богородицы» (Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1871. № 4. С. 29). Але царква з такім тытулам заснавана ў 1609 г. Вішнявецкімі не ў Брагіне, а ў Сяльцы, дзе самі яны ніколі не жылі.}}. На 1876 год часткай Брагінскага маёнтку ў 20 000 дзесяцін зямлі, набытай 9 студзеня 1873 году, валодаў расейскі купец 1-й гільдыі Якім Сямёнавіч Каноплін. Іншая частка разам зь Мікуліцкім ключом у 26 650 дзесяцін зямлі з 2-ма ветракамі, 6 коннымі, 1 вадзяным млынам, сукнавальняй засталася за графам Людвікам, сынам Міхала, Ракіцкім<ref>{{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 60, 61.</ref>, ад якога мусіла перайсьці яго сыну Міхалу. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Багародзіцкай царквы ў Брагіне названыя настаяцель а. Юліян Мігай, в. а. штатнага псаломшчыка Дзьмітрый Федаровіч. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Брагін, вёсак Буркі, Сабалі, Шкураты, Кавака. У прычце Мікалаеўскай царквы – настаяцель а. Максім Ярэміч, в. а. штатнага псаломшчыка Сямён Кезевіч, просьфірня Еўфрасіньня Кезевіч. Прыход – жыхары Брагіна, вёсак Дублін, Сьпярыжжа, Ясяні, Валахоўшчына<ref>Минские епархиальные ведомости. № 10, 1876. С. 456—457.</ref>. На 1879 год у прыходзе Багародзіцкай царквы налічвалася 970 душ мужчынскага і 1019 душ жаночага полу сялянскага саслоўя, у прыходзе Мікалаеўскай царквы — 860 душ мужчынскага і 1005 душ жаночага полу верных. Крыху раней вёскі Кавака і Шкураты далучаныя былі да прыходу Мікалаеўскай царквы, а Дублін і Сьпярыжжа — да прыходу царквы Раства Багародзіцы<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 24, 26</ref>. У 1883 годзе Брагінскі маёнтак Ракіцкіх{{Заўвага|Цэнтрам яго, са слоў старажылаў, запісаных настаўнікамі Брагінскай пачатковай школы «под руководством Белобровика В. С.» у 1925 г., быў двор Касачоў (гл. таксама: Ганжураў І. Ф. // {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён|к}} С. 53—54, 58). Гэта лякальная назва, у афіцыйных дакумэнтах амаль неўжываная. Напрыклад, у справе 1905—1906 гадоў аб выкупе зямлі ў Унігаўцы сем'ямі Буйневічаў і Цішкевічаў, прыналежнасьць апошняй толькі ў першым выпадку пазначана па-тутэйшаму як да маёнтку Касачоў, а ў трох астатніх выпраўлена на афіцыйную — як да маёнтку Брагін пана Міхала Кербедзя<ref>НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 6265. А. 31, 39, 40, 43</ref>. Арыенцір для зацікаўленых: паміж месцам, дзе знаходзіўся той двор, і мястэчкам, паводле сьвятара Расьціслава Бандарэнкі, сёньня бачым тэлерэтрансьлятар. Непадалёк, у былым панскім парку ад 1919 г. пачалі хаваць прыхаджанаў Раства-Багародзіцкай царквы, бо на старых Прачысьценскіх могілках ужо не хапала прасторы. На сучаснай мапе Брагіна тут пазначаны Касачоўскія могілкі.}}, выстаўлены на аўкцыён за даўгі Зямельнаму банку, «''с Высочайшего соизволения''» набыў вялікі інжынэр, сапраўдны тайны саветнік Станіслаў, сын Валерыяна, Кербедзь. Аднак, яго адміністратар і ўпаўнаважаны ў судзе Юзаф Вайткоўскі, з-за безгаспадарлівасьці папярэдніх уласьнікаў, на 1887 год здолеў улагодзіць пазямельныя спрэчкі зь сялянамі толькі 4 вёсак{{Заўвага|Ці не таму С. Кербедзь на 1888/1889 год названы ўласьнікам толькі маёнтку Канстанцінаў і Амелькаўшчына, які складаў 15 875 дзесяцін угодзьдзяў (гл.: Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 370)?.. Брагінскі маёнтак пад сваёй назвай на той час не згаданы ні за адным уладальнікам. За сынамі Якіма Канопліна Аляксеем і Іванам значыліся адпаведна Глухавічы з Будай Пятрыцкай і Рафалаў.}}, з насельнікамі 12-ці астатніх даводзіў справу да поўнага вырашэньня яшчэ і ў 1895 годзе{{Заўвага|Справы па разьмежаваньню зь землямі жыхароў яшчэ 11 паселішчаў перайшлі да іншых гаспадароў Брагінскіх добраў.}}<ref>НГАБ. Ф. 1595. Воп. 2. Спр. 2249. А. 82 – 86</ref>. У 1896 годзе ў Раства-Багародзіцкім прыходзе быў узьведзены мураваны будынак царквы на гонар сьв. апосталаў Пятра і Паўла, у якім разьмясьцілася і двухкласная прыходзкая школа<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 7</ref>.
Перапіс 1897 году засьведчыў: у мястэчку Брагін было 648 двароў, 4519 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Брагіне тады было 4311 жыхароў, зь якіх 2254 складалі габрэі<ref name="fn2"/>.}}, дзеялі 3 царквы, капліца і 4 юдэйскія малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, царкоўнапрыходзкая школа, народная вучэльня, паштова-тэлеграфны адзьдзел, хлебазапасны магазын, паравы млын, бровар, 6 крупадзёрак, 3 маслабойні, 5 гарбарняў, 5 цагельняў, 82 крамы і 2 заезныя дамы, карчма, аптэка, штотыднёва праводзіліся таргі, 2 разы на год адбываліся кірмашы<ref name="fn1"/>. На 1903/1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Брагін дваранін Міхал, сын Станіслава, Кербедзь<ref>Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 56</ref>. Згодна са зьвесткамі выданьня «Список населённых мест Минской губернии», на 1909 год у мястэчку Брагін налічвалася ўсяго 387 двароў, 3902 жыхары<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 17</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Брагінскія кустары каля былой царквы-школы. Пач. 1930-х гг.jpg|значак|170px|Арцель брагінскіх саматужнікаў побач з былой царквой-школай. Каля 1930 г.]]
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Брагін, аднак, апынуўся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] [[Павал Скарападзкі]] прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Ўкраінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85</ref>.
[[Файл:Brahin, Mikolskaja. Брагін, Мікольская (18.06.1933).jpg|значак|зьлева|170px|Канфэрэнцыя настаўнікаў, 1933 г. Здымак зроблены каля будынку Сьвята-Мікалаеўскай царквы, зачыненай уладамі{{Заўвага|Сьведчаньне іерэя Расьціслава Бандарэнкі, настаяцеля царквы Праабражэньня Гасподняга ў вёсцы Сялец.}}.]][[Файл:Brahin. Брагін (1.05.1935).jpg|значак|170px|Брагін. Работнікі маслазаводу. 1 траўня 1935 г.]]
1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Брагін з воласьцю ўвайшоў у склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]].
8 сьнежня 1926 году Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі [[БССР]]. Тады ж ён стаў цэнтрам раёну. Дзеялі 3 пачатковыя і 1 сярэдняя школы, клюб, бібліятэка, мэдыцынскі ўчастак, вэтэрынарны пункт, паштова-тэлеграфная кантора, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Працавалі маслазавод, вятрак, кравецкая і шавецкая арцелі, кузьня. З 1938 году Брагін — у новастворанай [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у [[Мазыр]]ы). 27 верасьня 1938 году мястэчка атрымала афіцыйны статус [[гарадзкі пасёлак|гарадзкога пасёлку]].
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 28 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Брагін знаходзіўся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]].
З 1954 году Брагін — у складзе Гомельскай вобласьці. У 1970 году да яго далучана вёска Ліпкі.
У 1986 годзе ў выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] мястэчка апынулася ў зоне радыяктыўнага забруджваньня.
== Геаграфія ==
Каля Брагіна ёсьць паклады жалезьняку, гліны і суглінкаў. Брагін месьціцца за 100 км на паўднёвы захад ад [[Гомель|Гомлю]] і за 25 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі]]. Злучэньне аўтадарогамі існавала з [[Лоеў|Лоевам]], [[Рэчыца]]й і Хвойнікамі ў Беларусі, а таксама з [[Чарнігаў|Чарнігавам]] ва Ўкраіне. Сярэдняя тэмпэратура студзеня складала -6,6°C, а ліпеня — +18[[°C]]. Ападкаў у сярэднім выпадала 533 мм за год. [[Вэгетацыйны пэрыяд]] росту расьлінаў складаў 194 дні ў год<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Геаграфія|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/geo-by/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
== Насельніцтва ==
* '''XIX стагодзьдзе''': 1850 год — 1233 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 66.</ref>; 1860 год — 2628 чал.; 1880 год — 2,7 тыс. чал.<ref>[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Brahin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/348 348]</ref>; 1897 год — 4519 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1905 год — 2,7 тыс. чал.; 1939 год — 4,7 тыс. чал.; 1969 год — 6,7 тыс. чал.; 1985 год — 5,6 тыс. чал.; 1993 год — 3,7 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/ЭГБ|2к}} С. 63.</ref>; 1995 год — 2 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|3к}} С. 227.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2004 год — 3,6 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1к}} С. 65.</ref>; 2006 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,7 тыс. чал.; 2009 год — 3954 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2016 год — 3698 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 3662 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 3681 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2020 год — 4400 чал.<ref name="belstat2020">[https://web.archive.org/web/20210430042021/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_16754/ Численность населения на 1 января 2020 г. и среднегодовая численность населения за 2019 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
== Адукацыя ==
На 2022 год у Брагіне дзеялі [[гімназія]], Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня і рэабілітацыі, Цэнтар творчасьці дзяцей і [[Моладзь|моладзі]], Фізкультурна-спартовы цэнтар дзяцей і моладзі, Брагінскі раённы сацыяльна-пэдагагічны цэнтар зь дзіцячым [[Прытулак|прытулкам]], [[дзіцяча-юнацкая спартовая школа]] (ДЮСШ) і Брагінскія дзіцячыя [[ясьлі]]-сад, якія забясьпечвалі поўны ахоп дзяцей [[Дашкольная ўстанова|дашкольнай]] асьветай. У ясьлях-садзе працавалі 4 гурткі: 1) [[Выяўленчае мастацтва|выяўленчага мастацтва]], 2) замежных моваў, 3) падрыхтоўкі да школы, 4) [[Харэаграфія|харэаграфіі]]. Цэнтар карэкцыйна-разьвівальнага навучаньня Брагінскага раёну меў клясу для дзяцей з множнымі парушэньнямі разьвіцьця, якім забясьпечвалі падвоз. Забясьпечанасьць кампутарамі складала 1 кампутар на 16 чалавек пры стандарце 1 на 30<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Адукацыя|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/aduk/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
== Мэдыцына ==
На 2022 год [[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]] месьцілася па вуліцы Крылова, д. 7 і мела 91 ложак, зь іх: 40 — у тэрапэўтычным аддзяленьні; 28 — у [[Хірургія|хірургічным]]; 20 — у [[Акушэрства|акушэрска]]-[[Пэдыятрыя|пэдыятрычным]], у тым ліку 10 пэдыятрычных ложкаў і па 5 — [[Гінэкалёгія|гінэкалягічных]] і хваробаў [[Цяжарнасьць|цяжарнасьці]]; 3 — у аддзяленьні [[Анастэзіялёгія|анастэзіялёгіі]] і [[Рэанімацыя|рэанімацыі]]. У [[Паліклініка|паліклініцы]] працавалі лекары 14 спэцыяльнасьцяў: некалькі лекараў агульнай практыкі, участковых пэдыятраў, хірургаў і акушэраў-гінэколягаў, па адным [[Нэўралёгія|нэўролягу]], отарыналярынголягу, [[Анкалёгія|анколягу]], [[Эндакрыналёгія|эндакрынолягу]], [[Афтальмалёгія|афтальмолягу]], інфэкцыяністу, дэрматавэнэролягу, [[Псыхіятрыя|псыхіятру]]-нарколягу і фтызіятру, а таксама зубныя [[фэльчар]]ы<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Лекавая сетка|спасылка=http://bragincrb.by/лечебная-сеть/|выдавец=[[Брагінская цэнтральная раённая лякарня]]|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
== Культура ==
На 2022 год у Брагінскім раёне дзеялі:
* [[Брагінскі раённы дом культуры]], які меў 12 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх клюбаў, зь якіх 7 было ў [[Пасёлак|пасёлках]];
* [[Брагінская цэнтральная раённая бібліятэка]], якая мела 20 падразьдзяленьняў у выглядзе сельскіх [[Бібліятэка|бібліятэк]];
* [[Брагінская дзіцячая школа мастацтваў]], што мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е і клясы ў пасёлках [[Буркі]], [[Краснае (Брагінскі раён)|Краснае]], [[Малажын]] і [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Мікулічы]];
* [[Брагінскі гістарычны музэй]] з карціннай [[галерэя]]й<ref name="а"/>.
У Брагіне існавалі 3 народныя творчыя гурты, якія дзеялі пры Брагінскім раённым доме культуры: 1) музычны гурт «[[Бравія]]», 2) эстрадная студыя «Музычны лябірынт», 3) мужчынскі сьпеўны гурт «[[Галасы дубравы]]». У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў працаваў дзіцячы харэаграфічны гурт «[[Брагінка (гурт)|Брагінка]]», што быў лаўрэатам 2-й ступені абласнога конкурсу «Карагод сяброў». Бібліятэчнае абслугоўваньне ахоплівала звыш 80 % месьцічаў. Кнігазабясьпечанасьць складала 14,8 кніг на чалавека і 19,7 кніг на чытача. У Брагінскай цэнтральнай раённай бібліятэцы дзеяў публічны цэнтар прававой інфармацыі з выхадам у Сеціва, што ўлучаў эталённы банк прававых зьвестак. У Брагінскай дзіцячай школе мастацтваў дзеялі 7 клясаў па: 1) [[акардэон]]е, 2) [[баян]]е, 3) выяўленчым мастацтве, 4) [[Гітара|гітары]], 5) [[фартэпіяна]], 6) харэаграфіі, 7) [[Цымбалы|цымбалах]]. Штогод ладзіўся раённы конкурс «Брагінская музычная вясна»<ref name="а">{{Навіна|аўтар=|загаловак=Культура|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/culture/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
Таксама ў Брагіне дзеялі праваслаўная царква [[Мікола Цудатворца|Міколы Цудатворцы]] і пратэстанцкая царква «Благодаць»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэлігія|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/ru/religiya/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
Вядуцца радыётрансьляцыі. Выходзіць раённая газэта «[[Маяк Палесься]]», рэдакцыя якой месьціцца па вуліцы Гагарына, д. 47<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://www.bragin.by/kontakty/|выдавец=Газэта «[[Маяк Палесься]]»|дата публікацыі=2022|дата доступу=9 лютага 2022}}</ref>.
== Забудова ==
=== Плян ===
Сучасны Брагін плянавальна складаецца зь сеткі кварталаў, выцягнутых уздоўж ракі. Асноўныя адміністрацыйныя і гандлёвыя будынкі канцэнтруюцца вакол пляцу. У цэнтральнай частцы разьмяшчаюцца 2-, 4- і 5-павярховыя жылыя дамы. Астатняя забудова пераважна аднапавярховая, драўляная.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''{{Заўвага|Усё, што датычыцца вуліц і мясцовасьцяў Брагіна, вядома дзякуючы Віктару Гілеўскаму і заснавана на матэрыялах Усесаюзнага перапісу 1926 г.<ref>НАРБ. Ф. 30. Воп. 2. Спр. 7031, 7130, 7131</ref> Гл. таксама: Трыбуна калгасніка. 6.04.1935 (перайменаваньні).}} || '''Былыя назвы'''
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Заходняя вуліца || '''Пойма''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Каапэратыўная вуліца || '''Шайкевіча''' вуліца{{Заўвага|Гэтая і іншыя імянныя назвы ўтварыліся з прозьвішчаў гаспадароў сядзібаў.}} ||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Камсамольская вуліца || '''Зялёная''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Кірава вуліца || '''Загародзьдзе''' вуліца ||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Кірава завулак || '''Панеўчыка''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Мамкіна вуліца || '''Кротава''' вуліца || <br> Сялянская вуліца (па 1935 г.)
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Манжоса вуліца || ''Безымянная'' вуліца <br> '''Садовая''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Махава вуліца || '''Мясная''' вуліца (частка) <br> '''Гарбарная''' вуліца (частка) <br> '''Школьны''' завулак (частка){{Заўвага|А таксама завулкі, прылеглыя да вуліцаў Траецкай, Качанава, Баранава.}} || Інтэрнацыянальная вуліца (па 1935 г.)
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Махава завулак || '''Баранава''' вуліца (частка) <br> '''Жэжкі''' вуліца (частка) <br> '''Процкаў''' вуліца (частка) ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Набярэжная вуліца || '''Пасад''' вуліца ||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Партызанская вуліца || '''Новая'''{{Заўвага|Бо зьявілася пасьля 1861 г.}} вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Першамайская вуліца || '''Кардашова вуліца''' (частка) <br> '''Качанава''' вуліца (частка) ||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Пралетарская вуліца || '''Траецкая''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца <br> '''Вузкі Базар''' вуліца <br> '''Прабойная''' вуліца <br> '''Пясочная''' вуліца||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Садовы завулак || '''Казінаўка (Казіміраўка)''' вуліца ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Скарахода вуліца || '''Выганная''' вуліца<ref>Гілеўскі В. [https://web.archive.org/web/20210614095025/http://www.bragin.by/2021/06/bragin-gistarychny-u-poshukax-doma-syargeya-paluyana/ Брагін гістарычны. У пошуках дома Сяргея Палуяна], Маяк Палесся, 10 чэрвеня 2021 г.</ref> ||
|- style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Чырвонаармейская вуліца || '''Гаток''' вуліца<ref>Віктар Гілеўскі. Твой дом — Брагін. // Літаратура і мастацтва. № 17, 26 красавіка 2019. С. 6.</ref> ||
|- style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Чырвонаармейскі завулак || '''Сідаровіча''' вуліца ||
|}
Вуліцы, якія не існуюць і ў пераназваным выглядзе: Кавальская, Кароткая, Вузкая, Падол, Школьная, Цясьлярская.
=== Мясцовасьці ===
[[Файл:Згадка пра двор Звярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.png|значак|зьлева|170px|Згадка пра двор Зьвярынец і замак Гарадыскі. 1812 г.]][[Файл:Grave crosses in Brahin - Zagorodskoje cemetery 2 - br 1900 AD.jpg|150px|значак|Надмагільны крыж з пахаваньня на Загародзкіх могілках. Перад 1900 годам.]]Гістарычныя мясцовасьці Брагіна: Загародзьдзе, Зьвярынец{{заўвага|14 студзеня 1812 г. сьвятар Актавіян Доўгірд, настаяцель Сялецкага кляштару базыльянаў, ахрысьціў Люцыю Юзафату, дачку сужэнства Рыгора і Зофіі Каплінскіх з двара Зьвярынец, пісараў пры сховішчах Брагінскага маёнтку, парафіянаў Астраглядавіцкага касьцёлу, а кумамі былі пан Антоні Зяньковіч, стражнік аршанскі, і пані Калета Лышчынская, ротмістрава, пан Антоні Мрачкоўскі і пані Францішка Згажэльская, рэгэнтава, пан Леон Згажэльскі, рэгэнт, і панна Пелагія Лышчынская, усе — з замку Гарадыскага<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 1451. А. 47адв.</ref>.|}} (раён сучасных вуліц Зіновіча, Юбілейнай, Паркавай, Пясочнай, канца Кастрычніцкай, Крылова, Палескай, Аэрадромнай, Чэлідзэ), Касачоў, Ліпкі, Палуянаўшчына.
== Эканоміка ==
На 2022 год у Брагіне месьціліся:
* ААТ «Брагінаграсэрвіс» (вул. Мэханізатараў, д. 4) на 69 супрацоўнікаў, якое ажыцьцяўляла грузаперавозкі і [[рамонт]] сельгастэхнікі, а таксама мела падразьдзяленьне ў [[Камарын]]е<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сельская гаспадарка|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/sels_g/|выдавец=[[Брагінскі раённы выканаўчы камітэт]]|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}</ref>;
* УП «Брагінская перасоўная мэханізаваная калёна № 91» (вул. Ігнаценкі, д. 26) на 69 працаўнікоў, якое належала ААТ «[[Палесьсебуд]]»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Будаўніцтва|спасылка=http://bragin.gomel-region.by/by/buda/|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|дата публікацыі=2022|дата доступу=8 лютага 2022}}</ref>;
* 21 спажывецкая і 14 харчовых [[крама]]ў;
* 7 спажывецкіх і 4 харчовыя [[павільён]]ы;
* 3 спажывецкія і 2 харчовыя [[шапік]]і;
* 3 спажывецкія і 2 мяшаныя гандлёвыя [[намёт]]ы<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Разьмяшчэньне гандлёвых кропак у Брагінскім раёне|спасылка=http://www.bragin.gomel-region.by/uploads/files/Dislokatsija-roznichnyx-torgovyx-objektov,-raspolozhennyx-na-territorii-rajona.xlsx|выдавец=Брагінскі раённы выканаўчы камітэт|мова=ru|дата публікацыі=1 кастрычніка 2020|дата доступу=8 лютага 2022}}</ref>.
Таксама працавалі дробныя вытворцы харчаваньня і мэтэастанцыя.
== Турыстычная інфармацыя ==
=== Інфраструктура ===
Дзее гістарычна-этнаграфічны музэй (з 1987 году) з мастацкай галерэяй.
=== Страчаная спадчына ===
* [[Брагінскі замак|Замак]] (XV—XVII стст.)
* Касьцёл (сярэдзіна XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1790)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (1786)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Брагіна" widths=150 heights=150 class="center">
000 Brahin 04.JPG|Старая камяніца
000 Brahin 09.JPG|Вуліца
000 Brahin 08.JPG|Пляц
000 Brahin 12.JPG|Адміністрацыя
</gallery>
== Асобы ==
* [[Адам Міхал Ракіцкі]] (каля 1740—1779) — [[Кашталяны менскія|кашталян менскі]], уладальнік Брагіна
* Міхал, сын Рафала, Ракіцкі (1797—1855) — рэчыцкі павятовы маршалак, уладальнік Брагіна
* [[Сяргей Палуян]] (1890—1910) — беларускі публіцыст, празаік і літаратуразнавец пачатку ХХ ст.
* [[Барыс Магілевіч]] (1907—1934) — удзельнік марской экспэдыцыі на параходзе «Чэлюскін» (1933—1934)<ref>[http://www.rujen.ru/index.php/МОГИЛЕВИЧ_Борис_Григорьевич]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[Алег Мельнікаў]] (нар. 1946) — беларускі матэматык і пэдагог
* [[Яўген Панамарэнка]] (нар. 1947) — беларускі мастак
* [[Навум Фальковіч]] (нар. 1924) — намесьнік начальніка ваеннай катэдры Томскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту<ref>[https://web.archive.org/web/20210624201046/http://wiki.tsu.ru/wiki/index.php/%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87,_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]</ref>
== Заўвагі ==
[[Файл:Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі настаўнікамі ў 1925 г.png|значак|зьлева|170px|Успаміны старажылаў ды ўласныя ўяўленьні, запісаныя брагінскімі шкрабамі{{заўвага|Шкрабы – абрэвіятура, якая выкарыстоўвалася ў 1920-я гг. адносна школьных работнікаў; бальшавікам спачатку нават і ў слове «настаўнік» бачылася нешта буржуазнае?}} ў 1925 г.]]
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|3}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|1-1}}
* {{Літаратура/Памяць/Брагінскі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Брагін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Брагінскі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Брагін| ]]
2mk4ncch9ll0fb8w6dx4awr8kebp6eu
Рудзейка
0
46629
2680411
2680333
2026-07-24T20:26:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680411
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рудзейка
|лацінка = Rudziejka
|арыгінал = Ruadicho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка, Рутка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>.
== Носьбіты ==
* Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ігнаці, Станіслаў і Юльян Руткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Эдуард Руткевіч — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Станіслаў Раткевіч (''Роткевичъ'') — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>.
Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>.
Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
35f5ws2llc8n1636nmq1od6gb2p9o5i
2680412
2680411
2026-07-24T20:26:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680412
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рудзейка
|лацінка = Rudziejka
|арыгінал = Ruadicho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Грода|Ruodo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Рудзіка, Рудка, Родзейка, Родзіка, Родыка, Родка, Рутка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рудзейка''' (''Рудзіка'', ''Рудка''), '''Родзейка''' (''Родзіка'', ''Родыка'', ''Родка'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Rudek#v=snippet&q=Rudek&f=false S. 51].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodicho+Ruadicho#v=snippet&q=Rodicho%20Ruadicho&f=false S. 887].</ref>. Іменная аснова [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Градзімонт|Родмант]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
У 1626 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rodig#v=snippet&q=Rodig&f=false S. 296].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''in curia nostra Rudicowicz'' (17 ліпеня 1450 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 224.</ref>; ''homines illiberos Rodeyko'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Юрыи Родиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 121].</ref>; ''Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rudzikowiczy#v=snippet&q=Rudzikowiczy&f=false С. 201].</ref>; ''Гапонъ Рудикъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 128.</ref>; ''Jurko Rudziekowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 488.</ref>; ''Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 215, 219—220.</ref>; ''челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна'' (22 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 350.</ref>; ''Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE&f=false С. 612].</ref>; ''Sophia Rudykówna'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 499.</ref>; ''Jan Rudkiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_30a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Rudziki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcin Rudzikiewicz'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=5350&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Rodyko… Teodor Rodyko'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Rodziejko'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Roś], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. Pamięci Kazimierza Rotkiewicza'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 273.</ref>.
== Носьбіты ==
* Юры Родзікавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ігнаці, Станіслаў і Юльян Руткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Эдуард Руткевіч — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Станіслаў Раткевіч (''Роткевичъ'') і Восіп Руткевіч — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Уладзімер Рудзік (1893—1937) — [[беларусы|беларус]] зь [[Пінск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Пабог]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>.
Рудкевічы (Rudkiewicz)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 302.</ref> і зь Белай Руты Руткевічы<ref>[hthttp://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Руткевічы (Rutkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 320.</ref>.
Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 175.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 147.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Рудыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Рудыкішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудэкен]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rew1bfwqo720prjsj90k83w97pjsunh
Смольгава
0
52518
2680358
2569216
2026-07-24T16:33:16Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680358
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Смольгава
|Лацінка = Smolhava
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Смольгава
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён = [[Любанскі раён|Любанскі]]
|Сельсавет = [[Юшкавіцкі сельсавет|Юшкавіцкі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 414
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 223839
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 52
|Шырата хвілінаў = 50
|Шырата сэкундаў = 24
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 48
|Даўгата сэкундаў = 47
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Смо́льгава'''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 274.</ref> (таксама ''Смо́льгаў''<ref name="daviednik" />) — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], у міжрэччы [[Случ]]ы і [[Арэса|Арэсы]]. Цэнтар [[Юшкавіцкі сельсавет|Юшкавіцкага сельсавету]] [[Любанскі раён|Любанскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 15 км на паўночны захад ад [[Любань|Любані]].
Смольгаў — даўні [[фальварак]] [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыны]], месца нараджэньня паэта [[Уладзіслаў Сыракомля|Людвіка Кандратовіча (Уладзіслава Сыракомлі)]], які зьвяртаўся да яго ў самым пачатку паэмы «Ян з роду Дубарог» — «''О Радзіма [[Літва]], о Айчына сьвятая''» (падобна таму, як зьвяртаўся да роднай [[Наваградзкі павет|Наваградчыны]] [[Адам Міцкевіч]] у пралогу да паэмы «[[Пан Тадэвуш]]» — «''О Літва, айчына мая!…''»)<ref>Некрашэвіч-Кароткая Ж. Ідэнтыфікацыйныя дыспазіцыі ў старажытных наратывах як гетэрагеннае культурнае ядро: беларускі гісторыка-літаратурны дыскурс // Філалагічныя штудыі = Studia philologica, 2020. С. 74—75.</ref>.
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню ўпамінаецца ў 1582 годзе, у складзе [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]].
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Смольгава апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Бабруйскі павет|Бабруйскім павеце]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]<ref>[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Smolgów // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/904 S. 904].</ref>.
У 1832 годзе ў Смольгаве нарадзіўся беларуска-польскі паэт [[Уладзіслаў Сыракомля]]. У гэты час населены пункт фактычна складаўся з некалькіх частак: у сярэдзіне разьмяшчалася вёска Смольгава, у якой жылі сяляне; з абодвух яе бакоў, усходняга і заходняга, месьціліся паселішча чыншавай шляхты — засьценкі — ''Смольгаў Вялікі'' і ''Смальгавок адпаведна''; на ўскраінах — усходняй і заходняй — месьціліся два фальваркі, якія зваліся таксама ''Смольгаў Вялікі'' і ''Смальгавок''<ref>Міхалоўская С. У. [https://web.archive.org/web/20241015061817/http://luban.talschool.by/index.php/istoriya/do-1917-goda/40-smolga-zagadki-znajomykh-malyunka Смольгаў: загадкі знаёмых малюнкаў], Памяць. Любанскі раён, 2012 г.</ref>.
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Смольгава абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]].
19 чэрвеня 2009 году цэнтар [[Юшкавіцкі сельсавет|Юшкавіцкага сельсавету]] перанесьлі зь вёскі [[Юшкавічы (Любанскі раён)|Юшкавічаў]] у Смольгава<ref>[http://www.pravo.by/pdf/2009-190/2009_190_9_24884.pdf «О переносе административно-территориального центра Юшковичского сельсовета». Решение Любанского районного Совета депутатов от 19 июня 2009 г. № 128]{{Недаступная спасылка|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}</ref>.
<gallery caption="Старая графіка Смольгава" widths="150" heights="150" class="center">
Smolhaŭ, Kandratovič. Смольгаў, Кандратовіч (N. Orda, 1864-76).jpg|[[Напалеон Орда|Н. Орда]], 1864—1876 гг.
Smolhaŭ, Kandratovič. Смольгаў, Кандратовіч (N. Orda, 1877).jpg|Н. Орда, 1877 г.
Smolhaŭ, Kandratovič. Смольгаў, Кандратовіч (1882).jpg|1882 г.
Smolhaŭ, Kandratovič. Смольгаў, Кандратовіч (1884).jpg|1884 г.
</gallery>
== Насельніцтва ==
* 1999 год — 506 чалавек
* 2010 год — 414 чалавек
== Славутасьці ==
* Курганны могільнік (IX—XII стагодзьдзі), 0,3 км на поўнач ад усходняй ускраіны Смольгава, налева ад дарогі ў вёску [[Купнікі]], урочышча Швэдзкія могілкі
* Курганны могільнік (IX—XII стагодзьдзі), 0,4 км на поўнач ад заходняй ускраіны Смольгава, у лесе, побач з жывёлагадоўчай фэрмай<ref>[http://www.newsby.org/documents/sovetm/pos02/sovmin02387/page38.htm Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 14 мая 2007 г. №578 «Аб статусе гісторыка-культурных каштоўнасцей»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.svaboda.org/a/bylaja-vakolica-syrakomli/27576198.html Былая ваколіца Сыракомлі], [[Радыё Свабода]]
{{Юшкавіцкі сельсавет}}
{{Любанскі раён}}
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну]]
[[Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет]]
5zdu0fhrghxzkkgbbs2r5ptp1vnq40w
Фёдар Шмакаў
0
67039
2680367
2664055
2026-07-24T17:51:25Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680367
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Фёдар Іванавіч Шмакаў
|арыгінал імя =
|партрэт =
|апісаньне =
|род дзейнасьці = беларускі актор, рэжысэр
|дата нараджэньня =
|месца нараджэньня = [[Санкт-Пецярбург|Петраград]], [[Пецярбурская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
|дата сьмерці =
|месца сьмерці = [[Віцебск]], [[Рэспубліка Беларусь]]
}}
'''Фёдар Іва́навіч Шма́каў''' (1 сакавіка (16 лютага паводле ст. ст.) 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]] — 1 траўня 2009) — беларускі актор, рэжысэр. [[Народны артыст Беларусі]] (1959). Народны артыст СССР (1975).
== Біяграфія ==
У 1939 годзе скончыў Ленініградзкі тэатральны інстытут (курс Васіля Мяркур’ева). Пасьля заканчэньня інстытуту працаваў у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі ў Магілёве, ад 1941 — у [[Нацыянальны дзяржаўны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|БДТ-2]], выкладаў у студыях пры тэатры. У 1944 годзе працаваў у франтавой тэатральнай брыгадзе. Больш за шэсьцьдзесят год працаваў у трупе [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Якуба Коласа]]. На ягоным творчым рахунку каля 200 роляў у тэатры і каля 30 роляў у кіно. Узнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй БССР (1968), прэміяй «За духоўнае адраджэньне», прызам Беларускага саюзу тэатральных дзеячаў «Крышталёвая Паўлінка», ордэнамі «Знак Пашаны», Працоўнага Чырвонага Сьцяга, Дружбы народаў, [[Мэдаль Францыска Скарыны|мэдалём Францыска Скарыны]]. Ганаровы грамадзянін Віцебска. Памёр 2 траўня 2009 году пасьля хваробы.
== Творчасьць ==
'''Ролі ў тэатры'''
* «Несьцерка»
* «Пяюць жаваранкі» — ''Верас''
* «Навальніца будзе» — ''Аксён Каль''
* «Сэрца на далоні» — ''Яраш''
* «Таблетку пад язык» — ''Каваль''
* «Кастусь Каліноўскі» — ''Мураўёў''
* «Праўда добра, а шчасьце лепш» — ''Платон''
* «Сям’я» — ''[[Уладзімер Ленін|У. І. Ленін]]''
* «Вечная крыніца» — ''У. І. Ленін''
* «Шостага ліпеня» — ''У. І. Ленін''
* «Трэцяя патэтычная» — ''У. І. Ленін''
* «Улада цемры» — ''Акім''
* «Клоп» — ''Прысыпкін''
* «А досьвіткі тут ціхія…» — ''Васкоў''
* «Гамлет» — ''Гарацыо''
* «Авадзень» — Артур<ref>{{артыкул|аўтар=Катовіч Т.|загаловак=Абліччы…|выданьне=Витебский курьер|год=1991|нумар=11|старонкі=3}}</ref>
'''Тэатральныя пастаноўкі'''
* 1966 «Бацькаўшчына» К. Чорнага
* 1970 «Сямнаццаць імгненьняў вясны» Ю. Сямёнава ды У. Токарава
* 1974 «Трывога» [[Алесь Петрашкевіч|А. Петрашкевіча]]
* 1999 «Несьцерка» В.Вольскага
'''Фільмаграфія'''
* 1957 — «Бесьсьмяротная песьня»
* 1958 — «Качубей»
* 1959 — «[[Каханьне трэба берагчы (фільм)|Каханьне трэба берагчы]]» — ''Антон Іванавіч''
* 1959 — «Узьнятая цаліна» — ''Андрэй Разьмётнаў''
* 1960 — «Балтыйскае неба» — ''Увараў''
* 1960 — «Першыя выпрабаваньні»
* 1964 — «Крыніцы»
* 1967 — «Анюціна дарога» — ''Дзядзя Фёдар''
* 1970 — «Мора ў вагні»
* 1971 — Запрос (кароткачасовы) — ''барадаты''
* 1971 — «Рудабельская рэспубліка»
* 1973 — «Заўтра будзе позна»
* 1975 — «[[Доўгія вёрсты вайны (фільм)|Доўгія вёрсты вайны]]» — ''Крывашэеў''
* 1978 — «Леташняя кадрыль»
* 1979 — «Час выбраў нас»
* 1980 — «Мужнасьць»
* 1981 — «Людзі на балоце»
* 1982 — «Іван»
* 1983 — «Міргарад і ягоныя жыхары»
* 1983 — «Тры гільзы ад ангельскага карабіна»
* 1983 — «Подых навальніцы»
* 1985 — «Мы абвінавачваем»
* 1985 — «Контрудар» — ''Трафімыч''
* 1986 — «На парозе»
* 1986 — «Дзяржаўная мяжа. Год сорак першы» — ''Дзяркун''
* 1988 — «Не забудзь азірнуцца»
* 1990 — «Плач перапёлкі»
* 1992 — «Госпадзі, даруй нам грэшным»
* 2008 — «Яблык Месяца»
== Выслоўі ==
<blockquote>Я за сваё доўгае жыцьцё бачыў хвіліны больш цяжкія, чым зараз. Перажылі. Думаю, мінецца і сёньняшні горкі час. Веру ў сваю прафэсію, веру ў сцэну. Хачу, каб яна давала людзям адчуваньне, што ня толькі хлеб патрэбен ім. Гэта мяне выратоўвае і ад чэргаў, і ад недалёкіх думак.<ref>{{артыкул|загаловак=29 февраля Народному артисту Федору Шмакову исполняется 70 лет|выданьне=Витебский курьер|год=1992|нумар=8|старонкі=4}}</ref></blockquote>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
* Арлова Т. Дз. Шмакаў Фёдар Іванавіч // {{літаратура/Беларуская энцыклапедыя|17к}} — С. 442—443.
* Тэатральная Беларусь : Энцыклапедыя: У 2 т. Т.2./ Пад агул. рэд. А. В. Сабалеўскага. — Мн. : БелЭн., 2003. ISBN 985-11-0254-7.
* [https://web.archive.org/web/20110221004914/http://news.vitebsk.cc/2009/05/03/pamyor-fyodar-shmakaw-stareyshyi-aktor-teatra-imya-yakuba-kolasa/ Артыкул «Памёр Фёдар Шмакаў, старэйшы актор тэатра імя Якуба Коласа» С. Серабро. Народныя навіны Віцебска]
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.imdb.com/name/nm0794590/ Фёдар Шмакаў на сайце Internet Movie Datadase]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шмакаў, Фёдар Іванавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускія акторы]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
10b58ks3xl1rq1zzn52yxp9bom64fod
Сыр
0
67300
2680484
2610866
2026-07-24T22:59:38Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680484
wikitext
text/x-wiki
{{Картка зь Вікізьвестак}}
'''Сыр''' — малочны прадукт, які гатуецца з кіслага [[малако|малака]] [[карова]]ў, [[каза|коз]] альбо [[Авечка|авечак]]. Звычайна сьветла-жоўтага або белага колеру, але бываюць і іншыя.
Сыр — адзін з найбольш калярыйных харчовых прадуктаў. Спажывецкая каштоўнасьць яго абумоўленая высокай канцэнтрацыяй бялку і тлушчу, наяўнасьцю незаменных амінакіслот, вітамінаў, солей кальцыю і фосфару, неабходных для нармальнага разьвіцьця арганізма чалавека. Сыр, у залежнасьці ад яго сорту, утрымлівае ў 100 г прадукту 15—27% бялкоў, 20—32% жыроў. Энэргетычная каштоўнасьць 100 г сыру складае да 4500 калёрыяў. Для вытворчасьці кіляграму сыру патрабуецаа блізу 10 літраў малака. Засваеньне [[кальц]]у з сыру складае 97%<ref name="б">{{Артыкул|аўтар=Алена Дзядзюля.|загаловак=Каму сыр зь цьвільлю|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20160302/1456943281-yak-vybirac-yakasnyya-pradukty|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=3 сакавіка 2016|нумар=[https://zviazda.by/be/number/30-28140 30 (28140)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/3sak-1.indd_.pdf 1], [https://zviazda.by/sites/default/files/3sak-4.indd_.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref>.
== Клясыфікацыя ==
[[Файл:Emmentaler.jpg|міні|250пкс|Сыр Эмэнталер]]
Паводле спосабу згартаньня малака розьняць '''сыры сычужныя''', пры прыгатаваньні якіх бялкі згартаюцца пад узьдзеяньнем сычужнага фэрмэнту, і '''кісламалочныя''', пры прыгатаваньні якіх бялок згартаецца пад узьдзеяньнем малочнай кіслаты, якая ўтвараецца ў малацэ пры даданьні малочнакіслых заквасак.
Паводле спосабу прыгатаваньня сыры падзяляюць на цьвёрдыя, паўцьвёрдыя, мяккія, рассольныя і плаўленыя. Шмат гатункаў сыроў ([[ракфор]], [[камамбэр]], бры, данаблю, гарганзола) гатуюць з выкарыстаньнем плесьні роду Penicillium. Некаторыя гатункі сыроў таксама вэньдзяць, што падаўжае іх тэрмін захоўваньня.
=== Сыры сьвежыя ===
Гэтыя сыры маюць пастападобную і мяккую кансыстэнцыю. Сьвежыя сыры маюць малы тэрмін зьбераганьня. Для атрыманьня недазрэлага мяккага сыру ў малако для скісаньня ўводзяць сычужны фэрмэнт і пакідаюць для ўтварэньня згустка. Далей згустак раскладаюць па марлявых торбачках для далейшага сьцяканьня сыроваткі. Гэтыя сыры ня соляць, яны маюць даволі вадзяністую кансыстэнцыю. Да гэтых сыроў належаць Маскарпонэ, Рыкота.
=== Сыры невараныя прэсаваныя ===
Гэтыя сыры маюць цьвёрдую скурку і сырную масу жаўтаватага колеру. Гатуюцца з падрабнёнай сырнай масы, якую выкладваюць у формы, потым прасуюць. Пасьля нядоўгага высыханьня галоўкі соляць у ваннах з рассолам. Потым іх разьмяшчаюць на паліцах для дазраваньня пры пэўных парамэтрах вільготнасьці і тэмпэратуры. Дазраваньне доўжыцца ад 1 да 12 месяцаў. Да гэтых сыроў належаць Эдамэр, Гаўда, Пэкарына.
=== Сыры вараныя прэсаваныя ===
Сырныя галоўкі вялікага памеру, зь сьветлаю скарынкаю. Сырная маса бледна-жоўтага колеру. Гатуюць з выстаянага вечаровага малака зьмяшанага з ранкавым. Спачатку сумесь малака падаграюць да тэмпэратуры 30—32°С, потым уводзяць сычужны фэрмэнт, і праз 30—35 хвілінаў утвараецца сырны згустак. Далей тэмпэратуру згустка даводзяць да 50—60°С (заварваюць). Пасьля падрабненьня згустка на зерне яго выкладваюць у формы, прасуюць і выносяць для падалейшага высушваньня, саленьня і дазраваньня. Дазраваньне можа доўжыцца да году. Найкаштоўнейшыя сыры гатуюць зь летняга малака. Сырныя галоўкі звычайна маюць форму кола. Да гэтых сыроў належаць: Эмэнталь, Пармэджано, Грана Падана, Груер.
=== Мяккія сыры з плесьняю ===
Сыры гэтай групы мяккія і жырныя, пакрытыя сьветлаю скарынкаю зь белаю плесьняю. Сырная маса бледна-жоўтага колеру, цякучая. Пасьля згартаньня малака з дапамогаю сычужнага фэрмэнту сырную масу прасуюць, высушваюць, соляць і апрацоўваюць растворам грыбка. Празь нейкі час пры дазраваньні на паверхні сырнай галоўкі ўтвараецца белая скарынка. Гэты працэс трывае ад двух да шасьці тыдняў. Сырныя галоўкі могуць мець разнастайную форму: круглую, авальную, квадратную.
=== Мяккія сыры з абмытымі краямі ===
Гэтыя сыры маюць чырвоны колер на зрэзе і досыць востры (пікантны) смак. Падчас дазраваньня сыр пэрыядычна прамываюць салёнаю вадою, што прыводзіць да ўтварэньня чырвонай плесьні замест звычайнай. Гэта спрыяе ўтварэньню бліскучай паверхні ад жоўтага да памаранчава-чырвонага колеру ў залежнасьці ад сорту. Да гэтых сыроў належаць Маруаль, Лівара, [[Мюнстэр (сыр)|Мюнстэр]].
=== Блакітныя сыры з плесьняю ===
Адменнасьць гэтых сыроў — наяўнасьць плямак зялёна-блакітнага колеру, плесьні ў мяккай сырнай масе. Гэта надае сыру непаўторны смак. Большасьць гэтых сыроў гатуюць з каровінага малака. Аднак сыр Ракфор гатуюць з авечага малака. Малако для гэтых сыроў фэрмэнтуюць пры тэмпэратуры 30 °C. Пасьля ўтварэньня сырнай масы яе перакладаюць у формы і паступова высушваюць працягам 7—14 дзён, потым галоўкі соляць, з дапамогаю адмысловага станка праколваюць галоўкі, уводзячы ў праколы бактэрыі плесьні. Да гэтых сыроў належаць Ракфор, Данаблу, Гаргандзола.
=== Сыры з авечага і казінага малака ===
Сыры белага ці шэрага колеру з асаблівым характэрным смакам. Гэтыя сыры маюць кансыстэнцыю ад мяккіх да цьвёрдых. Да гэтых сыроў належаць [[брынза]], Фэта, Сэнт-Мор, Шэўр.
=== Плаўленыя сыры ===
Гэтыя сыры адрозьнівае аднародная і мяккая кансыстэнцыя. Яны прыемныя на смак, бываюць араматызаванымі. Плаўленыя сыры гатуюць з дапамогаю солей-плавіцеляў з аднайменных цьвёрдых сыроў аднаго ці некалькіх сартоў, з дадаткам [[масла]], сьмятаны. Да гэтых сыроў належаць: фінскі Віола, Галяндзкі плаўлены, Расейскі плаўлены і г. д.
== Факты ==
Паводле інфармацыі Daily Mail, аматары сыру добра сьпяць і ня бачаць кашмараў. Навукоўцы сьцьвярджаюць, што ўся справа ў амінакіслаце трыптафан, якая ўваходзіць ў склад прадукту і спрыяе зьняцьцю стрэсу.
Памыляюцца тыя, хто думае, што мышы вельмі любяць сыр. Брытанскія дасьледчыкі, вывучыўшы рацыён грызуноў, прыйшлі да высновы, што мышы аддаюць перавагу ежы з высокім зьместам цукру (зернавыя, фрукты). Сыр жа насамрэч выклікае ў мышэй агіду.
Штогод у сьвеце вырабляецца каля дзесяці мільёнаў тон сыру. Найбольш яго ўжываюць грэкі (каля 27 кг на чалавека ў год).
== Гісторыя ==
Прыкладна 8000 гадоў да нараджэньня Хрыстова пачалі вырабляць першы авечы сыр пасьля [[Прыручэньне|прыручэньня]] [[Авечкі|авечак]] у [[Паўднёва-Заходняя Азія|Паўднёва-Заходняй Азіі]]. Радзімай сыра хутчэй за ўсё зьяўляецца Бліжні Ўсход: Бэдуіны выкарыстоўвалі скураныя мяшкі з авечых страўнікаў для перавозкі малака, а трасеньне, сьпякота і фэрмэнты пераўтвараліся ў сыр. У [[Піраміды Гізы|эгіпэцкіх пірамідах]] 1-й дынастыі, пабудаваных каля 3000 году да н. Х., знайшлі сьляды сыру. На 2014 год у сьвеце налічвалася звыш 2000 [[Гатунак|гатункаў]] і звыш 500 відаў сыру<ref name="а">{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Маскарпонэ з тураўскай «прапіскай»|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20140825/1408997930-maskarpone-z-turauskay-prapiskay|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=|год=26 жніўня 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/160-27770 160 (27770)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/08/ZV_20140826_4.pdf 4]|issn=}}</ref>.
== Дадатковыя зьвесткі ==
=== Сыры-рэкардсмэны ===
На Ўсясьветнай выставе ў Чыкага экспанаваўся сыр-волат дыямэтрам 9 м і масай 10 т. А найбольшы сыр быў прыгатаваны ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] — галоўка масаю 18 171 кг (больш за 18 тон).
=== Законы ===
У Францыі ёсьць адмысловы закон, ён называецца «Закон аб спрадвечна кантралюемых назвах». Паводле гэтага закону сыр, чыя назва паходзіць з геаграфічнай вобласьці Францыі, можа вырабляцца толькі ў гэтай самай вобласьці Францыі. Сёньня такіх сыроў налічваецца 36.
=== Лічбы ў сыры ===
так званыя лічбы ў сыры — лічбы з чорнага ці сіняга пажыўнага плястыка (паліэтылен), якія часам сустракаюцца ў корцы сыру. Пры вырабленьні сырнай галавы ўціснутымі ў яе плястыкавымі лічбымі адзначалі дату вырабленьня, нумар варкі і іншую інфармацыю.
=== Сыр і фатаграфаваньне ===
У ангельскай мове слова сыр (cheese) пры вымаўленьні расьцягвае вусны, утвараючы падабенства ўсьмешкі.
== Віды сыроў ==
[[Файл:Cheese platter.jpg|міні|250пкс|Талерка з рознымі відамі сыроў]]
* [[Бры]]
* [[Брынза]] — мяккі расольны фэрмэнтаваны сыр з авечага малака або сумесі авечага з казіным або каровіным.
* [[Гаўда]]
* [[Гарганцола]]
* [[Груэр]]
* [[Эдамэр]]
* [[Эмэнталер]]
* [[Камамбэр]]
* [[Лімбургер]]
* [[Мацарэла]]
* [[Ошцьепак]] — традыцыйны славацкі татранскі авечы сыр эліптычнае формы.
* [[Пармазан]]
* [[Ракфор]]
* [[Сулугуні]]
* [[Фэта]]
* [[Чэдэр]]
* [[Швайцарскі сыр]]
== Беларусь ==
З канца VII — пачатку VIII стагодзьдзяў, па прыходзе [[Усходнія славяне|ўсходніх славянаў]], на землях Беларусі атрымаў пашырэньне салодкі, акруглы, сычужны сыр з авечага малака пад назвай «[[Мальдрык]]» (мандрык). Ад найменьня гэтага сыра паходзіць аднайменнае беларускае прозьвішча<ref>{{Кніга|аўтар=[[Вячаслаў Ракіцкі]].|частка=[https://www.svaboda.org/a/24866564.html Смак сыру]|загаловак=Беларуская Атлянтыда|арыгінал=|спасылка=https://docs.rferl.org/be-BY/2010/03/22/atlantyda.pdf|адказны=рэд. Кацярына Гарэлік|выданьне=|месца=|выдавецтва=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|год=2006|том=|старонкі=187-193|старонак=504|сэрыя=Бібліятэка Свабоды. XXI стагодзьдзе|isbn= 0-929849-11-6
|наклад=}}</ref>. У [[Галіцка-Валынскі летапіс|Галіцка-Валынскім летапісе]] XIII стагодзьдзя ўпершыню згадваецца вытворчасьць [[Клінковы сыр|клінковага]] (тварожнага) сыру на землях Беларусі<ref>{{Навіна|аўтар=Аліна Сава|загаловак=Горадня на два дні стала «сырнай»|спасылка=http://www.t-styl.info/by/115/economics/11242/?tpl=25|выдавец=Анлайн-газэта «[[Твой стыль]]»|дата публікацыі=22 верасьня 2013|дата доступу=18 лістапада 2017}}</ref>. Назва паходзіць ад клінападобнага выгляду, які той набывае праз падвешваньне на содні ў палатняным кульку. У яго звычайна дадаюць [[кмен]] або мак. Для працяглага захоўваньня клінковы сыр высушваюць да зацьвярдзелага стану<ref name="г"/>. У 13-м разьдзеле «Аб грабяжах і навязках» [[Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 году|Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 году]] быў 10-ы артыкул «Цана хатнім харчовым прадуктам», дзе згадаваліся сыры: «За сыр вялікі клінковы — 2 грошы. За малы круглы сыр альбо за мальдрык — 8 пенязяў»<ref>{{Кніга|аўтар=|частка=Разьдзел ХІІІ. Аб грабяжах і навязках|загаловак=Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588|арыгінал=|спасылка=|адказны=перакл. [[Алена Шагун]]|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]]|год=2002|том=|старонкі=193|старонак=207|сэрыя=|isbn=985-01-0243-8|наклад=2000}}</ref>.
Да 1850-х гадоў клінковы сыр заставаўся адзіным пашыраным відам сыру ў Беларусі<ref name="г">{{Навіна|аўтар=Людміла Гродзь|загаловак=Прэс для вырабу сыра захоўваецца ў школьным музэі ў Варнянах|спасылка=http://www.ostrovets.by/news/obshchestvo/istoriya/news6540.html|выдавец=Газэта «Астравецкая праўда»|дата публікацыі=13 лістапада 2014|дата доступу=18 лістапада 2017}}</ref>. Таму клінковы сыр з [[Тварог|тварагу]] ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] называлі «Беларускім»<ref>{{Артыкул|аўтар=В. Корбут.|загаловак=Смачна есьці|спасылка=https://www.ng.sb.by/articles/smachna-ests-.html|выданьне=[[Народная газэта]]|тып=|год=6 сакавіка 2009|нумар=[https://www.ng.sb.by/ng/archive/06032009/ 4957]|старонкі=|issn=}}</ref>. Выраб традыцыйнага беларускага сыру ажыцьцяўляецца падобна спрасаванаму тварагу: сьвежае [[малако]] даводзяць да кіпеньня, дадаюць 9-адсоткавую [[Рашчына|рашчыну]] воцату для згортваньня і [[соль]] на смак, вараць 3-5 хвілін, затым кідаюць атрыманую масу на сіта і кладуць яе пад прэс<ref>{{Артыкул|аўтар=Ілона Іванова.|загаловак=Сыру сыр|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96498|выданьне=Зьвязда|тып=|год=27 красавіка 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-27 81 (27196)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96500/27kras-6.indd.pdf 6]|issn=}}</ref>. У 1859 годзе шляхцянкі Эмілія і Марыя Брахоцкія запрасілі ў [[Гарадзея|Гарадзею]] ([[Наваградзкі павет (Менская губэрня)|Наваградзкі павет]]; цяпер [[Нясьвіскі раён]]) нідэрляндзкага сыравара. Той прынёс у Беларусь вытворчасьць сычужнага сыру гатунку «Эдамскі» (нід. Эдамэр), які паходзіць зь мястэчка [[Эдам]] ў правінцыі Паўночная Галяндыя. Новы гатунак сыру атрымаў назву «Брахоцкі». У 1871 годзе ў Гарадзеі адчынілі чыгуначную станцыю Маскоўска-Берасьцейскай чыгункі, у выніку чаго збыт пашырылі і сыр пачалі называць «Літоўскім». Такі сыр выраблялі шарапабодным, вагой 2—4 кг і зь цьвёрдай або падцьвілай скарынкай<ref>{{Навіна|аўтар=[[Алесь Белы]]|загаловак=Што такое беларускі сыр|спасылка=http://knihi.com/Ales_Biely/Sto_takoje_bielaruski_syr.html|выдавец=«[[Беларуская Палічка]]»|дата публікацыі=2003|копія=http://belarus8.tripod.com/hazeta/syry.htm|дата копіі=2003|дата доступу=18 лістапада 2017}}</ref>.
У 1990 годзе ў [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] выпусьцілі каля 40 000 тонаў сыру<ref name="б"/>. На 2013 год клінковы сыр выраблялі 6 буйных малакаперапрацоўчых прадпрыемстваў: Аршанскі малочны камбінат (Віцебская вобласьць), [[Капыль]]скі масласырзавод (Менская вобласьць), Лідзкі малочна-кансэрвавы камбінат (Гарадзенская вобласьць), Менскі гармалзавод № 2, «[[Слуцкі сыраробны камбінат]]» і [[Шчучын]]скі масласырзавод (Гарадзенская вобл.). Такі сыр быў параўнальна танным і нятлустым<ref>{{Артыкул|аўтар=Кірыла Хілько.|загаловак=Клінковы сыр пад пагрозай зьнікненьня|спасылка=https://m.nn.by/articles/103085/|выданьне=[[Наша ніва]]|тып=|год=9 студзеня 2013|нумар=[http://pdf.kamunikat.org/28411-1.pdf 1 (790)]|старонкі=6|issn=1819-1614}}</ref>. У 2015 г. Беларусь заняла 5-е месца ў сьвеце паводле экспарта сыроў<ref>{{Навіна|аўтар=Натальля Брэвус, тэлеканал «[[Беларусь 1]]»|загаловак=АПК: расходы даюць усходы|спасылка=http://www.tvr.by/bel/news/ekonomika/apk_raskhody_dayut_vskhody_/|выдавец=[[Белтэлерадыёкампанія]]|дата публікацыі=25 верасьня 2016|дата доступу=29 верасьня 2016}}</ref>. За 2015 год у Беларусі вырабілі каля 170 000 тонаў сыру<ref name="б"/>. У 2021 годзе ў Беларусі вырабілі 350 000 тонаў сыру, зь якіх каля 300 000 тонаў (85%) паставілі за мяжу<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=МАРГ: няма неабходнасьці запасацца таварамі, дзяржава не дапусьціць вакханаліі з цэнамі|спасылка=https://blr.belta.by/society/view/marg-njama-neabhodnastsi-zapasatstsa-tavarami-dzjarzhava-ne-dapustsits-vakhanalii-z-tsenami-112009-2022/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=14 сакавіка 2022|дата доступу=14 сакавіка 2022}}</ref>.
У 2006—2022 гадох сыр быў галоўным вывазнам харчом Беларусі, паводле [[Харчова-сельскагаспадарчая арганізацыя аб'яднаных народаў|Харчова-сельскагаспадарчай арганізацыі аб'яднаных народаў]] (ХСА; Італія)<ref>{{Навіна|аўтар=Аляксей Стэфановіч, «[[Беларусы і рынак]]»|загаловак=Рапсавы алей як галоўны экспартны харчовы прадукт Беларусі|спасылка=https://racyja.com/by/ekanomika/rapsavy-alej-jak-halouny-ekspartny-charcovy-pradukt-belarusi/|выдавец=[[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё «Рацыя»]]|дата публікацыі=1 красавіка 2025|дата доступу=9 красавіка 2025}}</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Казіны сыр]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Артыкул|аўтар=|загаловак=Як прыгатаваць сыр у хатніх умовах|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=52242|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=30 студзеня 2010|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2010-01-30 17 (26625)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/52224/30stu-7.indd.pdf 7]|issn=1990-763x}}
* [https://web.archive.org/web/20191012051904/https://cheese.com/ Cheese.com]{{ref-en}}
{{Малако}}
[[Катэгорыя:Сыры| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
85vgq6or5syhnse1v1gw2g7xhyj45vd
Ларыса Александроўская
0
69879
2680436
2643109
2026-07-24T21:10:11Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне літаратура
2680436
wikitext
text/x-wiki
{{Музыка
|Імя = Ларыса Александроўская
|Фота = Łarysa Aleksandroŭskaja. Ларыса Александроўская (1937).jpg
|Апісаньне_фота = Ларыса Александроўская
|Поўнае_імя =
|Дата_нараджэньня = {{Нарадзілася|15|2|1904}}
|Месца_нараджэньня = [[Менск]], [[Расейская імпэрыя]]
|Дата_сьмерці = {{Памерла|23|5|1980|гадоў=76}}
|Месца_сьмерці = [[Менск]], [[СССР]]
|Гады = 1920—1960
|Прафэсіі = [[сьпявачка]], [[рэжысэр]]ка
|Жанры = [[опэра]]
|Псэўданімы =
|Гурты =
|Супрацоўніцтва =
|Лэйблы =
|Сайт =
}}
[[Файл:Іван Ахрэмчык. Партрэт Ларысы Александроўскай. 1943-1963.jpg|міні|справа|260пкс|[[Іван Ахрэмчык]]. Партрэт Ларысы Александроўскай. 1943-1963.]]
'''Лары́са Пампе́еўна Александро́ўская''' ({{Дата ў старым стылі|15 лютага|1904|2 лютага}}, [[Менск]] — 23 траўня 1980) — беларуская опэрная сьпявачка ([[сапрана]]) і рэжысэрка. Народная артыстка Беларусі (1938). Народная артыстка [[СССР]] (1940<ref>[http://slounik.org/153911.html Александроўская Ларыса] // {{Літаратура/Культуралёгія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2003}}</ref>).
== Біяграфія ==
Скончыла [[Беларускі музычны тэхнікум]] (1928), кляса сьпеваў В. Цьвяткова. Вучылася ў Студыі опэры і балету ў [[Менск]]у (1924—1933). У 1927 годзе выконвала беларускія народныя песьні на Міжнароднай музычнай выставе ў Франкфурце-на-Майне<ref>[https://web.archive.org/web/20061009153657/http://www.slonko.com.pl/czasopis/in.php?id=0402%2F2004_02_c12 Календарыюм: Люты — гадоў таму] // Czasopis, 02/2004</ref>. З 1933 году — артыстка [[Беларускі тэатар опэры і балету|Беларускага тэатра опэры і балету]] ў [[Менск]]у.
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] выступала з канцэртамі на франтах, у шпіталях і ў партызанскіх атрадах<ref>{{Cite web|url=https://budzma.by/news/top-25-zhanchyn-muzyki-belarusi.html|title=25 жанчын, без якіх не было б беларускай музыкі (+ аўдыё)|last=Будкін|first=Сяргей|date=2013-05-02|website=|publisher=[[Будзьма беларусамі!]]|language=be|dead-url=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200404140113/https://budzma.by/news/top-25-zhanchyn-muzyki-belarusi.html|archivedate=2020-04-04|accessdate=2020-04-04|аўтар=Сяргей Будкін.}}</ref>. Чалец КПСС з 1942.
З 1951 году была адначасова і галоўным рэжысэрам [[Вялікі тэатар Беларусі|Беларускага тэатру опэры і балету]]. За рок яна выпускала па два прэм’ерныя спэктаклі. Зьяўлялася ініцыятаркай стварэньня і нязьменнай старшынёй [[Беларускае тэатральнае таварыства|Беларускага тэатральнага таварыства]] (1946—1980, з 1976 году — ганаровая старшыня).
Дэпутатка Вярхоўнага Савету СССР 2—4-га скліканьняў, Вярхоўнага Савету БССР 3—5-га скліканьняў.
Памерла 23 траўня 1980 году ў [[Менск]]у, пахаваная на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]].
== Творчасьць ==
Выконвала як [[сапрана]]выя, так і [[мэца-сапрана]]выя партыі. Выступала таксама як канцэртная сьпявачка.
=== Опэрныя партыі ===
* «[[Міхась Падгорны (опэра)|Міхась Падгорны]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]<ref>{{Артыкул| аўтар = П. С. Златагораў.| загаловак = «Міхась Падгорны». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1940-106.pdf | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год = 1940 | том = | нумар = 106 (6685)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> — ''Марыся''
* «[[Алеся (опэра)|Алеся]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]] — ''Алеся''
* «[[Кветка шчасьця (опэра)|Кветка шчасьця]]» [[Аляксей Туранкоў|А. Туранкова]]<ref>{{Артыкул| аўтар = Ілья Шлепянаў.| загаловак = «Кветка шчасця». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1940-106.pdf | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год = 1940 | том = | нумар = 106 (6685)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> — ''Надзейка''
* «[[Яўгені Анегін (опэра)|Яўгені Анегін]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Тацяна''
* «[[Піковая дама (опэра)|Піковая дама]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Ліза''
* «[[Царская нявеста (опэра)|Царская нявеста]]» [[Мікалай Рымскі-Корсакаў|М. Рымскага-Корсакава]] — ''Любаша''
* «[[Князь Ігар (опэра)|Князь Ігар]]» [[Аляксандар Барадзін|А. Барадзіна]] — ''Яраслаўна''
* «[[Фаўст (опэра)|Фаўст]]» [[Шарль Гуно|Шарля Гуно]] — ''Маргарыта''
* «[[Кармэн (опэра)|Кармэн]]» [[Жорж Бізэ|Жоржа Бізэ]] — ''Кармэн''
* «[[Ціхі Дон (опэра)|Ціхі Дон]]» [[Іван Дзяржынскі|І. Дзяржынскага]] — ''Аксіньня''
* «[[Барыс Гадуноў (опэра)|Барыс Гадуноў]]» [[Мадэст Мусаргскі|М. Мусаргскага]] — ''Марына Мнішак''
* «[[Кастусь Каліноўскі (опэра)|Кастусь Каліноўскі]]» [[Зьміцер Лукас|З. Лукаса]] — ''Марыя Грагатовіч''
* «[[Піковая дама (опэра)|Піковая дама]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Графіня''
=== Спэктаклі, пастаўленыя ў якасьці рэжысэра ===
* [[1951 год у тэатры|1951]] — «[[Запарожац за Дунаем (опэра)|Запарожац за Дунаем]]» [[Сямён Гулак-Арцямоўскі|С. Гулак-Арцямоўскага]]
* [[1951 год у тэатры|1951]] — «[[Ціхі Дон (опэра)|Ціхі Дон]]» [[Іван Дзяржынскі|І. І. Дзяржынскага]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Страшны двор (опэра)|Страшны двор]]» [[Станіслаў Манюшка|С. Манюшкі]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Русалка (опэра)|Русалка]]» [[Аляксандар Даргамыскі|А. Даргамыскага]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Мазэпа (опэра)|Мазэпа]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]]
* [[1953 год у тэатры|1953]] — «[[Аіда (опера)|Аіда]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1953 год у тэатры|1953]] — «[[Дзяўчына з Палесься (опэра)|Дзяўчына з Палесься]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]
* [[1954 год у тэатры|1954]] — «[[Барыс Гадуноў (опэра)|Барыс Гадуноў]]» [[Мадэст Мусаргскі|М. Мусаргскага]]
* [[1954 год у тэатры|1954]] — «[[Травіята (опэра)|Травіята]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1955 год у тэатры|1955]] — «[[Трубадур (опэра)|Трубадур]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1956 год у тэатры|1956]] — «[[Надзея Дурава (опэра)|Надзея Дурава]]» [[Анатоль Багатыроў|А. Багатырова]]
* [[1957 год у тэатры|1957]] — «[[Міхась Падгорны (опэра)|Міхась Падгорны]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]
* [[1958 год у тэатры|1958]] — «[[Яснае сьвітаньне (опэра)|Яснае сьвітаньне]]» [[Аляксей Туранкоў|А. Туранкова]]
== Дадатковыя зьвесткі ==
* Нарадзілася будучая сьпявачка 15 лютага 1902 году. Напачатку вайны Александроўскай давялося эвакуявацца зь Менску напрасткі з бамбасховішча ў тэатры, не заходзячы дадому, дзе засталіся дакумэнты. У студзені 1942 году, знаходзячыся ў эвакуацыі ў Алма-Аце, артыстка атрымала новы пашпарт з ссоўваньнем даты нараджэньня на два рокі.
* Ларыса Аляксандраўская ўласнаручна абірала месца для будаўніцтва новага будынка [[Тэатар опэры і балету (Менск)|Беларускага опэрнага тэатру]].<ref>[http://mensk.by/modules.php?name=News&file=view&news_id=25 Оперный станет на два этажа больше] // «Комсомольская правда в Белоруссии», 25.10.2006</ref>
* Пляменьніца Ларысы Александроўскай, скрыпачка і вучоны, доктар філязофіі, Арыядна Ладыгіна напісала кнігу пра яе: «Ларыса Пампееўна Александроўская. Дакумэнтальна-тэатральны раман»
* Опэра «Аіда» ў пастаноўцы Ларысы Александроўскай на сцэне Беларускай опэры ішла больш за 50 гадоў з 1953 г.
* Песьню «Наш тост» кампазытара І. Любана на словы М. Касенкі і А. Таркоўскага ўпершыню выканала менавіта Ларыса Аляксандроўская. Адбылося гэта ў 1942 годзе ў Маскве на вечарыне майстроў беларускага мастацтва. Да вайны Ларыса Аляксандроўская і Ісак Любан былі суседзямі па Правіянцкай вуліцы.
== Памяць ==
[[Файл:Ларыса Александроўская. 100 год.jpg|міні|справа|260пкс|«Ларыса Аляксандраўская (15.02.1904—15.02.2004)».]]
* Музычная школа № 1 у Менску носіць імя Ларысы Александроўскай з 1945 году. Імя было нададзена з нагоды 25-годзьдзя творчай дзейнасьці Александроўскай. На той момант гэта была адзіная музычная школа ў месьце. Ларыса Александроўская любіла выступаць зь яе навучэнцамі — хорам і ансамблем скрыпачоў.
* На ўшанаваньне памяці ўстаноўлена ў 1982 годзе мэмарыяльная дошка Александроўскай Ларысе Пампееўне на вул. Захарова, дом 27, скульптар Генадзь Мурамцаў<ref>{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = (вул. Захарова, дом 27). № 76. Мэмарыяльная дошка Александроўскай Ларысе Пампееўне. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/78|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=78|isbn=}}</ref>.
* У 1986 годзе пастаўлены скульптурны помнік на могіле Ларысы Александроўскай, «[[Усходнія могілкі]]»<ref>{{артыкул|аўтар = В. Б. Караткевіч.| частка = |загаловак = Усходнія могілкі (Маскоўская шаша). № 517 Магіла Александроўскай Ларысы Пампееўны.|арыгінал = |спасылка =https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/260|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=260|isbn=}}</ref>.
* З 1987 году ў Беларусі праводзяцца нацыянальныя конкурсы вакалістаў імя Александроўскай, а ў 1992-м ейнае імя атрымала прэмія ў галіне тэатральнага мастацтва.
* 15 лютага 2004 году выпушчана паштовая картка з арыгінальнай маркай (2004 № 5 (158)), прысьвечаная 100-годзьдзю з дня нараджэньня Ларысе Аляксандраўскай.
* У 2014 годзе было прынятае рашэньне аб наданьні новай вуліцы ў Менску імя Ларысы Александроўскай<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2014 году| url = http://minsk.gov.by/ru/news/new/2014/10/17/1936/| копія = | дата копіі = | загаловак = В Минске трем новым улицам присвоены наименования| фармат = | назва праекту = | выдавец = minsk.gov.by| дата доступу = 19 кастрычніка 2014 | мова = ru| камэнтар = }}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Вольга Брылон.| загаловак = Ларыса Александроўская. Круг жыцця. Да 100-годдзя з дня нараджэння.| спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-chasopis-ministerstva-kultury-respubliki-belarus-3-2004| мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2004, сакавік | том = | нумар = 3 (252) | старонкі = 18—21 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Надзея Бунцэвіч.| загаловак = Ларыса Александроўская: «Я – гэта Беларусь…» | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Kutura.pdf.zip/2010-10.pdf| мова = | выданьне = [[Культура (газэта)|Культура]] | тып = газэта | год = 6—12 сакавка 2010 | том = | нумар = 10 (930) | старонкі = 15 | issn = 1994-4780| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Надзея Бунцэвіч.| загаловак = Прымадонна Ларыса Александроўская. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2024, люты | том = | нумар = 2 (492) | старонкі = | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Эдуард Карніловіч.| загаловак = Жыцьцё яе — прыгожая легенда. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2015-11.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 20 сакавка 2015 | том = | нумар = 11 (4811) | старонкі = 13 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Іна Корсак.| загаловак = «Кармэн» з блакітнымі вачыма. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Kutura.pdf.zip/2019-07.pdf| мова = | выданьне = [[Культура (газэта)|Культура]] | тып = газэта | год = 16 лютага 2019 | том = | нумар = 7 (1394) | старонкі = 144 | issn = 1994-4780| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак =Залаты голас Беларусі (Ларыса Пампееўна Александроўская). | спасылка = https://kamunikat.org/polymya-litaraturna-mastatski-i-gramadska-palitychny-chasopis-02-928-2007 | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2007 | том = | нумар = 2 (928) | старонкі = 138—154 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак = Кастаньеты для Алесі. Творчы тандэм Пакроўскага і Александроўскай. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-4-361-2013 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, красавік | том = | нумар = 4 (361) | старонкі = 44—47 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак = Інтуіцыя Кармэн. Творчы тандэм Пакроўскага і Александроўскай. | спасылка = https://issuu.com/pullet/docs/mastactva__05_2013| мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, травень | том = | нумар = 5 (362) | старонкі = 44—47 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Алена Макаранка.| загаловак = «Усё зводзіцца да «вер i любі»…»: Гісторыя ліставання Мікалая Нікалаева i Ларысы Александроўскай. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2024| том = | нумар = 3 (435)| старонкі = 74—78 | issn = 0234-1360| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Міхась Цікоцкі.| загаловак = Першая беларуская Кармэн. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2019-06.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 8 лютага 2019 | том = | нумар = 6 (5012) | старонкі = 15 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
* [http://slounik.org/153911.html Александроўская Ларыса] // {{Літаратура/Культуралёгія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2003}} — С. 16—17.
{{слупок-2}}
* Алесандроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/ЭКБ|1}} — С. 113, 114.
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Беларускі фальклор: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. |выданьне |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2005 |том = 1: А - К|старонкі = 50 |старонак = 766|сэрыя = |isbn = 985-11-0334-9|наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Янка Купала: энцыклапедыя. (Да 135-годдзя з дня нараджэння народнага паэта) |арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдкалегія: [[Уладзімер Андрыевіч|У. У. Андрыевіч]] (галоўны рэдактар) і інш |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2017 |том = 1: А — З|старонкі = 144 |старонак = 34 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-1042-7 |наклад = 1500 }}
* {{Артыкул| аўтар = Лукас Д. Жураўлёў Д. | загаловак = Выдатны дзеяч опернага мастацтва. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Пад рэдакцыяй [[Алесь Звонак|Алеся Звонака]] і інш. Склаў Алесь Есакоў. | выданьне = Майстры беларускай сцэны| тып =зборнік артыкулаў | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва]] | год = 1960 | том = 1 | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Н. П. Саламевіч. | загаловак = Александроўская Ларыса Пампееўна.| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = галоўны рэдактар [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]] і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Янка Купала | тып = энцыкляпэдычны даведнік | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]| год = 1986 | выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 37| isbn = | issn = }}
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса. // {{Літаратура/БелСЭ|1}} — С. 239.
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/БелЭн|1|240}}
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/ЭГБ|1|99}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =1: А—К |старонкі = 30 |старонак =568 |сэрыя = |isbn =985-11-0255-5 |наклад =4000 }}
* {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|1}} — С. 84.
{{слупок-канец}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Александроўская, Ларыса}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя рэжысэры]]
[[Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпевакі і сьпявачкі]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
[[Катэгорыя:Народныя артысты СССР]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску]]
[[Катэгорыя:Асобы на беларускіх паштовых марках]]
j4ith4j3mk3tt2tn8kogqlmyw4fxmd6
Хвойнікі
0
73087
2680578
2678788
2026-07-25T11:58:13Z
Дамінік
64057
/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */
2680578
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Хвойнікі
|Лацінка = Chvojniki
|Статус = места
|Назва ў родным склоне = Хвойнікаў
|Герб = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня = перад 1504 годам
|Статус з = 1967
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Хвоиники
|Мясцовая назва = Хвайнікі
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 13278
|Год падліку колькасьці = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]</ref>
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 247600
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы = Сядзіба Аўраамавых
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў =
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].
Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.
== Назва ==
[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]
[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.</ref>{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»<ref name="fn1">Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26</ref>. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»<ref>Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.</ref>, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.
Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі<ref>[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.</ref><ref name="rohaleu">Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.</ref><ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.</ref> або ''Хвайнікі́''<ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.</ref>. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму<ref>[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.</ref><ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.</ref><ref>[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.</ref>. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]</ref>.
Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.</ref>. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»<ref>ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.</ref>.
Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''<ref>Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.</ref>. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.
== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Хвойнікаў}}
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]
Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка<ref>Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70</ref>, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.<ref name="fn3">Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70</ref>:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27</ref>. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240</ref>}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]<ref>Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII</ref> і [[Марцін Бельскі]]<ref>Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.</ref>{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча<ref>Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78</ref>. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.</ref>{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426</ref>. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі<ref>Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292</ref>}}.
[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]
Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары<ref>Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.</ref>{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (<ref name="fn1"/>; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст. і да канца XVII ст. было іхным (Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу "Брагінская воласьць" сапраўды быў У. Антановіч<ref>Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16</ref>, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 (папраўдзе 1628) годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту. Але, магчыма, нарыс быў падрыхтаваны раней, чым дакумэнт стаў вядомы. Ці не дзеля гэтага М. Запольскі абачліва не падпісаў імя аўтара?..|}}.
3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму<ref name="fn3"/> (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]
У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.</ref>.
Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84</ref>.
27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.</ref>. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ<ref>Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie<sup><small>o</small></sup> M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.</ref>. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў<ref>ŹD. T. XXI. S. 57</ref>. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.</ref>. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]</ref> і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ<ref>ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.</ref>. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}<ref>ŹD. T. XXI. S. 637</ref>.
[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Астраглядавічы і Хвойнікі ў рэестры 1628 г.jpg|значак|170пкс|Астраглядавічы, Хвойнікі і інш. у рэестры 1628 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]
У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.</ref>. Згодна з пабаровым рэестрам 1628 году, пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 606; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.</ref>. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.
У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112</ref>.
Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195</ref>.
Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр<ref>Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.</ref>, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.</ref>.
[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]
24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881</ref>.
Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.</ref>.
У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]] — [[Юравічы]] — [[Брагін]] — [[Любеч]].
[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў З. Бжазоўскай мужу К. Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]
26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.</ref>. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.
Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка<ref>Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ "НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446</ref>. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.
У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290</ref>.
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''<ref>Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831</ref>.
[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.jpg|значак|зьлева|170px|Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.]]
Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 (sic) дымоў (С. 505)</ref>. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей Celain з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку пана Шуйскага, харунжага берасьцейскага, адыйшоў 71 дым{{заўвага|Не 77, як запісалі выдаўцы дакумэнту ў 1886 г.}} (×6 — каля 426 чалавек)<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 92зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.</ref>. У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.
У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.</ref>. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.</ref>.
[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 г.]]
У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.</ref>. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.</ref>. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205</ref>. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.</ref>{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.
Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў<ref>Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.</ref>. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36</ref>. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.</ref> (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.
[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]][[Файл:1761 г. Копія аднаго з запісаў пра хрост Адама Шуйскага.jpg|значак|зьлева|170px|1761 г. Копія запісу 1747 г. у кнігах Юравіцкага касьцёлу пра хрост Адама Шуйскага.]][[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]
Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290</ref>.
24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.</ref>.
У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.</ref>.
У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.</ref>. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.</ref>.
[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]
Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.</ref>.
На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.</ref>.
У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.
[[Файл:Габрэі ў мястэчку Хвойнікі. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Габрэі ў Хвойніках, Вялікім Боры і Карчове. 1784 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|170px|Рэшта Хвойніцкага кагалу. 1784 г.]]
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле{{заўвага|Належала да асобнага невялічкага староства.}}, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтар аднайменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow. Некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах), з астатніх жа выбрана 217 злотых і 15 грошаў паўгадовай платы<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108-1108зв., 1124; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.</ref>. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.
У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.</ref>.
[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]
16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.</ref>. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35</ref>.
На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]
13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.<ref>Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]</ref>
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]][[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.png|значак|170px|Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.]]
[[Файл:У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт).png|значак|зьлева|170px|У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт)]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праект мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]
[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)<ref>Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15</ref>]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|зьлева|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]
[[Файл:Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў доме А. Аўраамава.jpg|значак|зьлева|170px|Кафля керамічнага заводу Э. Бергэнгэйма ў палацыку А. Аўраамава.]]
[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|170px|Нязьдзейсьнены праект мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]]
[[Файл:Праект касьцёла. 1912 г. (фрагмэнт 1).png|значак|170px|Праект касьцёла. 1912 г. (фрагмэнт 1).]]
[[Файл:Праект касьцёла (фрагмэнт 2).png|значак|170px|Праект касьцёла (фрагмэнт 2).]]
У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.</ref>. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады<ref>Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.</ref>.
Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі<ref>Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.</ref>. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў<ref>Dubiecki M. S. 229.</ref>.
У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго "родзіча" Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі<ref>Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312</ref>.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.</ref>. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.</ref>. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.</ref>, Якаў Чачот склаў яе вопіс<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.</ref>.
Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3</ref>.
У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 14.</ref>.
У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся<ref>Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).</ref>{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне<ref>Dangel St. S. 59.</ref>.
15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404</ref>. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек<ref>Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.</ref>.
Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе<ref>НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.</ref>. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.</ref>. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.<ref>НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.</ref> ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы<ref>Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653</ref>
Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666</ref>. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву<ref>Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003</ref>. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.</ref>, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава<ref>Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.</ref>. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.</ref>. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.</ref>. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.</ref>. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў<ref>Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.</ref>.
У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў<ref>Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416</ref>. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.</ref>. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня<ref name="fn2">Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі<ref>Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653</ref>.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы<ref name="fn2"/>.
У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін<ref>Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.</ref>. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.</ref>. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.</ref>. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя.
У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць<ref>Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.</ref>. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праект ужо быў створаны<ref>РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82</ref>. 2-м сакавіка 1912 году пазначаны праект драўлянага рыма-каталіцкага касьцёла ў мястэчку Хвойнікі<ref>НГАБ. Ф. 299. Воп. 5. Спр. 2075. А. 16</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.</ref>. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.
[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]
У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.</ref>. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў<ref>Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.</ref>.
8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].
[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў<ref>Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005</ref>. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318</ref>.
Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы<ref>Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12</ref>.
10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}</ref>.
== Насельніцтва ==
Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1849 from:0 till:580
bar:1858 from:0 till:449
bar:1886 from:0 till:580
bar:1897 from:0 till:2596
bar:1909 from:0 till:2891
bar:1939 from:0 till:3400
bar:1970 from:0 till:9500
bar:1991 from:0 till:15000
bar:2002 from:0 till:14600
bar:2006 from:0 till:13500
bar:2009 from:0 till:13844
bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.</ref>; 1880 год — 500 чал.<ref>[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].</ref>; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў<ref name="pam">{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}</ref>; 1939 год — 3,4 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.</ref>; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.</ref>; 2004 год — 14,2 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.</ref>; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 12 500 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 12 472 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.
=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.
=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».
== Забудова ==
=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак<ref name="fn4">Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10</ref>
| '''Карчомная''' вуліца<ref name="plan-1886">[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]</ref> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца<ref name="fn4"/> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца<ref name="fn4"/> і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.<ref name="plan-1864">[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]</ref><br /> У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца<ref name="plan-1886"/> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца<ref name="plan-1864"/><ref name="plan-1886"/> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца<ref name="fn4"/> || Працы плошча
|}
== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».
== Турыстычная інфармацыя ==
=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]
Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».
У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.
=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.
=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17</ref>, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}
== Асобы ==
* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына</ref>
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)<ref>[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]</ref>
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына</ref>.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава <ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына</ref>
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына</ref>
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына</ref>.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]</ref>
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына</ref>.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына</ref>.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына</ref>.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына</ref>
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына</ref>
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына</ref>
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
h13qa5w9yc4u4q3y5pw2lzniizp06bw
Тлен
0
78995
2680548
2592292
2026-07-25T09:17:58Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680548
wikitext
text/x-wiki
{{Хімічны элемэнт
|Назва = Тлен
|Ангельская назва = Oxygen
|Сымбаль = O
|Атамны нумар = 8
|Зьлева = [[азот|N]]
|Справа = [[фтор|F]]
|Зьнізу = [[серка|S]]
|Зьверху =
|Структура крышталічнай краты = cubic
|Апісаньне выгляду = газа бяз колеру
|Памер выявы = <!--па-змоўчаньні 250 пкс-->
|Апісаньне выявы =
|Выява2 =
|Памер выявы2 =
|Апісаньне выявы2 =
|Колер катэгорыі =
|Катэгорыя =Немэтал
|Колер фазы =
|Фаза = Газ
|Група = 6
|Пэрыяд = 2
|Блёк = p
|Атамная маса = 15.9994
|Канфігурацыя электронаў = [He] 2s<sup>2</sup> 2p<sup>4</sup>
|Электронаў у абалонцы = 2, 6
|Колер =
|Шчыльнасьць Па = 0,001495<!--г/см³-->
|Шчыльнасьць пры пакаёвай тэмпэратуры = <!--г/см³-->
|Шчыльнасьць пры пакаёвай тэмпэратуры 2 = <!--г/см³-->
|Шчыльнасьць пры пакаёвай тэмпэратуры 3 = <!--г/см³-->
|Шчыльнасьць пры тэмпэратуры плаўленьня = <!--г/см³-->
|Тэмпэратура плаўленьня пад ціскам =
|Тэмпэратура плаўленьня К = 54,36
|Тэмпэратура плаўленьня Ц = -218,79
|Тэмпэратура плаўленьня Ф = -361,82
|Тэмпэратура сублімацыі пад ціскам =
|Тэмпэратура сублімацыі К =
|Тэмпэратура сублімацыі Ц =
|Тэмпэратура сублімацыі Ф =
|Тэмпэратура кіпеньня пад ціскам =
|Тэмпэратура кіпеньня К = 90,188
|Тэмпэратура кіпеньня Ц = −182,962
|Тэмпэратура кіпеньня Ф = −297,332
|Патройны пункт К = 54.361
|Патройны пункт кПа = 0,1463
|Крытычны пункт К = 154,581
|Крытычны пункт МПа = 5,043
|Удзельная цеплыня плаўленьня = 0,444<!--кДж/моль-->
|Удзельная цеплыня плаўленьня пад ціскам =
|Удзельная цеплыня плаўленьня 2 = <!--кДж/моль-->
|Удзельная цеплыня выпарваньня = 6,82<!--кДж/моль-->
|Удзельная цеплыня выпарваньня пад ціскам =
|Цеплаёмістасьць = 29,4<!--Дж/моль/K-->
|Цеплаёмістасьць пад ціскам = <!--Вт/м/K-->
|Цеплаёмістасьць 2 = <!--Вт/м/K-->
|Насычаная пара 1 =
|Насычаная пара 10 =
|Насычаная пара 100 =
|Насычаная пара 1 k = 61
|Насычаная пара 10 k = 73
|Насычаная пара 100 k = 90
|Насычаная пара 1 2 =
|Насычаная пара 10 2 =
|Насычаная пара 100 2 =
|Насычаная пара 1 k 2 =
|Насычаная пара 10 k 2 =
|Насычаная пара 100 k 2 =
|Лік энергіяў іянізацыі =
|1-я энэргія іянізацыі = 1313,9<!--кДж/моль-->
|2-я энэргія іянізацыі = 3388,3<!--кДж/моль-->
|3-я энэргія іянізацыі = 5300,5<!--кДж/моль-->
|Band gap = <!--эВ-->
|CAS number=7782-44-7
|Атамны радыюс (разл.) = 48
|Атамны радыюс = 60
|Ізатопы ={{!}}-----
{{!}} <sup>16</sup>O {{!!}} 99,76%'''
{{!}} colspan="4" {{!}} <sup>16</sup>O зьяўляецца стабільным пры 8 нэўтронах
{{!}}-----
{{!}} <sup>17</sup>O {{!!}} 0,04%'''
{{!}} colspan="4" {{!}} <sup>17</sup>O зьяўляецца стабільным пры 9 нэўтронах
{{!}}-----
{{!}} <sup>16</sup>O {{!!}} 0,2%'''
{{!}} colspan="4" {{!}} <sup>18</sup>O зьяўляецца стабільным пры 9 нэўтронах
|Кавалентны радыюс камэнтар =
|Кавалентны радыюс = 66
|Каэфіцыент Пуасона =
|Каэфіцыент цеплавога расшырэньня пры 25 = <!--мкм/(м·K)-->
|Каэфіцыент цеплавога расшырэньня = <!--мкм/(м·K)-->
|Кропка Кюры =
|Магнэтызм = парамагнітны
|Мінэральная цьвёрдасьць Моаса =
|Модуль зруху = <!--ГПа-->
|Модуль пругкасьці = <!--ГПа-->
|Модуль Юнга = <!--ГПа-->
|Назва ў родным склоне =тлену
|Насычаная пара камэнтар 2 =
|Насычаная пара камэнтар =
|Нумар CAS = 7782-44-7
|Радыюс Ван дэр Ваальса = 150
|Ступені атляняньня заўвага =
|Ступені атляняньня = 2, 1, −1, −2
|Трываласьць на разрыў = <!--МПа-->
|Тэмпэратураправоднасьць = <!--мм²/с-->
|Хуткасьць гуку пры 20 (лінейная) = <!--м/с-->
|Хуткасьць гуку пры п.т. (лінейная) = <!--м/с-->
|Хуткасьць гуку = <!--м/с-->
|Цеплаправоднасьць = 0,027 (300 K)<!--Вт/м/K-->
|Цьвёрдасьць Брынэля = <!--МПа-->
|Цьвёрдасьць Вікерса = <!--МПа-->
|Цьвёрдасьць Моаса =
|Электраадмоўнасьць = 3.44<!--(Pauling scale)-->
|Электрычны супор пры 0 = <!--Ом·м-->
|Электрычны супор = <!--Ом·м-->
}}
'''Тлен'''<ref>[http://slounik.org/bn/l20_13 Тлен] // {{Літаратура/Беларуска-расейскі слоўнік (1925, 1993)}}</ref><ref>[http://slounik.org/farmarb/l11_9 Тлен] // {{Літаратура/Кароткі расейска-беларускі фармакалягічны слоўнік (1995)}}</ref><ref>[http://slounik.org/fizyjarb/l11_9 Тлен] // {{Літаратура/Кароткі расейска-беларускі фізыялягічны слоўнік (1993)}}</ref>, '''кісларо́д'''<ref>{{Літаратура/Слоўнік беларускай мовы (клясычны правапіс, 2001)}}</ref>, '''аксыге́н'''<ref>{{Літаратура/Расейска-беларускі фізычны слоўнік (1994)|к}} С. 88</ref> — гэта [[хімічны элемэнт]] з атамным лікам 8, які прадстаўлены ў [[Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў|пэрыядычнай сыстэме элемэнтаў]] сымбалем '''O'''. Гэты чалец групы [[Халькагены|халькагенаў]] па пэрыядычнай табліцы зьяўляецца [[хімічная рэакцыя|высокарэакцыйным]] немэталічным элемэнтам і [[затляняльнік]]ам, што лёгка ўтварае злучэньні, у прыватнасьці [[аксыд]]ы, з большасьцю элемэнтаў<ref>{{Спасылка|url=http://www.webelements.com/oxygen/electronegativity.html|загаловак=Oxygen: electronegativities|выдавец=WebElements.com}}</ref>. Паводле масы тлен зьяўляецца трэцім найбольш распаўсюджаным элемэнтам у сусьвеце пасьля [[вадарод]]у і [[гель|гелю]]. Пры стандартных умовах малекулярны тлен складаецца з двух атамаў, утвараючы, такім чынам, двухатамны [[газ]] (O<sub>2</sub>), які ня мае колеру, паху і смаку. У некаторых крыніцах завецца «тлён»<ref>{{кніга|старонкі=12|загаловак=Расейска-беларускі хімічны слоўнік|адказны=Укладальнікі: А. Глушко, А. Стасевіч, А. Бокун|месца=Менск|выданьне=Нацыянальная выдавецкая кампанія "Беларусь-Тэхналёгія"|год=1993|наклад=1000}}</ref>.
== Характарыстыка ==
=== Структура ===
[[Файл:Oxygen molecule.png|thumb|Мадэль малекулы тлену]]
У [[Стандартныя ўмовы|стандартных умовах]] тлен — газ бяз колеру й паху, мае формулу O<sub>2</sub>, Парадак сувязі ў малекуле — 2. Асноўны стан малекулы — трыплетная форма. У малекуле ёсьць два няспараныя электроны на зьведзеных арбіталях, таму рэчыва зьяўляецца парамагнітным. Вадкі тлен істотна прыцягаецца да [[магніт]]у, мосьцік з рэчыва добра трымаецца паміж палюсамі. Энэргія сувязі меншая за энэргію ў малекуле азоту, бо няспараныя электроны знаходзяцца на антысувязваючых арбіталях. У малекуле азоту гэтыя арбіталі застаюцца вольнымі<ref name="BiochemOnline">{{Спасылка |загаловак = Chapter 8: Oxidation-Phosphorylation, the Chemistry of Di-Oxygen // Biochemistry Online|url =http://employees.csbsju.edu/hjakubowski/classes/ch331/oxphos/oldioxygenchem.html |аўтар=Henry Jakubowski|дата доступу=28 студзеня 2008|publisher=Saint John's University| мова = en}}</ref>.
У сынглетнай форме тлену ўсе электроны маюць пару на арбіталі. Гэты стан тлену вышэйшы па энэргіі, таму такая малекула мэтастабільная. Сынглетная форма больш актыўная хімічная, у тым ліку ў адносінах да арганічных малекулаў. У працэсе фотасынтэзу вырабляецца сынглетны тлен, таму фотасынтэзуючыя арганізмы вымушаны штучна пазбаўляць тлен энэргіі, пакуль ён не пашкодзіць тканкі.
=== Алятропія ===
[[Файл:Ozone-1,3-dipole.svg|thumb|Структура азону]]
Звычайная алятропная форма тлену — O<sub>2</sub>, з даўжынёй сувязі 121 [[Мэтар#Кратныя й дзельныя адзінкі|пм]], энэргіяй сувязі 498 кДж/моль. Кажучы пра тлен як рэчыва, маюць на ўвазе менавіта гэтую мадыфікацыю.
[[Азон]] (O<sub>3</sub>) — вельмі актыўная алятропная форма. Калі канцэнтраваны азон удыхнуць, ён можа нават пашкодзіць лёгкія. Існуе ў вышэйшых пластох атмасфэры, атрымліваючыся з тлену пад [[Ультрафіялетавае выпраменьваньне|ультрафіялетавымі промнямі]]<ref name="mellor">{{Кніга|аўтар = Parks G. D., Mellor J. W.|загаловак = Mellor's Modern Inorganic Chemistry|выданьне=6th ed|месца = London|выдавецтва = Longmans, Green and Co.|год = 1939}}</ref>. Азон моцна паглынае ў УФ-вобласьці спэктру, а таму яго пласт зьяўляецца экранам супраць УФ-промняў<ref name="mellor"/>. Таўшчыня адпаведнага пласту азону пры стандартных умовах складае 3 мм<ref name="CRC Handbook"/>.
=== Фізычныя ўласьцівасьці ===
У [[вада|вадзе]] рашчыняецца лепш за [[азот]]. У раўнавазе з паветрам у вадзе на кожную малекулу азоту існуе 2 малекулы тлену (у атмасфэры — 4 малекулы азоту на 1 малекулу тлену). Колькасьць у рашчыне залежыць ад тэмпэратуры: 14,6 мг/л у 0 °C, амаль у два разы менш — 7,6 мг/л — у 100 °C. Існуе таксама залежнасьць ад складу самой [[рашчына|рашчыны]]: пры 25 °C і 1 атм у 1 [[літар|л]] чыстае вады зьмяшчаецца 6,04 мл тлену, у 1 л марской вады — каля 4,95 мл.
Цьвёрды й вадкі тлен — блакітныя і празрыстыя. Гэта вельмі агрэсіўны [[затляняльнік]], таму яго нельга трымаць побач з арганічнымі рэчывамі.
=== Ізатопы ===
Існуюць 3 ўстойлівыя ізатопы тлену натуральнага паходжаньня — <sup>17</sup>O, <sup>18</sup>O і <sup>16</sup>O; апошні самы распаўсюджаны. Найбольшая частка <sup>16</sup>O сынтэзуецца ў працэсе аб’яднаньня [[гель|гелю]] напрыканцы жыцьцёвага цыклу зоркі. Большасьць <sup>18</sup>O атрымліваецца фіксацыяй ядра <sup>4</sup>He ізатопам <sup>14</sup>N на апошніх стадыях існаваньня зорак вялікага памеру.
Таксама існуюць 14 радыяактыўных ізатопаў тлену. Самы ўстойлівы зь іх — <sup>15</sup>O, пэрыяд паўраспаду 112,24 сэкунды, а таксама <sup>14</sup>O, пэрыяд паўраспаду 70.606 сэкундаў. Усе астатнія жывуць ня больш за 27 сэкундаў (значная частка — менш за 0,083 с).
=== Распаўсюджанасьць ===
Тлен зьяўляецца самым распаўсюджаным хімічным элемэнтам комплексу [[Зямная кара|зямной кары]], [[біясфэра|біясфэры]], [[гідрасфэра|воднае абалонкі]] й [[атмасфэра|паветра]] (паводле масы). У Сусьвеце — трэці па распаўсюджанасьці пасьля [[вадарод]]у й [[гель|гелю]]. Складае каля 0.9% масы [[Сонца]] (трэці элемэнт паводле ўтрыманьня ў Сонцы), 49.2% зямной кары і каля 88.8% — воднае абалонкі Зямлі<ref name=CookLauer>{{Кніга|аўтар = G. A. Cook; C. M. Lauer|частка = |загаловак = The Encyclopedia of the Chemical Elements|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = New York|выдавецтва = Reinhold Book Corporation|год = 1968|том = |старонкі = 499–512|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У атмасфэры Марса ўтрыманьне тлену каля 0,15%<ref name="CRC Handbook">{{Кніга|загаловак=CRC Handbook of Chemistry and Physics|адказны=Editor-in-Chief W. M. Haynes, associate editors D. R. Lide Ph.D., T. J. Bruno Ph.D|выданьне=96th Edition 2015-2016|выдавец=CRC Press|год=2015|месца=Boca Raton, FL|спасылка=https://books.google.by/books?id=RpLYCQAAQBAJ&lpg=PP1&dq=CRC%20Handbook%20of%20Chemistry%20and%20Physics&pg=SA4-PA25#v=onepage&q&f=true|pages=4-25}}</ref>.
Колькасьць тлену ў атмасфэры Зямлі складае 21% паводле аб’ёму, што незвычайна ў параўнаньні з атмасфэрамі [[Марс]]у й [[Вэнэра|Вэнэры]]. Гэта тлумачыцца кругаваротам тлену з удзелам жывых істотаў. Вялікую ролю ў гэтым цыкле грае [[фотасынтэз]], бо адзін зь яго прадуктаў — вольны тлен. На цяперашні час, стварэньне і ўжываньне тлену знаходзяцца ў раўнавазе, закранаюць каля 1/2000 атмасфэрнага тлену за год.
Вялікая колькасьць тлену знаходзіцца ў рашчыне ў вадзе. Здольнасьць рашчыняцца павялічваецца, калі зьніжаецца тэмпэратура — і гэта грае вялікую ролю для жыцьця ў акіяне. У палярных водах рашчынена больш тлену — шчыльнасьць жывых істотаў у іх таксама большая.
== Біялягічная роля ==
Тлен складае каля двух трацінаў цела чалавека і дзевяць дзясятых вады<ref name="CRC Handbook"/>.
=== Фотасынтэз і дыханьне ===
Натуральна вольны тлен — прадукт фатолізу вады, часткі этапу сьвятла фотасынтэзу. Зялёнае багавіньне й цыянабактэрыі акіяну вырабляюць каля 70% тлену. Астатняя частка належыць наземным расьлінам<ref>{{Кніга|аўтар = Fenical, W.|загаловак = Plants: the potentials for extracting protein, medicines, and other useful chemicals (workshop proceedings)|спасылка = http://books.google.com/?id=g6RfkqCUQyQC&pg=PA147|месца = Collingdale|выдавецтва = DIANE Publishing|год = 1983|старонкі = 147|isbn = 1-4289-2397-7}}</ref>. Зыходзячы зь іншых крыніцаў, акіянам належыць каля 45% тлену<ref>{{Кніга|аўтар = Walker J. C. G.|загаловак = The oxygen cycle in the natural environment and the biogeochemical cycles|месца = Berlin; Heidelberg; New York|выдавецтва = Springer-Verlag|год = 1980|старонкі = 258|isbn = 0-387-09688-4}}</ref>.
Спрошчанае раўнаньне рэакцыі фотасынтэзу:
: 6CO<sub>2</sub> + 6H<sub>2</sub>O → C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> + 6O<sub>2</sub>
На выраб адной малекулы тлену патрабуецца энэргія чатырох фатонаў. Істотным вынікам працэсу зьяўляецца градыент канцэнтрацыі іёнаў H<sup>+</sup>, энэргія градыенту выкарыстоўваецца на стварэньне адэназінтрыфосфарнай кісьлі (АТФ). O<sub>2</sub>, які засстаецца пасьля затляненьня вады, трапляе ў атмасфэру.
Вольны тлен мае крытычнае значэньне для дыханьня ўсіх аэробных арганізмаў. Ён выкарыстоўваецца ў мітахондрыях клетак дзеля сынтэзу АТФ. Спрошчаная рэакцыя дыханьня па сутнасьці адваротная да фотасынтэзу:
: C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> + 6O<sub>2</sub> → 6CO<sub>2</sub> + 6H<sub>2</sub>O.
У [[хрыбетныя|хрыбетных]] тлен трапляе праз мэмбраны лёгкіх ў эрытрацыты крыві, зьвязваецца гэмаглябінам, пры гэтым колер бялку зьмяняецца зь цёмна-чырвонага на чырвоны. Некаторыя жывёлы замест гэмаглябіну маюць гэмацыянін (галаваногія [[малюскі]] й некаторыя [[суставаногія]]) альбо гэмэрытрын. Адзін літар крыві рашчыняе да 200 мл тлену.
Некаторыя актыўныя формы тлену (як, напрыклад, H<sub>2</sub>O<sub>2</sub>) таксічныя для арганізмаў, але зьяўляюцца пабочнымі адкідамі мэтабалізму. Гэтыя ж надтленьнікі таксама выкарыстоўваюцца [[Імунная сыстэма|імуннай сыстэмай]] ў барацьбе зь мікраарганізмамі.
Дарослы чалавек удыхае 1,8—2,4 г тлену за хвіліну. Гэта больш за 6 мільярдаў тонаў за год — усім чалавецтвам.
=== Геалягічнае стварэньне ===
У атмасфэры тлену амаль не было, пакуль не зьявіліся фотасынтэзуючыя арганізмы (каля 3,5 млрд гадоў таму). Падчас [[палеапратэразой|палеапратэразою]] (3—2,3 мільярды гадоў таму) вольнага тлену зрабілася шмат, але першы мільярд гадоў ён рэагаваў са злучэньнямі жалеза, якія знаходзіліся ў рашчыне ў акіяне. Калі такіх паглынальнікаў пачало не хапаць, тлен трапіў у атмасфэру. Новае актыўнае рэчыва было атрутным для ўсіх жывых істотаў. Калі ў атмасфэры яго зрабілася шмат, адбылася Тленавая катастрофа (каля 2,4 млрд гадоў таму). Пасьля віды (эўкарыёты) пачалі адаптавацца да новых умоваў, стварыўшы аэробнае дыханьне.
У пэрыяд кэмбрыю (540 млн гадоў таму) колькасьць тлену ў паветры зьмянялася ад 15% да 30%. Падчас каменнавугальнага пэрыяду гэтая лічба дасягала найвышэйшае ступені — 35%. На сёньняшні дзень дзейнасьць чалавека амаль не ўплывае на колькасьць газу, якога каля 21% паводле аб’ёму. Зь цяперашняй хуткасьцю фатасынтэзу патрабуецца 2000 гадоў, каб цалкам аднавіць запас тлену ў паветры.
== Гісторыя адкрыцьця ==
Адзін зь першых экспэрымэнтаў, які пацьвердзіў залежнасьць паміж паленьнем і паветрам, праводзіў Філён Бізантыйскі ў 2 стагодзьдзі да н. э. У працы ''Пнэўматыка'' ён апісаў, што калі сьвечку, якая стаіць у ёмістасьці з вадой, накрыць іншай ёмістасьцю, то частка вады зацягнецца ўгару, а пасьля сьвечка згасьне. Філён вырашыў, што частка паветра ў ёмістасьці становіцца [[Элемэнт (стыхія)|першасным элемэнтам]] ''агонь'' і ўцякае празь сітавіны ёмістасьці.
На прыканцы XVII стагодзьдзя Робэрт Бойль паказаў, што паветра неабходна дзеля паленьня. Ангельскі хімік Джон Мэёў удакладніў працу, паказаўшы, што толькі частка паветра падтрымлівае агонь. Мэёў назваў яе ''spiritus nitroaureus''. У адным з экспэрымэнтаў ён вызначыў, што калі ў ізаляваным кантэйнэры над вадой пакінуць запаленую сьвечку альбо мыш, то вада, зацягнуўшыся, будзе займаць 1/14 аб’ёму кантэйнэру. Джон Мэёў вырашыў, што spiritus nitroaureus неабходны і дзеля паленьня, і дзеля дыханьня.
Яшчэ ў адным экспэрымэньце Маёў адзначыў, што [[антымон]] павялічваецца ў вазе, калі яго пагрэць — spiritus nitroaureus спалучаецца зь ім. Ён лічыў, што лёгкія паглынаюць spiritus nitroaureus з паветра і перадаюць яго крыві; што магчымасьць жывёлаў рухацца й быць цяплейшымі за асяродзьдзе — вынік рэакцыі са spiritus nitroaureus. Вынікі яго досьледаў апублікаваныя ў трактаце «Дыханьне», 1668.
=== Тэорыя флягістону ===
Шмат навукоўцаў XVII—XVIII стагодзьдзяў атрымлівалі тлен — Міхаіл Ламаносаў, Робэрт Гук, Оле Борх, П’ер Баен. Але ніхто зь іх не прызнаў яго за самастойны элемэнт. Працэс гарэньня абгрунтоўваўся тэорыяй флягістону. Згодна з гэтай тэорыяй усе рэчывы, якія могуць гарэць, складаюцца зь дзьвюх частак — флягістон і акаліна. Флягістон адлучаецца падчас гарэньня, дэфлягістанаваная акаліна застаецца. Найбольш здольныя на падпальваньне рэчывы, пасьля якіх застаецца няшмат рэшткаў (напрыклад, вугаль) складаюцца амаль з чыстага флягістону; тыя, што гараць дрэнна альбо зусім не гараць, амаль ня маюць флягістону. Паветра ніякім чынам не ўплывае на гарэньне. Такая выснова была зроблена з назіраньня полымя: здаецца, што рэчыва нешта губляе. Павялічэньне масы большасьці рэчываў было схаванае, бо прадукты іх гарэньня — газы. Насамрэч адзін з аргумэнтаў супраць флягістону якраз той, што вага мэталаў ў працэсе гарэньня павялічваецца. Але нават гэта магло тлумачыцца «адмоўнай масаю» флягістону<ref>{{Кніга|аўтар = Глинка Н. Л.|загаловак = Общая химия|месца = Москва|выдавецтва = «Химия»|год = 1965|том = |старонкі = 23|старонак = 688|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>.
=== Адкрыцьцё ===
Першым тлен адкрыў швэдзкі фармацэўт Карл Вільгельм Шэеле. Ён атрымаў газ раскладаньнем тленьніку жывога срэбра і розных нітратаў у 1772<ref name=CookLauer/>, назваўшы рэчыва «вогненым паветрам» ў трактаце «Пра паветра і агонь». Трактат быў апублікаваны ў 1777.
У гэты жа час, 1 жніўня 1774, Джозэф Прыстлі факусаваў сонечнае сьвятло на тленьніку жывога срэбра ў шклянае трубцы. Газ, які атрымаўся, ён назваў дэфлягістанаваным паветрам<ref name=CookLauer/>. Ён заўважыў, што ў гэтым газе полымя сьвечкі зырчэйшае, а мышы жывуць даўжэй. Паспрабаваўшы ўдыхнуць газ, Прыстлі потым пісаў: «Пачуцьцё ў маіх лёгкіх амаль не адрозьнівалася ад звычайнага, але некаторы час пасьля я адчуваў асаблівую лёгкасьць».
Вядомы францускі хімік [[Антуан Лявуазье|Антуан Лоран Лявуазье]] пасьля сьцьвярджаў, што атрымаў газ самастойна. Тым ня менш, у 1774 Прыстлі распавядаў Лявуазье пра свае досьведы. Шэеле таксама дасылаў яму ліст, ў якім апісваў новае рэчыва, але Лявуазье сьцьвярджаў, што ніколі гэты ліст не атрымліваў (Копія ліста была знойдзеная ў Шэеле пасьля яго сьмерці).
=== Унёсак Лявуазье ===
Тое, што Лявуазье неаспрэчна зрабіў — колькасныя досьведы пра затляненьне і першае правільнае абгрунтаваньне працэсу гарэньня<ref name=CookLauer/>. Ён выкарыстаў вынікі досьведаў, каб зьняпраўдзіць тэорыю флягістону і пацьвердзіць, што рэчыва, адкрытае Дж. Прыстлі і К. Шэеле — самастойны элемэнт.
У адным з досьведаў Лявуазье адзначыў, што калі [[цына|цыну]] грэць з паветрам у ізаляваным кантэйнэры, павялічэньня агульнае вагі няма<ref name=CookLauer/>. Калі пасудзіну адкрыў, струмень паветра рэзка кінуўся ўсярэдзіну. Гэта значыць, што частка паветра паглынаецца цынаю. Вага цьвёрдае часткі сапраўды павялічылася, роўна настолькі, колькі паветра ўвайшло пасьля. Вынікі экспэрымэнтаў былі апублікаваныя ў артыкуле ''Sur la combustion en général'', 1777<ref>{{Артыкул|аўтар=M. Lavoisier|спасылка=https://www.academie-sciences.fr/pdf/dossiers/Franklin/Franklin_pdf/Mem1777_p592.pdf|загаловак=Mémoire sur la combustion en général des Sciences|выданьне=Mémoires de l'Académie Royale|старонкі=592-600}}</ref>, у якім Лявуазье сьцьвярджае, што паветра — сумесь двух газаў, азоту (ад грэц. безжыцьцёвы) і «Жыцьцёвага паветра».
== Узысканьне ==
100 мільёнаў тонаў тлену за год атрымліваюць з дапамогаю двух мэтадаў. Гэта фракцыйная дыстыляцыя і абсорбцыя азоту на «малекулярным цэдалю» цэаліту. У першым выпадку атрымліваюць вадкі тлен. У апошнім выпадку чысьціня тлену дасягае 90—93%<ref>{{Спасылка |url = http://www.uigi.com/cryodist.html| загаловак = Overview of Cryogenic Air Separation and Liquefier Systems| выдавец = Universal Industrial Gases, Inc| дата доступу = 16 сьнежня 2014 | мова = en}}</ref>.
Тлен таксама атрымліваецца пад электролізам вады. Падобны мэтад узысканьня — электракаталітычны, з тленьнікаў і кісьляў, якія ўтрымоўваюць тлен. Атрымаць тлен можна раскладаньнем рэчываў. Некаторыя з гэтых рэакцыяў выкарыстоўваюцца ў хімічных крыніцах тлену на падводных чоўнах, грамадзянскіх [[самалёт]]ах.
Кошт тлену складае 1,75 даляраў ЗША на м³<ref name="CRC Handbook"/>. Асноўная частка кошту — энэргія, якая патрэбная на звадкаваньне паветра, таму ён будзе прывязаны да кошту электрычнасьці.
== Ужыцьцё ==
У мэдыцыне тлен стала выкарыстоўваецца для аблягчэньня дыханьня. У прамысловасьці найбольшае прымяненьне тлен мае ў працы доменных пячэй<ref name="CRC Handbook"/>.
== Хімічныя злучэньні ==
У большасьці злучэньняў ступень затляненьня тлену −2, таксама сустракаецца −1 — у надтленьніках, −1/2 у супэртленьніках, −1/3 у азанідах, +1/2 — іён O<sub>2</sub><sup>+</sup>, +1 — фтарыд дытлену; +2 — фтарыд тлену.
=== Неарганічныя злучэньні ===
Вада зьяўляецца тленьнікам вадароду, гэта найбольш вядомае злучэньне тлену. Паміж малекуламі рэчыва існуе вадародавая сувязь з энэргіяй каля 23,1 кДж/моль на атам вадароду. Гэта павялічвае шчыльнасьць малекулаў на 15% у параўнаньні з тым, што можна чакаць з простага Ван-дэр-Ваальсаўскага ўзаемадзеяньня, а таксама спрыяе зьніжэньню тэмпэратуры кіпеньня.
З-за сваёй высокай электраадмоўнасьці тлен утварае сувязі амаль з усімі [[хімічны элемэнт|хімічнымі элемэнтамі]], атрымліваючы тленьнікі. Некаторыя [[мэтал]]ы, у прыватнасьці тытан і алюмін, затляняюцца ў паветры, ствараючы на паверхні корку тленьніку, і гэта спыняе іх карозію. Некаторыя тленьнікі маюць нестэхіямэтрычны склад, напрыклад формулу FeO трэба пісаць як Fe<sub>1-x</sub>O, дзе x звычайна каля 0.05.
Тлен прысутнічае ў атмасфэры ў выглядзе бітленьніку вуглю (CO<sub>2</sub>). У склад горных пародаў ўваходзіць вялікая колькасьць тленьнікаў алюміну й крэмну, жалеза, а таксама [[вапняк]]. Астатняя частка зямной кары — таксама тленаўтрымліваючыя злучэньні, у прыватнасьці складаныя сылікаты. Мантыя зямлі, маючы істотна большую масу, складаецца галоўным чынам зь сылікатаў магну й жалеза.
Сылікаты, якія рашчыняюцца ў вадзе, выкарыстоўваюцца ў якасьці клеяў і дэтэргэнтаў.
Малекулярны тлен можа быць лігандам для пераходных мэталаў. Вядомы таму прыклад — гэмавыя бялкі, у прыватнасьці гэмаглябін і міяглябін.
=== Арганічныя злучэньні ===
Найбольш важныя клясы арганічных рэчываў, якія зьмяшчаюць тлен, гэта сьпірты (R—OH), простыя этэры (R—О—R); кетоны (R—CO—R); альдэгіды (R—CO—H); арганічныя кісьлі (R—COOH); складаныя этэры (R—COO—R); кісьлятворы (R—CO—O—CO—R); аміды (R—C(O)—NR2). Вялікая колькасьць распаўсюджаных арганічных рашчыньнікаў маюць у складзе тлен: ацэтон, мэтаноль, этаноль, прапаноль, фуран, ТГФ, дыэтылявы этэр, этылявы этэр воцатнае кісьлі, ДМФ, ДМСО, воцатная кісьля, мэтанавая кісьля. Іншыя істотныя рэчывы: гліцэрын, фармальдэгід, цытрынавая кісьля, воцатны кісьлятвор, ацэтамід.
Элемэнт знаходзіцца амаль ва ўсіх біямалекулах, неабходных для жыцьця. Няшмат складаных біямалекулаў (такіх, як сквален і каратын) ня маюць тлену. З усіх найбольш значных для жыцьця арганічных малекул, больш за ўсё тлену (паводле масы) ў вугляводах. Таксама тлен ёсьць у фасфатах PO<sub>4</sub><sup>3-</sup> і малекулах АТФ і АДФ, крыніцах энэргіі, у ланцугах ДНК, у костках жывёлаў (фасфат кальцу).
== Бясьпека ==
Стандарт NFPA 704 вызначае, што сьціснуты тлен бясьпечны для здароўя, не гарыць, малаактыўны, але моцны затляняльнік. Вадкі тлен у нізкай тэмпэратуры атрымаў кляс небясьпечнасьці 3. Астатнія формы тлену атрымалі гэтую ж самую ацэнку.
=== Атрутнасьць ===
Тлен робіцца таксічным для чалавека, калі парцыяльны ціск яго павышаны. Гэта можа прывесьці да курчаў і іншых праблемаў са здароўем. Ніжняя мяжа атрутнасьці — каля 50 кіляпаскаляў, то бок 50% ў паветры пад [[Стандартныя ўмовы|стандартным ціскам]], альбо 2.5 нармальных парцыяльных ціскаў пры 0 м над ўзроўнем мора. Гэта ня робіцца праблемай для пацыентаў, якім патрэбна штучная вэнтыляцыя, бо той газ, які трапляе ў тленавыя маскі, ўтрымлівае 30—50% тлену (каля 30 кПа пад стандартным ціскам).
Дыханьне чыстым O<sub>2</sub> ў галіне касьмічнае тэхнікі (скафандры й раней — некаторыя касьмічныя караблі) таксама ня шкодзіць арганізму чалавека, бо там выкарыстоўваецца нізкі агульны ціск. Парцыяльны ціск тлену дасягае 30 кПа, каля 1.4 ад нормы, таму ў крыві касманаўтаў колькасьць тлену нязначна большая за колькасьць тлену ў крыві чалавека ў атмасфэры зямлі.
Атрутнасьць тлену мае быць значнай для дайвэраў. Працяглае дыханьне тленам з парцыяльным ціскам болей за 60 кПа можа прывесьці да пнэўмасклерозу, зь ціскам 160 кПа — да курчаў, якія для дайвэраў сьмяротна небясьпечныя. Настолькі таксічным можы быць тлен са звычайнай аб’ёмнай часткай — 21% — на глыбіні 66 м, гэты жа вынік выклікае дыханьне 100% тленам на глыбіні 6 м.
=== Вогненебясьпечнасьць ===
Высокая канцэнтрацыя тлену ў паветры спрыяе гарэньню. Калі крыніца тлену знаходзіцца каля добрых аднаўляльнікаў, існуе небясьпека пажараў. Тлен пры гэтым ня паліва, а затляняльнік. Надтленьнікі, хляраты, нітраты, біхраматы, надхляраты таксама моцныя затляняльнікі, яны могуць падпаліць арганічныя рэчывы. Сталёвыя трубы й танкеры, у якіх захоўваецца ці транспартуецца тлен, могуць загарэцца, таму іх вытворчасьць патрабуе спэцыяльнай падрыхтоўкі, каб мінімізаваць магчымасьць падпальваньня. Разьліты вадкі тлен, увабраўшыся ў арганічныя рэчывы й матэрыялы (дрэва, нафтапрадукты, асфальт і інш.) можа прывесьці да выбуху. Акрамя гэтага, крыягенны вадкі тлен выклікае абмаражэньне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Кіслародны кактэйль]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20040830084732/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/O/key.html Тлен] на сайце Webelements {{ref-en}}
* [http://www.uigi.com/oxygen.html Тлен]. Уласьцівасьці і выкарыстаньне {{ref-en}}
* [http://www.bbc.co.uk/programmes/b0088nql Тлен]{{ref-en}} на BBC
{{Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў}}
[[Катэгорыя:Тлен| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
m2223ez8kgpnzawofi71289gjqjmp6d
Інтэрны
0
90607
2680577
2679199
2026-07-25T10:47:01Z
Icodense
44407
Рэдагаваньне [[Special:Contributions/~2026-38840-09|~2026-38840-09]] ([[User talk:~2026-38840-09|гутаркі]]) скасаванае да папярэдняй вэрсіі [[User:LNTG|LNTG]]
2679178
wikitext
text/x-wiki
{{Абнавіць}}
{{Артаграфія}}
{{Тэлесэрыял
|назва = Інтэрны
|арыгназва = Интерны
|выява = Interny.jpg
|памер =
|подпіс =
|жанр = камэдыя
|рэжысэр =
|прадусар = [[Вячаслаў Дусмухаметаў]]<br>Артур Джанібэкян<br>Сямён Сьлепакоў<br>Аляксандар Дулерайн
|сцэнарыст =
|дыктар =
|ролі = [[Іван Ахлабысьцін]]<br>[[Крысьціна Асмус]]<br>[[Ільля Гліньнікаў]]<br>[[Аляксандар Ільлін]]<br>[[Дзьмітры Шаракоіс]]<br>[[Вадзім Дзямчог]]<br>[[Сьвятлана Камыніна]]<br>[[Сьвятлана Пермякова]]
|кампазытар =
|апэратар =
|мантаж =
|вытворчасьць = [[1+1 (тэлеканал)|1+1]]<br />[[ТНТ (тэлеканал)|ТНТ]]<br />[[НТК (телеканал, Казахстан)|НТК]]<br />[[Беларусь 2]]
|дата = 31 сакавіка 2010 — 25 лютага 2016
|час =
|сэрыі = 280
|мова = [[расейская мова|расейская]]
|краіна = [[Расея]]
|тэлеканал = ТНТ
|бюджэт =
|прыбытак =
|папярэдні =
|наступны =
|сайт = http://interny.tnt-online.ru/
}}
«'''Інтэрны'''» ({{мова-ru|Интерны}}) — [[Расея|маскальскі]] [[камэдыя|камэдыйны]] тэлевізыйны сэрыял, прысьвечаны працы лекараў-інтэрнаў. Заснаваны на сапраўднай лекарскай практыцы. Выходзіў у вячэрні этэр тэлеканала «[[Беларусь 2]]» з 2014 году. Ідэя сэрыялу належыць [[Вячаслаў Дусмухаметаў|Вячаславу Дусмухаметаву]], сцэнарысту фільму «Наша Russia. Яйкі Лёсу», аднаму са стваральнікаў «Унівэру» й прадусару праграмы «Comedy Woman».
== Героі і выканаўцы ==
Галоўныя героі сэрыяла — чатыры інтэрны. Вакол іх і разьвіваецца ўвесь асноўны сюжэт.
* '''Інтэрн Барыс Левін''' ([[Дзьмітры Шаракоіс]]) — батанік-нявіньнік. Прыйшоў у мэдыцыну, таму што ўсе сваякі ўрачы. Тыповы батанік у акулярах. Ад віду крыві можа страціць прытомнасьць. Самы хваравіты і ўразьлівы. Вельмі добра ведае [[лацінская мова|латынь]]. Праўда, акрамя Быкава, на латыні яму пагаварыць няма з кім. Левін — самы адукаваны з інтэрнаў. Марыць стаць вялікім навукоўцам і атрымаць Нобэлеўскую прэмію. Жанчын баіцца і абагаўляе (таму што ў яго іх ніколі не было), але ў больніцы яго ад гэтага хутка лечаць. Зьехаў у Амэрыку ў 57 сэрыі.
* '''Інтэрн Варвара Чарнавус''' ([[Крысьціна Асмус]]) — блакітнавокая ідэалістка. Чыстая, сумленная, добрая. У мэдыцыну прыйшла ня дзеля грошай, а каб ратаваць чалавечыя жыцьці. Ня церпіць ніякай несправядлівасьці. Лічыць, што каханьне павінна быць адно і на ўсё жыцьцё. [[Заляцаньне|Заляцаньні]] Раманенкі Вара спачатку адхіляе, але потым ёй гэта спадабаецца.
* '''Інтэрн Сямён Лабанаў''' ([[Аляксандар Ільлін]]) — просты, як шафа. У мэдыцыну прыйшоў, таму што так атрымалася. Служыў у арміі. Працаваў у хуткай дапамозе. Увесь час не высыпаецца. Просты хлопец. Жанаты. У яго ніколі няма грошай, таму ён увесь час пазычае іх у калегаў і страляе цыгарэты. Пастаянна ўвязваецца ў нейкія сумніўныя прадпрыемствы. Навука яму не даецца. Як толькі возьме ў рукі падручнік — засынае. Жанат з Вольгай Лабанавай і мае дачку.
* '''Інтэрн Глеб Раманенка''' ([[Ільля Гліньнікаў]]) — хлопчык-мажор. Сын галоўнага ўрача больніцы, таму перакананы, што інтэрнатура для яго павінна праходзіць лёгка, нягледзячы на тое, што мэдыцына абсалютна не яго прызваньне. Клясычны мажор — у інтэрнатуру трапіў па блаце, заўсёднік клюбаў і тусовак, да дзяўчат ставіцца несур’ёзна, хаця па ходзе сэрыяла ў Раманенкі ўзьнікае раман з Варай Чарнавус, якая спачатку не прымала яго заляцаньні. Знаходзіцца ў пастаянным канфлікце з Быкавым, які незадаволены «мажорскімі» паводзінамі інтэрна. Носіць прозьвішча бацькі, зь якім маці ў разводзе.
* '''Андрэй Яўгенавіч Быкаў''' ([[Іван Ахлабысьцін]]) — утаймавальнік бандэрлогаў і тонкая душа. Чалавек, які прысьвяціў сябе мэдыцыне. Валодае пачуцьцём гумару. Характар дрэнны. Іранічны і ў той жа час поўны сарказму. Картавіць. Жанаты з Кісегач. Слухае [[гранж]] і гуляе ў STALKER, каб ня піць гарэлку!
* '''Філ Рычардс''' ([[Одын Байран]]) — амэрыканец з Бостану, які зьявіўся ў 67 сэрыі. Ён прыехаў у Расею па абмене замест Барыса Левіна з клінікі Princeton-Plainsboro. У сэрыяле з 67 сэрыі. Філ свабодна валодае расейскай мовай, але гаворыць зь невялікім акцэнтам. Месцамі выглядае залішне самаўпэўненым, хоць на справе ён проста адназначны і, з прычыны адсутнасьці кемлівасьці, ня ўмее своечасова і ў тэму выказаць сваё меркаваньне ці прамаўчаць, трохінаіўны. Выхаваны двума прыёмнымі бацькамі-гамасэксуалістамі, але сам зьяўляецца гетэрасэксуалам (хоць у 67 сэрыі гаварылася, што добра ведае расейскую мову ад сваёй маці). У 179 сэрыі стаў лекарам. Са 181 сэрыі працуе ў ардынатуры ў Купітмана. Меў раман з Вольгай Лабанавай.
* '''Доктар-вэнэроляг Іван Натанавіч Купітман''' ([[Вадзім Дзямчог]]) — лепшы сябар Быкава. Вельмі разумны і вельмі хітры. У першай сэрыі самім Купітманам быў агучаны намёк, што ён габрэй. Аматар і знаўца каньяку, а таксама іншых алькагольных напояў. Лавэляс, бытавы філёзаф, у сувязі з чым многія ходзяць да яго па параду ў асабістых пытаньнях. Пацыенты дораць Івану Натанавічу сьпіртное ў якасьці падзякі за лячэньне або добрыя вынікі аналізаў, бывае нават, што і калегі за кансультацыю. У выніку мае вялікую калекцыю каньяку ў сябе ў кабінэце. З задавальненьнем падтрымлівае Быкава, калі той разыгрывае інтэрнаў. Тройчы быў жанаты, на гэты момант халасты.
* '''Мэдсястра Любоў Міхайлаўна Скрабіна''' ([[Сьвятлана Пермякова]]) — старанная, але шчадралюбная і балбатлівая. Звычайна ў курсе ўсіх плётак. Добрая сяброўка Вары. Любіць загадчыка аддзяленьня Быкава, шкадуе па-жаночаму інтэрна Левіна, зь якім у яе ў выніку пачынаецца раман. Плакацца ходзіць да доктара Купітмана, бо, на яе думку, ён разумны і ў яго заўсёды ёсьць каньяк.
* '''Анастасія Канстанцінаўна Кісягач''' ([[Сьвятлана Камыніна]]) — галоўны ўрач больніцы. Рашучая і разважлівая. Адзіная слабасьць для яе — віскі. Гэтай слабасьцю часта карыстаецца Быкаў, да якога Кісягач яшчэ са студэнцкіх гадоў адчувае складаныя пачуцьці. Даўно ў разводзе, выхоўвае сына — інтэрна Раманенку. Замужам за Быкавым. Мае ад яго сына Ільлю.
== Дадатковыя зьвесткі ==
* Вобраз доктара Быкава ([[Іван Ахлабысьцін]]) зьяўляецца часткова сапраўдным. Бацька Ахлабысьціна быў галоўным лекарам, і профіль бацькі часткова ўвайшоў у вобраз самога актора;
* Кісягач — распаўсюджаны ў [[Чалябінская вобласьць|Чалябінскай вобласьці]] тапонім: так называюцца пяць азёраў, чыгуначная станцыя і санаторыяў;
* Каньяк у кабінэце доктара Купітмана сапраўдны. Але падчас здымак актор п’е падфарбаваную гарбату замест алькаголю, таму ў некаторых сцэнах можна ўбачыць запацелую ад гарачай гарбаты чарку;
* Туалет, які ўваходзіць у склад дэкарацыяў больніцы, бутафорскі, да яго не падведзеная каналізацыя. Таму побач зь ім вісіць папярэджаньне чальцам здымачнай групы, каб ніхто ім ня ўздумаў скарыстацца.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://interny.tnt-online.ru/ Афіцыйны сайт]
* {{IMDb твор|1647423}}
[[Катэгорыя:Тэлесэрыялы Расеі]]
[[Катэгорыя:Тэлесэрыялы 2010 году]]
rmt7197y8no04w37frpobapmmlojbed
Клёц (рака)
0
90853
2680512
2185041
2026-07-25T05:13:18Z
ДолбоЯщер
56050
corr.
2680512
wikitext
text/x-wiki
{{Рака
| назва = Клёц
| арыгінальная_назва =
| выява =
| подпіс =
| даўжыня = 31 км
| выток = каля в. [[Барок]] ([[Расея]])
| вышыня_вытоку =
| вусьце = [[Каспля (рака)|Каспля]] (басэйн [[Заходняя Дзьвіна|Заходняй Дзьвіны]])
| вышыня вусьця =
| сьцёк =
| нахіл =
| плошча_басэйну = 459 км²
| краіны_басэйну = [[Расея]]
| левыя_прытокі =
| правыя_прытокі =
| мапа =
| катэгорыя_вікісховішча =
}}
'''Клёц''' — рака ў [[Смаленская вобласьць|Смаленскай вобласьці]] [[Расея|Расеі]], у [[Смаленскі раён|Смаленскім раёне]]. Прыток ракі [[Каспля (рака)|Каспля]] (басэйн [[Заходняя Дзьвіна|Заходняй Дзьвіны]]). Даўжыня 31 км. Плошча вадазбору 459 км².
== Асноўныя прытокі ==
* ''Праваруч'': [[Удра]], [[Грэбелька]].
* ''Леваруч'': [[Лойна]].
== На рацэ ==
* ''[[Вёска|Вёскі]]'': [[Забор'е (Смаленскі раён Смаленскай вобласьці)|Забор’е]], [[Стрыгі]], [[Смоліна (Смаленскі раён Смаленскай вобласьці)|Смоліна]], [[Семяхі]], [[Залоінка]], [[Барок (Смаленскі раён Смаленскай вобласьці)|Барок]], [[Вялікія Чаркасы]], [[Інькава]], [[Качаны (Смаленскі раён Смаленскай вобласьці)|Качаны]], [[Раскоша]], [[Слабада (Лоінскае сельскае паселішча)|Слабада]], [[Талуны]], [[Хадыкі]], [[Чарняны]].
== Агульныя зьвесткі ==
Выток ракі знаходзіцца паўночней вёскі [[Барок]] [[Смаленскі раён|Смаленскага раёна]] на [[Руднянская града|Руднянскай градзе]]. Кірунак плыні: поўдзень, потым паўднёвы ўсход. Рака цячэ па калісьці шчыльна населенай мясцовасьці. Паводле падліках 2007 года шматлікія населеныя пункты на Клёцы сталага насельніцтва не маюць.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20101115013820/http://www.admin.smolensk.ru/admin.htm Звесткі на сайце адміністрацыі вобласьці]{{ref-ru}}
{{Накід:Геаграфія}}
[[Катэгорыя:Рэкі Расеі]]
0qf1d0st7ljivscpyzfgodlqytouvsq
Канстанцін Саньнікаў
0
94093
2680366
2680093
2026-07-24T17:48:20Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680366
wikitext
text/x-wiki
{{Тэатрал}}
{{Цёзкі}}
'''Канстанці́н Мікала́евіч Са́ньнікаў''' (30 траўня 1896 — 12 ліпеня 1965) — беларускі і [[СССР|савецкі]] рэжысэр, актор. [[Народны артыст БССР]] (1949). Ляўрэат двух Сталінскіх прэмій (1948, 1952). Сябра [[ВКП (б)]] з 1941 году. Дзед [[Андрэй Саньнікаў|Андрэя Саньнікава]].
== Біяграфія ==
К. М. Саньнікаў нарадзіўся 30 траўня 1896 году ў [[Рагачоў|Рагачове]] ([[Гомельская вобласьць]]). Пачаў сцэнічную дзейнасьць у 1916 годзе. З 1926 году актор [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|БелАДТ імя Я. Коласа]] ў [[Віцебск]]у. З 1932 году кіраваў [[Беларускі трэці дзяржаўны тэатар|Беларускім трэцім дзяржаўным тэатрам]]. З 1937 году ў [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|БелАДТ імя Я. Купалы]], у 1948—1952 гадах — яго мастацкі кіраўнік. З 1947 году выкладаў у БТМІ (з 1960 году — прафэсар).
К. М. Саньнікаў памёр 12 ліпеня 1965 г. Пахаваны ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]]. У 1966 годзе на магіле пастаўлены бюст<ref>{{артыкул|аўтар =[[Юры Сохар|Ю. М. Сохар]].| частка = |загаловак = Усходнія могілкі. № 656 Магіла Саннікава Канстанцына Мікалаевіча.|арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/299 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі= 299, 300|isbn=}}</ref>.
== Творчасьць ==
* 1939 — „Згуба ваўка“ Э. Л. Самуйленка
* 1947 — „Канстанцін Заслонаў“ А. І. Маўзона
* 1950 — „Пяюць жаваранкі“ [[Кандрат Крапіва|К. Крапівы]]
* 1954 — „Прабачце, калі ласка!“ [[Андрэй Макаёнак|А. Я. Макаёнка]]
* 1955 — „Зыкаў“ [[Максім Горкі|М. Горкага]]
* 1956 — „На крутым павароце“ К. Л. Губарэвіча
* 1958 — „Людзі і д’яблы“ К. Крапівы
* 1959 — „Сьмерць ваяводы“ Ю. Славацкага
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саньнікаў, Канстанцін Мікалаевіч}}
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
4z55f9l27c8lgrlqxfoio8hho0j1vw0
Шаблён:Артыкул
10
94521
2680574
2562745
2026-07-25T10:22:28Z
Asorev
79430
2680574
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span class="citation" {{#if:{{{ref|}}}|id="{{anchorencode:CITEREF{{{ref}}}{{{год|}}}}}"}}>{{#if: {{{аўтар|}}} | ''{{{аўтар}}}''
}}{{#if: {{{недасяжны|}}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка}}}
| [{{{архіўная спасылка}}} {{{загаловак}}}]
| {{{загаловак| {{{title}}} }}}
}}
| {{#if: {{{url|{{{спасылка|}}}}}}
| [{{{url|{{{спасылка}}}}}} {{{загаловак}}}]
| {{{загаловак}}}
}}
}}{{#if: {{{lang|}}}{{{language|}}}{{{мова|}}}
| {{#ifexist: Шаблён:мова-{{{мова|{{{lang|{{{language}}} }}} }}}
|  {{ref-{{{мова|{{{lang| {{{language}}} }}} }}} }}
|  ({{{мова| {{{lang| {{{language}}} }}} }}})
}}
}}{{#if:
{{{адказны|}}} |<nowiki> / </nowiki>{{{адказны}}}
}}{{#if: {{{арыгінал|}}}
| <nowiki> = </nowiki>{{{арыгінал}}}
}}{{#if: {{{аўтар выданьня|}}}
| <nowiki> // </nowiki>''{{{аўтар выданьня}}}'' {{{выданьне}}}
| {{#if: {{{выданьне|}}}
| <nowiki> // </nowiki>''{{{выданьне}}}''
}}}}{{#if: {{{тып|}}}
| <nowiki> : </nowiki>{{{тып}}}.
| .
}}{{#switch: {{ #if: {{{месца|}}} | 1 }}{{ #if: {{{выдавецтва|}}} | 2 }}{{ #if: {{{год|}}} | 3 }}
| 123 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца}}}: {{{выдавецтва}}}, {{{год}}}.
| 12 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца}}}: {{{выдавецтва}}}.
| 13 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца}}}: {{{год}}}.
| 23 = <nowiki> — </nowiki>{{{выдавецтва}}}, {{{год}}}.
| 1 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца}}}
| 2 = <nowiki> — </nowiki>{{{выдавецтва}}}.
| 3 = <nowiki> — </nowiki>{{{год}}}.
}}{{#if: {{{выпуск|}}}
| <nowiki> — В.</nowiki> {{{выпуск}}}.
}}{{#if: {{{volume|}}}
| <nowiki> — Vol.</nowiki> {{{volume}}}.
}}{{#if: {{{том|}}}
| <nowiki> — Т.</nowiki> {{{том}}}.
}}{{#if: {{{нумар|}}}
| <nowiki> — №</nowiki> {{{нумар}}}.
}}{{#if: {{{старонкі|}}}
| <nowiki> — С.</nowiki> {{{старонкі}}}.
}}{{#if: {{{pages|}}}
| <nowiki> — P.</nowiki> {{{pages}}}.
}}{{#if: {{{isbn|}}}
| <nowiki> — </nowiki>{{ISBN|{{{isbn}}}}}.
}}{{#if: {{{issn|}}}{{{ISSN|}}}
| <nowiki> — </nowiki>[[ISSN]] {{ISSN пошук|{{{issn|{{{ISSN}}}}}}}}.
}}{{#if: {{{DOI|}}}{{{doi|}}}
| <nowiki> — </nowiki>{{DOI|{{{DOI|{{{doi}}}}}}}}
}}{{#if: {{{недасяжны|}}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка|}}}
|  <small style="font-size:85%; margin-left:0.2em; color:#888">(Архіўная копія).</small>
}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка|}}}
|  <small>[{{{архіўная спасылка}}} Архіўная копія].</small>
}}
}}</span></includeonly><noinclude>
{{Дакумэнтацыя}}</noinclude>
8lobty0im6k2h2kjgoaew2bcup0grug
2680575
2680574
2026-07-25T10:29:26Z
Asorev
79430
2680575
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span class="citation" {{#if:{{{ref|}}}|id="{{anchorencode:CITEREF{{{ref}}}{{{год|}}}}}"}}>{{#if: {{{аўтар| {{{author}}} }}} | ''{{{аўтар | {{{author}}} }}}''
}}{{#if: {{{недасяжны|}}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка}}}
| [{{{архіўная спасылка}}} {{{загаловак}}}]
| {{{загаловак| {{{title}}} }}}
}}
| {{#if: {{{url|{{{спасылка|}}}}}}
| [{{{url|{{{спасылка}}}}}} {{{загаловак}}}]
| {{{загаловак}}}
}}
}}{{#if: {{{lang|}}}{{{language|}}}{{{мова|}}}
| {{#ifexist: Шаблён:мова-{{{мова|{{{lang|{{{language}}} }}} }}}
|  {{ref-{{{мова|{{{lang| {{{language}}} }}} }}} }}
|  ({{{мова| {{{lang| {{{language}}} }}} }}})
}}
}}{{#if:
{{{адказны|}}} |<nowiki> / </nowiki>{{{адказны}}}
}}{{#if: {{{арыгінал|}}}
| <nowiki> = </nowiki>{{{арыгінал}}}
}}{{#if: {{{аўтар выданьня|}}}
| <nowiki> // </nowiki>''{{{аўтар выданьня}}}'' {{{выданьне}}}
| {{#if: {{{выданьне|}}}
| <nowiki> // </nowiki>''{{{выданьне}}}''
}}}}{{#if: {{{тып|}}}
| <nowiki> : </nowiki>{{{тып}}}.
| .
}}{{#switch: {{ #if: {{{месца| {{{location}}} }}} | 1 }}{{ #if: {{{выдавецтва|}}} | 2 }}{{ #if: {{{год|}}} | 3 }}
| 123 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца| {{{location}}} }}}: {{{выдавецтва}}}, {{{год}}}.
| 12 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца| {{{location}}} }}}: {{{выдавецтва}}}.
| 13 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца| {{{location}}} }}}: {{{год}}}.
| 23 = <nowiki> — </nowiki>{{{выдавецтва}}}, {{{год}}}.
| 1 = <nowiki> — </nowiki>{{{месца| {{{location}}} }}}
| 2 = <nowiki> — </nowiki>{{{выдавецтва}}}.
| 3 = <nowiki> — </nowiki>{{{год}}}.
}}{{#if: {{{выпуск|}}}
| <nowiki> — В.</nowiki> {{{выпуск}}}.
}}{{#if: {{{volume|}}}
| <nowiki> — Vol.</nowiki> {{{volume}}}.
}}{{#if: {{{том|}}}
| <nowiki> — Т.</nowiki> {{{том}}}.
}}{{#if: {{{нумар|}}}
| <nowiki> — №</nowiki> {{{нумар}}}.
}}{{#if: {{{старонкі|}}}
| <nowiki> — С.</nowiki> {{{старонкі}}}.
}}{{#if: {{{pages|}}}
| <nowiki> — P.</nowiki> {{{pages}}}.
}}{{#if: {{{isbn|}}}
| <nowiki> — </nowiki>{{ISBN|{{{isbn}}}}}.
}}{{#if: {{{issn|}}}{{{ISSN|}}}
| <nowiki> — </nowiki>[[ISSN]] {{ISSN пошук|{{{issn|{{{ISSN}}}}}}}}.
}}{{#if: {{{DOI|}}}{{{doi|}}}
| <nowiki> — </nowiki>{{DOI|{{{DOI|{{{doi}}}}}}}}
}}{{#if: {{{недасяжны|}}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка|}}}
|  <small style="font-size:85%; margin-left:0.2em; color:#888">(Архіўная копія).</small>
}}
| {{#if: {{{архіўная спасылка|}}}
|  <small>[{{{архіўная спасылка}}} Архіўная копія].</small>
}}
}}</span></includeonly><noinclude>
{{Дакумэнтацыя}}</noinclude>
14e8xulm2hrym95lxvuxsvq505c86kj
Бабчын
0
104901
2680500
2680339
2026-07-25T03:32:53Z
Дамінік
64057
2680500
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
s5q36kkj3xgpopt3hhzju3k6yderu79
2680501
2680500
2026-07-25T03:34:43Z
Дамінік
64057
2680501
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
rfvtylz7wzc5olt2e13qhyzqt3mluri
2680502
2680501
2026-07-25T03:36:47Z
Дамінік
64057
2680502
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
8ycm4t6p61w5f30bo3kv7iw2u467mlr
2680503
2680502
2026-07-25T03:38:38Z
Дамінік
64057
2680503
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
fvglndrg5n3fvin35g6r8v12gg9ys7x
2680504
2680503
2026-07-25T03:40:51Z
Дамінік
64057
2680504
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
k8g8eq1wltq6k30cziiaj06wpi1h999
2680505
2680504
2026-07-25T03:42:15Z
Дамінік
64057
2680505
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
0s24ww9qskc7b04g31k4mqe3heezpft
2680506
2680505
2026-07-25T03:45:02Z
Дамінік
64057
2680506
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
k8g8eq1wltq6k30cziiaj06wpi1h999
2680507
2680506
2026-07-25T03:46:53Z
Дамінік
64057
2680507
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад Загальлем, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
klafj6n3oex8r48vmdtrgrsz4oet4wc
2680508
2680507
2026-07-25T04:01:39Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680508
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру падымнага «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад [[Загальле]]м, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
r1pcvofsaxndfiph1pjv7pcwo2nypkr
2680509
2680508
2026-07-25T04:10:06Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680509
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад [[Загальле]]м, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
p0p47spa04pfo1dv00yk4alvsx2djo5
2680510
2680509
2026-07-25T04:14:09Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680510
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Бабчын
|Статус = былая вёска
|Назва ў родным склоне = Бабчына
|Лацінка = Babčyn
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1574 годам
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 47
|Шырата сэкундаў = 0
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 1
|Даўгата сэкундаў = 2
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху
|Водступ подпісу на мапе = 2.3
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Korybut.svg|100px|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]
[[Файл:Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Бабчын у дзельчым лісьце 1574 г.<ref>НГАБ у Менску. Ф. 694. Воп. 7. Спр. 871. А. 18адв.</ref>]]
[[Файл:Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Частка Брагінскіх добраў у рэестры 1628 г.]]
[[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]]
[[Файл:Брагін у рэестры падымнага 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын у рэестры падымнага 1640 г.]]
[[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|150px|Бабчын у люстрацыі падымнага 1683 г.]]
[[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]]
[[Файл:Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.png|значак|150px|Паборы з Бабчына ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]]
'''Ба́бчын'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 316</ref> — былая [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найбольш раньняя пакуль згадка пра {{пачатак цытаты}} ''Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными'' {{канец цытаты}} сустрэтая ў лісьце ад 15 (25) сакавіка 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб разьдзеле айчызнага маёнтку [[Брагін]] Кіеўскага павету [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]]. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл<ref>Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. – Мінск, 2000. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава]</ref>. У датаваным 13 (23) днём сакавіка месяца 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «''miasta Brahinia, sioła [[Глухавічы|Chłuchowic]], [[Губарэвічы|Hubarowa]] y Babczyna''»<ref>Руська (Волинська) метрика [Текст] : регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів ; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.] ; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302</ref>. 18 траўня 1595 году Бабчын названы ў акце трыбунальскім у сувязі з пагадненьнем аб скасаваньні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі Брагінскага маёнтку князямі Міхалам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам Астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім<ref>Źródła dziejowe. T. XXІ: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. S. 14</ref>.
Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, князь Канстанцін Карыбут Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла,за шэсьць пабораў з трох (!) дымоў у Бабчыне выплаціў 9 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 603зв.; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 393</ref>.
Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Бабчын, валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>.
Паводле рэестру [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 30 дымоў Бабчына выплачваў 30 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Опис 1. Справа 9. А. 873; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 186-187</ref>.
Сярод казакоў, захопленых у палон пасьля бітвы пад [[Загальле]]м, у дакумэнце, датаваным 29 чэрвеня 1649 году, названы Фурс з Бабчына, падданы князя Ярэмія Вішнявецкага<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). – Київ, 2012. С. 264, 266</ref>.
У 1683 годзе пан Канецпольскі, уладальнік большай часткі Брагінскіх добраў, мусіў плаціць падатак з 35 дымоў{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. замест іх прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават і не згадалі<ref>Архив ЮЗР. С. 489</ref>.}} вёскі Бабчын<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734зв.</ref>.
14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у [[Оўруч|Оўруцкім]] [[гродзкі суд|гродзкім судзе]], што так з-за казакоў, як і з-за войска [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]], зь вёскі адыйшлі 17 дымоў (×6 — прыкладна 102 жыхары)<ref>Архив ЮЗР. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. На той час тут засталося 26 дымоў (каля 156 жыхароў), а разьмясьціліся ў іх 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Тады зь вяскоўцаў выбралі за гарэлку, рыбу, мяса, хусты палатна, абутак 217 злотых; за 10 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 100 зл.; за здор і соль 46 зл.; легуміны {{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} узялі 84 вядры, аўса 70 вёдраў, вепрукоў кормленых 45, падсьвінкаў 93, баранаў 9, валоў 2, гусей 70, кур 280, качак 20, палатна на ўладкаваньне паходных шатроў 69 локцяў; асабіста палкоўніку бабчынцы мусілі даць вала, 6 вепрукоў, 12 злотых, пшаніцы і ячменю 9 вёдраў. Акрамя ўсяго, казакі сотні Русановічавай «''na gruntach babczyńskich''» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезьлі да палкоўніка. Адным зь сьведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329 – 329зв.; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 150 – 151, 157</ref>.
[[Файл:Урывак зь візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 г.]][[Файл:Аркуш зь візыты 1743 г.jpg|значак|150px|Аркуш зь візыты 1743 г.]]
У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Бабчын, [[Рудакоў]] і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена не мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>.
У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» Бабчын – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеме і ецький. – Біла Церква, 2015. С. 283 – 285</ref>. У 1739 годзе з багаслаўленьня афіцыяла Кіеўскай мітраполіі Гедэона Казубскага, намаганьнямі брагінскага дэкана Іаана Макарэвіча, настаяцеля Брагінскай Сьвята-Мікольскай царквы, непасрэднай працай парахіянаў у Бабчыне, на месцы старога за даўнасьцю гадоў заняпалага драўнянага будынку, закладзены і ў 1740 годзе асьвечаны новы драўняны будынак прыпісной пакуль што Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы. 25-м верасьня 1740 году датаваны фундуш царкве князя Міхала Сэрвацыя і княгіні ваяводзінай віленскай Вішнявецкіх<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв.-334, 335-335адв.</ref>{{Заўвага|С. В. Марцэлеў у энцыкляпэдыі «Гарады і вёскі Беларусі» (2005) адвольна сьцьвярджаў нібы Бабчынская царква паўстала «паблізу месца, дзе раней разьмяшчаўся замак уладальніка ''мястэчка'' [?] Вішнявецкага». Той самы аўтар, ізноў жа з уласнай ініцыятывы, у «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (1985) зьмясьціў замак князёў Вішнявецкіх у Гарадзішчы Брагінскага раёну (сучасны пасёлак Тэльман, гл.: [[Двор-Гарадзішча]]). Але вядома, што людзі гэтага роду мелі замак у рэгіёне толькі ў самым Брагіне.}}. У прыходзе Мікалаеўскай царквы ў Брагіне бабчынцы заставаліся да 1742 году.
Як запісана ў візыце Брагінскай Мікалаеўскай царквы 1740 году, у Бабчыне «з прыналежнасьцямі»{{заўвага|За тымі «прыналежнасьцямі» беспамылкова пазнаюцца вёскі Рудакоў, [[Мокіш]], хутары Чахі, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]] і брагінскі [[Варацец]].}} налічвалася 80 гаспадарак<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 765, 768</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога Крыжа сяла Бабчына князёў Вішнявецкіх налічвалася 107 двароў, дапушчаных да споведзі 521 душа. Узначальваў прыход сьвятар Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 288</ref>.
У матэрыяле візыты Брагінскага дэканату 1752 году засьведчана, што прыход Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы складалі верныя з 32 двароў у Бабчыне{{заўвага|Запісана: у Бабічах.}}, 14 у вёсцы Мокіш, з 10 двароў хутара Чахі, 8 хутара Рудыя, 8 хутара Варацец. Дапушчаных да споведзі 569 душ. Парохам заставаўся Рыгор Леановіч<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 333адв., 335-336</ref>.
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122</ref>.]][[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]]
У 1754 годзе з 27 двароў{{заўвага|Колькасьць двароў вынікае з запісу «''Wieś Babsztyn do Brahynia, szesnastka i chałup siedm''».}} (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 4 злотыя, 5 з пал. грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 16 зл. і 22 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref> У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім.
[[Файл:Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і яго ўгодзьдзі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 году, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 głowy – плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. Ці не [[Каліеўшчына]] 1768 г. выклікала няўхільнае зьмяншэньне тут колькасьці насельнікаў-габрэяў?
Вёска Бабчын, угодзьдзі царквы і людзей бабчынскіх згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.
На 1789 год пры Бабчынскай Крыжаўдзьвіжанскай прыходзкай царкве згаданая капліца сьв. арханёла Міхаіла ў Мокішы<ref>Табэлі дэканатаў Кіеўскай мітраполіі, прэзэнтаваныя генэральнай кангрэгацыяй ў Радамышлю. 1789. // ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]]
[[Файл:Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|150px|Бабчын на схематычным плане Рэчыцкага павету 1800 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 г.) Бабчын – у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. С. 181—182</ref>. У 1795 г. сяло Бабчын, частка якога была ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належаў пану падстарасьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71</ref>, які годам раней страціў жонку Ізабэлу<ref>НГАБ. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. застаўным ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварку Бабчын і сялом з 120 (на 1795 г.) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродзкі судзьдзя Пётар Прыбара<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 195</ref>. Ад 1816 г., паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненьнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. 9. S. 901</ref>. У 1834 г. гаспадыняй Рудакоўскага маёнтку разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Ўладыслава Ядзьвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады ў сяле было 53 двары.
1 (13) лістапада 1844 г. складзены інвэнтар, паводле якога Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў уласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозьвішчы жыхароў Бабчына – Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкі, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465. Пра род Аскеркаў гербу Мурдэліо гл.: Гербоўнік беларускай шляхты. – Мінск, 2002. Т. 1. С. 328 – 334</ref>. Згодна з кліравой ведамасьцю за 1847 год, у 42{{Заўвага|Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} дварах сяла Бабчын «помещицы Евдокии Оскирчины» жылі 168 вернікаў-мужчын і 183 жанчыны<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 10адв.</ref>. У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 году ў Бабчыне ў сям'і лясьнічага, двараніна Слуцкага павету Гэнрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты дасьледчык Палесься<ref>Часлаў Пяткевіч. Рэчыцкае Палессе. — Мінск: Беларускі кнігазбор, 2004. С. 6</ref>. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын зьяўляліся прыхаджанамі Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>.
[[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150px|Бабчын на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
У парэформавы пэрыяд Бабчын – у Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 г. маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка, а пасьля яго дочкі Марыя і Алена. На пачатак 1870 года тут — 150 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Бабчынскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]] і [[Лісьцьвін]]. Настаяцель сьвятар Васіль Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васіль Кладкевіч, просьфірня Сінклітыкія Анціповіч<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў сьвятар Міхаіл Драздоўскі<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15—16</ref>. У 1885 годзе налічвалася 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічалі вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 году) існавала двухклясная царкоўна-прыходзкая школа, узровень навучаньня ў якой атрымаў высокую адзнаку інспэктара зь Менску протаярэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў<ref>Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1888. № 10. С. 281, 283 – 284, 289; 1891. № 2. С. 62 – 82</ref>. Паводле перапісу 1897 году, у Бабчыне – 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Існаваў фальварак з 2 дварамі і 51 жыхаром.
[[Файл:Сьвятар Уладзімер Вячорка.jpg|значак|зьлева|150px|Сьвятар Уладзімер Вячорка.]][[Файл:Цэгла з будынку школы ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Цэгла з пазнакай 1906 г.]][[Файл:Школа ў Бабчыне.jpg|значак|150px|Школа ў Бабчыне.]]
На 1903 год пры Крыжаўзьдзьвіжанскай царкве згаданыя драўляны будынак аднакляснай жаночай і мураваны дзьвюхкляснай настаўніцкай школы<ref>НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 19-19адв.</ref>. Імаверна, узьвядзеньне другога будынку тады яшчэ не было завершана, існуе бо фота чырвонай цэглы з пазнакай 1906 г. З 15 красавіка 1908 году настаяцялем Бабчынскай царквы быў прызначаны сьвятар Уладзімер Вячорка. Ён жа прыняў кіраўніцтва другакляснай школай.
У 1909 годзе ў сяле Бабчын налічвалася 120 двароў з 713 жыхарамі, у аднадворным фальварку – 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 5</ref>. На 1911 год уладальніцай маёнтку заставалася А. Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
[[Файл:Бабчын і наваколлі на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Бабчын і навакольлі на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Яўген Калубовіч. 1930 г. Хойнікі.png|значак|150px|Аўген Калубовіч за два месяцы перад арыштам 1930 г. Хвойнікі.]]
З 8 сьнежня 1926 году — у складзе БССР; да 16 ліпеня 1954 году цэнтар [[Бабчынскі сельсавет|Бабчынскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]], з 9 чэрвеня 1927 году па 26 ліпеня 1930 году — [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]], з 20 лютага 1938 году — [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры, з 8 лютага 1954 году — [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].
У канцы 1920-х – пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая "Беларуская Арганізацыя Альтруістых", лідарам якой быў студэнт Бабчынскага пэдагагічнага тэхнікуму{{Заўвага|«''Правей Рудакова — пасада былой дзевяцігодкі з пэдагагічным ухілам, пазьней рэарганізаванай у тэхнікум. У вагромністым садзе, абнесеным тынам і гонкімі таполямі, із цэлага комплексу будынкаў вылучаецца двух-павярховы мур.''»<ref>Аўген Калубовіч. На крыжовай дарозе. Успаміны. — Клыўлэнд, 1986. С. 8</ref>.}} [[Аўген Калубовіч]]. Арыштаваны 30 траўня 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветраныя млыны, 4 кузьні.
Падчас [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] 17 траўня 1943 году нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у сквэры, усталяваная культурная кампазыцыя.
Паводле перапісу 1959 г. у вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгасу «Кастрычнік». Дзейнічалі лясьніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльдшэрска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.
20 верасьня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Хвойніцкага раённага Савету дэпутатаў<ref>[https://web.archive.org/web/20171107031655/http://pravo.by/pdf/2011-112/2011_112_9_44053.pdf Об упразднении сельских населенных пунктов Хойникского района]{{Ref-ru}} / Решение Хойникского районного Совета депутатов от 20 сентября 2011 г. № 68</ref>.
== Геаграфія ==
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтру [[Хвойнікі]] і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, разьмешчанай на галіне [[Васілевічы]] — [[Хвойнікі]] адыходнай ад лініі [[Берасьце]] — [[Гомель]], за 122 км ад [[Гомель|Гомелю]].
Знаходзіцца на тэрыторыі [[Палескі радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка (ПДРЭЗ)]].
== Транспартная сыстэма ==
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе [[Хвойнікі]] — [[Брагін]]. Жылых хатаў няма (2004 год). Пляніроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мэрыдыянальнай накіраванасьцю і на поўначы прымыкае зьлёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
== Водная сыстэма ==
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы, зьвязаныя з Паганянскім каналам.
== Экалёгія і прырода ==
Непадалёк ад вёскі ёсьць паклады [[торф]]у.
У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля [[Чарнобыльская катастрофа|Чарнобыльскай катастрофы]] жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
== Насельніцтва ==
* 1834 год — 53 двары
* 1850 год — 315 жыхароў
* 1885 год — 56 дворов, 357 жыхароў
* 1897 год — 92 двары, 523 жыхары (паводле перапісу)
* 1908 год — 120 двароў, 713 жыхароў
* 1959 год — 839 жыхароў (паводле перапісу)
* 2004 год — жыхароў няма
== Асобы ==
[[Файл:Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.png|значак|зьлева|150px|Чэслаў Пяткевіч, партрэт і аўтограф.]][[Файл:Бабчынская школа ў пачатку 1970-х гг.jpg|значак|150px|Бабчынская сярэдняя школа. Фота пачатку 1970-х гг.]][[Файл:Цэгла з кляймом Ваньковічаў.jpg|значак|150px|Цэгла з кляймом{{заўвага|Звычайна выціскалася на кожнай дзясятай цагліне дзеля больш зручнага ўліку агульнай колькасьці.}} Ваньковічаў, зь якой узьведзены будынак школы ў Бабчыне. Фота У. Смольскага. 2022 г.]][[Файл:7-я група (клас) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.png|значак|зьлева|150px|7-я група (кляс) Бабчынскай школы ІІ ступені. 1929 г.]]
* Чэслаў, сын Гэнрыка, Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Людміла Казлоўская (Берасьнева) (1936—2020) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1983), прафэсар (1989)
* [[Мікола Мятліцкі]] (1954—2021) — [[беларус]]кі [[паэт]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | cуаўтары = | дата публікацыі = | url = http://vershy.ru/bio/biyagrafiya-mikoly-myatlitskaga| загаловак = Біяграфія Міколы Мятліцкага| фармат = | назва праекту = | выдавец = Вершы.ru| дата = 19 красавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI – XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 23 – 27, 29 – 31
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Стралічаўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}
{{Населеныя пункты, адселеныя пасьля катастрофы на ЧАЭС}}
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
gqswljjqq6ur7c4ts2bjeri4b2hquv5
Стандартнае адхіленьне
0
109662
2680369
2606299
2026-07-24T17:57:53Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680369
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:standard deviation diagram.svg|325пкс|міні|Крывая нармальнага разьмеркаваньня. Кожная каляровая паласа мае шырыню аднаго стандартнага адхіленьня.]]
'''Стандартнае адхіленьне''' зьяўляецца шырока выкарыстоўваным вымярэньнем зьменлівасьці альбо разнастайнасьці, якое выкарыстоўваецца ў [[статыстыка|статыстыцы]] й [[Тэорыя імавернасьцяў|тэорыі імавернасьцяў]]. Яна паказвае, колькі варыяцыяў ці «[[статыстычная дыспэрсія|дыспэрсіяў]]» ёсьць ад сярэдняга значэньня. Нізкае стандартнае адхіленьне паказвае, што дадзеныя пункты, як правіла, вельмі блізкія да сярэдняга значэньня, у той час як высокае стандартнае адхіленьне паказвае, што пункты разьмеркаваны ў шырокім дыяпазоне значэньняў.
Тэхнічна, стандартнае адхіленьне [[генэральная сукупнасьць|сукупнасьці]] дадзеных, альбо [[разьмеркаваньне імавернасьцяў]] ёсьць [[квадратны корань]] ягонай дыспэрсіі. Гэта [[альгебра]]ічна больш проста, але зьяўляецца практычна менш надзейным за [[сярэдняе абсалютнае адхіленьне]]<ref>Gauss, Carl Friedrich (1816). «Bestimmung der Genauigkeit der Beobachtungen». Zeitschrift für Astronomie und verwandt Wissenschaften 1: 187—197.</ref><ref>Walker, Helen (1931). Studies in the History of the Statistical Method. Baltimore, MD: Williams & Wilkins Co. pp. 24-25.</ref>. Карысная ўласьцівасьць стандартнага адхіленьня ў тым, што, у адрозьненьне ад дыспэрсіі, яно мае тыя ж адзінкі вымярэньня, што й дадзеныя.
Акрамя выказваньня зьменлівасьці сукупнасьці, стандартнае адхіленьне звычайна выкарыстоўваецца для вымярэньня [[упэўненасьць у статыстычныя высновы|ўпэўненасьці у статыстычныя высновы]]. Напрыклад, [[хібнасьць]] у [[апытаньне|апытаньнях]] вызначаецца шляхам разьліку чаканага стандартнага адхіленьня ў выніку, калі ж апытаньне павінна было праводзіцца некалькі разоў. Вызначаная хібнасьць, як правіла, ёсьць падвоенае стандартнае адхіленьне — радыюс у 95 адсоткаў ад [[давяральны інтэрвал|давяральнага інтэрвалу]]. У [[навука|навуцы]] дасьледчыкі звычайна падлічваюць стандартнае адхіленьне экспэрымэнтальных дадзеных, і толькі тыя значэньні, якія знаходзяцца далёка за межамі дыяпазону стандартнага адхіленьня лічацца [[статыстычная значнасьць|статыстычна значнымі]] — нармальную выпадковую памылку альбо зьмены ў вымярэньнях, такім чынам, адрозьніваць ад прычыннай варыяцыі. Стандартнае адхіленьне таксама мае важнае значэньне ў [[фінансы|фінансах]], дзе стандартнае адхіленьне [[акупнасьць інвэстыцыяў|акупнасьці інвэстыцыяў]] зьяўляецца мерай [[валатыльнасьць|валатыльнасьці]] інвэстыцыяў.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20110813002746/http://standard-deviation.appspot.com/ A simple way to understand Standard Deviation]
* [https://web.archive.org/web/20110211040323/http://stats4students.com/measures-of-spread-3.php A Guide to Understanding & Calculating Standard Deviation]
* [https://web.archive.org/web/20100505210000/http://www.usablestats.com/tutorials/StandardDeviation Interactive Demonstration and Standard Deviation Calculator]
* [http://www.techbookreport.com/tutorials/stddev-30-secs.html Standard Deviation — an explanation without maths]
* [http://davidmlane.com/hyperstat/A16252.html Standard Deviation, an elementary introduction]
* [https://web.archive.org/web/20131022135203/http://invsee.asu.edu/srinivas/stdev.html Standard Deviation Calculator]
{{Ізаляваны артыкул}}
[[Катэгорыя:Статыстыка]]
[[Катэгорыя:Тэорыя імавернасьцяў]]
68w82o6sm6ve3s3i0uja206b712pidl
Софі Эліс-Бэкстар
0
115577
2680362
2637688
2026-07-24T17:08:25Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680362
wikitext
text/x-wiki
{{Музыка
|Імя = Софі Эліс-Бэкстар
|Подпіс =
|Лёга =
|Фота = Sophie Ellis-Bextor at Leeds Pride (9440318993).jpg
|Апісаньне_фота =
|Поўнае_імя = Софі Мішэль Эліс-Бэкстар
|Гады = 1997 — дагэтуль
|Прафэсіі = сьпявачка, кампазытар, мадэль
|Інструмэнты = вакал, фартэпіяна, гітара
|Жанры = электрапоп, дыска, танцавальная, [[гаўс]]
|Псэўданімы = Mademoiselle E.B.
|Гурты = theaudience
|Супрацоўніцтва = Manic Street Preachers, DJ Spiller, The Freemasons, Armin van Buren, Junior Calder, Busface
|Лэйблы = Polydor, Fascination
|Узнагароды = Showbusiness Recording Artist Award (2002)<ref>[https://web.archive.org/web/20030513023140/http://www.varietyclub.org.uk/news/viewstory.asp?newsid=147 Showbusiness Award]</ref>; Edison Music Award — Best Dance Album (за альбом ''Read My Lips'', 2003)<ref>[https://web.archive.org/web/20070930191048/http://www.hollandrocks.com/jump/hot/awards02.html The Edison Music Awards]</ref>; European Top 100 Albums (за альбом «Trip the Light Fantastic», 2007)
|Сайт = [http://www.SophieEllisBextor.net SophieEllisBextor.net]
}}
'''Софі Мішэ́ль Э́ліс-Бэ́кстар''' ({{мова-en|Sophie Michelle Ellis-Bextor}}) — ангельская сьпявачка і кампазытар.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 10 красавіка 1979 году ў [[Лёндан]]е ([[Вялікабрытанія]]) у сям’і актрысы Джэнэт Эліс і тэлерэжысэра Робіна Бэкстара. Бацькі разьвяліся, калі Софі было 4 гады. Мае трох сёстраў і двух братоў.
Музычную кар’еру распачала ў 1997 годзе ў якасьці вакалісткі гурта «Theaudience», які праіснаваў менш за год. Пасьля Софі спрабавала працаваць мадэльлю і займацца пісьменьніцтвам, але гэтыя заняткі яе не захапілі.
З 2005 году Софі замужам за бас-гітарыстам брытанскага гурта «The Feeling» Рычардам Джоўнзам. У іх пяць сыноў — Соні (2004 г. н.), Кіт Вэлэнтайн (2009 г. н.), Рэй Голідэй (2012 г. н.), Джэсі (2015 г. н.) і Мікі (2019 г. н.).
Актыўна ўдзельнічае ў грамадзкіх кампаніях ў абарону правоў жанчынаў <ref>[http://www.nwemail.co.uk/news/national/article/Sophie-Ellis-Bextor-I-want-my-sons-to-grow-up-politically-aware-d9a47159-0257-4901-a326-cd2ee40552ec-ds Софі Эліс-Бэкстар: я хачу, каб мае дзеці вырасьлі палітычна сьвядомымі]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, па ахове навакольнага асяродзьдзя<ref>[https://web.archive.org/web/20101227203940/http://vipglamour.net/2007/11/16/sophie-ellis-bextor-greener-schools-programme/ Праграма зелянейшых школаў Софі Эліс-Бэкстар]</ref><ref>[http://popdirt.com/modules.php?name=News&file=article&sid=61237 Софі Эліс-Бэкстар дае старт кампаніі ‘Lights Out London’]{{Недаступная спасылка|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> і ў абарону правоў жывёлаў<ref>[https://web.archive.org/web/20080701170048/http://www.furisdead.com/feat-sophie.asp «Мех гэта сьмерць», — кажа Софі Эліс-Бэкстар]</ref>.
[[Файл:Sophie Ellis-Bextor @ Union Chapel (8395678057).jpg|зьлева|міні|288пкс|2012 год]]
== Творчасьць ==
Музыка Эліс-Бэкстар уяўляе сабой мілагучную сумесь [[Поп-музыка|поп-музыкі]], сучасных танцавальных рытмаў, дыска і характэрных электронных эфэктаў 1980-х гг.
Посьпех да Эліс-Бэкстар прыйшоў ў 2000 годзе пасьля прапановы вядомага італьянскага ды-джэя Сьпілера запісаць вакальную партыю да яго кампазыцыі «Groovejet». Песьня атрымала назву «If This Ain’t Love…» («Калі гэта не каханьне…») і патрапіла на першыя месцы ў шматлікіх гіт-парадах, у тым ліку адразу на першае месца ў Вялікабрытаніі.
У 2001 годзе дэбютны альбом Эліс-Бэкстар «Read My Lips» («Чытай па маіх вуснах») дасягнуў другой пазыцыі ў сьпісе найбольш папулярных у Вялікабрытаніі альбомаў. Гэтай жа вышыні дасягнулі дзьве песьні з альбому: вэрсія песьні [[Шэр]] «Take Me Home» («Забяры мяне дамоў») і «Murder on the Dancefloor» («Забойства на танцавальнай пляцоўцы»). Апошняя песьня стала найбольш пасьпяховай у кар’еры сьпявачкі: кампазыцыя заставалася ў сьпісе Топ-40 на працягу 23 тыдняў і стала самай прайграванай песьняй у [[Эўропа|Эўропе]] ў 2002 годзе<ref>[http://top40-charts.com/song.php?sid=2700&sort=chartid&string=Sophie Murder On The Dancefloor, World Charts]</ref>.
Другі студыйны альбом сьпявачкі «Shoot from the Hip» выйшаў у 2003 годзе і быў менш пасьпяховым за дэбютны. Дзьве кампазыцыі зь яго — «Mixed Up World» («Складаны сьвет») і «I Won’t Change You» («Я ня буду зьмяняць цябе») — дасягнулі ў сьпісе папулярных песень Вялікабрытаніі адпаведна 6 і 9 месцы.
Трэці альбом сьпявачкі «Trip the Light Fantastic» (2007) стаў залатым: было прададзена больш за 100 тысячаў яго асобнікаў.
У верасьні 2007 году Эліс-Бэкстар прадстаўляла [[Вялікабрытанія|Вялікабрытанію]] на [[Сопат|Сопацкім]] музычным фэстывалі ([[Польшча]]).
У 2013 годзе ўзяла ўдзел у 11-м сэзоне тэлевізыйнага танцавальнага шоў «Strictly Come Dancing» на брытанскім канале [[BBC|«BBC One»]], дзе выступала разам з прафэсійным танцорам Брэнданам Коўлам.<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 27 верасьня 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=qtSdPjI5S5Y&list=RDqtSdPjI5S5Y&index=1
| копія =
| загаловак = Вальс у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 2 лістапада 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=QaxW7NGZRKE
| копія =
| загаловак = Джайв у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 4 лістапада 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=ZRsan_COiD0
| копія =
| загаловак = Факстрот у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 23 лістапада 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=9LWOx7xyjKE
| копія =
| загаловак = Румба ў выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 30 лістапада 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=H_UM6zGOcNs
| копія =
| загаловак = Венскі вальс у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 7 сьнежня 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=eU3jV6T8CGE
| копія =
| загаловак = Танга ў выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 14 сьнежня 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=iODTWNAxzwc
| копія =
| загаловак = Пасадобль у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла пад музыку Пракоф'ева
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 21 сьнежня 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=i8G3q8q2Ylk
| копія =
| загаловак = Самба ў выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
<ref>{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 21 сьнежня 2013
| url = https://www.youtube.com/watch?v=HPJLQojDVNc
| копія =
| загаловак = Фінальны адвольны танец (Showdance) у выкананьні Софі Эліс-Бэкстар і Брэндана Коўла
| фармат =
| назва праекту = BBC Strictly Come Dancing
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
[[Файл:Ellis-bextoratgay.jpg|міні|288пкс|2007 год]]
== Канцэрты і выступы ў Беларусі ==
* 10 ліпеня 2014 году — цырымонія адкрыцьця фэстывалю [[Славянскі базар у Віцебску|«Славянскі базар»]] ([[Віцебск]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 ліпеня 2014 | url = http://www.belta.by/kaleidoscope/view/sofi-ellis-bekstor-vljubilas-v-belorusskie-bliny-49295-2014| загаловак = Софі Эліс-Бэкстар «закахалася» ў беларускія бліны| фармат = | назва праекту = БЕЛТА| выдавец = | дата = | мова = | камэнтар = }}</ref>
* 5 сьнежня 2014 году — «Prime Hall» ([[Менск]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 6 сьнежня 2014 | url = https://people.onliner.by/2014/12/06/sophie-ellis-bextor-2| загаловак = Харызматычная брытанка Софі Эліс-Бэкстар дала першы канцэрт у Менску| фармат = | назва праекту = Onliner| выдавец = | дата = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 сьнежня 2014 | url = https://mag.relax.by/foto/10371313-sophi-ellis-bextor/| загаловак = Фотасправаздача Сьвятланы Ярашук з канцэрту Софі Эліс-Бэкстар | фармат = | назва праекту = Relax.by| выдавец = | дата = | мова = | камэнтар = }}</ref>
* 11 жніўня 2018 году — фэстываль [[бровар]]а «[[Аліварыя]]» «A-Fest» ([[Лошыцкі сядзібна-паркавы комплекс|Лошыцкі парк]], [[Менск]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 жніўня 2018| url = https://www.kp.by/daily/26867.5/3909790/|загаловак = A-Fest: мазгабойня, ветлівая міліцыя і цяжарная Софі Эліс-Бэкстар| фармат = | назва праекту = КП ў Беларусі| выдавец = | дата = | мова = | камэнтар = }}</ref>.
== Дыскаграфія (сольныя студыйныя альбомы) ==
{| class="wikitable" border="5"
|-
! Год выданьня
! Альбом
! Прафэсійны рэйтынг AllMusic
|-
|[[2001]]
|'''Read My Lips''' («Чытай па маіх вуснах») <ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://allmusic.com/album/read-my-lips-r607351| загаловак = Рэцэнзія на альбом на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 31 кастрычніка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|2.5|5}}
|-
|[[2003]]
|'''Shoot from the Hip''' (шматзначны сэнс: «Страляй ад сьцягна» ці «Здымак ад сьцягна») <ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://allmusic.com/album/shoot-from-the-hip-r672025| загаловак = Рэцэнзія на альбом на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 31 кастрычніка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|3|5}}
|-
|2007
|'''Trip the Light Fantastic''' («Падарожжа на Вар’яцкую зорку», алюзія на раман Тэры Прачэта, на слэнгу назва альбома азначае «танцаваць», «запальваць») <ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://allmusic.com/album/trip-the-light-fantastic-r1070694| загаловак = Рэцэнзія на альбом на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 31 кастрычніка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|4|5}}
|-
|2011
|'''Make a Scene''' (шматзначны сэнс: «Учыні сцэну» ці «Стань заўважным») <ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://allmusic.com/album/make-a-scene-r2193664/review| загаловак = Рэцэнзія на альбом на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 31 кастрычніка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|3|5}}
|-
|2014
|'''Wanderlust''' («Прага падарожжаў», у адзабленьні назвы альбому выкарыстаны асобныя [[Кірыліца|кірылічныя]] літары, а ў музыцы шэрагу песень альбому адчувальны ўплыў [[Усходняя Эўропа|усходнеэўрапэйскае]] музычнае традыцыі)<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.allmusic.com/album/wanderlust-mw0002587229| загаловак = Старонка альбому на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 4 лістапада 2013 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|3.5|5}}
|-
|2016
|'''Familia''' («Сям’я»; як і папярэдні, гэты альбом мае адметную рэгіянальную накіраванасьць, але гэтым разам — [[Лацінская Амэрыка|лацінаамэрыканскую]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.allmusic.com/album/familia-mw0002966211| загаловак = Старонка альбому на Allmusic.com| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 2 верасьня 2016 | мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|3.5|5}}
|-
|2019
|'''The Song Diaries (Orchestral Greatest Hits)''' («Песенныя дзёньнікі (Найвялікшыя хіты з аркэстрам)»; першы афіцыйны зборнік найлепшых песень сьпявачкі)<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.pledgemusic.com/projects/sophie-ellis-bextor-greatest-hits| загаловак = Sophie Ellis-Bextor: Orchestral Greatest Hits| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 22 ліпеня 2018| мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.allmusic.com/album/the-song-diaries-mw0003239161| загаловак = Sophie Ellis-Bextor: Orchestral Greatest Hits| фармат = | назва праекту = AllMusic| выдавец = | дата = 20 лістапада 2022| мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|0|5}}
|-
|2020
|'''Songs from the Kitchen Disco: Sophie Ellis-Bextor’s Greatest Hits''' («Песьні з кухоннае дыскатэкі: найвялікшыя хіты Софі-Эліс Бэкстар»; другі зборнік найлепшых песень сьпявачкі)<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.allmusic.com/album/songs-from-the-kitchen-disco-sophie-ellis-bextors-greatest-hits-mw0003441378| загаловак = Songs From the Kitchen Disco: Sophie Ellis-Bextor's Greatest Hits| фармат = | назва праекту = AllMusic| выдавец = | дата = 20 лістапада 2022| мова = | камэнтар = }}</ref>
|{{Адзнака|0|5}}
|-
|2025
|'''Perimenopop'''
|
|-
|}
== Найбольш вядомыя песьні ==
* 2000 — «Groovejet (If This Ain’t Love…)» («Файна (Калі гэта не каханьне…)»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=syOK6zmpOe0 YouTube]</ref>
* 2001 — «Take Me Home» («Забяры мяне дамоў») <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=H6gLOmjP5GY&feature=fvst YouTube]</ref>
* 2001 — «Murder on the Dancefloor» («Забойства на танцавальнай пляцоўцы»)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=BsISfQAXE60 YouTube]</ref>
* 2003 — «Mixed Up World» («Складаны сьвет»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=ltmUEkaPDNo YouTube]</ref>
* 2003 — «I Won’t Change You» («Я не буду зьмяняць цябе»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=uYXoP12AVMk&ob=av3e YouTube]</ref>
* [[2007]] — «Catch You» («Схапіць цябе»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=oTwJoICWPws YouTube]</ref>
* 2007 — «Me and My Imagination» («Я і мая фантазія»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=ip76O6g3hZs&ob=av3e YouTube]</ref>
* 2007 — «Today the Sun’s on Us» («Сёньня сонца сьвеціць нам»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MkxoiAQ4h_8&ob=av3e YouTube]</ref>
* 2009 — «Heartbreak (Make Me a Dancer)» («Няшчасьце (Зрабі мяне танцоркай)»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=bWkP-mt_bOk YouTube]</ref>
* 2010 — «Can’t Fight This Feeling» («Не магу змагацца з гэтым пачуцьцём»)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=YGw7U-ctmHU YouTube]</ref>
* 2010 — «Bittersweet» («Горка-салодкі»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=yxR5YIb3Q-0 YouTube]</ref>
* 2010 — «Not Giving Up on Love» («Не адмаўляюся ад каханьня»)<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=BwBucyEzT6I YouTube]</ref>
* 2013 — «Young Blood» («Маладая кроў»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=Se_QtwTo_iI YouTube]</ref>
* 2014 — «Runaway Dreamer» («Летуценьнік-уцякач»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VPjfSqH-nA0 YouTube]</ref>
* [[2014]] — «Love Is a Camera» («Любоў гэта фотаапарат»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=FmPM-LZ-6y8 YouTube]</ref>
* [[2014]] — «The Deer and the Wolf» («Алень і воўк»)<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=iKwi6iye4sc YouTube]</ref>
== Музычны гурт ==
* Клявішныя: Кіран Джэрэмія (Ciaran Jeremiah)
* Гітара: Сэтан Донт (Seton Daunt)
* Бас-гітара: Рычард Джоўнз (Richard Jones)
* Барабаны: Філ Уілкінсан (Phil Wilkinson)
* Бэк-вакал і скрыпка: Гіта Лэнглі (Gita Langley) і Кэт Паркер (Cat Parker)
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sophieellisbextor.net Афіцыйны вэб-сайт Софі Эліс-Бэкстар]
* [http://allmusic.com/artist/sophie-ellis-bextor-p509747 Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [https://web.archive.org/web/20100211203629/http://www.allmusic.com/ AllMusic]
* [https://www.bbc.co.uk/music/artists/c4b87e45-c07a-460f-9c58-8d15328e2964 Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [https://www.bbc.co.uk]
* [http://musicbrainz.org/artist/c4b87e45-c07a-460f-9c58-8d15328e2964 Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [http://musicbrainz.org MusicBrainz]
* [http://www.imdb.com/name/nm1081134/ Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [http://www.imdb.com IMDb]
* [https://www.facebook.com/SophieEllisBextor Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [https://www.facebook.com Facebook]
* [https://twitter.com/SophieEB Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [https://twitter.com Twitter]
* [http://www.answers.com/topic/sophie-ellis-bextor Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [http://www.answers.com Answers]
* [http://fuckyeahsophieellisbextor.tumblr.com/ Блёг, прысьвечаны Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [https://www.tumblr.com tumblr.com]
* {{Спасылка
| аўтар = Anton Feliz
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі =
| url = http://www.apelzin.ru/bio/sophie-ellis-bextor-biography.html
| копія =
| загаловак = Біяграфія Софі Эліс-Бэкстар: жанчына–хамэлеон
| фармат =
| назва праекту = Apelzin
| выдавец =
| дата = 18 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* [https://web.archive.org/web/20130916223131/http://theplace2.ru/photos/Sophie-Ellis-Bextor-md602/ Галерэя фатаздымкаў Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [http://www.theplace2.ru The Place: Celebrity Photos]
* [http://www.songfacts.com/artist-sophie_ellis-bextor.php Песьні Софі Эліс-Бэкстар] на сайце [http://www.songfacts.com SongFacts]
* {{Спасылка
| аўтар = Jenna Milliner Waddell
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 27 траўня 2019
| url = https://www.refinery29.com/en-us/2019/05/233788/who-is-sophie-ellis-bextor-game-of-thrones
| копія =
| загаловак = After «The Last Watch», The One Remaining Question Is: Who Is Sophie Ellis-Bextor? / Пасьля «Апошняга дазору» адзінае пытаньне, што застаецца - хто такая Софі Эліс-Бэкстар?
| фармат =
| назва праекту = Refinery29
| выдавец =
| дата = 18 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
=== Інтэрвію ===
* {{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 19 сьнежня 2002
| url = https://web.archive.org/web/20030513023140/http://www.varietyclub.org.uk/news/viewstory.asp?newsid=147
| копія =
| загаловак = Sophie Ellis Bextor speaks to Variety Club / Інтэрвію Софі Эліс-Бэкстар для Variety Club
| фармат =
| назва праекту = Variety Club
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 4 лістапада 2013
| url = http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2007/feb/19/fashion.popandrock
| копія =
| загаловак = The Close-up: Sophie Ellis-Bextor / Зблізку: Софі Эліс-Бэкстар (інтэрвію)
| фармат =
| назва праекту = The Guardian, 18 верасьня 2007
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 8 ліпеня 2009
| url = http://www.totallydublin.ie/music/music-features/sophie-ellis-bextor-the-grammatically-correct-interview/
| копія =
| загаловак = Sophie Ellis-Bextor: The Grammatically Correct Interview / Софі Эліс-Бэкстар: граматычна карэктнае інтэрвію
| фармат =
| назва праекту = Totally Dublin
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар = Stuart Husband
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 5 студзеня 2014
| url = https://www.telegraph.co.uk/culture/music/10544881/Sophie-Ellis-Bextor-interview-I-dont-thrust-myself-in-peoples-faces-like-Lady-Gaga.html
| копія =
| загаловак = Sophie Ellis-Bextor interview: 'I don't thrust myself in people's faces like Lady Gaga' / Інтэрвію Софі Эліс-Бэкстар: «Я ня кідаюся людзям у вочы як Лэдзі Гага»
| фармат =
| назва праекту = The Telegraph
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар = Andrew Darley
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 31 жніўня 2016
| url = https://www.thefourohfive.com/article/family-values-an-interview-with-sophie-ellis-bextor-147
| копія =
| загаловак = Family Values: An interview with Sophie Ellis-Bextor / Сямейныя каштоўнасьці: інтэрвію з Софі Эліс-Бэкстар
| фармат =
| назва праекту = The 405
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар = Charlotte Rivers
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 8 верасьня 2016
| url = https://charlottephilby.com/regulars/the-interview-sophie-ellis-bextor/
| копія =
| загаловак = The interview: Sophie Ellis-Bextor / Інтэрвію: Софі Эліс-Бэкстар
| фармат =
| назва праекту = Charlotte Philby
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =}}
* {{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = ліпень 2017
| url = http://www.classicpopmag.com/2018/07/sophie-ellis-bextor-interview/
| копія =
| загаловак = With Strings Attached: Sophie Ellis-Bextor interview / З прымацаванымі струнамі: інтэрвію з Софі Эліс-Бэкстар
| фармат =
| назва праекту = Classic Pop
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар = }}
* {{Спасылка
| аўтар = Michael McCarthy
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі =
| url = http://www.loveispop.com/interviews/sophie-ellis-bextor-the-love-is-pop-interview/
| копія =
| загаловак = Love Is Pop Sophie Ellis-Bextor interview / Інтэрвію з Софі Эліс-Бэкстар
| фармат =
| назва праекту = Love Is Pop
| выдавец =
| дата = 16 красавіка 2021
| accessyear =
| мова =
| камэнтар = }}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Эліс-Бэкстар, Софі}}
[[Катэгорыя:Брытанскія музыкі]]
[[Катэгорыя:Брытанскія сьпявачкі]]
[[Катэгорыя:Фотамадэлі Вялікабрытаніі]]
isb7m4l2t8ovxwlhrgnxm4har4d6hpt
Валеры Мазынскі
0
119929
2680368
2326537
2026-07-24T17:53:44Z
SergeiSEE
38150
2680368
wikitext
text/x-wiki
{{кінэматаграфіст}}
'''Валеры Мазынскі''' (20 лютага 1947, [[Вялікае Стахава]], [[Барысаўскі раён|Барысаўшчына]]) — беларускі тэатральны [[рэжысэр]]. Стваральнік менскага тэатру «[[Вольная сцэна]]». [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь|Заслужаны дзеяч мастацтваў]] (1984), ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1986) і прэміі Ленінскага камсамолу Беларусі (1978).
== Жыццяпіс ==
Атрымаў адукацыю будаўніка. У 1974 годзе скончыў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут]].
Галоўны рэжысэр [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|драматычнага тэатру імя Якуба Коласа]] ў [[Віцебск]]у (1976—1989). Адзін з ініцыятараў стварэньня дзяржаўнага тэатру «Лялька» ў [[Віцебск]]у.
Многія з пастаўленых ім спэктакляў сталі зьявамі ў тэатральным жыцьці — «Званы Віцебску» (1974) і «[[Кастусь Каліноўскі]]» (1978) паводле [[Уладзімер Караткевіч|Ул. Караткевіча]], «[[Сымон‑музыка]]» (1976) паводле [[Якуб Колас|Я. Коласа]], «Парог» (1982), «Вечар» (1983), «Радавыя» (1984) [[Аляксей Дудараў|А. Дударава]] ды іншыя.
Ад 1991 году ў [[Менск]]у. Ставіў спэктаклі ў [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Купалаўскім тэатры]] і выкладаў рэжысуру ў [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце]], стварыў тэатар-лябараторыю беларускай драматургіі «[[Вольная сцэна]]», кіраўніком якой быў восем гадоў да самага яе закрыцьця ўладамі.
Пасьля звальненьня з тэатру працаваў вартаўніком, будаўніком і вахтэрам.
Ставіў зь вязьнямі аматарскі спэктакль «На дне» (паводле [[Максім Горкі|Максіма Горкага]]) у камэры турмы на Акрэсьціна, дзе адбываў 10 сутак арышту пасьля затрыманьня на падыходзе да [[Кастрычніцкая плошча (Менск)|Кастрычніцкай плошчы]] падчас масавых акцыяў пратэсту супраць фальшаваньня [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году|прэзыдэнцкіх выбараў]] 2006 году<ref>[http://www.svaboda.org/content/transcript/2032439.html Анкета Свабоды: Валеры Мазынскі]</ref>.
У 2008 годзе зьняў [[Тутэйшыя (фільм, 2007)|тэлефільм]] паводле п’есы [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «[[Тутэйшыя (п’еса)|Тутэйшыя]]». У 2010 годзе зьняў дакумэнтальны фільм «[[Як пошуг маланкі]]» пра дзеяча нацыянальна-вызвольнага руху [[Расьціслаў Лапіцкі|Расьціслава Лапіцкага]]. У 2012 годзе зьняў фільм пра адзіную жанчыну ва ўрадзе [[БНР]] «[[Палута Бадунова]]. Успомніць і... не забыць».<ref name="pb">{{Спасылка
| аўтар =
| прозьвішча =
| імя =
| аўтарlink =
| суаўтары =
| дата публікацыі = 4 ліпеня 2012
| url = http://www.polradio.pl/5/88/Artykul/104868,%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%BA%D1%96-%D0%B7%D1%8C%D0%BD%D1%8F%D1%9E-%D1%84%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%B0-%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%83%D1%8E-%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%87%D1%8B%D0%BD%D1%83-%D0%B2%D0%B0-%D1%9E%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5-%D0%91%D0%9D%D0%A0
| копія =
| загаловак = Мазынскі зьняў фільм пра адзіную жанчыну ва ўрадзе БНР
| фармат =
| назва праекту = Polskie Radio
| выдавец =
| дата = 19 сьнежня 2013
| accessyear =
| мова =
| камэнтар =
}}</ref>
Мае двух сыноў — Васіля ды Яўгена<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=6689 Валеру Мазынскаму - 60 год] Наша Ніва 20 лютага 2007</ref>.
== Грамадзкая дзейнасьць ==
Публічна і пасьлядоўна крытыкуе цяперашнія ўлады за палітыку ў галіне культуры. У лістападзе 2021 году камісія ў вызначэньні пэнсій за асаблівыя заслугі пры Савеце Міністраў пазбавіла Мазынскага даплат. "Згодна з адпаведным рашэньнем ад 16 лістапада (пратакол №6), Валерыю Мазынскаму будзе спыненая выплата пэнсіі за асаблівыя заслугі перад Рэспублікай Беларусь, пачынаючы ад 1 сьнежня 2021 году", было напісана ў лісьце. Прычыны такога кроку не называюцца<ref>[https://www.svaboda.org/a/31580395.html Рэжысэра Мазынскага пазбавілі пэнсіі за асаблівыя заслугі перад Рэспублікай Беларусь], Радыё1 Свабода, 26-11-2021</ref>.
== Крыніцы ==
{{крыніцы}}
== Літаратура ==
* Валерый Яўгенавіч Мазынскі // Тэатральная Беларусь : энцыклапедыя : у 2 т. / рэдкал.: Г.П. Пашкоў [і інш.]. — Мн., 2003. — Т. 2. — С. 61.
* Белы І. Культурная прастора Барысаўшчыны // Гоман Барысаўшчыны. №9(114), 2008.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.svaboda.org/media/video/24472189.html У што верыць Валер Мазынскі? (відэаінтэрвію)] на сайце [http://www.svaboda.org [[Радыё Свабода]]]
* [http://www.youtube.com/watch?v=cU7D010rgGE Што за хвароба ахапіла беларускі тэатар? (відэаінтэрвію з [[Максім Жбанкоў|М. Жбанковым]])] на сайце [http://www.youtube.com YouTube]
* [http://www.svaboda.org/content/article/24471087.html Валеры Мазынскі: Мы яшчэ хворыя на тутэйшасьць...] на сайце [http://www.svaboda.org [[Радыё Свабода]]]
* [http://www.svaboda.org/content/transcript/2032439.html Анкета Свабоды: Валеры Мазынскі ] на сайце [http://www.svaboda.org [[Радыё Свабода]]]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мазынскі, Валеры}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 20 лютага]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1947 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя рэжысэры]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя дзеячы]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
rcepyl0pjlv7ydh3mr1d1u5h65wg6b2
Сурвіла
0
138795
2680472
2677965
2026-07-24T22:36:17Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680472
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сурвіла
|лацінка = Surviła
|арыгінал = Surville
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сыр (імя)|Sure]] + [[Віла|Willo]]
|варыянт = Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Сырвіль, Шурвіла, Шырвіл
|вытворныя = [[Сарвіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Сурвіла''' (''Сурвіл'', ''Шурвіла''), '''Сурывіла''', '''Сырвіла''' (''Сырвіль'', ''Шырвіл'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сурвіла, Сесьвіла або Сорвіла (Surville, Seseguilo<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Sorville<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA478&dq=%22+Sorville+%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsuP_g6OKAxV8gP0HHX6eFioQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22%20Sorville%20%22%20repertori&f=false P. 478].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Schmittlein-1962-115-116">Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурвіла (Сірвіла) азначае «заклён волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>.
Адпаведнасьць імя Сурвіла германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у [[Францыя|Францыі]], сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1962-115-116"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Сурвіл (Сірвіл): ''Surwille / Sirwille'' (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirwille#v=snippet&q=Sirwille&f=false S. 92, 101].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''by her [[Ганус (імя)|Hans]] Surwillen… Surwillendorffe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=%22Hans+Surwillen%22#v=snippet&q=%22Hans%20Surwillen%22&f=false S. 702, 706].</ref>; ''et Thomam Surwillen interpretem… Thomas Surwille… dominum Thomam Surwille'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Surwillen#v=snippet&q=Surwillen&f=false S. 597, 604, 640].</ref>; ''Thomas Surwille'' (2 красавіка 1398 году, 1398 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=thomas+surwillen#v=snippet&q=thomas%20surwillen&f=false S. 51, 961].</ref>; ''Hannus Surwille… Hannus Sirwillen'' (1399 год, 1400 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surwillen#v=snippet&q=Hannus%20Surwillen&f=false S. 961, 963, 972].</ref>; ''[[Міхал Мінігайла|Minigaylo]] [[Гедыгольд|Gedigoldi]] cum fratre germano Swiwilone'' [''Survilone''] ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Marcus, Lucas, Johannes und Mattewes Serwillen'' (1405 год)<ref name="Białuński-2012-22">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 22.</ref>; ''Lucas Sirwillen wybe'' (1408 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''Hannus Surowyl'' (23 жніўня 1411 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Hannus+Surowyl+#v=snippet&q=Hannus%20Surowyl&f=false S. 226].</ref>; ''Marcus Sorwille'' (24 верасьня 1416 году)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 41.</ref>; ''Nicolaus Sorwille, Georg Sorwille'' (1435 год)<ref name="Białuński-2012-22"/>; ''панъ Гринко Сурвиловичь'' (17 кастрычніка 1437 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 12].</ref><ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 34.</ref>; ''Сурвило'' (1440—1476 гады, 1440—1492 гады, 1463—1476 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192, 261.</ref>, 31 сакавіка 1534 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|17к}} P. 422.</ref>); ''Назку Сурвиловичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, ''Гринъкови Сурвиловичю''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref> (1440—1492 гады); ''Гринъку Сурвиловичу'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''dominus Andreas alias Hrimko Surwiłowicz'' (каля 1450 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 600.</ref>; ''Jurge Sirwille'' (8 траўня 1455 году)<ref name="Białuński-2012-24">Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 24.</ref>; ''Thomas und [[Тэўдырых|Diterich]] Serwille gebrudere'' (1471 год)<ref name="Białuński-2012-24"/>; ''Thomas Szerwille'' (1480 год)<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 25.</ref>; ''Theodorico Servilla''<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 1. — Toruń, 1961. S. 248.</ref> (''Theodoricus Servilla''<ref>Białuński G. Surwiłłowie. Przykład kariery litwinów w Prusach // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 4, 2012. P. 26.</ref>, 12 траўня 1496 год); ''her Ditterich Sirwille'' (20 лістапада 1500 году)<ref>Akta Stanów Prus Królewskich. T. 3, cz. 2. — Toruń, 1963. S. 158.</ref>; ''[[Вільня|Вилнянину]] [[Рак (імя)|Раку]] Сурвиловичу'' (10 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 279.</ref>; ''чоловековъ куничъных… Воитка Сурвиловича'' (25 ліпеня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 120.</ref>; ''з [[Упіта|Упиты]]… Богдан Сурвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''до мене Воитеха Миколаевича Сурвила'' (22 чэрвеня 1562 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 151.</ref>; ''Воитех Суръвило'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 160.</ref>; ''небожчика Войтеха Миколаевича Сурвила''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 438].</ref>, ''слугу Ивана Сурвиловича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 550].</ref>, ''Андреевая Хоружичовая Ейшишская Зофея Яновна Сурвилянка''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 756.</ref> (1567 год); ''пан Еразмус Грегор’евич Сурвило'' (5 студзеня 1580 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 434.</ref>; ''Szurwiłowicz'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 69.</ref>; ''Piotr Surwilowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''miasteczko Gieranonskie… Maciey Surwilo'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 73.</ref>; ''Jerzy Surwiłł mp.; Jan Surwił… Daniel Surwił'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 305, 311.</ref>; ''ode mnie Daniela Surwiła… Daniel Surwiłło… Daniela Surwiły… Samuell Michał Surwiłło'' (1665 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 250.</ref>; ''spectabilem dominum Stanislaum Benedictum Surwił'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 131.</ref>; ''Ewa Surwiło'' (1688 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daniło Surwił… Marcin Surwił'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Barbara Surywiłło'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Surywi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioannes Surwił'' (1752 год)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. VII. 1743—1776 metų mirties metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 15.</ref>; ''Józef Szurwillo'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 338.</ref>; ''iegomość pan Stanisław Surrywiłło — komornik xięstwa Żmuydzkiego'' (20 ліпеня 1784 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=Surrywi%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Surrywi%C5%82%C5%82o&f=false С. 277].</ref>; ''Szymon Surwilewicz'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surwilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''spectabilis olim domini Stanislai Surwił consularis caunensis vidua'' (XVIII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 132.</ref>; ''Stanisław Szyrwiłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Szyrwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Szurwiło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szurwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrwil'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Syrwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Cejkinie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Helena Surwiłło'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Surwi%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Тамаш і [[Ганус (імя)|Ганус]] Сурвілы — браты-служкі [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]] зь [[Ліцьвіны|літоўскіх баяраў]]
* Сурвіла [[Гедыгольд]]авіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] 1401 году<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 270.</ref>
* Грынька Сурвілавіч — літоўскі баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]] [[Каленік Мішкавіч|Каленіку Мішкавічу]]; пазьней атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Назка Сурвілавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
* Рак Сурвілавіч — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1514 годзе
* Сурвіла Міхалкавіч — продак полацкіх баяраў [[Бірыбольд]]зічаў, які ўпамінаецца ў 1534 годзе
* Эразмус Рыгоравіч Сурвіла — [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1580 годзе
* Аршуля Эразмусаўна Сурвіловіч — [[Эйрагола|эйрагольская]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 4.</ref>
* Рамуальд Сурвіла — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Паўліна Сурвіла (1892—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1892) Сурвіла Паўліна Максімаўна (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Ігнат Сурвіла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Баляслаў Сурвіла (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Івонка Сурвіла]] (у дзявоцтве Шыманец; {{Н}} 1936) — дзяячка [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]], [[Старшыня Рады БНР|старшыня]] [[Рада БНР|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]]
* [[Марыя Паўла Сурвілла]] (1964—2020) — беларуская музыказнаўца, сябра Рады БНР; дачка Івонкі Сурвілы
Сурвіловічы — прыгонныя зь вёскі [[Мясьлюкі|Мясьлюкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>.
Сурвілы (Surwiło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], мястэчка [[Шэметава (вёска, Мядзельскі раён)|Шэметаўшчыны]], вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Конціненты|Концінентаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]], [[Яневічы (Менская вобласьць)|Яневічаў]] і [[Каладзянка|Каладзянкі]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 70, 175, 185—186.</ref>.
Сурвілы (Surwiłło) — прыгонныя зь мястэчка [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 136.</ref>.
Сурвілы (Surwił) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 193.</ref>.
Сурвілы гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]], [[Корвін]], [[Котвіца]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Порай]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] і Сурвілы Багдановічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 800.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>.
Сырвілы (Syrwiłło) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 231.</ref>.
Шырвілы (Szyrwił) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 304.</ref>.
Сурвіл (Surwill), Сурвіла (Surwillo) і Шурвіловіч (Szurwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1588 годзе ўпамінаецца «грунт» Сурвілавічы, у 1589 годзе — маёнтак Сурвілавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 27, 103.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Сурвілы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Сурвілі]]. Назву [[Сурвілішкі (неадназначнасьць)|Сурвілішкі]] маюць дзьве вёскі на гістарычнай Ашмяншчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сыр (імя)|Сыры]]
* [[Віла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай сір}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6dbomygfp1zu4whl6n9ubxpnw60kdeq
Алергія
0
145045
2680354
2111075
2026-07-24T13:10:16Z
Jim
415
2680354
wikitext
text/x-wiki
{{Хвароба
| Name = Алергія
| Image =
| Caption =
| ICD10
}}
[[Файл:Quaddeln.jpg|міні|200пкс|Праявы алергіі на скуры]]
'''Алергія''' ({{мова-grc|ἄλλος + ἔργον|скарочана}} — іншы + узьдзеяньне) — звышадчувальнасьць [[Імунная сыстэма|імуннай сыстэмы]] арганізма пры паўторных узьдзеяньнях алергена на раней сэнсыбілізаваны гэтым алергенам арганізм. [[Сымптом]]ы: рэзь у вачах, [[ацёк]]і, [[рыніт]] (насмарк), [[крапіўніца]], [[чханьне]] і [[кашаль]]. Вызначаецца пры дапамозе біяхімічнага [[Аналіз крыві|аналізу крыві]] і скурнай пробы, калі вылучаюць адмысловыя [[антыцелы]] імунаглябулінаў Е. Адрозьніваюць наступныя віды алергіі: грыбковую, побытавую, пылковую і эпідэрмальную<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Сьвятлана Барысенка]], [[Вольга Шаўко]].|загаловак=Хварэе страўнік — рэагуе скура (частка 1)|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/pril/article.php?id=77214|выданьне=[[Краіна здароўя]]|тып=|год=6 красавіка 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/pril/?id=29&prilid=77207 17 (253)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/77224/6kras-5.indd.pdf 3]|issn=}}</ref>. Ускладненьне немачы выклікае брахіяльную астму. Уяўляе сьмяротную пагрозу ў выглядзе анафіляктычнага шоку. На 2012 г. да 60% насельніцтва Зямлі хварэлі на алергію<ref name="к"/>.
== Папярэджаньне ==
Прадухіленьню хваробы спрыяе [[грудное выкормліваньне]] ва ўзросьце да году з прытрымліваньнем маці нізкаалергеннага харчаваньня і ўвядзеньне прыкорму [[немаўля]] пасьля 5 месяцаў жыцьця. Таксама карысна забясьпечваць гігіенічны побыт, загартоўвацца, штодня знаходзіцца на сьвежым паветры, разьмінацца і прытрымлівацца ўстойлівага раскладу сну<ref name="к">{{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Барысенка.|загаловак=Вайна на клетачным узроўні|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96230|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=19 красавіка 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-19 76-77 (27191-27192)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/96225/19kras-10.indd.pdf 10]|issn=1990-763x}}</ref>.
== Чыньнікі ==
Узьнікненьню алергіі спрыяе [[тытунепаленьне]], ужываньне [[Сьпіртовы напой|алькаголю]] і [[наркотык]]аў, спробы самалячэньня [[Лекі|лекамі]] ([[антыбіётык]]і) без прызначэньня лекарам, [[залежнасьць]] ад [[Кава|кавы]], хуткае харчаваньне і выкарыстаньне ў побыце выпраменьвальных электрапрыладаў. Таксама шкодзіць нястача ў харчаваньні [[Вітаміны|вітамінаў]] і мікраэлемэнтаў, харчаваньне ва ўзросьце да году сумесямі на аснове каровінага малака, увядзеньне прыкорму ва ўзросьце да 5 месяцаў, бруд у доме, пасіўнае паленьне, адсутнасьць штодзённага праветрываньня (вэнтыляцыі), празьмернае выкарыстаньне сродкаў побытавай хіміі і дзіцячай [[Касмэтыка|касмэтыкі]], кішачны дысьбіёз<ref name="к"/>.
== Гісторыя ==
У 1906 годзе аўстрыйскі пэдыятар [[Клемэнс Пірке]] ўвёў панятак для абазначэньня ў пацыентаў сымптомаў ад рэчываў з навакольнага асяродзьдзя ([[пыл]], [[пылок]] [[расьліна]]ў і шэраг відаў ежы). [[Філіп Джэл]] (1914-2001) і [[Робін Кумбс]] (1921—2006) вылучылі 4 віды рэакцыяў звышадчувальнасьці праз [[імунаглябулін E]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Халадовая крапіўніца]]
* [[Харчовая алергія]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Барысенка, Вольга Шаўко.|загаловак=Алергічную рэакцыю трэба спыніць (часткі: [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=57782 1], [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=57888 2], [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=57965 3], [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=58027 4])|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=[[газэта]]|год=4-7 траўня 2010|нумар=|старонкі=|issn=1990-763x}}
* {{Артыкул|аўтар=Сьвятлана Барысенка, Вольга Шаўко.|загаловак=Хварэе страўнік — рэагуе скура (часткі: [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=77279 2] і [http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=77359 3])|спасылка=|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=7-8 красавіка 2011|нумар=|старонкі=|issn=1990-763x}}
{{Накід:Мэдыцына}}
[[Катэгорыя:Захворваньні]]
[[Катэгорыя:Імуналёгія]]
76fcxl6po5ptyijx9lvx9gwcgcekahb
Сьветлы бок Сілы
0
146331
2680493
1657509
2026-07-24T23:19:00Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680493
wikitext
text/x-wiki
'''Сьве́тлы бок Мо́цы''' — у выдуманым сьвеце «[[Зорныя войны|Зорных войнаў]]» адзін са спосабаў пазнаньня і сьледаваньня [[Моц (Зорныя войны)|Моцы]] — энэргіі, якой запоўнены Сусьвет, супрацьлегласьць [[Цёмны бок Моцы|цёмнаму боку]].
Спазнаньне гэтага шляху ў рыцараў-[[Джэдай|джэдаяў]] (ордэн якіх зьяўляецца найвялікшым аб’яднаньнем ейных адэптаў) заснаванае на павольным разьвіцьці сваіх уменьняў пад наглядам майстра. Калі [[падаван]] сканчае навучаньне, яго пасьвячаюць у рыцары джэдаяў. Аднак джэдаі ня ёсьць адзінымі выкарыстальнікамі сьветлага боку Моцу, вядомыя і меншыя групоўкі. Пэўныя асобы маглі спазнаць Моц і самастойна, хоць гэта і даволі цяжка (прыкладам можа быць [[Люк Скайўокер]], якому джэдаі паказалі толькі асновы сваіх ведаў, аднак гэта нельга назваць сапраўдным навучаньнем).
Канчатковаю мэтай кожнага, хто стаў на шлях спазнаньня сьветлага боку Моцы, ёсьць вызваленьне свайго духу з-пад уплыву прывязанасьцяў і нэтагыўных эмоцыяў (гневу і нянавісьці), каб напоўніцу выкарыстаць свой патэнцыял у добрых справах і дзеля дапамогі іншым. Шлях да гэтага — шматгадовая [[Мэдытацыя|мэдытацыйная]] практыка і трэніраваньне самадысцыпліны, аднаго з найістотнейшых аспэктаў жыцьця джэдая. На службе сьветламу боку вельмі непажаданыя ўсемагчымыя эмацыйныя сувязі зь іншымі людзьмі, бо існуе небясьпека зьяўленьня моцнай прывязанасьці і пераходу на цёмны бок.
Сьветлы бок характарызуе вера ў [[Дабро]] і [[Зло]] як у дзьве абсалютныя вартасьці, трактаваньне Моцы як трансцэндэнтнае існасьці, што стварае і падтрымлівае сусьвет, і падкрэсьліваньне таго, што ён служыць Моцы (а не наадварот, як у вызнаўцаў цёмнага боку), а таксама любоў да кожнага стварэньня. Джэдай можа забіваць толькі дзеля абароны сябе ці іншых і ніколі не ўжывае дзеля гэтага Моц, якая патрэбная толькі дзеля абароны і спазнаньня (за некаторымі выняткамі, напрыклад, джэдай можа атакаваць [[сытх]]а, калі разьвязаньне канфлікту без выкарыстаньня гвалту немагчымае, а сам сытх не атакуе, але аказвае супраціў). Для адэпта сьветлага боку Моцы вельмі істотная ўмова — разьвіцьцё цярплівасьці, якая асьцерагае ад пасьпешных рашэньняў, прагі ўлады і хуткага разьвіцьця ўласных здольнасьцяў, якія могуць стаць прычынай пераходу на цёмны бок. Гэтыя ўмовы апісаныя ў кодэксе джэдая.
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Вукіпэдыя|Light side of the Force|Сьветлы бок Моцы}}
* [https://web.archive.org/web/20130822053551/http://ossus.pl/biblioteka/Jasna_strona_Mocy Бібліятэка Осус] {{ref-pl}}
{{Моц}}
{{Джэдаі}}
[[Катэгорыя:Моц (Зорныя войны)]]
evyrqoixo5oyhdfvyqfdq6h9qnsfal1
Фюксэ Бэрлін
0
147849
2680381
2637832
2026-07-24T19:26:42Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Füchse_Berlin_(handball)?oldid=1364247453
2680381
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Фюксэ Бэрлін
| поўная_назва = Füchse Berlin Reinickendorf Berliner Turn- und Sportverein von 1891 e.V.
| кароткая_назва =
| мянушкі = лісы
| выява = Füchse Berlin Handball.png
| памер_выявы = 180пкс
| заснаваны = 1891
| зачынены =
| пляцоўка = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]]
| зьмяшчальнасьць = 8500
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 2 месца
| колер1 = green
| колер2 = white
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _redborder
| узор_вопраткі1 =
| узор_правай_рукі1 = _redborder
| узор_шортаў1 =
| левая_рука1 = 006D12
| вопратка1 = 006D12
| правая_рука1 = 006D12
| шорты1 = 006D12
| узор_левай_рукі2 = _greenborder
| узор_вопраткі2 =
| узор_правай_рукі2 = _greenborder
| узор_шортаў2 =
| левая_рука2 = FFFFFF
| вопратка2 = FFFFFF
| правая_рука2 = FFFFFF
| шорты2 = 006D12
| сайт = http://www.fuechse-berlin.de/
| абнаўленьне = 22 верасьня 2014
}}
'''«Фю́ксэ Бэрлі́н»''' ({{Мова-de|Füchse Berlin Reinickendorf HBC}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбольны клюб]] з [[Бэрлін]]у. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай Бундэсьлізе]], а таксама часта бярэ ўдзел у эўрапейскіх спаборніцтвах. Акрамя мужчынскай каманда таксама існуе жаночая каманда клюбу.
== Мінуўшчына ==
Гандбалісты «Дорнэр Райнікендорф» у 1935 годзе атрымалі павышэньне да Гаўлігі Бэрлін-Брандэнбургу, дзе каманда спаборнічала тры гады.
Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], акрамя травянога гандболу, таксама пачалі ладзіцца чэмпіянаты па гандболе ў памяшканьнях. Па [[травяны гандбол|травяным гандболе]] клюб гуляў у Обэрлізе Бэрліну з 1946 году, у якой каманда тройчы запар рабілася чэмпіёнам паміж 1953 і 1955 гадамі. Гэта дало ім права на ўдзел у чэмпіянаце ФРН з 1953 па 1955 гады. Каманда «Райнікендорф» зноў кваліфікавалася ў фінал чэмпіянату ў 1965 годзе, але зазнала паразу ў адборачным матчы за 1/8 фіналу клюбу «[[Гамбург (гандбольны клюб)|Гамбург]]». У наступным годзе яны занялі другі радок у Обэрлізе, тым самым забясьпечыўшы сабе месца ў навастворанай Бундэсьлізе па травяным гандболе. Арамя гэтага бэрлінкая каманда па гандболе ў памяшканьнях да 1966 году існаваў чэмпіянат Заходняга Бэрліну, пераможца якога кваліфікаваўся ў чэмпіянат ФРН, які ладзіўся з 1950 году. «Райнікендорф» упершыню трапіў у стадыю агульнанямецкага чэмпіянату ў 1954 годзе, заняўшы трэці радок. Яны зноў бралі ўдзел у розыгрышы ў 1955, 1956 і 1966 гадах. З 1958 году пачаў ладзіцца чэмпіянат Бэрліну, а ў 1966 годзе як чэмпіёны места яны кваліфікаваліся на ўдзел у дэбютны розыгрыш гандбольнай Бундэсьлігі.
[[Файл:Fuechse Berlin 01.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 2012 годзе.]]
Клюб вылецеў пасьля першага сэзону Бундэсьлігі па травяным гандболе, заняўшы перадапошняе месца ў паўднёвым дывізіёне. Каманда спаборнічала ў Бэрлінскай рэгіянальнай лізе, але на нядоўгі час вярнулася ў эліту. Пасьля сэзону 1973 году Бундэсьліга па травяным гандболе была распушчаная. У 1974 і 1975 гадах бэрлінскі клюб браў удзел у чэмпіянаце ФРН, які цяпер ладзіўся ў фармаце плэй-оф. Аднак, хутка [[Нямецкая гандбольная фэдэрацыя]] перапыніла дзейнасьць і гэтага чэмпіянату. [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] па гандболе ў памяшканьнях таксама ладзілася ў двух дывізіёнах, прычым бэрлінскія каманды спачатку былі замацаваныя да паўднёвым дывізіёнам. «Райнікендорф» у першыя два гады фінішавала ў сярэдзіне турнірнай табліцы і пазьбегла вылету толькі ў 1969 годзе. У 1971 годзе каманда ўсё ж такі не ўтрымалася, трапіўся ў Рэгіянальную паўночную лігу. З 1972 году клубы Заходняга Бэрліну спаборнічалі ў сваёй уласнай Рэгіянальнай лізе. У 1970-я гады каманда вагалася паміж Бундэсьлігай і другім дывізіёнам.
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5480.jpg|значак|зьлева|Гандбалісты «Фюксэ» сьвяткуюць узяцьцё Супэркубка Нямеччыны 2025 году.]]
У сэзоне 1981—1982 гадоў каманда, якая толькі што прабілася ў найвышэйшы дывізіён, адразу ж заняла трэці радок, кваліфікаваўшыся на эўракубкі. У наступныя гады іхняе разьвіцьцё пайшло долу. Аднак, стаўшы фіналістам кубка ў 1984 годзе, клуб здолеў у другі раз пазмагацца за месца ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. Пасьля таго, як мэцэнат [[Вілі Бэндзка]], які быў галоўным чынам адказны за хуткі ўздым «Райнікендорфу», адмовіўся ад падтрымкі, пасьля чаго каманда неўзабаве вярнулася ў другі дывізіён. Фактычна да 2005 году клюб дзейнічаў як гандбольнае аддзел клюбу «Райнікендорф». У сэзоне 2005—2006 гадоў назва зьмянілася на «Фюксэ» з базаваньнем у [[Бэрлін]]е. Гэта было зробленае з мэтаю зрабіць клюб асноўным у Бэрліне, а ня толькі ў прадмесьці [[Райнікендорф]], падобна да футбольнае «[[Гэрта Бэрлін|Гэрты]]», хакейнага «[[Айсбэрэн Бэрлін|Айсбэрэну]]» ды баскетбольнае «[[Альба Бэрлін|Альбы]]». Таксама клюб пачаў ладзіць хатнія матчы на [[Арэна імя Макса Шмэлінга|пляцоўцы імя Макса Шмэлінга]]. Гэтыя захады сапраўды паспрыялі падвышэньню цікавасьці да гандболу ў Бэрліне. У 2007 годзе «Фюксэ» перамог у першынстве другой Бундэсьлігі і з тае пары выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|наймацнейшым дывізіёне]].
У сезоне 2010—2011 гадоў «Фуксэ» ўпершыню кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]], заняўшы трэці радок у лізе і адразу ж дасягнуўшы Фіналу чатырох. У сэзоне 2011—2012 гадоў бэрлінцы зноў занялі трэцяе месца, зноў трапіўшы ў Лігу чэмпіёнаў. Затым у сэзоне 2012—2013 гадоў сталічныя гандбалісты фінішавалі на чацьвертым месцы, якое пасьля паразы ў адборачным раўндзе Лігі чэмпіёнаў супраць «Гамбургу» дазволіла ім трапіць у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Кубак ЭГФ]]. У 2014 годзе каманда здабыла Кубак Нямеччыны, то бок свой першы буйны трафэй, перамогшы ў фінале «[[Фленсбург-Гандэвіт]]» зь лікам 22:21<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.berlin.de/tickets/sport/fuechse/fotos/3437513-3649648.gallery.html?page=1|загаловак=Füchse Berlin gewinnen den DHB-Pokal|выдавецтва=berlin.de|дата публікацыі=13.10.2014}}</ref>. У 2015 годзе клюб узяў Кубка ЭГФ, што стала першым трафэем каманды ў гісторыі. У сэзоне 2015—2016 гадоў гулец каманды [[Петар Ненадзіч]] стаў найлепшым бамбардзірам лігі з 229 галамі. Яшчэ адзін спартовец бэрлінцаў, [[Ганс Ліндбэрг]], стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату ў сэзоне 2021—2022 гадоў, закінуўшы 242 мячы.
== Дасягненьні ==
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5337.jpg|значак|Афіцыйны талісман клюбу лісянё на імя Фуксі.]]
'''Чэмпіянат Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2024)
* {{Бронзавы мэдаль}} (1982, 2011, 2012, 2018, 2022, 2023)
'''Кубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2014)
'''Супэркубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2024, 2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2014)
'''[[Эўрапейская ліга ЭГФ]]''':
* {{Залаты мэдаль}} (2015, 2018, 2023)
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fuechse-berlin.de/ Афіцыйная бачына] {{ref-de}}
* {{Facebook|fuechseberlin}}
{{Гандбольная бундэсьліга}}
[[Катэгорыя:Нямецкія гандбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Гандбольная бундэсьліга]]
[[Катэгорыя:Спорт у Бэрліне]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1891 годзе]]
4e3w0bb55tlak5tv70vblj34gct48in
2680382
2680381
2026-07-24T19:27:40Z
Dymitr
10914
выдаленая [[Катэгорыя:Гандбольная бундэсьліга]] з дапамогай [[Вікіпэдыя:Прылады/HotCat|HotCat]]
2680382
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Фюксэ Бэрлін
| поўная_назва = Füchse Berlin Reinickendorf Berliner Turn- und Sportverein von 1891 e.V.
| кароткая_назва =
| мянушкі = лісы
| выява = Füchse Berlin Handball.png
| памер_выявы = 180пкс
| заснаваны = 1891
| зачынены =
| пляцоўка = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]]
| зьмяшчальнасьць = 8500
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 2 месца
| колер1 = green
| колер2 = white
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _redborder
| узор_вопраткі1 =
| узор_правай_рукі1 = _redborder
| узор_шортаў1 =
| левая_рука1 = 006D12
| вопратка1 = 006D12
| правая_рука1 = 006D12
| шорты1 = 006D12
| узор_левай_рукі2 = _greenborder
| узор_вопраткі2 =
| узор_правай_рукі2 = _greenborder
| узор_шортаў2 =
| левая_рука2 = FFFFFF
| вопратка2 = FFFFFF
| правая_рука2 = FFFFFF
| шорты2 = 006D12
| сайт = http://www.fuechse-berlin.de/
| абнаўленьне = 22 верасьня 2014
}}
'''«Фю́ксэ Бэрлі́н»''' ({{Мова-de|Füchse Berlin Reinickendorf HBC}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбольны клюб]] з [[Бэрлін]]у. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай Бундэсьлізе]], а таксама часта бярэ ўдзел у эўрапейскіх спаборніцтвах. Акрамя мужчынскай каманда таксама існуе жаночая каманда клюбу.
== Мінуўшчына ==
Гандбалісты «Дорнэр Райнікендорф» у 1935 годзе атрымалі павышэньне да Гаўлігі Бэрлін-Брандэнбургу, дзе каманда спаборнічала тры гады.
Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], акрамя травянога гандболу, таксама пачалі ладзіцца чэмпіянаты па гандболе ў памяшканьнях. Па [[травяны гандбол|травяным гандболе]] клюб гуляў у Обэрлізе Бэрліну з 1946 году, у якой каманда тройчы запар рабілася чэмпіёнам паміж 1953 і 1955 гадамі. Гэта дало ім права на ўдзел у чэмпіянаце ФРН з 1953 па 1955 гады. Каманда «Райнікендорф» зноў кваліфікавалася ў фінал чэмпіянату ў 1965 годзе, але зазнала паразу ў адборачным матчы за 1/8 фіналу клюбу «[[Гамбург (гандбольны клюб)|Гамбург]]». У наступным годзе яны занялі другі радок у Обэрлізе, тым самым забясьпечыўшы сабе месца ў навастворанай Бундэсьлізе па травяным гандболе. Арамя гэтага бэрлінкая каманда па гандболе ў памяшканьнях да 1966 году існаваў чэмпіянат Заходняга Бэрліну, пераможца якога кваліфікаваўся ў чэмпіянат ФРН, які ладзіўся з 1950 году. «Райнікендорф» упершыню трапіў у стадыю агульнанямецкага чэмпіянату ў 1954 годзе, заняўшы трэці радок. Яны зноў бралі ўдзел у розыгрышы ў 1955, 1956 і 1966 гадах. З 1958 году пачаў ладзіцца чэмпіянат Бэрліну, а ў 1966 годзе як чэмпіёны места яны кваліфікаваліся на ўдзел у дэбютны розыгрыш гандбольнай Бундэсьлігі.
[[Файл:Fuechse Berlin 01.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 2012 годзе.]]
Клюб вылецеў пасьля першага сэзону Бундэсьлігі па травяным гандболе, заняўшы перадапошняе месца ў паўднёвым дывізіёне. Каманда спаборнічала ў Бэрлінскай рэгіянальнай лізе, але на нядоўгі час вярнулася ў эліту. Пасьля сэзону 1973 году Бундэсьліга па травяным гандболе была распушчаная. У 1974 і 1975 гадах бэрлінскі клюб браў удзел у чэмпіянаце ФРН, які цяпер ладзіўся ў фармаце плэй-оф. Аднак, хутка [[Нямецкая гандбольная фэдэрацыя]] перапыніла дзейнасьць і гэтага чэмпіянату. [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] па гандболе ў памяшканьнях таксама ладзілася ў двух дывізіёнах, прычым бэрлінскія каманды спачатку былі замацаваныя да паўднёвым дывізіёнам. «Райнікендорф» у першыя два гады фінішавала ў сярэдзіне турнірнай табліцы і пазьбегла вылету толькі ў 1969 годзе. У 1971 годзе каманда ўсё ж такі не ўтрымалася, трапіўся ў Рэгіянальную паўночную лігу. З 1972 году клубы Заходняга Бэрліну спаборнічалі ў сваёй уласнай Рэгіянальнай лізе. У 1970-я гады каманда вагалася паміж Бундэсьлігай і другім дывізіёнам.
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5480.jpg|значак|зьлева|Гандбалісты «Фюксэ» сьвяткуюць узяцьцё Супэркубка Нямеччыны 2025 году.]]
У сэзоне 1981—1982 гадоў каманда, якая толькі што прабілася ў найвышэйшы дывізіён, адразу ж заняла трэці радок, кваліфікаваўшыся на эўракубкі. У наступныя гады іхняе разьвіцьцё пайшло долу. Аднак, стаўшы фіналістам кубка ў 1984 годзе, клуб здолеў у другі раз пазмагацца за месца ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. Пасьля таго, як мэцэнат [[Вілі Бэндзка]], які быў галоўным чынам адказны за хуткі ўздым «Райнікендорфу», адмовіўся ад падтрымкі, пасьля чаго каманда неўзабаве вярнулася ў другі дывізіён. Фактычна да 2005 году клюб дзейнічаў як гандбольнае аддзел клюбу «Райнікендорф». У сэзоне 2005—2006 гадоў назва зьмянілася на «Фюксэ» з базаваньнем у [[Бэрлін]]е. Гэта было зробленае з мэтаю зрабіць клюб асноўным у Бэрліне, а ня толькі ў прадмесьці [[Райнікендорф]], падобна да футбольнае «[[Гэрта Бэрлін|Гэрты]]», хакейнага «[[Айсбэрэн Бэрлін|Айсбэрэну]]» ды баскетбольнае «[[Альба Бэрлін|Альбы]]». Таксама клюб пачаў ладзіць хатнія матчы на [[Арэна імя Макса Шмэлінга|пляцоўцы імя Макса Шмэлінга]]. Гэтыя захады сапраўды паспрыялі падвышэньню цікавасьці да гандболу ў Бэрліне. У 2007 годзе «Фюксэ» перамог у першынстве другой Бундэсьлігі і з тае пары выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|наймацнейшым дывізіёне]].
У сезоне 2010—2011 гадоў «Фуксэ» ўпершыню кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]], заняўшы трэці радок у лізе і адразу ж дасягнуўшы Фіналу чатырох. У сэзоне 2011—2012 гадоў бэрлінцы зноў занялі трэцяе месца, зноў трапіўшы ў Лігу чэмпіёнаў. Затым у сэзоне 2012—2013 гадоў сталічныя гандбалісты фінішавалі на чацьвертым месцы, якое пасьля паразы ў адборачным раўндзе Лігі чэмпіёнаў супраць «Гамбургу» дазволіла ім трапіць у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Кубак ЭГФ]]. У 2014 годзе каманда здабыла Кубак Нямеччыны, то бок свой першы буйны трафэй, перамогшы ў фінале «[[Фленсбург-Гандэвіт]]» зь лікам 22:21<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.berlin.de/tickets/sport/fuechse/fotos/3437513-3649648.gallery.html?page=1|загаловак=Füchse Berlin gewinnen den DHB-Pokal|выдавецтва=berlin.de|дата публікацыі=13.10.2014}}</ref>. У 2015 годзе клюб узяў Кубка ЭГФ, што стала першым трафэем каманды ў гісторыі. У сэзоне 2015—2016 гадоў гулец каманды [[Петар Ненадзіч]] стаў найлепшым бамбардзірам лігі з 229 галамі. Яшчэ адзін спартовец бэрлінцаў, [[Ганс Ліндбэрг]], стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату ў сэзоне 2021—2022 гадоў, закінуўшы 242 мячы.
== Дасягненьні ==
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5337.jpg|значак|Афіцыйны талісман клюбу лісянё на імя Фуксі.]]
'''Чэмпіянат Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2024)
* {{Бронзавы мэдаль}} (1982, 2011, 2012, 2018, 2022, 2023)
'''Кубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2014)
'''Супэркубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2024, 2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2014)
'''[[Эўрапейская ліга ЭГФ]]''':
* {{Залаты мэдаль}} (2015, 2018, 2023)
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fuechse-berlin.de/ Афіцыйная бачына] {{ref-de}}
* {{Facebook|fuechseberlin}}
{{Гандбольная бундэсьліга}}
[[Катэгорыя:Нямецкія гандбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Спорт у Бэрліне]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1891 годзе]]
boojmdm79y9mly8jv9o7e714bg3u89s
2680420
2680382
2026-07-24T20:41:35Z
Dymitr
10914
стыль
2680420
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Фюксэ Бэрлін
| поўная_назва = Füchse Berlin Reinickendorf Berliner Turn- und Sportverein von 1891 e.V.
| кароткая_назва =
| мянушкі = лісы
| выява = Füchse Berlin Handball.png
| памер_выявы = 180пкс
| заснаваны = 1891
| зачынены =
| пляцоўка = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]]
| зьмяшчальнасьць = 8500
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 2 месца
| колер1 = green
| колер2 = white
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _redborder
| узор_вопраткі1 =
| узор_правай_рукі1 = _redborder
| узор_шортаў1 =
| левая_рука1 = 006D12
| вопратка1 = 006D12
| правая_рука1 = 006D12
| шорты1 = 006D12
| узор_левай_рукі2 = _greenborder
| узор_вопраткі2 =
| узор_правай_рукі2 = _greenborder
| узор_шортаў2 =
| левая_рука2 = FFFFFF
| вопратка2 = FFFFFF
| правая_рука2 = FFFFFF
| шорты2 = 006D12
| сайт = http://www.fuechse-berlin.de/
| абнаўленьне =
}}
'''«Фю́ксэ Бэрлі́н»''' ({{Мова-de|Füchse Berlin Reinickendorf HBC}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбольны клюб]] з [[Бэрлін]]у. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай Бундэсьлізе]], а таксама часта бярэ ўдзел у эўрапейскіх спаборніцтвах. Акрамя мужчынскай каманда таксама існуе жаночая каманда клюбу.
== Мінуўшчына ==
Гандбалісты «Дорнэр Райнікендорф» у 1935 годзе атрымалі павышэньне да Гаўлігі Бэрлін-Брандэнбургу, дзе каманда спаборнічала тры гады.
Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], акрамя травянога гандболу, таксама пачалі ладзіцца чэмпіянаты па гандболе ў памяшканьнях. Па [[травяны гандбол|травяным гандболе]] клюб гуляў у Обэрлізе Бэрліну з 1946 году, у якой каманда тройчы запар рабілася чэмпіёнам паміж 1953 і 1955 гадамі. Гэта дало ім права на ўдзел у чэмпіянаце ФРН з 1953 па 1955 гады. Каманда «Райнікендорф» зноў кваліфікавалася ў фінал чэмпіянату ў 1965 годзе, але зазнала паразу ў адборачным матчы за 1/8 фіналу клюбу «[[Гамбург (гандбольны клюб)|Гамбург]]». У наступным годзе яны занялі другі радок у Обэрлізе, тым самым забясьпечыўшы сабе месца ў навастворанай Бундэсьлізе па травяным гандболе. Арамя гэтага бэрлінкая каманда па гандболе ў памяшканьнях да 1966 году існаваў чэмпіянат Заходняга Бэрліну, пераможца якога кваліфікаваўся ў чэмпіянат ФРН, які ладзіўся з 1950 году. «Райнікендорф» упершыню трапіў у стадыю агульнанямецкага чэмпіянату ў 1954 годзе, заняўшы трэці радок. Яны зноў бралі ўдзел у розыгрышы ў 1955, 1956 і 1966 гадах. З 1958 году пачаў ладзіцца чэмпіянат Бэрліну, а ў 1966 годзе як чэмпіёны места яны кваліфікаваліся на ўдзел у дэбютны розыгрыш гандбольнай Бундэсьлігі.
[[Файл:Fuechse Berlin 01.jpg|значак|зьлева|Каманда ў 2012 годзе.]]
Клюб вылецеў пасьля першага сэзону Бундэсьлігі па травяным гандболе, заняўшы перадапошняе месца ў паўднёвым дывізіёне. Каманда спаборнічала ў Бэрлінскай рэгіянальнай лізе, але на нядоўгі час вярнулася ў эліту. Пасьля сэзону 1973 году Бундэсьліга па травяным гандболе была распушчаная. У 1974 і 1975 гадах бэрлінскі клюб браў удзел у чэмпіянаце ФРН, які цяпер ладзіўся ў фармаце плэй-оф. Аднак, хутка [[Нямецкая гандбольная фэдэрацыя]] перапыніла дзейнасьць і гэтага чэмпіянату. [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]] па гандболе ў памяшканьнях таксама ладзілася ў двух дывізіёнах, прычым бэрлінскія каманды спачатку былі замацаваныя да паўднёвым дывізіёнам. «Райнікендорф» у першыя два гады фінішавала ў сярэдзіне турнірнай табліцы і пазьбегла вылету толькі ў 1969 годзе. У 1971 годзе каманда ўсё ж такі не ўтрымалася, трапіўся ў Рэгіянальную паўночную лігу. З 1972 году клубы Заходняга Бэрліну спаборнічалі ў сваёй уласнай Рэгіянальнай лізе. У 1970-я гады каманда вагалася паміж Бундэсьлігай і другім дывізіёнам.
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5480.jpg|значак|зьлева|Гандбалісты «Фюксэ» сьвяткуюць узяцьцё Супэркубка Нямеччыны 2025 году.]]
У сэзоне 1981—1982 гадоў каманда, якая толькі што прабілася ў найвышэйшы дывізіён, адразу ж заняла трэці радок, кваліфікаваўшыся на эўракубкі. У наступныя гады іхняе разьвіцьцё пайшло долу. Аднак, стаўшы фіналістам кубка ў 1984 годзе, клуб здолеў у другі раз пазмагацца за месца ў Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў. Пасьля таго, як мэцэнат [[Вілі Бэндзка]], які быў галоўным чынам адказны за хуткі ўздым «Райнікендорфу», адмовіўся ад падтрымкі, пасьля чаго каманда неўзабаве вярнулася ў другі дывізіён. Фактычна да 2005 году клюб дзейнічаў як гандбольнае аддзел клюбу «Райнікендорф». У сэзоне 2005—2006 гадоў назва зьмянілася на «Фюксэ» з базаваньнем у [[Бэрлін]]е. Гэта было зробленае з мэтаю зрабіць клюб асноўным у Бэрліне, а ня толькі ў прадмесьці [[Райнікендорф]], падобна да футбольнае «[[Гэрта Бэрлін|Гэрты]]», хакейнага «[[Айсбэрэн Бэрлін|Айсбэрэну]]» ды баскетбольнае «[[Альба Бэрлін|Альбы]]». Таксама клюб пачаў ладзіць хатнія матчы на [[Арэна імя Макса Шмэлінга|пляцоўцы імя Макса Шмэлінга]]. Гэтыя захады сапраўды паспрыялі падвышэньню цікавасьці да гандболу ў Бэрліне. У 2007 годзе «Фюксэ» перамог у першынстве другой Бундэсьлігі і з тае пары выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|наймацнейшым дывізіёне]].
У сезоне 2010—2011 гадоў «Фуксэ» ўпершыню кваліфікаваўся ў [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]], заняўшы трэці радок у лізе і адразу ж дасягнуўшы Фіналу чатырох. У сэзоне 2011—2012 гадоў бэрлінцы зноў занялі трэцяе месца, зноў трапіўшы ў Лігу чэмпіёнаў. Затым у сэзоне 2012—2013 гадоў сталічныя гандбалісты фінішавалі на чацьвертым месцы, якое пасьля паразы ў адборачным раўндзе Лігі чэмпіёнаў супраць «Гамбургу» дазволіла ім трапіць у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Кубак ЭГФ]]. У 2014 годзе каманда здабыла Кубак Нямеччыны, то бок свой першы буйны трафэй, перамогшы ў фінале «[[Фленсбург-Гандэвіт]]» зь лікам 22:21<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.berlin.de/tickets/sport/fuechse/fotos/3437513-3649648.gallery.html?page=1|загаловак=Füchse Berlin gewinnen den DHB-Pokal|выдавецтва=berlin.de|дата публікацыі=13.10.2014}}</ref>. У 2015 годзе клюб узяў Кубка ЭГФ, што стала першым трафэем каманды ў гісторыі. У сэзоне 2015—2016 гадоў гулец каманды [[Петар Ненадзіч]] стаў найлепшым бамбардзірам лігі з 229 галамі. Яшчэ адзін спартовец бэрлінцаў, [[Ганс Ліндбэрг]], стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату ў сэзоне 2021—2022 гадоў, закінуўшы 242 мячы.
== Дасягненьні ==
[[Файл:2025-08-23 Handball Super Cup der Männer 2025 STP 5337.jpg|значак|Афіцыйны талісман клюбу лісянё на імя Фуксі.]]
'''Чэмпіянат Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2024)
* {{Бронзавы мэдаль}} (1982, 2011, 2012, 2018, 2022, 2023)
'''Кубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2014)
'''Супэркубак Нямеччыны''':
* {{Залаты мэдаль}} (2024, 2025)
* {{Срэбны мэдаль}} (2014)
'''[[Эўрапейская ліга ЭГФ]]''':
* {{Залаты мэдаль}} (2015, 2018, 2023)
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fuechse-berlin.de/ Афіцыйная бачына] {{ref-de}}
* {{Facebook|fuechseberlin}}
{{Гандбольная бундэсьліга}}
[[Катэгорыя:Нямецкія гандбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Спорт у Бэрліне]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1891 годзе]]
3pu5sn8a4nvou8uy5kttk809cf02hr9
Партызан Бялград (гандбольны клюб)
0
148686
2680418
2676571
2026-07-24T20:37:03Z
Dymitr
10914
дапаўненьне, [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]]
2680418
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Партызан
| поўная_назва = Гандбольны клюб «Партызан Бялград»
| кароткая_назва =
| мянушкі =
| выява = RK Partizan crest.png
| заснаваны = 1948
| зачынены =
| пляцоўка = {{Не перакладзена|Баніца (спартовы цэнтар)|Спартовы цэнтар «Баніца»|sr|СЦ Бањица}}, [[Бялград]]
| зьмяшчальнасьць = 3000
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Супэрліга чэмпіянату Сэрбіі па гандболе|Супэрліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 1 месца
| колер1 = black
| колер2 = white
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _samp1011t
| узор_вопраткі1 =
| узор_правай_рукі1 = _samp1011t
| узор_шортаў1 =
| левая_рука1 = 000000
| вопратка1 = 000000
| правая_рука1 = 000000
| шорты1 = 000000
| узор_левай_рукі2 = _thinblackborder
| узор_вопраткі2 =
| узор_правай_рукі2 = _thinblackborder
| узор_шортаў2 =
| левая_рука2 =
| вопратка2 =
| правая_рука2 =
| шорты2 =
| сайт = http://www.rkpartizan.rs/
| commons =
| абнаўленьне =
}}
'''«Партыза́н»''' ({{Мова-sr|Рукометни клуб Партизан / Rukometni klub Partizan}}) — [[Сэрбія|сэрбскі]] [[гандбольны клюб]] зь [[Бялград]]у. Выступае ў [[Супэрліга чэмпіянату Сэрбіі па гандболе|Сэрбскай гандбольнай супэрлізе]]. Хатнія матчы праводзіць на арэне «[[Баніца (спартовы цэнтар)|Баніца]]» зьмяшчальнасьцю ў 3000 чалавек.
Уваходзіць у склад спартовага клюбу [[Партызан (спартовае таварыства)|«Партызан»]].
== Мінуўшчына ==
Клюб быў заснаваны ў красавіку 1948 року. Першая каманда была сфармаваная з навучэнцаў першай і другой мужчынскіх гімназіяў. Спачатку выступаў у {{Не перакладзена|Гандбол на траве|вялікім гандболе|hr|Veliki rukomet}}. Першы матч быў згуляны супраць крагуевацкіх «Раднічкаў», а выніковы лік 22:2 у дэбютнай гульні быў на карысьць «Партызану». Першым капітанам каманды быў Богдан Янчыч.
Першую гульню ў [[Гандбол|малы гандбол]] клюб згуляў 7 студзеня 1957. 29 лістапада 1959 року клюб заваяваў свой першы трафэй — {{Не перакладзена|Кубак Югаславіі па гандболе|Кубак Югаславіі|sr|Куп Југославије у рукомету}}, прычым на той час «Партызан» выступаў у другой лізе. У фінале бялградцы перамаглі заграбскую «[[Младаст Заграб|Младаст]]». Фінальны лік сустрэчы быў 10:8, пры гэтым бялградзец Драган Мікі Стэванавіч адзначыўся шасьцю закінутымі мячамі. У сэзоне 1965—1966 рокаў «Партызан» паўтарыў гэты посьпех, ізноў выступаючы ў другой лізе. На гэты раз у фінале каманда перамаглі «Босну» з Сараева. Першая сустрэча скончылася зь лікам 14:9, а матч у адказ адбыўся 25 траўня у [[Кумравэц|Цітава-Кумраўцы]], скончыўшыся зь нічыйным лікам 11:11. Неўзабаве пасьля перамогі ў Кубку краіны Стэванавіч быў прызначаны сакратаром клюбу. Таксама ў той час за «Партызан» гуляў і футбольны брамнік [[Мілуцін Шошкіч]].
[[Файл:RK Radnički Kragujevac - RK Partizan (4).jpg|значак|зьлева|Матч «Партызану» супраць «Раднічкаў» у 2023 годзе.]]
У сэзоне 1970—1971 рокаў клюб вярнуўся ў першую лігу і трэцім разам стаў уладальнікам кубку краіны, то бок ізноў фактычна падчас свайго выступу ў другой лізе. Аднак пасьля бялградцы ня здолелі прыставацца да зьменаў у югаслаўскім гандболе і 17 рокаў правялі ў ніжэйшым дывізіёне. Аднойчы дайшлі да фіналу Кубку Югаславіі, дзе саступілі ў дадатковы час «[[Црвена Зьвезда Бялград (гандбольны клюб)|Црвене Зьвезьдзе]]» зь лікам 22:24. У 1991 року «Партызан» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён. У гэтае дзесяцігодзьдзе клюб сабраў калекцыю ўсіх трафэяў Югаславіі і Сэрбіі й Чарнагорыі. У 1993 упершыню заваяваў чэмпіёнскі тытул, перамогшы ў фінале плэй-офу «Црвену Зьвезду». Цягам 1990-х і пачатку 2000-х гадоў клюб быў сталым удзельнікам эўрапейскіх турніраў.[1]
Пасьля 2004 року клюб перажыў час арганізацыйных і фінансавых цяжкасьцей. Не зважаючы на тое, што «Партызан» заставаўся канкурэнтаздольным у гэты пэрыяд і нават браў нацыянальныя кубкі, бесьперапыннасьці ў заваёве тытулаў чэмпіёна краіны не было. У 2007 року «Партызан» выйграў першы [[Кубак Сэрбіі па гандболе|Кубак Сэрбіі]]. Фінал тады быў зарганізаваны ў [[Крагуевац|Крагуеўцы]], а супернікам сталічнай каманды быў клюб «[[Югавіч Кач|Югавіч]]». Гэты ж посьпех паўтарыўся праз год. У гэты час адбываліся частыя зьмены ў складзе каманды і кіраўніцтве клюбу, што таксама адбілася на выніках. «Партызан» агулам фінішаваў у верхняй палове турнірнай табліцы, але бракам значных эўрапейскіх посьпехаў. Зрэшты, клюб працягваў адыгрываць важную ролю ў разьвіцьці маладых гульцоў.
== Дасягненьні ==
=== Нацыянальныя спаборніцтвы ===
* [[Супэрліга Сэрбіі па гандболе|Чэмпіянат Сэрбіі]]:
** '''Чэмпіёны (11)''': 1993, 1994, 1995, 1999, 2002, 2003, 2009, 2011, 2012, 2025, 2026
** '''Віцэ-чэмпіёны (8)''': 1992, 1996, 2004, 2007, 2013, 2021, 2022, 2023
* Кубак Сэрбіі:
** '''Уладальнікі (13)''': 1959, 1966, 1971, 1993, 1994, 1998, 2001, 2007, 2008, 2012, 2013, 2024, 2026
** '''Фіналісты (5)''': 2003, 2004, 2006, 2009, 2025
* Супэркубак Сэрбіі:
** '''Уладальнікі (4)''': 2009, 2011, 2012, 2025
** '''Фіналісты (2)''': 2013, 2024
=== Міжнародныя спаборніцтвы ===
* [[Кубак уладальнікаў кубкаў ЭГФ]]:
** '''Паўфіналіст (2)''': 1998/99, 2001/02
* [[Кубак выкліку ЭГФ]]:
** '''Паўфіналіст (1)''': 2010/11
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.rkpartizan.rs/ Афіцыйная бачына] {{ref-sr}}
* [https://web.archive.org/web/20121108073636/http://www.srbijasport.net/klub/404/rez Статыстыка ў чэмпіянаце Сэрбіі]
* [https://web.archive.org/web/20121205230914/http://www.srls.rs/srls/tim.php?idt=3 Профіль у гандбольнай лізе Сэрбіі]
* [http://www.ehfcl.com/men/2012-13/clubs/1864/RK+Partizan Профіль] у [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лізе чэмпіёнаў ЭГФ]]
* [http://www.eurohandball.com/ec/cl/men/2012-13/clubs/001864/RK+Partizan Профіль] на бачыне [[ЭГФ|Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі]]
* [https://www.facebook.com/pages/Rukometni-klub-Partizan-zvanicna-strana/164648987043405 Партызан Бялград] у [[Facebook]]
'''''Фан-клюбы:'''''
* [https://web.archive.org/web/20011106234023/http://www.juznifront.com/ JuzniFront]
* [http://www.izaberipartizan.com IzaberiPartizan]
* [http://www.partizan.net Partizan]
{{Чэмпіянат Сэрбіі па гандболе}}
{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}
[[Катэгорыя:Сэрбскія гандбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Спорт у Бялградзе]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1948 годзе]]
0o3q0t7qrmidxwpca8po65bqu2yuxk1
2680419
2680418
2026-07-24T20:39:41Z
Dymitr
10914
стыль, выпраўленьне спасылак
2680419
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Партызан
| поўная_назва = Гандбольны клюб «Партызан Бялград»
| кароткая_назва =
| мянушкі =
| выява = RK Partizan crest.png
| заснаваны = 1948
| зачынены =
| пляцоўка = {{Не перакладзена|Баніца (спартовы цэнтар)|Спартовы цэнтар «Баніца»|sr|СЦ Бањица}}, [[Бялград]]
| зьмяшчальнасьць = 3000
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Супэрліга чэмпіянату Сэрбіі па гандболе|Супэрліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 1 месца
| колер1 = black
| колер2 = white
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _samp1011t
| узор_вопраткі1 =
| узор_правай_рукі1 = _samp1011t
| узор_шортаў1 =
| левая_рука1 = 000000
| вопратка1 = 000000
| правая_рука1 = 000000
| шорты1 = 000000
| узор_левай_рукі2 = _thinblackborder
| узор_вопраткі2 =
| узор_правай_рукі2 = _thinblackborder
| узор_шортаў2 =
| левая_рука2 =
| вопратка2 =
| правая_рука2 =
| шорты2 =
| сайт = http://www.rkpartizan.rs/
| commons =
| абнаўленьне =
}}
'''«Партыза́н»''' ({{Мова-sr|Рукометни клуб Партизан / Rukometni klub Partizan}}) — [[Сэрбія|сэрбскі]] [[гандбольны клюб]] зь [[Бялград]]у. Выступае ў [[Супэрліга чэмпіянату Сэрбіі па гандболе|Сэрбскай гандбольнай супэрлізе]]. Хатнія матчы праводзіць на арэне «[[Баніца (спартовы цэнтар)|Баніца]]» зьмяшчальнасьцю ў 3000 чалавек.
Уваходзіць у склад спартовага клюбу [[Партызан (спартовае таварыства)|«Партызан»]].
== Мінуўшчына ==
Клюб быў заснаваны ў красавіку 1948 року. Першая каманда была сфармаваная з навучэнцаў першай і другой мужчынскіх гімназіяў. Спачатку выступаў у {{Не перакладзена|Гандбол на траве|вялікім гандболе|hr|Veliki rukomet}}. Першы матч быў згуляны супраць крагуевацкіх «Раднічкаў», а выніковы лік 22:2 у дэбютнай гульні быў на карысьць «Партызану». Першым капітанам каманды быў Богдан Янчыч.
Першую гульню ў [[Гандбол|малы гандбол]] клюб згуляў 7 студзеня 1957. 29 лістапада 1959 року клюб заваяваў свой першы трафэй — {{Не перакладзена|Кубак Югаславіі па гандболе|Кубак Югаславіі|sr|Куп Југославије у рукомету}}, прычым на той час «Партызан» выступаў у другой лізе. У фінале бялградцы перамаглі заграбскую «[[Младаст Заграб|Младаст]]». Фінальны лік сустрэчы быў 10:8, пры гэтым бялградзец Драган Мікі Стэванавіч адзначыўся шасьцю закінутымі мячамі. У сэзоне 1965—1966 рокаў «Партызан» паўтарыў гэты посьпех, ізноў выступаючы ў другой лізе. На гэты раз у фінале каманда перамаглі «Босну» з Сараева. Першая сустрэча скончылася зь лікам 14:9, а матч у адказ адбыўся 25 траўня у [[Кумравэц|Цітава-Кумраўцы]], скончыўшыся зь нічыйным лікам 11:11. Неўзабаве пасьля перамогі ў Кубку краіны Стэванавіч быў прызначаны сакратаром клюбу. Таксама ў той час за «Партызан» гуляў і футбольны брамнік [[Мілуцін Шошкіч]].
[[Файл:RK Radnički Kragujevac - RK Partizan (4).jpg|значак|зьлева|Матч «Партызану» супраць «Раднічкаў» у 2023 годзе.]]
У сэзоне 1970—1971 рокаў клюб вярнуўся ў першую лігу і трэцім разам стаў уладальнікам кубку краіны, то бок ізноў фактычна падчас свайго выступу ў другой лізе. Аднак пасьля бялградцы ня здолелі прыставацца да зьменаў у югаслаўскім гандболе і 17 рокаў правялі ў ніжэйшым дывізіёне. Аднойчы дайшлі да фіналу Кубку Югаславіі, дзе саступілі ў дадатковы час «[[Црвена Зьвезда Бялград (гандбольны клюб)|Црвене Зьвезьдзе]]» зь лікам 22:24. У 1991 року «Партызан» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён. У гэтае дзесяцігодзьдзе клюб сабраў калекцыю ўсіх трафэяў Югаславіі і Сэрбіі й Чарнагорыі. У 1993 упершыню заваяваў чэмпіёнскі тытул, перамогшы ў фінале плэй-офу «Црвену Зьвезду». Цягам 1990-х і пачатку 2000-х гадоў клюб быў сталым удзельнікам эўрапейскіх турніраў<ref>{{спасылка|спасылка=https://litteramagazin.com/jezicke-greske/|загаловак=Da li pravite ove greške u srpskom jeziku?|выдавецтва=Littera Magazin|дата публікацыі=16.05.2019}}</ref>.
Пасьля 2004 року клюб перажыў час арганізацыйных і фінансавых цяжкасьцей. Не зважаючы на тое, што «Партызан» заставаўся канкурэнтаздольным у гэты пэрыяд і нават браў нацыянальныя кубкі, бесьперапыннасьці ў заваёве тытулаў чэмпіёна краіны не было. У 2007 року «Партызан» выйграў першы [[Кубак Сэрбіі па гандболе|Кубак Сэрбіі]]. Фінал тады быў зарганізаваны ў [[Крагуевац|Крагуеўцы]], а супернікам сталічнай каманды быў клюб «[[Югавіч Кач|Югавіч]]». Гэты ж посьпех паўтарыўся праз год. У гэты час адбываліся частыя зьмены ў складзе каманды і кіраўніцтве клюбу, што таксама адбілася на выніках. «Партызан» агулам фінішаваў у верхняй палове турнірнай табліцы, але бракам значных эўрапейскіх посьпехаў. Зрэшты, клюб працягваў адыгрываць важную ролю ў разьвіцьці маладых гульцоў.
== Дасягненьні ==
=== Нацыянальныя спаборніцтвы ===
* [[Супэрліга Сэрбіі па гандболе|Чэмпіянат Сэрбіі]]:
** '''Чэмпіёны (11)''': 1993, 1994, 1995, 1999, 2002, 2003, 2009, 2011, 2012, 2025, 2026
** '''Віцэ-чэмпіёны (8)''': 1992, 1996, 2004, 2007, 2013, 2021, 2022, 2023
* Кубак Сэрбіі:
** '''Уладальнікі (13)''': 1959, 1966, 1971, 1993, 1994, 1998, 2001, 2007, 2008, 2012, 2013, 2024, 2026
** '''Фіналісты (5)''': 2003, 2004, 2006, 2009, 2025
* Супэркубак Сэрбіі:
** '''Уладальнікі (4)''': 2009, 2011, 2012, 2025
** '''Фіналісты (2)''': 2013, 2024
=== Міжнародныя спаборніцтвы ===
* [[Кубак уладальнікаў кубкаў ЭГФ]]:
** '''Паўфіналіст (2)''': 1998/99, 2001/02
* [[Кубак выкліку ЭГФ]]:
** '''Паўфіналіст (1)''': 2010/11
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.rkpartizan.rs/ Афіцыйная бачына] {{ref-sr}}
* [https://web.archive.org/web/20121108073636/http://www.srbijasport.net/klub/404/rez Статыстыка ў чэмпіянаце Сэрбіі]
* [https://web.archive.org/web/20121205230914/http://www.srls.rs/srls/tim.php?idt=3 Профіль у гандбольнай лізе Сэрбіі]
* [http://www.ehfcl.com/men/2012-13/clubs/1864/RK+Partizan Профіль] у [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лізе чэмпіёнаў ЭГФ]]
* [http://www.eurohandball.com/ec/cl/men/2012-13/clubs/001864/RK+Partizan Профіль] на бачыне [[Эўрапейская гандбольная фэдэрацыя|Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі]]
* [https://www.facebook.com/pages/Rukometni-klub-Partizan-zvanicna-strana/164648987043405 Партызан Бялград] у [[Facebook]]
{{Чэмпіянат Сэрбіі па гандболе}}
{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}
[[Катэгорыя:Сэрбскія гандбольныя клюбы]]
[[Катэгорыя:Спорт у Бялградзе]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1948 годзе]]
83zclfiknhro2z97g2zkdeuk70o73mx
Кіль (гандбольны клюб)
0
151805
2680383
2680272
2026-07-24T19:30:02Z
Dymitr
10914
стыль
2680383
wikitext
text/x-wiki
{{Гандбольны клюб
| назва = Кіль
| поўная_назва = Turnverein Hassee-Winterbek Kiel
| кароткая_назва =
| мянушкі = ''зебры''
| выява = THW-Kiel Logo schwarz.svg
| заснаваны = 1904
| зачынены =
| пляцоўка = [[Шпаркасэн-Арэна]]
| зьмяшчальнасьць = 10 250
| кіраўнік =
| трэнэр =
| чэмпіянат = [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьліга]]
| сэзон = 2025—2026
| становішча = 6 месца
| колер1 = white
| колер2 = black
| колер3 =
| узор_левай_рукі1 = _derbyc1011h
| узор_вопраткі1 = _thwkiel1112h
| узор_правай_рукі1 = _derbyc1011h
| узор_шортаў1 = _black stripes adidas
| левая_рука1 = ffffff
| вопратка1 = ffffffffffff
| правая_рука1 = ffffff
| шорты1 = ffffff
| узор_левай_рукі2 = _cesena1011a
| узор_вопраткі2 = _thwkiel1112a
| узор_правай_рукі2 = _cesena1011a
| узор_шортаў2 = _adidaswhite2011
| левая_рука2 = ffffff
| вопратка2 = 000000
| правая_рука2 = ffffff
| шорты2 = 000000
| сайт = http://www.thw-provinzial.de/
| commons =
| абнаўленьне =
}}
{{Іншыя значэньні}}
'''«Кіль»''' ({{Мова-de|THW Kiel}}) — [[Нямеччына|нямецкі]] [[гандбол]]ьны клюб з [[Кіль|Кілю]]. Выступае ў [[Гандбольная бундэсьліга|нямецкай бундэсьлізе]], 23-разовы чэмпіён краіны, лідэр па колькасьці тытулаў. Найбольш пасьпяховымі для клюбу сталі 2007 і 2012 рокі, калі «Кіль» дабіваўся трайнога посьпеху: перамогі ў нацыянальным чэмпіянаце, [[Кубак Нямеччыны па гандболе|кубку]] і [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лізе чэмпіёнаў]]. Да таго ж у 2012 «Кіль» выйграў абсалютна ва ўсіх матчах чэмпіянату, стаўшыся першым падобным нямецкім топ-клюбам, які дабіўся падобнага посьпеху.
== Гісторыя ==
[[Файл:Handballspiel THW Kiel gegen Viktoria Hamburg in der Endrunde um die Deutsche Meisterschaft, 15-10 (Kiel 78.403).jpg|значак|зьлева|Матч «Кілю» супраць гамбурскай «Вікторыі» па травяным гандболе.]]
Клюб быў заснаваны 4 лютага 1904 году як гімнастычнае таварыства<ref name="Bädecker" >{{спасылка|спасылка=https://www.kiel-magazin.de/artikel/thw-kiel-turnverein-hassee-winterbek|загаловак=Die Geburtsstunde des Handballs beim THW (1923-1945)|выдавецтва=Kiel Magazin|дата публікацыі=29.08.2025}}</ref>. Спачатку гэта быў выключна мужчынскі клюб, але з 1907 году да ягоных шэрагаў далучыліся і жанчыны. Пасьля таго, як пэтыцыя моладзі аб стварэньні футбольнага аддзяленьня ў складзе таварыства не была ўхваленая на сходзе сябраў клюбу ў 1923 годзе, яны пачалі шукаць альтэрнатывы і неўзабаве пачалі гуляць у [[гандбол]]. Паколькі клюбу бракавала ўласнай спартовай пляцоўкі, спачатку ён мог гуляць толькі ў гасьцях{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|11—12}}. Гандбольнае аддзяленьне хутка расло паводле колькасьці сябраў, у выніку «Кіль» займеў найбуйнейшае гандбольнае аддзяленьне ва ўсёй Паўночнай Нямеччыне{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|23—24}}.
Першапачаткова каманда засяроджвалася на гандболе ў полі, толькі пазьней перайшоўшы да гандболу ў залі<ref name=Bädecker />. У сваім спартовым разьвіцьці «Кіль» спачатку пацярпеў дзьве няўдачы. Па-першае, клюб пакінулі шмат маладых гульцоў, што запатрабавала амаль поўнай перабудовы моладзевай сэкцыі. Па-другое, мужчынская каманда не была дапушчаная да створанай гандбольнай Гаўлігі-Нордмарк. Аднак мужчынская каманда здолела прабіцца ў найвышэйшы дывізіён ужо ў 1934 годзе{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|27—32}}. Праз рэструктурызацыю клюбу, якую ачоліў, у прыватнасьці, Фрыц Вэстгайдэр, хутка адбыўся спартовы ўзыход «Кілю». Усяго празь некалькі месяцаў па заканчэньні вайны каманды «Кілю» зноў гулялі таварыскія матчы. Цягам першых двух пасьляваенных гадоў гандбольны дывізіён перажыў чарговы ўсплёск колькасьці сябраў, таму да 1947 году клюб ужо меў найбольшую колькасьць гандбольных камандаў у зонах акупацыі заходніх хаўрусьнікаў [[Антыгітлераўская кааліцыя|антыгітлераўскай кааліцыі]]{{Зноска|Eggers|2008|Eggers|52}}.
[[Файл:Handballmannschaft vom Turnverein Hassee-Winterbek (THW) (Kiel 78.045).jpg|значак|зьлева|Каманда 1967 году.]]
Адкрыцьцё Остзээгале ў Кіле ў 1951 годзе дало ключавую пляцоўку для гульні ў залі і істотна павялічыла папулярнасьць гандболу ў рэгіёне. Не зважаючы на тое, што каманда з Кілю штогод з 1954 па 1957 гады была пераможцам чэмпіянату Паўночнай Нямеччыны, апярэджваючы сваіх супернікаў, і таму ўважалася за фаварыта на тытул, але не змагла кваліфікавацца ў фінал розыгрышах. «Кіль» заваяваў свой першы нацыянальны тытул у розыгрышы ў залі ў 1957 годзе<ref name=Bädecker />. У 1960 годзе «Кіль» заняў другі радок у чэмпіянаце, а затым у 1962 і 1963 гадах выйграў свой другі і трэці чэмпіянат Нямеччыны ў памяшканьні адпаведна. З утварэньнем адзінай [[Гандбольная бундэсьліга|Бундэсьлігі]], каманда першы час змагалася за выжываньне, але ў 1980-я гады клюб ужо замацаваўся ў верхняй траціне турнірнай табліцы.
[[Файл:THW Kiel Final Four 2012.JPG|значак|«Кіль» сьвяткуе перамогу ў Лізе чэмпіёнаў 2011—2012 гадоў.]]
У 1990 годзе кіраўнік каманды [[Гайнц Якабсэн]] ажыцьцявіў, бадай, самы важны трансфэр у гісторыі клюбу, бо 26-гадовы чэмпіён сьвету, а пазьней і найлепшы гандбаліст сьвету швэд [[Магнус Вісьляндэр]] далучыўся да кільцаў з швэдзкага «[[Рэдбэргсьлідс Гётэборг|Рэдбэргсьлідсу]]». Зь ім «Кіль» дакрочыў да плэй-оф сэзону 1990—1991 гадоў, але ў фінале зазнаў паразу ад «[[Гумэрсбах (гандбольны клюб)|Гумэрсбаху]]». У наступным сэзоне 1991—1992 гадоў пазыцыі флянгавых нападнікаў занялі [[Мартын Шміт]] і [[Крыстыян Шэфлер]], якія абодва заставаліся ў клюбе ажно да 2003 году. У 1992 годзе прафэсійная гандбольная каманда стала незалежнай юрыдычнай адзінкай<ref>{{спасылка|спасылка=https://archiv.thw-handball.de/thw/04020411.htm|загаловак=Gestreift! 100 Jahre THW|выдавецтва=THW Kiel Archiv|дата публікацыі=04.02.2004}}</ref>. У 1993 годзе галоўным трэнэрам каманды быў прызначаны [[Звонімір Сэрдарушыч]]. Пад ягоным кіраўніцтвам «Кіль» ператварыўся ў найбольш пасьпяховую гандбольную каманду краіны. За час працы Сэрдарушыча ў клюбе «Кіль» узяў адзінаццаць тытулаў чэмпіяна Нямеччыны. Найбольш значным момантам стаў сэзон 2007 году, у якім «Кіль» адзначыў гістарычны трэбл, выйграўшы [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Лігу чэмпіёнаў]], Кубак Нямеччыны і чэмпіянат Нямеччыны. 26 чэрвеня 2008 году «Кіль» і Сэрдарушыч аб’явілі аб разыходжаньні. У лютым 2009 году супраць «Кілю» і Сэрдарушыча былі высунутыя сур’ёзныя абвінавачванні. Гэтак, трэнэр і кіраўнік клюбу [[Увэ Швэнкер]] былі абвінавачаныя ў подкупе судзьдзяў як мінімум у дзесяці матчах, у тым ліку ў фінале Лігі чэмпіёнаў 2007 году. «Кіль» адкідваў абвінавачваньні, якія перадусім высоўваліся кіраўніцтвам «[[Райн-Нэкар Лёвэн Мангайм|Райн-Нэкар Лёвэнам]]»<ref>[https://www.spiegel.de/sport/sonst/manipulationsvorwuerfe-im-handball-kiel-soll-bei-mindestens-zehn-spielen-bestochen-haben-a-611876.html Kiel soll bei mindestens zehn Spielen bestochen haben]. Der Spiegel.</ref>. 26 студзеня 2012 году Сэрдарушыч і Швэнкер былі апраўданыя Кільскім рэгіянальным судом<ref>[https://www.faz.net/aktuell/sport/mehr-sport/kieler-handballprozess-zwei-freisprueche-und-viele-offene-fragen-11625152.html Kieler Handballprozess: Zwei Freisprüche und viele offene Fragen]. FAZ.</ref>.
У 2008 годзе пасаду галоўнага трэнэра быў прызначаны [[Альфрэд Гісьлясан]]. У тым сэзоне «Кіль» стаў чэмпіёнам Нямеччыны, усталяваўшы новы рэкорд, бо страціў цягам сэзону ўсяго тры пункты. У Лізе чэмпіёнаў клюб перамог ува ўсіх шасьці матчаў першага групавога этапу. «Кіль» таксама траюмфаваў у другім групавым этапе, апярэдзіўшы «[[Сьюдад-Рэал (гандбольны клюб)|Сьюдад-Рэал]]» і «[[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёну]]». У чвэрцьфінале нямецкі клюб выбіў харвацкі «[[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]», а ў паўфінале выгуляў «Райн-Нэкар Лёвэн». У фінале «Кіль» перагуляў «Сьюдад-Рэал» у першым матчы, але зазнаў цяжкую паразу ў матчы ў адказ, што дазволіла «Сьюдад-Рэалу» выйграць Лігу чэмпіёнаў. Клюб здолеў стаць пераможцам Лігі чэмпіёнаў у сэзоне 2009—2010 гадоў, выбіўшы ў паўфінале «Сьюдад-Рэал» і перагуляўшы ў фінале «Барсэлёне» зь лікам 36:34. У сэзоне 2011—2012 гадоў «Кіль» у восьмы раз узяў [[Кубак Нямеччыны па ганболе сярод мужчынаў|Кубак Нямеччыны]]. Каманда таксама зноў перамагла ў Лізе чэмпіёнаў, а выступ у Бундэсьлізе стаў самым пасьпяховым у гісторыі клюбу, бо «Кіль» сьвяткаваў перамогу ўва ўсіх сваіх матчах, стаўшы першай камандай у гісторыі гандбольнай Бундэсьлігі, якая завяршыла сэзон бяз страты пунктаў<ref>[https://www.kicker.de/news/handball/startseite/569948/artikel_68_0-der-thw-kiel-macht-sich-unsterblich.html 68:0! Der THW Kiel macht sich unsterblich]. Kicker.</ref><ref>[https://www.ndr.de/sport/handball/Kiels-Handballer-schaffen-die-perfekte-Saison-20112012,thwkiel481.html Kiels Handballer schaffen die perfekte Saison]. NDR.</ref>.
== Дасягненьні ==
[[Файл:THW Kiel 20112012 01.jpg|значак|«Кіль» у 2011 годзе.]]
* '''[[Гандбольная бундэсьліга|Чэмпіянат Нямеччыны]]:''' 23
** 1957, 1962, 1963, 1994, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000, 2002,
** 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015,
** 2020, 2021, 2023
* '''[[Кубак Нямеччыны па гандболе|Кубак Нямеччыны]]:''' 13
** 1998, 1999, 2000, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2017,
** 2019, 2022, 2025
* '''Супэркубак Нямеччыны:''' 13
** 1995, 1998, 2005, 2007, 2008, 2011, 2012, 2014, 2015, 2020
** 2021, 2022, 2023
* '''[[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]:''' 4
** [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2006—2007 гадоў|2007]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2009—2010 гадоў|2010]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2011—2012 гадоў|2012]], [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2019—2020 гадоў|2020]]
* '''Фіналісты Лігі чэмпіёнаў ЭГФ:''' 4
** 2000, 2008, 2009, 2014
* '''[[Кубак ЭГФ]]:''' 4
** 1998, 2002, 2004, 2019
* '''[[Супэркубак ЭГФ]]:''' 1
** 2007
* '''Фіналісты Супэркубку ЭГФ:''' 1
** 2004
* '''[[Супэркубак ІГФ]]:''' 1
** [[Супэркубак ІГФ 2011 году|2011]]
* '''Фіналісты Супэркубку ІГФ:''' 1
** [[Супэркубак ІГФ 2012 году|2012]], [[Супэркубак ІГФ 2019 году|2019]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Літаратура ==
{{Кніга
|аўтар = Eggers, Erik
|загаловак = Schwarz und Weiß: Die Geschichte des Rekordmeisters THW Kiel
|выданьне = 1-е выд
|месца = Bielefeld
|выдавецтва = Verlag Die Werkstatt GmbH
|год = 2008
|старонак = 320
|isbn = 978-3895336195
|ref = Eggers
}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.thw-provinzial.de/ Афіцыйная бачына]
* {{Facebook|thwhandball|ГК «Кіль»}}
{{Гандбольная бундэсьліга}}
{{Склад ГК «Кіль»}}
[[Катэгорыя:Кіль (гандбольны клюб)| ]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1904 годзе]]
tet8kuwotfvjpjojenvrauihv7klkhs
Тацьцяна Мархель
0
151983
2680370
2308530
2026-07-24T17:58:44Z
SergeiSEE
38150
2680370
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
|імя = Тацьцяна Мархель
|арыгінал імя =
|партрэт =
|апісаньне =
|род дзейнасьці = акторка, сьпявачка
|дата нараджэньня = {{Нарадзілася|19|1|1939|1}}
|месца нараджэньня =
|узнагароды = {{Блёк узнагародаў|{{Мэдаль Францішка Скарыны}}|{{Народны артыст Беларусі}}}}
|imdb_id =
}}
'''Тацьця́на Рыго́раўна Ма́рхель''' (нарадзілася 19 студзеня 1939 году, в. [[Шпакоўшчына (Менская вобласьць)|Шпакоўшчына]], [[Смалявіцкі раён]]) — савецкая, беларуская акторка тэатру і кіно, сьпявачка. Сябра Беларускага саюзу кінэматаграфістаў з 1984 году. [[Народны артыст Беларусі|Народная артыстка Рэспублікі Беларусь]] (2011).
== Жыцьцяпіс ==
У 1957—1959 гадах працавала мэдычнай сястрой у 6-й гарадзкой клінічнай бальніцы г. Менску. У 1959—1963 гадах вучылася ў [[Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут|Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце]]. Падчас вучобы сыграла ў спэктаклі «Егер» паводле [[Антон Чэхаў|А. Чэхава]] (пастаноўка В. Галіны).
У 1963—1966 гадах працавала ў [[Гарадзенскі абласны драматычны тэатар|Гарадзенскім абласным драматычным тэатры]]. З 1966 па 1967 год працавала ў Дзяржаўным тэатры для дзяцей і юнацтва Казахстану, г. [[Алматы]]. З 1967 па 1970 год працавала ў [[Магілёўскі драматычны тэатар|Магілёўскім драматычным тэатры]].
У 1970—1986 гадах працавала ў НАДТ імя Якуба Коласа ў Віцебску. У 1987—1993 гадах працавала ў Тэатры-студыі кінаактора. Іграла там ў спэктаклі «Дзіця зь Віфлеема», дзе ўвасобіла на сцэне выканаўцу народных песень, чытальніка-вядучага і абагулены вобраз беларускай сялянкі.
З 1993 году — у [[Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі|Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі]].
== Фільмаграфія ==
=== Кіно ===
# 1980 — [[Трэцяга не дадзена]] — ''Алімпа''
# 1981 — [[Кантрольная па спэцыяльнасьці]] — ''Леля''
# 1982 — [[Давай пажэнімся (фільм)|Давай пажэнімся]]
# 1982 — [[Асабістыя рахункі]]
# 1982 — [[Новая Зямля (фільм)|Новая Зямля]]
# 1984 — [[Радуніца (фільм)|Радуніца]]
# 1988 — [[Мене завуць Арлекіна]]
# 1990 — [[Маці ўрагану (фільм)|Маці ўрагану]]
# 1990 — [[Плач перапёлкі]] — ''Марфа''
# 1992 — [[Каапэратыў «Палітбюро», ці Будзе доўгім разьвітаньне]]
# 1992 — [[На цябе ўпаваю]] — ''Дырэктар дзіцдому''
# 1993 — [[Тутэйшыя (фільм, 1993)|Тутэйшыя]]
# 1994 — [[Эпілёг (фільм)|Эпілёг]]
# 1998 — [[Кветкі ад пераможцы]] — ''Бабка Юркі''
# 1999 — [[Рэйнджэр з атамнай зоны]]
# 2001 — [[Сьвежына з салютам]] — ''Сваха''
# 2003 — [[Анастасія Слуцкая (фільм)|Анастасія Слуцкая]] — ''Маланка''
# 2003 — [[Жанчыны ў гульні бяз правіл]] — ''Бабка Машы''
# 2005 — [[Глыбокая плынь]]
# 2005 — [[Бацькоўскі дом]] — ''Алеўціна''
# 2006 — [[Добрая вестка]]
# 2008 — [[Рыфмуецца з каханьнем]] — ''Соф’я Паўлаўна''
# 2008 — [[Застава Жыліна]] — ''Беларуска''
# 2008 — [[Пакуль мы жывыя]]
# 2010 — [[Гаданьне пры сьвечках]] — ''Аўдоцьця''
# 2010 — [[Жураў 2]] — ''Суседка''
# 2010 — [[Прытчы]] — — эпізод
# 2011 — [[Кроплі крыві на квітнеючым верасе]]
# 2011 — [[Пернікі з бульбы]] — Настасься Фёдараўна, бабуля Ягоркі
# 2011 — [[Немец (фільм)|Немец]] — эпізод
# 2011 — [[Неба паўсюль аднолькавае…]]
# 2011 — [[Лета ваўкоў]] — Тарасаўна
# 2011 — [[Жыло-было Каханьне]] — Раіса
# 2012 — Канапа для самотнага мужчыны — маці Віктара
# 2012 — Во саду ли, в огороде — Евдакія
# 2012 — Адналюбы — старая на вёсцы
# 2012 — Сэрца не камень — цёця Нюра
# 2012 — [[Паляваньне на гаўляйтэра]] — маці Марыі Архіпавай
# 2013 — [[Сьляды апосталаў]] — цёця Алеўціны
# 2013 — Парфюмэрша — эпізод
# 2013 — Трэцяя сусьветная
=== Сэрыялы ===
* 1999 — [[Каменская (тэлесэрыял)|Каменская]]
* 2002 — [[Закон (тэлесэрыял)|Закон]]
* 2005 — [[Дзеці Ванюхіна (тэлесэрыял)|Дзеці Ванюхіна]] — ''Бучкіна''
* 2009 — [[Суд (тэлесэрыял)|Суд]]
* 2010 — [[Капітан Гардзееў (тэлесэрыял)|Капітан Гардзееў]]
=== Спэктаклі ===
* «Экстранны выклік» Л. Мітрафанава (пастаноўка А. Брыльянтшчыкава) — Фрося.
* «Порт-Артур» І. Папова, паводле А. Сьцяпанава (пастаноўка А. Струніна) — Куін-Сан.
* «Сьнежная каралева» Я. Шварца (пастаноўка Т. Гагавай).
* «Разбуджанае сумленьне» В.Шаўрына (пастаноўка У. Алейніча).
* «Пятроўка, 38» паводле Ю. Сямёнава (пастаноўка А. Струніна) — Прастытутка.
* «Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна (пастаноўка А. Струніна) — Маша.
* «Замак Броўдзі» паводле А. Кроніна (пастаноўка М. Харошкі).
* «Мала сказаць — кахаю!» Л. Караічава (пастаноўка В. Валадарскага) — Ніна.
* «Гады навальнічныя» К. Губарэвіча (пастаноўка В. Валадарскага) — Мар’я.
* «Ягор Булычаў ды іншыя» М. Горкага (пастаноўка В. Валадарскага) — Глафіра.
* «Саламяны капялюшык» Э. Лабіша (пастаноўка В. Валадарскага) — Анаіс.
* «Амністыя» М. Матукоўскага (пастаноўка У. Забэлы) — Бажашуткава.
* «Саслужыўцы» Э. Брагінскага і Э. Разанава (пастаноўка Л. Кавалёва) — Вольга.
* «Доктар філазофіі» Б. Нушыча (пастаноўка С. Казіміроўскага) — Проціч.
* «Прыніжаныя і зьняважаныя» паводле Ф. Дастаеўскага (пастаноўка С. Казіміроўскага) — Ганна Андрэеўна Іхменьнева.
* «Званы Віцебска» У. Караткевіча (пастаноўка В. Мазынскага) — Маці.
* «Сымон-музыка» паводле [[Якуб Колас|Я. Коласа]] (пастаноўка В. Мазынскага) — Маці.
* «Разгром» паводле А. Фадзеева (пастаноўка В. Мазынскага).
* «Заставайцеся сонцам» А. Панаяна (пастаноўка С. Казіміроўскага) — Суседка.
* «Кастусь Каліноўскі» У. Караткевіча (пастаноўка В. Мазынскага) — Маці.
* «Не страляйце ў белых лебедзяў» паводле Б. Васільева (пастаноўка Б. Эрына) — Харошына.
* «Стары дом» А. Казанцава (пастаноўка В. Масьлюка) — Зінаіда Сямёнаўна.
* «Вясельле Крачынскага» А. Сухаво-Кабыліна (пастаноўка Б. Эрына) — Атуева.
* «Адпачынак пасьля раненьня» В. Кандрацьева (пастаноўка Г. Мушперта) — Салдатка.
* «Блытаныя сьцежкі» («На вастрыні») К. Крапівы (пастаноўка В. Мазынскага) — Зоя Антонаўна.
* «Вечар» А. Дударава (пастаноўка В. Мазынскага) — Ганна.
* «Радавыя» А. Дударава (пастаноўка В. Мазынскага) — Марыя.
* «Без віны вінаватыя» А. Астроўскага (пастаноўка Б. Эрына) — Кручыніна.
* «Рамэо і Джульета» В. Шэксьпіра (пастаноўка В. Мазынскага) — Лэдзі Капулеці.
* «Сабака з залатым зубам» У. Савуліча (пастаноўка Валерыя Раеўскага) — Кацярына Карпаўна.
* «Галава» І. Сідарука (пастаноўка Валерыя Мазынскага) — Бежанка.
* «Паваліўся нехта» У. Галубка і Л. Родзевіча (пастаноўка Валерыя Мазынскага) — Магрэта.
* «Пеўчыя» Г. Марчука (пастаноўка Мікалая Дзінава) — Жанчына з голасам.
* «Рычард» В. Шэксьпіра (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Герцагіня Ёрская.
* «Брат мой, Сымон» У. Рудава (пастаноўка Ўладзімера Рудава) — Пані Фохт.
* «Макбет» В. Шэксьпіра (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Вядзьмарка.
* «Шампань-скага!» паводле вадэвіляў А. Чэхава «Прапанова» і «Юбілей» (пастаноўка Андрэя Гузія; навэла «Юбілей») — Мярчуткіна Настасься Фёдараўна.
* «Узлёт Артура Ўі, які можна было спыніць» Б. Брэхта (пастаноўка Валерыя Мазынскага) — Ганстэр Эмануэле Гіры.
* «Дзіця з Батлеема» паводле «Новага Запавету» і беларускіх народных песень (сцэнар і пастаноўка Мікалая Пінігіна) — Сялянка.
* «Стомлены д’ябал» С. Кавалёва (пастаноўка Рыда Таліпава) — 1-я дзеўка.
* «Прынц Мамабук» А. Дударава (пастаноўка Валерыя Мазынскага) — Маруся.
* «Трыбунал» А. Макаёнка (пастаноўка Валерыя Анісенкі, рэжысэр Венедыкт Расстрыжэнкаў)- Паліна.
* «Вячэра» Я. Шабана (пастаноўка Ніны Піскаровай) — Васіліна.
* «Жанчыны Бергмана» М. Рудкоўскага (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Інгрыд.
* «П’емонцкі зьвер» А. Курэйчыка (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Урбена.
* «Кабала сьвятош» («Мальер») М. Булгакава (пастаноўкаВалерыя Анісенкі і Сяргея Кавальчыка) — Рэнэ.
* «Шлях у Царград» З. Косьціча (пастаноўка Сяргея Кавальчыка) — Пані, Наркацарыца.
* «Іванаў» А. Чэхава (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Аўдоцьця Назараўна.
* «Каласы пад сярпом тваім» паводле рамана [[Уладзімер Караткевіч|У. Караткевіча]] (пастаноўка Валерыя Анісенкі) — Тэкля.
* «Хто пакахае мадам?» А. Шурпіна (пастаноўка Венедыкта Расстрыжэнкава) — Мадам дэ Лату.
* «Чарнобыльская малітва» [[Сьвятлана Алексіевіч|С. Алексіевіч]] (пастаноўка Бруно Бусаголя, драматург і каардынатар праграмы — Вірджынія Сіманьек (Францыя), рэжысэр — Валеры Анісенка) — Жанчына.
* «Адвечная песьня» Я. Купалы (пастаноўка Сяргея Кавальчыка) — Маці, Зіма.
* «Белы анёл з чорнымі крыламі» Д. Балыка (пастаноўка Венедыкта Расстрыжэнкава) — Бабуля.
* «Тры Жызэли» А. Курэйчык — Жызэль асеньняя.
== Узнагароды ==
* 1978 — ганаровая грамата Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР
* 1984 — званьне «[[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь|Заслужаная артыстка БССР]]»
* 1994 — ляўрэат Міжнароднага конкурса радыёспэктакляў «Суздаль-94» у Суздалі.
* 1999 — узнагароджана Ганаровым знакам Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
* 2001 — на фэстывалі «Залаты Віцязь» (г. Тамбоў) атрымала прыз сымпатыяў гледачоў.
* 2004 — [[мэдаль Францыска Скарыны]]
* 2005 — прыз за найлепшую жаночую ролю на VII Міжнародным тэлевізійна-тэатральным фэстывалі «Гэты Дзень Перамогі…» (роля Паліны ў спэктаклі «Трыбунал» А.Макаёнка, г. Масква)
* 2011 — званьне «[[Народны артыст Беларусі|Народная артыстка Беларусі]]».
* 2012 — пераможца рэспубліканскага конкурсу «Жанчына году» ў намінацыі «Жанчына-легенда 2012»
* Прыз за найлепшую жаночую ролю ў спэктаклі «Жанчыны Бергмана»:
** на фэстывалі Нацыянальнай драматургіі ў Бабруйску (2001 г.);
** на фэстывалі «Славянскія тэатральныя сутрэчы» ў Бранску (2002 г.);
** на I Міжнародным тэатральным форуме «Залаты Віцязь» (г. Масква, 2003 г.);
** на Міжнародным фэстывалі «Тэатр. Чэхаў, Ялта» (г. Ялта, 2008 г.).
== Дадатковыя зьвесткі ==
* У 1989 годзе прымала ўдзел у запісе альбома рок-гурта «[[Уліс (гурт)|Уліс]]» «[[Краіна доўгай белай хмары]]».
* У спэктаклі «[[Чарнобыльская малітва]]» гучаць беларускія народныя песьні ў яе выкананьні, якія яна запісала ад сваёй маці Веры Кірылаўны<ref>[https://web.archive.org/web/20131022092113/http://rtbd.by/akceri/narodnaya-artistka-rb-marxel-taccyana-rigorayna.html Сайт тэатру беларускай драмтургіі]</ref>.
* Яе творчасьці прысьвечаны дакумэнтальныя фільмы: «І мацярынскі чуецца напеў» (1984), «Вось такі лёс» (1994)
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20111108040652/http://smaliavichy.by/2009/08/marxel-taccyana-rygora%d1%9ena/ Інтэрвію з Т. Мархель]
* [https://web.archive.org/web/20150220104047/http://www.nv-online.info/by/446/culture/76156/%D0%A2%D0%B0%D1%86%D1%86%D1%8F%D0%BD%D0%B0-%D0%9C%D0%90%D0%A0%D0%A5%D0%95%D0%9B%D0%AC-%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%BA%D1%96-%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%96-%D0%BD%D0%B5-%D0%B4%D0%B0%D0%B5.htm Інтэрвію з Т. Мархель], [[Народная Воля]]
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мархель, Таццяна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смалявіцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторкі]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
[[Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
rxiffahvzili45fejd8vok1rx8p6ys8
Ева Вежнавец
0
238657
2680514
2679704
2026-07-25T07:56:15Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне аўдыё
2680514
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьніца}}
'''Е́ва Вежнаве́ц''', сапр. '''Сьвятла́на Курс''', 9 студзеня 1972, в. [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]], [[Любанскі раён]] — 20 ліпеня 2026, [[Варшава]], [[Польшча]]<ref>[https://belsat.eu/94436239/svyatlana-kurs Памерла пісьменніца Святлана Курс]</ref>) — беларуская пісьменьніца, журналістка.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 9 студзеня 1972 году ў вёсцы [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]] [[Любанскі раён|Любанскага раёну]], дзе правяла дзяцінства. У маленстве шмат хварэла, перажыла [[Клінічная сьмерць|клінічную сьмерць]] і, паводле ўласных успамінаў, была выратавана мясцовымі вясковымі шаптухамі<ref name="tok_2021">{{cite web| url=https://nashaniva.com/281254 | title=«Нашы кліканні, што гэта фашызм, што будзе кепска, ніхто не слухаў». Гутарым з пісьменніцай Святланай Курс, пераможцай прэміі Гедройца | publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] | date=2021-12-03 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
У 1994 годзе скончыла [[філялягічны факультэт БДУ]]<ref name="КП">{{cite web| date=2021-11-26| url=https://news.zerkalo.io/cellar/6222.html?c | title=История женщины, вернувшейся с Запада в Беларусь. Рассказываем о лучшей книге года | publisher=[[Зеркало (інтэрнэт-выданне)|Zerkalo.io]] | accessdate=2023-11-29}}</ref>. Пасьля разьмеркавання працавала настаўніцай у роднай вёсцы і выхавацелькай у дзіцячым садку, але хутка сышла з сыстэмы адукацыі. У 1990-я гады далучылася да беларускага нацыянальнага руху, уступіла ў [[Беларускі народны фронт «Адраджэньне»|БНФ]], працавала стажорам на беларускім радыё. Актыўна ўдзельнічала ў жыцьці менскай творчай багемы таго часу, сябравала з многімі вядомымі дзеячамі культуры, сярод якіх [[Анатоль Сыс]], [[Міхал Анемпадыстаў]], [[Артур Клінаў]]<ref name="tok_2022">{{cite web| url=https://nashaniva.com/301454 | title=Як жыла, піла і тварыла менская багема ў 1990-х? Успамінае пісьменніца Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2022-10-22 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Галоўная рэдактарка часопіса [[Беларускі Хэльсынскіі камітэт|Беларускага Хэльсынскага камітэту]] «Чалавек» (1996—1999). У розныя гады друкавалася ў такіх выюаньнях, як «[[Наша Ніва]]», «[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]», «[[ARCHE Пачатак|ARCHE]]», «[[Наша гісторыя]]», «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]», арт-праекта «Партызан», [[Радыё Свабода|радыё «Свабода»]].
У 2006 годзе пераехала ў [[Польшча|Польшчу]] на працу ў «[[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Эўрарадыё]]», дзе адпрацавала 13 гадоў. Таксама супрацоўнічала з тэлеканалам [[Белсат]] да 2020 году. Жыла ў [[Варшава|Варшаве]]. Як перакладчыца супрацоўнічала з [[Тэатральны інстытут імя Зьбігнева Рашэўскага|Тэатральным інстытутам імя Зьбігнева Рашэўскага]] ў Варшаве (2019). Зьяўлялася дзяячкай, аўтаркай і перакладчыцай Таварыства маладых творцаў «Да Тэатра» ў Позьнані.
У 2020 годзе, падчас [[Пандэмія COVID-19|пандэміі каранавірусу]] і пасьля страты працы на радыё, пайшла працаваць сацыяльнай работніцай (апякункай) — даглядала старых і цяжкахворых палякаў. Паводле яе слоў, яна пайшла на гэты крок сьвядома, каб пераадолець уласны страх старасьці і сьмерці<ref>{{cite web| author=[[Ян Максімюк]]| date=2021-03-13| url=https://www.svaboda.org/a/31143720.html| title=Аповед зламанага чалавека. Размова пра новую кнігу Евы Вежнавец | publisher=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]] | accessdate=2023-12-01}}</ref><ref name="svaboda_2020">{{cite web| url=https://www.svaboda.org/a/30593918.html | title=«Я зразумела, што магу вымыць любую дупу». Пісьменьніца Сьвятлана Курс на час пандэміі пайшла працаваць сацработніцай | publisher=Радыё Свабода | date=2020-05-06 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
З-за грамадзкай актыўнасьці і пагрозы палітычнага перасьледу не магла вярнуцца ў Беларусь [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пасьля падзей 2020 году]]<ref name="lt_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/389077 | title=Святлана Курс: Я абсалютная песімістка, аднак жыццё ўсё падкідвае шчаслівыя фіналы | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-25 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У траўні 2025 году ў Сьвятланы Курс была дыягнаставана [[анкалёгія]] на позьняй стадыі. Фонд [[BYSOL]] абвясьціў тэрміновы збор сродкаў на лячэньне ў Нацыянальным анкалягічным цэнтры ў Варшаве: неабходная сума ў 10 тысяч эўра была сабрана беларусамі ўсяго за тры гадзіны<ref>{{cite web| url=https://reform.news/pisatelnice-svetlane-kurs-za-noch-sobrali-neobhodimuju-summu-na-lechenie | title=Писательнице Светлане Курс за 3 часа собрали необходимую сумму на лечение | publisher=Reform.news | date=2025-05-14 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Пісьменніца прайшла курсы хіміятэрапіі і змагалася з хваробай больш за год.
Памерла 20 ліпеня 2026 году ў [[Варшава|Варшаве]] ва ўзросьце 54 гадоў<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/400324 | title=Памерла Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2026-07-20 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Творчасьць ==
Творчы псэўданім «Ева Вежнавец» пісьменьніца стварыла, злучыўшы імя прамаці ўсіх жанчын з прозьвішчам свайго школьнага ваенрука<ref name="warsaw_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/385914 | title=«Мне страшэнна падабаюцца кепскія мужчыны». Святлана Курс распавяла, як пісала сваю першую кнігу | publisher=Наша Ніва | date=2026-01-17 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У першым нумары часопісу «Аrche» ў 1998 годзе было апублікавана яе першае апавяданьне «Мы два Хохлікі». Яго яна напісанае на просьбу тагачаснага рэдактара «[[Наша Ніва|Нашай Нівы]]» [[Андрэй Дынько|Андрэя Дынько]]. Была суаўтаркай зборніка практык тэатральных і вулічных хэпенінгаў «Свабода без цябе» (2003).
У 2008 годзе ў Кнігарні Нашай Нівы выйшаў зборнік апавяданьняў «Шлях дробнай сволачы»<ref>[https://naviny.media/rubrics/culture/2008/01/14/ic_news_117_283822 Вышел сборник рассказов Евы Вежнавец «Шлях дробнай сволачы»]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Белорусскіе Новості</ref>. У ім аўтарка вывела галерэю нетыповых жаночых вобразаў: моцных, трывалых гераінь, якія шукаюць сябе і спрабуюць выжыць у суровых рэаліях. Сама пісьменьніца пазьней ставілася да свайго дэбюту крытычна, называючы яго «грахамі юнацтва», поўнымі пафасу<ref name="warsaw_2026"/>.
У 2015 годзе ў Нашай Ніве апублікавала сваё апавяданьне «Параска і яе чорны бык», не пад псэўданімам, а пад сапраўдным прозьвішчам<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=151609 Святлана Курс, раней Ева Вежнавец, упершыню апублікавала апавяданне пад сваім імем], Наша Ніва, 20.06.2015</ref>.
У 2020 годзе Ева Вежнавец стала адной з дзвюх першых аўтарак выдавецкага праекта [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланы Алексіевіч]] «[[Пфляўмбаўм (выдавецтва)|Пфляўмбаўм]]», у межах якога выйшла аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]». Жанр твора акрэсьлены як «балотная казка». Галоўная гераіня — алькагалічка сярэдніх гадоў, якая даглядала чужых старых людзей на Захадзе і змушана едзе на пахаваньне сваёй бабулі-варажбіткі ў беларускую глуш, дзе паглыбляецца ў трагічную гісторыю свайго роду і краіны ў ХХ стагодзьдзі. Аўтарка адзначала, што кніга зьяўляецца своеасаблівым канспэктам жахлівага ХХ стагодзьдзя і на 20-40% складаецца з аўтабіяграфічнага матэрыялу<ref name="lt_2026"/>. Твор атрымаў шырокі розгалас і быў перакладзены на нямецкую, літоўскую і польскую мовы. У 2023 годзе нямецкі пераклад кнігі трапіў у шорт-ліст Міжнароднай літаратурнай прэміі Дома культур сьвету (Бэрлін)<ref>{{cite web| url=https://euroradio.fm/ru/kniga-evy-vezhnavec-pa-shto-idzesh-voucha-v-short-liste-mezhdunarodnoy-premii | title=Книга Евы Вежнавец "Па што ідзеш, воўча?" — в шорт-листе международной премии | publisher=[[Еўрарадыё]] | date=2023-08-17 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Для прозы Евы Вежнавец характэрны бязьлітасная шчырасьць, цікавасьць да «жыцьцёвага бруду і чарнаты», натуралізм, густы дыялектны калярыт, а таксама глыбокае асэнсаваньне гістарычных траўмаў беларускага народу.
У 2023 годзе Сьвятлана Курс уваходзіла ў склад журы [[Прэмія імя Ежы Гедройца|прэміі імя Ежы Гедройца]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/330458 | title=Святлана Курс: Пакуль леў ці конь жывыя, іх будуць лупіць з усіх бакоў | publisher=Наша Ніва | date=2023-11-19 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Грамадзянская пазыцыя ==
Сьвятлана Курс была пасьлядоўнай абаронцай незалежнасьці Беларусі і крытыкам [[Расеійскі імпэрыялізм|расейскага імпэрыялізму]]. Яна адкрыта называла расейскі культурны праект «няўдалым і фашысцкім», лічачы, што расейская мова і літаратура нясуць у сабе зарад зьнішчэння ўсяго нерасейскага. Праз гэта ў 2025 годзе ў яе адбылася завочная публічная палеміка з нобелеўскай ляўрэаткай [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланай Алексіевіч]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/382512 | title=Святлана Курс — Алексіевіч: За рускую мову і літаратуру мы ўсе мусім плаціць крывёю | publisher=Наша Ніва | date=2025-11-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
Рэгулярна пісала публіцыстычныя калёнкі. Пасьля пачатку [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|поўнамаштабнай вайны ва Ўкраіне]] ініцыявала зборы сродкаў для [[Беларускія добраахвотнікі ва Ўкраіне|беларускіх добраахвотнікаў]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/322859 | title=Святлана Курс прапанавала правесці яшчэ адзін марафон — для беларускіх ваяроў | publisher=Наша Ніва | date=2023-07-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Сьмела выказвалася пра цяжкія старонкі гісторыі, у тым ліку публічна расказвала пра свайго прадзеда-энкавэдыста, які адпраўляў сем’і на [[Салаўкі]] і за гэта быў пракляты аднавяскоўцамі<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/389247 | title=Смерць, траўма і хрумсткая капуста. Пра што гаварыла Святлана Курс на сустрэчы з беларусамі ў Вільні | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-28 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
== Бібліяграфія ==
* «[[Шлях дробнай сволачы]]» (Менск, «Логвінаў», 2008).
* «[[Па што ідзеш, воўча?]]» (Менск, «Пфляўмбаўм» / Цымбераў, 2020; «Пфляўмбаўм» / «Альфа кніга», 2022; Вільня, «Пфляўмбаўм», 2024).
=== Аўдыё кнігі ===
* {{Спасылка | аўтар = Ева Вежнавец. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 19 ліпеня 2022| url = https://www.youtube.com/watch?v=KkqDWsAFrn0| копія = | дата копіі = | загаловак = Па што ідзеш, воўча? / Аўдыёкніга| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Чытае [[Алена Зуй-Вайцяхоўска]]. }}
== Узнагароды ==
* [[2013]] — стыпендыятка літаратурнай рэзыдэнцыі Villa Aurora und Thomas Mann House, фінансаванай Міністэрствам замежных спраў і дзяржаўным упаўнаважаным па культуры [[Нямеччына|Фэдэратыўнай Рэспублікі Нямеччна]].
* [[2018]] — ляўрэатка Творчага конкурсу [[Беларуская асацыяцыя журналістаў|Беларускай асацыяцыі журналістаў]] «Вольнае слова».
* [[2021]] — уганаравана [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэміяй Ежы Гедройца]] за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове за аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]»<ref name="КП" />.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://knihi.com/Jeva_Vieznaviec/ Ева Вежнавец] на Беларускай Палічцы
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вежнавец, Ева}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія журналісткі]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Ежы Гедройца]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку]]
ksj1liv6vmhgieebzsjf3zij8mk66ev
2680515
2680514
2026-07-25T07:58:04Z
SergeiSEE
38150
2680515
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьніца}}
'''Е́ва Вежнаве́ц''', сапр. '''Сьвятла́на Курс''', 9 студзеня 1972, в. [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]], [[Любанскі раён]] — 20 ліпеня 2026, [[Варшава]], [[Польшча]]<ref>[https://belsat.eu/94436239/svyatlana-kurs Памерла пісьменніца Святлана Курс]</ref>) — беларуская пісьменьніца, журналістка.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 9 студзеня 1972 году ў вёсцы [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]] [[Любанскі раён|Любанскага раёну]], дзе правяла дзяцінства. У маленстве шмат хварэла, перажыла [[Клінічная сьмерць|клінічную сьмерць]] і, паводле ўласных успамінаў, была выратавана мясцовымі вясковымі шаптухамі<ref name="tok_2021">{{cite web| url=https://nashaniva.com/281254 | title=«Нашы кліканні, што гэта фашызм, што будзе кепска, ніхто не слухаў». Гутарым з пісьменніцай Святланай Курс, пераможцай прэміі Гедройца | publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] | date=2021-12-03 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
У 1994 годзе скончыла [[філялягічны факультэт БДУ]]<ref name="КП">{{cite web| date=2021-11-26| url=https://news.zerkalo.io/cellar/6222.html?c | title=История женщины, вернувшейся с Запада в Беларусь. Рассказываем о лучшей книге года | publisher=[[Зеркало (інтэрнэт-выданне)|Zerkalo.io]] | accessdate=2023-11-29}}</ref>. Пасьля разьмеркавання працавала настаўніцай у роднай вёсцы і выхавацелькай у дзіцячым садку, але хутка сышла з сыстэмы адукацыі. У 1990-я гады далучылася да беларускага нацыянальнага руху, уступіла ў [[Беларускі народны фронт «Адраджэньне»|БНФ]], працавала стажорам на беларускім радыё. Актыўна ўдзельнічала ў жыцьці менскай творчай багемы таго часу, сябравала з многімі вядомымі дзеячамі культуры, сярод якіх [[Анатоль Сыс]], [[Міхал Анемпадыстаў]], [[Артур Клінаў]]<ref name="tok_2022">{{cite web| url=https://nashaniva.com/301454 | title=Як жыла, піла і тварыла менская багема ў 1990-х? Успамінае пісьменніца Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2022-10-22 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Галоўная рэдактарка часопіса [[Беларускі Хэльсынскіі камітэт|Беларускага Хэльсынскага камітэту]] «Чалавек» (1996—1999). У розныя гады друкавалася ў такіх выюаньнях, як «[[Наша Ніва]]», «[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]», «[[ARCHE Пачатак|ARCHE]]», «[[Наша гісторыя]]», «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]», арт-праекта «Партызан», [[Радыё Свабода|радыё «Свабода»]].
У 2006 годзе пераехала ў [[Польшча|Польшчу]] на працу ў «[[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Эўрарадыё]]», дзе адпрацавала 13 гадоў. Таксама супрацоўнічала з тэлеканалам [[Белсат]] да 2020 году. Жыла ў [[Варшава|Варшаве]]. Як перакладчыца супрацоўнічала з [[Тэатральны інстытут імя Зьбігнева Рашэўскага|Тэатральным інстытутам імя Зьбігнева Рашэўскага]] ў Варшаве (2019). Зьяўлялася дзяячкай, аўтаркай і перакладчыцай Таварыства маладых творцаў «Да Тэатра» ў Позьнані.
У 2020 годзе, падчас [[Пандэмія COVID-19|пандэміі каранавірусу]] і пасьля страты працы на радыё, пайшла працаваць сацыяльнай работніцай (апякункай) — даглядала старых і цяжкахворых палякаў. Паводле яе слоў, яна пайшла на гэты крок сьвядома, каб пераадолець уласны страх старасьці і сьмерці<ref>{{cite web| author=[[Ян Максімюк]]| date=2021-03-13| url=https://www.svaboda.org/a/31143720.html| title=Аповед зламанага чалавека. Размова пра новую кнігу Евы Вежнавец | publisher=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]] | accessdate=2023-12-01}}</ref><ref name="svaboda_2020">{{cite web| url=https://www.svaboda.org/a/30593918.html | title=«Я зразумела, што магу вымыць любую дупу». Пісьменьніца Сьвятлана Курс на час пандэміі пайшла працаваць сацработніцай | publisher=Радыё Свабода | date=2020-05-06 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
З-за грамадзкай актыўнасьці і пагрозы палітычнага перасьледу не магла вярнуцца ў Беларусь [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пасьля падзей 2020 году]]<ref name="lt_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/389077 | title=Святлана Курс: Я абсалютная песімістка, аднак жыццё ўсё падкідвае шчаслівыя фіналы | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-25 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У траўні 2025 году ў Сьвятланы Курс была дыягнаставана [[анкалёгія]] на позьняй стадыі. Фонд [[BYSOL]] абвясьціў тэрміновы збор сродкаў на лячэньне ў Нацыянальным анкалягічным цэнтры ў Варшаве: неабходная сума ў 10 тысяч эўра была сабрана беларусамі ўсяго за тры гадзіны<ref>{{cite web| url=https://reform.news/pisatelnice-svetlane-kurs-za-noch-sobrali-neobhodimuju-summu-na-lechenie | title=Писательнице Светлане Курс за 3 часа собрали необходимую сумму на лечение | publisher=Reform.news | date=2025-05-14 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Пісьменніца прайшла курсы хіміятэрапіі і змагалася з хваробай больш за год.
Памерла 20 ліпеня 2026 году ў [[Варшава|Варшаве]] ва ўзросьце 54 гадоў<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/400324 | title=Памерла Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2026-07-20 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Творчасьць ==
Творчы псэўданім «Ева Вежнавец» пісьменьніца стварыла, злучыўшы імя прамаці ўсіх жанчын з прозьвішчам свайго школьнага ваенрука<ref name="warsaw_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/385914 | title=«Мне страшэнна падабаюцца кепскія мужчыны». Святлана Курс распавяла, як пісала сваю першую кнігу | publisher=Наша Ніва | date=2026-01-17 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У першым нумары часопісу «Аrche» ў 1998 годзе было апублікавана яе першае апавяданьне «Мы два Хохлікі». Яго яна напісанае на просьбу тагачаснага рэдактара «[[Наша Ніва|Нашай Нівы]]» [[Андрэй Дынько|Андрэя Дынько]]. Была суаўтаркай зборніка практык тэатральных і вулічных хэпенінгаў «Свабода без цябе» (2003).
У 2008 годзе ў Кнігарні Нашай Нівы выйшаў зборнік апавяданьняў «Шлях дробнай сволачы»<ref>[https://naviny.media/rubrics/culture/2008/01/14/ic_news_117_283822 Вышел сборник рассказов Евы Вежнавец «Шлях дробнай сволачы»]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Белорусскіе Новості</ref>. У ім аўтарка вывела галерэю нетыповых жаночых вобразаў: моцных, трывалых гераінь, якія шукаюць сябе і спрабуюць выжыць у суровых рэаліях. Сама пісьменьніца пазьней ставілася да свайго дэбюту крытычна, называючы яго «грахамі юнацтва», поўнымі пафасу<ref name="warsaw_2026"/>.
У 2015 годзе ў Нашай Ніве апублікавала сваё апавяданьне «Параска і яе чорны бык», не пад псэўданімам, а пад сапраўдным прозьвішчам<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=151609 Святлана Курс, раней Ева Вежнавец, упершыню апублікавала апавяданне пад сваім імем], Наша Ніва, 20.06.2015</ref>.
У 2020 годзе Ева Вежнавец стала адной з дзвюх першых аўтарак выдавецкага праекта [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланы Алексіевіч]] «[[Пфляўмбаўм (выдавецтва)|Пфляўмбаўм]]», у межах якога выйшла аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]». Жанр твора акрэсьлены як «балотная казка». Галоўная гераіня — алькагалічка сярэдніх гадоў, якая даглядала чужых старых людзей на Захадзе і змушана едзе на пахаваньне сваёй бабулі-варажбіткі ў беларускую глуш, дзе паглыбляецца ў трагічную гісторыю свайго роду і краіны ў ХХ стагодзьдзі. Аўтарка адзначала, што кніга зьяўляецца своеасаблівым канспэктам жахлівага ХХ стагодзьдзя і на 20-40% складаецца з аўтабіяграфічнага матэрыялу<ref name="lt_2026"/>. Твор атрымаў шырокі розгалас і быў перакладзены на нямецкую, літоўскую і польскую мовы. У 2023 годзе нямецкі пераклад кнігі трапіў у шорт-ліст Міжнароднай літаратурнай прэміі Дома культур сьвету (Бэрлін)<ref>{{cite web| url=https://euroradio.fm/ru/kniga-evy-vezhnavec-pa-shto-idzesh-voucha-v-short-liste-mezhdunarodnoy-premii | title=Книга Евы Вежнавец "Па што ідзеш, воўча?" — в шорт-листе международной премии | publisher=[[Еўрарадыё]] | date=2023-08-17 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Для прозы Евы Вежнавец характэрны бязьлітасная шчырасьць, цікавасьць да «жыцьцёвага бруду і чарнаты», натуралізм, густы дыялектны калярыт, а таксама глыбокае асэнсаваньне гістарычных траўмаў беларускага народу.
У 2023 годзе Сьвятлана Курс уваходзіла ў склад журы [[Прэмія імя Ежы Гедройца|прэміі імя Ежы Гедройца]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/330458 | title=Святлана Курс: Пакуль леў ці конь жывыя, іх будуць лупіць з усіх бакоў | publisher=Наша Ніва | date=2023-11-19 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Грамадзянская пазыцыя ==
Сьвятлана Курс была пасьлядоўнай абаронцай незалежнасьці Беларусі і крытыкам [[Расеійскі імпэрыялізм|расейскага імпэрыялізму]]. Яна адкрыта называла расейскі культурны праект «няўдалым і фашысцкім», лічачы, што расейская мова і літаратура нясуць у сабе зарад зьнішчэння ўсяго нерасейскага. Праз гэта ў 2025 годзе ў яе адбылася завочная публічная палеміка з нобелеўскай ляўрэаткай [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланай Алексіевіч]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/382512 | title=Святлана Курс — Алексіевіч: За рускую мову і літаратуру мы ўсе мусім плаціць крывёю | publisher=Наша Ніва | date=2025-11-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
Рэгулярна пісала публіцыстычныя калёнкі. Пасьля пачатку [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|поўнамаштабнай вайны ва Ўкраіне]] ініцыявала зборы сродкаў для [[Беларускія добраахвотнікі ва Ўкраіне|беларускіх добраахвотнікаў]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/322859 | title=Святлана Курс прапанавала правесці яшчэ адзін марафон — для беларускіх ваяроў | publisher=Наша Ніва | date=2023-07-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Сьмела выказвалася пра цяжкія старонкі гісторыі, у тым ліку публічна расказвала пра свайго прадзеда-энкавэдыста, які адпраўляў сем’і на [[Салаўкі]] і за гэта быў пракляты аднавяскоўцамі<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/389247 | title=Смерць, траўма і хрумсткая капуста. Пра што гаварыла Святлана Курс на сустрэчы з беларусамі ў Вільні | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-28 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
== Бібліяграфія ==
* «[[Шлях дробнай сволачы]]» (Менск, «Логвінаў», 2008).
* «[[Па што ідзеш, воўча?]]» (Менск, «Пфляўмбаўм» / Цымбераў, 2020; «Пфляўмбаўм» / «Альфа кніга», 2022; Вільня, «Пфляўмбаўм», 2024).
=== Аўдыё кнігі ===
* {{Спасылка | аўтар = Ева Вежнавец. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 19 ліпеня 2022| url = https://www.youtube.com/watch?v=KkqDWsAFrn0| копія = | дата копіі = | загаловак = Па што ідзеш, воўча? / Аўдыёкніга| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Чытае [[Алена Зуй-Вайцяхоўска]]. }}
== Узнагароды ==
* [[2013]] — стыпендыятка літаратурнай рэзыдэнцыі Villa Aurora und Thomas Mann House, фінансаванай Міністэрствам замежных спраў і дзяржаўным упаўнаважаным па культуры [[Нямеччына|Фэдэратыўнай Рэспублікі Нямеччна]].
* [[2018]] — ляўрэатка Творчага конкурсу [[Беларуская асацыяцыя журналістаў|Беларускай асацыяцыі журналістаў]] «Вольнае слова».
* [[2021]] — уганаравана [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэміяй Ежы Гедройца]] за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове за аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]»<ref name="КП" />.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://knihi.com/Jeva_Vieznaviec/ Ева Вежнавец] на Беларускай Палічцы
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вежнавец, Ева}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія журналісткі]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Ежы Гедройца]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку]]
7m97l9wfr2o11thgs0fraj47xurfd3m
2680516
2680515
2026-07-25T08:08:29Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Вонкавыя спасылкі
2680516
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьніца}}
'''Е́ва Вежнаве́ц''', сапр. '''Сьвятла́на Курс''', 9 студзеня 1972, в. [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]], [[Любанскі раён]] — 20 ліпеня 2026, [[Варшава]], [[Польшча]]<ref>[https://belsat.eu/94436239/svyatlana-kurs Памерла пісьменніца Святлана Курс]</ref>) — беларуская пісьменьніца, журналістка.
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 9 студзеня 1972 году ў вёсцы [[Загальле (Менская вобласьць)|Загальле]] [[Любанскі раён|Любанскага раёну]], дзе правяла дзяцінства. У маленстве шмат хварэла, перажыла [[Клінічная сьмерць|клінічную сьмерць]] і, паводле ўласных успамінаў, была выратавана мясцовымі вясковымі шаптухамі<ref name="tok_2021">{{cite web| url=https://nashaniva.com/281254 | title=«Нашы кліканні, што гэта фашызм, што будзе кепска, ніхто не слухаў». Гутарым з пісьменніцай Святланай Курс, пераможцай прэміі Гедройца | publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] | date=2021-12-03 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
У 1994 годзе скончыла [[філялягічны факультэт БДУ]]<ref name="КП">{{cite web| date=2021-11-26| url=https://news.zerkalo.io/cellar/6222.html?c | title=История женщины, вернувшейся с Запада в Беларусь. Рассказываем о лучшей книге года | publisher=[[Зеркало (інтэрнэт-выданне)|Zerkalo.io]] | accessdate=2023-11-29}}</ref>. Пасьля разьмеркавання працавала настаўніцай у роднай вёсцы і выхавацелькай у дзіцячым садку, але хутка сышла з сыстэмы адукацыі. У 1990-я гады далучылася да беларускага нацыянальнага руху, уступіла ў [[Беларускі народны фронт «Адраджэньне»|БНФ]], працавала стажорам на беларускім радыё. Актыўна ўдзельнічала ў жыцьці менскай творчай багемы таго часу, сябравала з многімі вядомымі дзеячамі культуры, сярод якіх [[Анатоль Сыс]], [[Міхал Анемпадыстаў]], [[Артур Клінаў]]<ref name="tok_2022">{{cite web| url=https://nashaniva.com/301454 | title=Як жыла, піла і тварыла менская багема ў 1990-х? Успамінае пісьменніца Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2022-10-22 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Галоўная рэдактарка часопіса [[Беларускі Хэльсынскіі камітэт|Беларускага Хэльсынскага камітэту]] «Чалавек» (1996—1999). У розныя гады друкавалася ў такіх выюаньнях, як «[[Наша Ніва]]», «[[Свабода (газэта, 1990)|Свабода]]», «[[ARCHE Пачатак|ARCHE]]», «[[Наша гісторыя]]», «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]», арт-праекта «Партызан», [[Радыё Свабода|радыё «Свабода»]].
У 2006 годзе пераехала ў [[Польшча|Польшчу]] на працу ў «[[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Эўрарадыё]]», дзе адпрацавала 13 гадоў. Таксама супрацоўнічала з тэлеканалам [[Белсат]] да 2020 году. Жыла ў [[Варшава|Варшаве]]. Як перакладчыца супрацоўнічала з [[Тэатральны інстытут імя Зьбігнева Рашэўскага|Тэатральным інстытутам імя Зьбігнева Рашэўскага]] ў Варшаве (2019). Зьяўлялася дзяячкай, аўтаркай і перакладчыцай Таварыства маладых творцаў «Да Тэатра» ў Позьнані.
У 2020 годзе, падчас [[Пандэмія COVID-19|пандэміі каранавірусу]] і пасьля страты працы на радыё, пайшла працаваць сацыяльнай работніцай (апякункай) — даглядала старых і цяжкахворых палякаў. Паводле яе слоў, яна пайшла на гэты крок сьвядома, каб пераадолець уласны страх старасьці і сьмерці<ref>{{cite web| author=[[Ян Максімюк]]| date=2021-03-13| url=https://www.svaboda.org/a/31143720.html| title=Аповед зламанага чалавека. Размова пра новую кнігу Евы Вежнавец | publisher=[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]] | accessdate=2023-12-01}}</ref><ref name="svaboda_2020">{{cite web| url=https://www.svaboda.org/a/30593918.html | title=«Я зразумела, што магу вымыць любую дупу». Пісьменьніца Сьвятлана Курс на час пандэміі пайшла працаваць сацработніцай | publisher=Радыё Свабода | date=2020-05-06 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
З-за грамадзкай актыўнасьці і пагрозы палітычнага перасьледу не магла вярнуцца ў Беларусь [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пасьля падзей 2020 году]]<ref name="lt_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/389077 | title=Святлана Курс: Я абсалютная песімістка, аднак жыццё ўсё падкідвае шчаслівыя фіналы | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-25 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У траўні 2025 году ў Сьвятланы Курс была дыягнаставана [[анкалёгія]] на позьняй стадыі. Фонд [[BYSOL]] абвясьціў тэрміновы збор сродкаў на лячэньне ў Нацыянальным анкалягічным цэнтры ў Варшаве: неабходная сума ў 10 тысяч эўра была сабрана беларусамі ўсяго за тры гадзіны<ref>{{cite web| url=https://reform.news/pisatelnice-svetlane-kurs-za-noch-sobrali-neobhodimuju-summu-na-lechenie | title=Писательнице Светлане Курс за 3 часа собрали необходимую сумму на лечение | publisher=Reform.news | date=2025-05-14 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Пісьменніца прайшла курсы хіміятэрапіі і змагалася з хваробай больш за год.
Памерла 20 ліпеня 2026 году ў [[Варшава|Варшаве]] ва ўзросьце 54 гадоў<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/400324 | title=Памерла Святлана Курс | publisher=Наша Ніва | date=2026-07-20 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Творчасьць ==
Творчы псэўданім «Ева Вежнавец» пісьменьніца стварыла, злучыўшы імя прамаці ўсіх жанчын з прозьвішчам свайго школьнага ваенрука<ref name="warsaw_2026">{{cite web| url=https://nashaniva.com/385914 | title=«Мне страшэнна падабаюцца кепскія мужчыны». Святлана Курс распавяла, як пісала сваю першую кнігу | publisher=Наша Ніва | date=2026-01-17 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
У першым нумары часопісу «Аrche» ў 1998 годзе было апублікавана яе першае апавяданьне «Мы два Хохлікі». Яго яна напісанае на просьбу тагачаснага рэдактара «[[Наша Ніва|Нашай Нівы]]» [[Андрэй Дынько|Андрэя Дынько]]. Была суаўтаркай зборніка практык тэатральных і вулічных хэпенінгаў «Свабода без цябе» (2003).
У 2008 годзе ў Кнігарні Нашай Нівы выйшаў зборнік апавяданьняў «Шлях дробнай сволачы»<ref>[https://naviny.media/rubrics/culture/2008/01/14/ic_news_117_283822 Вышел сборник рассказов Евы Вежнавец «Шлях дробнай сволачы»]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Белорусскіе Новості</ref>. У ім аўтарка вывела галерэю нетыповых жаночых вобразаў: моцных, трывалых гераінь, якія шукаюць сябе і спрабуюць выжыць у суровых рэаліях. Сама пісьменьніца пазьней ставілася да свайго дэбюту крытычна, называючы яго «грахамі юнацтва», поўнымі пафасу<ref name="warsaw_2026"/>.
У 2015 годзе ў Нашай Ніве апублікавала сваё апавяданьне «Параска і яе чорны бык», не пад псэўданімам, а пад сапраўдным прозьвішчам<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=151609 Святлана Курс, раней Ева Вежнавец, упершыню апублікавала апавяданне пад сваім імем], Наша Ніва, 20.06.2015</ref>.
У 2020 годзе Ева Вежнавец стала адной з дзвюх першых аўтарак выдавецкага праекта [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланы Алексіевіч]] «[[Пфляўмбаўм (выдавецтва)|Пфляўмбаўм]]», у межах якога выйшла аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]». Жанр твора акрэсьлены як «балотная казка». Галоўная гераіня — алькагалічка сярэдніх гадоў, якая даглядала чужых старых людзей на Захадзе і змушана едзе на пахаваньне сваёй бабулі-варажбіткі ў беларускую глуш, дзе паглыбляецца ў трагічную гісторыю свайго роду і краіны ў ХХ стагодзьдзі. Аўтарка адзначала, што кніга зьяўляецца своеасаблівым канспэктам жахлівага ХХ стагодзьдзя і на 20-40% складаецца з аўтабіяграфічнага матэрыялу<ref name="lt_2026"/>. Твор атрымаў шырокі розгалас і быў перакладзены на нямецкую, літоўскую і польскую мовы. У 2023 годзе нямецкі пераклад кнігі трапіў у шорт-ліст Міжнароднай літаратурнай прэміі Дома культур сьвету (Бэрлін)<ref>{{cite web| url=https://euroradio.fm/ru/kniga-evy-vezhnavec-pa-shto-idzesh-voucha-v-short-liste-mezhdunarodnoy-premii | title=Книга Евы Вежнавец "Па што ідзеш, воўча?" — в шорт-листе международной премии | publisher=[[Еўрарадыё]] | date=2023-08-17 | accessdate=2023-11-29}}</ref>.
Для прозы Евы Вежнавец характэрны бязьлітасная шчырасьць, цікавасьць да «жыцьцёвага бруду і чарнаты», натуралізм, густы дыялектны калярыт, а таксама глыбокае асэнсаваньне гістарычных траўмаў беларускага народу.
У 2023 годзе Сьвятлана Курс уваходзіла ў склад журы [[Прэмія імя Ежы Гедройца|прэміі імя Ежы Гедройца]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/330458 | title=Святлана Курс: Пакуль леў ці конь жывыя, іх будуць лупіць з усіх бакоў | publisher=Наша Ніва | date=2023-11-19 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
== Грамадзянская пазыцыя ==
Сьвятлана Курс была пасьлядоўнай абаронцай незалежнасьці Беларусі і крытыкам [[Расеійскі імпэрыялізм|расейскага імпэрыялізму]]. Яна адкрыта называла расейскі культурны праект «няўдалым і фашысцкім», лічачы, што расейская мова і літаратура нясуць у сабе зарад зьнішчэння ўсяго нерасейскага. Праз гэта ў 2025 годзе ў яе адбылася завочная публічная палеміка з нобелеўскай ляўрэаткай [[Сьвятлана Алексіевіч|Сьвятланай Алексіевіч]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/382512 | title=Святлана Курс — Алексіевіч: За рускую мову і літаратуру мы ўсе мусім плаціць крывёю | publisher=Наша Ніва | date=2025-11-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>.
Рэгулярна пісала публіцыстычныя калёнкі. Пасьля пачатку [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|поўнамаштабнай вайны ва Ўкраіне]] ініцыявала зборы сродкаў для [[Беларускія добраахвотнікі ва Ўкраіне|беларускіх добраахвотнікаў]]<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/322859 | title=Святлана Курс прапанавала правесці яшчэ адзін марафон — для беларускіх ваяроў | publisher=Наша Ніва | date=2023-07-30 | accessdate=2026-07-21}}</ref>. Сьмела выказвалася пра цяжкія старонкі гісторыі, у тым ліку публічна расказвала пра свайго прадзеда-энкавэдыста, які адпраўляў сем’і на [[Салаўкі]] і за гэта быў пракляты аднавяскоўцамі<ref>{{cite web| url=https://nashaniva.com/389247 | title=Смерць, траўма і хрумсткая капуста. Пра што гаварыла Святлана Курс на сустрэчы з беларусамі ў Вільні | publisher=Наша Ніва | date=2026-02-28 | accessdate=2026-03-01}}</ref>.
== Бібліяграфія ==
* «[[Шлях дробнай сволачы]]» (Менск, «Логвінаў», 2008).
* «[[Па што ідзеш, воўча?]]» (Менск, «Пфляўмбаўм» / Цымбераў, 2020; «Пфляўмбаўм» / «Альфа кніга», 2022; Вільня, «Пфляўмбаўм», 2024).
=== Аўдыё кнігі ===
* {{Спасылка | аўтар = Ева Вежнавец. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 19 ліпеня 2022| url = https://www.youtube.com/watch?v=KkqDWsAFrn0| копія = | дата копіі = | загаловак = Па што ідзеш, воўча? / Аўдыёкніга| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Чытае [[Алена Зуй-Вайцяхоўска]]. }}
== Узнагароды ==
* [[2013]] — стыпендыятка літаратурнай рэзыдэнцыі Villa Aurora und Thomas Mann House, фінансаванай Міністэрствам замежных спраў і дзяржаўным упаўнаважаным па культуры [[Нямеччына|Фэдэратыўнай Рэспублікі Нямеччна]].
* [[2018]] — ляўрэатка Творчага конкурсу [[Беларуская асацыяцыя журналістаў|Беларускай асацыяцыі журналістаў]] «Вольнае слова».
* [[2021]] — уганаравана [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэміяй Ежы Гедройца]] за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове за аповесьць «[[Па што ідзеш, воўча?]]»<ref name="КП" />.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://knihi.com/Jeva_Vieznaviec/ Ева Вежнавец] на Беларускай Палічцы
* {{Спасылка | аўтар = [[ Андрэй Хадановіч]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 6 сакавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=VSQ1r4kVjjA| копія = | дата копіі = | загаловак = Ваўкі, улада і людзі: магічнае даследаванне беларускай нацыі. Ева Вежнавец| фармат = | назва праекту = ХАДАНОВІЧ|CHADANOVIČ | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вежнавец, Ева}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія журналісткі]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Ежы Гедройца]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад раку]]
1ns92cna0ai5g26hlso7egyhf2t8a91
Ігар Пракаповіч
0
239479
2680454
2594893
2026-07-24T21:23:17Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Вонкавыя спасылкі
2680454
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
|Імя = Ігар Пракаповіч
|Партрэт = Ігар Міхайлавіч Пракаповіч.jpg
|Памер =
|Апісаньне = 2009 год
|Гады актыўнасьці = з 1986-га
|Кірунак =
|Жанр = [[паэзія]]
|Дэбют = [[верш]] «Гарыць агнём мой даўні лёс…» (13 сьнежня 1986 г., пастаўсткая газэта «[[Зьвязда (Паставы)|Зьвязда]]»)
|Значныя творы = кнігі «[[Рэха малітваў]]» (1994) і «[[Пастаўшчына]]» (2020)
|Камунікат = https://kamunikat.org/Prakapovicz_Ihar.html
|Сайт =
}}
{{Цёзкі}}
'''І́гар Міха́йлавіч Пракапо́віч''' (1960, Паставы, Віцебская вобласьць, цяпер [[Беларусь]]) — беларускі паэт, географ і краязнавец.
Аўтар каля 40 краязнаўчых і паэтычных кніг. Ганаровы сябра [[Саюз пісьменьнікаў Беларусі|Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]]. Ляўрэат Віцебскай абласной літаратурнай [[Прэмія Караткевіча|прэміі імя Уладзімера Караткевіча]]. Ляўрэат [[Нацыянальная літаратурная прэмія (Беларусь)|Нацыянальнай літаратурнай прэміі]] за кнігу «[[Пастаўшчына]]» (2020). Адкрыў у Пастаўскім раёне месца старажытнага паселішча каля возера [[Саранчаны]] і курганны могільнік каля вёскі [[Міхаліна]].
== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў [[Сям’я|сямСям’яі]] [[Вайсковец|вайскоўца]] Міхаіла Аляксандравіча Пракаповіча родам з хутара Бароўка каля вёскі [[Брусы (Мядзельскі раён)|Брусы]] Мядзельскага раёну і наборшчыцы друкарні Раісы Ўладзімераўны Пракаповіч (дзяв. Зьвяругі) родам зь вёскі [[Шыкавічы]] Мядзельскага раёну (Менская вобласьць). У дзяцінстве лета праводзіў на радзіме бацькоў у [[Мядзельскі раён|Мядзельскім раёне]] на [[Нарач]]ы. У [[Паставы|Паставах]] (Віцебская вобласьць) скончыў сярэднюю школу № 2 і прафэсійна-тэхнічную вучэльню № 2. У 1985 годзе скончыў [[геаграфічны факультэт БДУ]], дзе вывучаў фізычную геаграфію — [[Геамарфалёгія|геамарфалёгію]] і [[Лімналёгія|лімналёгію]]. Студэнтам праходзіў навучальную практыку ў экспэдыцыях лябараторыі азёразнаўства БДУ і лябараторыі вывучэньня ляндшафтаў [[Інстытут геахіміі і геафізыкі|Інстытуту геахіміі і геафізыкі]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]], у тым ліку ўдзельнічаў у навуковай практыцы на [[Кольскі паўвостраў|Кольскім паўвостраве]]. З 1985 году працаваў настаўнікам геаграфіі, біялёгіі і хіміі [[Апідамы|Апідамскай]] школы і старшынёй [[Палескі сельсавет (Пастаўскі раён)|Палескага сельсавету]]. З 1986 году быў настаўнікам геаграфіі і астраноміі ў сярэдняй школе № 1 у Паставах. У 1995 годзе перамог на Віцебскім абласным конкурсе «Настаўнік году». У 1999 годзе завочна скончыў [[Асьпірантура|асьпірантуру]] пры [[Нацыянальны інстытут адукацыі|Нацыянальным інстытуце адукацыі]] па спэцыяльнасьці «агульная [[пэдагогіка]]», дзе падрыхтаваў да абароны кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Арганізацыйна-пэдагагічныя асновы пабудовы сыстэмы краязнаўчай працы ў агульнаадукацыйнай школе». З 2006 году пачаў настаўнічаць у [[Пастаўская гімназія|Пастаўскай гімназіі]]. У 2007 годзе выдаў геаграфічнае дасьледаваньне «Фізычная геаграфія Пастаўскага раёну» ([[Кнігазбор]], 124 с.). У 2009 годзе атрымаў званьне «Чалавек году Віцебшчыны» і перамог на конкурсе [[Таварыства беларускай школы]] «Беларускі настаўнік году».
Старшыня Пастаўскай раённай арганізацыі [[Таварыства беларускай мовы]], сябра Навуковай рады [[Беларускае геаграфічнае таварыства|Беларускага геаграфічнага таварыства]] і сябра Міжнароднай акадэміі арганізацыйных і кіраўнічых навук. У Пастаўскім раёне адкрыў месца старажытнага паселішча каля возера [[Саранчаны]] і курганны могільнік каля вёскі [[Міхаліна]].
== Творчасьць ==
13 сьнежня 1986 году зьмясьціў першыя вершы «Няўтульная асенняя пара», «Гарыць агнём мой даўні лёс…», «I зноў настане дзень…» у пастаўскай раённай газэце «Зьвязда». У 1993 годзе выдаў кнігу паэзіі «Рэха малітваў», за якую ў 1994 годзе атрымаў літаратурную прэмію часопіса «[[Маладосьць (часопіс)|Маладосьць]]». Пазьней выдаў зборнікі паэзіі «Намагнічаны космас» (1996), «Шляхі наканаванага бязьмежжа» (1999), «Я Вас каханьнем растрывожу…» (2005), «Луска вечнасьці» (2005), «Белая Панна» (2007), «Калядны ранак» (2007), «Хірургічная адысэя дзядзькі Антона» (2009). У 2015 годзе стаў ляўрэатам Віцебскай абласной літаратурнай [[Прэмія Караткевіча|прэміі імя Уладзімера Караткевіча]].
Напісаў навукова-пэдагагічныя працы «Сыстэма школьнага краязнаўства», «Мэтодыка вывучэньня роднага краю» і «Геаграфічныя назвы мацерыкоў». Аўтар кніг па [[Краязнаўства|краязнаўстве]]: «Фізычная геаграфія Пастаўскага раёну» (1994), «Адкуль паходзяць назвы. Назвы рэк і азёр Пастаўскага раёну» (2000), «Крыжы і камяні» (2003), «Манькавічы» (з [[А. Вансовіч]] і [[І. Заяц]]) (2004), «Насельніцтва Пастаўскага краю» (2004), «Ваколіцы Паставаў» (2004), «Мястэчка каля пушчы: [[Груздава]] і ваколіцы» (з [[І. Собаль]]) (2005), «Мястэчка над возерам: [[Задзеўе]] і ваколіцы» (з І. Заяц) (2006), «Гута-Голбія» (з [[М. Арэх]]ам) (2007), «Чароўны край — Пастаўшчына: (гісторыка-краязнаўчы курс „Паставазнаўства“)» (2009), «Назвы нашых мясьцін» (2013). Укладальнік кнігі «Дзе Мядзелка песьні пяе…» (Пастаўшчына літаратурная) (2006) і фотаальбому «Паставы» (2006). У кнізе «Пошукі забытага шляху» (2011) выклаў гіпотэзу пра старадаўні водны шлях, які праходзіў праз рэкі [[Дзьвіна]], [[Дзісна (рака)|Дзісна]], [[Мядзелка]], [[Нарачанка]], [[Вяльля]] і [[Нарачанскія азёры]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|}}
== Літаратура ==
* Заяц І. Дарога ў краіну краязнаўства / І. Заяц // Краязнаўчая газета. — 2005. — № 48 (снежань).
* Пракаповіч Ігар // Пісьменнікі Віцебшчыны: даведнік / рэд. Ф. Сіўко. — Віцебск, 2001. — С. 59-63.
* Пракаповіч Ігар Міхайлавіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Пастаўскага раёна / рэдкал.: Г. К. Кісялёў і інш. — Мн., 2001. — С. 521—522.
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = Госьць радыё «Культура» – краязнаўца, ганаровы член Саюза пісьменьнікаў Беларусі Ігар Пракаповіч. Вядучы [[Навум Гальпяровіч]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 ліпеня 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=csP7avBiBX4&t=380s | копія = | дата копіі = | загаловак = Знітаваны з роднай зямлёй. | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пракаповіч, Ігар Міхайлавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты]]
[[Катэгорыя:Беларускія географы]]
[[Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты беларускіх літаратурных прэміяў]]
dh4mkbondcmcd3344e35xl2ym5wgira
Вітаўт (імя)
0
244170
2680446
2680035
2026-07-24T21:18:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680446
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вітаўт
|лацінка = Vitaŭt
|арыгінал = Witolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Віт|Wito]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Віталт, Вітаўд, Віталд, Вітулт, Вітульд
|вытворныя = [[Вітольд]], [[Відаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вітаўт''' (''Віталт'', ''Вітаўд'', ''Віталд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
Віталт або Віталд, пазьней Вітаўт або [[Вітольд|Вітальд]] (Vitolt, Witoltus<ref>Versuch über ältere deutsche Personennamen // Alsatia, 1858—1861. — Mülhausen; Basel, 1861. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=w0wtAAAAYAAJ&dq=Sunthildis&q=Witoltus#v=snippet&q=Witoltus&f=false S. 354].</ref>, Witolt<ref name="Morlet-1985-470">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 470.</ref>, Vitalta<ref>[https://cathalaunia.org/Noms/N04598 Vitalda], Cathalaunia: Noms / Antroponimia</ref>, Witald<ref name="Morlet-1985-69">Morlet M.-T. [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1985_num_5_1_912 Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle] // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 222.</ref>, Vitaut<ref name="Morlet-1985-69"/>, Vittaut<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/VITTAUT.html Patronyme VITTAUT], Filae.com: Genealogy</ref>, Witold<ref name="Gottschald-1971-608">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA608&dq=Witold+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi8i5-mmJyEAxWpcvEDHZu1BZcQ6AF6BAgQEAI#v=onepage&q=Witold%20namenkunde&f=false S. 608].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vitolt%2C+Witald%2C+Witolt#v=snippet&q=Vitolt%2C%20Witald%2C%20Witolt&f=false S. 1573].</ref><ref name="Morlet-1985-470"/><ref name="Morlet-1985-69"/><ref name="Gottschald-1971-608"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віт|-віт-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Вітарт]], [[Бутавіт]]; германскія імёны Wittenus, Witard, Botwith) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wit 'веда, розум, закон'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, [[Старасаксонская мова|старасаксонскага]] witan 'ведаць' або ад асновы [[Від (імя)|-від-]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 291.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref name="Dajlida-2019-17"/>.
Адпаведнасьць імя Вітаўт германскаму імю Witold (упаміналася яшчэ ў 828 годзе) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 168.</ref>.
На тоеснасьць імя Вітаўт з германскім імём Witold (Witolt), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (Witoldus) — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на -old (або -аld) бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} зьвяртае ўвагу на тое, што сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя Витолтъ (цалкам адпаведнае германскаму Witolt), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Вітаўт складаецца з асноваў -віт- і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Вітаўт азначае «мудрасьць роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Teudwit ([[Тэўда (імя)|Teud]]-[[Віт|wit]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teudwit+Thydwyteshusun#v=snippet&q=Teudwit%20Thydwyteshusun&f=false S. 1451].</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» супастаўляе імя Вітаўт з наступнымі адпаведнікамі: чэска-мараўскімі Вітаслаў (князь у [[Маравія|Мараўскай дзяржаве]]) і Вітка, германскімі Віта і Вітас (Вітус). Тым часам грамата [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] ўпамінае сьведку Віту Радчынскага<ref name="Urban-2001-48">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>. Павал Урбан зьвяртае ўвагу на тое, што значэньне «народ» напраўду мелі германскія словы theud, teuto, touto, teut і падобныя, тым часам летувіскае tauta ад пачатку ўжывалася ў значэньні «зямля», «краіна» народу. З улікам азначэньня першай часткі імя праз даволі пашыраныя ў тагачаснай [[Эўропа|Эўропе]] [[Лацінская мова|лацінскія]] словы (vita, vi, vices і падобныя), якія маюць [[Грэцкая мова|грэцкія]], [[Кельцкія мовы|кельцкія]] і, урэшце, [[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскія]] аналягі і азначаюць «сілу», «жыцьцё», «жыцьцёвую сілу», імя Вітаўт значыла, відаць, «Сіла народу»<ref name="Urban">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 143.</ref>. Аналягічныя тлумачэньні прыводзіць і гісторык беларускай літаратуры [[Алесь Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>.
Навукоўца з [[Ростак]]у Давід Хітрэй (''David Chytraeus'') у 1585 годзе адзначыў умураваны ў адзін з касьцёлаў вострава [[Руген]]у камень [[Сьвятавіт]]а (''Swantevit''), якога «''жыхары Ругену цяпер называюць Вітальдам''»{{Заўвага|{{мова-de|«den die Rügener jetzt Witold nennen»|скарочана}}}}<ref>Schmidt I. Götter, Mythen und Bräuche von der Insel Rügen. — Rostock, 1997. [https://books.google.by/books?id=kPDWAAAAMAAJ&q=1585+%22Witold+nennen%22&dq=1585+%22Witold+nennen%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgq6aVstGIAxVv2AIHHQd5HGUQ6AF6BAgIEAI S. 71].</ref>.
Шырокае бытаваньне прозьвішчаў Вітальт (Witolt), Віталт (Witołt), Вітальд (Witold, Wittold), Віталд (Witołd, Wittołd), Вітульт (Witult), Вітулт (Witułt), Вітулд (Witułd) адзначалася ў [[Мазовія|мазавецкім]] [[Чэрвінск над Віслай|Чэрвінску над Віслай]] і ваколіцах<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witolt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Witolt], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref><ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witold&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Witold], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref><ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=A&exac=&search_lastname=Witult&search_lastname2=&from_date=&to_date= Witult], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (у мазавецкім {{Артыкул у іншым разьдзеле|Акунеў|Акуневе|pl|Okuniew}} пад 1683 годам упаміналася ''Agnieszka Witalt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witalt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Okuniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у гэты ж час прозьвішча Witult адзначалася ў [[Памор’е (Польшча)|паморска]]-[[Куявы|куяўскім]] [[Быдгашч]]ы<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=02kp&rid=B&exac=&search_lastname=Witult&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Bydgoszcz (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>).
З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Вітаўт{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Вітаўт ({{мова-lt|Vytautas|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''vyti'' 'гнаць, даганяць' або ''išvydo'' 'ён убачыў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''išvysti'' 'убачыць' і аснове цяперашняга часу ''išvyst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня vyd-<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>) і ''tauta'' 'народ'. Аднак гэтыя тлумачэньні ня маюць ніякага сэнсу, бо ў балтыйскіх мовах азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам. Адпаведна, азначаным словам мае быць «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму падобныя імёны для летувісаў — чужыя<ref>[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>. Пагатоў слова ''tauta'' з значэньнем 'народ' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1848 году, ранейшае яго значэньне сярод [[Прускія летувісы|прускіх летувісаў]] было 'зямля, краіна' або часьцей 'нямецкая зямля, нямецкая краіна'<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=tauta&id=26031030000 tautà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>; пра няведаньне летувісамі слова ''tauta'' з значэньнем 'народ' яшчэ ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя сьведчаць пададзеныя ў 1846 і 1850 гадох тлумачэньні імя Вітаўт як «паганяты, бягун»<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref><ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 150].</ref> або «той, хто можа дагнаць»<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 354.</ref> — ідэнтычныя тлумачэньням імя [[Віцень (імя)|Віцень]] (усе гэтыя тлумачэньні народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў як «кур’ёзныя»)<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>.
У гістарычных крыніцах сустракаюцца наступныя варыянты імя: ''Wytoutd, unsir son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Витовтъ'' (1382<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 61.</ref>, 1383<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 62.</ref>, па 1389<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 103.</ref>, 1392—1429<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 110.</ref>, 1393<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 121.</ref>, 2 ліпеня 1396<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 128.</ref>, 1396—1413<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 130.</ref>, 1398<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 137.</ref>, 6 сакавіка 1399<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 140.</ref>, 3 красавіка 1399<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 141.</ref>, 20 траўня 1407<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>, 1 траўня 1429 году<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 36.</ref>); ''Alexander alias Witoldus'' (11 верасьня 1387, 22 верасьня 1421<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=%22alias+Witoldus%22#v=snippet&q=%22alias%20Witoldus%22&f=false S. 13, 533].</ref>, 27 верасьня 1422<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 5. — Reval, 1862. [https://books.google.by/books?id=SEYOAAAAQAAJ&pg=RA3-PA877&dq=%22alias+Witoldus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjUrK-ztJf9AhXRR_EDHUj1AqU4ChDoAXoECAgQAg#v=onepage&q=%22alias%20Witoldus%22&f=false S. 877].</ref>, 28 сьнежня 1429 году<ref>Акты литовско-русскаго государства. Вып. 1. — Москва, 1899. [https://books.google.by/books?id=iR5AAQAAMAAJ&pg=PA9&dq=%22Alexander+alias+Witoldus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjh8suLtZf9AhUb57sIHT3nCesQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witoldus%22&f=false С. 9].</ref>); ''Мы Александръ, або Витовть'' (1 ліпеня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 85.</ref>; ''Witoldus'' (1388<ref name="CDP">Codex Diplomaticus Prussicus. Bd. 3. — Königsberg, 1848. [https://books.google.by/books?id=FldHAAAAYAAJ&pg=RA1-PA184&dq=Witoldus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwic_fya9ZX9AhXnhv0HHQDcAQwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Witoldus&f=false S. 66, 155—156, 184].</ref>, 1400<ref name="CEV">{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 69, 87, 525, 979—980, 982—984, 1022.</ref>, 1401<ref name="CDP"/>, 1402<ref name="CEV"/>, 1403<ref name="CDP"/>, 1409<ref name="CEV"/>, 1416<ref name="CEV"/>, 1421<ref name="CEV"/> гады); ''Мы Александръ, або Витолдъ'' (18 чэрвеня 1389 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 102.</ref>; ''Витольтъ'' (1389 год)<ref name="Urban-2001-143">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 143.</ref>; ''Витолт'' (1393—1430<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 92, 94—96.</ref>, 1411—1422<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 166.</ref>, 1440—1492<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192.</ref>, 1463—1476<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 261.</ref>, 1477—1484 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 351.</ref>); ''Allexander alias Witoudus'' (13 студзеня 1407<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 257.</ref>, 18 кастрычніка 1415 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 333.</ref>); ''Allexander alias Wytoud'' (23 траўня 1409 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 259.</ref>; ''Witold Keistutiewitsch'' (26 жніўня 1409 году)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Keistutiewitsch#v=snippet&q=Keistutiewitsch&f=false С. 138].</ref><ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 18.</ref>; ''Witoudus'' (1409, 1416, 1420)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA977&dq=witoudus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwimlt7NsZf9AhUQzKQKHah4DuAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=witoudus&f=false 464, 977—981, 984—989, 993, 996—999, 1030].</ref>; ''Witaudus'' (1409 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=witaudus#v=snippet&q=witaudus&f=false S. 989]</ref>; ''Сам Александер Витовтъ'' (10 кастрычніка 1416 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 24.</ref>; ''Alexander alias Witawdus'' (1417, 1429, 1430 гады<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Alexander+alias+Witawdus#v=snippet&q=Alexander%20alias%20Witawdus&f=false S. 398, 836, 945]</ref>); ''Alexander alias Witholdus'' (1 траўня 1425<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2: 1382—1445. — Kraków, 1891. [https://books.google.by/books?id=0tkDAAAAYAAJ&pg=PA187&dq=%22Alexander+alias+Witholdus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwipmZ6pkpj9AhXygf0HHWO1A0AQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witholdus%22&f=false S. 187].</ref>, 10 лістапада 1430 году<ref>Акты литовско-русскаго государства. Вып. 1. — Москва, 1899. [https://books.google.by/books?id=iR5AAQAAMAAJ&pg=PA10&dq=%22Alexander+alias+Witholdus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwipmZ6pkpj9AhXygf0HHWO1A0AQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witholdus%22&f=false С. 10].</ref>); ''hertzogk Wytoldt'' (2 лютага 1427 году)<ref>Baronas D. Lietuvos didysis kunigaikštis Vytautas — žvejys prie Juodosios jūros 1427 m. // Istorijos šaltinių tyrimai. 8, 2024. P. 43.</ref>; ''Wytolth… Wytoldus'' ([[De magna strage]])<ref>Pomniki dziejowe Polski. T. 4. — Lwów, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1vYJz9XLa4UC&q=%40Wytolth#v=snippet&q=%40Wytolth&f=false S. 46—47].</ref>; ''князя Юрья Витовтовича''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 56, 60, 187, 190].</ref>, ''Витовтъ Кестутьевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 92, 103, 142, 194].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Юрія Витовтовича''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AE%D1%80%D1%96%D1%8F+%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AE%D1%80%D1%96%D1%8F%20%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 223].</ref>, ''Витовтъ Кестутіевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%96%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%96%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 240, 251].</ref>, ''Витовтъ Кестутьевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 246.</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''при великомъ князи Витолте… Витолта грамота… Витовте'' (11 сакавіка 1447 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 19].</ref>; ''Витовъту Кирдвидовичу три чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Stanislaus Witoutowicz'' (1451 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 235.</ref>; ''Богдану Витовътовичу'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 30.</ref>; ''великом князи Витолде… Витолда… Витолде'' (XV ст. паводле выпісу 16 кастрычніка 1624 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 110—111.</ref>; ''Witolt… Witowt… woysko Witoldowo'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138, 141—147.</ref>; ''люди… у [[Тумілавічы|Томиловичох]] над рекою Березыною… а Витовъта з братом его а Олизаром'' (27 лістапада 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 372—373.</ref>; ''люди… Степанъ Витовтович'' (16 ліпеня 1521 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|10к}} P. 87.</ref>; ''пана Богдана Станевича а пана Воитъка Якубовича Витовътовичовъ'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Витовтъ Оксеновъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 128].</ref>; ''Собестьянъ Станиславовичъ з Витовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 669].</ref>; ''на мещанина [[Рэмігола|Ромикгольского]]… на Юся Витовтовича'' (5 лютага 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XeYDAAAAYAAJ&q=%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 55].</ref>; ''привилеи… князя Витолта'' (31 кастрычніка 1593 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 390.</ref>; ''привилеемъ светое памети княжати Витулта, великого князя Литовского'' (29 сакавіка 1599 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=-hIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0+%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%20%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 251].</ref>; ''Витолт… до Витолда'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 62—68.</ref>; ''Witowtowa od domu… Witowta Siruna wymarł'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 26, 29.</ref>; ''от князя великого Витолъта'' (9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 382.</ref>; ''Янъ Витовтовичъ и Анастазыя Ивановъна малжонкове уписуемъ у обитель светую и о молитвы просимъ за собою, рукою власною'' (18 траўня 1634 году)<ref>Литовские епархиальные ведомости. № 25, 21.06.1898. С. 233.</ref>; ''Anastazia Łuczanicka Witołtowiczowa'' (19 чэрвеня 1660 году)<ref>XVII a. vidurio Maskvos okupacijos Lietuvoje šaltiniai. T. 1: 1657—1662 m. Vilniaus miesto tarybos knyga. — Vilnius, 2011. P. 439.</ref>; ''panne Katherzyne Witoltowiczownę… Witołtowiczowną'' (19 чэрвеня 1665 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 386—387.</ref>; ''z p. Janem Witowtowiczem''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Witowtowiczem#v=snippet&q=Witowtowiczem&f=false С. 22].</ref>, ''a p. Janem Witołtowiczem''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Witoltowiczem#v=snippet&q=Witoltowiczem&f=false С. 135].</ref> (1701 год); ''для пана Витовта, хоронжого… Витовта… Витовту'' (1710 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 18. — Витебск, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_pNOAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0&f=false С. 13, 15, 17].</ref>; ''Wincenty Witowt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Witowt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Symon Wituld'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Wituld&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. Прытым ва ўласных [[Нямецкая мова|нямецкамоўных]] дакумэнтах вялікага князя Вітаўта{{Заўвага|Паводле гісторыкаў, Вітаўт ведаў нямецкую мову і, відаць, мог як надыктоўваць, так і ўласнаруч пісаць на гэтай мове<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 9.</ref>}} [[Лацінка|лацінская трансьлітэрацыя]] яго імя адпавядае старабеларускаму напісаньню: {{мова-de|Wir Witowd von gotis gnaden herczog czu Littouwe <...> Wir Witovt von gotes gnaden grosfurste zu Littowen etc. <...> Wir Alexander, andirs Wytowt, von Gots ganden grosfurste zu Littawen etc.|скарочана}} — {{мова-be-old|Мы великии князь Витовт|скарочана}}<ref>[[Алег Дзярновіч|Дзярновіч А.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/dziarnovich/50/%D0%A8%D1%82%D0%BE_%D1%9E%D0%B7%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%BB%D0%B0_%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83_-_%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C_%D1%86%D1%96_%D0%92%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D0%9A%D0%BD%D1%8F%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Што ўзнікла спачатку — вялікі князь ці Вялікае Княства] // Ukraina Lithuanica. Т. 2, 2013. С. 67.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вітаўт (каля 1303—1336) — князь [[Трокі|троцкі]], бацька Юрыя Вітаўтавіча
* [[Вітаўт]] (1350—1430) — [[вялікі князь літоўскі]] (1392—1430)
* Вітаўт [[Гірдзівід]]авіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Станіслаў Вітаўтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1451 годзе
* Багдан Вітаўтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1486 годзе
* Якуш Вітаўтаў (Якушъ Витоөтовъ<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D3%A9#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D3%A9&f=false С. 229].</ref>) — [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкі]] селянін, які ўпамінаецца ў 1498 годзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 68.</ref>
* Багдан Станевіч і Войтка Якубавіч Вітаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1520 годзе
* Вітаўт Аксенаў — [[Ворша|аршанскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1560 годзе
* Вітальд Аранскі — [[Берасьцейскі павет|берасьцейскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 186.</ref>
* Ян Вітаўтовіч — сябра праваслаўнага брацтва пры [[Віленскі Духаўскі манастыр|Віленскім Духаўскім манастыры]]
* Бэнэдыкт Бальтазар Вітальдовіч Сарока — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[Ашмяны|ашмянскі]] ў 1691—1698 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 286.</ref>
* Вітаўт (Бітаўт) — [[магілёў]]скі [[харунжы]], які ўпамінаецца ў 1710 годзе
* Марцін Вітальд Александровіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, харужы [[браслаў]]скі (каля 1792—1795)<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 516—517.</ref>
* Антон Вітаўтаў — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 17.</ref> (у 1906 годзе таксама ўпаміналіся Дзімітры і Яфім Вітаўтавы<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 13.</ref>)
* [[Вітаўт Чыж]] (1884—1939) — беларускі грамадзкі дзяяч, этнограф, крытык і публіцыст
* [[Вітаўт Тумаш]] (1910—1998) — беларускі грамадзкі дзяяч, лекар, скарыназнаўца
* [[Вітаўт Рамук]] (1914—2010) — дзяяч [[Беларуская дыяспара|беларускай дыяспары]] ў [[Чыкага]]
* [[Вітаўт Кіпель]] (1927—2022) — беларускі грамадзкі дзяяч, гісторык
* [[Вітаўт Юры Стаповіч|Вітаўт Стаповіч]] (1939—2019) — беларуска-польскі грамадзка-палітычны дзяяч, адзін з заснавальнікаў [[Беларускае культурнае таварыства «Хатка»|Беларускага культурнага таварыства «Хатка»]] ў [[Гданьск]]у
* [[Вітаўт Мартыненка]] (1959—2016) — беларускі журналіст, пісьменьнік
* [[Вітаўт Чаропка]] (нар. 1961) — беларускі пісьменьнік
* [[Вітаўт Руднік]] (нар. 1969) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч
З XV ст. прыдомкам Вітальд (Бітаўт<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) карыстаўся шляхецкі род [[Александровічы|Александровічаў]] гербу ўласнага<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Witold#v=snippet&q=Witold&f=false S. 133].</ref>.
Вітаўты (Wittowt) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1938. S. 169.</ref>.
[[Вітаўтавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася каралеўскае сяло Віталцева (''Витолтево'') каля [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 158.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Вітаўцы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Вітулты]], у Прычарнамор’і — [[Вітаўка (Мікалаеў)|Вітаўка (Вітаўтаў, Вітаўтава)]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Віт]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай віт}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
cief47k2r4tptm53zcrh3qkhx40n1hz
2680526
2680446
2026-07-25T08:47:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680526
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вітаўт
|лацінка = Vitaŭt
|арыгінал = Witolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Віт|Wito]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Віталт, Вітаўд, Віталд, Вітулт, Вітульд
|вытворныя = [[Вітольд]], [[Відаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вітаўт''' (''Віталт'', ''Вітаўд'', ''Віталд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
Віталт або Віталд, пазьней Вітаўт або [[Вітольд|Вітальд]] (Vitolt, Witoltus<ref>Versuch über ältere deutsche Personennamen // Alsatia, 1858—1861. — Mülhausen; Basel, 1861. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=w0wtAAAAYAAJ&dq=Sunthildis&q=Witoltus#v=snippet&q=Witoltus&f=false S. 354].</ref>, Witolt<ref name="Morlet-1985-470">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 470.</ref>, Vitalta<ref>[https://cathalaunia.org/Noms/N04598 Vitalda], Cathalaunia: Noms / Antroponimia</ref>, Witald<ref name="Morlet-1985-69">Morlet M.-T. [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1985_num_5_1_912 Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle] // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 222.</ref>, Vitaut<ref name="Morlet-1985-69"/>, Vittaut<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/VITTAUT.html Patronyme VITTAUT], Filae.com: Genealogy</ref>, Witold<ref name="Gottschald-1971-608">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA608&dq=Witold+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi8i5-mmJyEAxWpcvEDHZu1BZcQ6AF6BAgQEAI#v=onepage&q=Witold%20namenkunde&f=false S. 608].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vitolt%2C+Witald%2C+Witolt#v=snippet&q=Vitolt%2C%20Witald%2C%20Witolt&f=false S. 1573].</ref><ref name="Morlet-1985-470"/><ref name="Morlet-1985-69"/><ref name="Gottschald-1971-608"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віт|-віт-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Вітарт]], [[Бутавіт]]; германскія імёны Wittenus, Witard, Botwith) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wit 'веда, розум, закон'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, [[Старасаксонская мова|старасаксонскага]] witan 'ведаць' або ад асновы [[Від (імя)|-від-]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 291.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref name="Dajlida-2019-17"/>.
Адпаведнасьць імя Вітаўт германскаму імю Witold (упаміналася яшчэ ў 828 годзе) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 168.</ref>.
На тоеснасьць імя Вітаўт з германскім імём Witold (Witolt), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (Witoldus) — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на -old (або -аld) бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} зьвяртае ўвагу на тое, што сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя Витолтъ (цалкам адпаведнае германскаму Witolt), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Вітаўт складаецца з асноваў -віт- і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцівін|Таўтвін]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Вітаўт азначае «мудрасьць роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Teudwit ([[Тэўда (імя)|Teud]]-[[Віт|wit]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teudwit+Thydwyteshusun#v=snippet&q=Teudwit%20Thydwyteshusun&f=false S. 1451].</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» супастаўляе імя Вітаўт з наступнымі адпаведнікамі: чэска-мараўскімі Вітаслаў (князь у [[Маравія|Мараўскай дзяржаве]]) і Вітка, германскімі Віта і Вітас (Вітус). Тым часам грамата [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] ўпамінае сьведку Віту Радчынскага<ref name="Urban-2001-48">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 48.</ref>. Павал Урбан зьвяртае ўвагу на тое, што значэньне «народ» напраўду мелі германскія словы theud, teuto, touto, teut і падобныя, тым часам летувіскае tauta ад пачатку ўжывалася ў значэньні «зямля», «краіна» народу. З улікам азначэньня першай часткі імя праз даволі пашыраныя ў тагачаснай [[Эўропа|Эўропе]] [[Лацінская мова|лацінскія]] словы (vita, vi, vices і падобныя), якія маюць [[Грэцкая мова|грэцкія]], [[Кельцкія мовы|кельцкія]] і, урэшце, [[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскія]] аналягі і азначаюць «сілу», «жыцьцё», «жыцьцёвую сілу», імя Вітаўт значыла, відаць, «Сіла народу»<ref name="Urban">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 143.</ref>. Аналягічныя тлумачэньні прыводзіць і гісторык беларускай літаратуры [[Алесь Бразгуноў]]<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>.
Навукоўца з [[Ростак]]у Давід Хітрэй (''David Chytraeus'') у 1585 годзе адзначыў умураваны ў адзін з касьцёлаў вострава [[Руген]]у камень [[Сьвятавіт]]а (''Swantevit''), якога «''жыхары Ругену цяпер называюць Вітальдам''»{{Заўвага|{{мова-de|«den die Rügener jetzt Witold nennen»|скарочана}}}}<ref>Schmidt I. Götter, Mythen und Bräuche von der Insel Rügen. — Rostock, 1997. [https://books.google.by/books?id=kPDWAAAAMAAJ&q=1585+%22Witold+nennen%22&dq=1585+%22Witold+nennen%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgq6aVstGIAxVv2AIHHQd5HGUQ6AF6BAgIEAI S. 71].</ref>.
Шырокае бытаваньне прозьвішчаў Вітальт (Witolt), Віталт (Witołt), Вітальд (Witold, Wittold), Віталд (Witołd, Wittołd), Вітульт (Witult), Вітулт (Witułt), Вітулд (Witułd) адзначалася ў [[Мазовія|мазавецкім]] [[Чэрвінск над Віслай|Чэрвінску над Віслай]] і ваколіцах<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witolt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Witolt], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref><ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witold&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Witold], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref><ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=A&exac=&search_lastname=Witult&search_lastname2=&from_date=&to_date= Witult], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (у мазавецкім {{Артыкул у іншым разьдзеле|Акунеў|Акуневе|pl|Okuniew}} пад 1683 годам упаміналася ''Agnieszka Witalt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Witalt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Okuniew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у гэты ж час прозьвішча Witult адзначалася ў [[Памор’е (Польшча)|паморска]]-[[Куявы|куяўскім]] [[Быдгашч]]ы<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=02kp&rid=B&exac=&search_lastname=Witult&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Bydgoszcz (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>).
З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Вітаўт{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Вітаўт ({{мова-lt|Vytautas|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''vyti'' 'гнаць, даганяць' або ''išvydo'' 'ён убачыў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''išvysti'' 'убачыць' і аснове цяперашняга часу ''išvyst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня vyd-<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>) і ''tauta'' 'народ'. Аднак гэтыя тлумачэньні ня маюць ніякага сэнсу, бо ў балтыйскіх мовах азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам. Адпаведна, азначаным словам мае быць «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму падобныя імёны для летувісаў — чужыя<ref>[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>. Пагатоў слова ''tauta'' з значэньнем 'народ' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1848 году, ранейшае яго значэньне сярод [[Прускія летувісы|прускіх летувісаў]] было 'зямля, краіна' або часьцей 'нямецкая зямля, нямецкая краіна'<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=tauta&id=26031030000 tautà], Lietuvių kalbos žodynas</ref>; пра няведаньне летувісамі слова ''tauta'' з значэньнем 'народ' яшчэ ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя сьведчаць пададзеныя ў 1846 і 1850 гадох тлумачэньні імя Вітаўт як «паганяты, бягун»<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref><ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%89%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 150].</ref> або «той, хто можа дагнаць»<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 354.</ref> — ідэнтычныя тлумачэньням імя [[Віцень (імя)|Віцень]] (усе гэтыя тлумачэньні народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў як «кур’ёзныя»)<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>.
У гістарычных крыніцах сустракаюцца наступныя варыянты імя: ''Wytoutd, unsir son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Витовтъ'' (1382<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 61.</ref>, 1383<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 62.</ref>, па 1389<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 103.</ref>, 1392—1429<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 110.</ref>, 1393<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 121.</ref>, 2 ліпеня 1396<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 128.</ref>, 1396—1413<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 130.</ref>, 1398<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 137.</ref>, 6 сакавіка 1399<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 140.</ref>, 3 красавіка 1399<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 141.</ref>, 20 траўня 1407<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>, 1 траўня 1429 году<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 36.</ref>); ''Alexander alias Witoldus'' (11 верасьня 1387, 22 верасьня 1421<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=%22alias+Witoldus%22#v=snippet&q=%22alias%20Witoldus%22&f=false S. 13, 533].</ref>, 27 верасьня 1422<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 5. — Reval, 1862. [https://books.google.by/books?id=SEYOAAAAQAAJ&pg=RA3-PA877&dq=%22alias+Witoldus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjUrK-ztJf9AhXRR_EDHUj1AqU4ChDoAXoECAgQAg#v=onepage&q=%22alias%20Witoldus%22&f=false S. 877].</ref>, 28 сьнежня 1429 году<ref>Акты литовско-русскаго государства. Вып. 1. — Москва, 1899. [https://books.google.by/books?id=iR5AAQAAMAAJ&pg=PA9&dq=%22Alexander+alias+Witoldus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjh8suLtZf9AhUb57sIHT3nCesQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witoldus%22&f=false С. 9].</ref>); ''Мы Александръ, або Витовть'' (1 ліпеня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 85.</ref>; ''Witoldus'' (1388<ref name="CDP">Codex Diplomaticus Prussicus. Bd. 3. — Königsberg, 1848. [https://books.google.by/books?id=FldHAAAAYAAJ&pg=RA1-PA184&dq=Witoldus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwic_fya9ZX9AhXnhv0HHQDcAQwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Witoldus&f=false S. 66, 155—156, 184].</ref>, 1400<ref name="CEV">{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 69, 87, 525, 979—980, 982—984, 1022.</ref>, 1401<ref name="CDP"/>, 1402<ref name="CEV"/>, 1403<ref name="CDP"/>, 1409<ref name="CEV"/>, 1416<ref name="CEV"/>, 1421<ref name="CEV"/> гады); ''Мы Александръ, або Витолдъ'' (18 чэрвеня 1389 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 102.</ref>; ''Витольтъ'' (1389 год)<ref name="Urban-2001-143">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 143.</ref>; ''Витолт'' (1393—1430<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 92, 94—96.</ref>, 1411—1422<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 166.</ref>, 1440—1492<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 192.</ref>, 1463—1476<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 261.</ref>, 1477—1484 гады<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 351.</ref>); ''Allexander alias Witoudus'' (13 студзеня 1407<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 257.</ref>, 18 кастрычніка 1415 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 333.</ref>); ''Allexander alias Wytoud'' (23 траўня 1409 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 259.</ref>; ''Witold Keistutiewitsch'' (26 жніўня 1409 году)<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Keistutiewitsch#v=snippet&q=Keistutiewitsch&f=false С. 138].</ref><ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 18.</ref>; ''Witoudus'' (1409, 1416, 1420)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA977&dq=witoudus&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwimlt7NsZf9AhUQzKQKHah4DuAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=witoudus&f=false 464, 977—981, 984—989, 993, 996—999, 1030].</ref>; ''Witaudus'' (1409 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=witaudus#v=snippet&q=witaudus&f=false S. 989]</ref>; ''Сам Александер Витовтъ'' (10 кастрычніка 1416 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 24.</ref>; ''Alexander alias Witawdus'' (1417, 1429, 1430 гады<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Alexander+alias+Witawdus#v=snippet&q=Alexander%20alias%20Witawdus&f=false S. 398, 836, 945]</ref>); ''Alexander alias Witholdus'' (1 траўня 1425<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2: 1382—1445. — Kraków, 1891. [https://books.google.by/books?id=0tkDAAAAYAAJ&pg=PA187&dq=%22Alexander+alias+Witholdus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwipmZ6pkpj9AhXygf0HHWO1A0AQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witholdus%22&f=false S. 187].</ref>, 10 лістапада 1430 году<ref>Акты литовско-русскаго государства. Вып. 1. — Москва, 1899. [https://books.google.by/books?id=iR5AAQAAMAAJ&pg=PA10&dq=%22Alexander+alias+Witholdus%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwipmZ6pkpj9AhXygf0HHWO1A0AQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=%22Alexander%20alias%20Witholdus%22&f=false С. 10].</ref>); ''hertzogk Wytoldt'' (2 лютага 1427 году)<ref>Baronas D. Lietuvos didysis kunigaikštis Vytautas — žvejys prie Juodosios jūros 1427 m. // Istorijos šaltinių tyrimai. 8, 2024. P. 43.</ref>; ''Wytolth… Wytoldus'' ([[De magna strage]])<ref>Pomniki dziejowe Polski. T. 4. — Lwów, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1vYJz9XLa4UC&q=%40Wytolth#v=snippet&q=%40Wytolth&f=false S. 46—47].</ref>; ''князя Юрья Витовтовича''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 56, 60, 187, 190].</ref>, ''Витовтъ Кестутьевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 92, 103, 142, 194].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Юрія Витовтовича''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AE%D1%80%D1%96%D1%8F+%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AE%D1%80%D1%96%D1%8F%20%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 223].</ref>, ''Витовтъ Кестутіевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%96%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D1%82%D1%96%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 240, 251].</ref>, ''Витовтъ Кестутьевичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 246.</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''при великомъ князи Витолте… Витолта грамота… Витовте'' (11 сакавіка 1447 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 19].</ref>; ''Витовъту Кирдвидовичу три чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Stanislaus Witoutowicz'' (1451 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 235.</ref>; ''Богдану Витовътовичу'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 30.</ref>; ''великом князи Витолде… Витолда… Витолде'' (XV ст. паводле выпісу 16 кастрычніка 1624 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|1к}} С. 110—111.</ref>; ''Witolt… Witowt… woysko Witoldowo'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 138, 141—147.</ref>; ''люди… у [[Тумілавічы|Томиловичох]] над рекою Березыною… а Витовъта з братом его а Олизаром'' (27 лістапада 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 372—373.</ref>; ''люди… Степанъ Витовтович'' (16 ліпеня 1521 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|10к}} P. 87.</ref>; ''пана Богдана Станевича а пана Воитъка Якубовича Витовътовичовъ'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Витовтъ Оксеновъ'' (12 ліпеня 1560 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 128].</ref>; ''Собестьянъ Станиславовичъ з Витовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 669].</ref>; ''на мещанина [[Рэмігола|Ромикгольского]]… на Юся Витовтовича'' (5 лютага 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XeYDAAAAYAAJ&q=%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%B2%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 55].</ref>; ''привилеи… князя Витолта'' (31 кастрычніка 1593 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 390.</ref>; ''привилеемъ светое памети княжати Витулта, великого князя Литовского'' (29 сакавіка 1599 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=-hIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0+%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%20%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 251].</ref>; ''Витолт… до Витолда'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 62—68.</ref>; ''Witowtowa od domu… Witowta Siruna wymarł'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 26, 29.</ref>; ''от князя великого Витолъта'' (9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 382.</ref>; ''Янъ Витовтовичъ и Анастазыя Ивановъна малжонкове уписуемъ у обитель светую и о молитвы просимъ за собою, рукою власною'' (18 траўня 1634 году)<ref>Литовские епархиальные ведомости. № 25, 21.06.1898. С. 233.</ref>; ''Anastazia Łuczanicka Witołtowiczowa'' (19 чэрвеня 1660 году)<ref>XVII a. vidurio Maskvos okupacijos Lietuvoje šaltiniai. T. 1: 1657—1662 m. Vilniaus miesto tarybos knyga. — Vilnius, 2011. P. 439.</ref>; ''panne Katherzyne Witoltowiczownę… Witołtowiczowną'' (19 чэрвеня 1665 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 386—387.</ref>; ''z p. Janem Witowtowiczem''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Witowtowiczem#v=snippet&q=Witowtowiczem&f=false С. 22].</ref>, ''a p. Janem Witołtowiczem''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Witoltowiczem#v=snippet&q=Witoltowiczem&f=false С. 135].</ref> (1701 год); ''для пана Витовта, хоронжого… Витовта… Витовту'' (1710 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 18. — Витебск, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_pNOAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%B0&f=false С. 13, 15, 17].</ref>; ''Wincenty Witowt'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Witowt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Symon Wituld'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Wituld&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. Прытым ва ўласных [[Нямецкая мова|нямецкамоўных]] дакумэнтах вялікага князя Вітаўта{{Заўвага|Паводле гісторыкаў, Вітаўт ведаў нямецкую мову і, відаць, мог як надыктоўваць, так і ўласнаруч пісаць на гэтай мове<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 9.</ref>}} [[Лацінка|лацінская трансьлітэрацыя]] яго імя адпавядае старабеларускаму напісаньню: {{мова-de|Wir Witowd von gotis gnaden herczog czu Littouwe <...> Wir Witovt von gotes gnaden grosfurste zu Littowen etc. <...> Wir Alexander, andirs Wytowt, von Gots ganden grosfurste zu Littawen etc.|скарочана}} — {{мова-be-old|Мы великии князь Витовт|скарочана}}<ref>[[Алег Дзярновіч|Дзярновіч А.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/dziarnovich/50/%D0%A8%D1%82%D0%BE_%D1%9E%D0%B7%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%BB%D0%B0_%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83_-_%D0%B2%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%96_%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8C_%D1%86%D1%96_%D0%92%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D0%9A%D0%BD%D1%8F%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Што ўзнікла спачатку — вялікі князь ці Вялікае Княства] // Ukraina Lithuanica. Т. 2, 2013. С. 67.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вітаўт (каля 1303—1336) — князь [[Трокі|троцкі]], бацька Юрыя Вітаўтавіча
* [[Вітаўт]] (1350—1430) — [[вялікі князь літоўскі]] (1392—1430)
* Вітаўт [[Гірдзівід]]авіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Станіслаў Вітаўтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1451 годзе
* Багдан Вітаўтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1486 годзе
* Якуш Вітаўтаў (Якушъ Витоөтовъ<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D3%A9#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%BE%D3%A9&f=false С. 229].</ref>) — [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкі]] селянін, які ўпамінаецца ў 1498 годзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 68.</ref>
* Багдан Станевіч і Войтка Якубавіч Вітаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1520 годзе
* Вітаўт Аксенаў — [[Ворша|аршанскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1560 годзе
* Вітальд Аранскі — [[Берасьцейскі павет|берасьцейскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 186.</ref>
* Ян Вітаўтовіч — сябра праваслаўнага брацтва пры [[Віленскі Духаўскі манастыр|Віленскім Духаўскім манастыры]]
* Бэнэдыкт Бальтазар Вітальдовіч Сарока — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[Ашмяны|ашмянскі]] ў 1691—1698 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 286.</ref>
* Вітаўт (Бітаўт) — [[магілёў]]скі [[харунжы]], які ўпамінаецца ў 1710 годзе
* Марцін Вітальд Александровіч — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, харужы [[браслаў]]скі (каля 1792—1795)<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 516—517.</ref>
* Пётар Вітальд — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Антон Вітаўтаў — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 17.</ref> (у 1906 годзе таксама ўпаміналіся Дзімітры і Яфім Вітаўтавы<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 13.</ref>)
* [[Вітаўт Чыж]] (1884—1939) — беларускі грамадзкі дзяяч, этнограф, крытык і публіцыст
* [[Вітаўт Тумаш]] (1910—1998) — беларускі грамадзкі дзяяч, лекар, скарыназнаўца
* [[Вітаўт Рамук]] (1914—2010) — дзяяч [[Беларуская дыяспара|беларускай дыяспары]] ў [[Чыкага]]
* [[Вітаўт Кіпель]] (1927—2022) — беларускі грамадзкі дзяяч, гісторык
* [[Вітаўт Юры Стаповіч|Вітаўт Стаповіч]] (1939—2019) — беларуска-польскі грамадзка-палітычны дзяяч, адзін з заснавальнікаў [[Беларускае культурнае таварыства «Хатка»|Беларускага культурнага таварыства «Хатка»]] ў [[Гданьск]]у
* [[Вітаўт Мартыненка]] (1959—2016) — беларускі журналіст, пісьменьнік
* [[Вітаўт Чаропка]] (нар. 1961) — беларускі пісьменьнік
* [[Вітаўт Руднік]] (нар. 1969) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч
З XV ст. прыдомкам Вітальд (Бітаўт<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>) карыстаўся шляхецкі род [[Александровічы|Александровічаў]] гербу ўласнага<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Witold#v=snippet&q=Witold&f=false S. 133].</ref>.
Вітаўты (Wittowt) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1938. S. 169.</ref>.
[[Вітаўтавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася каралеўскае сяло Віталцева (''Витолтево'') каля [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 158.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Вітаўцы]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Вітулты]], у Прычарнамор’і — [[Вітаўка (Мікалаеў)|Вітаўка (Вітаўтаў, Вітаўтава)]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Віт]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай віт}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rp8p060ozn9az8ekdvbg07bjnommew9
Ягайла (імя)
0
263265
2680374
2678154
2026-07-24T18:56:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680374
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яґайла
|лацінка = Jagajła / Jahajła
|арыгінал = Aggalo (Egelo)
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Агі|Аgi]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Агі|Аgi]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Ягейла, Агела, Ягала, Ягела, Агайла, Акайла, Якейла, Агель, Огель, Ягель, Ягаль, Якела, Ягіл
|вытворныя = [[Агіла]], [[Эйгела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ягайла''' (''Ягейла'', ''Ягала'', ''Ягела'', ''Ягель'', ''Ягаль'', ''Якейла'', ''Якела'', ''Ягіл''), '''Агайла''' (''Агела'', ''Агель'', ''Акайла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Агала, Агела, Егела, Агел, Егел або Егіла, пазьней Эгела, Эгель або Ягель (Aggalo<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 251.</ref>, Agella, Agela, Agello<ref>Morlicchio E. Onomastica germanica in Italia meridionale // Dictionnaire historique des noms de famille romans. — Tübingen, 1990. P. 115.</ref>, Agelo<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 13.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 341.</ref>, Egelo<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 99.</ref>, Agel, Aegel<ref>Gantier V. La langue, les noms et le droit des anciens Germains. — Berlin 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qmRHAAAAYAAJ&q=Aegel#v=snippet&q=Aegel&f=false P. 130, 279].</ref>, Egel<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Egel#v=snippet&q=Egel&f=false S. 19].</ref>, Egila, Ecgela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 118.</ref>, Eagele<ref>Winkler J. Friesche naamlijst (Onomasticon Frisicum). — Leeuwarden, 1898. [https://books.google.by/books?redir_esc=y&hl=ru&id=L-7gyAEACAAJ&q=Eagele#v=snippet&q=Eagele&f=false S. 76].</ref>, Egel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Agelo+Egel#v=snippet&q=%40Agelo%20Egel&f=false S. 28].</ref>, Eggel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Eggel#v=snippet&q=Eggel&f=false S. 17].</ref>, Eggeli<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Eggeli#v=snippet&q=Eggeli&f=false S. 14, 163, 714].</ref>, Jagel<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Jagel#v=snippet&q=%40Jagel&f=false S. 190].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 43.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ягвін]], [[Ягінт]], [[Ягоўд]]; германскія імёны Egwinus, Egind, Egold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Апроч таго, у старажытных германскіх імёнах шырока бытаваў антрапанімічны суфікс-пашыральнік з элемэнтам -л- (-l-)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=personennamen+ulus+olus#v=snippet&q=personennamen%20ulus%20olus&f=false S. 987—992]</ref>.
Адпаведнасьць імя Ягайла германскаму імю Agilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-101">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 86.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ягайла складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]], [[Ямант|Ямунт]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh, Jomund), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -гайл- (-гал-, -гел-). Такім парадкам, імя Ягайла азначае «сапраўды жвавы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17, 19, 26.</ref>. У гістарычным [[германцы|германскім]] ([[Готы|гоцкім]]) арэале адзначалася імя Jogello<ref>Croniche degli ordini instituiti dal p.s. Francesco. P. 4, T. 2. — Napoli, 1680. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=BUfFQ2O6_m4C&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. XXI].</ref><ref>Gloriose memorie delle vite, e fatti illustri delli sommi pontefici, e cardinali assonti dal serafico Ordine di s. Francesco al governo di S. Chiesa romana. — Treviso, 1703. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=52cqhv_Qw_oC&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false 39, 46, 73, 88, 89].</ref><ref>Giardino Serafico Istorico Fecondo Di Fiori, E Frutti Di Virtù, Di Zelo, E Di Santità Nelli trè Ordini instituiti dal Gran Patriarca de Poveri S. Francesco. — Venezia, 1710. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wDE_AAAAcAAJ&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. 402, 456, 458].</ref> (Iagellus<ref>Nuclei historiæ universalis, cum sacræ, tum prophanae, ad dies, annosque relatæ, auctarium, etc. — Görlini, 1658. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_KARvRevhxwC&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 430].</ref><ref>L·mer-eniauto-genea-chorographias nucleus, insignis lectionis variae fructu locuples. Historiae cùm sacrae tùm prophanae cognitione compendiosissima atque utilissima praegnans. — Ulmae, 1672. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rUzrINP42e4C&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 1].</ref>, Jogallus<ref>Catalog der Stadtbibliothek in Zürich. Bd. 2. — Zürich, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xxEvJybS9hwC&q=Jogallus#v=snippet&q=Jogallus&f=false S. 849].</ref>).
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» на падставе пэўных славянскіх адпаведнікаў (у тым ліку імя Івайла, якое меў вядомы баўгарскі народны герой) не адкідае магчымасьці [[Славянскія мовы|славянскага]] паходжаньня імя Ягайла<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 52.</ref>. Разам з тым, пры тлумачэньні элемэнту -гайла ён праводзіць паралель з індаэўрапейскім назовам gail, які ўжываўся ў значэньні 'высакародны', 'заўзяты', 'магутны', 'палкі', 'сьветлы', 'слаўны', кельцкім g(h)al — 'магчы', стараверхнянямецкім helid 'герой', стараірляндзкім giall — 'высакародны нашчадак', сярэдневерхненямецкіі geil (gail) — 'бадзёры', 'вясёлы', 'гарэзьлівы', 'жвавы', 'палкі', старапрускім gaylis — 'белы', 'сьветлы'. Адсюль, у прыватнасьці, імя Ягайла паводле меркаваньня Паўла Ўрбана (з улікам hоge — 'важны', 'высокі', 'вялікі', 'высокародны' ды інш.) — «Ja-gailo — Jag-gailo — Hog-gailo» — значыла, імаверна, «Вялікі славай» або «Сьветлы славай»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 208.</ref>. Падобнае тлумачэньне прыводзіць і гісторык беларускай літаратуры [[Алесь Бразгуноў]], які перакладае імя Ягайла як «Высокі славай», «Высакародны»<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>.
З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Ягайла{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявілася тлумачэньне імя Ягайла ({{мова-lt|Jogáila|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''jóti'' 'ехаць конна' і нібы застарэлага, але на зафіксаванага ў летувіскіх слоўніках і тэкстах ''gáilas'' 'моцны' (дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля гэтага тлумачэньня летувіскія дасьледнікі ад пачатку выкарыстоўвалі сучаснае ''galia'' 'моц', што прыводзіла да перакручваньня імя Ягайлы — імя князя мусіла б гучаць як «Ёгаля»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>). Падобнае тлумачэньне яшчэ ў сярэдзіне XIX ст. высунуў летувіс Даўгдарыс у газэце «[[Tygodnik Petersburski]]» (ад 18 ліпеня 1850 году)<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref>, тым часам у часопісе Міністэрства народнай асьветы (красавік 1850 году) летувіскі аўтар Даніла прапаноўваў перакладаць гэтае імя як «калі жаль» ад ''jei'' (я) 'калі' і ''gailis'' (га́йліс) 'жаль'<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8+%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8%20%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22&f=false С. 152].</ref>. Усе гэтыя тлумачэньні народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў як «кур’ёзныя»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>, кур’ёзнымі азначыў летувіскія тлумачэньні імя Ягайлы і францускі лінгвіст [[Раймонд Шмітляйн]]<ref name="Schmittlein-1948-101"/>, тым часам большасьць сучасных навукоўцаў лічыць іх неверагоднымі<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref>}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref name="Arlou-2012-158">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>.
У Польшчы гістарычна адзначаўся антрапонім Jagiełowic<ref>Słownik historyczno-etymologiczny antroponimów ziemi chełmskiej (XVI—XVII wiek). — Warszawa, 2017. S. 123.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jagil''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jagil#v=snippet&q=Jagil&f=false S. 38].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ягеловіц (Jagelowitz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 142.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jagel'' (29 верасьня 1379 году<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 траўня 1380 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173543/http://starbel.by/dok/d085.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и великим магистром Тевтонского ордена Винрихом фон Книпроде (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false P. 53, 55].</ref>, [[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 604—607, 611, 613—614, 617—619, 627—629, 631, 641].</ref>, па 1409 і да 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 997, 1025—1026, 1028].</ref>); ''Iagillo'' (27 лютага 1380 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173937/http://starbel.by/dok/d087.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и магистром Ливонии Вильгельмом фон Фримерсхаймом (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Jagal'' (6 ліпеня 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20230202044559/http://starbel.by/dok/d094.htm Бражольский договор о перемирии между ВКЛ и Тевтонским орденом (июль 1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 кастрычніка 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511071118/http://starbel.by/dok/d090.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о передаче части Жемайтии за рекой Дубисой (1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=%22Wir+Jagal%22#v=snippet&q=%22Wir%20Jagal%22&f=false P. 56—57, 59].</ref>, [[Мэмарыял Вітаўта]]<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—266.</ref>); ''Jagalo'' (1385 год); ''Jagel dey gracia rex in Lettow'' (пячаць да 1386 году)<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 207.</ref>; ''dominus Jagalo'' (11 студзеня 1386 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 3. — Varsaviae, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GVVfAAAAcAAJ&q=Jagalo#v=snippet&q=Jagalo&f=false P. 338].</ref>; ''Jagello''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Якгаило'', ''Ягаило''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''dictum Iagel in [[Ліцьвіны#Літоўская мова|Lytwanico]]'' ([[De magna strage]])<ref>Pomniki dziejowe Polski. T. 4. — Lwów, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1vYJz9XLa4UC&q=dictum+Iagel+in+Lytwanico#v=snippet&q=dictum%20Iagel%20in%20Lytwanico&f=false S. 46].</ref>; ''Ягайло''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 72, 75—76, 78, 83, 94—95, 99, 113].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false с. 235—236, 242, 245, 258, 262].</ref> або ''Ягайло Олгердовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+82#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%2082&f=false С. 81—82].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 238, 242, 264.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''Iagali Gyediroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Gyediroczsky#v=snippet&q=Gyediroczsky&f=false С. 136].</ref>, ''Iageli Gedoroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Iageli+Gedoroczsky#v=snippet&q=Iageli%20Gedoroczsky&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Goyulus et Yagallo Gedroitorum [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''s[igilla] Micolai als Yagal''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>, ''Jagiel Gedwodsky''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Якгойла'' (8 траўня 1466 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1, ч. 1, т. 1. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?id=CAI5AQAAMAAJ&pg=RA3-PA75&dq=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjzr_eVxY79AhUVgv0HHUaHDTYQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&f=false С. 76].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Юшко Якгаилович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Петко Якгоиловичъ'' (13 верасьня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 70.</ref>; ''nobilibus viris… [[Альбэрт|Alberto]] Jagelowycz'' (8 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 515.</ref>; ''sub rege Poloniae Vladislao alias Jageylo'' (24 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 128.</ref>; ''Ego Gregorius Jakieylowicz'' (12 жніўня 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 557.</ref>; ''Jagiejło… Jagojło… Jagieło'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 141—145.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета… а Мика Якгеиловича'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''людеи наших [[Бірштаны|бирштанъцов]]… а Якуба Якгелловича'' (10 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 349.</ref>; ''чоловеков тяглыхъ у [[Эйрагола|Оирякголском]] волости… а Якгеиловичов'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… Андрушка Якгоиловича'' (1 студзеня 1519 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 75.</ref>; ''подалъ на то трехъ светковъ: человека пана старосты Жомоитского наимя [[Рамейка|Ромейка]] Якойловича'' (4 лютага 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1398].</ref>; ''homines… Jagelo'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''з Мемижи… Григорои Яжеилович'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 89.</ref>; ''Богдан Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Григорко Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 70.</ref>, ''Лукашъ Огеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Юрага Якгоиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Матеевая Якголовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 100.</ref> (1528 году); ''бояре [[Трокі|троцкие]] Якгеловичы'' (13 жніўня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 34.</ref>; ''з [[Бірштаны|Бирштан]]… Томко Якгеилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 30.</ref>; ''Стан Екелович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25.</ref>; ''Мицко Якгейлович… Стан Якгелович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160, 193.</ref>; ''село Суръвиловъское, а в ономъ селе тыи люди… Олехъно Акаиловичъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''село Якгейлишки… село Якгейловичи… Войтко Якгейловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 36, 47, 63].</ref>; ''Янъ Анъдреевичъ Якгеловича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 189.</ref>; ''Матей Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 586].</ref>, ''Янъ Андреевичъ Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+591#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20591&f=false С. 591].</ref>, ''з Якгойловичъ въ повете Троцкомъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 652].</ref>, ''Лавринъ Мартиновичъ Якгейло… з села Якгейловичь''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 653].</ref>, ''Лавринъ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 734].</ref>, ''Петръ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 735].</ref>, ''Стась Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 797.</ref>, ''Станиславъ Якгело''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Янвилов с Пядев… Стасю Якгеиловичу… з роду Уркшевичовъ… Григоръю Якгелевичу… з роду Милошевичов… Петру Якгеиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Ягейла… Ягелла'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 62—70.</ref> ''Balcer Jagieło''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 305.</ref>, ''Jan Jagiłł''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 327.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Piotr Iagieła'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 78.</ref>; ''folwark Jagiełowicze alias Sluszkowszczyzna w [[Лідзкі павет|pow. lidzkim]]'' (18 сакавіка 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 122.</ref>; ''mieszczanie do plebaniej płungiańskiej należący… Adam Jegielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 70.</ref>; ''Samuel Iagielewicz'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Samuel Egielewicz'' (жнівень 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 460.</ref>; ''Jagielowszczyzna… Jagieły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Jagieło'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Jagielewicz'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=550&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwika Jagiełło'' (1767 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr z Jagiełło Jagiełowicz, rotm. pow. kow.'' (22 траўня 1767 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 213.</ref>; ''Kazimierz Ogayłło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Ogay%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Agełowicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Age%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Smołwy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klemens Jan Agiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcin Ogiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Ogiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bakałarzewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1820 год); ''Oggel Albert. Jul. Lithuan.'' (1825 год)<ref>Die Matrikel der Albertus-Universität zu Königsberg i. Pr. 1544—1829. Bd. 2: Die Immatrikulationen von 1657—1829. — Leipzig, 1911/1912. S. 754.</ref>; ''Bartłomiej Agel'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Agel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Iszczołna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Agiełło'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jagiełowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Jacub Jagiello'' (1863 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/05/31/jacub-jagiello/ Jacub Jagiello i Julia z Kroszczynskich (Якуб Ягелло и Юлия Крощинская)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Anna Jagiełowa'' (30 чэрвеня 1884 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 164.</ref>; ''Іоgелло'' (1889 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Wojciech Jagiełłówicz'' (1889 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/53481/jagiellowicz-wojciech-1889 Cmentarze — Litwa > Wędziagoła Vandžiogala Litwa > Jagiełłówicz Wojciech 1889], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>{{Заўвага|Найранейшая (паводле [[Казімер Буга|Казімера Бугі]]<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 32.</ref>) фіксацыя [[Летувізацыя|летувізаванай]] формы адзначаецца ў 1562 годзе — ''Baczus Jagielaytis''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Baczus+Jagielaytis#v=snippet&q=Baczus%20Jagielaytis&f=false С. 48].</ref>; у летувіскамоўным тэксьце 1589 году фіксуецца ў форме ''Jogėla''<ref>Linguistica Baltica. Vol. 3: 1994. [https://books.google.by/books?id=PwUqAQAAIAAJ&q=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&dq=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHgc6L9fuIAxXl8LsIHY8vLN4Q6AF6BAgIEAI 89].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ягайла]] (1352—1434) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] (1377—1381, 1382—1392), кароль польскі (1386—1434)
* Ягайла Гедройцкі — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] (1433 год)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> пячаць з рускім надпісам «ЯКГАІЛОВА»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref>
* Пётар (Пецька) Ягайлавіч — літоўскі баярын, які ажаніўся з дачкой [[Радзівіл Осьцікавіч|Радзівіла Осьцікавіча]] Ганнай<ref name="Piatraskas-2014-215">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 215.</ref>
* Ягайла — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1466 годзе
* Багдан Ягайлавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рыгорка Ягайлавіч — [[Меміж|меміскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лукаш Агелавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Юрага Ягайлавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацеевая Ягалавіча — [[Упіцкі павет|упіцкая]] баярыня, якая ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Стана|Стан]] Якелавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&dq=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwichOrahtWCAxXr0QIHHRgVB30Q6AF6BAgHEAI P. 397].</ref>
* Дзьмітры Ягела — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 364, 378.</ref>
* Казімер Ягеловіч — [[Вільня|віленскі]] кравец, які ўпамінаецца ў 1692 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 163.</ref>
* Іван Ягела — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 17.</ref>
* Яна Ягела — беларускі філёзаф<ref>Зелянкоў А., Ягела Я. [https://journals.bsu.by/index.php/history/be/article/view/4786 Канцэпцыя макрагісторыі Ю. Н. Харары: вытокі папулярнасці і акадэмічны статус] // Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 4 (2022).</ref>
Ягелы (Jagiełło) — прыгонныя зь вёсак [[Масьцяны|Масьцянаў]], [[Пешкаўцы|Пешкаўцаў]] і мястэчка [[Лынтупы|Лынтупаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 49, 57.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 69, 155, 178.</ref>.
Ягелы (Jagiełło) гербаў [[Пагоня]] і [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 88, 273, 535.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 93.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref name="Malewski-2022-291">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 291.</ref>.
Ягеловічы гербаў Лебедзь і [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 536.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz, Jagiełłowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-291"/>.
Ягелы — [[парафія]]не [[Касьцёл Сьвятога Станіслава (Даўгінаў)|касьцёла]] ў [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1900 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231949/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/616-dolginova-kostel-v-vilejskom-uezde-spisok-prikhozhan-1900-g Долгинова костел в Вилейском уезде. Список прихожан 1900 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>.
Агігелі (Ogigel) гербу ўласнага<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 298.</ref> — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Сылезія|Сылезіі]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 134.</ref>.
Ягель (Jagiel) і Ягелёвіч (Jagiellowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Ягелы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Ягелаўшчына]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Яглевічы]], на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] — [[Ягалкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Агайлі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Агі]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай аг}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1vfwbqremlc3jus3zdevi9g8yfsttfh
Радзівіл (імя)
0
263293
2680485
2680303
2026-07-24T23:04:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680485
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8s8s5zs9uzt1mhtc4xmp2h35c3ln75q
2680497
2680485
2026-07-24T23:31:54Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680497
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
k4xa77a42euio6wdhpo1cotus2hk13y
2680498
2680497
2026-07-24T23:32:53Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680498
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
3fludwyv7iakjo0f577zx93dh8v6qlw
2680551
2680498
2026-07-25T09:23:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680551
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Аляксандар Радзівілін — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
p1skpachfihhualkg7fsjv3qstnvjhp
2680554
2680551
2026-07-25T09:25:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680554
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
tdxq6ruzd3zfa4xz8blig7ldqvpqzl0
Эйсімонт
0
263302
2680562
2679761
2026-07-25T09:37:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680562
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Эйсімонт
|лацінка = Ejsimont
|арыгінал = Eismund
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Эйса|Eyse]] + [[Мунд|Mund]]
|варыянт = Эйсмунт, Эйсмунд, Эйсмант, Айсмант, Эйшмант, Гейсімонт
|вытворныя = [[Ізмунт]], [[Ясмант]]
|зьвязаныя =
}}
'''Эйсімонт''', '''Э́йсмант''' (''Э́йсмунт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''[[Эйсмант]]''' (''[[Эйсманд]]'', ''Эйсмунд'', ''Айсмант'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Эйсэнмунд або Эйсмунд (Eisenmund, Eismund<ref name="Rymut-1999-178">Rymut K. Nazwiska Polaków: słownik historyczno-etymologiczny. T. 1. — Kraków, 1999. S. 178.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gottschald-1982-170">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22eisenmund%22+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi78N_1yPCBAxXeg_0HHbpaB60Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22eisenmund%22%20namenkunde&f=false S. 170].</ref><ref name="Rymut-1999-178"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ісавін]], [[Ізмунт]]; германскія імёны Isbodus, Isovin, Ismund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Эйсмант германскаму імю Eismund сьцьвердзіў польскі спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] [[Казімер Рымут]]<ref name="Rymut-1999-178"/>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Эйсмант (Ejsmont) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год)<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Eismund (1782 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=EISMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de EISMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Эйсманд (Eismond, Ejsmond), Эйсмант (Eismont, Ejsmont, Ejsmondt, Ejsmontt, Eysmont, Eysmontt), Эйсмунд (Ejsmund), Эйсмунт (Ejsmundt, Ejsmunt), Эйсмунтовіч (Ejsmuntowicz), Эйсымант (Ejssymont), Эйсыманд (Ejsymond), Эйсымант (Ejsymont, Ejsymontt, Eysymont, Eysymonth, Eysymontt), Эйсімант (Eysimont) і Эйсімунт (Eysimunt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 106, 108—109.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Эйшышкі|Еишискахъ]]. Митъку Еисимонътовичу чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 47.</ref>; ''Пацу Еисимонътовичу 8 бочокъ'' (2 чэрвеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 86.</ref>; ''Венъцко Еисимонътовичъ… Пашко а Статко, а Петрок, а Прокопъ Еисимонтовичи… Петрашко Еисимонтович самъ. Миколаи Еисимонтовичъ самъ… Дашко Еисимонтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>; ''бояре [[Горадня|Городенские]]: Петръ Станкевичъ Гейсимонтовичъ'' (12 чэрвеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 2].</ref>; ''Ейсимонты'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%95%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%40%D0%95%D0%B9%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B&f=false С. 685, 687].</ref>; ''parochia Saraska… śl. Szczęsny Eysimont'' (1580 год)<ref>Jabłonowski A. Podlasie. — Warszawa, 1908. S. 112.</ref>; ''Eustachy Esymont… od Stanisława Eustachego Eysymonta… Stanisław Eustachi Eysimont'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 628—646.</ref>; ''Hrehory Eysmont''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 228.</ref>, ''Jakubowa Eysmontowa''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 229.</ref>, ''pana Wacława Eysmunta''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 231.</ref>, ''Jerzy Eysmont''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 236.</ref>, ''Jan Zygmunt Eysmunt''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 243.</ref>, ''Kazimierz Eysmunt'', ''Michał Eysmunt''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jan Eysmunt''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 252.</ref> (1690 год); ''Francij Eysmont et Helena Eysmontowa'' (1707 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Jakub Ejsmund'' (1737 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ejsmund&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Uciana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bogusław Eysymontowicz na Uzłowcach'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 111.</ref>; ''MD Adamo Eysmunt'' (12 студзеня 1790 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 54.</ref>; ''Dorota Aysmont'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Aysmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniemunek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Regina Eyszmont'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Eyszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Eysmontowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Eysmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Eysmuntt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Eysmuntt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicyian Eysymont'' (28 траўня 1836 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Maryjanna z Eysmontów Czarnocka'' (21 лістапада 1836 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 153.</ref>; ''Magdalena Eyssymont'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Eyssymont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Therese Eismund'' (1847 год)<ref>[https://ofb.genealogy.net/famreport.php?ofb=memelland&ID=I429841&lang=de Therese EISMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Paulina Ejsmont'' (13 кастрычінка 1912 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Zygmunt Ejsmunt'' (1926 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ejsmunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pohost Zahorodzki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мітка Эйсімонтавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]; меркаваны пачынальнік роду [[Эйсманты|Эйсмантаў]]
* Пац Эйсімонтавіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1489 годзе
* Венцка Эйсімонтавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пашка, Статка, Пятрок і Пракоп Эйсімонтавічы — гарадзенскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пятрашка і Мікалай Эйсімонтавічы — гарадзенскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Дашка Эйсімонтавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ніл Эйсмонт (Эйсманд) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
* Гаўрыла, Даніла і Іван Эйсмонты — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref>
* Станіслаў Эйсманд (1871—?) — мешчанін зь [[Менск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1871) Эйсманд Станіслаў Адамавіч (1871)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Кароль (імя)|Кароль]] Эйсмунт (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index27.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Мар’ян Эйсмант (1889—?) — беларус з ваколіцаў Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%80%27%D0%AF%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Эйсмант Мар’Ян Аляксандравіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзіслаў Эйсмант (1898—?) — беларус з ваколіцаў Менску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D0%B9%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1898) Эйсмант Уладзіслаў Аляксандравіч (1898)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Раман Эйсмант (1900—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index27.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref>
* Юльян Эйсмант (1908—?) — беларус з ваколіцаў Ваўкавыску, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Эйсманты — уладальнікі зямлі ў [[Невельскі павет|Невельскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 338.</ref>.
Эйсмант (Ejsmont, Ejsmontt, Eysmont, Eysmontt), Эйсымант (Ejsymont, Eysymont) і Эйсімант (Eysimont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Іванаўцы або Эйсімонты ў [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 305.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуюць вёскі [[Эйсманты (вёска)|Эйсманты]] і [[Вялікія Эйсманты]], на [[Старадубскі павет|гістарычнай Старадубшчыне]] — [[Сімонтаўка|Сімонтаўка (Есімонтаўка)]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Эйса]]
* [[Мунд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ісан}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gqzmy6mbkff980xbogmduca05zh120k
Бутрым
0
263348
2680520
2680155
2026-07-25T08:38:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680520
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бутрым
|лацінка = Butrym
|арыгінал = Bauderrim
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Рым (імя)|Rim]] <br> [[Бота|Buto]] + Rim
|варыянт = Будрым, Ботрым, Батрым, Путрым
|вытворныя = [[Ботрам]]
|зьвязаныя = [[Рымбут]]
}}
'''Бутрым''' (''Ботрым'', ''Бутрымка'', ''Путрым''), '''Будрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бутрым (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes<ref>Lagom: Festschrift für Peter Berghaus zum 60. Geburtstag am 20. November 1979. — Münster, 1981. [https://books.google.by/books?id=gCYfAAAAMAAJ&q=RIMBODES&dq=RIMBODES&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwirjon59tmJAxVd9AIHHa5JOKUQ6AF6BAgIEAI S. 69].</ref>, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя [[Ботрам|Bothram]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 267.</ref>.
Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>.
Бытаваньне імя Бутрым (''Бутримъ'') адзначалася яшчэ за часамі [[Кіеўская Русь|Русі]], прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах [[Польская мова|польскай мовы]] «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка [[Уладзімер Даль|Ўладзімера Даля]] «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «[[Балтыйскія мовы|балтызмамі]]»<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Вып. 6, 2013. C. 154—155.</ref>. Адзначалася шырокае бытаваньне прозьвішча Бутрын (Butryn) у ваколіцах [[Мазовія|мазавецкага]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вісьнеў (Мінскі павет)|Вісьнева|pl|Wiśniew (powiat miński)}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Butryn&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Butryn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Butrymme''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Butrymme#v=snippet&q=%40Butrymme&f=false S. 22].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 265.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buttrim'' ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Butrim Souiczouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''па(н) Бутри(м)'' (20 траўня 1407 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>; ''Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butrymo''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butrim''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 69.</ref> (''Butrym''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 год]]); ''Butrim''<ref name="Piatrauskas-2014-253">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 253.</ref> (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Butrim#v=snippet&q=Butrim&f=false S. 298, 301, 317, 318, 329, 371].</ref>, 19 красавіка 1437 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.</ref>); ''Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''Johannes Butrim Smolnensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Buttrym'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; ''Jorge Butrym'' (1432 год)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA371&dq=Jorge+Butrym&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKnOPLiaX9AhXKtKQKHehVATkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Jorge%20Butrym&f=false P. 371].</ref>; ''Georgij fratris Butrim [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius Butrym'' (22 сакавіка 1433 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514163950/http://starbel.by/dok/d057.htm Послание князей и бояр Руси Базельскому собору в поддержку князя Свидригайла (1433)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]'' (17 кастрычніка 1435 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Putriimme#v=snippet&q=Putriimme&f=false S. 611].</ref>; ''Wladislaus alias Butrin'' (1445 год)<ref>Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 1. — Cracoviae, 1887. [https://books.google.by/books?id=cFkWAQAAIAAJ&pg=PA2&dq=Wladislaus+alias+Butrin&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiulda1m4j9AhXPgf0HHZVYCtAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Wladislaus%20alias%20Butrin&f=false P. 2].</ref>; ''her Butrinco''<ref name="Piatrauskas-2014-253"/>; ''ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima'' (1476—1477 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 258.</ref>; ''Martino Butrimo'' (12 ліпеня 1478 год)<ref>Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.</ref>; ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>; ''Бутримъ Олехновичъ'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''Бутрим Довкгин(т)ович'' (31 сакавіка 1495 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, 31 жніўня 1496 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>); ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>; ''дворанина нашого Бутрима Якубовича'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>; ''Мартинъ Якубовичъ Бутримъ'' (16 красавіка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 183.</ref>; ''купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 315.</ref>; ''famuli domini Martini Butrim'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 699.</ref>; ''Бутрим(ъ) Немирович(ъ)'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>); ''Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]'' (1507 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 227.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''unum hominem, dictum Butrim'' (9 сьнежня 1519 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 98.</ref>; ''люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 239.</ref>; ''Янко Бутримович'' (12 і 24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 3, 7.</ref>; ''Бутримъ Микулич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Станислав Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Петръ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Адамъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Амъброжеи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Станиславъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Мартинъ Бутримъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Мартинъ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Янко Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Бутримъ Навдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Богданъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>, ''Бутрым Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Бутрымъ'' (11 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 50.</ref>; ''Стецко Бутримович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 109, 290.</ref>; ''Бутрим Петрович'' (29 сакавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 164.</ref>; ''люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича'' (20 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 57.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 627.</ref>; ''у Бутрыма Белевича'' (27 красавіка 1558 году)<ref>Брэгер Г. Невядомы інвентар маёнткаў Лебедзева і Хажовая 1558 г. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Вып. 32, 2017. С. 203.</ref>; ''Butrym Piotrasskowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 389].</ref>; ''Миколаи Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 199.</ref>, ''Якубъ Бүтрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 289.</ref>, ''Марътынъ Бутрымович''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''з Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 665].</ref>, ''Якубъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83+%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%20%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 690].</ref>, ''Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 825].</ref>, ''Андрей Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 832.</ref>, ''Матей Бутрымъ Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 1018].</ref>, ''Мартинъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1286.</ref> (1567 год); ''Ивашъка Бутримовича'' (14—16 студзеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 166.</ref>; ''домомъ Ивана Бутримовича'' (27 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 229.</ref>; ''Aleksiey Butrymowicz'' (21 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Butrymowicz#v=snippet&q=Butrymowicz&f=false С. 630].</ref>; ''Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 291—292, 301, 306.</ref>; ''Nicolaus Butrymowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 646.</ref>; ''Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 259].</ref>; ''Iwan Butrymowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Butrymowicze… Butrymowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Leon Butrymowski'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Butrymowski&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krynki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butrimowicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=100&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek'' (1784 год)<ref>Krahel A. Opisy parafii dekanatu trockiego w diecezji wileńskiej 1784 roku — edycja źródł historycznych. — Białystok, 2015. S. 55.</ref>; ''Ewa Batrym'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Batrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Botrymowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Botrymowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róży z Statkowskich Botrymowiczowej'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 379.</ref>; ''Maria Butrymienok'' (1888 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butrymienok&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бутрым ({{†}} 1382) — пляменьнік маці [[Вітаўт]]а, пакараны сьмерцю на загад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Ягайла|Ягайлы]] ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага [[Вайдыла|Вайдылы]]
* [[Ян Бутрым]] ({{†}} да 1428) — [[маршалак гаспадарскі]] і [[намесьнік смаленскі]], меў сына [[Юры Бутрым|Юрыя]]; пачынальнік роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]]
* [[Бутрым Кезгайла]] (у каталіцтве Ўладзіслаў; {{†}} да 1445) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]
* Васіль Бутрымаў — жыхар [[Кастрама|Кастрамы]], які ўпамінаецца ў другой чвэрці XV стагодзьдзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 57.</ref>
* Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе
* Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]] (да 1488 — па 1523) — [[цівун]] [[Вільня|віленскі]]
* Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік [[Вялёна|вялёнскі]], які ўпамінаецца ў 1502 годзе
* Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе
* Станчык Бутрымавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref>
* Бутрым Мікуліч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Бутрымавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амброс і Грыгор Бутрымавічы — [[вількамір]]скія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам Бутрымавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пашка і Богуш Бутрымавічы — [[Пяняны|пянянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амбражэй Бутрымавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Бутрымавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей і Мікалай Бутрымавічы — [[Высокі Двор|высакадворскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Янка Бутрымавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым [[Доўнар (імя)|Доўнаравіч]] — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Наўдавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан Бутрымавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 179.</ref>
* Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка [[Астроўна|Астроўны]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804113407/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1835-ostrovno-inventar-1714-g-v-vitebskom-voevodstve Островно инвентарь 1714 г. в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 сакавіка 2021 г.</ref>
* Мікалай Батрымовіч — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.</ref>
* [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік, падстароста і лоўчы [[пінск]]і
* Андрыян Бутрымовіч — [[прэор]] [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Баруны)|Барунскага базылянскага манастыра]] ў 1794 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230547/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/713-dukhovenstvo-grodnenskogo-poveta-v-vosstanii-1794-g Духовенство Гродненского повета в восстании 1794 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>
* «[[Бутрым Няміра]]» — п’еса [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]], напісаная ў 1906 годзе паводле легенды [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] «Каменная труна»
* Васіль Батрымовіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Іван Бутрымаў (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref>
* Іван Бутрымовіч (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бутрымовіч Іван Антонавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак
Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Бутрымы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
Бутрымы-Пакрамовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Бутрымы-Строўпі<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Будрымы (Budrym) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>.
[[Бутрымавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].
Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 13, 53.</ref>.
У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50, 292.</ref>.
На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 161.</ref>, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/282 S. 282].</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 81, 215.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>.
На 1910 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 181—182.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Бутрымава]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Бутрымаўцы]]. Назву [[Бутрыманцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бода]]
* [[Бота]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fkj44b546r2v3f353a4ytl0mykt5svm
2680524
2680520
2026-07-25T08:44:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680524
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бутрым
|лацінка = Butrym
|арыгінал = Bauderrim
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Рым (імя)|Rim]] <br> [[Бота|Buto]] + Rim
|варыянт = Будрым, Ботрым, Батрым, Путрым
|вытворныя = [[Ботрам]]
|зьвязаныя = [[Рымбут]]
}}
'''Бутрым''' (''Ботрым'', ''Бутрымка'', ''Путрым''), '''Будрым''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Бутрым (прозьвішча)|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes<ref>Lagom: Festschrift für Peter Berghaus zum 60. Geburtstag am 20. November 1979. — Münster, 1981. [https://books.google.by/books?id=gCYfAAAAMAAJ&q=RIMBODES&dq=RIMBODES&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwirjon59tmJAxVd9AIHHa5JOKUQ6AF6BAgIEAI S. 69].</ref>, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя [[Ботрам|Bothram]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 267.</ref>.
Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>.
Бытаваньне імя Бутрым (''Бутримъ'') адзначалася яшчэ за часамі [[Кіеўская Русь|Русі]], прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах [[Польская мова|польскай мовы]] «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка [[Уладзімер Даль|Ўладзімера Даля]] «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «[[Балтыйскія мовы|балтызмамі]]»<ref>[[Алег Ліцкевіч|Ліцкевіч А.]] Комплекс звестак «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх» пра нобіля Вайдылу: да праблемы верагоднасці і кантэксту // Studia Historica Europae Orientalis. Вып. 6, 2013. C. 154—155.</ref>. Адзначалася шырокае бытаваньне прозьвішча Бутрын (Butryn) у ваколіцах [[Мазовія|мазавецкага]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вісьнеў (Мінскі павет)|Вісьнева|pl|Wiśniew (powiat miński)}}<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=07mz&rid=B&exac=&search_lastname=Butryn&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Butryn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Butrymme''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Butrymme#v=snippet&q=%40Butrymme&f=false S. 22].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 265.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buttrim'' ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Butrim Souiczouicz'' (1387—1394 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d051.htm Поручная грамота за Братошу Койлутовича (1387—1394)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''па(н) Бутри(м)'' (20 траўня 1407 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 35.</ref>; ''Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Butrymo''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Butrim''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57, 69.</ref> (''Butrym''<ref name="Piatrauskas-2014-219">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 219.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 год]]); ''Butrim''<ref name="Piatrauskas-2014-253">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 253.</ref> (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Butrim#v=snippet&q=Butrim&f=false S. 298, 301, 317, 318, 329, 371].</ref>, 19 красавіка 1437 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 749.</ref>); ''Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]'' (26 студзеня 1416 году)<ref>Semkowicz W. Nieznane nadania Witolda dla osób prywatnych // Ateneum Wileńskie. Z. 3—4, 1931. S. 852.</ref>; ''Johannes Butrim Smolnensis'' ([[Мельнскі мір|27 верасьня 1422 году]])<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>; ''Buttrym'' (XV ст.)<ref name="Piatrauskas-2014-219"/>; ''Jorge Butrym'' (1432 год)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA371&dq=Jorge+Butrym&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKnOPLiaX9AhXKtKQKHehVATkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Jorge%20Butrym&f=false P. 371].</ref>; ''Georgij fratris Butrim [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius Butrym'' (22 сакавіка 1433 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514163950/http://starbel.by/dok/d057.htm Послание князей и бояр Руси Базельскому собору в поддержку князя Свидригайла (1433)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]'' (17 кастрычніка 1435 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Putriimme#v=snippet&q=Putriimme&f=false S. 611].</ref>; ''Wladislaus alias Butrin'' (1445 год)<ref>Album studiosorum Universitatis Cracoviensis. T. 1. — Cracoviae, 1887. [https://books.google.by/books?id=cFkWAQAAIAAJ&pg=PA2&dq=Wladislaus+alias+Butrin&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiulda1m4j9AhXPgf0HHZVYCtAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Wladislaus%20alias%20Butrin&f=false P. 2].</ref>; ''her Butrinco''<ref name="Piatrauskas-2014-253"/>; ''ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima'' (1476—1477 гады)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 258.</ref>; ''Martino Butrimo'' (12 ліпеня 1478 год)<ref>Rowell S. Nuo Vilniaus katedros iki Lietuvos Didžiosios. Kunigaikštystės pakraščių: šv. 10 000 riterių kankinių kultas // Amžininko ir istoriko pasakojimai apie krikščionybę, Žemaitiją ir Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę. — Klaipėda, 2024. P. 53.</ref>; ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>; ''Бутримъ Олехновичъ'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''Бутрим Довкгин(т)ович'' (31 сакавіка 1495 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 67.</ref>, 31 жніўня 1496 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>); ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>; ''дворанина нашого Бутрима Якубовича'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>; ''Мартинъ Якубовичъ Бутримъ'' (16 красавіка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 183.</ref>; ''купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 315.</ref>; ''famuli domini Martini Butrim'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 699.</ref>; ''Бутрим(ъ) Немирович(ъ)'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>); ''Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]'' (1507 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 227.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''unum hominem, dictum Butrim'' (9 сьнежня 1519 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 98.</ref>; ''люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 239.</ref>; ''Янко Бутримович'' (12 і 24 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 3, 7.</ref>; ''Бутримъ Микулич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 65.</ref>, ''Станислав Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Петръ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Адамъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Амъброжеи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Станиславъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Мартинъ Бутримъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Мартинъ Бутримович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Янко Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Миколаи Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Бутримъ Навдовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Богданъ Бутримовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 103.</ref>, ''Бутрым Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''Бутрымъ'' (11 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 50.</ref>; ''Стецко Бутримович'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 109, 290.</ref>; ''Бутрим Петрович'' (29 сакавіка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|27к}} P. 164.</ref>; ''люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича'' (20 кастрычніка 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 57.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 627.</ref>; ''у Бутрыма Белевича'' (27 красавіка 1558 году)<ref>Брэгер Г. Невядомы інвентар маёнткаў Лебедзева і Хажовая 1558 г. // Гістарычна-археалагічны зборнік. Вып. 32, 2017. С. 203.</ref>; ''Butrym Piotrasskowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 389].</ref>; ''Миколаи Бутрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 199.</ref>, ''Якубъ Бүтрымовичъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 289.</ref>, ''Марътынъ Бутрымович''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref> (1565 год); ''з Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 665].</ref>, ''Якубъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83+%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%20%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 690].</ref>, ''Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 825].</ref>, ''Андрей Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 832.</ref>, ''Матей Бутрымъ Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8A&f=false С. 1018].</ref>, ''Мартинъ Бутримовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1286.</ref> (1567 год); ''Ивашъка Бутримовича'' (14—16 студзеня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 166.</ref>; ''домомъ Ивана Бутримовича'' (27 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 229.</ref>; ''Aleksiey Butrymowicz'' (21 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Butrymowicz#v=snippet&q=Butrymowicz&f=false С. 630].</ref>; ''Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 291—292, 301, 306.</ref>; ''Nicolaus Butrymowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 646.</ref>; ''Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Butrym#v=snippet&q=Butrym&f=false С. 259].</ref>; ''Iwan Butrymowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Butrymowicze… Butrymowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Leon Butrymowski'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Butrymowski&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krynki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Butrimowicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=100&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek'' (1784 год)<ref>Krahel A. Opisy parafii dekanatu trockiego w diecezji wileńskiej 1784 roku — edycja źródł historycznych. — Białystok, 2015. S. 55.</ref>; ''Ewa Batrym'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Batrym&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Botrymowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Botrymowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Róży z Statkowskich Botrymowiczowej'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 379.</ref>; ''Maria Butrymienok'' (1888 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butrymienok&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szkłów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бутрым ({{†}} 1382) — пляменьнік маці [[Вітаўт]]а, пакараны сьмерцю на загад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Ягайла|Ягайлы]] ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага [[Вайдыла|Вайдылы]]
* [[Ян Бутрым]] ({{†}} да 1428) — [[маршалак гаспадарскі]] і [[намесьнік смаленскі]], меў сына [[Юры Бутрым|Юрыя]]; пачынальнік роду [[Бутрымовічы|Бутрымовічаў]]
* [[Бутрым Кезгайла]] (у каталіцтве Ўладзіслаў; {{†}} да 1445) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]
* Васіль Бутрымаў — жыхар [[Кастрама|Кастрамы]], які ўпамінаецца ў другой чвэрці XV стагодзьдзе<ref>Веселовский С. Б. Ономастикон Древнерусские имена, прозвища и фамилии. — М., 1974. С. 57.</ref>
* Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе
* Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]] (да 1488 — па 1523) — [[цівун]] [[Вільня|віленскі]]
* Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік [[Вялёна|вялёнскі]], які ўпамінаецца ў 1502 годзе
* Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе
* Станчык Бутрымавіч — [[Коўна|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 278.</ref>
* Бутрым Мікуліч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Бутрымавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амброс і Грыгор Бутрымавічы — [[вількамір]]скія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам Бутрымавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пашка і Богуш Бутрымавічы — [[Пяняны|пянянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амбражэй Бутрымавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Бутрымавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей і Мікалай Бутрымавічы — [[Высокі Двор|высакадворскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Янка Бутрымавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым [[Доўнар (імя)|Доўнаравіч]] — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Наўдавіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан Бутрымавіч — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 179.</ref>
* Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка [[Астроўна|Астроўны]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804113407/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1835-ostrovno-inventar-1714-g-v-vitebskom-voevodstve Островно инвентарь 1714 г. в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 сакавіка 2021 г.</ref>
* Мікалай Батрымовіч — шляхціч [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]], які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Падымны рэестр шляхты Лідскага павета, 1728 г. // Лідскі летапісец. № 3―4 (99―100), 2022. С. 43―60.</ref>
* [[Мацей Бутрымовіч]] (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік, падстароста і лоўчы [[пінск]]і
* Андрыян Бутрымовіч — [[прэор]] [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Баруны)|Барунскага базылянскага манастыра]] ў 1794 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230547/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/713-dukhovenstvo-grodnenskogo-poveta-v-vosstanii-1794-g Духовенство Гродненского повета в восстании 1794 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>
* «[[Бутрым Няміра]]» — п’еса [[Францішак Аляхновіч|Францішка Аляхновіча]], напісаная ў 1906 годзе паводле легенды [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]] «Каменная труна»
* Васіль Батрымовіч (Бутрымовіч) — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Іван Бутрымаў (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref>
* Іван Бутрымовіч (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D1%83%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бутрымовіч Іван Антонавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Венанцы Бутрым]] (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак
Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Бутрымы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
Бутрымы-Пакрамовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Бутрымы-Строўпі<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Будрымы (Budrym) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Шаўлі|Шаўляў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>.
[[Бутрымавы]] — шляхецкі род [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]].
Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 13, 53.</ref>.
У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50, 292.</ref>.
На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 161.</ref>, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/282 S. 282].</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 81, 215.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>.
На 1910 год існавалі вёска і [[фальварак]] Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 181—182.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Бутрымава]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Бутрымаўцы]]. Назву [[Бутрыманцы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і [[Троцкі павет|Троччыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бода]]
* [[Бота]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
e32b06e1tq6gc5y2j4wmcmajxsm5d3b
Даўгайла
0
263559
2680453
2679732
2026-07-24T21:22:26Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680453
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґайла
|лацінка = Daŭgajła / Daŭhajła
|арыгінал = Dagalo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Galo
|варыянт = Даўгала, Дагала, Даўгела, Далгала, Далгела
|вытворныя = [[Дагела]], [[Даўгіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Даўгайла''' (''Даўгала'', ''Дагала'', ''Даўгела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагала або Дэгел (Dagalo, Dæggel<ref>Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 113.</ref>, Dægel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 98.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] адзначалася назва мясцовасьці Dowgalhead<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 104.</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagalo#v=snippet&q=Dagalo&f=false S. 391].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Адпаведнасьць імя Даўгайла ([[Даўгіла]]) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>.
У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Daugel (Daugehl, Daugill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAUGEL&ofb=russ&modus=&lang=de DAUGEL (DAUGEHL, DAUGILL)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгайла (Dowgajło), Даўгала (Dowgało, Dowgała, Dowgałło), Даўгаль (Dowgal), Даўгела (Dawgieło, Dawgiełło), Даўгяловіч (Dawgiełowicz, Dowgiełowicz), Даўгялевіч (Dawgielewicz, Dowgielewicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawgen''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Daugel''<ref name="Urban-2001-153">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 153.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Dawgali vexilliferi Wyłnensis'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Dawgali#v=snippet&q=Dawgali&f=false С. 135—136].</ref>; ''Dewgel'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Dewgel#v=snippet&q=Dewgel&f=false С. 191].</ref>; ''Dovgal'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Stanislaus alias Dowgalo'' (9 красавіка 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 167.</ref>; ''Dowgal Gyrdowicz'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''Довкгаило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19.</ref>; ''Dowgone'' (''Dowgon''<ref name="Urban-2001-153"/>; 16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Andrus Nacz Dowgyalowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 222.</ref>; ''дворец Довкгаилов Воишвиловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>, ''Довкгаило Воишвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''пан Юшко Довгайлович'' (9 ліпеня 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.</ref>; ''Dawgenis'' (6 лютага 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 373.</ref>; ''Довъкгайло'' (9 чэрвеня 1508 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. [https://books.google.by/books?id=w3bUAAAAMAAJ&pg=RA1-PA281&dq=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjavqS1nY79AhULRvEDHc7uBvgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 281—281].</ref>; ''у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 251.</ref>; ''продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Лютко Довкгаиловичъ'', ''Мицъ Довкгаиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>; ''земль пустовъских у повете Ковеньскомъ [[Румшышкі|Румъшыское]] волости… Довъкгаловъщину'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365—366.</ref>; ''люди его милости волости [[Мерач|Мерецъкое]]… Богдана Довъкгаловича'' (3 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 193.</ref>; ''люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича'' (5 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 194.</ref>; ''Судко Довкгалович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; ''а Грыгор Давъкголовичъ'' (8 верасьня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 282.</ref>; ''Dougieło'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 233.</ref>; ''Родъ Довкгойловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 721].</ref>, ''Станиславъ Довкголевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.</ref> (1567 год); ''Jędrzey Dougielewicz'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 337.</ref>; ''Paulus Daugiella'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 177.</ref>; ''Dawgielowicz'' (1666 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Dawgielewicz'' (1726 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Aleksander Dowgiel'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daugiełło'' (1754 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Dowgołowicz'' (1755 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Dowgieliewicz'' (1758 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Marianna Daugiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daugiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Dowgiełowicz'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Dowgiał'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgia%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rudzica (gr-kat)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Dowgieło'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kajetan Dowgiałowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dowgia%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daugiełowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daugielowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Daugałło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dauga%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Jerzy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Dałgiełło'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Da%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Daugiałłowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daugia%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Dołgiełło'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Do%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Dougiełowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dougie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nastazja Dawgało'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dawga%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kojdanów (gr.-kat.,prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Dowgiełłowicz'' (1834 год)<ref>Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w4VKAAAAcAAJ&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz&f=false S. 16].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Станіслаў Даўгайла]] ({{†}} па 1437) — [[Харунжы вялікі літоўскі|харужы земскі літоўскі]] і віленскі, меў сына Юрыя (Юшку)
* Даўгайла [[Войшвіл (імя)|Войшвілавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Даўгайла — [[Зямяне|зямянін]] [[Валынь|валынскі]], які ўпамінаецца ў 1508 годзе
* Лютка Даўгайлавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Міц Даўгайлавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Даўгайла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 28.</ref>
* Міхал Даўгайлаў — праваслаўны мешчанін з ваколіцаў Гомля на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Уладзіслаў, Марыя, Ян, Ганна і Валеры Даўгелі (''Dawgiel'') — уладальнікі гаспадарак у Васевічах каля [[Лучай|Лучаю]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Міхал, Юзэф, Аляксандар, Юзэфа, Паўліна і Тэрэза Даўгелевічы (''Daugielewicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Жыдзішках каля [[Трокі|Трокаў]] на 1935 год<ref name="Sys">Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Васіль Даўгяла (1860—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Лёзна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Міхал Даўгяла — беларус, выхадзец з шляхецкага роду Даўгялаў, які на 1917 год жыў у ваколіцах [[Койданаў|Койданава]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Дзьмітры Даўгяла]] (1868—1942) — беларускі археограф і гісторык
* Ёсіф Даўгала (1874—1938) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1874) Даўгала Іосіф Раманавіч (1874)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Павал Даўгалевіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref>
* Фёдар Даўгяла-Завіша (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Зінаіда Даўгалевіч (1887—?) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%97%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Даўгалевіч Зінаіда Калінікаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Васіль Доўгаль (1887—?) — беларус з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Стэфан Даўгяла (1888—1938) — беларус зь [[Віцебск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Сяргей Далгала (1893—?) — беларус зь [[Вяліж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1895—?) — беларус з [[Усьвяты|Усьвятаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1899—?) — беларус з ваколіцаў Койданава, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Мікалай Даўгала (1901—1937) — беларус з ваколіцаў [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Доўгель (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Масты|Мастоў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Даўгелевіч (''Daugielewicz'', ''Dowgielewicz'') і Даўгела (''Dovgelo'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 468, 516.</ref>.
Даўгяля (Dowgiallo) і Даўгялёвіч (Dowgialowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Даўгялавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Даўгялаўшчына]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Даўгялішкі]]. Назву [[Даўгялы]] маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
57p9c96oqa8prbxy8bszy6fdz74lgni
2680536
2680453
2026-07-25T09:02:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680536
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґайла
|лацінка = Daŭgajła / Daŭhajła
|арыгінал = Dagalo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Galo
|варыянт = Даўгала, Дагала, Даўгела, Далгала, Далгела
|вытворныя = [[Дагела]], [[Даўгіла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Даўгайла''' (''Даўгала'', ''Дагала'', ''Даўгела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагала або Дэгел (Dagalo, Dæggel<ref>Meineke B. Die Ortsnamen des Кreises Lippe. — Bielefeld, 2010. S. 113.</ref>, Dægel<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 98.</ref>{{Заўвага|Апроч таго, у [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] адзначалася назва мясцовасьці Dowgalhead<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 104.</ref>}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagalo#v=snippet&q=Dagalo&f=false S. 391].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref name="Schmittlein-1948-103">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Даўгайла азначае «здольны да жвавасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Адпаведнасьць імя Даўгайла ([[Даўгіла]]) германскаму імю Dagilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-103"/>.
У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Daugel (Daugehl, Daugill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAUGEL&ofb=russ&modus=&lang=de DAUGEL (DAUGEHL, DAUGILL)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгайла (Dowgajło), Даўгала (Dowgało, Dowgała, Dowgałło), Даўгаль (Dowgal), Даўгела (Dawgieło, Dawgiełło), Даўгяловіч (Dawgiełowicz, Dowgiełowicz), Даўгялевіч (Dawgielewicz, Dowgielewicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawgen''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dangel''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> (''Daugel''<ref name="Urban-2001-153">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 153.</ref>; [[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Dawgali vexilliferi Wyłnensis'' ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]])<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Dawgali#v=snippet&q=Dawgali&f=false С. 135—136].</ref>; ''Dewgel'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Dewgel#v=snippet&q=Dewgel&f=false С. 191].</ref>; ''Dovgal'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Dawgal vexilliseri Wylnensis [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Stanislaus alias Dowgalo'' (9 красавіка 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 167.</ref>; ''Dowgal Gyrdowicz'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''Довкгаило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19.</ref>; ''Dowgone'' (''Dowgon''<ref name="Urban-2001-153"/>; 16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''Andrus Nacz Dowgyalowycz'' (2 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 222.</ref>; ''дворец Довкгаилов Воишвиловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>, ''Довкгаило Воишвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>, ''Докаилу Воишвиловичу Никелева земля пуста''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''пан Юшко Довгайлович'' (9 ліпеня 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 55.</ref>; ''Dawgenis'' (6 лютага 1481 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 373.</ref>; ''Довъкгайло'' (9 чэрвеня 1508 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 8, т. 4. — Киев, 1907. [https://books.google.by/books?id=w3bUAAAAMAAJ&pg=RA1-PA281&dq=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjavqS1nY79AhULRvEDHc7uBvgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 281—281].</ref>; ''у бояр Ковенского повета… в Римка Ловриновича Довкгоиловича'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 251.</ref>; ''продалъ былъ Дакгалу Лавеиновичу… Довъкгаилу… Довъкгала… Довъкгале… Довъкгола… Давкгала'' (28 лютага 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 228.</ref>; ''Лютко Довкгаиловичъ'', ''Мицъ Довкгаиловичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>; ''земль пустовъских у повете Ковеньскомъ [[Румшышкі|Румъшыское]] волости… Довъкгаловъщину'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365—366.</ref>; ''люди его милости волости [[Мерач|Мерецъкое]]… Богдана Довъкгаловича'' (3 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 193.</ref>; ''люди его милости волости Мерецъкое… Богдана Довкгяловича'' (5 верасьня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 194.</ref>; ''Судко Довкгалович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 268.</ref>; ''а Грыгор Давъкголовичъ'' (8 верасьня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 282.</ref>; ''Dougieło'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 233.</ref>; ''Родъ Довкгойловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 721].</ref>, ''Станиславъ Довкголевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1313.</ref> (1567 год); ''Jędrzey Dougielewicz'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 337.</ref>; ''Paulus Daugiella'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 177.</ref>; ''Dawgielowicz'' (1666 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Dawgielewicz'' (1726 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Aleksander Dowgiel'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daugiełło'' (1754 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Dowgołowicz'' (1755 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Dowgieliewicz'' (1758 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-301"/>; ''Marianna Daugiel'' (1772 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daugiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Dowgiełowicz'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Dowgiał'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dowgia%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rudzica (gr-kat)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Dowgieło'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dowgie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kajetan Dowgiałowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dowgia%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Daugiełowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daugielowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Daugałło'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dauga%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Jerzy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Dałgiełło'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Da%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Daugiałłowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daugia%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Dołgiełło'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Do%C5%82gie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Dougiełowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dougie%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nastazja Dawgało'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dawga%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kojdanów (gr.-kat.,prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Dowgiełłowicz'' (1834 год)<ref>Gucki L. Akt z roku 1834 przeciw Adamowi Czartoryskiemu wyobrazicielowi systemu polskiéj arystokracyi. — Poitiers, 1839. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w4VKAAAAcAAJ&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Dowgie%C5%82%C5%82owicz&f=false S. 16].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Станіслаў Даўгайла]] ({{†}} па 1437) — [[Харунжы вялікі літоўскі|харужы земскі літоўскі]] і віленскі, меў сына Юрыя (Юшку)
* Даўгайла [[Войшвіл (імя)|Войшвілавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Даўгайла — [[Зямяне|зямянін]] [[Валынь|валынскі]], які ўпамінаецца ў 1508 годзе
* Лютка Даўгайлавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Міц Даўгайлавіч — [[Жараны|жаранскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Даўгайла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 28.</ref>
* Вітальд Даўгяла-Хмаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Міхал Даўгайлаў — праваслаўны мешчанін з ваколіцаў Гомля на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Уладзіслаў, Марыя, Ян, Ганна і Валеры Даўгелі (''Dawgiel'') — уладальнікі гаспадарак у Васевічах каля [[Лучай|Лучаю]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Міхал, Юзэф, Аляксандар, Юзэфа, Паўліна і Тэрэза Даўгелевічы (''Daugielewicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Жыдзішках каля [[Трокі|Трокаў]] на 1935 год<ref name="Sys">Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Васіль Даўгяла (1860—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Лёзна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Міхал Даўгяла — беларус, выхадзец з шляхецкага роду Даўгялаў, які на 1917 год жыў у ваколіцах [[Койданаў|Койданава]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Дзьмітры Даўгяла]] (1868—1942) — беларускі археограф і гісторык
* Ёсіф Даўгала (1874—1938) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1874) Даўгала Іосіф Раманавіч (1874)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Павал Даўгалевіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Самарской обл.</ref>
* Фёдар Даўгяла-Завіша (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Зінаіда Даўгалевіч (1887—?) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%97%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1887) Даўгалевіч Зінаіда Калінікаўна (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Васіль Доўгаль (1887—?) — беларус з ваколіцаў [[Асіпавічы|Асіпавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Стэфан Даўгяла (1888—1938) — беларус зь [[Віцебск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Сяргей Далгала (1893—?) — беларус зь [[Вяліж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1895—?) — беларус з [[Усьвяты|Усьвятаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Даўгала (1899—?) — беларус з ваколіцаў Койданава, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Мікалай Даўгала (1901—1937) — беларус з ваколіцаў [[Менск]]у, забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Ёсіф Доўгель (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Масты|Мастоў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Даўгелевіч (''Daugielewicz'', ''Dowgielewicz'') і Даўгела (''Dovgelo'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 468, 516.</ref>.
Даўгяля (Dowgiallo) і Даўгялёвіч (Dowgialowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Даўгалы (Доўгалы) у Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 88.</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Даўгялавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Даўгялаўшчына]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Даўгялішкі]]. Назву [[Даўгялы]] маюць вёскі на гістарычнай Лідчыне.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pqcc5sf7m4hb4tg825wb5n95zgneax2
Давойна
0
263611
2680404
2677323
2026-07-24T20:18:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680404
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Давойна
|лацінка = Davojna
|арыгінал = Dewein
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Віна (імя)|Weine]] <br> Davo + [[Война|Uuenna]]
|варыянт = Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давэна, Давойн
|вытворныя = [[Давінь]]
|зьвязаныя =
}}
'''Давойна''' (''Дэвэйна'', ''Давэйна'', ''Давэйн'', ''Давэна'', ''Давойн''), '''Дэвойна''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Давін, пазьней Дэвайн (Dawin, Dewen<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Dewen#v=snippet&q=Dewen&f=false P. 427].</ref>, Dewein<ref>Kim Bateman, [https://dinglereams.org/wp-content/uploads/2022/08/Where-did-W-D-Reams-middle-name-come-from.pdf Where did William Dewin Ream’s middle name come from?], The Dingle Ream Family Archive, August 2022</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dawin#v=snippet&q=Dawin&f=false S. 406].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны ліцьвінаў [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) — ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Такім парадкам, імя Давойна азначае «годны да шчасьця»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dowoyn Wysigirdonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Ywasconis Dowoynowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Dowoynowicz#v=snippet&q=Dowoynowicz&f=false С. 137].</ref>, ''Iwaschconis Dowoynowicz''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Iwaschconis#v=snippet&q=Iwaschconis&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Olechno Dowoynowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Andruschko Dowoynowicz'' ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref>; ''Olechnone Dowoynowycz'' (15 верасьня 1434 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 154.</ref>; ''Olechno Dowoynowicz Lidensis, capitanei'' (7 лютага 1435 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=%40Dowoynowicz#v=snippet&q=%40Dowoynowicz&f=false P. 343].</ref>; ''Ивашку Довоиновичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>, ''Ондрюшко Довоинович(ъ)''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62, 65.</ref>, ''Олехно Довоиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66—68.</ref> (9 лістапада 1449 году); ''Олехно Довойновичь'' (8 студзеня 1452 году, 29 лістапада 1459 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48, 52.</ref>; ''Andrea Dowoynowicz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Oliechno Dowoynowicz'' (6 красавіка 1459 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 50.</ref>; ''Iwaszko Dowoynowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 261.</ref>, ''Olechno Dowoynowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 262.</ref> (25 траўня 1460 году); ''Oliechno Dowoynowycz'' (19 ліпеня 1470 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 65.</ref>; ''Jacobus Dewoiniowicz Blotna, domicellus castri Droichensis'' (12 ліпеня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 189.</ref>; ''homines… Dowoyno'' (3 чэрвеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 482.</ref>; ''Jacobus Dovoynovicz'' (24 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 128.</ref>; ''Iacobus Dowoynowycz… Georgius Dowoynowycz'' (9 верасьня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 133.</ref>; ''Petro Dovoynovycz'' (3 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 142.</ref>; ''Jacobo Dowoynowycz… Georgio Dowoynowycz'' (23 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 147.</ref>; ''Georgius Dovoynowycz… Andreas Dovoynowycz'' (30 кастрычніка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 148.</ref>; ''до пана Зуба Довоиновича'' (25 ліпеня 1509—1512 гадоў)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 265.</ref>; ''земль пустовскихъ там же у [[Высокі Двор|Высокодворском]] повете… Довоиновщину Ниневичов'' (21 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 346.</ref>; ''Петрашко Довоинович'' (да 1533 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 22.</ref>; ''dominus Joannes Dowoinowicz'' (23 сакавіка 1533 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 221.</ref>; ''панъ Станислав Станиславович Довойна'' (21 лютага 1547 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 28. — Витебск, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r5FOAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%20%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%20%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B0&f=false С. 230].</ref>; ''Antoni Dewoyna'' (27 чэрвеня 1697 году)<ref>Grala T. Stronnictwo saskie na Litwie w pierwszym okresie panowania Augusta II. — Poznań, 2017. S. 446.</ref>; ''Marcin Dawojna'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Dawojna&search_lastname2=&from_date=&to_date= Hniezno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Onufry Dewejno'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dewejno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Doweyn'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Doweyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozefa Doweyno'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Doweyno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Doweno'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Doweno&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Daweyna'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Daweyna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michal Dawejn'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dawejn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Давойна Вісігердавіч]] ({{†}} па 1401) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]; меў сыноў Івана (Івашку), [[Алехна Давойнавіч|Алехну]] і [[Андрэй Давойнавіч|Андрэя (Андрушку)]], пачынальнік роду [[Давойны|Давойнаў]]
* [[Станіслаў Давойна|Станіслаў Андрэевіч Давойна]] ({{†}} 1566) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[бабруйск]]і, [[Кобрынь|кобрынскі]] і [[пінск]]і<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 73.</ref>
* Станіслаў Юхнавіч Тамашэвіч Давайновіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 1.</ref>
* Мікалай Тамковіч Давойна — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стольнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1701—1705 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 188.</ref>
* Уладзіслаў Давойна Салагуб ({{†}} 1714) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[берасьце]]йскі<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 171.</ref>
* Мікалай Давойна Салагуб ({{†}} па 1724) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[вількамір]]скі, [[браслаў]]скі і берасьцейскі<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 83, 385.</ref>
* [[Ян Міхал Салагуб|Ян Міхал з Давойна Салагуб]] (каля 1697—1748) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Лоўчы вялікі літоўскі|лоўчы]] і [[Падскарбі вялікі літоўскі|падскарбі]] вялікі літоўскі, [[Ваяводы берасьцейскія|ваявода берасьцейскі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 203.</ref>
* Казімер Давойна Сьвяцкі — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ротмістар [[Ворша|аршанскі]] і крайчы [[Полацак|полацкі]]<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 117, 199.</ref>
* Тадэвуш Давойна — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* Канстантын Дэвойна (1902—?) — беларус з [[Гавязна|Гавязны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
З XVII ст. прыдомкам Давойна карысталіся [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды [[Сьвяцкія|Сьвяцкіх]], [[Сыльвэстровічы|Сыльвэстровічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dowojna#v=snippet&q=Dowojna&f=false S. 32].</ref> і [[Салагубы|Салагубаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Dowojno#v=snippet&q=Dowojno&f=false S. 33].</ref>.
Дэвойны (Dewojna) — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 463.</ref>.
Давойны гербу [[Шэліга]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>.
Дэвэйны<ref name="ZBS-D">[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, з Урсына Давойны<ref name="ZBS-D"/>, Давойны-Лук’янскія<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Давойны-Петрашэвічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды.
Давойна (Dowojna, Dowoyna) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Война]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7zubchhbvgq1aph23leuupbt67a4tmf
Гірдзімонт
0
263986
2680348
2676308
2026-07-24T12:05:48Z
~2026-41267-08
99092
/* Носьбіты */
2680348
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґірдзімонт
|лацінка = Girdzimont / Hirdzimont
|арыгінал = Gerdmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Герда|Gerd]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт = Герцімонт, Кірдзімонт, Кірцімонт
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
}}
'''Гірдзімонт''' (''Кірдзімонт''), '''Герцімонт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гардмунд, Гердмунд, Гердмунт або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gerdmund{{Заўвага|''Gerdmund Hokansson'' (1459 год)}}<ref>Meddelanden från Norra Smålands fornminnesförening. — Jönköping, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IclAAQAAMAAJ&q=%40Gerdmund#v=snippet&q=%40Gerdmund&f=false S. 15].</ref>, Gjerdmund<ref name="Navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-g Navn anno 1900 på bokstaven G], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Gerdmunt{{Заўвага|''Valentin Gerdmunt'' (1787 год)}}<ref>[https://www.danishfamilysearch.dk/census1787/sogn2981/surnamelist/?sname=Gerdmunt Genealogy research Landetaten, Etaten, København, All Danish Census data for year 1787], Danish Family Search</ref>, Gjertmund<ref name="Navn-1900"/>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) і Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Гердымонт азначае «ахова гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''in curia Girdemanthen'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Girdemanthen#v=snippet&q=Girdemanthen&f=false S. 103].</ref>; ''Кирдимонъту{{Заўвага|У [[Старабеларуская мова|старабеларускай мове]] [[Ґ|выбухны г]] перадаваўся, як праз кг (гк), так і праз к}} чотыри чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''Станку Киртимонътовичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] [[Маста|Мостевичъ]] а Станько Кгирдимонтовичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>.
== Носьбіты ==
* Кірдзімонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] чатыры чалавекі
* Станька Кірцімонтавіч ({{†}} па 1496) — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера тры чалавекі ў Дубічох
* Якуб Гірдзімонт Шымковіч (''Jakub Girdzimont Szymkowicz'') — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Girdzimont#v=snippet&q=Girdzimont&f=false S. 55].</ref>
* Самуэль Казімер Шымковіч Гірдзімонт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], канюшы [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1674—1677 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 92.</ref>
Герцімонт (''Гертимонтъ'') — літоўскае шляхецкае прозьвішча, якое адзначалася ў 1893 годзе<ref>Филевич И. П. Фамилии литовской шляхты, не оканчивающиеся на -ский или -виц // Варшавские университетские известия. Вып. 1, 1893. [https://www.google.by/books/edition/%C4%AAzvi%CD%A1est%C4%ABi%CD%A1a/hGfwAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&dq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&printsec=frontcover С. 36].</ref>
== Глядзіце таксама ==
* [[Герда|Герд]]
* [[Мунд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай ґард}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bdupt76qr9wdl9bjh2xwz8jyncspau8
2680349
2680348
2026-07-24T12:05:57Z
~2026-41267-08
99092
/* Носьбіты */
2680349
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґірдзімонт
|лацінка = Girdzimont / Hirdzimont
|арыгінал = Gerdmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Герда|Gerd]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт = Герцімонт, Кірдзімонт, Кірцімонт
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
}}
'''Гірдзімонт''' (''Кірдзімонт''), '''Герцімонт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гардмунд, Гердмунд, Гердмунт або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gerdmund{{Заўвага|''Gerdmund Hokansson'' (1459 год)}}<ref>Meddelanden från Norra Smålands fornminnesförening. — Jönköping, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IclAAQAAMAAJ&q=%40Gerdmund#v=snippet&q=%40Gerdmund&f=false S. 15].</ref>, Gjerdmund<ref name="Navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-g Navn anno 1900 på bokstaven G], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Gerdmunt{{Заўвага|''Valentin Gerdmunt'' (1787 год)}}<ref>[https://www.danishfamilysearch.dk/census1787/sogn2981/surnamelist/?sname=Gerdmunt Genealogy research Landetaten, Etaten, København, All Danish Census data for year 1787], Danish Family Search</ref>, Gjertmund<ref name="Navn-1900"/>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) і Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Гердымонт азначае «ахова гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''in curia Girdemanthen'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Girdemanthen#v=snippet&q=Girdemanthen&f=false S. 103].</ref>; ''Кирдимонъту{{Заўвага|У [[Старабеларуская мова|старабеларускай мове]] [[Ґ|выбухны г]] перадаваўся, як праз кг (гк), так і праз к}} чотыри чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''Станку Киртимонътовичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] [[Маста|Мостевичъ]] а Станько Кгирдимонтовичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>.
== Носьбіты ==
* Кірдзімонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] чатыры чалавекі
* Станька Кірцімонтавіч ({{†}} па 1496) — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера тры чалавекі ў Дубічох
* Якуб Гірдзімонт Шымковіч (''Jakub Girdzimont Szymkowicz'') — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Girdzimont#v=snippet&q=Girdzimont&f=false S. 55].</ref>
* Самуэль Казімер Шымковіч Гірдзімонт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], канюшы [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1674—1677 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 92.</ref>
Герцімонт (''Гертимонтъ'') — літоўскае шляхецкае прозьвішча, якое адзначалася ў 1893 годзе<ref>Филевич И. П. Фамилии литовской шляхты, не оканчивающиеся на -ский или -виц // Варшавские университетские известия. Вып. 1, 1893. [https://www.google.by/books/edition/%C4%AAzvi%CD%A1est%C4%ABi%CD%A1a/hGfwAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&dq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&printsec=frontcover С. 36].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Герда|Герд]]
* [[Мунд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай ґард}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
24unkykw4eztcaazor9z5fuf369dtld
2680350
2680349
2026-07-24T12:06:17Z
~2026-41267-08
99092
/* Носьбіты */
2680350
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґірдзімонт
|лацінка = Girdzimont / Hirdzimont
|арыгінал = Gerdmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Герда|Gerd]] + [[Мунд|Munt]]
|варыянт = Герцімонт, Кірдзімонт, Кірцімонт
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
}}
'''Гірдзімонт''' (''Кірдзімонт''), '''Герцімонт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гардмунд, Гердмунд, Гердмунт або Гертмунд (Gardmund<ref>History of Christian Names. Vol. 2. — London, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EbsAUkDSqAcC&q=gardmund#v=snippet&q=gardmund&f=false P. 241].</ref><ref>A dictionary of English and Welsh surnames. — London, 1901. [https://books.google.by/books?id=GkAHAwAAQBAJ&pg=PA309&dq=gardmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwils6W5mqr_AhWgwAIHHQQ5CAQQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=gardmund&f=false P. 309].</ref>, Gerdmund{{Заўвага|''Gerdmund Hokansson'' (1459 год)}}<ref>Meddelanden från Norra Smålands fornminnesförening. — Jönköping, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IclAAQAAMAAJ&q=%40Gerdmund#v=snippet&q=%40Gerdmund&f=false S. 15].</ref>, Gjerdmund<ref name="Navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-g Navn anno 1900 på bokstaven G], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Gerdmunt{{Заўвага|''Valentin Gerdmunt'' (1787 год)}}<ref>[https://www.danishfamilysearch.dk/census1787/sogn2981/surnamelist/?sname=Gerdmunt Genealogy research Landetaten, Etaten, København, All Danish Census data for year 1787], Danish Family Search</ref>, Gjertmund<ref name="Navn-1900"/>, Gertmund<ref>Wichert L. Personale Mythen des Nationalsozialismus: Die Gestaltung des Einzelnen in literarischen Entwürfen. — Wilhelm Fink, 2018. [https://books.google.by/books?id=VY53DwAAQBAJ&pg=PA117&dq=gertmund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie3In3mqr_AhXP5KQKHRqTDn0Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=gertmund&f=false S. 117].</ref>) і Мундгерд (Mundgerd<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundgerd Mundgerd], Nordic Names</ref><ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Mundgerd+Gerd&dq=Mundgerd+Gerd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH7qmJweWFAxUehf0HHejLDcsQ6AF6BAgHEAI S. 246].</ref>, Mundgærðr<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 165.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Mundg%C3%A6r%C3%B0r Mundgærðr], Nordic Names</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Mundgerdr#v=snippet&q=Mundgerdr&f=false S. 54].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Гердымонт азначае «ахова гарлівасьці» (тое ж, што і імя [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]])<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''in curia Girdemanthen'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Girdemanthen#v=snippet&q=Girdemanthen&f=false S. 103].</ref>; ''Кирдимонъту{{Заўвага|У [[Старабеларуская мова|старабеларускай мове]] [[Ґ|выбухны г]] перадаваўся, як праз кг (гк), так і праз к}} чотыри чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''Станку Киртимонътовичу три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] [[Маста|Мостевичъ]] а Станько Кгирдимонтовичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>.
== Носьбіты ==
* Кірдзімонт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] чатыры чалавекі
* Станька Кірцімонтавіч ({{†}} па 1496) — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера тры чалавекі ў Дубічох
* Якуб Гірдзімонт Шымковіч (''Jakub Girdzimont Szymkowicz'') — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Girdzimont#v=snippet&q=Girdzimont&f=false S. 55].</ref>
* Самуэль Казімер Шымковіч Гірдзімонт — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], канюшы [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1674—1677 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 92.</ref>
Герцімонт (''Гертимонтъ'') — [[Літва|літоўскае]] шляхецкае прозьвішча, якое адзначалася ў 1893 годзе<ref>Филевич И. П. Фамилии литовской шляхты, не оканчивающиеся на -ский или -виц // Варшавские университетские известия. Вып. 1, 1893. [https://www.google.by/books/edition/%C4%AAzvi%CD%A1est%C4%ABi%CD%A1a/hGfwAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&dq=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&printsec=frontcover С. 36].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Герда|Герд]]
* [[Мунд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай ґард}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
0rtbneevt3w8cbkk6f6ndzoo2daoug3
Вітольд
0
264220
2680527
2680034
2026-07-25T08:47:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680527
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вітольд
|лацінка = Vitold
|арыгінал = Witold
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Віт|Wito]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Вітальд
|вытворныя = [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Відаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вітольд''', '''Вітальд''' — мужчынскае імя, зьвязанае зь [[Беларуская мова|літоўскім (беларускім)]] імём [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]].
== Паходжаньне ==
Імя Вітольд, Вітальд або Відальд (''Witold'', ''Witald''<ref name="Forssner-1916-253">Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?id=7EEJAAAAIAAJ&pg=PA253&dq=Widaldus,+Vidald,+Widald,+Witald&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiO18Dmy5f9AhWBLewKHfoOD-AQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Widaldus%2C%20Vidald%2C%20Widald%2C%20Witald&f=false P. 253].</ref>, ''Vidald'', ''Widald'') мае [[Германскія мовы|германскае]] паходжаньне<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UpZEAAAAcAAJ&q=witold+witold#v=snippet&q=witold%20witold&f=false S. 1287].</ref><ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA608&dq=Witold+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi8i5-mmJyEAxWpcvEDHZu1BZcQ6AF6BAgQEAI#v=onepage&q=Witold%20namenkunde&f=false S. 608].</ref><ref>Morlet M.-T. [https://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1985_num_5_1_912 Les noms de personne du Crotoy au XIVe siècle] // Nouvelle revue d’onomastique. Nr. 5—6, 1985. P. 69.</ref>. Адзначаецца, што гэтае імя атрымала пашырэньне ў германамоўным асяродзьдзі задоўга да зьяўленьня [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя літоўскага]] [[Вітаўт]]а<ref name="ABS-1973">Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref> і, з усяго відаць, менавіта з гэтага асяродзьдзя трапіла ў [[Малдаўскае княства]], дзе ў форме ''Витолтъ'' бытавала сярод мясцовых паноў<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. [[Лацінская мова|Лацінізаваная]] форма — ''Witoldus''<ref name="ABS-1973"/><ref>Fontes Rerum Austriacarum: Codex Wangianus. Urkundenbuch des Hochstiftes Trient. Bd. 5. — Wien, 1852. [https://books.google.by/books?id=y0FdZQ3hL2gC&pg=PA554&dq=Witoldus+german&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiIjvLn_Jf9AhUsM-wKHXp1DOIQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=Witoldus%20german&f=false P. 554].</ref> або ''Widaldus''<ref name="Forssner-1916-253"/>.
Існуе некалькі тлумачэньняў імя Вітольд з германскіх моваў. Паводле выданьня [[Оксфардзкі ўнівэрсытэт|Оксфардзкага ўнівэрсытэту]], яно ўтварылася ад wida 'шырокі' або witu 'лес' і wald 'валадар'<ref>Hanks P., Hodges F., Hardcastle K. A Dictionary of First Names. — Oxford University Press, 2006. [https://books.google.by/books?id=bv9QEAAAQBAJ&pg=PT457&dq=Witold+name+germanic&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjG8piNvZP9AhWTraQKHfkzAJoQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Witold%20name%20germanic&f=false P. 457].</ref>. Нарвэскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Гульбранд Альгаўг||en|Gulbrand Alhaug}} разглядае імя Вітаўт як форму старажытнага імя Widuwald і тлумачыць яго ад wid 'чалавек' і wald 'валадар'<ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Witold#cite_note-alh-1 Witold], Nordic Names</ref>. Тлумачэньне ад іменных асноваў wid і wald сьцьвярджалася яшчэ ў працы 1916 году, прысьвечанай германскім імёнам у старажытнай [[Ангельшчына|Ангельшчыне]]<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. P. 32, 253.</ref>. Апроч таго, існуе вэрсія, што імя Вітольд, магчыма, утварылася ад hwit, wit 'белы' і holl 'пагорак'<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 66.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 61.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Вітольд (як і Вітаўт) складаецца з двух асноваў -віт- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Вітарт]], [[Бутавіт]]; германскія імёны Wittenus, Witard, Botwith), якая паходзіць ад гоцкага wit 'веда, розум, закон', і -таўт- (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід|Таўдвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага theuda 'род, народ'. Такім парадкам, імя Вітольд (Вітаўт) азначае «мудрасьць роду»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17, 19, 21.</ref>
== Носьбіты ==
З XV ст. прыдомкам Вітальд карыстаўся шляхецкі род [[Александровічы|Александровічаў]] гербу ўласнага<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Witold#v=snippet&q=Witold&f=false S. 133].</ref>.
* Вітальд Аранскі — [[Берасьцейскі павет|берасьцейскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 186.</ref>
* Бэнэдыкт Бальтазар Вітальдовіч Сарока — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[Ашмяны|ашмянскі]] ў 1691—1698 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 286.</ref>
* Марцін Вітальд Александровіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], харужы [[браслаў]]скі (каля 1792—1795)<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 516—517.</ref>
* [[Вітольд Міладоўскі]] (1837?—1863) — удзельнік [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]]
* Пётар Вітальд — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* [[Вітольд Цэраскі]] (1849—1925) — астраном
* [[Вітольд Бялыніцкі-Біруля]] (1872—1957) — маляр-пэйзажыст
* [[Вітальд Івіцкі]] (1884—1943) — рымска-каталіцкі дзяяч, загінуў мучаніцкай сьмерцю
* [[Вітольд Пілецкі]] (1901—1948) — польскі вайсковы дзяяч
* [[Вітольд Карпыза]] (1913—2009) — краязнавец і грамадзкі дзяяч
* [[Вітольд Ашурак]] (1970—2021) — беларускі грамадзкі дзяяч, вязень [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]
== Глядзіце таксама ==
* [[Віт]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай віт}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
52j2hyktpza22279rlrj1d5ensy4ym4
Вікіпэдыя:Форум
4
264523
2680351
2680130
2026-07-24T12:24:32Z
MediaWiki message delivery
33392
/* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ новы разьдзел
2680351
wikitext
text/x-wiki
{{Вікіпэдыя:Мэню}}
{{Вікіпэдыя:Форум/Шапка}}<!-- НЕ ВЫДАЛЯЙЦЕ ГЭТЫ РАДОК, ПІШЫЦЕ ПАД ІМ. Не забывайцеся на == Загаловак == -->
== Зборная па футболе ==
З улікам, што па іншых відах спорту маем артыкулы зборных у фармаце [[Мужчынская зборная Аўстрыі па гандболе]], [[Жаночая зборная Італіі па валейболе]] і г. д., думаю, што дзеля ўніфікацыі артыкулаў пра футбол трэба таксама перанесьці (то бок [[Зборная Нямеччыны па футболе]] -> [[Мужчынская зборная Нямеччыны па футболе]]). Пры гэтым мяркую, што трэба захаваць перанакіраваньне. Артыкулы, датычныя мужчынскіх футбольных спаборніцтваў, прапаную пакінуць як ёсьць. Калі ня будзе пярэчаньняў, тады пачну пераносы ў найбліжэйшы час. --[[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 20:58, 23 ліпеня 2026 (+03)
== [[Вікіпэдыя:Даступнасьць]] ==
{{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Даступнасьць|'''Тэкст плянаванае рэкамэндацыі''']]}}
Вітаю. Прапаную прыняць новую рэкамэндацыю, якая палепшыць даступнасьць старонак Вікіпэдыі. За аснову былі ўзятыя [[:en:Wikipedia:Manual of Style/Accessibility|ангельская]] й [[:ru:Википедия:Доступность|расейская]] вэрсіі, а таксама непасрэдна [https://www.w3.org/TR/WCAG22/ {{мова|en|Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2}}]. Асноўныя прынцыпы даступнасьці вэб-кантэнту, якія прысутнічаюць у рэкамэндацыі, апісваюцца ніжэй:
=== Рэкамэндуецца ===
# Выкарыстоўваць даступны дызайн:
#* Ужываць каляровыя схемы з высокім кантрастам, зручныя для людзей з дальтанізмам.
#* Не выкарыстоўваць колер як адзіны спосаб перадачы інфармацыі.
#* Выкарыстоўваць простую мову, пазьбягаць тэхнічнага жаргону.
# Забясьпечваць тэкставыя альтэрнатывы для нетэкставага кантэнту:
#* Дадаваць альтэрнатыўны тэкст {{код|alt}} і подпісы да большасьці выяваў.
#* Дадаваць тэкставае апісаньне да любых дыяграмаў.
# Ствараць лягічную й пасьлядоўную структуру:
#* Выкарыстоўваць пасьлядоўныя й лягічныя загалоўкі разьдзелаў (ад другога да шостага ўзроўню).
#* Ствараць правільна структураваныя табліцы, пазначаць загалоўкі.
#* Не выкарыстоўваць табліцы для афармленьня (замест іх {{tag|div|а}}).
#* Разьмяшчаць выявы й выносныя элемэнты ўнутры адпаведных разьдзелаў, а не паміж імі.
# Забясьпечваць даступнасьць навігацыі й кантэнту:
#* Ствараць зьместавыя апісаньні спасылак (пазьбягаць «націсьніце тут», «гэта»).
#* Абазначаць любы іншамоўны тэкст шаблёнам {{Ш2|Мова|<тэг_мовы>|<іншамоўны_тэкст_>}}
#* Для датаў і часу выкарыстоўваць шаблён {{ш|Дата}}, якія забясьпечваюць машыначатэльны фармат.
#* Выкарыстоўваць шаблёны для дробаў (напрыклад, {{ш|Дроб}}), а ня сымбалі Юнікоду ({{!xt|½}}), якія дрэнна працуюць з скрынрыдэрамі.
#* Пазьбягаць схаванага кантэнту, даступнага толькі пры навядзеньні курсору (напрыклад, усплывальных паказак безь вялікай патрэбы).
# Правільна фарматаваць сьпісы:
#* Не пакідаць пустыя радкі паміж элемэнтамі сьпісу.
#* Для ўстаўкі абзацу ўнутры элемэнта сьпісу выкарыстоўваць спэцыяльны шаблён {{ш|pb}}, а не {{tag|br}}.
#* Для стварэньня загалоўкаў сьпісаў выкарыстоўваць звычайныя загалоўкі, а ня кропку з коскай ({{код|;}}).
# Забясьпечваць даступнасьць мэдыякантэнту:
#* Анімацыі павінны доўжыцца ня больш за 5 сэкундаў альбо мець элемэнты кіраваньня.
#* Відэа й аўдыя павінны мець субтытры.
#* Пазьбягаць старонак з празьмернай колькасьцю выяваў (ня больш за 100).
# Выкарыстоўваць стандартную й сэмантычную разьметку:
#* Выкарыстоўваць вікі-разьметку ({{код|<nowiki>'' ''</nowiki>}}, {{код|<nowiki>''' '''</nowiki>}}) замест {{мова|en|HTML}}-тэгаў для тыпаграфічнага вылучэньня.
#* Для зьмяненьня памеру шрыфту выкарыстоўваць спэцыяльныя шаблёны, а не {{мова|en|inline}}-стылі.
#* Улічваць карыстальнікаў з абмежаванай падтрымкай {{Мова|en|CSS{{рыска}}JavaScript}} (не хаваць асноўны кантэнт у згорнутых блёках).
=== Аргумэнтацыя ===
# Першачарговая мэта — '''зрабіць кантэнт даступным для сьляпых і слабабачачых (тых, хто выкарыстоўвае скрынрыдэры), асобаў з дальтанізмам, парушэньнямі слыху, маторнымі й кагнітыўнымі асаблівасьцямі''', павялічыць юзабіліці для ўсіх карыстальнікаў.
# Лягічная структура, якасныя подпісы да выяваў, высокі кантраст і зразумелыя спасылкі робяць Вікіпэдыю зручней для кожнага карыстальніка.
# Стандартызаваная, чыстая разьметка забясьпечвае правільнае адлюстраваньне ў розных браўзэрах і на розных прыладах, а таксама дазваляе свабодна паўторна выкарыстоўваць кантэнт Вікіпэдыі.
# Альтэрнатыўныя тэксты, правільныя загалоўкі й сэмантычная разьметка паляпшаюць разуменьне кантэнту пошукавымі сыстэмамі, што спрыяе лепшай індэксацыі й пошукавай аптымізацыі.
—[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 22:32, 2 лютага 2026 (+03)
:{{За}}, але асабіста мне патрэбны некаторы час, каб падладзіцца да новых правілаў. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 01:22, 7 лютага 2026 (+03)
: {{За}}. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:56, 7 лютага 2026 (+03)
: {{За}} – [[Удзельнік:Tomasz Bladyniec|Tomasz Bladyniec]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Tomasz Bladyniec|гутаркі]]) 15:44, 8 лютага 2026 (+03)
=== Вынік ===
Празь дзевяць дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць», [[Вікіпэдыя:Даступнасьць|рэкамэндацыя]] была прынятая. Дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 12:02, 11 лютага 2026 (+03)
== Уласныя дасьледваньні ўдзельніка Peisatai ==
Вітаю! Некаторы час таму тут быў заблякаваны назаўсёды ўдзельнік Peisatai за ўласныя дасьледваньні. Тады ён цалкам пераключыўся на іншую беларускую вікіпэдыю, у якой апантана панапісваў горы ўсялякае лухты аб быццам паходжаньні беларускіх тапонімаў і прозьвішчаў. У 99% выпадкаў напісанае ім зьяўляецца ягонымі асабістымі выдумкамі. Нажаль, тамтэйшая супольнасьць пераважна абыякава ставіцца да дзейнасьці гэтага выдумшчыка і махляра. Больш падрабязна аб праблеме напісана тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Магчыма, камусьці гэта будзе цікава. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Için warum|гутаркі]]) 20:41, 29 студзеня 2026 (+03)
== Абнаўленьне правілаў хуткага выдаленьня ==
{{Верхняя зноска|[[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла''']]}}
Вітаю. Прапаную абнавіць [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|крытэры хуткага выдаленьня]] дзеля спрашчэньня працы, удакладненьня й пашырэньня крытэраў і абнаўленьня састарэлых зьвестак.
У якасьці прыкладу для абнаўленьня крытэраў браліся [[:en:Wikipedia:Speedy deletion|ангельскі]] й [[:ru:Википедия:Критерии быстрого удаления|расейскі]] варыянты.
Абнаўленьне паскорыць і спросьціць працу ўдзельнікаў і адміністратараў, удакладніць і ўпарадкуе правілы, актуалізуе правілы ў адпаведнасьці з сучаснымі тэндэнцыямі, палепшыць структуру й навігацыю; новыя пункты (старонкі-нападкі, відавочная рэкляма й спам, парушэньні аўтарскіх правоў, неякасны ШІ-кантэнт) дазволяць хутчэй выдаляць відавочна шкодныя старонкі.
=== Асноўныя зьмены зьмяшчаюць ===
* «касмэтычнае» абнаўленьне прэамбулы:
*# дробныя зьмены афармленьня,
*# бягучы разьдзел «Агульныя правілы» аб’яднаны з прэамбулай;
* створаны новы разьдзел «Намэнклятура», які ўдакладняе выкарыстаньне абрэвіятураў;
* створаны новы разьдзел «Запыт хуткага выдаленьня», у якім тлумачыцца як намінаваць старонкі ў розных прасторах назваў на выдаленьне;
* разьдзел «Крытэры хуткага выдаленьня» выключаны, крытэры вынесеныя ў асобныя разьдзелы;
:* кожны крытэр мае асобнае перанакіраваньне для спрашчэньня працы й абноўлены шаблён для капіяваньня;
:* абноўлены праект шаблёну можна паглядзець [[Шаблён:Хутка выдаліць/пясочніца|тут]], параўнаць з існым [[Шаблён:Хутка выдаліць/тэсты|тут]].
* створаны новы разьдзел «Гісторыя», у якім зьмяшчаецца сьпіс састарэлых крытэраў;
* у разьдзел «Глядзіце таксама» дададзены шаблён {{Ш|Дапамога}}.
=== Асноўныя зьмены ў крытэрах ===
* '''Агульныя:''' у А3 дададзеныя старонкі-містыфікацыі; А6 пашыраны, цяпер ён улучае ўсё старонкі, якія залежаць ад выдаленых; А7 пашыраны да нямэтавага выкарыстаньня ўсіх старонак; створаныя новыя пункты А8—12.
* '''Артыкулы:''' АРТ6 выключаны, бо быў перанесены ў А10.
* '''Перанакіраваньні:''' П1 выключаны, бо быў перанесены ў А6; П2 пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў.
* '''Файлы:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}.
* '''Катэгорыі:''' {{Нататка|бязь зьменаў}}.
* '''Шаблёны:''' створаны новы крытэр і новы пункт Ш1 для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія не выкарыстоўваюцца.
* '''Старонкі ўдзельнікаў:''' У2 выключаны ў сувязі са зьменай мэханізмаў Вікіпэдыі; створаныя новыя пункты У3—4.
=== Ніжэй паказаныя больш падрабязныя прапанаваныя зьмены ў правілах ===
<div style="background: var(--background-color-neutral); padding: 8px; margin-top: 8px; color: var(--color-base);"><div style="padding: 0.5rem 1rem;">
* [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня/Праект|'''Абноўлены тэкст правіла.''']]
* Простым тэкстам напісаныя пункты бязь зьменаў;
* '''Тлустым''' — зьмененыя пункты;
* <s>Закрэсьленым</s> — выключаныя пункты;
* {{Нататка|(n)}} — новыя пункты.
----
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Агульныя крытэры
}}
* А1. Няўцямны зьмест ''(бязь зьменаў)''
* А2. Тэсты ''(бязь зьменаў)''
* '''А3. Відавочны вандалізм і відавочныя містыфікацыі''' (было ''Вандалізм'')
* А4. Ідэнтычная копія выдаленай раней старонкі ''(бязь зьменаў)''
* А5. На запыт адзінага аўтара ''(бязь зьменаў)''
* '''А6. Старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак''' (было ''Старонкі абмеркаваньня ўжо выдаленых старонак'', {{Нататка|крытэр пашыраны: цяпер ён улучае ня толькі старонкі абмеркаваньня, але і ўсе старонкі, якія залежаць ад ужо выдаленых старонак}}, аб’яднаны з П1)
* '''А7. Нямэтавае выкарыстаньне старонак''' (было ''Нямэтавае выкарыстаньне старонак абмеркаваньняў, шаблёнаў, катэгорыяў'', {{Нататка|крытэр пашыраны}})
* {{Нататка|(n)}} А8. Старонкі-нападкі (новы пункт для хуткага выдаленьня любых абразьлівых і небясьпечных старонак)
* {{Нататка|(n)}} А9. Офісныя дзеяньні (новы пункт для апісаньня хуткіх выдаленьняў, якія выконваюцца Фундацыяй «Вікімэдыя»)
* {{Нататка|(n)}} А10. Відавочная рэкляма і відавочны спам (пункт ''АРТ6 (спам)'' пашыраны й перанесены ў катэгорыю А)
* {{Нататка|(n)}} А11. Відавочнае парушэньне аўтарскіх правоў (новы пункт для выдаленьня відавочных парушэньняў [[ВП:АП]])
* {{Нататка|(n)}} А12. Неякасныя старонкі, згенэраваныя ШІ (новы пункт для нізкаякасных старонак, згенэраваных вялікімі LLM-мадэлямі, без праверкі чалавекам)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Артыкулы
}}
* АРТ1. Вельмі кароткія артыкулы бяз сэнсу альбо зь вельмі невялікім зьместам ''(бязь зьменаў)''
* АРТ2. Артыкулы не па-беларуску ці машынны пераклад ''(бязь зьменаў)''
* АРТ3. Артыкулы, якія складаюцца з адных спасылак ''(бязь зьменаў)''
* АРТ4. Артыкулы пра несумненна нязначныя рэчы ''(бязь зьменаў)''
* АРТ5. Артыкулы-дублікаты ''(бязь зьменаў)''
* <s>АРТ6. Спам</s> (пункт пашыраны й перанесены ў А10)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Перанакіраваньні
}}
* <s>П1. Перанакіраваньні на неісныя артыкулы</s> (аб’яднаны з А6)
* '''П2. Перанакіраваньні паміж прасторамі назваў''' (было ''Перанакіраваньне на прастору «Ўдзельнік:»'', {{Нататка|пункт пашыраны да перанакіраваньняў паміж усімі прасторамі назваў}})
* П3. Памылковыя перанакіраваньні ''(бязь зьменаў)''
* П4. Перанакіраваньні паміж абмеркаваньнямі ''(бязь зьменаў)''
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Файлы
}}
{{Нататка|''бязь зьменаў''}}
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Катэгорыі
}}
{{Нататка|''бязь зьменаў''}}
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Шаблёны
}}
{{Нататка|''новая катэгорыя крытэраў''}}
* {{Нататка|(n)}} Ш1. Падстаронкі шаблёнаў, якія не выкарыстоўваюцца (новы пункт у новым крытэры для падстаронак шаблёнаў і модуляў, якія больш не выкарыстоўваецца ці ніколі не выкарыстоўваліся ўвогуле)
{{Канец схаванага блёку}}
{{Пачатак схаванага блёку
| загаловак = Старонкі ўдзельнікаў
}}
* У1. Запыт уладальніка ''(бязь зьменаў)''
* <s>У2. Старонкі абмеркаваньняў ананімных удзельнікаў</s> (выключны, {{Нататка|з 4 лістапада 2025 году Беларуская Вікіпэдыя больш не выкарыстоўвае IP-адрасы ў якасьці імёнаў незарэгістраваных удзельнікаў, гл. [[:en:Wikipedia:Temporary accounts]]}})
* {{Нататка|(n)}} У3. Старонкі ўдзельнікаў, якіх не існуе (новы пункт для выдаленьня старонак удзельнікаў, якія не існуюць у беларускай Вікіпэдыі)
* {{Нататка|(n)}} У4. Старонкі ўдзельнікаў, зьмест якіх ня мае дачыненьня да Вікіпэдыі (новы пункт для выдаленьня тых старонак у асабістай прасторы, зьмест якія ня мае ніякага дачыненьня да Вікіпэдыі)
{{Канец схаванага блёку}}
</div></div>
—[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 20:12, 6 студзеня 2026 (+03)
:Падтрымліваю. [[Удзельнік:Dymitr|Dymitr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Dymitr|гутаркі]]) 21:55, 6 студзеня 2026 (+03)
: Падтрымліваю. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 10:14, 7 студзеня 2026 (+03)
:Таксама падтрымліваю гэта. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Антон 740|гутаркі]]) 22:46, 12 студзеня 2026 (+03)
=== Вынік ===
Праз 7 дзён '''3''' «За», '''0''' «Супраць»; [[Вікіпэдыя:Крытэры хуткага выдаленьня|правілы]] й [[Шаблён:Хутка выдаліць|шаблён]] былі абноўленыя. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 23:36, 13 студзеня 2026 (+03)
== [[ВП:КХВ]] 2 ==
Прашу адміністратараў ([[Удзельнік:Bocianski|Bocianski]], [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]) зьвярнуць увагу на катэгорую [[:Катэгорыя:Вікіпэдыя:Кандыдатуры на хуткае выдаленьне]] й выдаліць непатрэбныя старонкі. Вялікі дзякуй. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 13:53, 2 студзеня 2026 (+03)
: Застаўся толькі артыкул [[Падклет]], бо гэта распаўсюджаны тэрмін. Спадзяюся, што хтосьці дапоўніць. --[[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Ліцьвін|гутаркі]]) 17:06, 2 студзеня 2026 (+03)
:: Дзякуй вялікі. —[[Удзельнік:0000~62835~P|0000~62835~P]] ([[Гутаркі ўдзельніка:0000~62835~P|гутаркі]]) 17:38, 2 студзеня 2026 (+03)
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 22:45, 16 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 16:20, 18 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
00:01, 20 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 00:59, 24 студзеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-01-26_Wikipedias&oldid=29972868 -->
== Онлайн-семинар CEE Hub: Организация фотокампании Викимедиа – 21 февраля ==
[[Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] приглашает принять участие в онлайн семинаре из серии [[Wikimedia CEE Hub/Russian language events|мероприятий на русском языке]] на тему «Как организовать свою фотокампанию Викимедиа», который состоится 21 февраля, в субботу, в 15:00 UTC. Регистрация: [[Event:Как организовать свою фотокампанию Викимедиа]] - Meta-Wiki
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 -->
== Прастаўляйце інтэрвікі ==
А што, у гэтым разьдзеле інтэрвікі ў новых артыкулах ужо прастаўляць ня трэба? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Taravyvan Adijene|гутаркі]]) 12:13, 19 лютага 2026 (+03)
== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==
Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!
CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.
Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.
Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах Викимедиа.
Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.
Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 -->
== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].
We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community.
=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].
'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.
Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.
Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|гутаркі]])</bdi> 14:15, 19 сакавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 -->
== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==
Hi everyone,
'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.
You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.
We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.
* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.
Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]])
More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''
--[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 14:21, 31 сакавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 20:11, 3 красавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 03:57, 26 красавіка 2026 (+03)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==
''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''
Dear all,
The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.
There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.
'''Eligibility criteria:'''
* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]
You can check your eligibility using the following tool:
https://cee-sc-election.toolforge.org/
'''How to proceed:'''
Candidates may nominate themselves or be nominated by others.
If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.
The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:
Please also inform your communities about the election and encourage participation.
Best regards,
Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026
--[[Meta:Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Гутаркі ўдзельніка:MediaWiki message delivery|гутаркі]]) 13:00, 30 красавіка 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 -->
== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==
Здравствуйте,
Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.
Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]
Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.
Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.
В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.
Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)
Будем рады вашему участию.
С наилучшими пожеланиями,
<br>Команда CEE Hub
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30401520 -->
== Wiki Loves Eurovision 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]
Hello everyone!
You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:
* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30
To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 -->
== Вікісустрэча ЦУЭ-2026 ==
Прывітаначкі, зьбіраюся на [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_CEE_Meeting_2026 Сустрэчу Вікімэдыі Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы-2026], якая пройдзе 18-20 верасьня ў Румыніі. Маю досьвед папярэдняга ўдзелу ў Вікісустрэчы ЦУЭ ў [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitaly_Zdanevich_at_Wikimedia_CEE_Meeting_2024 2024] гаду у якасьці выступоўцы, быў у [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitaly_Zdanevich_at_Wikimedia_CEE_Meeting_2025 2025] таксама. Тут планую лекцыю пра [https://gitlab.com/vitaly_zdanevich_wikimedia свае праграмкі].
Гэта мой запыт з прошлага года https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/Вікіпэдыя:Форум/Архіў_20#Вікісустрэча_ЦУЭ-2025.
Напісаў гэта для галасавання, стаўце падабайкі хто за мяне.
[[Удзельнік:Vitaly Zdanevich|Vitaly Zdanevich]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Vitaly Zdanevich|гутаркі]]) 07:21, 24 траўня 2026 (+03)
== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==
Здравствуйте,
Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.
Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.
Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.
Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.
Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.
Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh
С наилучшими пожеланиями,
<br>Каро
<!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30591666 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:14, 27 траўня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|гутаркі]])</bdi> 20:11, 23 чэрвеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:29, 25 чэрвеня 2026 (+03)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 15:24, 24 ліпеня 2026 (+03)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
qgtswn9k9xwmrptsr8pyk5bkhzprzvg
Нарбут (імя)
0
264596
2680467
2680237
2026-07-24T22:24:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680467
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Нарбут
|лацінка = Narbut
|арыгінал = Narbot
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бота|Boto]]
|варыянт = Нарбуд, Нарбот, Норбут, Нарыбут
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бутнар]]
}}
'''Нарбут''' (''Нарбот''), '''Норбут''', '''Нарыбут''', '''Нарбуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Нарбут|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Нарпод, пазьней Нарпот або Нарбот (Norpod, Norpoth<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 87—88.</ref>, Narbot<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=narbot+narbert&pg=PA755&printsec=frontcover P. 755].</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/n/ N], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Norpod#v=snippet&q=Norpod&f=false S. 1169].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Такім парадкам, імя Нарбут азначае «захаваны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Бутнар]]).
Адпаведнасьць імя Нарбут германскаму імю Norpod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nierbota<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>: ''Nyerbotha'' (1437 год), ''Nerbotha'' (1440 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothy de Mylczicze'' (1446 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothe de Mylczicze'' (1466 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 53.</ref>, ''per ipsos Petrum et Nicolaum Narboti'' (1469 год)<ref>Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. T. 18. — Lwów, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G5ETAQAAMAAJ&q=Narboti#v=snippet&q=Narboti&f=false S. 14].</ref><ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 16.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Насебуд (Nasebud, Nesebud<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false С. 68].</ref>): ''Nassebudo camerariis aliisque'' (каля 1143 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. I. — Poznań, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HKIBAAAAQAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false S. 40].</ref>, ''Godes filius Nesebud… Bogumil filius Nesebud… Nesebud filius Meley'' (1204 год)<ref>Urkundensammlung zur geschichte des fürstenthums Oels. — Breslau, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HFrTAAAAMAAJ&q=Nesebud#v=snippet&q=Nesebud&f=false S. 23, 25—26].</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Narbot (Narbott, Norbot, Narbut, Narbutt, Norbat)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NARBOT&ofb=memelland&modus=&lang=de Narbot], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Нарбудовіч (Narbudowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 232.</ref>, Нарбутовіч (Narbutowicz, Narbuttowicz), Нарбат (Narbot), Нарбатовіч (Narbotowicz), Нарыбут (Narybut), Норбат (Norbot), Норбут (Norbutt)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Нарбуту ставищо Орле на реце Сесюсе'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Нарибуту'' (''Нарибут''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 275.</ref>; 1440—1492 гады, 7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 27, 50, 68.</ref>; ''domino Naributh [[Ятаўт|Yatoltowicz]]'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''domino Naributh Calatowicz'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 255.</ref>; ''Petro alias Dobrogosth Narbutowycz'' (20 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''herrnn Iaen Naerbotowitz'' (2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Iaen+Naerbotowitz+#v=snippet&q=Iaen%20Naerbotowitz&f=false P. 225].</ref>; ''her Iaen Narbotowitcz'' (па 2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9PM4e5_Ljn8C&q=%40Narbotowitcz#v=snippet&q=%40Narbotowitcz&f=false P. 226].</ref>; ''Narbud dedi quatuor decim grossos… Narbud'' (1477 год)<ref name="RK-1960">Rachunki królewskie z lat 1471—1472 i 1476—1478. — Warszawa, 1960. [https://books.google.by/books?id=pgvTAAAAMAAJ&q=%22Narbud%22&dq=%22Narbud%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiArc7Ppd2CAxU0iv0HHQQwAX8Q6AF6BAgIEAI S. 198, 209, 234].</ref>; ''Narbud'' (1478 год)<ref name="RK-1960"/>; ''Narbuth'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 399.</ref>; ''Доброгосту Нарибутовичу 14 копъ с корчомъ в [[Браслаў|Браславли]]'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''Воитеху Нарибутовичу'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 75.</ref>; ''пану Доброгосту Нарибутовичу'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>; ''Narbuth [[Гінівіл (імя)|Gynuilovicz]]'' (7 студзеня 1491 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 432.</ref>; ''Nobilis Dobrogost Noributhowicz Lituanus laicus Wilnensis diocesis'' (7 траўня 1492 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 215.</ref>; ''[[Альбэрт|Alberto]] Narbutowicz'' (29 сьнежня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 711.</ref>; ''by deme marschalcke heren Albrechte Narbotowitz'' (7 лютага 1509 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Abt. 2, Bd. 3. — Riga; Moskau, 1914. [https://books.google.by/books?id=PK5JAQAAMAAJ&pg=PA384&dq=Albrechte+Narbotowitz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjI58jCzf_9AhUY7qQKHfFqDd8Q6AF6BAgOEAI#v=onepage&q=Albrechte%20Narbotowitz&f=false S. 384].</ref>; ''nos Barbara Bonifacy olim Narbuthowicz relicta una'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Нарбутовщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''Нарбут Янкович… Ондреи Норъбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 85.</ref>; ''чоловекъ господарски Нарбут Анъдрушкович'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''село Нарбутовичовь… села Нарбутовичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C&f=false С. 18].</ref>; ''Станиславъ Нарбутовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1328.</ref>, ''отъ Марка Нарбутовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%20%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1333].</ref> (1567 год); ''з другое стороны моркгомъ Якова Нарбута'' (2 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 218.</ref>; ''Нарбутъ Коваль'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 204].</ref>; ''служба… Нарбут Воитъкович'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; ''Балтромеи а Нарбут Остановичы зъ сынми двема — Валентиномъ Балтромеевичомъ а Матеюмъ Нарбутовичомъ'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 363.</ref>; ''Laurin Narbutowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Norbud… Narbud'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 177.</ref>; ''Michał Narbutowicz'' (1721 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Narbutowicz%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Norbut'' (1728 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Narbutowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''F. Faustus Narbutt lmi An. in 2dum'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 99.</ref>; ''Helena Norbut'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Dowgiałło Narbutt… Antoni Narbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 103, 114.</ref>; ''zaścianki… Narbatowszczyzna'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 296.</ref>; ''Parafia [[Іказьнь (вёска)|ikaźnieńska]]… Narbatowszczyzna, dwa zaścianki''<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 86, 95.</ref>, ''Parafia Kowarska… Norbuty, wieś''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32, 34.</ref> (1784 год); ''Krystyna Narbotowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narbotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Norbutt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Narbutowicz'' (1837 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 114.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Нарбут (літоўскі баярын)|Нарбут]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў [[Пётар Дабрагост Нарбут|Пятра Дабрагоста]], Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбэрта; пачынальнік роду [[Нарбуты (род)|Нарбутаў]]
* Нарбут [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwif2Yrb79SCAxVuhv0HHU1yCp8Q6AF6BAgHEAI P. 368].</ref>
* Нарбут Янкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Іван Якаўлевіч Нарбут — уладальнік зямлі ў [[Себескі павет|Себескім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 364.</ref>
* Адам і Андрэй Нарбуты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 5.</ref>
* Васіль Нарбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Горкі|Горкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 22.</ref>
* Павал і Сьцяпан Нарбуты — праваслаўныя жыхары з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 26.</ref>
* Казімер Нарбут — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>
* [[Андрэй Нарбут]] ({{нар.}} 1930) — беларускі гісторык-генэоляг, інжынэр; першы старшыня [[Беларусы|Беларускага]] зямляцтва ў Маскве
* Вадзім Нарбутовіч — студэнт [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт імя Гумбальтаў|Бэрлінскага ўнівэрсытэту]], заступнік беларускай моладзі ў [[Нямеччына|Нямеччыне]] (2004 год)<ref>Барыс Кіт — Грамадзянін свету. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 376.</ref>
Нарбутовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>.
Нарбуты (Narbut) — прыгонныя зь вёскі [[Мацканы|Мацканаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Даўгялы-Нарбуты і Нарутовічы-Нарбуты — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Нарбутовічы (Narbutowicz) гербаў [[Ружа (герб)|Ружа]] і [[Задора (герб)|Задора]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 27.</ref>.
Нарбут (Narbut) і Нарбутовіч (Narbutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1970-я гады ў [[Абольцы|Абольцах]] адзначалася прозьвішча Нарбут<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 164.</ref>.
На [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] адзначаецца прозьвішча Нарбут<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
Норбат (''Norbot'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 332.</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксаваліся прозьвішчы Нарбот, Нарбуда і Нарбуд у [[Летувізацыя|летувізаваных формах]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 295.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Нарбутавічы (''Нарбутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>.
У 1678 годзе ўпамінаўся хутар Нарбутаўка каля [[Нежын]]у<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 168.</ref>.
У 1749 годзе ўпамінаўся маёнтак Нарбуцішкі ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. С. 785.</ref>.
Норбудэн (''Norbuden'', з гэтай назвы выводзілі асабовае імя Norbud<ref>Hoppe F. Ortsnamen der Provinz Preussen // Altpreussische Monatsschrift. Bd. 14. — Königsberg, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GjrB7FtPKPIC&q=Norbuden+Norbud#v=snippet&q=Norbuden%20Norbud&f=false S. 409].</ref>; ''Narbutten'' у 1590 годзе) — былая вёска каля [[Гумбінэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 44.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць дзьве вёскі з назвай [[Нарбуты]]. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Нарбутавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Нарбутава]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Нор (імя)|Нор]]
* [[Бота]]
* [[Бода]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай нар}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
79u0m7d0xmymv6h73hvplt0a7wwf8at
2680480
2680467
2026-07-24T22:51:53Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680480
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Нарбут
|лацінка = Narbut
|арыгінал = Narbot
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бота|Boto]]
|варыянт = Нарбуд, Нарбот, Норбут, Нарыбут
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бутнар]]
}}
'''Нарбут''' (''Нарбот''), '''Норбут''', '''Нарыбут''', '''Нарбуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Нарбут|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Нарпод, пазьней Нарпот або Нарбот (Norpod, Norpoth<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 87—88.</ref>, Narbot<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=narbot+narbert&pg=PA755&printsec=frontcover P. 755].</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/n/ N], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Norpod#v=snippet&q=Norpod&f=false S. 1169].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Такім парадкам, імя Нарбут азначае «захаваны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Бутнар]]).
Адпаведнасьць імя Нарбут германскаму імю Norpod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nierbota<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>: ''Nyerbotha'' (1437 год), ''Nerbotha'' (1440 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothy de Mylczicze'' (1446 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothe de Mylczicze'' (1466 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 53.</ref>, ''per ipsos Petrum et Nicolaum Narboti'' (1469 год)<ref>Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. T. 18. — Lwów, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G5ETAQAAMAAJ&q=Narboti#v=snippet&q=Narboti&f=false S. 14].</ref><ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 16.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Насебуд (Nasebud, Nesebud<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false С. 68].</ref>): ''Nassebudo camerariis aliisque'' (каля 1143 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. I. — Poznań, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HKIBAAAAQAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false S. 40].</ref>, ''Godes filius Nesebud… Bogumil filius Nesebud… Nesebud filius Meley'' (1204 год)<ref>Urkundensammlung zur geschichte des fürstenthums Oels. — Breslau, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HFrTAAAAMAAJ&q=Nesebud#v=snippet&q=Nesebud&f=false S. 23, 25—26].</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Narbot (Narbott, Norbot, Narbut, Narbutt, Norbat)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NARBOT&ofb=memelland&modus=&lang=de Narbot], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Нарбудовіч (Narbudowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 232.</ref>, Нарбутовіч (Narbutowicz, Narbuttowicz), Нарбат (Narbot), Нарбатовіч (Narbotowicz), Нарыбут (Narybut), Норбат (Norbot), Норбут (Norbutt)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Нарбуту ставищо Орле на реце Сесюсе'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Нарибуту'' (''Нарибут''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 275.</ref>; 1440—1492 гады, 7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 27, 50, 68.</ref>; ''domino Naributh [[Ятаўт|Yatoltowicz]]'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''domino Naributh Calatowicz'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 255.</ref>; ''Petro alias Dobrogosth Narbutowycz'' (20 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''herrnn Iaen Naerbotowitz'' (2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Iaen+Naerbotowitz+#v=snippet&q=Iaen%20Naerbotowitz&f=false P. 225].</ref>; ''her Iaen Narbotowitcz'' (па 2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9PM4e5_Ljn8C&q=%40Narbotowitcz#v=snippet&q=%40Narbotowitcz&f=false P. 226].</ref>; ''Narbud dedi quatuor decim grossos… Narbud'' (1477 год)<ref name="RK-1960">Rachunki królewskie z lat 1471—1472 i 1476—1478. — Warszawa, 1960. [https://books.google.by/books?id=pgvTAAAAMAAJ&q=%22Narbud%22&dq=%22Narbud%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiArc7Ppd2CAxU0iv0HHQQwAX8Q6AF6BAgIEAI S. 198, 209, 234].</ref>; ''Narbud'' (1478 год)<ref name="RK-1960"/>; ''Narbuth'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 399.</ref>; ''Доброгосту Нарибутовичу 14 копъ с корчомъ в [[Браслаў|Браславли]]'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''Воитеху Нарибутовичу'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 75.</ref>; ''пану Доброгосту Нарибутовичу'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>; ''Narbuth [[Гінівіл (імя)|Gynuilovicz]]'' (7 студзеня 1491 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 432.</ref>; ''Nobilis Dobrogost Noributhowicz Lituanus laicus Wilnensis diocesis'' (7 траўня 1492 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 215.</ref>; ''[[Альбэрт|Alberto]] Narbutowicz'' (29 сьнежня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 711.</ref>; ''by deme marschalcke heren Albrechte Narbotowitz'' (7 лютага 1509 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Abt. 2, Bd. 3. — Riga; Moskau, 1914. [https://books.google.by/books?id=PK5JAQAAMAAJ&pg=PA384&dq=Albrechte+Narbotowitz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjI58jCzf_9AhUY7qQKHfFqDd8Q6AF6BAgOEAI#v=onepage&q=Albrechte%20Narbotowitz&f=false S. 384].</ref>; ''nos Barbara Bonifacy olim Narbuthowicz relicta una'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Нарбутовщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''Нарбут Янкович… Ондреи Норъбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 85.</ref>; ''чоловекъ господарски Нарбут Анъдрушкович'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''село Нарбутовичовь… села Нарбутовичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C&f=false С. 18].</ref>; ''Станиславъ Нарбутовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1328.</ref>, ''отъ Марка Нарбутовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%20%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1333].</ref> (1567 год); ''з другое стороны моркгомъ Якова Нарбута'' (2 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 218.</ref>; ''Нарбутъ Коваль'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 204].</ref>; ''служба… Нарбут Воитъкович'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; ''Балтромеи а Нарбут Остановичы зъ сынми двема — Валентиномъ Балтромеевичомъ а Матеюмъ Нарбутовичомъ'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 363.</ref>; ''Laurin Narbutowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Norbud… Narbud'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 177.</ref>; ''Michał Narbutowicz'' (1721 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Narbutowicz%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Norbut'' (1728 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Narbutowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''F. Faustus Narbutt lmi An. in 2dum'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 99.</ref>; ''Helena Norbut'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Dowgiałło Narbutt… Antoni Narbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 103, 114.</ref>; ''zaścianki… Narbatowszczyzna'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 296.</ref>; ''Parafia [[Іказьнь (вёска)|ikaźnieńska]]… Narbatowszczyzna, dwa zaścianki''<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 86, 95.</ref>, ''Parafia Kowarska… Norbuty, wieś''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32, 34.</ref> (1784 год); ''Krystyna Narbotowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narbotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Norbutt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Narbutowicz'' (1837 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 114.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Нарбут (літоўскі баярын)|Нарбут]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў [[Пётар Дабрагост Нарбут|Пятра Дабрагоста]], Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбэрта; пачынальнік роду [[Нарбуты (род)|Нарбутаў]]
* Нарбут [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwif2Yrb79SCAxVuhv0HHU1yCp8Q6AF6BAgHEAI P. 368].</ref>
* Нарбут Янкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Іван Якаўлевіч Нарбут — уладальнік зямлі ў [[Себескі павет|Себескім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 364.</ref>
* Адам і Андрэй Нарбуты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 5.</ref>
* Аляксандар Нарбут — жыхар ваколіцаў [[Белы|Белага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Васіль Нарбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Горкі|Горкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 22.</ref>
* Павал і Сьцяпан Нарбуты — праваслаўныя жыхары з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 26.</ref>
* Казімер Нарбут — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>
* [[Андрэй Нарбут]] ({{нар.}} 1930) — беларускі гісторык-генэоляг, інжынэр; першы старшыня [[Беларусы|Беларускага]] зямляцтва ў Маскве
* Вадзім Нарбутовіч — студэнт [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт імя Гумбальтаў|Бэрлінскага ўнівэрсытэту]], заступнік беларускай моладзі ў [[Нямеччына|Нямеччыне]] (2004 год)<ref>Барыс Кіт — Грамадзянін свету. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 376.</ref>
Нарбутовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>.
Нарбуты (Narbut) — прыгонныя зь вёскі [[Мацканы|Мацканаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Даўгялы-Нарбуты і Нарутовічы-Нарбуты — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Нарбутовічы (Narbutowicz) гербаў [[Ружа (герб)|Ружа]] і [[Задора (герб)|Задора]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 27.</ref>.
Нарбут (Narbut) і Нарбутовіч (Narbutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1970-я гады ў [[Абольцы|Абольцах]] адзначалася прозьвішча Нарбут<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 164.</ref>.
На [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] адзначаецца прозьвішча Нарбут<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
Норбат (''Norbot'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 332.</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксаваліся прозьвішчы Нарбот, Нарбуда і Нарбуд у [[Летувізацыя|летувізаваных формах]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 295.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Нарбутавічы (''Нарбутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>.
У 1678 годзе ўпамінаўся хутар Нарбутаўка каля [[Нежын]]у<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 168.</ref>.
У 1749 годзе ўпамінаўся маёнтак Нарбуцішкі ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. С. 785.</ref>.
Норбудэн (''Norbuden'', з гэтай назвы выводзілі асабовае імя Norbud<ref>Hoppe F. Ortsnamen der Provinz Preussen // Altpreussische Monatsschrift. Bd. 14. — Königsberg, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GjrB7FtPKPIC&q=Norbuden+Norbud#v=snippet&q=Norbuden%20Norbud&f=false S. 409].</ref>; ''Narbutten'' у 1590 годзе) — былая вёска каля [[Гумбінэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 44.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць дзьве вёскі з назвай [[Нарбуты]]. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Нарбутавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Нарбутава]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Нор (імя)|Нор]]
* [[Бота]]
* [[Бода]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай нар}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7ovrkqrwbuf4tqa3w100d1lmerxmtg4
2680550
2680480
2026-07-25T09:20:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680550
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Нарбут
|лацінка = Narbut
|арыгінал = Narbot
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[Бота|Boto]]
|варыянт = Нарбуд, Нарбот, Норбут, Нарыбут
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бутнар]]
}}
'''Нарбут''' (''Нарбот''), '''Норбут''', '''Нарыбут''', '''Нарбуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Нарбут|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Нарпод, пазьней Нарпот або Нарбот (Norpod, Norpoth<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 87—88.</ref>, Narbot<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007. [https://www.google.by/books/edition/Dictionnaire_des_noms_de_famille_en_Wall/4bYErd60g3YC?hl=ru&gbpv=1&dq=narbot+narbert&pg=PA755&printsec=frontcover P. 755].</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/n/ N], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Norpod#v=snippet&q=Norpod&f=false S. 1169].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. Такім парадкам, імя Нарбут азначае «захаваны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref> (тое ж, што і імя [[Бутнар]]).
Адпаведнасьць імя Нарбут германскаму імю Norpod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nierbota<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>: ''Nyerbotha'' (1437 год), ''Nerbotha'' (1440 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothy de Mylczicze'' (1446 год), ''Petrus et Nicolaus Nerbothe de Mylczicze'' (1466 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 53.</ref>, ''per ipsos Petrum et Nicolaum Narboti'' (1469 год)<ref>Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie. T. 18. — Lwów, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G5ETAQAAMAAJ&q=Narboti#v=snippet&q=Narboti&f=false S. 14].</ref><ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 16.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Насебуд (Nasebud, Nesebud<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false С. 68].</ref>): ''Nassebudo camerariis aliisque'' (каля 1143 году)<ref>Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. T. I. — Poznań, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HKIBAAAAQAAJ&q=Nassebudo#v=snippet&q=Nassebudo&f=false S. 40].</ref>, ''Godes filius Nesebud… Bogumil filius Nesebud… Nesebud filius Meley'' (1204 год)<ref>Urkundensammlung zur geschichte des fürstenthums Oels. — Breslau, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HFrTAAAAMAAJ&q=Nesebud#v=snippet&q=Nesebud&f=false S. 23, 25—26].</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Narbot (Narbott, Norbot, Narbut, Narbutt, Norbat)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=NARBOT&ofb=memelland&modus=&lang=de Narbot], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Нарбудовіч (Narbudowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 232.</ref>, Нарбутовіч (Narbutowicz, Narbuttowicz), Нарбат (Narbot), Нарбатовіч (Narbotowicz), Нарыбут (Narybut), Норбат (Norbot), Норбут (Norbutt)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Нарбуту ставищо Орле на реце Сесюсе'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>; ''Нарибуту'' (''Нарибут''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 275.</ref>; 1440—1492 гады, 7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 27, 50, 68.</ref>; ''domino Naributh [[Ятаўт|Yatoltowicz]]'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''domino Naributh Calatowicz'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 255.</ref>; ''Petro alias Dobrogosth Narbutowycz'' (20 верасьня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''herrnn Iaen Naerbotowitz'' (2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Iaen+Naerbotowitz+#v=snippet&q=Iaen%20Naerbotowitz&f=false P. 225].</ref>; ''her Iaen Narbotowitcz'' (па 2 верасьня 1475 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9PM4e5_Ljn8C&q=%40Narbotowitcz#v=snippet&q=%40Narbotowitcz&f=false P. 226].</ref>; ''Narbud dedi quatuor decim grossos… Narbud'' (1477 год)<ref name="RK-1960">Rachunki królewskie z lat 1471—1472 i 1476—1478. — Warszawa, 1960. [https://books.google.by/books?id=pgvTAAAAMAAJ&q=%22Narbud%22&dq=%22Narbud%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiArc7Ppd2CAxU0iv0HHQQwAX8Q6AF6BAgIEAI S. 198, 209, 234].</ref>; ''Narbud'' (1478 год)<ref name="RK-1960"/>; ''Narbuth'' (31 кастрычніка 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 399.</ref>; ''Доброгосту Нарибутовичу 14 копъ с корчомъ в [[Браслаў|Браславли]]'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''Воитеху Нарибутовичу'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 75.</ref>; ''пану Доброгосту Нарибутовичу'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>; ''Narbuth [[Гінівіл (імя)|Gynuilovicz]]'' (7 студзеня 1491 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 432.</ref>; ''Nobilis Dobrogost Noributhowicz Lituanus laicus Wilnensis diocesis'' (7 траўня 1492 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 215.</ref>; ''[[Альбэрт|Alberto]] Narbutowicz'' (29 сьнежня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 711.</ref>; ''by deme marschalcke heren Albrechte Narbotowitz'' (7 лютага 1509 году)<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Abt. 2, Bd. 3. — Riga; Moskau, 1914. [https://books.google.by/books?id=PK5JAQAAMAAJ&pg=PA384&dq=Albrechte+Narbotowitz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjI58jCzf_9AhUY7qQKHfFqDd8Q6AF6BAgOEAI#v=onepage&q=Albrechte%20Narbotowitz&f=false S. 384].</ref>; ''nos Barbara Bonifacy olim Narbuthowicz relicta una'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Нарбутовщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''Нарбут Янкович… Ондреи Норъбутович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 24, 85.</ref>; ''чоловекъ господарски Нарбут Анъдрушкович'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''село Нарбутовичовь… села Нарбутовичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8C&f=false С. 18].</ref>; ''Станиславъ Нарбутовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1328.</ref>, ''отъ Марка Нарбутовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%20%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1333].</ref> (1567 год); ''з другое стороны моркгомъ Якова Нарбута'' (2 красавіка 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 218.</ref>; ''Нарбутъ Коваль'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A+%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A%20%D0%9A%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 204].</ref>; ''служба… Нарбут Воитъкович'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>; ''Балтромеи а Нарбут Остановичы зъ сынми двема — Валентиномъ Балтромеевичомъ а Матеюмъ Нарбутовичомъ'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 363.</ref>; ''Laurin Narbutowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Norbud… Narbud'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 177.</ref>; ''Michał Narbutowicz'' (1721 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Narbutowicz%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mir], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Norbut'' (1728 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Narbutowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''F. Faustus Narbutt lmi An. in 2dum'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 99.</ref>; ''Helena Norbut'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Dowgiałło Narbutt… Antoni Narbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 103, 114.</ref>; ''zaścianki… Narbatowszczyzna'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 296.</ref>; ''Parafia [[Іказьнь (вёска)|ikaźnieńska]]… Narbatowszczyzna, dwa zaścianki''<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 86, 95.</ref>, ''Parafia Kowarska… Norbuty, wieś''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 32, 34.</ref> (1784 год); ''Krystyna Narbotowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narbotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Norbutt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Norbutt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nowe Miasto], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Narbutowicz'' (1837 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 114.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Нарбут (літоўскі баярын)|Нарбут]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сыноў [[Пётар Дабрагост Нарбут|Пятра Дабрагоста]], Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбэрта; пачынальнік роду [[Нарбуты (род)|Нарбутаў]]
* Нарбут [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwif2Yrb79SCAxVuhv0HHU1yCp8Q6AF6BAgHEAI P. 368].</ref>
* Нарбут Янкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Іван Якаўлевіч Нарбут — уладальнік зямлі ў [[Себескі павет|Себескім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 364.</ref>
* Міхал Нарбут — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Адам і Андрэй Нарбуты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 5.</ref>
* Аляксандар Нарбут — жыхар ваколіцаў [[Белы|Белага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Васіль Нарбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Горкі|Горкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 22.</ref>
* Павал і Сьцяпан Нарбуты — праваслаўныя жыхары з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 26.</ref>
* Казімер Нарбут — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>
* [[Андрэй Нарбут]] ({{нар.}} 1930) — беларускі гісторык-генэоляг, інжынэр; першы старшыня [[Беларусы|Беларускага]] зямляцтва ў Маскве
* Вадзім Нарбутовіч — студэнт [[Бэрлінскі ўнівэрсытэт імя Гумбальтаў|Бэрлінскага ўнівэрсытэту]], заступнік беларускай моладзі ў [[Нямеччына|Нямеччыне]] (2004 год)<ref>Барыс Кіт — Грамадзянін свету. — {{Менск (Мінск)}}, 2004. С. 376.</ref>
Нарбутовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>.
Нарбуты (Narbut) — прыгонныя зь вёскі [[Мацканы|Мацканаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>.
Даўгялы-Нарбуты і Нарутовічы-Нарбуты — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Нарбутовічы (Narbutowicz) гербаў [[Ружа (герб)|Ружа]] і [[Задора (герб)|Задора]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 27.</ref>.
Нарбут (Narbut) і Нарбутовіч (Narbutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1970-я гады ў [[Абольцы|Абольцах]] адзначалася прозьвішча Нарбут<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 164.</ref>.
На [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] адзначаецца прозьвішча Нарбут<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
Норбат (''Norbot'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 332.</ref>.
На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксаваліся прозьвішчы Нарбот, Нарбуда і Нарбуд у [[Летувізацыя|летувізаваных формах]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 295.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Нарбутавічы (''Нарбутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 199.</ref>.
У 1678 годзе ўпамінаўся хутар Нарбутаўка каля [[Нежын]]у<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 168.</ref>.
У 1749 годзе ўпамінаўся маёнтак Нарбуцішкі ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. С. 785.</ref>.
Норбудэн (''Norbuden'', з гэтай назвы выводзілі асабовае імя Norbud<ref>Hoppe F. Ortsnamen der Provinz Preussen // Altpreussische Monatsschrift. Bd. 14. — Königsberg, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GjrB7FtPKPIC&q=Norbuden+Norbud#v=snippet&q=Norbuden%20Norbud&f=false S. 409].</ref>; ''Narbutten'' у 1590 годзе) — былая вёска каля [[Гумбінэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 44.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць дзьве вёскі з назвай [[Нарбуты]]. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Нарбутавічы]], на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] — [[Нарбутава]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Нор (імя)|Нор]]
* [[Бота]]
* [[Бода]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай нар}}
{{Імёны з асновай бут}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
j0y291bnol76qh0zy8lv2g9i0pu8las
Ямант
0
264628
2680482
2680251
2026-07-24T22:56:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680482
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ямант
|лацінка = Jamant
|арыгінал = Ammund
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ама|Amo]] + [[Мунд|Mund]]
|варыянт = Ямунд, Ямунт, Амонт, Емант
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Ямант''' (''Ямунд'', ''Ямунт'', ''Амонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Амунд, Амунт, Емунд, Эмунт або Ёмунд, пазьней Амонт або Эмонт (Ammundus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, Amund<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Amund#v=snippet&q=Amund&f=false S. 4, 116].</ref>, Amuntr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Amuntr#v=snippet&q=Amuntr&f=false S. 17].</ref>, Amond<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 72.</ref>, Amunt<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 67, 71, 73.</ref>, Emund, Emunt<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz, 1967. S. 150.</ref>, Jomund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 163.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Jomund Jomund], Nordic Names</ref>, Omont<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 100.</ref>, Amont<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref name="DNFB">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Emont<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Emund#v=snippet&q=Emund&f=false S. 51].</ref>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямаўт]], [[Яман]], [[Ямін]]; германскія імёны Amolt, Aman, Ammin) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Ямант германскаму імю Amund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ямант складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды' (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -мунд- (-мунт-, -монт-)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Ямонт азначае «сапраўды гарлівы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jomandt'' (1395 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jomandt#v=snippet&q=Jomandt&f=false S. 40].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Омант: ''Оманта'' (1420-я гады)<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 672, 770.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ямунт (Jamundt)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jamunt'' (1390 год)<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 3. — Leipzig, 1866. [https://books.google.by/books?id=DyVNxczEjcwC&pg=PP9&dq=Scriptores+rerum+Prussicarum+Leipzig+1866&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiSu6mM5P78AhWp9rsIHfJzDCAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Jamunta&f=false S. 168].</ref>; ''Jamundt'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Jamundt&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjm2bDhxrj9AhWjgP0HHeLFCcUQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Jamundt&f=false P. 54].</ref>; ''Jamund von [[Клецак|Cletzke]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Jamund+von+Cletzke&dq=Jamund+von+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiBn5Pp6f78AhWMgP0HHSt-CSEQ6AF6BAgIEAI S. 12].</ref>, ''Iamund de Cletzke''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=1IdOAAAAcAAJ&pg=RA1-PA225&dq=Iamund+Cletzke&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjmuObp5P78AhVEhP0HHSaYBiIQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Iamund%20Cletzke&f=false S. 226].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Semeon Iamunti'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Senkonis filii Jamuntii Lithwanie ducum'' (1 лютага 1411 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FC6aOCae2PkC&q=Jamuntii#v=snippet&q=Jamuntii&f=false P. 42].</ref>; ''отъ князь своихъ, Ямонта да Василей Борійковъ''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>, ''князь Ямонтъ Толоунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 104].</ref>, ''князя Ивана Ямонта наместника Смоленского''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0+%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%20%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 142].</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]); ''князя Ямонта''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0&f=false С. 247].</ref>, ''князь Ямонтъ Толунтовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 251].</ref> ([[Сафійскі першы летапіс]]); ''князь Михаило Ямонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>; ''Ямонтовичи'' (1455—1470 гады)<ref>Аляхновіч Р., Рыбчонак С., Шаланда А. Род Іллінічаў у Вялікім Княстве Літоўскім у ХV-ХVІ ст.: радавод, гербы, уладанні. — Мір, 2015. С. 292.</ref>; ''Ямантъ'' ([[Маскоўскі летапісны звод канца XV стагодзьдзя]]); ''людей нашихъ Кожтяжинскихъ… а Петраша Амонтовича'' (1501—1513 гады)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 17].</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Ямонта [[Рак (імя)|Рачкевича]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>, ''под бояры рокговскими Ямонтом Борисовичом''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 181.</ref> (26 студзеня 1516 году); ''князю Семену Ямонтовичу'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308.</ref>; ''бояръ господарьскихъ Ейшиского повета, наимя Ямонта'' (8 ліпеня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. С. 1234.</ref>; ''Мартинъ Ямунътовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''князю Семену Ямонтовичу Подберезскому'' (2 лістапада 1531 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 138.</ref>; ''землю Ямонтовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''под бояры зыскалъ, Ямонътомъ Борысовичомъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''людей подали Скидлянъ и Жорославцовъ… Жданъ Ямантовичъ'' (19 студзеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 260.</ref>; ''Стась Пацевич Ямонтович'' (30 ліпеня 1545 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 83.</ref>; ''Янъ Викъторынъ а Бартломеи Ямонтовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 207.</ref>; ''з дому Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 789].</ref>, ''Валентынъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1290].</ref>, ''Янъ Ямонтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1341.</ref> (1567 год); ''Я Петръ Анъдреевич Ямонътъ'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Nobilis Petrus Iamunt'' (1648—1649 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 339.</ref>; ''jmp. Jana Jamąta'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 104.</ref>; ''Martianus Jamuntowicz'' (1705 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 125.</ref><ref>Масальскі Д. [https://pawet.net/library/history/c_history/w_mas/%D0%B0%D0%B1_%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8C%D0%B2%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%85_i_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%85_%D1%83_%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%81%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B3%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D1%81%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_1578-1798.html Аб Ліцьвінох і Беларусах у Браўнсбэргскім сэмінары 1578—1798] // Родныя Гоні. Кн. 4, чэрвень 1927. С. 17—20.</ref>; ''Tomasz Ignacy Jamont'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jemąty'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jakub Jamunt'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jamunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Werenowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agnieszka Jamontt'' (1757 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jamontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Jamontowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jamontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wawrzyniec Jamątowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jam%C4%85towicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Jemont'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jemont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witold Stefan Jamont'' (1914 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Jamont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Ямант Тулунтавіч]] ({{†}} 1399) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік смаленскі і клецкі; меў сыноў Сямёна (Сеньку) і Міхайлу, пачынальнік роду [[Ямантавічы|Ямантавічаў (Ямантаў)]]
* Ямант — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1518 годзе
* Ямант Барысавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў 1516 і 1539 гадох
* Марцін Ямунтавіч — [[Лейпуны|лейпунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Якуб Амонтавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjB68fLsdOCAxWnh_0HHfmbA6cQ6AF6BAgBEAI P. 129].</ref>
* Мікалай Мацеевіч Ямантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1570 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 11, 24].</ref>
* Радзіна Ямантаў — [[беларусы|беларускія]] дзеячы другой паловы XIX ст., якія карысталіся [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстанцкім]] паролем «Каго любіш — Люблю [[Беларусь]] — То ўзаемна»<ref>[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] [https://www.svaboda.org/a/31162393.html Каліноўскі быў беларусам. Даказаць адваротнае немагчыма], [[Радыё Свабода]], 22 сакавіка 2021 г.</ref>
* [[Марыя Ямант]] (1842—1908) — нарачоная Нацыянальнага героя Беларусі [[Кастусь Каліноўскі|Канстантына Каліноўскага]], якой ён прысьвяціў [[Беларуская мова|беларускі]] верш «Марыська чарнаброва, галубка мая…»
* Мікалай Амонтаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Фэлікс Ямонт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 18.</ref>
З XVII ст. прыдомкам Ямант карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Палевічы|Палевічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Jamont#v=snippet&q=Jamont&f=false S. 51].</ref>.
Яманты (Jamont) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 94.</ref>.
У XVI ст. існаваў «грунт» Амонтавічы (''Амонтовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>. У 1595 і 1597 гадох упамінаўся маёнтак Ямонтавічы ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 43, 218.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Яманты]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ама]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай ам}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1jcbrpmu3qphfg6d8jkidaqh3uqw8ih
Кібарт
0
264689
2680471
2677477
2026-07-24T22:35:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680471
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кібарт
|лацінка = Kibart
|арыгінал = Kibart
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гіба|Gibo]] + [[Бэрт|Bert]] <br> Gibo + [[Гардзь|Hart]]
|варыянт = Кібэрт, Гібарт, Гібэрт
|вытворныя = [[Геверт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Кібарт''' (''Кібэрт''<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 366.</ref>), '''Гібарт''' (''Гібэрт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кібарт, Кібэрт або Гібэрт (Kibart<ref name="Gottschald-1982-202">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA202&dq=ki+bert+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjIr4KglteJAxUB1AIHHQjcCcMQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=ki%20bert%20namenkunde&f=false S. 202].</ref>, Kibert<ref name="Gottschald-1982-202"/>, Kibbert<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Kibart+Kibbert#v=snippet&q=Kibart%20Kibbert&f=false S. 30].</ref>, Gibert) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gibert#v=snippet&q=Gibert&f=false S. 279, 632].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гіба|-гіб- (-кіб-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Кібейка|Гібік]], [[Кібель|Гібель]], [[Кібар]]; германскія імёны Gibico, Giebel, Kiber) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] giba 'дарунак'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 131.</ref>, а аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]], [[Эйбарт]]; германскія імёны Siebart, Lubert, Eibert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Кібарт складаецца з асноваў -гіб- (-кіб-) і [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Rattolt, Konrad), якая паходзіць ад германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Кібарт азначае «падарунак рады»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gibert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Kibert<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KIBERT&ofb=memelland&modus=&lang=de KIBERT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кибортъ Минимонтовичъ'' (''Киборт Минимонтович''<ref name="Piatrauskas-2014-271">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)}}</ref>, 1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''Simone Kyborthouicz'' (1506 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Simone+Kyborthouicz+#v=snippet&q=Simone%20Kyborthouicz&f=false С. 21].</ref>; ''Simoni Kyborthovycz'' (10 траўня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 717.</ref>; ''domino Simone Kiborthowicz'' (12 траўня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 718.</ref>; ''Троцкии панъ Шимко Кибортовичъ'' (30 сьнежня 1506 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE+%D0%9A%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B8%D0%BC%D0%BA%D0%BE%20%D0%9A%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 525].</ref>; ''Киборт'' (да 10 чэрвеня і 18 ліпеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 26, 31.</ref>; ''testamenti domini Simonis Kyborthowicz… filii sui domini Nicolai Kyborthowicz'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''Nicolai Kyburthowicz'' (6 траўня 1527 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 121.</ref>; ''Mikołaj Kibertowicz'' (20 верасьня 1527 году)<ref>[https://cdiak.archives.gov.ua/baza_rech_pol/Data/PL_AGAD_354.xml PL AGAD f. 354 Dział I nr 7541]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Archiwum Warszawskie Radziwiłłów</ref>; ''Янъ Кгибортовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref>; ''Ян Кибортович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 73.</ref>; ''[[Ганус (імя)|Hanvs]] Kibortowicz'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 659.</ref>; ''Юръи Юшковичъ Кибартовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 719].</ref>; ''пана Валентына Яновича Киборта'' (10 кастрычніка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 400.</ref>; ''Kazimierz Kibort'' (1692 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kibort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Жыгімонт|Zygmunt]] Kibert Zedersok Podstoli Lidzki'' (27 чэрвеня 1697 году)<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 5. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PjRNAAAAcAAJ&q=Kibert#v=snippet&q=Kibert&f=false S. 438].</ref>; ''Franciszek i Jadwiga Bołdowscy'' (''Gibertowna'') (1721 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 216.</ref>; ''Kazimierz Kibart'' (1738 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Kibart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''pater Vicentius Kibort'' (1746 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 135.</ref>; ''Weronika Kibortt'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Kibortt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Adam Gibert'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gibert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krupczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Kibertowicz'' (1780 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kibertowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Gibbort'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gibbort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Gibortt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gibortt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystian Gibert'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Gibert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suchowola], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Gibert'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gibert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Julia Kibertowna'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Kibertowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwik, Bronisława Kibort'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Kibort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Кібарт Мінімонтавіч]] — [[ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сына Міхайлу
* Сымон Кібартавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1506 годзе
* Міхайла і Мікалай Шымкавічы Кібартавічы — [[Радунь|радунскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1525 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 301.</ref>
* Ян Гібартавіч — [[Паюры|паюрскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Балтрамей Янавіч Кібартовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 75.</ref>
* Міхал Кібарт — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Язэп (Юзэф) Кібарт — беларускі і польскі этнограф<ref>Забаўская І. І. Асветніцкая дзейнасць польскай грамадскасці ў заходніх губернях у дугой палове ХІХ ст. — 20 гг. ХХ ст. // Палітычныя, сацыальна-эканамічныя і этнакультурныя працэсы на тэрыторыі Беларусі ў XIX — пачатку XX ст.: матэрыялы Рэсп. навук.-тэарэт. канф., г. Мінск, 4 сак. 2011 г. — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 322—324.</ref>, які дасьледаваў ваколіцы мястэчка [[Крывічы (Мядзельскі раён)|Крывічоў]]<ref>Бандарчык В. Гісторыя беларускай этнаграфіі. — {{Менск (Мн.)}}, 1964. С. 266.</ref>
Кібартовічы (Kibartowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 125.</ref>.
Кібарты гербаў [[Дэспат (герб)|Дэспат]], Ласятынскі, [[Равіч (герб)|Равіч]], [[Секер]], [[Тапор]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] і Гібарты (Gibort) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 492, 566.</ref> і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>.
Гібэрты (Gibert) і Гібарты (Gibort) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 492.</ref>.
Кібарты (Kibort) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 103.</ref>.
Лапатынскія-Кібарты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Лабецкія-Кібартовічы (Łabecki-Kibortowicz) гербу [[Юноша]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 225.</ref>.
Гебарты (Gebart) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref> з ваколіцаў [[Рыпін]]а<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 265.</ref>.
Кібэрты (Kibert) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Галіцкі павет|Галіцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 300.</ref>.
Кібарт (Kibort) і Кібартовіч (Kibortowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Кібэрт (Kiebert) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 986.</ref>.
На памежжы былога [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]] і [[Прусія|Прусіі]] існуе места [[Кібарты]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гіба]]
* [[Бэрт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай гіб}}
{{Імёны з асновай берт}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
n84rsy1b2q4c6dfiv9tmrjmpi8r466e
Мундыла (імя)
0
264720
2680457
2679870
2026-07-24T21:40:26Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680457
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мундыла
|лацінка = Mundyła
|арыгінал = Mundila
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мунд|Munda]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Мантыла, Мундэль, Монтэль, Монтыль, Мунчэль, Мантула
|вытворныя = [[Мінціла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Мундыла''' (''Мундэль''), '''Мантыла''' (''Монтэль'', ''Монтыль'', ''Мунчэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мундыла або Мунтыла, пазьней Мундэл або Монтэль (Mundila, Muntilo, Mundell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Mundell#v=snippet&q=Mundell&f=false P. 276].</ref>, Montel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA439&dq=Mont+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjjmszBsNCCAxWz2wIHHVTXDjgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Mont%20el%20namenkunde&f=false S. 439].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] ([[Гоцкая мова|гоцкага]]<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — DigiCat, 2022. [https://books.google.by/books?id=sut-EAAAQBAJ&pg=PT15&dq=mundila+Gothic&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjCjOvVv7v9AhWJgv0HHe8_AVQQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=mundila%20Gothic&f=false P. 15].</ref>) паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Muntilo#v=snippet&q=Muntilo&f=false S. 1135].</ref><ref>Berr S. An Etymological Glossary to the Old Saxon Heliand. — H. Lang, 1971. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nRseAQAAIAAJ&dq=mundila+name+mund&focus=searchwithinvolume&q=mundila+mund P. 289].</ref>. Іменная аснова аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Mantillo (Mant-illo)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 176.</ref>.
Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Mundil<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Мунтыл (Мундыл, Монтыл, Монтэль): ''Muntyl / Muntil / Montil / Montel / Mundill'' (1331, 1360, 1386, 1419 і 1425 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Muntyl#v=snippet&q=Muntyl&f=false S. 62—63].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 641.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ecclesie Monthvlyczy'' (3 чэрвеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 482.</ref>; ''Montiła'' (1516 год)<ref>Kamuntavičienė V. Jelnios parapijos gyventojai XVII a. («Stara Litwa», arba jotvingių pėdsakais Vilniaus vyskupijoje) // Lietuvos istorijos metraštis. 2011/2. P. 25.</ref>; ''in [[Дварэц|Dworzecz]] homines… Montila'' (11 траўня 1520 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 83.</ref>; ''Janina Mundel'' (1900 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mundel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Pińsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мундыла Орса — [[Готы|гоцкі]] ваяр, які забіў сэнатара [[Петроніюс Максымус|Петроніюса Максымуса]], каб адпомсьціць за сьмерць [[Валентыніян III|Валентыніяна III]]<ref>Campelli B. Delle historie di Spoleti. T. 1. — Spoleto, 1672, [https://books.google.it/books?hl=ru&id=rP4vAQAAMAAJ&q=Mundila+Orfina#v=snippet&q=Mundila%20Orfina&f=false P. 226]—227.</ref>
* [[Мундыла]] ({{†}} па 539) — [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскі]] афіцэр з [[Спалета]], унук Мундылы Орса
* Малгажата Мундэлёва (Małgorzata Mundelowa) — [[кракаў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1450 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 92.</ref>
* Монтэль (Montel) — жыхар [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref> Inwentarze starostw i dzierżaw powiatu grodzieńskiego 1765. — Jamiński Zespół Indeksacyjny, 2018.</ref>
* Іван Іванаў Мантылевіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 60.</ref>
* Іван Мантлевіч і Пётар Мантула — праваслаўныя жыхары ваколіцаў Гомля на 1907 год<ref>Прибавление к № 72 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 сентября 1907 года. С. 4—5.</ref>
Мунчэлі (Munczel) і Мунчэлевічы (Munczelewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7tydbzrulixcygii3gfx0i9i9xfz99m
Скіргайла (імя)
0
264764
2680499
2677911
2026-07-24T23:34:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680499
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скірґайла
|лацінка = Skirgajła / Skirhajła
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Скера|Scira]] + [[Гайла (імя)|Gailo]]
|варыянт = Скірыгайла, Скіргал, Шыргал
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Скіргайла''' (''Скірыгайла'', ''Скіргал'', ''Шыргал'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Скера|Скіра]] (Scira) і [[Гайла (імя)|Гайла]] (Gailo) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1308">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false S. 567, 1308].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Скера|скер- (скір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Скірвін]], [[Скірман]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Scirwine, Scirman, Sciremunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Скіргайла азначае «чыстая жвавасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Schirgal'' (1413 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Schirgal#v=snippet&q=%40Schirgal&f=false S. 93].</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скіргела (Skirgiełło)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 291.</ref> і Скіргайла (Skirgajło, Skirgajłło)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Skirgal'' (6 ліпеня 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20230202044559/http://starbel.by/dok/d094.htm Бражольский договор о перемирии между ВКЛ и Тевтонским орденом (июль 1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, [[Мэмарыял Вітаўта]]<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 264—266.</ref>); ''Skirgallo'' (14 чэрвеня 1384 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Skirgallo#v=snippet&q=Skirgallo&f=false S. 5].</ref>; ''Skirgalone'' (14 жніўня 1385 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 3.</ref>; ''Скиригкаило'' (16 верасьня 1386 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241209084302/http://starbel.by/dok/d239.htm Докончание смоленского князя Юрия Святославича с королем Польши (1386)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Скиргайло''<ref name="Urban-2001-193">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 193.</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 74.</ref>, ''братъ нашь князь Скиригайло''<ref name="Urban-2001-193"/><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 75.</ref> (1387 год); ''Skirgalone Troczensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 6.</ref>, ''Skargalone Trocensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 8.</ref> (17 лютага 1387 году); ''Skirgalone Trocensi'' (22 лютага 1387 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 14.</ref>; ''княз великом Скирьгайлу'' (1387—1392 гады<ref>[https://web.archive.org/web/20240710092021/http://starbel.by/dok/d027.htm Поручная грамота за Гридка Константиновича (1387—1392)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 108.</ref><ref>Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 47.</ref>; ''Nos Schirgalo Dei gracia dux Lithuanie et dominus Tracensis et Polocensis etc.'' (12 лістапада 1388 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514170138/http://starbel.by/dok/d105.htm Гарантия князя Скиргайла на соблюдение перемирия с Тевтонским орденом (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Schirgalo#v=snippet&q=Schirgalo&f=false P. 48].</ref>; ''Skirgalone'' (14 траўня 1389 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 2. — Varsaviae, 1852. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fmEPAAAAQAAJ&q=Skirgalone#v=snippet&q=Skirgalone&f=false P. 772].</ref>; ''dux Skirgalus'' (23 траўня 1390 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=dux+Skirgalus#v=snippet&q=dux%20Skirgalus&f=false S. 23].</ref>; ''Skyrgallo'' (да 5 жніўня 1392 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 38.</ref>; ''Schirgal'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Schirgal#v=snippet&q=Schirgal&f=false S. 591—593, 607, 614, 616—620, 626—629, 632—634, 639—640, 642, 645].</ref>; ''Schirgail'' (да 1416 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Schirgail#v=snippet&q=Schirgail&f=false S. 1025—1026].</ref>; ''Скиригайло Олгердовичь'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D1%80+%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D1%80%20%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 92].</ref> і [[Сафійскі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 239.</ref>); ''у Перемылскомъ повете Пячыхвосты село, а Скиркгаилово, а Бодачовъ, Смыковъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.</ref>; ''p. Daniel Skirgayło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 150.</ref>, ''pp. Wojciech, Samuel, Wojciech, Andrzej Janowicz, Mikołaj, Stanisław, Jan Stanisławowicz i Gabriel Skirgayłowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 152.</ref> (1690 год); ''Annae Skirgaylanka'' (18 ліпеня 1815 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 275.</ref>; ''Urszula Skirgayłło'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13051&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Kowno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Скіргайла|Скіргайла Альгердавіч]] (у праваслаўі Іван; каля 1354—1394) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] князь троцкі, полацкі і кіеўскі
* Франц Скіргайла — жыхар ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
Скіргайлы гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 776.</ref>.
Скіргайлы (Skirgajło, Skirgajłło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 409.</ref>.
Скіргайлы-Яцэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Скіргайла (Skirgajlo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Скера]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай скер}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
d6oziggy4e919edin1u3c9baqkvnzfs
Гайла (імя)
0
264765
2680529
2680204
2026-07-25T08:50:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680529
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґайла
|лацінка = Gajła / Hajła
|арыгінал = Gailo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гайл, Гайль, Гейль, Гель
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Гелейка]], [[Гейлін]] / [[Гайлун]], [[Галбута]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін]], [[Гелігуд]], [[Галінт]], [[Гайліман]], [[Гайлімін]], [[Галімонт]] <br> [[Азгайла]], [[Баргайла]], [[Бергела]], [[Бінгель]], [[Бугайла]], [[Бургела]], [[Бутгель]], [[Вазгайла]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вісгайла]], [[Гудзігал]], [[Дагела]], [[Дзенгель]], [[Даўгайла]], [[Жагель]], [[Зыгел]], [[Зынгель]], [[Інгела]], [[Канігайла]], [[Карыгайла (імя)|Карыгайла]], [[Кезгайла]], [[Кляўзгайла]], [[Мангайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]], [[Маргела]], [[Нагела]], [[Наргайла]], [[Нігайла]], [[Рагайла]], [[Радыгайла]], [[Рымгайла]], [[Рыгала]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Стангель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сьвентагал]], [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла]] / [[Эйгела]]
}}
'''Гайла''', '''Гайл''' (''Гайль'', ''Гейль'', ''Гель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гайла, Гейла, Гойла, Гала або Гела, пазьней Гайль або Кайль (Gailo, Geilo, Goyla, Galo, Gelo, Geil, Keil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gailo%2C+Geilo%2C+Goyla%2C+Gelo%2C+Geil%2C+Keil#v=snippet&q=Gailo%2C%20Geilo%2C%20Goyla%2C%20Gelo%2C%20Geil%2C%20Keil&f=false S. 567].</ref>. Іменная аснова -гайл- (-гал-, -гел-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гайл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gailė́ti'' 'шкадаваць, спачуваць', ''gáilė'' 'жаль, шкадаваньне, спачуваньне', ''gailius'' 'пакута, скруха', ''gailùs, gáilus'' 'востры, пякучы; церпкі, горкі; халодны; злосны, суровы, гнеўны; міласэрны; варты жалю, сумны, гаротны, жаласны, слёзны, балючы' або, увогуле, [[Латыская мова|латыскае]] ''gailis'' 'певень', для іменнай асновы -гал- — летувіскае ''galė́ti'' 'магутнасьць', а для іменнай асновы -гел- — ''gė́lė, šìrdgėla'' 'жаль, роспач', ''gėlà'' 'вялікі боль', ''gélti'' 'вельмі балець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе слова ''galė́ti''<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=gal%C4%97ti&id=11007200000 galė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гелейка]], [[Гейлін|Гейлін (Галін)]], [[Гайлун]], [[Галбута|Галбута (Гелбут)]], [[Гелёлд]], [[Гальвід]], [[Гальвін]], [[Гальвірд]], [[Гельвіх]], [[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]], [[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод)]], [[Галінт]], [[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман)]], [[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін)]], [[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]], [[Бінгель]], [[Бургела]], [[Вергель]], [[Відзігайла]], [[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігель, Вігал)]], [[Дагела]], [[Даўгайла|Даўгайла (Даўгала, Дагала)]], [[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгайла)]], [[Жагель|Жагайла (Жагель, Загель)]], [[Зыгел|Зыгел (Жыгель, Жыгала)]], [[Зынгель|Зынгель (Жынгал, Сынгайла)]], [[Інгела]], [[Канігайла|Канігайла (Кунігель)]], [[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]], [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]], [[Маргела]], [[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель)]], [[Нагела|Нагела (Найгайла)]], [[Нігайла|Нігайла (Нігал)]], [[Радыгайла]], [[Рыгала|Рыгала (Рыкайла)]], [[Савігайла]], [[Саргель]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Эйгела]], [[Энгель]], [[Югель]], [[Юнгайла]], [[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягела)]]. Адзначаліся германскія імёны Geleko, Gailin (Geilin, Galinno), Gelunus, Galbot, Geloldus (Geilolt), Gelvidis, Galvin, Geilwird, Geilwih, Gelikin, Gelgod, Galind (Geilindis), Gailamanns (Galiman, Gelman), Geleminus (Galmin, Gaillemin), Galmund (Geilmundus, Gelmund), Bengel, Burgel (Burgala), Wargel, Widigail, Wigelo (Wigal), Dagela, Dagalo, Dengel, Sagel, Sigelo (Sigala), Singel (Sinigala), Ingel (Ingeila), Kunigel, Manigel, Montigel, Mergell, Minigelus (Mengel), Nagal (Nagel), Negele (Niegel), Ratgeil, Ricgela (Rigail), Savigello, Sargeli, Sunigelle, Eigel, Engela, Hugel, Jüngel, Aggalo (Egelo).
Адпаведнасьць імя Гайл германскаму імю Gailo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Giela, Gielin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 65.</ref>. У 1628 годзе ў [[Рускае ваяводзтва|Рускім ваяводзтве]] адзначаўся шляхецкі род Геляртаў (Gielarth)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 279.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gayle'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gayle#v=snippet&q=Gayle&f=false S. 28].</ref>, ''Gaylicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gelico<ref name="Förstemann-1900-568">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gelico#v=snippet&q=Gelico&f=false S. 568].</ref>}} (1436 год)<ref>[https://www.spaetmittelalter.uni-hamburg.de/Urkundenbuch/pub/orden1436.html Virtuelles Preußisches Urkundenbuch: Regesten 1436], Universität Hamburg</ref><ref name="Pierson-1873-502">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gaylicke#v=snippet&q=Gaylicke&f=false S. 502].</ref>, ''Gayline / Gaylenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailin<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1384 і 1387 гады)<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gaylenne#v=snippet&q=Gaylenne&f=false S. 28].</ref>, ''Gelune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Geluni<ref name="Förstemann-1900-568"/>}} (1349 год)<ref name="Trautmann-1925-31">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gelune#v=snippet&q=Gelune&f=false S. 31].</ref>, ''Gelido''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>}} (1357 год)<ref name="Trautmann-1925-31"/>, ''Gaylemanne / Geileman''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gailamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 119.</ref>}} (1379 і 1540 гады)<ref name="Trautmann-1925-28"/>, ''Gaylemynne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Galmin<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Galmindrup#v=snippet&q=Galmindrup&f=false S. 28].</ref>}} (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502"/>, ''Eygayle / Eigel''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Eigel<ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Eigel Eigel], Nordic Names</ref>}} (1331, 1419 і 1425 гады)<ref name="Trautmann-1925-27">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Eykel#v=snippet&q=Eykel&f=false S. 27].</ref>, ''Mynnegayle / Minigal''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Mengel<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Mengel#v=snippet&q=Mengel&f=false S. 32].</ref>}} (1391 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=barute#v=snippet&q=minigal&f=false S. 60].</ref>, ''Nygayl''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Niegel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Niegel#v=snippet&q=Niegel&f=false S. 65].</ref>}} (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nygayl+1400#v=snippet&q=Nygayl%201400&f=false S. 71].</ref>, ''Wigel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wigelo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wigelo#v=snippet&q=Wigelo&f=false S. 1578].</ref>}} (1382 і 1394 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wigel#v=snippet&q=Wigel&f=false S. 117].</ref>. У 1617 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Casparus Gelsch, Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gelsch#v=snippet&q=Gelsch&f=false S. 231].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''кгедроитскыи паны у головах… [[Ганус (імя)|Ганцусъ]] Кгоилевич'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''земль пустовских там жо в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Кгеилевщины'' (19 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 227.</ref>; ''чоловеки конюховъ илкговъскихъ на имя… Кгоила а Татка Римъдутевичовъ… Кгоила Римъдутевича'' (29 красавіка 1516 году і 12 студзеня 1520 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 208.</ref>; ''Петко Кгоилевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Кгоиль Ивашкович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Якубъ Кгаилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref>, ''Кгаиль Крутилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Кгаиль Бутвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Ян Кгаилевичъ… Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''земяне того ж повета [[Бельск Падляскі|Бельского]]… Мись Кголевичъ'' (25 лютага 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 365.</ref>; ''на мещанку жъ [[Мерач|мерецкую]] Дороту Кгойлевую… тому Кгоилю'' (28 лютага 1531 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 117—118.</ref>; ''село Кгойлевичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 89].</ref>; ''Bohdan Gieliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 245.</ref>; ''Jan Gielewic'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 140.</ref>; ''Gayłowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Jan Gielewicz'' (1682 і 1684 гады)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 219.</ref>; ''Goylewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Gielewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Gaylewicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaylewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Giel'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rachela Giejlewicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14719&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Gajlewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=14720&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Balingródek filia Korkożyszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Згайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''у бояр нашихъ [[Сумілішкі|сомилишских]], в Моклов Зъкгаиловичов'' (29 верасьня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 220.</ref>;
* Галіль: Галілевічы (Gallilewicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 28.</ref>;
* Геліта, Гайліт, Гайліта (адзначалася старажытнае германскае імя Gelithis<ref name="Morlet-1971-98"/>, пазьнейшае Gallit<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Gallit#v=snippet&q=Gallit&f=false S. 43].</ref>): Іван Гайліт — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуюць вёскі [[Галітэн]] і [[Гайліты]];
* Гелута: ''Кгялутю, Скучеву брату, чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>, ''Giełuty'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>;
* Гойлюш, Гелаш (адзначалася германскае імя Gelsche<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=Gelsche#v=snippet&q=Gelsche&f=false S. 123].</ref>): ''Родъ Кгойлюшовъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref>, ''Петръ Шымоновичъ Кгоилюшевича возны рукою властъною подписалъ'' (16 кастрычніка 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 474.</ref>, ''Bartosz Goylusz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 222.</ref>, ''Andrzey Giełasz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_48.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gelisch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GELISCH&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GELISCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Гельбэд: ''Gelbed-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 33.</ref>;
* Гельбрант: Гельбрант (Gielbrant) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Гальвіл, Гальвіль: ''а Войтеха Гольвиловича, боярина господарского'' (15 лютага 1549 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 117].</ref>, Ґальвілевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Галвойна, Гейлівона, Гелвойнь, Келівойн (адзначаліся германскія імёны [[Гальвін|Galvin]]<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Galvin+vin+vinr&dq=Galvin+vin+vinr&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjF4qDziOWFAxXwiP0HHR4cAxIQ6AF6BAgBEAI S. 138].</ref> і Weinigel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinigel#v=snippet&q=Weinigel&f=false S. 64].</ref>): ''Якимичу чотыри чоловеки у Росеинех: Келивоин'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''купил былъ у Довка а в Мишъка Кгалвойновичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>, ''Ян Кгеиливонович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 61.</ref>, Лабаноўскія з Ґелвойнеў — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Гелгаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Celgaud<ref>Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. S. 341.</ref>, Galgoz<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 173.</ref>): ''Gielgowd'' (1430—1632 гады)<ref>De Seminario Generali Vilnensi ; Seminarjum Główne w Wilnie : powstanie i pierwszy okres dziejów (1803—1816): dysertacja doktorska. — Wilno, 1935. [https://books.google.by/books?id=1pXNAAAAMAAJ&q=gielgowd+1430&dq=gielgowd+1430&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidqbnlqdKJAxXCzAIHHatsF1wQ6AF6BAgIEAI S. 130].</ref>, у акце Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся Гелгаўд (Гелговд)<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 667].</ref>;
* Гайлегед: ''Gaylegedde Newelden zoen'' (23 студзеня 1406 году)<ref>Codex epistolaris Vitoldi. — Cracoviae, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Gaylegedde#v=snippet&q=Gaylegedde&f=false P. 123].</ref>;
* Гайлат, Галат (адзначалася германскае імя Gaillot, Galiot<ref>Debrabandere F. Woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk. — Amsterdam, 2003.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Gregor Goylath'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 30.</ref>, ''Станиславъ Кгойлотъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9+%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%B9%20%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%8A&f=false С. 1353].</ref>, ''Gałaciszki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>;
* Гелер (адзначалася старажытнае германскае імя Geilerus<ref name="Morlet-1971-98"/>): ''Józef Geler'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Geler&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Гельмер (адзначалася старажытнае германскае імя Gelimer<ref name="Förstemann-1900-568"/>): Баляслаў Гельмер (1897—?) — сьвятар з [[Ружаны|Ружанаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Кельмут (адзначалася старажытнае германскае імя Keilmot, Gelmod<ref name="Fo-1900-569">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Keilmot%2C+Gelmod#v=snippet&q=Keilmot%2C%20Gelmod&f=false S. 569].</ref>): Браніслаў Кельмут (1928—?) — работнік з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася зямля Кельмутышкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 325.</ref>;
* Гелажыт (адзначалася старажытнае германскае імя Gelsinda<ref name="Fo-1900-569"/>): ''u […]ka Giełażyta'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 268.</ref>;
* Гойгал, Гойгель: ''Ambrozy Goigolowicz… Bolciel Goigal'' (2 жніўня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 467.</ref>, Васіль Гойгель (1911—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>;
* Люгайла, Люгейла, Люгель, Лігейла, Люкайла (адзначалася германскае імя Lügel<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 313.</ref>, у Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Lugel<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 365.</ref>): ''чоловеки… Люкаиловичъ'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>, ''Люгайло'' ([[Сафійскі першы летапіс]] і [[Пскоўскія летапісы|Пскоўскі другі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9pQAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 6, 193].</ref>, ''Якуб Ликгэилович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 320.</ref>, ''Петрумила Станиславовна Лукгелиная вдова''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%8F&f=false С. 560].</ref>, ''Родъ Люкгейловъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 733].</ref> (1567 год), ''з роду Люкгеиловъ'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>, ''Lugajło'' (1674 год);
* Юргела: ''Józef Jurgiełowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 505.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гайла ({{†}} па 631) — брат караля [[вэстготы|вэстготаў]] [[Сьвінтыла|Сьвінтылы]]
* Гайла ({{†}} 782) — [[Конэнтабль Францыя|конэнтабль]] войска [[Франкі|франкаў]], які загінуў у [[Бітва пад Зюнтэлем|бітве пад Зюнтэлем]]
* [[Гайла]] ({{†}} 888) — біскуп [[Лянгра|Лянгры]], сын графа Гайлы
* Пецька Гайлевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Гайль Івашкавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Якуб Гайлавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Гайль Круцілавіч — [[Каршова|каршоўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Гайль [[Бутвіл]]авіч — [[Патумшы|патумшаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Гайлевіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Гайль Межавіч — кельменскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Гайль — [[Мерач|мерацкі]] мешчанін, які ўпамінаецца разам з жонкай Даротай у 1531 годзе
* Юры Якубавіч Гайловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 4].</ref>
* [[Ядвіга]] Янаўна Гайловіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 143].</ref>
* Ян Гайловіч Яновіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 145].</ref>
* Станіслаў Лаўрынавіч Гайловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 171.</ref>
* Ян Гелевіч (Jan Gielewicz) — [[Вільня|віленскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1682 годзе<ref>Testamenty w księgach miejskich wileńskich z XVI i XVII wieku. Katalog. — Warszawa, 2017. S. 56.</ref>
* Вікенці Гайлевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>
* Франц Гайлевіч (1909—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Гайлы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ракавічы (Гарадзенская вобласьць)|Ракавіцкай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход у Ракавічах // Лідскі летапісец. № 3―4 (95―96), 2021. С. 36―41.</ref>.
Гойлы (Gojło) — прыгонныя зь вёскі [[Макарычы (Вялейскі раён)|Макарычаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107.</ref>.
Келы (Kieł, Kiełł) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 102.</ref>.
Гайлевічы (Gojlewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 275.</ref>.
Гайлі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гайлавіц (''Gailawitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 608.</ref>.
На 1881—1909 гады існаваў [[фальварак]] Гелавічы ў Наваградзкім павеце Менскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/555 S. 555].</ref><ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 31.</ref>, на 1903 год — [[засьценак]] Гайлаўшчына ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 195.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Гойлева ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 108.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гайлішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гайлёўка]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gtvedi2m13bbnrnt9m2v16r2u4smv2b
Любарт (імя)
0
265013
2680544
2678072
2026-07-25T09:13:40Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680544
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Любарт
|лацінка = Lubart
|арыгінал = Lubert <br> Lubart
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Люб|Lubo]] + [[Бэрт|Bert]] <br> Lubo + [[Гардзь|Hart]]
|варыянт = Любэрт, Любард, Люпарт, Лібэрт, Лібарт, Ліпарт, Лебарт, Лепарт, Лейбарт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Любарт''' (''Лібарт'', ''Любард'', ''Люпарт'', ''Лебарт'', ''Лепарт''), '''Любэрт''' (''Лібэрт'', ''Лібарт'', ''Ліпарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Любэрт (Lubert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 848.</ref><ref>Linnartz F. Rheinische Personen- und Familiennamen des 15. Jahrhunderts untersucht auf Grund der Fehde- und Geleitsregister der Stadt Köln von 1408 bis 1480. — Köln, 1930. [https://www.google.by/books/edition/Rheinische_Personen_und_Familiennamen_de/RFUVAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&dq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&printsec=frontcover S. 37].</ref>) або Любарт (Liubhart, Lubartus<ref>Schaar J. Woordenboek van voornamen. — Utrecht, 1984. S. 249.</ref><ref name="Dijkstra-1911-242">Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 242].</ref>, Lubart<ref name="Dijkstra-1911-242"/><ref name="SEMSNO-1997-159">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>, Liubardus<ref name="Morlet-1971-158">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 158.</ref>) і Берэтлюб (Beretliub) або Гартліб (Hartlib) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubhart#v=snippet&q=Liubhart&f=false S. 292, 755, 1025].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Люб|-люб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Любейка]], [[Любень]], [[Любш]]; германскія імёны Liubbecha, Luben, Lubisch) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] liufs<ref name="Morlet-1971-158"/>, германскага leuba, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'<ref name="SEMSNO-1997-159"/>, аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Эйбарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Eibert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Любарт (Lubart), а таксама Любэрт (Lubert) і Лібэрт (Libert) ды іншых формаў (Lupert, Lephard, Libard, Lipard, Liphard, Liphart; Lubard, Lubhard, Lupard), якія гістарычных бытавалі ў Польшчы, сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref name="SEMSNO-1997-159"/>. Гоцкае паходжаньне імя Любарт адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Lubart%20liub#v=snippet&q=Lubart%20liub&f=false S. 93]</ref>. Адпаведнасьць імя Любарт германскаму імю Liubbert прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 37.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Любарт складаецца з асноваў -люб- і [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Rattolt, Konrad), якая паходзіць ад германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Любарт (Liubarat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubarat#v=snippet&q=Liubarat&f=false S. 1028].</ref>) азначае «рада міласьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]] пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у (''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>), а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]])<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Любарт (Любэрт): ''Lubart / Lubert'' (1420 год)<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart+Lubert#v=snippet&q=Lubart%20Lubert&f=false S. 53].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Lubert<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBERT&ofb=russ&modus=&lang=de LUBERT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае імя Lubbert бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2, 2013. S. 243.</ref>.
У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Lubart, Lubartowa (жаночае), Lubartowicz, Lubartówna (жаночае), Luberda, Luberdowicz, Luberta, Lubertowicz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 363.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Lubart<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBART&ofb=memelland&modus=&lang=de LUBART], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Любартъ Кгедиминовичь'' (8 сьнежня 1322 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 21.</ref>; ''от князя от [[Кейстут|Кестутя]] и от князя от Либорта у Торунь к местычемъ'' (па 1341 годзе)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173508/http://starbel.by/dok/d069.htm Послание литовских князей Кейстута и Любарта жителям Торуни (после 1341)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 23.</ref>; ''Lubardus filius Gedimini ducis Litwanorum'' ([[Хроніка Яна з Чарнкова]] пад 1349 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AUghAQAAMAAJ&q=%40Lubardus#v=snippet&q=%40Lubardus&f=false S. 629].</ref>; ''Rex Leobardum'' ([[Дубніцкая хроніка]] пад 1451 годам)<ref>Chronicon Budense. Post elapsos ab editione prima et rarissima 365 annos, secundam adornavit. — Budae, 1838. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3QdfAAAAcAAJ&q=Leobardum+#v=snippet&q=Leobardum&f=false P. 317].</ref>; ''оже я князь [[Яўнут|Еоунутии]], и Кистюти, и Любартъ'' (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et Kenstuto ac Lubardo fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Lubertus Lytwanus'' (1376 год)<ref name="Urban-2001-168">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 168.</ref>; ''Lunardus dux Lituanorum'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Feodor Lubhard, dei gracia dux luciensis'' (22 траўня 1386 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 2.</ref>; ''olim domino Lubardo, duci wlodimiriensi'' (4 лістапада 1386 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 5.</ref>, 4 лістапада 1393 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 15.</ref>); ''dux magnus Lubarth''<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 7.</ref> (4 лістапада 1386 году); ''das Luwburten was gewest'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 265.</ref>; ''Lubart'' ([[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 618].</ref>, 18 студзеня 1401 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 72].</ref>, 1420 год<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 420].</ref>); ''non Luberti in Lutzik''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Luberti#v=snippet&q=Luberti&f=false S. 111].</ref>, ''Lubertus''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubertus#v=snippet&q=Lubertus&f=false S. 115].</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]); ''Lubarth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Любортъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Lubarth'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Lubarth#v=snippet&q=Lubarth&f=false P. 406, 500].</ref>; ''Любортъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref> і [[Сафійскі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 235].</ref>); ''Любартъ Кгидоминовичъ'' (1444 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHQmAQAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''оть князя Луцкого и Володимерского Люборта Кгедиминовича'' (14 лютага 1498 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 20.</ref>; ''Любордъ Гедимановичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''homines… Lvborth [[Рамейка|Romeykovicz]]'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''Балътромеи Любортовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>; ''люди… а Петьковых Любортовича сыновъ Амъброжейца а Матейца'' (4 лютага 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 120.</ref>; ''люди приставенства [[Лейпуны|лепунского]]… Любортъ [[Вештар|Воишторович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 15.</ref>; ''Балтромей Любортовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1346].</ref>; ''gruntu ziemianina Krola Jmść. [[Дзьвінск|Dyneborskiego]] Liberta Rybindera'' (4 жніўня 1600 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 29. — Витебск, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_JROAQAAMAAJ&q=Liberta#v=snippet&q=Liberta&f=false С. 112].</ref>; ''Samuel Lubarthowicz Sanguszko Kowelski'' (20 траўня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 154.</ref>; ''Jan Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 72.</ref>, ''Stanisław Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 78.</ref> (1621 год); ''подъ Лепартомъ волока одна'' (21 студзеня 1636 году)<ref>Вестник Западной России. Т. 4, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 3].</ref>; ''Libert'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 147.</ref>; ''Lenart Lubort na miejscu matki swej Raginy Lubortowej'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 375.</ref>; ''Lubart… Lubarth… Lupart'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 167.</ref>; ''Его Милости Геронима Любартовича Санъкгушки на [[Смалянскі замак|Белымъ Ковлю]]'' (29 траўня 1682 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 28. — Витебск, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r5FOAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 196].</ref>; ''Aleksander [[Дорг (імя)|Dargiewicz]] z Lubortów… Andrzej [[Вісбар|Wizbor]] na miejscu P. Dawida Luborta i z przykupli z Lubortów dym'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 125.</ref>; ''po Kowalu i Lubarcie'' (1712 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Lubarcie#v=snippet&q=Lubarcie&f=false С. 164].</ref>; ''David Libertowicz'' (21 студзеня 1759 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1758-1760.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1758—1760 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref> і 4 студзеня 1788 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1788.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1788 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>); ''Jur Grygul Lubartowey syn'' (25 сакавіка 1766 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Jur+Grygul#v=snippet&q=Jur%20Grygul&f=false С. 150].</ref>; ''Franciszek Libert'' (1778 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Libert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Symon Lebard'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=%40Lebard#v=snippet&q=%40Lebard&f=false С. 515].</ref>; ''Luberty'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 158.</ref>; ''Michal Lubertt Kolyska'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 186.</ref>; ''Elżbieta Lubert'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Lubart'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Edward Lubartt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Lubartt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Remigoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanislaw Lipart'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Lipart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Leybart'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Leybart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Lubartowicz'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klara Libartowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Libartowicz'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turejsk (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Libertowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Lubart'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Mateusz Lubert, Tofila Lubertowa'' (XX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/47606/lubert-mateusz-lubertowa-tofila-malwina-monika-leonora
Cmentarze — Litwa > Dubinki Dubingiai Litwa > Lubert Mateusz, Lubertowa Tofila. Malwina, Monika, Leonora], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Любарт]] (у праваслаўі Дзьмітры; 1299—1384?) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Валынь|валынскі]]
* [[Любэрт Гаўтцыльт]] (1347—1417) — [[Флямандыя|флямандзкі]] манарх, матэматык, астроляг і [[містык]]
* Балтрамей Любартавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бартламеевіч Любарт — расенскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1579 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 82].</ref>
* Сэбастыян і Мальхер Станіслававічы Любарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 132].</ref>
* Якуб і Стэфан Любэртовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8&f=false С. 194].</ref>
* Ян Любарт — жыхар [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]] ([[Браслаўскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1779 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806211721/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/979-drisvyaty-1-inventar-1779-g-iosif-gilzena Дрисвяты −1 инвентарь 1779 г. Иосиф Гильзена], Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 лютага 2018 г.</ref>
* Адам Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, судзьдзя земскі [[вількамір]]скі ў 1792—1793 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 480.</ref>
* Дамінік Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, будаўнічы [[Ліда|лідзкі]] ў 1791 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 315.</ref>
* Васіль Лібертаў — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Антоні Любарт (''Lubart'') — уладальнік гаспадаркі ў [[Буйвідзы|Буйвідзах]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
Прыдомкам Любартавіч карыстаўся [[Літва|літоўскі]] княскі род [[Сангушкі|Сангушкаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Lubartowicz#v=snippet&q=Lubartowicz&f=false S. 71].</ref>.
Любарты (Lubart) — прыгонныя зь вёскі [[Рудавеі|Рудавеяў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 697.</ref>.
Любарты (Lubart) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Кракаўскае ваяводзтва|Кракаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 372.</ref>.
Лебартовіч (''Lebartowicz''), Любартовіч (''Lubartowicz'', ''Lubortowicz'') і Любэрт (''Lubert'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 40, 95—97.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Любартова (Любартава) у Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 104.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Любарты]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Любэрты]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Любартоў]], на [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] — [[Люберцішкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Лібарты]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Лебартова]]. Каля [[Жытомір]]у існуе мястэчка [[Любар]] (упаміналася ў 1600 годзе як ''Любартов'')<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Люб]]
* [[Бэрт]]
* [[Гардзь|Гарт]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай люб}}
{{Імёны з асновай берт}}
{{Імёны з асновай гард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t2tbbu2i4rbi7r2mlbokhtg1ux79aaq
2680545
2680544
2026-07-25T09:13:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680545
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Любарт
|лацінка = Lubart
|арыгінал = Lubert <br> Lubart
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Люб|Lubo]] + [[Бэрт|Bert]] <br> Lubo + [[Гардзь|Hart]]
|варыянт = Любэрт, Любард, Люпарт, Лібэрт, Лібарт, Ліпарт, Лебарт, Лепарт, Лейбарт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Любарт''' (''Лібарт'', ''Любард'', ''Люпарт'', ''Лебарт'', ''Лепарт''), '''Любэрт''' (''Лібэрт'', ''Лібарт'', ''Ліпарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Любэрт (Lubert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 848.</ref><ref>Linnartz F. Rheinische Personen- und Familiennamen des 15. Jahrhunderts untersucht auf Grund der Fehde- und Geleitsregister der Stadt Köln von 1408 bis 1480. — Köln, 1930. [https://www.google.by/books/edition/Rheinische_Personen_und_Familiennamen_de/RFUVAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&dq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&printsec=frontcover S. 37].</ref>) або Любарт (Liubhart, Lubartus<ref>Schaar J. Woordenboek van voornamen. — Utrecht, 1984. S. 249.</ref><ref name="Dijkstra-1911-242">Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 242].</ref>, Lubart<ref name="Dijkstra-1911-242"/><ref name="SEMSNO-1997-159">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>, Liubardus<ref name="Morlet-1971-158">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 158.</ref>) і Берэтлюб (Beretliub) або Гартліб (Hartlib) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubhart#v=snippet&q=Liubhart&f=false S. 292, 755, 1025].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Люб|-люб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Любейка]], [[Любень]], [[Любш]]; германскія імёны Liubbecha, Luben, Lubisch) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] liufs<ref name="Morlet-1971-158"/>, германскага leuba, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'<ref name="SEMSNO-1997-159"/>, аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Эйбарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Eibert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Любарт (Lubart), а таксама Любэрт (Lubert) і Лібэрт (Libert) ды іншых формаў (Lupert, Lephard, Libard, Lipard, Liphard, Liphart; Lubard, Lubhard, Lupard), якія гістарычных бытавалі ў Польшчы, сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref name="SEMSNO-1997-159"/>. Гоцкае паходжаньне імя Любарт адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Lubart%20liub#v=snippet&q=Lubart%20liub&f=false S. 93]</ref>. Адпаведнасьць імя Любарт германскаму імю Liubbert прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 37.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Любарт складаецца з асноваў -люб- і [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Rattolt, Konrad), якая паходзіць ад германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Любарт (Liubarat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubarat#v=snippet&q=Liubarat&f=false S. 1028].</ref>) азначае «рада міласьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]] пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у (''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>), а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]])<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Любарт (Любэрт): ''Lubart / Lubert'' (1420 год)<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart+Lubert#v=snippet&q=Lubart%20Lubert&f=false S. 53].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Lubert<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBERT&ofb=russ&modus=&lang=de LUBERT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае імя Lubbert бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2, 2013. S. 243.</ref>.
У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Lubart, Lubartowa (жаночае), Lubartowicz, Lubartówna (жаночае), Luberda, Luberdowicz, Luberta, Lubertowicz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 363.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Lubart<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBART&ofb=memelland&modus=&lang=de LUBART], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Любартъ Кгедиминовичь'' (8 сьнежня 1322 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 21.</ref>; ''от князя от [[Кейстут|Кестутя]] и от князя от Либорта у Торунь к местычемъ'' (па 1341 годзе)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173508/http://starbel.by/dok/d069.htm Послание литовских князей Кейстута и Любарта жителям Торуни (после 1341)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 23.</ref>; ''Lubardus filius Gedimini ducis Litwanorum'' ([[Хроніка Яна з Чарнкова]] пад 1349 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AUghAQAAMAAJ&q=%40Lubardus#v=snippet&q=%40Lubardus&f=false S. 629].</ref>; ''Rex Leobardum'' ([[Дубніцкая хроніка]] пад 1451 годам)<ref>Chronicon Budense. Post elapsos ab editione prima et rarissima 365 annos, secundam adornavit. — Budae, 1838. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3QdfAAAAcAAJ&q=Leobardum+#v=snippet&q=Leobardum&f=false P. 317].</ref>; ''оже я князь [[Яўнут|Еоунутии]], и Кистюти, и Любартъ'' (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et Kenstuto ac Lubardo fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Lubertus Lytwanus'' (1376 год)<ref name="Urban-2001-168">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 168.</ref>; ''Lunardus dux Lituanorum'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Feodor Lubhard, dei gracia dux luciensis'' (22 траўня 1386 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 2.</ref>; ''olim domino Lubardo, duci wlodimiriensi'' (4 лістапада 1386 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 5.</ref>, 4 лістапада 1393 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 15.</ref>); ''dux magnus Lubarth''<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 7.</ref> (4 лістапада 1386 году); ''das Luwburten was gewest'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 265.</ref>; ''Lubart'' ([[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 618].</ref>, 18 студзеня 1401 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 72].</ref>, 1420 год<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 420].</ref>); ''non Luberti in Lutzik''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Luberti#v=snippet&q=Luberti&f=false S. 111].</ref>, ''Lubertus''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubertus#v=snippet&q=Lubertus&f=false S. 115].</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]); ''Lubarth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Любортъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Lubarth'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Lubarth#v=snippet&q=Lubarth&f=false P. 406, 500].</ref>; ''Любортъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref> і [[Сафійскі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 235].</ref>); ''Любартъ Кгидоминовичъ'' (1444 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHQmAQAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''оть князя Луцкого и Володимерского Люборта Кгедиминовича'' (14 лютага 1498 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 20.</ref>; ''Любордъ Гедимановичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''homines… Lvborth [[Рамейка|Romeykovicz]]'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''Балътромеи Любортовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>; ''люди… а Петьковых Любортовича сыновъ Амъброжейца а Матейца'' (4 лютага 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 120.</ref>; ''люди приставенства [[Лейпуны|лепунского]]… Любортъ [[Вештар|Воишторович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 15.</ref>; ''Балтромей Любортовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1346].</ref>; ''gruntu ziemianina Krola Jmść. [[Дзьвінск|Dyneborskiego]] Liberta Rybindera'' (4 жніўня 1600 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 29. — Витебск, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_JROAQAAMAAJ&q=Liberta#v=snippet&q=Liberta&f=false С. 112].</ref>; ''Samuel Lubarthowicz Sanguszko Kowelski'' (20 траўня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 154.</ref>; ''Jan Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 72.</ref>, ''Stanisław Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 78.</ref> (1621 год); ''подъ Лепартомъ волока одна'' (21 студзеня 1636 году)<ref>Вестник Западной России. Т. 4, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 3].</ref>; ''Libert'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 147.</ref>; ''Lenart Lubort na miejscu matki swej Raginy Lubortowej'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 375.</ref>; ''Lubart… Lubarth… Lupart'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 167.</ref>; ''Его Милости Геронима Любартовича Санъкгушки на [[Смалянскі замак|Белымъ Ковлю]]'' (29 траўня 1682 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 28. — Витебск, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r5FOAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 196].</ref>; ''Aleksander [[Дорг (імя)|Dargiewicz]] z Lubortów… Andrzej [[Вісбар|Wizbor]] na miejscu P. Dawida Luborta i z przykupli z Lubortów dym'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 125.</ref>; ''po Kowalu i Lubarcie'' (1712 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Lubarcie#v=snippet&q=Lubarcie&f=false С. 164].</ref>; ''David Libertowicz'' (21 студзеня 1759 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1758-1760.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1758—1760 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref> і 4 студзеня 1788 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1788.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1788 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>); ''Jur Grygul Lubartowey syn'' (25 сакавіка 1766 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Jur+Grygul#v=snippet&q=Jur%20Grygul&f=false С. 150].</ref>; ''Franciszek Libert'' (1778 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Libert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Symon Lebard'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=%40Lebard#v=snippet&q=%40Lebard&f=false С. 515].</ref>; ''Luberty'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 158.</ref>; ''Michal Lubertt Kolyska'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 186.</ref>; ''Elżbieta Lubert'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Lubart'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Edward Lubartt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Lubartt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Remigoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanislaw Lipart'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Lipart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Leybart'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Leybart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Lubartowicz'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klara Libartowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Libartowicz'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turejsk (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Libertowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Lubart'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Mateusz Lubert, Tofila Lubertowa'' (XX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/47606/lubert-mateusz-lubertowa-tofila-malwina-monika-leonora
Cmentarze — Litwa > Dubinki Dubingiai Litwa > Lubert Mateusz, Lubertowa Tofila. Malwina, Monika, Leonora], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Любарт]] (у праваслаўі Дзьмітры; 1299—1384?) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Валынь|валынскі]]
* [[Любэрт Гаўтцыльт]] (1347—1417) — [[Флямандыя|флямандзкі]] манарх, матэматык, астроляг і [[містык]]
* Балтрамей Любартавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бартламеевіч Любарт — расенскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1579 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 82].</ref>
* Сэбастыян і Мальхер Станіслававічы Любарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 132].</ref>
* Якуб і Стэфан Любэртовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8&f=false С. 194].</ref>
* Ян Любарт — жыхар [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]] ([[Браслаўскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1779 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806211721/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/979-drisvyaty-1-inventar-1779-g-iosif-gilzena Дрисвяты −1 инвентарь 1779 г. Иосиф Гильзена], Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 лютага 2018 г.</ref>
* Адам Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, судзьдзя земскі [[вількамір]]скі ў 1792—1793 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 480.</ref>
* Дамінік Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, будаўнічы [[Ліда|лідзкі]] ў 1791 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 315.</ref>
* Васіль Лібартаў — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Антоні Любарт (''Lubart'') — уладальнік гаспадаркі ў [[Буйвідзы|Буйвідзах]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
Прыдомкам Любартавіч карыстаўся [[Літва|літоўскі]] княскі род [[Сангушкі|Сангушкаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Lubartowicz#v=snippet&q=Lubartowicz&f=false S. 71].</ref>.
Любарты (Lubart) — прыгонныя зь вёскі [[Рудавеі|Рудавеяў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 697.</ref>.
Любарты (Lubart) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Кракаўскае ваяводзтва|Кракаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 372.</ref>.
Лебартовіч (''Lebartowicz''), Любартовіч (''Lubartowicz'', ''Lubortowicz'') і Любэрт (''Lubert'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 40, 95—97.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Любартова (Любартава) у Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 104.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Любарты]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Любэрты]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Любартоў]], на [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] — [[Люберцішкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Лібарты]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Лебартова]]. Каля [[Жытомір]]у існуе мястэчка [[Любар]] (упаміналася ў 1600 годзе як ''Любартов'')<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Люб]]
* [[Бэрт]]
* [[Гардзь|Гарт]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай люб}}
{{Імёны з асновай берт}}
{{Імёны з асновай гард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1g8701dn046fea1usbz9zpj67j3olvm
Карыбут (імя)
0
265156
2680464
2679842
2026-07-24T22:16:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680464
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Карыбут
|лацінка = Karybut
|арыгінал = Karibaudis <br> Coributh
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кор|Caro]] + [[Бода|Budo]] <br> [[Гір|Hari]] + [[Бота|Boto]]
|варыянт = Карыбот, Карабуд, Карбут, Карбот, Корбут, Корбат, Карпут
|вытворныя = [[Гербут]]
|зьвязаныя =
}}
'''Карыбут''' (''Карыбот''), '''Карбут''' (''Карбот''), '''Карабуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''[[Корбут]]'''{{Заўвага|Іншыя прыклады аналягічнага пераносу націску: імя [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] і прозьвішча [[Доўгерды|Доўгерд (Доўгірд)]], імя [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] і прозьвішча [[Доманты|Домант]] (Доўмант), імя [[Жыгімонт]] і прозьвішча [[Жыгманты|Жыгмант]]}} (''Корбат'', ''Карабут'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Карыбода або Карыбут (Karibaudis, Korybut<ref name="SEMSNO-2002-26">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 26.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gamillscheg-1936-134">Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная]] [[Кор|-кар- (-кор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Караман (імя)|Караман]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Caroman, Caromond, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або ад гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref name="Gamillscheg-1936-134"/>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>). Такім парадкам, імя Карыбут азначае «цяжкі корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Карыбут (Korybut) сьцьвердзіў этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]] — ад германскага імя Hariboth (Harboth)<ref name="SEMSNO-2002-26"/>, якое таксама фіксуецца ў форме [[Карыябод (імя)|Cariobaud]] ([[Гір|Cario]]-baud)<ref>Haubrichs W. Romano-germanische Hybridnamen des frühen Mittelalters nördlich der Alpen // Akkulturation. Probleme einer germanisch-romanischen Kultursynthese. — Berlin, 2004. S. [https://books.google.by/books?id=JW0jAAAAQBAJ&pg=PA180&dq=Cariobaud&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjX-buq0aaJAxWt9gIHHbHVEBkQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Cariobaud&f=false S. 180].</ref><ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 170.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 347.</ref>. Адзначалася гістарычнае бытаваньне германскага імя Карыбут у Польшчы: ''Mathias Coributh… vicarius perpetuus in ecclesia [[Гнезна (Польшча)|Gneznensi]]'' (1440 год); ''domino… Coributh'' (1451 год); ''Koributh… Kuriboth'' (1495 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 3. — Wrocław, 1971—1973. S. 88.</ref>.
У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Karbot, Korybut<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 236, 284.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Cariebut'' (31 кастрычніка 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511071118/http://starbel.by/dok/d090.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о передаче части Жемайтии за рекой Дубисой (1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Cariebut#v=snippet&q=Cariebut&f=false P. 57].</ref>; ''Caribut'' (31 кастрычніка 1382 году<ref>[http://starbel.by/dok/d091.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о военной помощи (1382)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA59&dq=caribut+1382&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKi-3NqqL9AhU3R_EDHQpaCQAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=caribut%201382&f=false P. 59].</ref>; ''Coribut'' (14 жніўня 1385 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 3.</ref>; ''Nos Demetrius, alias Korybuth, dux Litwanie, dominus et heres de Nowogrodek'' (23 кастрычніка 1386 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Koributh#v=snippet&q=Koributh&f=false S. 10].</ref>; ''Corybutho Novogrodensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 6.</ref>, ''Coriboto Nouogrodensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 8.</ref> (17 лютага 1387 году); ''Coributh Nowogrodensi'' (20 лютага 1387 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127204736/http://starbel.by/dok/d040.htm Земский привилей боярам-католикам ВКЛ (1387)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Coributo Novogrodensi'' (22 лютага 1387 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 14.</ref>; ''Дмитрии инемъ именемъ Корибутъ князь Новгородьскии и Северскии''<ref name="Urban-2001-160"/> (26 красавіка 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 82.</ref>; ''Мы Дмитрии инемъ именемъ Корибутъ князь Литовскии''<ref name="Urban-2001-160">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 160.</ref> (18 траўня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 84.</ref>; ''Karobud'' (10 жніўня 1388 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241126211539/http://starbel.by/dok/d137.htm Жалоба магистра Тевтонского ордена на захват Литвой замка в Мазовии (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Karobud#v=snippet&q=Karobud&f=false P. 47].</ref>; ''Мы, княз Дмитрий Олгердович''<ref>[https://web.archive.org/web/20210511080921/http://starbel.by/dok/d047.htm Присяжная грамота князя Дмитрия Ольгердовича (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref> (16 сьнежня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 98.</ref>; ''зять мой князь Корибутъ''<ref name="Urban-2001-160"/> (1393 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 118.</ref>; ''Iwan Coributowicz junior'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Fedor Korybuthowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?id=OUYOAAAAQAAJ&pg=PA272&dq=Fedor+Korybuthowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi-05Gamf_9AhXNtqQKHRTWCXsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Fedor%20Korybuthowicz&f=false S. 272].</ref>; ''Iwaschco Coributowicz'' (6 верасьня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 1. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cHNmAAAAcAAJ&q=Coributowicz#v=snippet&q=Coributowicz&f=false P. 70].</ref>; ''Fedor Koributhowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Fedor Koributhovicz [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Koributh'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Koributh#v=snippet&q=Koributh&f=false P. 172, 406, 409, 486, 500].</ref>; ''Korbut'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 141, 145.</ref>; ''Корибутова дочка Олкирдовича Маря… тая Маря Корыбутовна… князя Иванова сестра Корыбутовича'' (15 сакавіка 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 312.</ref>; ''люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… доилида Мартина Корботовича… Мартина Корбутовича'' (1 студзеня 1519 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 75.</ref>; ''боярынъ повету Слонимского Петръ Корбутъ'' (3 верасьня 1533 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 86.</ref>; ''панъ Мартинъ Корбутовичъ — бояринъ ей милости пани Кищиное'' (12 кастрычніка 1570 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 22. — Вильна, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l-UDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 432].</ref>; ''Корибут… Корибут Олгердович'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 70.</ref>; ''Созона Корбата пуста'' (6 ліпеня 1601 год)<ref>Тэльман Маслюкоў, [https://lavra.by/vozrozhdenie-obiteli/istoriya/istoriya-monastyrya/inventar-lauryshauskaga-manastyra-1601-goda Інвентар Лаўрышаўскага манастыра 1601 года]</ref>; ''pana Korbuta'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 122.</ref>; ''pana Lewona, pana Jana Korbutow'' (30 чэрвеня 1633 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 337.</ref>; ''Ивань Корибут, Васил Корибутов зят'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 240.</ref>; ''pana Jarosza Korbuta'' (21 траўня 1653 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 392.</ref>; ''Theophil Korbut'' (30 студзеня 1655 году)<ref>Рыбчонак С. Рэестр казацкай харугвы ваўкавыскага старосты Яна Трызны ў 1654 г. // Герольд Litherland. № 24, 2023. С. 100—106.</ref>; ''Roman Korbutt… Lewon Korbut… Pawełł Korbutt… Iwan Korbutt, Iakub Korbut… Hryhory Korbut… Fiedor Korbut, Siemion y Fiedor Korbutowie… Moysiey Korbutt… Iwan Korbutt… Hryhory Korbut… Ian Korbut'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 71—73, 75, 79.</ref>; ''до вельможного княжати его милости Кориботовича Збараского'' (1 жніўня 1667 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 466].</ref>; ''Marcina Korbuta… Iwan Korbut'' (19 жніўня 1684 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 500.</ref>; ''szlachetny Korbutowicz'' (18 красавіка 1757 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. С. 213.</ref>; ''Pietrok Korbut… Pauluk Korbut'' (4 сакавіка 1759 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Korbut#v=snippet&q=Korbut&f=false С. 82].</ref>; ''Leon Korbut — strażnik Smoleński'' (6 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 221.</ref>; ''Leon Korbut — skarb. Smoleński'' (19 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 236.</ref>; ''Antoni Korbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 117.</ref>; ''Jan Korbut'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Korbhutowicz'' (''Korputowicz'', 1768 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 302.</ref>; ''Casimiri Korbut'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 21.</ref>; ''Karbutowiczowna'' (1802 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Julia Korbat'' (1885 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Korbat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Porozów (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скорбут (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скорбут (Skorbut) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Карыбут]] (у праваслаўі Дзьмітры; каля 1358 — па 1404) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Наваградак|наваградзкі]]; меў сыноў Івана, [[Жыгімонт Карыбутавіч|Жыгімонта]] і Хведара, пачынальнік родаў [[Карыбутавічы|Карыбутавічаў]], [[Вішнявецкія|Карыбут-Вішнявецкіх]] і [[Варанецкія|Карыбут-Варанецкіх]]
* Андзюн Карбот — каралеўскі слуга аптэкар, які ўпамінаецца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0&f=false С. 201].</ref>
* Марцыян Карбат (Marcyan Karbot) — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Сандамірскае ваяводзтва|Сандамірскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-86">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Karbot#v=snippet&q=Karbot&f=false S. 86].</ref>
* Ян Карбат (Jan Karbot) — дзяржаўны дзяяч [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]], каморнік гродзкі пільзьненскі, электар Уладзіслава Вазы ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-86"/>
* Марцін Корбат (Marcin Korbot) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-98">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Korbot#v=snippet&q=Korbot&f=false S. 98].</ref>
* Станіслаў Корбат (Stanisław Korbot) — электар Міхала Карыбута Вішнявецкага ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-98"/>
* Лявон Корбут — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стражнік і скарбнік [[смаленск]]і
* Бэніямін Казімер Карыбут Скіндэр — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[вількамір]]скі ў 1694—1704 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 412.</ref>
* Іван Карабут — жыхар вёскі [[Задашчэньне|Задашчэньня]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1749<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805212648/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1064-shatsk-inventar-1749-g Шацк инвентарь 1749 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 чэрвеня 2018 г.</ref> і 1755<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214343/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1015-shatsk-inventar-1755-g-v-minskom-voevodstve Шацк инвентарь 1755 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 сакавіка 2018 г.</ref> гадох
* Антон Корбут — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Ян Корбут — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref>
* Пётар Карбутовіч і Пётар Карыбутовіч — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* [[Элегі Пранціш Вуль|Элегі Францішак Карафа-Корбут]] (1835—1894) — беларускі паэт
* Герман Корбат — жыхар ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 3.</ref>
* Іван Корбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 33.</ref>
* Іван Корбут (1878—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82_%D0%9A%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BB_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1878) Корбут Кірыл Іванавіч (1878)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Эўдакія Корбут-Леановіч (1885—1937) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, забітая ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Прыдомкам Карыбут карысталіся літоўскія княскія роды Вішнявецкіх, Варанецкіх і [[Збараскія|Збараскіх]], шляхецкі род [[Дашкевічы|Дашкевічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Korybut#v=snippet&q=Korybut&f=false S. 61].</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Корбутаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 25.</ref>.
Корбуты (Korbut) — прыгонныя зь вёскі [[Пеляка (вёска)|Пелякі]] (каля [[Лынтупы|Лынтупаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>.
Корбуты — [[парафія]]не царквы ў [[Баславец|Баслаўцы]] ([[Слуцкае княства|Случчына]]) на 1840 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230529/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/583-baslavets-tserkov-v-slutskom-uezde-1840-g-prikhozhane Баславец церковь в Слуцком уезде 1840 г. прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2016 г.</ref>.
Корбуты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Корбуты гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 583.</ref>.
Корбуты (Korbut) — літоўскі шляхецкі род з [[Лынтупы|Лынтупаў]], [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і ваколіцаў [[Кабыльнік]]у<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 109.</ref>.
Карбутовічы (Korbutowicz) гербу Корчак — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 280, 284.</ref> з [[Жытомірскі павет|Жытомірскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 54.</ref>.
Карыбуты (Korybut) гербу ўласнага — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Холмскі павет|Холмскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 54.</ref>.
Карбаты (Karboth) гербу [[Тры булавы]] — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Кракаўскае ваяводзтва|Кракаўскага]] і [[Сандамірскае ваяводзтва|Сандамірскага]] ваяводзтваў<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 262.</ref>.
Корбут (Korbut) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Карбутовіч (''Korbutowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 1050.</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Корбаты ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 247.</ref>.
На 1909 год існаваў [[засьценак]] Харыбут у Барысаўскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 208.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Карбатоўка]], у ваколіцах [[Канатоп (горад)|Канатопу]] — [[Карабутава]] (упаміналася ў 1649 і 1664 гадох як ''Кориботово'')<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Кор|Кара]]
* [[Бода]]
* [[Бота]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай кар}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай бут}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
e93a10dxshujwcdr2hbf3nmw9pcjfyw
Генрых
0
265201
2680441
2591649
2026-07-24T21:16:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680441
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Генрых
|лацінка = Hienrych
|арыгінал = Henrich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Heimo + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Генрык
|вытворныя = [[Індрых]]
|зьвязаныя =
}}
'''Генрых''', '''Генрык''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Геймірых, Гейнрых, Генрых або Генрык (Heimirich, Heinrich, Henrich, Henric) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Heimirich%2C+Heinrich%2C+Henrich%2C+Henric#v=snippet&q=Heimirich%2C%20Heinrich%2C%20Henrich%2C%20Henric&f=false S. 733—734].</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 239.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 69.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] гайм- (гейм-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейман]], [[Геймант|Гаймунт]]; германскія імёны Heyman, Haimund) паходзіць ад германскага haima, haimi 'айчына, месца жыхарства'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 97.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дытрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Monderich, Erik) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hainrich (Heinricus, Hinricus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 98.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Henricus [[Мунд|Monte]] [[Натангія|Nattangorum]] capitaneus'' ([[Хроніка Прускай зямлі]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=%22Henricus+Monte%22#v=snippet&q=%22Henricus%20Monte%22&f=false S. 107, 112, 117, 128].</ref>; ''Henryk Rayski z Rayska, czesznik Połocki'' (14 чэрвеня 1686 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rFkjAQAAMAAJ&q=Henryk+Rayski+#v=snippet&q=Henryk%20Rayski&f=false С. 112].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Генрых I Птушнік]] (876—936) — кароль [[Усходняя Франкія|Усходняй Франкіі]]
* [[Генрых II Сьвяты]] (973—1024) — імпэратар [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]]
* [[Генрых I]] (1011—1060) — кароль [[Францыя|Францыі]]
* [[Генрых III Чорны]] (1017—1056) — кароль [[Нямеччына|Нямеччыны]] і імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі
* [[Генрых I Боклерк]] (1068—1135) — кароль [[Ангельшчына|Ангельшчыны]]
* [[Генрык Готшалкавіч]] ({{†}} 1127) — князь [[Бодрычы|бодрычаў]]
* [[Бутаўт]] (у каталіцтве Генрык; каля 1346 — па 1381) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічынскі]]
* Генрык Даўкша [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які каля 1555 году фундаваў касьцёл у [[Жупраны|Жупранах]]<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 257.</ref><ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 64.</ref>
* [[Генрык Валезы]] (1551—1589) — герцаг анжуйскі, [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль польскі]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]], кароль Францыі
* [[Якуб Генрык Флемінг]] (1667—1728) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] і [[Саксонія|Саксоніі]], [[канюшы вялікі літоўскі]], саксонскі генэрал-фэльдмаршал і генэрал кароннай артылерыі; першы міністар Саксоніі
* [[Антоні Генрых Радзівіл]] (1775—1833) — кампазытар-аматар, заснавальнік бэрлінскай лініі [[Радзівілы|Радзівілаў]]
* [[Генрык Жавускі]] (1791—1866) — польскамоўны беларускі пісьменьнік
* [[Генрых Дмахоўскі]] (1810—1863) — скульптар і палітычны дзяяч
* [[Генрык Сянкевіч]] (1846—1916) — польскі навэліст, пісьменьнік і публіцыст; ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія ў галіне літаратуры|Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры]]
* Аляксандар Міхайлаў Генрыхаў — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 23.</ref>
* [[Генрых Татур]] (1846—1907) — беларускі гісторык, археоляг
* [[Бэнэдыкт Генрык Тышкевіч]] (1852—1935) — беларускі фатограф
* [[Генрых Глябовіч]] (1904—1941) — беларускі ксёндз, прафэсар тэалёгіі ўнівэрсытэту Стэфана Баторыя ў [[Вільня|Вільні]]
* [[Генрых Вагнер]] (1922—2000) — беларускі савецкі кампазытар
* [[Генрых Далідовіч]] (нар. 1946) — беларускі пісьменьнік
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гайм}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9zfz7l839nud12ep6rpxtr38qezvupr
2680448
2680441
2026-07-24T21:19:52Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680448
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Генрых
|лацінка = Hienrych
|арыгінал = Henrich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Heimo + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Генрык
|вытворныя = [[Індрых]]
|зьвязаныя =
}}
'''Генрых''', '''Генрык''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Геймірых, Гейнрых, Генрых або Генрык (Heimirich, Heinrich, Henrich, Henric) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Heimirich%2C+Heinrich%2C+Henrich%2C+Henric#v=snippet&q=Heimirich%2C%20Heinrich%2C%20Henrich%2C%20Henric&f=false S. 733—734].</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 239.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 69.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] гайм- (гейм-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейман]], [[Геймант|Гаймунт]]; германскія імёны Heyman, Haimund) паходзіць ад германскага haima, haimi 'айчына, месца жыхарства'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 97.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дытрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Monderich, Erik) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hainrich (Heinricus, Hinricus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 98.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Henricus [[Мунд|Monte]] [[Натангія|Nattangorum]] capitaneus'' ([[Хроніка Прускай зямлі]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 1. — Leipzig, 1861. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tPxxbl8_y64C&q=%22Henricus+Monte%22#v=snippet&q=%22Henricus%20Monte%22&f=false S. 107, 112, 117, 128].</ref>; ''Henryk Rayski z Rayska, czesznik Połocki'' (14 чэрвеня 1686 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rFkjAQAAMAAJ&q=Henryk+Rayski+#v=snippet&q=Henryk%20Rayski&f=false С. 112].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Генрых I Птушнік]] (876—936) — кароль [[Усходняя Франкія|Усходняй Франкіі]]
* [[Генрых II Сьвяты]] (973—1024) — імпэратар [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]]
* [[Генрых I]] (1011—1060) — кароль [[Францыя|Францыі]]
* [[Генрых III Чорны]] (1017—1056) — кароль [[Нямеччына|Нямеччыны]] і імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі
* [[Генрых I Боклерк]] (1068—1135) — кароль [[Ангельшчына|Ангельшчыны]]
* [[Генрык Готшалкавіч]] ({{†}} 1127) — князь [[Бодрычы|бодрычаў]]
* [[Бутаўт]] (у каталіцтве Генрык; каля 1346 — па 1381) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагічынскі]]
* Генрык Даўкша [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які каля 1555 году фундаваў касьцёл у [[Жупраны|Жупранах]]<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 257.</ref><ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 64.</ref>
* [[Генрык Валезы]] (1551—1589) — герцаг анжуйскі, [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль польскі]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]], кароль Францыі
* [[Якуб Генрык Флемінг]] (1667—1728) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] і [[Саксонія|Саксоніі]], [[канюшы вялікі літоўскі]], саксонскі генэрал-фэльдмаршал і генэрал кароннай артылерыі; першы міністар Саксоніі
* [[Антоні Генрых Радзівіл]] (1775—1833) — кампазытар-аматар, заснавальнік бэрлінскай лініі [[Радзівілы|Радзівілаў]]
* [[Генрык Жавускі]] (1791—1866) — польскамоўны беларускі пісьменьнік
* [[Генрых Дмахоўскі]] (1810—1863) — скульптар і палітычны дзяяч
* [[Генрык Сянкевіч]] (1846—1916) — польскі навэліст, пісьменьнік і публіцыст; ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія ў галіне літаратуры|Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры]]
* Аляксандар Міхайлаў Генрыхаў — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 23.</ref>
* [[Генрых Татур]] (1846—1907) — беларускі гісторык, археоляг
* [[Бэнэдыкт Генрык Тышкевіч]] (1852—1935) — беларускі фатограф
* [[Генрых Глябовіч]] (1904—1941) — беларускі ксёндз, прафэсар тэалёгіі ўнівэрсытэту Стэфана Баторыя ў [[Вільня|Вільні]]
* [[Генрых Вагнер]] (1922—2000) — беларускі савецкі кампазытар
* [[Генрых Далідовіч]] (нар. 1946) — беларускі пісьменьнік
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гайм}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8vyhmj8s9dbhy72inqsv1x4keq5fedh
Суна (імя)
0
265254
2680560
2674538
2026-07-25T09:35:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680560
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Суна
|лацінка = Suna
|арыгінал = Sunna
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шуна, Шунь
|вытворныя = [[Сань]]
|зьвязаныя = [[Соніка]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла]], [[Сунгард]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]], [[Дзірсун]]
}}
'''Суна''' (''Шуна'', ''Шунь'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Суня, Суна або Сона (Sunja, Sunna, Sonna<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=sunna+sonna&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiD7ZiJ0t6BAxX24AIHHUV1BxkQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&q=sunna%20sonna&f=false P. 527].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sunja#v=snippet&q=Sunja&f=false S. 1370].</ref>. Іменная аснова -сун- (-сон-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sunja 'праўда', sunis 'сапраўдны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Соніка|Соніка (Шунейка)]], [[Сунела]], [[Сонбут]], [[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сангел)]], [[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]], [[Сонгуць]], [[Сонкін]]. Адзначаліся германскія імёны Sonnica (Sunuko), Sunilo, Sonobodis, Sunigelo, Sungart (Songarta), Sungod, Sunken.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sunobold (Sunoboldus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Sonicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sonnica<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sonnica#v=snippet&q=Sonnica&f=false S. 1370].</ref>}} (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sonicke#v=snippet&q=Sonicke&f=false S. 717].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Barbara Suniewicz'' (1713 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szuniewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jozeff Suniewicz'' (25 жніўня 1812 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 37. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tmYjAQAAMAAJ&q=%22Z+Puniszcza+Jozeff+Suniewicz%22#v=snippet&q=%22Z%20Puniszcza%20Jozeff%20Suniewicz%22&f=false С. 319].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сумбар, Шумбар (адзначалася германскае імя Sombart<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA563&dq=%22sombart%22+namenkunde+sunja&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjswM2swaqKAxUwg_0HHYVtGZUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22sombart%22%20namenkunde%20sunja&f=false S. 563].</ref>): ''Szumbarowicz'' (1666 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>, ''Sumbar'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Антоні, Міхаліна, Вікторыя, Эмілія і Казімер Сумбары (''Sumbar'') — уладальнікі гаспадарак у Кальноце каля [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэзьзя]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Сондаг: Сондаґі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Сунат (адзначалася германскае імя Sonnet<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA483&dq=Son+net++namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjb9fOGmqOFAxUB-gIHHUNPAWoQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Son%20net%20%20namenkunde&f=false S. 483].</ref>): ''Онъдреику Сунатовичу'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 62.</ref>
* [[Сумонт]] (адзначалася старажытнае германскае імя *Sunjamundus<ref>Piel J. M. Os nomes germânicos na toponímia portuguesa // Boletim de Filologia. T. VI, 1940. P. 336.</ref><ref>Crespo Pozo J. S. Interpretación de algunos curiosos topónimos de Redondela y de sus municipios // Grial: revista galega de cultura. Nr. 29, 1970. P. 350.</ref>, *Suniamundus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''чоловеки… Сумонътовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Samantany'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Суна]] ({{†}} па 388) — водца [[Франкі|франкаў]]
* Юзэф Суневіч — [[Докшыцы|докшыцкі]] шляхціч, які ўпамінаецца ў 1812 годзе
* Ігнаці і Рамуальд Шуневічы — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
На 1906 год існавала вёска Сунева ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Шуневічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 28.</ref>.
Шуневічы (Szuniewicz) гербаў [[Лада (герб)|Лада]] і [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Слуцкае княства|Слуцкага]] паветаў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 218.</ref>
На мяжы гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]] існуе вёска [[Шуневічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сун}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
sjxsd5id9hwv6o37z1z2hesstdbebjw
Вайніла
0
265290
2680435
2677148
2026-07-24T21:09:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680435
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вайніла
|лацінка = Vajniła
|арыгінал = Weinel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Война|Weine]] + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Вайналь, Вэйніла
|вытворныя = [[Вінела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вайніла''' (''Вайналь'', ''Вэйніла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вайнэль або Вайніла (Weinel, Wainilo{{Заўвага|{{мова-la|«Senones, dedicatio basilicae Sancti Stephani et matris ecclesiae, tempore Wainilonis constructae»|скарочана}}<ref>Henriet J. La cathédrale Saint-Etienne de Sens: le parti du premier Maître et les campagnes du XIIe siècle // Bulletin Monumental. T. 140, n. 2, 1982. P. 160.</ref>}}<ref>Courlon G. Le livre des reliques de l'abbaye de Saint-Pierre-le-Vif de Sens. — Sens, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=sWgWAAAAYAAJ&q=Wainilo#v=snippet&q=Wainilo&f=false P. 348].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinel#v=snippet&q=Weinel&f=false S. 64].</ref>. Іменная аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Wanilo (Wenilo)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wanilo#v=snippet&q=Wanilo&f=false S. 1522].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воиниловя'' (2-я пал. XIV ст.)<ref>Марасинова Л. М. Новые псковские грамоты XIV—XV веков. — М., 1966. С. 47.</ref>; ''Voynil Duhonicz… Woynil'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''панъ Федосей и Яковъ Войниловичи'' (15 чэрвеня 1398 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>; ''Пашку Воиниловичу у Короличах чоловекъ Ходорец'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref>; ''[[Радзівіл (імя)|Радивилу]] пять чоловековъ, на имя: [[Індрых|Индрих]] а Воинило, Пилип, [[Доўнар (імя)|Довнар]], Кровъсикало'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''верного слуги нашого пана Федка Войниловича'' (3 верасьня 1451 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 327].</ref><ref>[http://starbel.by/dok/d037.htm Пожалование Федку Войниловичу на Новое Село (1451)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''плебанъ Налибоцкий князь Мацко Войнилович'' (12 красавіка 1467 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ub1i_TFA_kcC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 138].</ref>; ''Мацъку Воиниловичу, Ваську Воиниловичу, Олехну Воиниловичу, Алексанъдру Воиниловичу, Стец(ъ)ку Воиниловичу'' (27 сакавіка і 24 красавіка 1486 году; 23 студзеня, 17 сакавіка і 3 чэрвеня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 33, 38, 60, 71, 75.</ref>; ''Богдан Воинило'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 154.</ref>; ''hominibus de Woynyloviczi'' (24 лютага 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 439.</ref>; ''дворенина нашого Грицка Воиниловича'' (1503 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''cum fratre Woynelus'' (3 лістапада 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 707.</ref>; ''сынове нашого смирения панове бурмистры и прыставники места виленского… Ивашко Войниловичъ'' (сьнежань 1511 году)<ref>Вестник Западной России. Кн. 12, т. 4, 1865—1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 242].</ref>; ''Михно Войнилович'' (10 чэрвеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 27.</ref>; ''Сенко Войнилович… Михно Воинилович'' (15 чэрвеня і 18 ліпеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 30.</ref>; ''Семен Воинилович, дворанин господарьскии''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 53.</ref>, ''Сенко Воиниловичъ… Ивановая Воиниловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 64.</ref>, ''Юхно Воиниловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref> (1528 год); ''з [[Наваградак|Новагородка]] Сенко Воинилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 26.</ref>; ''село Козловичи… Онофрей Войниловичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 629.</ref>; ''Федеръ Воиниловичъ… Иванъ Семеновичъ Воиниловичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 351.</ref>; ''Иванъ Семеновичъ Войниловичъ… Иванъ Русинъ Войниловичъ… Иванъ Михайловичъ Войниловичъ… Борысъ Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 815—816].</ref>, ''Левко Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''земяне гсдрьские повету Ковенского… пан Семен Войнилович'' (11 траўня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 52].</ref>; ''Войнило Саганенко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 74.</ref>; ''Woyniły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Józef Wejniłowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wejni%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Wojniłowiczowa'' (22 чэрвеня 1836 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 47.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вайніла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 48].</ref>
* Тэадосі Вайніловіч — [[архімандрыт]] [[Кіева-Пячэрская лаўра|Кіеўска-Пячэрскай лаўры]] ў 1480—1491 гадох<ref>Жития Святых, чтимых Православной церковью. — СПб., 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=czlGAQAAMAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 346].</ref>
* Багдан Вайніла — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца каля 1492 году; пачынальнік роду [[Вайніловічы|Вайніловічаў]]
* Філіп Вайніловіч — [[Вільня|віленскі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1521 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. [https://books.google.by/books?id=D7M7AQAAMAAJ&q=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&dq=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihlPmbuvyFAxXKgf0HHRHlAaAQ6AF6BAgJEAI С. 241].</ref>
* Сенька Вайнілавіч і Іванавая Вайніловіча — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юхна Вайніловіч — [[Гарадзец (Гомельская вобласьць)|гарадзецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Іванавіч Вайніловіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 13.</ref>
* [[Эдвард Вайніловіч]] (1847—1928) — беларускі і польскі палітычны і грамадзкі дзяяч
* Савелі Вайніловіч (1861—?) — [[Беларусы|беларус]] з [[Асьвея|Асьвеі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 93.</ref>
* Іван Вайніловіч (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Вайніла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Вайнілы (Wojniłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 449.</ref>.
Вайналевіч (Wojnalewicz) і Вайніловіч (Wojnillowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Вайнілы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Вайнілаўцы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Вайніліха]]. Назву [[Вайнілавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Вайнілава]] — на гістарычных [[Менскі павет|Меншчыне]] і [[Рэчыцкі павет|Рэчыччыне]], назву [[Вайнілаўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
nllaq3tjlw0w2b8n2ebwlt2q31xalpu
2680450
2680435
2026-07-24T21:20:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680450
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вайніла
|лацінка = Vajniła
|арыгінал = Weinel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Война|Weine]] + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Вайналь, Вэйніла
|вытворныя = [[Вінела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вайніла''' (''Вайналь'', ''Вэйніла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вайнэль або Вайніла (Weinel, Wainilo{{Заўвага|{{мова-la|«Senones, dedicatio basilicae Sancti Stephani et matris ecclesiae, tempore Wainilonis constructae»|скарочана}}<ref>Henriet J. La cathédrale Saint-Etienne de Sens: le parti du premier Maître et les campagnes du XIIe siècle // Bulletin Monumental. T. 140, n. 2, 1982. P. 160.</ref>}}<ref>Courlon G. Le livre des reliques de l'abbaye de Saint-Pierre-le-Vif de Sens. — Sens, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=sWgWAAAAYAAJ&q=Wainilo#v=snippet&q=Wainilo&f=false P. 348].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinel#v=snippet&q=Weinel&f=false S. 64].</ref>. Іменная аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Wanilo (Wenilo)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wanilo#v=snippet&q=Wanilo&f=false S. 1522].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воиниловя'' (2-я пал. XIV ст.)<ref>Марасинова Л. М. Новые псковские грамоты XIV—XV веков. — М., 1966. С. 47.</ref>; ''Voynil Duhonicz… Woynil'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''панъ Федосей и Яковъ Войниловичи'' (15 чэрвеня 1398 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>; ''Пашку Воиниловичу у Короличах чоловекъ Ходорец'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref>; ''[[Радзівіл (імя)|Радивилу]] пять чоловековъ, на имя: [[Індрых|Индрих]] а Воинило, Пилип, [[Доўнар (імя)|Довнар]], Кровъсикало'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''верного слуги нашого пана Федка Войниловича'' (3 верасьня 1451 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 327].</ref><ref>[http://starbel.by/dok/d037.htm Пожалование Федку Войниловичу на Новое Село (1451)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''плебанъ Налибоцкий князь Мацко Войнилович'' (12 красавіка 1467 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ub1i_TFA_kcC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 138].</ref>; ''Мацъку Воиниловичу, Ваську Воиниловичу, Олехну Воиниловичу, Алексанъдру Воиниловичу, Стец(ъ)ку Воиниловичу'' (27 сакавіка і 24 красавіка 1486 году; 23 студзеня, 17 сакавіка і 3 чэрвеня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 33, 38, 60, 71, 75.</ref>; ''Богдан Воинило'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 154.</ref>; ''hominibus de Woynyloviczi'' (24 лютага 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 439.</ref>; ''дворенина нашого Грицка Воиниловича'' (1503 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''cum fratre Woynelus'' (3 лістапада 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 707.</ref>; ''сынове нашого смирения панове бурмистры и прыставники места виленского… Ивашко Войниловичъ'' (сьнежань 1511 году)<ref>Вестник Западной России. Кн. 12, т. 4, 1865—1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 242].</ref>; ''Михно Войнилович'' (10 чэрвеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 27.</ref>; ''Сенко Войнилович… Михно Воинилович'' (15 чэрвеня і 18 ліпеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 30.</ref>; ''Семен Воинилович, дворанин господарьскии''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 53.</ref>, ''Сенко Воиниловичъ… Ивановая Воиниловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 64.</ref>, ''Юхно Воиниловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref> (1528 год); ''з [[Наваградак|Новагородка]] Сенко Воинилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 26.</ref>; ''село Козловичи… Онофрей Войниловичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 629.</ref>; ''Федеръ Воиниловичъ… Иванъ Семеновичъ Воиниловичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 351.</ref>; ''Иванъ Семеновичъ Войниловичъ… Иванъ Русинъ Войниловичъ… Иванъ Михайловичъ Войниловичъ… Борысъ Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 815—816].</ref>, ''Левко Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''земяне гсдрьские повету Ковенского… пан Семен Войнилович'' (11 траўня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 52].</ref>; ''Войнило Саганенко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 74.</ref>; ''Woyniły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Józef Wejniłowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wejni%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Wojniłowiczowa'' (22 чэрвеня 1836 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 47.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вайніла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 48].</ref>
* Тэадосі Вайніловіч — [[архімандрыт]] [[Кіева-Пячэрская лаўра|Кіеўска-Пячэрскай лаўры]] ў 1480—1491 гадох<ref>Жития Святых, чтимых Православной церковью. — СПб., 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=czlGAQAAMAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 346].</ref>
* Багдан Вайніла — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца каля 1492 году; пачынальнік роду [[Вайніловічы|Вайніловічаў]]
* Філіп Вайніловіч — [[Вільня|віленскі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1521 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. [https://books.google.by/books?id=D7M7AQAAMAAJ&q=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&dq=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihlPmbuvyFAxXKgf0HHRHlAaAQ6AF6BAgJEAI С. 241].</ref>
* Сенька Вайнілавіч і Іванавая Вайніловіча — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юхна Вайніловіч — [[Гарадзец (Гомельская вобласьць)|гарадзецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Іван Іванавіч Вайніловіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 13.</ref>
* [[Эдвард Вайніловіч]] (1847—1928) — беларускі і польскі палітычны і грамадзкі дзяяч
* Савелі Вайніловіч (1861—?) — [[Беларусы|беларус]] з [[Асьвея|Асьвеі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 93.</ref>
* Іван Вайніловіч (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Вайніла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Вайнілы (Wojniłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 449.</ref>.
Вайналевіч (Wojnalewicz) і Вайніловіч (Wojnillowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Вайнілы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Вайнілаўцы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Вайніліха]]. Назву [[Вайнілавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Вайнілава]] — на гістарычных [[Менскі павет|Меншчыне]] і [[Рэчыцкі павет|Рэчыччыне]], назву [[Вайнілаўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
129cvp4q1u3d6r7jply3l2ekr7ztoxq
2680528
2680450
2026-07-25T08:49:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680528
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вайніла
|лацінка = Vajniła
|арыгінал = Weinel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Война|Weine]] + суфікс з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Вайналь, Вэйніла
|вытворныя = [[Вінела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вайніла''' (''Вайналь'', ''Вэйніла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вайнэль або Вайніла (Weinel, Wainilo{{Заўвага|{{мова-la|«Senones, dedicatio basilicae Sancti Stephani et matris ecclesiae, tempore Wainilonis constructae»|скарочана}}<ref>Henriet J. La cathédrale Saint-Etienne de Sens: le parti du premier Maître et les campagnes du XIIe siècle // Bulletin Monumental. T. 140, n. 2, 1982. P. 160.</ref>}}<ref>Courlon G. Le livre des reliques de l'abbaye de Saint-Pierre-le-Vif de Sens. — Sens, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=sWgWAAAAYAAJ&q=Wainilo#v=snippet&q=Wainilo&f=false P. 348].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Weinel#v=snippet&q=Weinel&f=false S. 64].</ref>. Іменная аснова [[Война|-вуйн- (-войн-, -вун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, [[Гоцкая мова|гоцкага]] wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Wanilo (Wenilo)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wanilo#v=snippet&q=Wanilo&f=false S. 1522].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Воиниловя'' (2-я пал. XIV ст.)<ref>Марасинова Л. М. Новые псковские грамоты XIV—XV веков. — М., 1966. С. 47.</ref>; ''Voynil Duhonicz… Woynil'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''панъ Федосей и Яковъ Войниловичи'' (15 чэрвеня 1398 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 4].</ref>; ''Пашку Воиниловичу у Короличах чоловекъ Ходорец'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 54.</ref>; ''[[Радзівіл (імя)|Радивилу]] пять чоловековъ, на имя: [[Індрых|Индрих]] а Воинило, Пилип, [[Доўнар (імя)|Довнар]], Кровъсикало'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''верного слуги нашого пана Федка Войниловича'' (3 верасьня 1451 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 327].</ref><ref>[http://starbel.by/dok/d037.htm Пожалование Федку Войниловичу на Новое Село (1451)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''плебанъ Налибоцкий князь Мацко Войнилович'' (12 красавіка 1467 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ub1i_TFA_kcC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 138].</ref>; ''Мацъку Воиниловичу, Ваську Воиниловичу, Олехну Воиниловичу, Алексанъдру Воиниловичу, Стец(ъ)ку Воиниловичу'' (27 сакавіка і 24 красавіка 1486 году; 23 студзеня, 17 сакавіка і 3 чэрвеня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 33, 38, 60, 71, 75.</ref>; ''Богдан Воинило'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 154.</ref>; ''hominibus de Woynyloviczi'' (24 лютага 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 439.</ref>; ''дворенина нашого Грицка Воиниловича'' (1503 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''cum fratre Woynelus'' (3 лістапада 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 707.</ref>; ''сынове нашого смирения панове бурмистры и прыставники места виленского… Ивашко Войниловичъ'' (сьнежань 1511 году)<ref>Вестник Западной России. Кн. 12, т. 4, 1865—1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 242].</ref>; ''Михно Войнилович'' (10 чэрвеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 27.</ref>; ''Сенко Войнилович… Михно Воинилович'' (15 чэрвеня і 18 ліпеня 1514 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 30.</ref>; ''Семен Воинилович, дворанин господарьскии''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 53.</ref>, ''Сенко Воиниловичъ… Ивановая Воиниловича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 64.</ref>, ''Юхно Воиниловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref> (1528 год); ''з [[Наваградак|Новагородка]] Сенко Воинилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 26.</ref>; ''село Козловичи… Онофрей Войниловичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 629.</ref>; ''Федеръ Воиниловичъ… Иванъ Семеновичъ Воиниловичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 351.</ref>; ''Иванъ Семеновичъ Войниловичъ… Иванъ Русинъ Войниловичъ… Иванъ Михайловичъ Войниловичъ… Борысъ Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 815—816].</ref>, ''Левко Войниловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''земяне гсдрьские повету Ковенского… пан Семен Войнилович'' (11 траўня 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 52].</ref>; ''Войнило Саганенко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 74.</ref>; ''Woyniły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Józef Wejniłowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wejni%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Wojniłowiczowa'' (22 чэрвеня 1836 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 47.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вайніла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 48].</ref>
* Тэадосі Вайніловіч — [[архімандрыт]] [[Кіева-Пячэрская лаўра|Кіеўска-Пячэрскай лаўры]] ў 1480—1491 гадох<ref>Жития Святых, чтимых Православной церковью. — СПб., 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=czlGAQAAMAAJ&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 346].</ref>
* Багдан Вайніла — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца каля 1492 году; пачынальнік роду [[Вайніловічы|Вайніловічаў]]
* Філіп Вайніловіч — [[Вільня|віленскі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1521 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. [https://books.google.by/books?id=D7M7AQAAMAAJ&q=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&dq=%22%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D1%83+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihlPmbuvyFAxXKgf0HHRHlAaAQ6AF6BAgJEAI С. 241].</ref>
* Сенька Вайнілавіч і Іванавая Вайніловіча — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юхна Вайніловіч — [[Гарадзец (Гомельская вобласьць)|гарадзецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Баляслаў, Іван і Сяргей Вайніловічы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Іван Іванавіч Вайніловіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 13.</ref>
* [[Эдвард Вайніловіч]] (1847—1928) — беларускі і польскі палітычны і грамадзкі дзяяч
* Савелі Вайніловіч (1861—?) — [[Беларусы|беларус]] з [[Асьвея|Асьвеі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 93.</ref>
* Іван Вайніловіч (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Ворша|Воршы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Вайніла (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Вайнілы (Wojniłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 449.</ref>.
Вайналевіч (Wojnalewicz) і Вайніловіч (Wojnillowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Вайнілы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Вайнілаўцы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Вайніліха]]. Назву [[Вайнілавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Наваградзкі павет|Наваградчыне]], назву [[Вайнілава]] — на гістарычных [[Менскі павет|Меншчыне]] і [[Рэчыцкі павет|Рэчыччыне]], назву [[Вайнілаўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
km2099iymcjl4g35el6603pmfusokcg
Доўнар (імя)
0
265323
2680537
2677373
2026-07-25T09:02:28Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680537
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Доўнар
|лацінка = Doŭnar
|арыгінал = Douwner
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Нор (імя)|Nero]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Nero
|варыянт = Доўнэр, Дэўнэр, Даўнар, Даўняр, Дохнар, Долнар, Данар
|вытворныя = [[Данар]]
|зьвязаныя =
}}
'''Доўнар''' (''Доўнэр'', ''Дэўнэр'', ''Даўнар'', ''Даўняр'', ''Дэўнар'', ''Дохнар'', ''Долнар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Доўнар|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>.
У [[Быдгашч]]ы адзначалася германскае імя Douwner<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянт імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Дарсунішкі|Дорсунишках]] Довнару земля [[Ярг|Яркгова]]'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''[[Радзівіл (імя)|Радивилу]] пять чоловековъ, на имя: [[Індрых|Индрих]] а [[Вайніла|Воинило]], Пилип, Довнар, Кровъсикало'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''homines septem equorum pabulatores alias conyvchi… Downar'' (29 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351—352.</ref>; ''в [[Кернаў|Керновскомъ]] повете землицы, што держал Довнар а Бутко'' (28 ліпеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 104.</ref>; ''homines… Daunor Stankonem Rynykowicz'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Mikitam Downarowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''чоловеков тяглых у волости [[Дарсунішкі|Дорсунишскои]]… Довнаровичи'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Юхна Довнарович… Брат его Андреи Довнарович… Ян Довнарович'' (29 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 11.</ref>; ''Ян Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Миколаи Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Довняр Янъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Воитко Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Довнар Визборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Павелъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Довнаръ Пиктевичъ'', ''Юри Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Миколаи Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref> (1528 год); ''Субоч Довнарович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''з Дохънора… село Дохнаро'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%85%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%85%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE&f=false С. 6, 122].</ref>; ''Janucz Downarewycz… Janko, Woyczyuk Downarewyczey'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. С. 497—498.</ref>; ''села Довнаровичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 42—43].</ref>; ''miasto [[Гонядзь|Goniądz]]… Downary'' (1571 год)<ref>Jabłonowski A. Podlasie. — Warszawa, 1908. S. 177.</ref>; ''панъ Крыштофъ Довнаровичъ'' (18 студзеня 1635 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 24. — Витебск, 1893. С. 233.</ref>; ''ze wsi Dawnarowicz'' (2 кастрычніка 1636 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 100.</ref>; ''Żdan Downar'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Downar#v=snippet&q=Downar&f=false С. 359, 372].</ref>; ''Хриштоп Александров сын Долнар'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D1%80%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D1%80%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjevIOym9X_AhVkgP0HHYijDpYQ6AF6BAgJEAI С. 58].</ref>; ''ur. Wojciecha Piotrowicza Downarowicza, Jana Ławrynowicza, Mikolaja Krzysztofowicza, Jakuba Misiewicza, Wojciecha Maciejewicza, Jana Stanisławowicza, Eliasza Janowicza, Daniela Mikołajewicza, Piotra Jurewicza Downarowiczów'' (30 жніўня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 146.</ref>; ''Jm. pan Zacharyjasz Downarowicz'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo mścisławskie 1667 r. — Warszawa, 2008. S. 24.</ref>; ''Elias Downarowicz (al. Donaroviz)'' (7 лістапада 1669 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 53.</ref>; ''Stephanus Dolnar'' (6 студзеня 1724 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 47.</ref>; ''frater Iosephus Dołnar, laicus professus, obiit [[Івянец|Ivenecii]]'' (1732 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 122.</ref>; ''Jerzy Lubicz Dołwnar'' (5 лютага 1742 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 68.</ref>, 6 лютага 1764 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 163.</ref>); ''Cas. Dewnerowicz Viln., Jos. Dewnerowicz Viln.'' (1742 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 171.</ref>; ''Downary… Dawnary… Dołnary'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Matheo Dołnarowicz'' (1756 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl lietuvių dvikamienių asmenvardžių kamieno «dal-» atsiradimo // Baltistica. T. 45, Nr. 2 (2010). P. 329.</ref>; ''Downarowicz Elias, [[Русіны|Rutenus]]'' (1768 год)<ref>Litvanicarum Societatis Jesu historiarum provincialium pars prima, auctore Stanislao Rostowski, ex eadem societate et provincia sacerdote. — Vilnae, 1768. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1zs4sCiO4zQC&q=Downarowicz#v=snippet&q=Downarowicz&f=false P. 446].</ref>; ''Marianna Dawnorowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Dawnorowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Downerowa'' (1874 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/08/09/anna-downerowa-anna-dovnerova/ Anna Downerowa (Анна Довнер)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Stanislaw Downer'' (29 студзеня 1892 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 72.</ref>; ''Antonina Dewnarowicz'' (XIX ст.)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 71.</ref>.
== Носьбіты ==
* Доўнар — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1442 годзе; пачынальнік шляхецкага роду [[Доўнары|Доўнараў]] гербаў [[Навіна (герб)|Навіна]] і [[Пабог]]
* Ян Доўнаравіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мікалай Доўнаравіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Войтка Доўнаравіч — [[Шайвяны|шайвянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Доўнар [[Вісбар|Візбаравіч]] — [[Ковенскі павет (ВКЛ)|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Павал Доўнаравіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Бутрым]] Доўнаравіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Доўнар Пікцевіч і Юры Доўнаравіч — [[Вялёна|вялёнскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Доўнаравіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Балтрамей і Мікалай Янавічы Даўнаровічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 116.</ref>
* Самуэль Даўнаровіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік [[Старадубскі павет|старадубскі]] ў 1744 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 260.</ref>
* Міхал Даўнаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* [[Мітрафан Доўнар-Запольскі]] (1867—1934) — беларускі гісторык, этнограф і фальклярыст
* Антон Даўнаровіч (1890—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Даўнаровіч Антон Казіміравіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Доўнер (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Доўнер Аляксандр Васільевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Доўнар (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Доўнар Іван Зыгмундавіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Таісія Доўнар]] ({{нар.}} 1944) — беларускі гісторык права
У канцы XVIII ст. на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] адзначаўся шляхецкі род Доўнараў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>.
Доўнары — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref> і царквы ў [[Гарадзец|Гарадцы]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1858 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230351/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/615-gorodets-tserkov-minskogo-uezda-spisok-prikhozhan-1858-g Городец церковь Минского уезда список прихожан 1858 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>.
Доўнары (Downar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Езна|Езны]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 365.</ref>.
Даўнаровічы (Downarowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Трокі|Новых Трокаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 406.</ref>.
Доўнары — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref> і [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref name="Malewski-2022-74">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>.
Доўнэры (Downer) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref name="Malewski-2016-471">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 471.</ref>.
Доўнары (Downar) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], Віленскага і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref><ref name="Malewski-2022-261">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 261.</ref>.
Даўнаровічы (Downarowicz) гербаў [[Аксак]], [[Прыяцель]] і [[Рудніца (герб)|Рудніца]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470—471.</ref>.
[[Даўнаровічы]] (Downorowicz, Downarowicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Віленскага павету<ref name="Malewski-2016-471"/>, ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref name="Malewski-2022-74"/> і Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-261"/>.
Запольскія-Доўнары і Лінеўскія-Даўнаровічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Даўнаровіч (Downarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі маёнтак Даўнаравічы (''Давнаровичи''), «поле» Доўнаравічы (''Довнаровичи'') і маёнтак Доўнарава (''Довнарово'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 89, 99].</ref>.
На 1910 год існавала паселішча Даўнары ў [[Новая Тухінь|Новатухінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 133.</ref>.
Вёскі з назвай [[Даўнары]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавышчыне]], [[Менскі павет|Меншчыне]] і [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляшшы]]. На гістарычнай Меншчыне існуе вёска [[Даўнаршчына]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — хутар [[Даўнарышкі]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Дохнары]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Нор (імя)|Нор]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай нар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
a8d1iyb271cci9otyi53nu2d582v3fz
Кор
0
265612
2680542
2675044
2026-07-25T09:10:35Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680542
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кор
|лацінка = Kor
|арыгінал = Caro
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Каро, Кары
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Карэйка (імя)|Карэйка]], [[Карыла]], [[Карыбут (імя)|Карыбут]], [[Карвіна (імя)|Карвіна]], [[Карыгайла (імя)|Карыгайла]], [[Каргоўд]], [[Караман (імя)|Караман]], [[Кармін (імя)|Кармін]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]] <br> [[Эйкар]]
}}
'''Кор''', '''Кара''', '''Кар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кара, Кор або Кары (Caro, Kárr, Kari<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 146.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/K%C3%A1rr Kárr], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-358">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=camo#v=snippet&q=caro&f=false S. 358].</ref>. Іменная аснова -кар- (-кор-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -кар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''kãrias'' 'войска, вайсковая служба', ''kãras'' 'война', ''karỹs'' 'салдат, вайсковец'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=karias&id=17039690000 kãrias], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Карэйка (імя)|Карэйка]], [[Карыла]], [[Карыбут (імя)|Карыбут (Корбут, Корбат, Карабут)]], [[Карвіна (імя)|Карвіна (Корвін)]], [[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]], [[Караман (імя)|Караман (Карман)]], [[Кармін (імя)|Кармін]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]. Адзначаліся германскія імёны Kareke, Karila, Coributh, Caruin, Caragolt, Karaman (Carman), Carmin (Karmin), Caromond, Cariatto. Іменная аснова -кар- (-кор-) таксама можа паходзіць ад асноваў [[Гера (мужчынскае імя)|-ґер- (-ґар-, -ґір-)]] і [[Гір|-гер- (-ер-)]]<ref name="Fo-1900-358"/>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Korman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 86.</ref>. Таксама ў Польшчы бытавала імя ''Korius'' (1466 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 3. — Wrocław, 1971—1973. S. 86.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Cariothe / Kariote / Kariothe / Karioth / Korioth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Cariatto (Carietto)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Cariatto+Carietto#v=snippet&q=Cariatto%20Carietto&f=false S. 784].</ref>}} (1308, 1335, 1342, 1361, 1392, 1399, 1418 і 1540 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kariothe#v=snippet&q=Kariothe&f=false S. 43].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Kariote#v=snippet&q=Kariote&f=false S. 618].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Кары Тудковъ'' ([[Аповесьць мінулых часоў]])<ref>[http://starbel.by/dok/d138.htm Договор между Русью и Византией (944/945)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''boiarowie Jakub Karowicz'' (26 студзеня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 54.</ref>; ''Якубъ Коровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 59.</ref>; ''Кор Миколаевичъ с Черъги'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 349.</ref>; ''honestis Francisco Karewicz'' (1728 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 148.</ref>; ''Korewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''pater Victor Karewicz'' (2 студзеня 1765 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 164.</ref>; ''Rozalia Karewicz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Karewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Kar'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krupczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Карын, Карэн: Мацей Карэн (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%B9_%D0%A6%D1%96%D0%BC%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Карэн Мацей Цімафеевіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Карыновічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-K">[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Каруць (адзначалася старажытнае германскае імя Caruto<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=mF5pAAAAMAAJ&q=Caruto+monacho&dq=Caruto+monacho&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiH2uCwp6uGAxWr4gIHHWSCARMQ6AF6BAgKEAI P. 562].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''люди конюшого городеньского… Минець Корутевичъ'' (7 ліпеня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 458.</ref>;
* Коруш, Карэйша (у Чэхіі гістарычна бытавала германска-славянскае імя Kareš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>): ''под Воиштовтомъ а под братомъ его Корюшомъ… Корюшу'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 22.</ref>, Аляксандар, Іван і Яўмен Карэйшы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>, Карэйшы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-K"/>, у [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Karasch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KARASCH&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de KARASCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Karsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KARSCH&ofb=abschwangen&modus=&lang=de KARSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Korsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KORSCH&ofb=eichhorn&modus=&lang=de KORSCH (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KORSCH&ofb=abschwangen&modus=&lang=de KORSCH (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Каробар, Корыбэр: ''włokę gruntu nazwaną Koroborowszczyzną'' (8 траўня 1748 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40Koroborowszczyzn%C4%85#v=snippet&q=%40Koroborowszczyzn%C4%85&f=false С. 520].</ref>, ''Bartłomiej Koryberowicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Koryberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Каралт (адзначалася старажытнае германскае імя Carold<ref name="Fo-1900-359">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Karold#v=onepage&q=Carold S. 359].</ref>): ''Anna Karołt'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Karo%C5%82t&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno św. Stefan], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Карвід (адзначалася старажытнае германскае імя Carevittus<ref name="Fo-1900-359"/>): ''Antonina Korwid'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Korwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Карвік: ''мещане виленские… Ян Корвика'' (18 жніўня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|47к}} P. 44.</ref>;
* Карыгер (адзначалася старажытнае германскае імя Chargar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Chargar#v=snippet&q=Chargar&f=false S. 770].</ref>): ''Ioannes Kariger'' (13 траўня 1729 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 49.</ref>;
* Каргонт (адзначалася старажытнае германскае імя Charigant<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 86.</ref>, германскае імя Coragonde<ref>Schaar J. Woordenboek van voornamen. — Utrecht, 1984. S. 135—136.</ref>): ''Jan Korkontt'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 245.</ref>, ''JM panów… Korgontów'' (1784 год)<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 28.</ref>;
* Кармар (адзначалася старажытнае германскае імя Caramer<ref name="Fo-1900-359"/>): ''ze wsiow… Karmarow'' (10 ліпеня 1749 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Karmarow#v=snippet&q=Karmarow&f=false С. 558].</ref>;
}}.
== Носьбіты ==
* [[Кары (міталёгія)|Кары]] — велікан, пэрсанаж [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскай (скандынаўскай)]] міталёгіі
* [[Кары Сульмундарсон]] (каля 980 — па 1014) — [[Вікінгі|вікінг]]-найміт, галоўны герой [[Сага пра Ньяла|Сагі пра Ньяла]]
* [[Кары Рунальфсан]] ({{†}} 1187) — абат кляштару Тынгейрар у [[Ісьляндыя|Ісьляндыі]]
* Якуб Коравіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1529 году
* Кор Мікалаевіч — [[Трабы|трабскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* Максім Карэвіч — жыхар мястэчку [[Горкі|Горак]], які ўпамінаецца ў 1742 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230423/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/698-gorki-grafstvo-inventar-1742-g-v-orshanskom-povete Горки графство инвентарь 1742 г. в Оршанском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 кастрычніка 2016 г.</ref>
* [[Эйнар Карасан]] (нар. 1955) — ісьляндзкі пісьменьнік
Карэвічы (Karewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 280.</ref>.
На 1903 год існавала сяліба Карышкі ў Расенскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 547.</ref>.
На 1904 год існавалі тры вёскі і тры сядзібы з назвай Корэва (Карэва) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 310.</ref>.
На 1910 год існавалі хутар і дзьве сядзібы з назвай Карава, а таксама сядзіба Корава ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 117—118.</ref>.
На 1909 год існаваў [[засьценак]] Карвіцішча ў Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 91.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Carevittus<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Carevittus#v=snippet&q=Carevittus&f=false S. 359].</ref>).
Назву [[Карэвічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Корава (вёска)|Корава]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай кар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2gbijb0khz6tmh2ox1bki6368kef2d4
Гента (імя)
0
265623
2680443
2675356
2026-07-24T21:18:14Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680443
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґента
|лацінка = Gienta / Hienta
|арыгінал = Gento
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гент, Генда, Гінда, Гінт, Гінць, Кіньт
|вытворныя = [[Кінда]]
|зьвязаныя = [[Гінцейка]], [[Гентыла]], [[Гінцін]], [[Гінтш]], [[Гінтаўт]], [[Гінтэр]], [[Кінтарт]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]] <br> [[Вігінт]], [[Візгінт]], [[Даўгінт]], [[Конгенд]], [[Прэзгінт]], [[Сугінт]], [[Таўгінт]], [[Ягінт]] / [[Эйгінт]]
}}
'''Гента''', '''Гент''' (''Гінт'', ''Гінць'', ''Кіньт''), '''Генда''' (''Гінда'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ганда або Ганта, Гента або Генда, пазьней Гент (Gando, Ganto, Gento, Gendo<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Gendo#v=snippet&q=Gendo&f=false S. 86].</ref>, Gentt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gentt#v=snippet&q=Gentt&f=false S. 30].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gento#v=snippet&q=Gento&f=false S. 593].</ref>. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -генд- (-гінд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаюся магчымасьць повязі з ''pa-sigèsti (pasigeñda)'' 'заўважаць брак кагосьці (чагосьці)', а для іменных асноваў -гінт- і [[Гін|-гін-]] прызнае за найбольш адэкватнае ''gìnti'' 'бараніць, чыніць адпор'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам у слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] слова ''gìnti'' падаецца толькі ў значэньні 'забараніць, не даваць'<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ginti&id=11042150000 gìnti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гінцейка]], [[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гінтыла, Гінтэль)]], [[Гінцін]], [[Гінтэр|Гінтэр (Гінтар)]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Вігінт]], [[Сугінт]], [[Таўгінт]], [[Эйгінт|Эйгінт (Эйгент)]], [[Ягінт|Ягінт (Агінт, Егінт, Ягент)]]. Адзначаліся германскія імёны Gentke (Gendecke), Gentile (Gendele, Gindel, Gentel), Genten, Genter, Gendricus, Wigent, Sugenti, Theogint, Eigint, Aginto (Egind).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gindel, Ginter, Ginthart, Genderyk<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 62, 84.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Genth<ref>Wenzel W. Personennamen des Amtes Schlieben // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 49.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gande / Ginde'' (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=+Gande#v=snippet&q=Gande&f=false S. 502].</ref><ref name="Trautmann-1925-32">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gintel#v=snippet&q=Gintel&f=false S. 32].</ref>, ''Gandiko''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gendecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA277&dq=Gend+ecke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix8KmzvsmCAxV41QIHHXnjCFEQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=Gend%20ecke%20namenkunde&f=false S. 198].</ref>}} (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502"/>, ''Gandil / Gintil / Gintel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gantalo (Gindel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gindel#v=snippet&q=Gindel&f=false S. 595, 1685].</ref>, Gentel<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gendele%2C+Gentel#v=snippet&q=Gendele%2C%20Gentel&f=false S. 140].</ref>)}} (1360, 1364, 1372, 1388, 1399, 1410 і 1419 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=+Gaudil#v=snippet&q=Gaudil&f=false S. 502, 506].</ref><ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Gintune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gantun<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref> (Gentun<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 316.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 354.</ref>)}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gintune#v=snippet&q=Gintune&f=false S. 33].</ref>, ''Gintar''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Genter<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Genter#v=snippet&q=Genter&f=false S. 30].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Genderik''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Genderich<ref name="Fo-1900-595">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich#v=snippet&q=Genderich&f=false S. 595].</ref>}} (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>. Апроч таго, у Прусіі адзначаліся прозьвішчы Gandt<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GANDT&ofb=freystadt&modus=&lang=de GANDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Gandowitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GANDOWITZ&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GANDOWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Тотъ Кгентъ{{Заўвага|У публікацыі 1995 году падаецца прачытаньне ''Тоткгентъ''}} просилъ у насъ землицы''<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 537].</ref> (5 чэрвеня 1457 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 277.</ref>; ''дядковичи его Янъ Гинцичъ'' (10 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''Войтехъ Кгынтовичъ'' (пачатак XVI ст.)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=22RcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 4—5].</ref>; ''Янушко Киньтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Шымъко Кгинътович''<ref>Lietuvos Metrika. Knyga 523 (1528). — Vilnius, 2006. P. 166.</ref> (1528 год); ''Матей Кгинтович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 214.</ref>; ''Войтеховая Кгинтовна удова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 552].</ref>; ''бояре волости Шавленской… Петрашъ Гинтовичъ''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 316].</ref>, ''boiare nasi włosci Szawelskiey… Pietrasz Gintowicz'' (25 лютага 1569 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Gintowicz#v=snippet&q=Gintowicz&f=false С. 319].</ref>; ''Gintowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Giendy'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57, 59.</ref>; ''Katarzyna Gint'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Ginto'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginto&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Ginda'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ginda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гінтант: ''[[Норбэрт|Narborth]] a Jan Ginthunthowiczy… Bohdan Ginthonthowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Narborth#v=snippet&q=Narborth&f=false С. 134].</ref>;
* Гентут (адзначалася германскае імя Gentet<ref>Strackerjan K. Die jeverländischen Personennamen mit Berücksichtigung der Ortsnamen. — Jever, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Qp0_AQAAMAAJ&q=Gentet#v=snippet&q=Gentet&f=false S. 9].</ref><ref>Cadovius-Müller J. Memoriale linguae Frisicae: nach der Jeverschen Originalhandschrift. Bd. 4. — Norden und Leipzig, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6S1CAAAAIAAJ&q=Gentet#v=snippet&q=Gentet&f=false S. 82].</ref>): ''Gientuciszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Гендвіла, Гендзьвіла, Гінтвіла (адзначалася старажытнае германскае імя Gandoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 102.</ref>): ''Jan Giendwiło… Marcin Gindwił'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 75.</ref>, ''pan Franciszek Giendwiłło'' (14 лютага 1744 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 468.</ref>, Ґендзьвіла (Ґендзьвіл) і Ґінтвілы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Гендзьвіл (Gendźwiłł, Gendzwiłł)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 116.</ref>;
* Гандвіс: ''Gandois von Tiltenikin'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Gandois#v=snippet&q=Gandois&f=false S. 683—684].</ref>;
* Гінтвойн (адзначалася старажытнае германскае імя Gentvinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 102.</ref>): ''Tomasz Gintwoyn woyt'' (23 красавіка 1795 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=%40Gint+woyn#v=snippet&q=%40Gint%20woyn&f=false С. 234—235].</ref>;
* Гінтрат, Гінторат, Кентрат (адзначалася старажытнае германскае імя Gendrad<ref name="Fo-1900-595"/>): ''Jan Gintrot'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gintrot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Swojatycze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Gintorot'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintorot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Swojatycze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Кентрат (Kentrat) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 973.</ref>;
* Студгінт: ''Пац Студкгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Гента]] ({{†}} 477) — сын караля [[Вандалы|вандалаў]] [[Гейзэрых]]а
* [[Гента (гот)|Гента]] ({{†}} па 479) — [[Готы|гоцкі]] ваяр на службе [[Усходняя Рымская імпэрыя|Ўсходняй Рымскай імпэрыі]]
* [[Гента (афіцэр)|Гента]] ({{†}} па 593) — [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскі]] афіцэр германскага паходжаньня
* Янушка Кіньтавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шымка Гінтавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Анэля Гінтовіч — уладальніца зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 341.</ref>
* Мечаслаў Гінтовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 25.</ref>
* Франц Гінт (1884—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Росіца|Росіцы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref>
Гінтовічы (Gintowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>.
Генты (Gent) гербу [[Стылярскі]] і Кенды (Kiend) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272, 281.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся засьценак Гентава або Гоўцы Малыя ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 191.</ref>.
На 1905 год існаваў [[фальварак]] Гентышкі ў [[Маляты|Маляцкай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 45.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гентава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гінтаўшчына]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — [[Гінцавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай генд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rvnqbwex7t6ccrc54q8a3lxczjtqehu
2680445
2680443
2026-07-24T21:18:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680445
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґента
|лацінка = Gienta / Hienta
|арыгінал = Gento
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гент, Генда, Гінда, Гінт, Гінць, Кіньт
|вытворныя = [[Кінда]]
|зьвязаныя = [[Гінцейка]], [[Гентыла]], [[Гінцін]], [[Гінтш]], [[Гінтаўт]], [[Гінтэр]], [[Кінтарт]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]] <br> [[Вігінт]], [[Візгінт]], [[Даўгінт]], [[Конгенд]], [[Прэзгінт]], [[Сугінт]], [[Таўгінт]], [[Ягінт]] / [[Эйгінт]]
}}
'''Гента''', '''Гент''' (''Гінт'', ''Гінць'', ''Кіньт''), '''Генда''' (''Гінда'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ганда або Ганта, Гента або Генда, пазьней Гент (Gando, Ganto, Gento, Gendo<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Gendo#v=snippet&q=Gendo&f=false S. 86].</ref>, Gentt<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gentt#v=snippet&q=Gentt&f=false S. 30].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gento#v=snippet&q=Gento&f=false S. 593].</ref>. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -генд- (-гінд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаюся магчымасьць повязі з ''pa-sigèsti (pasigeñda)'' 'заўважаць брак кагосьці (чагосьці)', а для іменных асноваў -гінт- і [[Гін|-гін-]] прызнае за найбольш адэкватнае ''gìnti'' 'бараніць, чыніць адпор'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам у слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] слова ''gìnti'' падаецца толькі ў значэньні 'забараніць, не даваць'<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ginti&id=11042150000 gìnti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гінцейка]], [[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гінтыла, Гінтэль)]], [[Гінцін]], [[Гінтэр|Гінтэр (Гінтар)]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Вігінт]], [[Сугінт]], [[Таўгінт]], [[Эйгінт|Эйгінт (Эйгент)]], [[Ягінт|Ягінт (Агінт, Егінт, Ягент)]]. Адзначаліся германскія імёны Gentke (Gendecke), Gentile (Gendele, Gindel, Gentel), Genten, Genter, Gendricus, Wigent, Sugenti, Theogint, Eigint, Aginto (Egind).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gindel, Ginter, Ginthart, Genderyk<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 62, 84.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Genth<ref>Wenzel W. Personennamen des Amtes Schlieben // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 49.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gande / Ginde'' (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=+Gande#v=snippet&q=Gande&f=false S. 502].</ref><ref name="Trautmann-1925-32">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gintel#v=snippet&q=Gintel&f=false S. 32].</ref>, ''Gandiko''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gendecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA277&dq=Gend+ecke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix8KmzvsmCAxV41QIHHXnjCFEQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=Gend%20ecke%20namenkunde&f=false S. 198].</ref>}} (1360 год)<ref name="Pierson-1873-502"/>, ''Gandil / Gintil / Gintel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gantalo (Gindel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gindel#v=snippet&q=Gindel&f=false S. 595, 1685].</ref>, Gentel<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gendele%2C+Gentel#v=snippet&q=Gendele%2C%20Gentel&f=false S. 140].</ref>)}} (1360, 1364, 1372, 1388, 1399, 1410 і 1419 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=+Gaudil#v=snippet&q=Gaudil&f=false S. 502, 506].</ref><ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Gintune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gantun<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref> (Gentun<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 316.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 354.</ref>)}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gintune#v=snippet&q=Gintune&f=false S. 33].</ref>, ''Gintar''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Genter<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Genter#v=snippet&q=Genter&f=false S. 30].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Genderik''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Genderich<ref name="Fo-1900-595">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich#v=snippet&q=Genderich&f=false S. 595].</ref>}} (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>. Апроч таго, у Прусіі адзначаліся прозьвішчы Gandt<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GANDT&ofb=freystadt&modus=&lang=de GANDT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Gandowitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GANDOWITZ&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GANDOWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Тотъ Кгентъ{{Заўвага|У публікацыі 1995 году падаецца прачытаньне ''Тоткгентъ''}} просилъ у насъ землицы''<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 537].</ref> (5 чэрвеня 1457 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 277.</ref>; ''дядковичи его Янъ Гинцичъ'' (10 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''Войтехъ Кгынтовичъ'' (пачатак XVI ст.)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=22RcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D1%8B%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 4—5].</ref>; ''Янушко Киньтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Шымъко Кгинътович''<ref>Lietuvos Metrika. Knyga 523 (1528). — Vilnius, 2006. P. 166.</ref> (1528 год); ''Матей Кгинтович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 214.</ref>; ''Войтеховая Кгинтовна удова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 552].</ref>; ''бояре волости Шавленской… Петрашъ Гинтовичъ''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 316].</ref>, ''boiare nasi włosci Szawelskiey… Pietrasz Gintowicz'' (25 лютага 1569 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Gintowicz#v=snippet&q=Gintowicz&f=false С. 319].</ref>; ''Gintowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Giendy'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57, 59.</ref>; ''Katarzyna Gint'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Ginto'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginto&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Ginda'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ginda&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гінтант: ''[[Норбэрт|Narborth]] a Jan Ginthunthowiczy… Bohdan Ginthonthowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Narborth#v=snippet&q=Narborth&f=false С. 134].</ref>;
* Гентут (адзначалася германскае імя Gentet<ref>Strackerjan K. Die jeverländischen Personennamen mit Berücksichtigung der Ortsnamen. — Jever, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Qp0_AQAAMAAJ&q=Gentet#v=snippet&q=Gentet&f=false S. 9].</ref><ref>Cadovius-Müller J. Memoriale linguae Frisicae: nach der Jeverschen Originalhandschrift. Bd. 4. — Norden und Leipzig, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6S1CAAAAIAAJ&q=Gentet#v=snippet&q=Gentet&f=false S. 82].</ref>): ''Gientuciszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Гендвіла, Гендзьвіла, Гінтвіла (адзначалася старажытнае германскае імя Gandoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 102.</ref>): ''Jan Giendwiło… Marcin Gindwił'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 75.</ref>, ''pan Franciszek Giendwiłło'' (14 лютага 1744 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 468.</ref>, Ґендзьвіла (Ґендзьвіл) і Ґінтвілы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Гендзьвіл (Gendźwiłł, Gendzwiłł)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 116.</ref>;
* Гандвіс: ''Gandois von Tiltenikin'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Gandois#v=snippet&q=Gandois&f=false S. 683—684].</ref>;
* Гінтвойн (адзначалася старажытнае германскае імя Gentvinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 102.</ref>): ''Tomasz Gintwoyn woyt'' (23 красавіка 1795 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=%40Gint+woyn#v=snippet&q=%40Gint%20woyn&f=false С. 234—235].</ref>;
* Гінтрат, Гінторат, Кентрат (адзначалася старажытнае германскае імя Gendrad<ref name="Fo-1900-595"/>): ''Jan Gintrot'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gintrot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Swojatycze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Gintorot'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gintorot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Swojatycze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Кентрат (Kentrat) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 973.</ref>;
* Студгінт: ''Пац Студкгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Гента]] ({{†}} 477) — сын караля [[Вандалы|вандалаў]] [[Гейзэрых]]а
* [[Гента (гот)|Гента]] ({{†}} па 479) — [[Готы|гоцкі]] ваяр на службе [[Усходняя Рымская імпэрыя|Ўсходняй Рымскай імпэрыі]]
* [[Гента (афіцэр)|Гента]] ({{†}} па 593) — [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскі]] афіцэр германскага паходжаньня
* Янушка Кіньтавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шымка Гінтавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Анэля Гінтовіч — уладальніца зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 341.</ref>
* Мечаслаў Гінтовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 25.</ref>
* Франц Гінт (1884—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Росіца|Росіцы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Смоленской обл.</ref>
Гінтовічы (Gintowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 273.</ref>.
Генты (Gent) гербу [[Стылярскі]] і Кенды (Kiend) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272, 281.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся засьценак Гентава або Гоўцы Малыя ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 191.</ref>.
На 1905 год існаваў [[фальварак]] Гентышкі ў [[Маляты|Маляцкай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 45.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гентава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гінтаўшчына]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — [[Гінцавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай генд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rvm29lxilrt6cyjw3v4wghih57knif8
Гендырых (імя)
0
265699
2680437
2670904
2026-07-24T21:11:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680437
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґендырых
|лацінка = Giendyrych / Hiendyrych
|арыгінал = Genderich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гента (імя)|Gendo]] + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Гендрых, Гендрык, Гандрык, Гентарык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гендырых''', '''Гендрых''', '''Гендрык''' (''Гандрык'', ''Гентарык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гандарык, Гендырых, Гендрых або Гендрык (Gandaricus, Genderich, Gendrich, Gendricus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 322.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich%2C+Gendrich#v=snippet&q=Genderich%2C%20Gendrich&f=false S. 595].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гентыла]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Gentile, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Паходжаньне прозьвішча Гендрык ({{мова-lt|Geñdrikis|скарочана}}) ад германскага імя Genderich прызнаецца ў «Слоўніку летувіскіх прозьвішчаў»<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 651.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Genderyk<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Genderik'' (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Regina Gandrik'' (1777 год)<ref>https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I125515&lang=de Regina GANDRIK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Annikke Gentarik'' (1782 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I124723&lang=de Annikke GENTARIK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Jan Giendrich'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Giendrich&search_lastname2=&from_date=&to_date= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Эндрык]] Гендрыковіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 14.</ref>
* Аляксандар, Аркадзь і Мікалай Гендрыкавы — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 17.</ref>
* Сьцепаніда Гендрых (1882—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Ветрына]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D1%85_%D0%A1%D1%86%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1882) Гендрых Сцепаніда Сямёнаўна (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
[[Гендырых]] — шляхецкі герб, нададзены ў 1569 годзе капітану морскай варты [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] Эразму Гендырыху<ref>Szymański J. Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku. — Warszawa: DiG, 2001. S. 75.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гента (імя)|Гента]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай генд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6j50jcqvxj2apuzl9dqraoexr11pqfz
2680449
2680437
2026-07-24T21:19:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680449
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґендырых
|лацінка = Giendyrych / Hiendyrych
|арыгінал = Genderich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гента (імя)|Gendo]] + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Гендрых, Гендрык, Гандрык, Гентарык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гендырых''', '''Гендрых''', '''Гендрык''' (''Гандрык'', ''Гентарык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гандарык, Гендырых, Гендрых або Гендрык (Gandaricus, Genderich, Gendrich, Gendricus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne dans les registres de comptes de l’Hôtel-Dieu de Soissons au XVe siècle // L’Onomastique, témoin de l’activité humaine. Actes du Colloque d’onomastique du Creusot (mai/juin 1984). — Paris, 1985. P. 322.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich%2C+Gendrich#v=snippet&q=Genderich%2C%20Gendrich&f=false S. 595].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гентыла]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Gentile, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Паходжаньне прозьвішча Гендрык ({{мова-lt|Geñdrikis|скарочана}}) ад германскага імя Genderich прызнаецца ў «Слоўніку летувіскіх прозьвішчаў»<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 651.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Genderyk<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Genderik'' (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Regina Gandrik'' (1777 год)<ref>https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I125515&lang=de Regina GANDRIK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Annikke Gentarik'' (1782 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I124723&lang=de Annikke GENTARIK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Jan Giendrich'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Giendrich&search_lastname2=&from_date=&to_date= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Эндрык]] Гендрыковіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 14.</ref>
* Аляксандар, Аркадзь і Мікалай Гендрыкавы — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 17.</ref>
* Сьцепаніда Гендрых (1882—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Ветрына]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D1%85_%D0%A1%D1%86%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B4%D0%B0_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1882) Гендрых Сцепаніда Сямёнаўна (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
[[Гендырых]] — шляхецкі герб, нададзены ў 1569 годзе капітану морскай варты [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] Эразму Гендырыху<ref>Szymański J. Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku. — Warszawa: DiG, 2001. S. 75.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гента (імя)|Гента]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай генд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
aih55svlwh4dmgbo07jtqzjnqy16ec4
Геда
0
265706
2680391
2680264
2026-07-24T19:58:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680391
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґеда
|лацінка = Gieda / Hieda
|арыгінал = Geda
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гада, Гіда, Гад, Гідзь, Гіць
|вытворныя = [[Гайд]]
|зьвязаныя = [[Гедзейка]], [[Гедзель]], [[Гедзень]], [[Гедбуд]], [[Гадаальд|Гідульт]] / [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Гедзівід]], [[Гедзівіл]], [[Гедвін]], [[Гітэр]], [[Гітарт]], [[Гедыгольд]], [[Гедгонт]], [[Гедзіман]], [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]], [[Гедмонт]], [[Гадарых|Гедрык]] <br> [[Алгет]], [[Будзікід (імя)|Будзікід]], [[Вільгет]], [[Мелкід]], [[Свалегед (імя)|Свалегед]]
}}
'''Геда''', '''Гада''', '''Гіда''' (''Гідзь'', ''Гіць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Гет''' (''Гад'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Геда, Гада, Гіда або Гета, пазьней Гад або Кета (Geda<ref name="Meyer-Lübke-1905-86">Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Geda%2C+Geto#v=snippet&q=Geda%2C%20Geto&f=false S. 86].</ref>, Geddo, Gaddo, Giddo, Gido<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 328.</ref>, Gyða<ref>Björkman E. Zur englischen Namenkunde. — Halle, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_loTAAAAQAAJ&q=Gy%C3%B0a#v=snippet&q=Gy%C3%B0a&f=false S. 41].</ref>, Geto<ref name="Meyer-Lübke-1905-86"/>, Gad, Kette) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geddo+Gaddo#v=snippet&q=Geddo%20Gaddo&f=false 563], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Giddo+Geddo#v=snippet&q=Giddo%20Geddo&f=false 637].</ref>. Іменная аснова -гед- (-гад-, -гід-) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гед- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gedė́ti'' 'быць у жалобе, быць занураным у жаль, смутак', ''gedáuti'' 'пытацца, дапытвацца, шукаць; сумаваць; жадаць, хацець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'жадаць, хацець' для ''gedauti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1897 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=gedauti&lns=-1&les=-1 gedauti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>; увогуле, пра няведаньне летувісамі падобных значэньняў кораню ged- яшчэ ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя сьведчаць пададзеныя ў 1846 і 1850 гадох тлумачэньні іменнай асновы -гед- ад летувіскіх словаў giedat 'сьпяваць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref><ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref> або geda 'сорам'<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. С. 149.</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедык)]], [[Гедзель]], [[Гедзень|Гедзень (Гедзін)]], [[Гадаальд|Гідульт]] / [[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Гетальд)]], [[Гедвін]], [[Гітэр]], [[Гітарт|Гітарт (Гедарт)]], [[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт)]], [[Гедзіман]], [[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін)]], [[Гедмонт|Гедмонт (Гемонт)]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Алгет]], [[Вільгет]], [[Мелкід]]. Адзначаліся германскія імёны Gedicke (Gädecke), Gedel, Gedenus (Giddinus), Gidoldus / Getoldus, Gedovin, Getær, Gidheard (Gạddert), Gadagunti, Gidman (Gettman), *Giddeminus (паводле запісу ''Diddeminum''), Gadamundus (Gemundus), Gedrich (Gadric), Alget (Aalgidis), Wilgyth, Meligedius{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Gadan<ref name="Piel-Kremer-1976-143">Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gade+-+nanda+%22Gada+-+redus%22&dq=Gade+-+nanda+%22Gada+-+redus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi-lNOF19qCAxXZ2wIHHQksFF4Q6AF6BAgHEAI S. 143].</ref>, Geton<ref name="Boullón-1999-239">Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 239.</ref>, Gidbertus (Gid-[[Бэрт|bertus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 108.</ref>, Kidger (Kid-ger)<ref name="Ferguson-1864-438">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Kidger#v=snippet&q=Kidger&f=false P. 438].</ref>, Giedken (Gied-[[Гін|ken]])<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Giedken#v=snippet&q=Giedken&f=false S. 107].</ref>, Gademarius (Gade-[[Міра (імя)|marius]])<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gademarius#v=snippet&q=Gademarius&f=false S. 250].</ref>, Gadenanda (Gade-nanda)<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>, Gadaredus (Gada-[[Рад|redus]])<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>, Gedrut (Ged-[[Грода|rut]])<ref name="Socin-1903">Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gedrut#v=snippet&q=Gedrut&f=false S. 415, 456, 719].</ref>, Gidesindus (Gide-[[Жында|sindus]])<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA322&dq=gidesindus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjh29Wx6pCBAxWhg_0HHZ1yBncQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=gidesindus&f=false P. 322].</ref>, Gidouart (Gido-uart)<ref name="Ferguson-1864-438"/>, Aged<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aged#v=snippet&q=Aged&f=false S. 17].</ref>, Adogit ([[Гадзь|Ado]]-git)<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 2.</ref> або Edged (Ed-ged)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Edged#v=snippet&q=Edged&f=false P. 551].</ref>, Aldgid ([[Олда|Ald]]-gid)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Aldgid#v=snippet&q=%40Aldgid&f=false P. 65].</ref>, Aregitus ([[Яр (імя)|Are]]-gitus)<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX-XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=Aregitus&dq=Aregitus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjc6bCPjquGAxUxzwIHHT1SAKAQ6AF6BAgHEAI P. 865].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Denegyð ([[Дань|Dene]]-gyð)<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 99.</ref>, Eangyth ([[Ань|Ean]]-gyth)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=%40Eangyth#v=snippet&q=%40Eangyth&f=false P. 209].</ref>, Godgyth ([[Гуда (імя)|God]]-gyth)<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Godgyth#v=snippet&q=Godgyth&f=false P. 261].</ref>, Leobgid ([[Люб|Leob]]-gid)<ref name="Fo-1900-637">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Leobgid+giddo#v=snippet&q=Leobgid%20giddo&f=false S. 637].</ref>, Levegedus (Leve-gedus)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 65 (311).</ref>, Ruadgid ([[Грода|Ruad]]-gid)<ref name="Fo-1900-637"/>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gada (Gito<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 119.</ref>), Gadyn, Gaczołt (Kiecołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 302.</ref>, Giczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 61, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Гедэт (Гейдэт, Гедэйт): ''in Czechonouiensi districtu… Geydethowi de Kobilino'' (1425 год), ''Gedeth'' (1425 год), ''nobili Gedeth de Kobylino'' (1428 год), ''Geydeth de Cobylino'' (1430 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 107.</ref>, ''in actis terrestribus [[Ломжа|Łomzensibus]]… Giedeyt de Kobylino'' (1442 год), ''in actis terrestribus Łomzensibus… Petrus, haeres in Zawady dictus Giedeyt'' (1456 год), ''in Ciechanow… per Ik Giedeyt de Kobylino, tribunum Ciechanoviensem'' (1477 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 7. — Wrocław, 1984. S. 65.</ref>. У [[Мазавецкае ваяводзтва (Каралеўства Польскае)|Мазавецкім ваяводзтве]] ў 1580 годзе адзначаўся шляхецкі род Гедрытаў (Giedryt)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 5. — Warszawa, 1936. S. 277.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Gadde<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GADDE&ofb=arnshagen&modus=&lang=de GADDE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gyde / Gatte'' (1388 і 1391 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gyde#v=snippet&q=Gyde&f=false S. 28, 32].</ref>, ''Gedike / Gedeyke / Gedeke / Gadike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gädecke<ref name="Gottschald-1953-279">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA279&dq=G%C3%A4decke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD0fuB_aqCAxX83wIHHfvcA20Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=G%C3%A4decke%20namenkunde&f=false S. 279].</ref> (Gedicke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gedicke#v=snippet&q=Gedicke&f=false S. 32].</ref>)}} (1335, 1349, 1353, 1382 і 1396 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Gedike#v=snippet&q=Gedike&f=false S. 504].</ref><ref name="Trautmann-1925-30">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gedike#v=snippet&q=Gedike&f=false S. 27, 30—32].</ref>, ''Gedele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gedel<ref name="Förstemann-1900-563">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gedel#v=snippet&q=Gedel&f=false S. 563].</ref>}} (1375 і 1421 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedenne / Jedenne / Gedine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gedenus<ref name="Förstemann-1900-563"/>}} (1378 і 1386 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedune / Gedun''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Geton<ref name="Boullón-1999-239"/>}} (1254, 1261, 1299, 1301, 1370, 1396 і 1443 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedite / Gedete / Gedethe / Gydyte / Gedithe''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gaidet<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GAIDET.html Patronyme GAIDET], Filae.com: Genealogy</ref>}} (1295, 1299, 1328, 1361 і 1396 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedute / Gedutte / Gedut / Hans Gydoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gatuthi<ref name="Reichert">Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>}} (1299, 1300, 1359, 1384 і 1397 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Cador / Kadar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadher<ref name="Förstemann-1900-563"/>}} (1408 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cador#v=snippet&q=Cador&f=false S. 41].</ref>, ''Gederiks / Gederich / Gedriks''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaricus (Gadirix, Gaderich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gadaricus+Gadirix%2C+Gaderich#v=snippet&q=Gadaricus%20Gadirix%2C%20Gaderich&f=false S. 563—563].</ref>}} (1296 і 1358 гады)<ref name="Trautmann-1925-30"/>, ''Gedaute / Gedauthe / Gedawte / Gedawthe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>}} (1308, 1341, 1343, 1352, 1398, 1407 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-29">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gedaute#v=snippet&q=Gedaute&f=false S. 29].</ref>, ''Miligedo / Milagids / Mylagide / Milgede / Miligedo / Mylegede / Milegede / Miligede''{{Заўвага|У 552 годзе ўпамінаецца [[готы|гоцкі]] водца [[Мелігед]]}} (1263, 1319, 1326, 1350, 1356, 1363, 1360, 1420 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Mile#v=snippet&q=Mile&f=false S. 639].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Miligedo#v=snippet&q=Miligedo&f=false S. 59].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Gede<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GEDE&ofb=freystadt&modus=&lang=de GEDE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Геда (Gieda, Giedo)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 117.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''in villa nostra Momeza, quas Gedus, Stabko, Stawbo, Semon, Chodor, [[Вайніла|Voynil]] Duhonicz… Gedus'' (25 траўня 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 35.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Кгить'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''людей [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя… а Михаила Кгедовича'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''Марътинъ Кгидевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>; ''тых людей, которых выгъналъ Бридолкгъ, отец Каспоровъ: Юдасъ, Сакъ, Минтер, Роткусъ, Кгедысь, Оска… на тых четырех земълях осадилъ Каспор литъвою: <…> на Ротъковъщине а Кгедесщизне осадилъ Войтъка Пацовича'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 12.</ref>; ''Chwiedziecz, Wasil Gidziczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Gidziczy#v=snippet&q=Gidziczy&f=false С. 113].</ref>; ''Борисъ Кадевичъ… Васько, Вакула, Иванъ Кадевичи… Мартинъ Гидъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 128, 142].</ref>; ''Сенько Кгета'' (1566 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 84.</ref>; ''Станиславъ Яновичъ Кгедовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 559].</ref>, ''Станислав Кидевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1319.</ref> (1567 год); ''местечъку [[Вількі|Вилъкииском]]… семы дом Кидя'' (18 траўня 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 417.</ref>; ''Pawel Gitowicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 28.</ref>; ''Karol Antoni Giett Wąsowicz'' (26 красавіка 1700 году)<ref name="UWKL-2020-282">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 282.</ref>; ''Christina Gedowiczowna'' (1715 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Jerzy Gida'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Gida#v=snippet&q=Gida&f=false С. 45].</ref>; ''Bartłomiej Kida'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 283.</ref>; ''Parafia [[Касьцяневічы|kościeniewicka]]… Gedziewicze, wieś'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 32.</ref>; ''Jerzy Giedzewicz'' (1786 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giedzewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Iózef Gada… Ierzy Gada'' (23 красавіка 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Gada#v=snippet&q=Gada&f=false С. 145, 147, 158].</ref>; ''Mathias Giedziewicz'' (6 лютага 1796 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1796.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1796 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Anna Giedzicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giedzicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Gad'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Gedzewicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gedzewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гітан (адзначалася старажытнае германскае імя Gadan<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>): ''Gitany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Гедун, Гадан (адзначалася старажытнае германскае імя Gettonis<ref>[http://www.keesn.nl/names/en41_list_m.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>, Geton<ref name="Boullón-1999-239"/>): ''Gieduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maciej Gieduniewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gieduniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Гадан (Gadon) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, Гедун (''Geduhn'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 641.</ref>;
* Гедут, Гедыт (адзначалася старажытнае германскае імя Gatuthi<ref name="Reichert"/>): ''две земли пустых тягълых у Вилкиискомъ повете на имя Кгедутевъщыну а Петращевщину'' (28 лістапада 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 373.</ref>, ''[[Гедзівіл|Кгедвил]] Кгедутович… Матеи Кгедутович… [[Ганус (імя)|Ганус]] Гедутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 72, 284, 290.</ref>, Гедыт-Панеўскія (Gedytt-Poniewski) гербу [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 134.</ref>;
* Гедзюш (адзначалася германскае імя Gättsch, Gatsche<ref name="Gottschald-1953-279"/>, Gadsche<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=Gadsche#v=snippet&q=Gadsche&f=false S. 115].</ref>): Гедзюшэвіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 642.</ref>;
* Гедаўк, Гедаўг: ''привилеи… князя Витолта… и короля его милости Жыкгимонта, даные… Кгедавъку'' (31 кастрычніка 1593 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 390.</ref>, ''Walenty Hryhorowicz Giedowk'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 51.</ref>, ''Jan Giedowg'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 151.</ref>;
* Гедзівойн, Гедвойн, Гедвойнь (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гедвін|Gedovin]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gedovin#v=snippet&q=Gedovin&f=false S. 566, 1609].</ref>): ''чоловеки… а Кгедивоинъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>, ''Петръ Кгедвоиновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Jan Giedwoyn''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 45.</ref>, ''Jerzy Giedwoyn''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 195.</ref> (1690 год);
* Гедгайла, Гідзігал: ''Гидигол'' ([[Бістрыцкі летапіс]])<ref>Славяно-молдавские летописи XV—XVI вв. — М., 1976. С. 24.</ref>, ''Gedgojło [[Мантывід (імя)|Muntwidowicz]]… Gedgel [[Рукша|Rukszewicz]]'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 30, 33.</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гедгойлы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 187.</ref>;
* Гідат: Гідат (Giedat) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 663.</ref>;
* Гатэраты, Гедрат (адзначалася старажытнае германскае імя Gadaredus<ref name="Piel-Kremer-1976-143"/>): ''Maria Bethke Gedrat'' (1934 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/60662/gedrat-maria-bethke-1863-1934 Cmentarze — Litwa > Biteny — Bitenai Silenai Cmentarz Ewangelicki > Gedrat Maria Bethke 1863—1934], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>, Гатэраты (Gateraty) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Гедрым, Гедрэм: ''sioło Sukoncie… Jan Giedrym'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 550.</ref>, ''Franciscus Giedrymowicz'' (23 студзеня 1785 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/g/ G], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Marianna Gedremicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gedremicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nieciecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гедрымы каля [[Шкуды|Шкудаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 187.</ref>;
* Гетрут, Гедруць (адзначалася германскае імя Gedrut<ref name="Socin-1903"/>): ''Katarzyna Getrut'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Getrut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Poniewież], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Felicja Gedruć'' (23 верасьня 1915 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 60.</ref>;
* Гонгід: ''Gongid'' (1715 год)<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 4. — Warszawa, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NwQMAQAAMAAJ&q=Gongid#v=snippet&q=Gongid&f=false S. 262].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Гада Гадзі]] (каля 1239 — каля 1312) — [[Флярэнцыя|флярэнтыйскі]] маляр і мазаіст у [[Готыка|гатычным стылі]]
* [[Овэ Гедэ]] (1594—1660) — [[Рыксадмірал|рыксадмірал]] [[Данія|Даніі]]
* [[Нікляс Пэтэр фон Геда]] (1675—1758) — дзяржаўны дзяяч [[Швэцыя|Швэцыі]], дыплямат
* Марцін Гідзевіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Караль Антоні Гет Вязовіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[пінск]]і ў 1700 годзе<ref name="UWKL-2020-282"/>
* Юрка Гіда — жыхар вёскі [[Баранова]] (каля [[Індура|Індуры]]), які ўпамінаецца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225243/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/720-zarubichi-baranova-novoselki-inventar Зарубичи, Баранова, Новоселки инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 сьнежня 2016 г.</ref>
* Ян Гідовіч — жыхар вёскі [[Дубінцы (Гарадзенская вобласьць)|Дубінцаў]] (Барцянскае староства), які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/10/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Барцянскае староства], [[Pawet.net]], 5 жніўня 2017 г.</ref>
* Андрэй, Марцін, Міхаіл, Юры і Стэфан Геды — жыхары вёскі [[Татаршчына|Татаршчыны]] ([[Гарадзенскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225130/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/610-svyatsk-rodivilki-peshchany-sonichi-inventar Свяцк, Родивилки, Пещаны, Соничи, инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 красавіка 2016 г.</ref>
* Рамуальд Кеда — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 23.</ref>
* Пётар Кеда — беларус з ваколіцаў Ашмянаў на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 36.</ref>
* Канстанты Кедзіч (1884—?) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Пётар Гідзевіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Уладзімер Гедзіч (1910—1937) — беларус з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], забіты ўладамі СССР]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
* Мікалай Кеда (1926—?) — беларус з [[Турэц|Турцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Гетовічы (Gietowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Гоза (вёска)|Гозы]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 527.</ref>.
Гады (Gada) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 196.</ref>.
Гадзевічы (Gadziewicz) гербу [[Вянява (герб)|Вянява]] і Гедзевічы (Giedzewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 488, 497.</ref>.
Гедавіц (''Gedawitz'') і Гідзевіч (''Gidziewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 638, 663.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Гедзевічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гед}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
40qmi1os8kxa8jib80soti0h5ucr1ip
Мілейка
0
265749
2680546
2677623
2026-07-25T09:16:25Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680546
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мілейка
|лацінка = Milejka
|арыгінал = Milleke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Міл (імя)|Milo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Мілека, Міліка, Мелейка, Мэлейка, Мелека, Міліх, Мілька
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Мілейка''' (''Міліка'', ''Мілека'', ''Мелейка'', ''Мэлейка'', ''Мелека'', ''Міліх'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Міліка, пазьней Мілека, Мелека або Міліх (Milike, Milleke<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 197.</ref>, Mielecke<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Mielecke#v=snippet&q=Mielecke&f=false S. 63].</ref>, Melleko<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Melleko#v=snippet&q=Melleko&f=false S. 61].</ref>, Milich) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Milike#v=snippet&q=Milike&f=false S. 1123].</ref>. Іменная аснова [[Міл (імя)|-міл- (-мел-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мільвід|Мельвід]], [[Мілар]], [[Мільконт]]; германскія імёны Melvid, Milehar, Milgunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] mildeis 'мяккі, прыязны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Мілека (Мелейка): ''Mileke'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Mileke#v=snippet&q=Mileke&f=false S. 59].</ref>, ''Meleyke'' (1456 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Meleyke#v=snippet&q=Meleyke&f=false S. 57].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Roman Mileiconis cum fratre Wolczcone'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''do Mileikin brudir wonet'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=leikin#v=snippet&q=leikin&f=false S. 694].</ref>; ''Myleyken dem Samayten gegebe'' (31 сьнежня 1404 году)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 337.</ref>; ''Mileyken'' (26 сакавіка 1409 году)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 533.</ref>; ''Mileykowo… stawna lukna mellis Mileykoni in eadem Blussza'' (20 красавіка 1411 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 85.</ref>; ''чоловеки… Милеико'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.</ref>; ''in villa mea Mileykoni dicta'' (14 студзеня 1459 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 254.</ref>; ''habitantes tributarios… Mileyko'' (8—13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''Mileyko hominem nostrum'' (6 сакавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>; ''у Виленском повете у Судеревскои волости дал ему две земли пустых леитиских… а Милеиковщину'' (8 красавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 191.</ref>; ''Милейко Павлович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 52, 237.</ref>; ''Мартин Милеикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''а Милейка Лесевича'' (1542 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|560к}} С. 15.</ref>; ''у волости нашои Куриловъскои поседь Скемоньскую, в которои полъсемы службы людеи… Лаврина Павловича а Анъдрушкевича Миликовичовъ'' (3 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 15.</ref>; ''Харитонъ Мелековичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 98].</ref>; ''Лучка Миликовичъ'' (1566 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 90].</ref>; ''з волости [[Амсьціслаў|Мъстиславской]], з села [[Мілейкава (Магілёўская вобласьць)|Мелейковского]]'' (6 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 415.</ref>; ''Якуть Милейко… Гришко Милейко… Грицукъ Милейко'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 614].</ref>; ''domek Michała Milekiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 53.</ref>; ''Marianna Melejko'' (1731 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Melejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Miłeykiszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Adam Miłeyko'' (1765 год)<ref>Mienicki R. Rejestr popisowy województwa połockiego z dn. 30 IX. 1765 r. // Ateneum Wileńskie. Т. 11 (1936). S. 325.</ref>; ''Wieś Sieliszki y Kromaniszki… Eyżyn y Mileyko… Wieś Spojowo. Podvojski Jur Mileyko. Wasil y Andrzey Mileykowie'' (26 жніўня 1765 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpJOAQAAMAAJ&q=Mileyko#v=snippet&q=Mileyko&f=false С. 158, 160].</ref>; ''Rozalia Milkiewicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Milkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Milejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Mi%C5%82ejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Milikiewicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Milikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suderwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Prakseda Milich'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Milich&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Раман Мілейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які засьведчыў акт [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]]
* Мілейка Паўлавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Соф’я Рыгораўна Міляйковіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 121].</ref>
* Юры Мілейкавіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 77].</ref>
* Юзэф Мілейка — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мастаўнічы [[амсьціслаў]]скі ў 1705 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 99.</ref>
* Адам Мілейка — шляхціч [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref>
* Антон і Міхал Мількевічы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Аляксандар Мілейка (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Віцебск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>
* Вікенці Мілейка (1897—1938) — беларус з ваколіцаў [[Зьдзецел]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Мілейкі гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 660.</ref>.
Мілейкі (Milejko) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 353.</ref>.
Мількевічы і Корвін-Мількевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Мількевіч (Milkiewicz), Мілейка (Milejko) і Мільковіч (Milkowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Мілейкавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>.
Вёскі з назвай [[Мілейкава]] існуюць на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]] і [[Смаленскі павет|Смаленшчыне]], з назвай [[Мілейкі]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Мілэйкава]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай міл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
535dzebqobab3g2j2zrwrk99wuyu71k
Герман (імя)
0
265904
2680535
2677281
2026-07-25T09:00:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680535
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Герман
|лацінка = Herman
|арыгінал = Herman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гір|Heri]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Гарман, Гермен, Гірман
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Манар]]
}}
'''Герман''', '''Гарман''' (''Гермен'', ''Гірман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
У [[Беларуская мова|беларускай мове]] ідэнтычнае напісаньне ''Герман'' маюць імёны [[Германскія мовы|германскага]] і [[Лацінская мова|лацінскага]] паходжаньня:
* Гарыман, Гірыман, Гарман або Герман (Harimann, Hirimannus<ref name="Schlaug-1962-106">Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 106.</ref>, Harman, Herman, Herimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>, Hirimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>) і Манагары (Manahari<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 407.</ref>) — імёны германскага паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Harimann%2C+Harman%2C+Herman#v=snippet&q=Harimann%2C%20Harman%2C%20Herman&f=false S. 774].</ref><ref>Hanks P., Hodges F., Hardcastle K. A Dictionary of First Names. — Oxford University Press, 2006. P. 319.</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 77.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэрнар|Бернар]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Bernar, Gunter, Kinder) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
* Герман (German), якое ўтварылася ад лацінскага germanus 'адналонны, родны'<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 76.</ref>.
У граматах [[Полацак|полацкіх]] баяраў і мяшчанаў (у тым ліку [[Ваяводы полацкія|полацкіх ваяводаў]] [[Андрэй Саковіч (ваявода)|Андрэя Саковіча]], [[Алехна Судзімонтавіч|Алехны Судзімонтавіча]], [[Багдан Саковіч|Багдана Саковіча]]) імя ''Гарман'' ужывалася датычна [[Рыга|рыскіх]] [[Немцы|немцаў]]: ''передъ вашим Гарманом'' (1414—1446 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 214.</ref>; ''Гарман ваш'' (1446 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 220.</ref>; ''Гарман'' (1451—1459 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 242.</ref>; ''на вашого ротъманина на Гаръмана Зундира'' (1464—1465 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 278.</ref>; ''с вашим мещанином на имя и з Гарманом Герковичом'' (1465—1466 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 284.</ref>; ''Гарман Зунъдерь'' ({{мова-de|Harman Sunder, Hermen van Sundern|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 812.</ref>; 14 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 310.</ref>; ''[[Ганус (імя)|Ганус]] Пилипович и Гарман Зундыр'' (1471 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 326.</ref>; ''ваш немъчин Гарман Жондеро'' (26 лістапада 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>; ''ваш немъчин Гарман'' (1485—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Herman і Harman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 101.</ref>.
У 1580 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthaeus Hermannus, Borussus'', у 1604 годзе — ''Thomas Herman, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthaeus+Hermannus%22#v=snippet&q=%22Matthaeus%20Hermannus%22&f=false S. 71, 166].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Пану Миши у [[Хоўхла|Холъхле]] дано — што Гарманъ держал''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Гарману Радивоновичу двор [[Хальч]]е с людми и со всим''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 29.</ref> (1440—1492 гады); ''item coram domino nobili Olechno Hermanovycz'' (26 верасьня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 371.</ref>; ''Stankone Hermanowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref> (15 лютага 1484 году); ''Анъдрею Гармановичу'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 50.</ref>; ''Анъдрушъку Гармановичу'' (17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 60.</ref>, 4 сьнежня 1489 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 85.</ref>); ''в [[Жырмуны|Жирмонахъ]] в Германа'' (10 студзеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 70.</ref>; ''Гарманъ Дитриховичъ от его милости [[Жыжмары|Жыжморы]] держать'' (23 красавіка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 45.</ref>; ''на Каспара Гармановича'' (16 ліпеня 1494 году)<ref name="LM-252">{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''на Берната Германовичовъ Моковича'' (1495 год)<ref name="LM-252"/>; ''паном Каспором Гармановичомъ з Вилни'' (8 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 227.</ref>; ''посломъ Каспору Гармановичу'' (1496 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 345.</ref>; ''на Гармана Детриховича… а Гарману Детриховичу'' (9 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 178—179.</ref>; ''а въ Якуба Гармановича… а в Гармана и въ брата его Стася'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 265.</ref>; ''а Каспора Гармановича'' (22 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 306.</ref>; ''немецъ Гарман Вересъ'' (25 студзеня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 152.</ref>; ''Герман Дидрихович'' (5 жніўня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 369.</ref>; ''бояре короля его милости клецкие… Гирман Домотканович'' (20 сакавіка 1512 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 20].</ref>; ''Андрейка а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''Герман Нацевич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''предокъ Суходолского Янъ Германовичъ'' (18 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 283.</ref>; ''вырок межи бояри мстиславскими: [[Жыгімонт|Жикгимонтом]] Андреевичом а Тараном Гармановичом'' (29 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 288.</ref>; ''боярын высокодворский Герман Нацовичъ'' (18 студзеня 1535 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 180.</ref>; ''[[Доман|Doman]] Juskowic a Herman Staszkiewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Doman#v=snippet&q=Doman&f=false С. 115].</ref>; ''miasto [[Юрбург|Iurborskie]]… Błaszko Hermannowicz'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 567.</ref>; ''Левко Гармановичъ… Левко Германовичъ… Гарманъ Мачайчичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 7, 12, 14, 179].</ref>; ''Миколай Гарманъ… Андрей Гарманъ… Якубь Яновичъ Гарманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 571, 575].</ref>, ''Григорей Гармановичъ Матеевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0+%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%20%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 764].</ref>, ''Янъ Гармановичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref>, ''Гарманъ Стецовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1208.</ref> (1567 год); ''Siłko Harmanowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Silko#v=snippet&q=Silko&f=false С. 178].</ref>; ''Михаило Гирманенко… Гирман Онисченко… Гирман Якубовичь… Гирмань Семенович… Гаврило Гирманъ… Куцъ Гирманенъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 36, 108, 163, 442, 454.</ref>; ''Siemion Harmanowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Petrus Harmanowicz'' (19 сакавіка 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 458.</ref>; ''Iacobus Hermanowicz'' (28 лютага 1707 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 464.</ref>; ''Casimirus Hermanowicz et Jacobus Hermanowicz'' (29 лістапада 1710 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1708-1710.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1708—1710 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Christophorus Harmanowicz'' (3 верасьня 1711 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Stanislaus Hermanowicz'' (5 кастрычніка 1719 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1716-1719.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1716—1719 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Antonius Harmanowicz et Casimirus Harmanowicz'' (11 студзеня 1722 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1720-1723.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1720—1723 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Thomas Hermanowicz… Stanislaus Harmanowicz'' (10 лютага і 22 чэрвеня 1732 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1724-1732.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1724—1732 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andreas Harmanowicz… Andreas Hermanowicz'' (15 і 23 лістапада 1738 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1736-1742.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1736—1742 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Hermeniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Kazimierz Herman'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Mathias Harmanowicz'' (10 сьнежня 1769 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1765_1769.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1765—1769 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Joannes Harmanowicz'' (20 кастрычніка 1774 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1773-1776.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1773—1776 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Symon Harman'' (19 верасьня 1789 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Harman#v=snippet&q=Harman&f=false С. 554].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Герман I Кёльнскі]] ({{†}} 924) — арцыбіскуп [[Кёльн]]у
* [[Герман I]] ({{†}} 949) — герцаг [[Швабія|Швабіі]]
* [[Герман Білюнг]] ({{†}} 973) — герцаг [[Саксонія|Саксоніі]]
* [[Герман II]] ({{†}} 1003) — герцаг Швабіі
* [[Герман III]] ({{†}} 1012) — герцаг Швабіі
* [[Герман IV]] ({{†}} 1038) — герцаг Швабіі
* [[Уладзіслаў I Герман]] (1043—1102) — польскі князь
* [[Герман Солсбэрскі]] ({{†}} 1078) — біскуп Рамсбэры і [[Шэрбарн]]у
* [[Герман Праскі]] ({{†}} 1122) — біскуп [[Прага|Прагі]]
* [[Герман Бальк]] ({{†}} 1239) — [[Тэўтонскі ордэн|тэўтонскі]] рыцар
* Гарман Радзівонавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], якому вялікі князь [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]] надаў [[Хоўхла|Хоўхлу]] і [[Хальч]]
* Андрэй (Андрушка) Гарманавіч — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1486—1489 гадох
* Каспар Гарманавіч — [[Вільня|віленскі]] баярын, які езьдзіў з пасольствам у [[Крымскае ханства]]
* Герман [[Тэўдырых|Дытрыхавіч]] — [[Жыжмары|жыжмарскі]] і [[Беліца|беліцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1494, 1498 (поруч з Барташам [[Ганус (імя)|Ганусавічам]]) і 1510 гадох
* Бэрнат Гарманавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1515 гадох
* Якуб Гарманавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе
* Гірман Даматканавіч — [[Клецак|клецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1512 годзе
* Герман Нацевіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Германавіч — продак [[амсьціслаў]]скага баярына Мікалая Сухадольскага, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Таран Гарманавіч — амсьціслаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе поруч з [[Жыгімонт]]ам Андрэевічам
* Герман Нацавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1535 годзе
* Бартламей Гарман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], пісар гродзкі [[мядзел]]ьскі ў 1568 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 69.</ref>
* Дземка Гарман — жыхар вёскі [[Наркевічы|Наркевічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref>
* [[Альфрэд Герман Фрыд]] (1864—1921) — аўстрыйскі журналіст і пацыфіст, ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія міру|Нобэлеўскай прэміі міру]] (1911)
* Уладзімер Гірман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Лявон Германовіч (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Вызна|Вызны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Браніслаў Герман (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Ганцавічы|Ганцавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>
Гармановічы і Германовічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>.
Германы (Herman) гербу [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] і Германовічы (Hermanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 282.</ref>.
Германы (Herman, German) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 281.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] існавала шляхецкай [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Гарманава<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 17.</ref>.
Герман (Herman) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1909 год існавалі хутар Германішкі ў Бабруйскім павеце і [[Урочышча|ўрочышча]] Германішкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Гарманова (Гарманава) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 97.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Гарманы]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Германавічы]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Германава]]. Назву [[Германішкі (неадназначнасьць)|Германішкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гір|Геры]]
* [[Ман]]
* [[Аліхвер]]
* [[Кандрат]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
tinqaky367mkz0nrqrllvjoacs5c5k5
Гартман
0
265913
2680564
2680342
2026-07-25T09:40:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680564
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Гартман
|лацінка = Hartman
|арыгінал = Hartman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гардзь|Hardt]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Гертман, Артман, Гердман, Эртман, Эрдман, Гіртман
|вытворныя =
|зьвязаныя = Manhardt
}}
'''Гартман''' (''Артман''), '''Гертман''' (''Эртман'', ''Гіртман''), '''Гердман''' (''Эрдман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гардман, Гартман, Гертман, Эрдман або Эртман (Hardman, Hartman, Hertman, Erdmann, Ertman) і Мангарт (Manhardt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA420&dq=Man+hardt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj3qOCHld-CAxWf0gIHHWNUA1IQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Man%20hardt%20namenkunde&f=false S. 420].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hardman%2C+Erdmann%2C+Ertman#v=snippet&q=Hardman%2C%20Erdmann%2C%20Ertman&f=false S. 755—756].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Hartman Hartman], Nordic Names</ref><ref>Jones G. F. German-American Names. — Genealogical Publishing Com, 2006. [https://books.google.by/books?id=t1hJTv3BxxgC&pg=PA143&dq=Erdmann+name+Erde+man&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwidter6nqX-AhUDLewKHYlrD1EQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Erdmann%20name%20Erde%20man&f=false P. 143].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hartman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 249.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] бытавалі прозьвішчы Hartmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=HARTMANN&ofb=buetow&modus=&lang=de HARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Artmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ARTMANN&ofb=schivelbein&modus=&lang=de ARTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Artman''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Artman#v=snippet&q=Artman&f=false S. 13].</ref>. У 1625 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Hartman, Regiomontanus Borussus'', у 1642 годзе — ''David Erdman, Mariaeburgensis Prussus'', у 1647 годзе — ''Adamus Samuel Harttmannus, Thorunio Borussus… Paulus Hartmannus, Thorunensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartman#v=snippet&q=Hartman&f=false S. 288, 433, 486, 493].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людеи въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Лаврина Артмановича'' (16 верасьня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 386.</ref>; ''людеи у Еишиском повете… а Лаврина Ертмановича'' (1522—1529 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 392.</ref>; ''Christophorus Hartmon, [[Ліцьвіны|Lithuanus]]'' (1619 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hartmon#v=snippet&q=Hartmon&f=false S. 239].</ref>; ''mała kamienica jej m. p. Hertmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 35.</ref>, ''kamienica p. Hartmanowej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 64.</ref> (1690 год); ''Jan Hertman, bojarzyn zachoży'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 171].</ref>; ''Joannes Hertman'' (1740 год)<ref name="Dacewicz-2002-127">Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 127.</ref>; ''Simon Hertman'' (1742 год)<ref name="Dacewicz-2002-127"/>; ''Jakub Erdman'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 120.</ref>; ''Apolinary Erdman'' (1791, 1793—1794 і 1796 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 160.</ref>; ''Piotr Hertman — radca miasta jego królewskiey mości Grodna'' (4 студзеня 1792 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 235.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=1VwjAQAAMAAJ&q=Hertman#v=snippet&q=Hertman&f=false С. 257—258].</ref>; ''Anna Hirtman'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Hirtman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Judyta Artman'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Artman&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Wiłkomierz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''grób Jana Ertmana'' (1835 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 271.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Гартман фон Аўэ]] (каля 1170—1210) — эпічны і лірычны паэт нямецкага [[Сярэднявечча]]
* [[Гартман (граф Вюртэмбэргу)|Гартман]] (каля 1160 — каля 1240) — граф [[Вюртэмбэрг]]у
* [[Гартман Шэдэль]] (1440—1514) — нямецкі лекар, гуманіст і гісторык
* Юры Эрдман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[крычаў]]скі ў 1713 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 211.</ref>
* Тадэвуш Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[Полацак|полацкі]] ў 1724 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 5. Ziemia połocka i województwo połockie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2018. S. 90.</ref>
* [[Гартман Вітвэр]] (1774—1825) — [[львоў]]скі скульптар аўстрыйскага паходжаньня эпохі [[клясыцызм]]у
* Вячаслаў і Іван Эрдманы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 16.</ref>
* Міхаіл Эрдман — праваслаўны сьвятар-[[беларусы|беларус]] у [[Друя|Друі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref>
* Гіляры Гертман — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Мікалай Эрдман (1889—?) — беларус з [[Краслаўка|Краслаўкі]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Эрдман Мікалай Іванавіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Вікенці Эрдман (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902) Эрдман Вікенцій Панкратавіч (1902)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Вікенці Эрдман (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Асьвея|Асьвеі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%B9_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Эрдман Вікенцій Ігнатавіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Вітольд Эрдман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Ветрына]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Эрдман Вітольд Іосіфавіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Баляслаў Эрдман (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1911) Эрдман Баляслаў Пятровіч (1911)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Апалінар Эрдман (1913—?) — беларус з ваколіцаў Полацку, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%80%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Эрдман Апалінар Пятровіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Эрдманаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>.
Эрдманы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> і 1861<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref> гады і касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Эртманы (Ertman) і Эртмановічы (Ertmanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 480.</ref>.
[[Эрдманы]] гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>{{Літаратура/ЭСБЭ|Эрдманы|аўтар = |том = XLI|старонкі = 3}}</ref> з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 76.</ref>.
Эрдманы — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 267.</ref>.
Гартманы (Hartman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 155.</ref>.
Гердманы (Herdman) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 65.</ref>.
Эртман (Ertman), Гартман (Hartman) і Гертман (Hertman) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гардзь|Гарт]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гард}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
l936m1wf5j7zr4a7d4ko57eabfstywr
Рымейка
0
265944
2680553
2680302
2026-07-25T09:25:02Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680553
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рымейка
|лацінка = Rymiejka
|арыгінал = Rimicho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рым (імя)|Rimo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Рымка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рымейка''' (''Рымка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рыміка (Rimicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rimicho#v=snippet&q=Rimicho&f=false S. 355, 1273].</ref>. Іменная аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymko (Rymka)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 208.</ref>.
У 1639 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Mathias Rimmeck, Marggraboviensis Borussus'', у 1641 годзе — ''Matthias Riemek, Margrabova-Borussus ''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Mathias+Rimmeck%22#v=snippet&q=%22Mathias%20Rimmeck%22&f=false S. 405, 425].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Римеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Римеику у Колтянех чоловекь [[Бірэйка|Бирнеико]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''viginti homines tributarios… sextus Rimeyko'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 271.</ref>; ''Римейковича Юшка'' (каля 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%AE%D1%88%D0%BA%D0%B0&f=false С. 47].</ref>; ''Римъко Марътиновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Кгедвилъ Римеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref> (1528 год); ''Рымко Янкович… Римко Павлович… Римко Петрашович… Римко Янович… Римейко Юревич'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjGicrOtdeCAxWVg_0HHZGFC0IQ6AF6BAgHEAI P. 29, 49, 198, 209, 212, 233].</ref>; ''Georgius Rimkaw, Lituanus'' (1571 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rimkaw#v=snippet&q=Rimkaw&f=false S. 50].</ref>; ''до нивы Яна Рымейковича, подданого'' (30 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 170].</ref>.; ''подданые пана его млсти Петръ Станиславовичъ а Матей Рымейковичы'' (7 лістапада 1596 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 32. — Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XucDAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B&f=false С. 444].</ref>; ''Adam Rymeyko'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''Adamus Rymkowicz'' (1 кастрычніка 1666 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 4: N—R. — Roma, 1989. P. 300.</ref>; ''Chrysostomus Rymeikiewicz'' (1714 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 114.</ref>; ''Jan Remeyko'' (5 студзеня 1763 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Remeyko#v=snippet&q=Remeyko&f=false С. 125].</ref>; ''Andrzej Rymejko'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rymejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Рымейка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* [[Гедзівіл]] Рымейкавіч — [[Дзірваны|дзірванскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рымка Янкавіч, Рымка Паўлавіч, Рымка Янавіч, Рымка Пятрашавіч і Рымейка Юр’евіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Браніслаў Рымкевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Ёсіф і Людвік Рымкевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Жыгімонт Рымкевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Вітольд Рымкевіч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Талачын]]а, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Аляксандар Рымкевіч (1897—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Рымейкі — прыгонныя зь мястэчка [[Майшагола|Майшаголы]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>.
Рымейкі<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> або Рымэйковічы (Rymeyko, Rymeykowicz) гербу [[Дуброва (герб)|Дуброва]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 337.</ref>.
Рымкевічы (Rymkiewicz) гербаў [[Божы Дар (герб)|Божы Дар]], [[Бонча (герб)|Бонча]], [[Любіч (герб)|Любіч]], [[Помян]], [[Прыяцель]] і [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref name="PES-1938-338">Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 338.</ref>.
Рымкевічы або Рымковічы (Rymkiewicz, Rymkowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref name="PES-1938-338"/>.
Рымэк (Rymek), Рымэйка (Rymeyko) і Рымкевіч (Rymkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Вёскі з назвай [[Рымкі]] існуюць на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ibcejtop1m4ajxvk278acmqcaaqb6ms
Застаўд (імя)
0
265991
2680407
2679808
2026-07-24T20:21:10Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680407
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Застаўд
|лацінка = Zastaŭt
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + [[Тэўда (імя)|Taut]]
|варыянт = Застальд, Зашталд, Зашталт, Застаўт, Заштаўт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Застаўд''' (''Застальд'', ''Зашталд'', ''Зашталт'', ''Застаўт''), '''Жостаўд''' (''Жосталт'', ''Жажтаўт''), '''Шэйстаўт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Германскія мовы|германскую]] (перадусім [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]]) этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] -zeiz- (германскія імёны Zeizman, Zeizmunt, Zeizrih) паходзіць ад германскага zeiz- 'прыгожы, прыемны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -жос- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''žósti'' 'вымаўляць, казаць, гаварыць; ганіць, лаяць, абражаць (кагосьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такімі значэньнямі ў летувіскіх слоўніках)}}, а аснова [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Застаўд азначае «прыгожы род»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Saystod'' (23 красавіка 1398 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Saystod&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwivmuPR0Lj9AhUEi_0HHerdBh0Q6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Saystod&f=false P. 54].</ref>; ''Zastold cum [[Прэзгінт|Przezhgindo]] fratre germano'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37—38.</ref>; ''Zastold''<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=zastold+1404#v=snippet&q=zastold%201404&f=false S. 103].</ref>, ''Szastolt''<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Szastolt#v=snippet&q=Szastolt&f=false С. 118].</ref> (17 жніўня 1404 году); ''Szastoltone de Geydrothy'' (24 чэрвеня 1437 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 168.</ref>; ''а Довкгвиду… Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; ''ad granicies Zastholthowicz, videlicet Joannis Casper'' (9 кастрычніка 1486 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 412.</ref>; ''в [[Радунь|Радунъском]] повете, шесть следов на имя Жостовтишки'' (22 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 179.</ref>; ''Janusco Zasthawthovycz, Chveczko Zasthawthovycz'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609.</ref><ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 60.</ref>; ''Janusko Zasthawthowicz, Chwieczko Zasthawthowicz'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644.</ref>; ''в Богдана, а в Петька Жостовътовичовъ'' (27 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 166.</ref>; ''Жостовтовая удова'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83, 87.</ref>; ''у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] повете теж дали есмо ему людей… а Юшка Жестовтовича'' (16 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 144.</ref>; ''Жостовт [[Жыбар|Шиборович]]'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 355.</ref>; ''Мартину Жостолтовичу'' (25 чэрвеня 1551 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%83+%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%83%20%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 97].</ref>; ''Ягнежка Венславовна Шейстовтовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 609].</ref>, ''з Жостовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 654, 657].</ref>, ''Матей Янъковичъ Жостовтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D1%8A%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D1%8A%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%96%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 656].</ref> (1567 год); ''Petrus Zastold'' (15 сакавіка 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 29.</ref>; ''Войтехъ Жасталтовичъ, Валентый Жасталтовичъ'' (16 лістапада 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 89].</ref>; ''boyarowie Zosztołtowicze'' (1597 год)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 484.</ref>; ''Mikołaj Zasztowtowicz Brozowski'' (14 ліпеня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 160.</ref>; ''Brzozowskj Zasztołtowicz… Brzozowscy Zasztołdowiczowie'' (сярэдзіна XVII ст., 1897 год)<ref>Ks. Wojciecha Wijuka Kojałowicza Herbarz rycerstwa W.X. Litewskiego tak zwany Compendium. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RMUNldfQ2-MC&q=Zaszto%C5%82towicz#v=snippet&q=Zaszto%C5%82towicz&f=false S. 282].</ref>; ''Jan Zasztowt'' (31 ліпеня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 290, 291.</ref>; ''Antonius Zasztoftt'' (7 студзеня 1715 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Zasztołd'' (1771 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 434.</ref>; ''Bogumiła Zasztołt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zaszto%C5%82t&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Bogumiła Zasztowt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zasztowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Zasztołd'' (1802 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Karol Zasztowtt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zasztowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Zostowtt'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Zostowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Remigoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Żaztowt'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=%C5%BBaztowt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Jewie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сяст, Шэст, Саст (адзначалася германскае імя *Sasto<ref>Casemir K., Ohainski U. Ortsnamen des Kreises Höxter. — Bielefeld, 2016. S. 319.</ref>, *Sēst<ref>Meineke B. Die Ortsnamen des Kreises Paderborn. — Bielefeld, 2018. S. 384.</ref>): ''Денисъ Шестович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 155.</ref>, ''Войтехъ Сястовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%8F%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8F%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 998].</ref>, Саст (Sast) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Жастар (адзначалася старажытнае германскае імя [[Астар|Oster]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Austerius+Oster#v=snippet&q=Austerius%20Oster&f=false S. 213].</ref>): ''[[Мінят|Минят]] Жастарович… Минят Жосторович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 48, 232.</ref>;
* Жостарт, Жаштарт (адзначалася старажытнае германскае імя Astardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 43.</ref>): ''чоловековъ… а Жостортъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Zasztart'' (1694—1697 гады)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 239.</ref>;
* Засколт (адзначалася старажытнае германскае імя [[Аскольд (імя)|Askold]]<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>): ''Choma Zoskolt, kuniczny'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Zoskolt#v=snippet&q=Zoskolt&f=false С. 261].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Застаўд]] ({{†}} па 1404) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]]
* Застаўд — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне [[Станіслаў Даўгайла|Даўгайлы]] [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]
* Жостаўтавая ўдава — дзьве баярыні, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году: [[Высокі Двор|высакадворская]] і [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]
* Мікалай Янавіч Жастаўтовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 147].</ref>
* Міхал Андрэй Заштаўтовіч Бразоўскі — дзяржаўны дзяяч [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], стольнік [[вэндэн]]скі, падсудак [[вількамір]]скі ў 1678—1684 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 461</ref>
* Уладзіслаў Заштафт — каталік з ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 24.</ref>
* Фартунат Заштаўт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
Заштаўты (Zasztowt) гербу [[Астоя (герб)|Астоя]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]], [[Лідзкі павет|Лідзкага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 229, 873.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 456.</ref>.
Заштаўты (Zasztowt) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 213.</ref>.
Заштаўты (Zasztowt) гербу [[Павала]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 7. — Менск, 2020. С. 292.</ref>.
Зашталтовічы-Бразоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Жажтаўты (''Жажтовты'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%96%D0%B0%D0%B6%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%B6%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8B&f=false С. 112].</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pvs9f3u9xh9kbrdw3fmutihgkhsitto
Барэйка
0
266310
2680522
2677072
2026-07-25T08:41:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680522
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барэйка
|лацінка = Barejka
|арыгінал = Bareke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Барака, Барэка, Барыка, Барык, Парэйка, Парык, Барка
|вытворныя = [[Бірэйка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Барэйка''' (''Барэка'', ''Барыка'', ''Парэйка'', ''Парык''), '''Барака''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барака, пазьней Барыка або Барэка (Barocho, Baricke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA100&dq=bar+icke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNzJfplr-CAxUz1QIHHUCRBLAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=bar%20icke%20namenkunde&f=false S. 100].</ref>, Bareke<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Bareke#v=snippet&q=Bareke&f=false S. 28].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barocho#v=snippet&q=Barocho&f=false S. 246].</ref><ref name="Dajlida-2019-19">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>. Такім парадкам, імя Барэйка азначае «дзіця»<ref name="Dajlida-2019-19"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Барэйка (Барыка, Барка): ''Bareyke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 492.</ref>, ''Barike'' (1397 год)<ref name="Trautmann-1925-17">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Barike#v=snippet&q=Barike&f=false S. 17].</ref>, ''Barcke'' (1399 год)<ref name="Trautmann-1925-17"/>. У 1571 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joachimus Borcke, Nobilis Prutenicus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Borcke#v=snippet&q=Borcke&f=false S. 50].</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Паракевіч (Parakiewicz) і Парэйка (Parejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 246.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Waissil Boreiken son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=waissil+boreiken+son&dq=waissil+boreiken+son&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjg9_OD_pD-AhUUrKQKHTJODtYQ6AF6BAgJEAI S. 12].</ref>, ''Wayssel, filius Boreyken''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5D0PAAAAYAAJ&q=Wayssel+filius+Boreyken#v=snippet&q=Wayssel%20filius%20Boreyken&f=false S. 225].</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''Strigiwil Boreiconis'' [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>; ''Васили Бореикович''<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 216.</ref>; ''отъ князь своихъ, [[Ямант|Ямонта]] да Василей Борійковъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 101].</ref>; ''князя Ямонта да Василія Борейкова… князя Ямонта да Василья Борекова'' ([[Сафійскі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0+%D0%B4%D0%B0+%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%20%D0%B4%D0%B0%20%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F&f=false С. 247].</ref>; ''domina Olechnowa una cum sorore sua nomine Edv[igi] patrem suum Petrum alias Boreyko cum uxore sua Anna'' (1428—1475 гады)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 177.</ref>; ''Пацъка Борейковича'' (19 лютага 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 135.</ref>; ''Michno Baryk'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Baryk#v=snippet&q=Baryk&f=false С. 48].</ref>; ''бояромъ высоцкимъ Остафью Борейку'' (13 лютага 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 173.</ref>; ''Woithek Poreiko… Woicziech Poreiko'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Poreiko#v=snippet&q=Poreiko&f=false С. 439].</ref>; ''Parejko'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Олешко Борейко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 384].</ref>; ''з Борейкового дворца'' (19 лютага 1566 году)<ref>Klovas M., Meilus T. Vilniaus magistratui pavaldžių vakarinių priemiesčių ir palivarkų 1566 m. pagalvės ir 1596 m. nekilnojamojo turto laikytojų mokesčių mokėtojų sąrašai // Lietuvos istorijos metraštis. 2015/1. P. 181.</ref>; ''учтивого Богъдана Ворейковича'' (30 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 13.</ref>; ''против опатръного Богъдана Борейковича, лавника места гсдрьского [[Магілёў|Могилевского]]'' (14 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 113.</ref>; ''мещанъ нашихъ [[Пінск|Пиньскихъ]] Борыковичовъ'' (5 ліпеня 1586 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 3. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=idxEAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 310].</ref>; ''s panem Piotrem Boreyką'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 47.</ref>; ''z Łaszkiem Borykowiczem… Łaszko Boreykowicz'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Boreykowicz#v=snippet&q=Boreykowicz&f=false С. 129, 137].</ref>; ''Stas Parykowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Parykowicz#v=snippet&q=Parykowicz&f=false С. 172].</ref>; ''Барикъ Оливьченъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 133.</ref>; ''Sidor Boreyko'' (7 студзеня 1715 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Maciej Barkiewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Barkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paweł Borykiewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Borykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Васіль Барэйкавіч]] — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў брата Стрыгівіла
* Фэціньня Барыкава — [[Наваградак|наваградзкая]] баярыня, якая ўпамінаецца ў 1514 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 204.</ref>
* Пацка Барэйкавіч — [[Карэлічы|карэліцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1541 годзе
* Астафей Барэйка — [[Высокае|высоцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Пётар Барэйка — [[Трокі|троцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Антон Барэйка — шляхціч [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref>
* Антон і Ёсіф Барэйкі — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Ёсіф Барэйка (?—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Канстантын Парэйка (1892—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index16.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Аляксандар Барэйка]] (1927—?) — удзельнік беларускага патрыятычнага падпольля ў 1946—1947 гадох, адзін з кіраўнікоў арганізацыі «[[Чайка (арганізацыя)|Чайка]]»
З XV ст. прыдомкам Барэйка карыстаўся [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род [[Ходзькі|Ходзькаў]] гербу [[Касьцеша]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Borejko#v=snippet&q=Borejko&f=false S. 19].</ref>.
Барэйкі (Borejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Барэйкі (Borejko) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236.</ref>.
Барэйкі-Місевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Барэйкі-[[Хадкевічы|Хадкевічы]]<ref>[http://www.nobility.by/families/ch/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Х], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Парыкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Барака (Barako), Баркевіч (Barkiewicz), Барэйка (Borejko) і Парэйка (Parejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Барэйкі (''Борейки'') каля [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1901 год існавала вёска Барыкі ў Мглінскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 12.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Баркі ў Красьнянскім і Парэцкім паветах Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 262, 292.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Барэйкіна ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 389.</ref>.
На 1909 год існаваў хутар Борыкава (Барыкава) у Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 13.</ref>.
Назву [[Барэйкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]], [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]], назву [[Барэйкаўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
odh3nrbtcs7c124dtzefzr7ye872uuo
Бэйнар
0
266466
2680494
2680340
2026-07-24T23:20:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680494
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэйнар
|лацінка = Bejnar
|арыгінал = Beinher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>.
У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]]
* Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе
* Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref>
* Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref>
* Іван Бейнаровіч — жыхар ваколіцаў [[Красны|Краснага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Баляслаў, Жыгімонт, Ксавэр і Ўладзіслаў Бейнаровічы — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 14.</ref>
* Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref>
Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>.
Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>.
Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бейнь|Бейн]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай бейн}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
kpz6y2lmnrgho80pojjaw97nw840hwa
2680521
2680494
2026-07-25T08:39:49Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680521
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэйнар
|лацінка = Bejnar
|арыгінал = Beinher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бейнь|Beyn]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Бэйнэр, Бейнер, Бейнар, Байнар, Байнэр, Бойнар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Бэйнар''' (''Бейнар'', ''Бэйнэр'', ''Бейнер'', ''Байнар'', ''Байнэр''), '''Бойнар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Байнар або Бейнер (Bainarius<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Bainarius#v=snippet&q=Bainarius&f=false S. 231].</ref>, Beinher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-232">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Beinher#v=snippet&q=Beinher&f=false S. 232].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бейнь|бейн- (байн-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]]; германскае імя Beynart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bain 'нага, галёнка'<ref name="Fo-1900-232"/>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бойнар складаецца з асноваў [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Beieri, Bumund), якая зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы', і [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Бойнар азначае «ланцуг захаваньня»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>.
У Польшчы ў 1750 годзе адзначалася прозьвішча Bejner<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 226.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Nicolao Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Nicolaus Beynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Nicolaum Boynar''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Беинару Дровствиловичу 2 чоловека'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''бояре слонимские на имя Соколовский а Беинар Ганусовичъ'' (1 красавіка 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 100.</ref>; ''hominum illiberum Sothkum Byeynarowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Петрыка Беинаровича'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи… [[Буцейка|Бутеика]] а Беинара Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Мацко Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Беинаръ Доневичъ… Сирътовть Беинаровичъ… Балътромеи Беинаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Адам Беинарович… Щасныи Беинаревич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''бояром [[Наваградак|новгородъским]]: Протасовичомъ а Бейнаровичом'' (29 студзеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 357.</ref>; ''пана Адама Ганусовича Бейнаровича'' (31 чэрвеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 83.</ref>; ''тивуну поюрскому и коршовскому пану Адаму Ганусовичу Бейнаровича'' (28 ліпеня 1534 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 94.</ref>; ''Воитеха а Балътромея Беинаровичовъ, бояр господарскихъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''Балтромей Войтеховичъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 732].</ref>, ''Миколай Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 812.</ref>, ''Станиславъ Бейнаровичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1301.</ref> (1567 год); ''Franciscus Udalricus Beyner'' (9 траўня 1682 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1-MDAAAAYAAJ&q=Udalricus#v=snippet&q=Udalricus&f=false С. 487].</ref>; ''Gedeon Beyner… Samogita'' (1736 год)<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 143.</ref>; ''Franciszek Beyner'' (15 кастрычніка 1744 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 145.</ref>; ''Zydyczyn… Rmus Р. Gedeon Beyner, Abbas'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''Parafia [[Браслаў|Brasławska]]… Bejnarowszczyzna'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 35—36.</ref>; ''Wiktoria Bejnerowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Raduń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Boynarowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Boynarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Mielegiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''R. P. Ambrosius Beynarowicz'' (18 верасьня 1826 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 302.</ref>; ''Józef Bejnorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bejnorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktor Bejnarowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=21uk&rid=6045&search_lastname=Bejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan, Anna Bejner'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Emilia Bajner'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2983&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бойнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Навіна (герб)|Навіна]]
* Бейнар Драўсьцьвілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Бейнар [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — [[слонім]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе
* Мацка Бейнаравіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бейнар [[Дань|Доневіч]], Сіртаўт і Балтрамей Бейнаравічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам і Шчасны Бейнаравічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Якуб Бейнаровіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Восіп Юр’евіч Бейнар — бухгальтар мескай управы [[Вількамір]]у на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 186].</ref>
* Антон Бейнаровіч і Пётар Бейнер — каталікі з [[Быхаў|Быхава]] на 1906<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 1.</ref> і 1907 гады<ref>Прибавление к № 52 Могилевских Губ. Ведомостей от 4 июля 1907 года. С. 1, 5.</ref>
* Іван Бейнаровіч — жыхар ваколіцаў [[Красны|Краснага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Антон і Генрык Бейнаровічы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Франц Бейнаровіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 1.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Баляслаў, Жыгімонт, Ксавэр і Ўладзіслаў Бейнаровічы — беларусы з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 14.</ref>
* Казімера Байнаровіч (''Bajnarowicz'') — уладальніца гаспадаркі ў Арцімовічах каля [[Опса|Опсы]] на 1932 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Ёсіф Бейнер (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Дзьвінск|Дынабургу]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1906) Бейнер Іосіф Станіслававіч (1906)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Бейнаровіч (1913 —?) — беларус з Дынабургу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Павлодарской обл.</ref>
Бейнаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232316/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/459-osveya-kostel-drissenskogo-uezda-spisok-prikhozhan-v-1861-g Освея костел Дриссенского уезда, список прихожан в 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бэйнары (Bejnar) гербу [[Вежы (герб)|Вежы]] і Бэйнаровічы (Bejnarowicz) гербаў [[Габданк (герб)|Габданк]], Навіна, [[Прыяцель]] і [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 156.</ref>.
Бэйнэры (Bejner, Beyner) гербаў [[Кастровец]], Навіна і [[Сухекомнаты]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 157, 171.</ref>.
Байнаровічы, Бейнары, Бейнаровічы, Бейнары-Бейнаровічы і Бейнаровічы-Бейнары — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Бойнарава або Бурбішкі і сяло Бойнары або Паюле ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 31.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бэйнары]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бейнь|Бейн]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай бейн}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5skbv264f7d1ojch4e9ycgwoiwi88c3
Лютэр (імя)
0
266519
2680392
2680265
2026-07-24T20:00:30Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Прозьвішча */
2680392
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Лютэр
|лацінка = Luter
|арыгінал = Luther
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Лют|Liut]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Лютар, Людэр, Людар, Літэр, Літар, Лідэр
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Лютэр''', '''Лютар''', '''Людэр''', '''Людар''', '''Літэр''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Лютэр, Лютар, Людэр, Людар або Літэр (Luther, Liuter, Liutar, Liuder, Liudar, Litterius) і Герылют (Herileut) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liutar%2C+Liudar#v=snippet&q=Liutar%2C%20Liudar&f=false S. 1031, 1043—1044].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Liutheri Liutheri], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Лют|-люд- (-лют-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Лютвін|Людвін]], [[Людкен]], [[Люмонт|Людамонт]]; германскія імёны Liudwin, Luidikin, Ludimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liuþs, leuda 'люд, людзі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Luter (Lutir)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 165.</ref>.
У 1600 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Luder, Auristeus Borussus'', у 1640 годзе — ''Petrus Luderus, Conicensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Luder#v=snippet&q=Luder&f=false S. 154, 411].</ref>. У 1647 годзе ў папскай сэмінарыі ў [[Бранева|Браўнсбэргу]] навучаўся ''Joannes Lider, Prutenus''<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 93.</ref>.
У Польшчы ([[Памяранія]]) у 1606 годзе адзначалася прозьвішча Luder<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 364.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подле земль пана Кгедройтя и Станислава Лютара'' (1554 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 67].</ref>; ''Jurko Liuter'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Liuter#v=snippet&q=Liuter&f=false С. 474].</ref>; ''Яцъко Лютаренъко… Феско Люторенъко… Степанъ Лютеръ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 169, 356, 466.</ref>; ''Magdalena Ludarówna'' (1727 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1700&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Luteryszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tadeusz Lutorowicz'' (6 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 414, 420—421.</ref>; ''Florian Lutorowicz, komornik pow. kow. <…> przez Floriana Luterowicza, komornika pow. kow.'' (7 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 384, 412.</ref>; ''Tomasz Liderowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Liderowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Lutarewicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Lutarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kiernów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Literowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Literowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Ludorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Ludorowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Edward Litorowicz'' (1940 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa - Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
=== Імя ===
* [[Лютэр фон Браўншвайг]] (~1275-1335) — [[Сьпіс вялікіх магістраў Тэўтонскага Ордэну|вялікі магістр Тэўтонскага ордэну]]
* [[Лютэр Бэрбанк]] (1849—1926) — амэрыканскі [[Батаніка|батанік]]
* [[Марцін Лютэр Кінг]] (1929—1968) — амэрыканскі прапаведнік, змагар за правы [[Афраамэрыканцы|афраамэрыканцаў]]
* [[Лютэр Вэндрас]] (1951—2005) — амэрыканскі [[рытм-энд-блюз]]авы сьпявак
=== Прозьвішча ===
* [[Марцін Лютэр]] (1483—1546) — нямецкі сьвятар XVI стагодзьдзя, пачынальнік [[Рэфармацыя|рэфармацыйнага руху]]
* Станіслаў Лютар — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1554 годзе
* Станіслаў Вашкевіч Лютэр — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1606 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0&f=false С. 240].</ref>
* Грышка Лютар — жыхар вёскі [[Вішнеўка|Вішнеўкі]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230347/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/658-usnazh-kurchevtsy-vishnevka-inventar-1770-g Уснаж, Курчевцы, Вишневка инвентарь 1770 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2016 г.</ref>
* [[Карл Тэадор Робэрт Лютэр]] (1822—1900) — нямецкі [[Астраномія|астраном]]
* [[Ганс Лютэр]] (1879—1962) — нямецкі дзяржаўны дзяяч
* Адам, Іван і Флярыян Літаровічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 24.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 36.</ref>
* Аляксей Даніілаў Лютаровіч — шляхціч з [[Аколіца (Менская вобласьць)|Аколіцы]], які спачыў на могілках пры касьцёле ў 1912 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 48.</ref>
* Адэля Лютарэвічова — жыхарка Аколіцы, якая спачыла на каталіцкіх могілках у 1916 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 50.</ref>
* Антон Лютарэвіч (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Лютарэвіч Антон Мікалаевіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Юліян Лютаровіч (1882—?) — беларус з ваколіцаў Смалявічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AE%D0%BB%D1%96%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Лютаровіч Юліян Сямёнавіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сяргей Літаровіч (1890—?) — беларус з [[Барысаў|Барысава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%94%D0%B7%D0%BC%D1%96%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Літаровіч Сяргей Дзмітрыевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Лютаровічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існаваў «абруб» Людэры (''Людеры'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B&f=false С. 175].</ref>.
На 1884—1903 гады існавала вёска Людары ў Шавельскім павеце Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/470 S. 470].</ref><ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 405.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Лютраўка ў Чэрыкаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 212.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Лют]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай люд}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ocxeh0ug8o0fd2igfgxwlyz1wtsmmk5
2680393
2680392
2026-07-24T20:01:11Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Прозьвішча */
2680393
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Лютэр
|лацінка = Luter
|арыгінал = Luther
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Лют|Liut]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Лютар, Людэр, Людар, Літэр, Літар, Лідэр
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Лютэр''', '''Лютар''', '''Людэр''', '''Людар''', '''Літэр''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Лютэр, Лютар, Людэр, Людар або Літэр (Luther, Liuter, Liutar, Liuder, Liudar, Litterius) і Герылют (Herileut) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liutar%2C+Liudar#v=snippet&q=Liutar%2C%20Liudar&f=false S. 1031, 1043—1044].</ref><ref>Otterbjörk R. Svenska förnamn. — Svenska språknämnden, 1979.</ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>Alhaug G. 10 001 navn: norsk fornavnleksikon. — Cappelen Damm, 2011.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Liutheri Liutheri], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Лют|-люд- (-лют-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Лютвін|Людвін]], [[Людкен]], [[Люмонт|Людамонт]]; германскія імёны Liudwin, Luidikin, Ludimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liuþs, leuda 'люд, людзі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Luter (Lutir)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 165.</ref>.
У 1600 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Luder, Auristeus Borussus'', у 1640 годзе — ''Petrus Luderus, Conicensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Luder#v=snippet&q=Luder&f=false S. 154, 411].</ref>. У 1647 годзе ў папскай сэмінарыі ў [[Бранева|Браўнсбэргу]] навучаўся ''Joannes Lider, Prutenus''<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 93.</ref>.
У Польшчы ([[Памяранія]]) у 1606 годзе адзначалася прозьвішча Luder<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 364.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подле земль пана Кгедройтя и Станислава Лютара'' (1554 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 67].</ref>; ''Jurko Liuter'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Liuter#v=snippet&q=Liuter&f=false С. 474].</ref>; ''Яцъко Лютаренъко… Феско Люторенъко… Степанъ Лютеръ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 169, 356, 466.</ref>; ''Magdalena Ludarówna'' (1727 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1700&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Luteryszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tadeusz Lutorowicz'' (6 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 414, 420—421.</ref>; ''Florian Lutorowicz, komornik pow. kow. <…> przez Floriana Luterowicza, komornika pow. kow.'' (7 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 384, 412.</ref>; ''Tomasz Liderowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Liderowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Lutarewicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Lutarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kiernów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wiktoria Literowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Literowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Ludorowicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Ludorowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Edward Litorowicz'' (1940 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa - Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
=== Імя ===
* [[Лютэр фон Браўншвайг]] (~1275-1335) — [[Сьпіс вялікіх магістраў Тэўтонскага Ордэну|вялікі магістр Тэўтонскага ордэну]]
* [[Лютэр Бэрбанк]] (1849—1926) — амэрыканскі [[Батаніка|батанік]]
* [[Марцін Лютэр Кінг]] (1929—1968) — амэрыканскі прапаведнік, змагар за правы [[Афраамэрыканцы|афраамэрыканцаў]]
* [[Лютэр Вэндрас]] (1951—2005) — амэрыканскі [[рытм-энд-блюз]]авы сьпявак
=== Прозьвішча ===
* [[Марцін Лютэр]] (1483—1546) — нямецкі сьвятар XVI стагодзьдзя, пачынальнік [[Рэфармацыя|рэфармацыйнага руху]]
* Станіслаў Лютар — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1554 годзе
* Станіслаў Вашкевіч Лютэр — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1606 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B0&f=false С. 240].</ref>
* Грышка Лютар — жыхар вёскі [[Вішнеўка|Вішнеўкі]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230347/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/658-usnazh-kurchevtsy-vishnevka-inventar-1770-g Уснаж, Курчевцы, Вишневка инвентарь 1770 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2016 г.</ref>
* [[Карл Тэадор Робэрт Лютэр]] (1822—1900) — нямецкі [[Астраномія|астраном]]
* [[Ганс Лютэр]] (1879—1962) — нямецкі дзяржаўны дзяяч
* Адам, Аляксандар, Валянтын, Ёсіф, Іван, Лявонці і Флярыян Літаровічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 24.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 36.</ref>
* Аляксей Даніілаў Лютаровіч — шляхціч з [[Аколіца (Менская вобласьць)|Аколіцы]], які спачыў на могілках пры касьцёле ў 1912 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 48.</ref>
* Адэля Лютарэвічова — жыхарка Аколіцы, якая спачыла на каталіцкіх могілках у 1916 годзе<ref>Ханецкі В. Пахаваньні на могілках у Астрашыцкім Гарадку, Раўбічах, Аколіцы, Губічах (да 1917 года) // Годнасьць. № 2 (4), 1997. С. 50.</ref>
* Антон Лютарэвіч (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Лютарэвіч Антон Мікалаевіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Юліян Лютаровіч (1882—?) — беларус з ваколіцаў Смалявічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AE%D0%BB%D1%96%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1882) Лютаровіч Юліян Сямёнавіч (1882)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Сяргей Літаровіч (1890—?) — беларус з [[Барысаў|Барысава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A1%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%94%D0%B7%D0%BC%D1%96%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Літаровіч Сяргей Дзмітрыевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Лютаровічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існаваў «абруб» Людэры (''Людеры'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8B&f=false С. 175].</ref>.
На 1884—1903 гады існавала вёска Людары ў Шавельскім павеце Ковенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/470 S. 470].</ref><ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 405.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Лютраўка ў Чэрыкаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 212.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Лют]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай люд}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6fe15ndqb2rllgc5e4c0aprhz0ota3c
Кімбар
0
266539
2680408
2680325
2026-07-24T20:22:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680408
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кімбар
|лацінка = Kimbar
|арыгінал = Gimber
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гін|Gimmo]] + [[Бар (імя)|Baro]]
|варыянт = Гімбар, Гімбэр, Гінбар, Кімбэр, Кімбер, Гембер, Гембар, Кімбір
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Кімбар''' (''Кімбэр'', ''Кімбер''), '''Гімбар''' (''Гімбэр'', ''Гінбар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Cimber<ref>Raepsaet-Charlier M. T. Les noms germaniques: adaptation et latinisation de l’onomastique en Gaule Belgique et Germanie inférieure // Les noms de personne dans l'Empire romain. — Bordeaux, 2011. P. 216.</ref>, Cimberi<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 218.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 348.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>), а аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Барвід]], [[Барвін]], [[Барвін]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
З улікам бытаваньня ў пісьмовых крыніцах формаў Комбар і Камбар, прозьвішча Кімбар можа мець повязь зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Камбэр (Kamber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. S. 356.</ref>)<ref name="Blascyk-2015-164">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 164.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя ''Cimber'', якое зьвязваюць з германскім племем [[Кімбры|кімбраў]]<ref>Kakoschke A. Die Personennamen in den römischen Provinzen Germania inferior und Germania superior. Bd. 1. — Göttingen, 2021. S. 273.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гімбэр: ''Gimber''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Камбэр (Kamber), Камбэры (Kamberi), Кімбар (Kimbar, Kimbor), Кімбаровіч (Kimborowicz) і Кімбровіч (Kimbrowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 159, 173—174.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лист Ивану Кимбару… на боярина смоленского Ивана Кимбарова'' (6 верасьня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 219.</ref>; ''Васку Кимбару'' (15 траўня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 414.</ref>; ''Смольняномъ: <…> Васку Кимъбареву… Тимофею Кимъбареву'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 424.</ref>; ''Гришъко Кимъбаревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>; ''generosis Alberto Hriskone Kimbaro'' (29 лістапада 1539 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 158.</ref>; ''я Войтехъ Гришковичъ Кимбаръ — наместникъ ея милости Городенский'' (1 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. С. 301.</ref>; ''Михно Кимбар'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80&f=false С. 118].</ref>; ''на земенина господарьского повету Городенского на Ондрея Кимбара'' (1 ліпеня 1555 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 20.</ref>; ''земянка господарьская повету Городенского Кимбаровая Людмина Ивановна'' (18 верасьня 1555 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uFwjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 77].</ref>, 28 чэрвеня 1557 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 21. — Вильна, 1894. С. 244.</ref>); ''отъ Яна Грышковича Кинбаря''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F&f=false С. 627].</ref>, ''Янъ Мартиновичъ Кимбаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 638].</ref> (1567 год); ''по смерти архимандрита бывшого Супрасльскаго Сергія Кимбаря'' (1568 год)<ref>Супрасльский Благовещенский монастырь. — СПб., 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1TRGAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8F%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 64].</ref>; ''пана Влодимера Кимбара'' (15 чэрвеня 1595 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 131].</ref>; ''Размусъ Яновичъ Кимборъ'' (7 чэрвеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OFwjAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8A&f=false С. 65].</ref>; ''Ioannes Kymbar, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Pazmany P., Kymbar I. Theoremata philosophica de mundo et eius partibus. — Graecii, 1600. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=60nqg3tKbv8C&q=+Ioannes+Kymbar+%2C+lithuanus+#v=snippet&q=Ioannes%20Kymbar%20%2C%20lithuanus&f=false P. VII].</ref>; ''Я Еразмусъ Яновичъ Кимбаръ — возный господарский воеводства Виленского'' (10 сьнежня 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. С. 181.</ref>; ''Юско Кгембаръ… Иванъ Кинберъ'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 228, 255.</ref>; ''ur. Jerzemu Kimbarowi, tow. chor. pancernej'' (18 сакавіка 1656 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 39.</ref>, 17 жніўня 1657 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 75.</ref>); ''Jerzym i Piotrem Kimbarami'' (20 чэрвеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 65.</ref>; ''Pozwolenie ur. Andrzejowi Kimbarowi, wojskiemu brasławskiemu'' (сакавік 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 59.</ref>; ''pustosz nazwaną Kimbarówkę, w [[Мазырскі павет|pow. mozyrskim]]'' (18 траўня 1659 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 240—241.</ref>; ''gen. Gabrielo Kimbar, thesauri MDL viceadministratori… Helenae Kimbarownae coniugum'' (14 чэрвеня 1660 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 298.</ref>; ''ur. Gabrielowi Kimbarowi'' (25 красавіка 1661 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 290.</ref>; ''Gabriel Kimbar, skarbny WKsL'' (13 лістапада 1662 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 343.</ref>; ''Dawid Kambor… Adam Kimbar… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>; ''Abram Kimbor'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 120.</ref>; ''Dymitr Ginbarewicz'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ginbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''de Gimbaryszki'' (1765 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 78.</ref>; ''Brygida Kimber'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''przez jm. p. Kimbera pisarza skarbowego'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 99.</ref>; ''Mikolay Kinber… Jan Kinber'' (7 жніўня 1790 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Kinber#v=snippet&q=Kinber&f=false С. 108—109].</ref>; ''Stanisław Kimber'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Kimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ioanne Kimbar'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 18.</ref>; ''Tomasz Kimbier'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Kimbarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kimbarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Antoni Gimber'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aleksander Kimberowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kimberowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pieski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Gimbar'' (1844 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gimbar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Гертруда]] Кимбаровна'' (12 верасьня 1851 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 92.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скімбар (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скімбаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Марэк Гімбэр або Кімбэр (Gimber, Kimber) — шляхціч зь [[Літва|Літвы]], дзяяч гісторыі места [[Глухаў|Глухава]] ([[Украіна]])<ref>Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana. T. XXV. — Warszawa, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xtUDAAAAYAAJ&q=Gimber+Kimber#v=snippet&q=Gimber%20Kimber&f=false S. 209].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/613 S. 613].</ref>
* Васька і Іван Кімбары (Кімбаравы) — [[смаленск]]ія баяры, які ўпамінаюцца ў пачатку XVI ст.
* Грышка Кімбаравіч — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Сяргей Кімбар — архімандрыт [[Супрасьлеўскі манастыр|Супрасьлеўскага манастыра]] ў 1532—1565 гадох
* Мікалай Пецькавіч, Рыгор і Лаўрын Стэфанавічы Камбаровічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 152].</ref>
* Лаўрын і Мацей Стэфанавічы Кумбаровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 93].</ref>
* Рыгор Пятровіч і Урбан Міхайлавіч Камбары — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93">Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 93].</ref>
* Мацей Стэфанавіч Камбаровіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref name="ODVCA-1907-93"/>
* Габрыель Караль Кімбар — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Пісар скарбовы літоўскі|пісар скарбовы]]
* Габрыель Кімбар — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, [[Войскі вялікі літоўскі|войскі вялікі]]
* Ян Кімбар — аўтар трактату «Theoremata Philosophica»<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 25.</ref>
* Сяргей Кімбар — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 4.</ref>
* Ёсіф Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Міхал і Юльян Кімбары — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Ігнаці Кімбар — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* Яўгенія, Фэліцата і Казімер Гімбары (''Gimbor'') — уладальнікі гаспадарак у Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Арцём Гембар (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%80%D1%86%D1%91%D0%BC_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Гембар Арцём Мікалаевіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Фэлікс Кімбар (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref>
* Адольф Кімбар (1904—?) — беларус з ваколіцаў Пухавічаў, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Perm"/>
* Пётар Кімбір (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Кімбары — [[парафія]]не касьцёла ў [[Задарожжа (Глыбоцкі раён)|Задарожжы]] на 1797—1847 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230621/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/466-zadorozhe-kostel-v-disenskom-uezde-prikhozhane Задорожье костел в Дисенском уезде прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 студзеня 2016 г.</ref>.
Кімбары (Kimbar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 131.</ref>.
Камбровічы (Kombrowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 579.</ref>.
Кімбаровічы (Kimborowicz) гербу [[Мурдэліё]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 309.</ref>.
[[Кімбары]] гербу [[Секер]] — літоўскі шляхецкі род, які паходзіў з смаленскіх баяраў<ref name="Blascyk-2015-164"/>.
Ґімбары<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Gimbor<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 139.</ref>), зь Індрана Кімбаровічы і Комбары<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Кімбар (Kimbar) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Кімбар (''Kimbar'') і Кімбэр (''Kimber'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 994.</ref>.
У XVI ст. існавала сенажаць Гембершыкі (''Гемберишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 71].</ref>.
На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Кімбарава (Кімбарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 405.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Кімбары ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 83.</ref>.
На 1910 год існавалі хутары Кімбары 1-я і Кімбары 2-я ў [[Дабрамысьлі|Дабрамысьлінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 115—116.</ref>.
У [[Мазыр]]ы існуе гістарычная мясцовасьць [[Кімбараўка]]. Назву [[Кімбарышкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гін]]а
* [[Бар (імя)|Бара]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гін}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
aceon6qm27ghcrnbzbuliyskadwu5gv
Радзіка
0
266915
2680552
2675172
2026-07-25T09:24:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680552
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзіка
|лацінка = Radzika
|арыгінал = Radike
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Радыка, Радзейка, Радка, Ратка, Радык, Радзік
|вытворныя = [[Рыдзіка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Радзіка''' (''Радыка'', ''Радзік'', ''Радка'', ''Ратка''), '''Радзейка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Радык'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Радака, пазьней Радыка, Радэка, Радка або Ратка (Radacho, Radike, Radeke<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Radeke#v=snippet&q=Radeke&f=false S. 68].</ref>, Radke, Rattke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Nordhausen, 1856. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Radike%2C+Radacho#v=snippet&q=Radike%2C%20Radacho&f=false S. 1205].</ref>. Іменная аснова [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Ratolt, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзейка германскаму імю Radecke (Radacho, Redeсo) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Rateike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RATEIKE&ofb=arnshagen&modus=&lang=de RATEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Rediko''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rediko#v=snippet&q=Rediko&f=false S. 82].</ref>. У 1625 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Jacobus Radke, Mariaeburgensis, Borussus… Johannes Radike, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Radke#v=snippet&q=Radke&f=false S. 289, 292].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Radicke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADICKE&ofb=eichhorn&modus=&lang=de RADICKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, адзначалася прозьвішча Radecke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADECKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de RADECKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] шырока бытавала прозьвішча Radtke (Radke)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADKE&ofb=memelland&modus=&lang=de RADKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, на захад ад [[Каралявец|Караляўцу]] адзначалася прозьвішча Radeike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADEIKE&ofb=thierenberg&modus=&lang=de RADEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае імя Radeke бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2., 2013. S. 248.</ref>, а ў 1278 годзе ўпамінаецца ''Radeke [[Русіны|Ruthenus]]''<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Radeke#v=snippet&q=Radeke&f=false S. 84].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''de [[Полацак|Plotzko]] magnus satrape nomine Radeke'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Radeke#v=snippet&q=Radeke&f=false S. 108].</ref>; ''Radike'' (13 і 27 лістапада, 27 сьнежня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Radike#v=snippet&q=Radike&f=false S. 299, 301, 305].</ref>; ''Radeke'' (30 сьнежня 1414 году, 24 студзеня і 5 лютага 1415 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Radeke#v=snippet&q=Radeke&f=false S. 306, 308—309].</ref>; ''człowiek Radeyko'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''cum hominibus… item Szeliwonoviczy Issak, Radyvk et Radyko'' (22 лістапада 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 269.</ref>; ''homines… Radeyko Brylukowycz'' (3 лістапада 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 708.</ref>; ''люди… Радеика'' (22 жніўня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 240.</ref>; ''з [[Горадня|Городна]]… Радика Пашковича'' (1535 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 57.</ref>; ''Мац Радеикович'' (16 траўня 1557 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 558.</ref>; ''Paniutha Radzikowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Radzikowicz#v=snippet&q=Radzikowicz&f=false С. 192].</ref>; ''Иванъ зъ Радейковичомъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 236].</ref>; ''Онацъ Радиковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 431].</ref>; ''Урбанъ Радиковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 733].</ref>, ''Родъ Радиковичовъ… Павелъ Радиковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 737.</ref> (1567 год); ''człowiek Radeyko'' (18 жніўня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 404.</ref>; ''роду Радиковичовъ'' (12 студзеня 1584 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 392—393].</ref>; ''Павелъ Ходоровичъ, зъ двема сынами: Рядикомъ а Степаномъ'' (14 ліпеня 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 545.</ref>; ''Radyka'' (1662 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 220.</ref>; ''Radzikowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 186.</ref>; ''Jozef Radkiewicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_01.html#img_01_01 «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 1 — 5.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Ród Radykowiczów w Worłowie… Ród Radykowiczów Goyluszów: p. Kazimierz Radykiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 153.</ref>, ''p. Jan Radyko, p. Jan Bartłomiejowicz Radyko… p. Adam Radyko… p. Michał Radyko''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 147.</ref>, ''Kazimierz Radyko''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 151.</ref> (1690 год); ''Zofja Ratkiewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ratkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozef Ratkiewicz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_07.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Aleksander Radyko… Piotr Radyko'' (6 лютага 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 161.</ref>; ''Piotr Radyko… Klemens Radyko'' (8 лютага 1769 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 236.</ref>; ''Klemens Radyko'' (5 лютага 1776 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 258.</ref>, 10 лютага 1779 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 289.</ref>, 9 лютага 1785 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 405.</ref>); ''Piotr Radyko por. x; Klemens Radyko; Teodor Radyko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 321.</ref>, ''Klemens Radyko… Teodor Radyko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 324.</ref>, ''Aleksander Radyko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 330.</ref>, ''Aleksander Radiko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 341.</ref> (21 жніўня 1780 году); ''Piotr Radyko, Teodor Radyko'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 371—372.</ref>; ''Klemens Radyko… Teodor Radyko'' (7 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 386.</ref>; ''Teodor Radyko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 395, 404.</ref>, ''Piotr Radyko x, Teodor Radyko x, Klemens Radyko x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 401.</ref> (9 лютага 1785 году); ''Katarzyna Radzikiewicz'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radzikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teodor Radyko… Klemens Radyko'' (6 лютага 1786 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 415, 418.</ref>, 18 жніўня 1788 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 437.</ref>); ''Piotr Radyko, por. pow. kow.''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 419.</ref>, ''Teodor Radyko, Klemens Radyko''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 423.</ref> (6 лютага 1786 году); ''Piotr Rodyko, por. pow. kow.'' (21 жніўня 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 424.</ref>; ''Klemens Rodyko'' (18 жніўня 1788 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 437.</ref>; ''Klemens Radyko z Radyk… Teodor Radyko'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>; ''Kazimierz Radzikowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radzikowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Usnarz-Makarowce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Radzik'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radzik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Radziekiewicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radziekiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Пётар Каэтанавіч Радыка — селянін-каталік з ваколіцаў [[Коўна|Коўны]], які меў у валоданьні зямлю на 1889 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1889. С. 393.</ref>
* Міхал Раткевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Апалёнія Савёнак-Раткевіч (1901—1982) — беларуская культурная дзяячка і пэдагог<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 464.</ref>
* Аляксандар Радзікевіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Карагандинской обл.</ref>
Радыкі гербу [[Леў з Аднарогам]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 4. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=70grAQAAIAAJ&q=radyk+herbu&dq=radyk+herbu&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwijiZqT0az-AhVJ_aQKHQIaCm8Q6AF6BAgJEAI S. 426].</ref>.
Радыкі (Radyk) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радыкевічы і зь Нядзьведзкіх Радкевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Радыковічы (Radykowicz) гербу [[Драгамір (герб)|Драгамір]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 290.</ref>.
Радкевічы (Radkiewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1938. S. 172.</ref>.
На 1906 год існавала сядзіба Раткоўшчына (Раткаўшчына) у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 196.</ref>.
На 1909 год існавала [[Урочышча|ўрочышча]] Радзейкава (Родзейкава) у Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 171.</ref>.
На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Радыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Радзейкі]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — [[Радкоўшчына]]. Назву [[Радзейкішкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Вількаміршчыне.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай рад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
139n15pgirh2uxr1yabkrj6u2vltd24
Сургонт
0
266916
2680556
2680247
2026-07-25T09:30:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680556
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сурґонт
|лацінка = Surgont / Surhont
|арыгінал = Sisigunda <br> Surgant
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сыр (імя)|Sirio]] + [[Гунт|Gundo]] <br> Sirio + [[Гента (імя)|Ganto]]
|варыянт = Сыргунт, Сургунд, Сургунт, Сургун, Сыргун, Суркунт, Сурконт, Суркант
|вытворныя = [[Саргонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Сургонт''' (''Сыргунт'', ''Сургунд'', ''Сургунт'', ''Сургун'', ''Сыргун'', ''Суркунт'', ''Сурконт''), '''Суркант''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сысыгунда, Сесекунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA494&dq=%22+Sesecundus+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipv63DsKWKAxW5nf0HHefgOhwQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22%20Sesecundus%20%22&f=false P. 494].</ref>, Sesecundo<ref>[https://www.celtiberia.net/es/biblioteca/?id=2133&cadena=galicia El Nombre de los Antepasados: Toponimia Gallega de Origen Antroponímico (I v2.0)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Surrigvn<ref name="SMP">[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Syrrigvn<ref name="SMP"/>) і Сургант (Surgant<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=S%C3%BCrgant#v=snippet&q=S%C3%BCrgant&f=false S. 762].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Sisigunda#v=snippet&q=Sisigunda&f=false S. 63].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сыр (імя)|сір- (сіс-, сур-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сысымунд|Сірмонт]]; германскія імёны Siriaud, Sireguti, Sirmont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, аснова [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гунтэр|Гунтар]], [[Вігунт]], [[Вірконт]]; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jadut Surkanten son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Surkanten#v=snippet&q=Surkanten&f=false P. 55].</ref>; ''Сурконту у Колтянех чоловекь'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть'' (10 ліпеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 145.</ref>; ''з села Сурконтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 786].</ref>; ''Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 219.</ref>, ''p. Samuel Surkont''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 225.</ref>, ''p. Helena Surgontowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 230.</ref> (1690 год); ''Marcin Surgont'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 329.</ref>; ''JP. Mateusz Surgontt'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>; ''Marcin Surgunt'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 584.</ref>; ''Katarzyna Surguntowa'' (9 кастрычніка 1794 году)<ref>Burba D. Livonijos kanauninko, Vilkaviškio klebono Vincento Bakuzičiaus biografija. Keletas XVIII amžiaus Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės katalikų dvasininko // Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė: luomas, pašaukimas, užsiėmimas. — Vilnius: Lietuvos istorijos institutas, 2019. P. 77.</ref>; ''Józef Surkontt'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Surgontt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Piwoszuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Syrgunt'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Surkunt'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Surkunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tomasz Surgontt'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surgontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Agata Syrgun'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Syrgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Surgun'' (1848 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Surgun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Miory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Сурконт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Вікенці Сургунд — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 5.</ref>
* Адам, Артур, Валяр’ян, Вікенці, Восіп, Кіпрыян, Павал і Сьцяпан Сурконты і Ануфры Сургонт — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 17.</ref>
* Іван Сургунт (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BD%D1%82_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Сургунт Іван Данатавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Сургонты (Сурканты) гербаў [[Геральт (герб)|Геральт]] і [[Гоўвальд]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 195, 799.</ref>.
Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>.
Сургунты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Сурканты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Сургонцішкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сыр (імя)|Сыры]]
* [[Гунт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай сір}}
{{Імёны з асновай гунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t38hnkpyytjnm403q3jjhaf4p8huwgz
Герын
0
266927
2680403
2680294
2026-07-24T20:17:47Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680403
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґерын
|лацінка = Gieryn / Hieryn
|арыгінал = Gerin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Gero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Гірын, Гарын, Гірынь, Герэнь, Гірэн, Кірэн
|вытворныя = [[Керун]]
|зьвязаныя =
}}
'''Герын''' (''Гірын'', ''Гірынь'', ''Гарын'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Герын, Гірын або Гарын (Gerin, Girin<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7EEJAAAAIAAJ&q=Girin#v=snippet&q=Girin&f=false P. 108].</ref>, Girinus<ref>Frank T. Studien zu italienischen Memorialzeugnissen des XI. und XII. Jahrhunderts. — Berlin; New York, 1991. S. 244.</ref>, Garin) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerin#v=snippet&q=Gerin&f=false 573], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Garin#v=snippet&q=Garin&f=false 601].</ref>. Іменная аснова [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Германт|Гермонт]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gerinus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 67.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Garene''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garene#v=snippet&q=Garene&f=false S. 28].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Герын (Geryn)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 116.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Полочане… а з мещанъ Кгирина'' (каля 1492 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 420.</ref>; ''Гирина вдова'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 225].</ref>; ''Girin'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; ''Hory: p. Tomasz Giryń'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 167.</ref>; ''xiędza Marcina Giryna, kommendarza [[Вяліж|Wieliskiego]]'' (10 верасьня 1714 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 22. — Витебск, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JHkZAAAAYAAJ&q=Giryna#v=snippet&q=Giryna&f=false С. 196].</ref>; ''Obrąb Pupiszki. Stanisław Gieryn. [[Краслаўка|Krasławski]]'' (26 жніўня 1765 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpJOAQAAMAAJ&q=Gieryn#v=snippet&q=Gieryn&f=false С. 42].</ref>; ''Jegomość Pan Krzysztof Giryn'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Maciej Gieryn'' (1795 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gieryn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Giren''{{Заўвага|Праіндэксаваны як ''Gireń''}} (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gire%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica ], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''z Komkow… Janko syn Andrzeja Gieryn'' (20 лютага 1816 году)<ref>Kuryer litewski. Nr. 21, 1816. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=M25lAAAAcAAJ&q=Gieryn#v=snippet&q=Gieryn&f=false S. 88, 92, 99]</ref>; ''Katarzyna Giereń'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giere%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szydłowicze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elżbieta Girynowicz'' (1861 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=4000&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Герын — адзін з [[палятын]]аў пры двары [[Карл Вялікі|Карла Вялікага]]
* Станіслаў Гірын — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Франц Гірын — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* Іван Кіраневіч (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Клімавічы|Клімавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Кандраці Герын (1895—1938) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Норбэрт Гірын (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Браслаў|Браслава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Герыны — [[парафія]]не касьцёлаў ў ваколіцах [[Дзьвінск|Дынабургу]], якія ўпамінаюцца канцы XVIII—XIX стагодзьдзях<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230402/http://www.arhisan.com/rodosloviya/a-jo/289-gerin-kursish-zhilvinskij-yukhnevich Герин, Курсиш, Жильвинский, Юхневич], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 верасьня 2015 г.</ref>.
Гірыны гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] і [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 264, 500.</ref>.
Гірыні або Гірыны (Giryń, Giryn) гербу [[Зьнін]] — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Араны|Аранаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 81, 273.</ref>.
Гарыновічы (Garynowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 36.</ref>.
Герын (''Gerin'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 656.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Гірыны]] і [[Гірынішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гірэнэн]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай ґер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
e1zqrdu81ee19bwdmivl0zw2k29ga32
Віла
0
266972
2680414
2674000
2026-07-24T20:29:01Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680414
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Віла
|лацінка = Viła
|арыгінал = Willo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Вілі, Віль
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Вілейка (імя)|Вілейка]], [[Вілян]] / [[Вілень]] / [[Вілун]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім]], [[Віляўд|Вілаўд]], [[Вілят]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]] <br> [[Будзівіл]], [[Бутвіл]], [[Вісьвіл]], [[Войшвіл (імя)|Войшвіл]], [[Гедзівіл]], [[Гервіла]], [[Гердвіл]], [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Дарвіл]], [[Дротвіл]], [[Ірвіл]], [[Канвіл]], [[Кінцівіл]], [[Манвіл]], [[Масьцівіл]], [[Монтвіл]], [[Мотвіл]], [[Нарвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Скалдвіл]], [[Станвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтвіл]], [[Эйтвіл]], [[Явіл]], [[Ясьвіл]], [[Ятвіл]]
}}
'''Віла''', '''Вілі''' (''Віль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Віла або Вілі (Willo, Wilo, Wili) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willo%2C+Wilo%2C+Wili#v=snippet&q=Willo%2C%20Wilo%2C%20Wili&f=false S. 1591].</ref>.
Іменная аснова -віл- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -віл- і [[Вільда|-вілт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vìltis'' 'спадзявацца, мець надзею', ''viltìs'' 'надзея'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=viltis&id=30106700000 vilti̇̀s], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілек)]], [[Вілян]], [[Вілень]], [[Вілун |Вілун (Вілюн)]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард)]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]], [[Віляўд]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]], [[Вілят]], [[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл)]], [[Гервіла]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Ірвіл]], [[Монтвіл|Мунтвіл]], [[Мотвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]], [[Явіл]], [[Ятвіл]]. Адзначаліся германскія імёны Wilico (Willeke), Willana, Wilennus, Wilun, Wilant, Willusch, Willebut, Williheid, Vilgerd (Vilgard), Wilgyth, Willegod, Willem (Wilhelm), Wiliaud, Wilkin, Wiliman, Willimunt, Wiliat, Uesuili, Gerwilo, Hrodwil, Goedwil (Góðvili), Davila (Dauwila), Irvil, Muntwil, Moetwil, Ratwilius, Sarvilo, Surville, Theudowills, Jovila, Attavill{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Alawill ([[Ала (мужчынскае імя)|Ala]]-will), Birwil ([[Бера|Bir]]-wil)<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 182.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 132.</ref>, Ostavili ([[Яст|Osta]]-vili)<ref>Moreira D. A. Miscelânea de Antropo-Toponímia Germânica na Galiza e Norte de Portugal. — Porto, 1969. P. 84.</ref>, Gibowils ([[Гіба|Gibo]]-wils)<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 120.</ref>, Gontuila ([[Гунт|Gont]]-uila)<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gontuila+Gundi&dq=Gontuila+Gundi&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj5j_uom9uCAxWe7LsIHf9dDU4Q6AF6BAgHEAI S. 170].</ref>, Hunuil (Hun-uil)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 438.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 358.</ref>, Invili (In-vili)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 446.</ref>, Pazwil (Paz-wil)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alawill+Invilja+Pazwil+Tharuila#v=snippet&q=Alawill%20Invilja%20Pazwil%20Tharuila&f=false S. 1592].</ref>}}. Апроч таго, існуе іменная аснова [[Вела|вел-]], якая можа паходзіць ад асновы -віл-<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Welo+VILJA#v=snippet&q=Welo%20VILJA&f=false S. 1551].</ref>.
Адпаведнасьць імя Віл германскаму імю Willo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Wilich, Wilin, Willuno, Wilasz (Wilusz, Wilisz), Wilberta, Wilburg (Wilburgis), Wilim (Wilem, Willem, Wilhelm, Willehelm, Wilam, Wilaham, Wilhalm, Welhelm), Willer<ref name="SEMSNO-5-288">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 288.</ref>, Wilkin (Willekin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 620.</ref>), Wilrich<ref name="SEMSNO-5-288"/>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскія імёны Vilhart (Willehardus, Willart), Vilman<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Willico''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilico<ref name="Förstemann-1900-1593">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilico#v=snippet&q=Wilico&f=false S. 1593].</ref>}} (1348 год)<ref name="Trautmann-1925-117">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willico+1348#v=snippet&q=Willico%201348&f=false S. 117].</ref>, ''Wilind''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilind<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}}<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilune / Willune / Willuno / Willun''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilun<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilun#v=snippet&q=Wilun&f=false S. 1144, 1593].</ref>}} (1301, 1341, 1346, 1348, 1353, 1357, 1360, 1364, 1384 і 1396 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wilune+Willune#v=snippet&q=Wilune%20Willune&f=false S. 117—118].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Willune#v=snippet&q=Willune&f=false S. 735].</ref>, ''Willuso / Willusch''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Willusch<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Willusch#v=snippet&q=Willusch&f=false S. 9, 23, 56].</ref>}} (1320 і 1392 гады)<ref name="Trautmann-1925-118">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willuso#v=snippet&q=Willuso&f=false S. 118].</ref>, ''Wiligot''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willegod<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Willegod#v=snippet&q=Willegod&f=false P. 498].</ref> (Willigut<ref name="Fo-1900-1599">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=2854+f%C3%BCr+gunt+#v=snippet&q=2854%20f%C3%BCr%20gunt&f=false S. 1599].</ref>)}} (1385 і 1388 гады)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willam''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willem<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilhelm+Willem#v=snippet&q=Wilhelm%20Willem&f=false S. 1602].</ref>}} (1359 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilkyn / Wilkine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willikin<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}} (1393 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willemunt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willimund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willimund#v=snippet&q=Willimund&f=false S. 1604].</ref>}} (1354 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wiltut / Wiltuthe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vilithuta<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilithuta#v=snippet&q=Vilithuta&f=false S. 1606].</ref>}} (1397 год)<ref name="Trautmann-1925-118"/>, ''Arwil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Aruilli<ref>Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref>}} (1355 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arwil#v=snippet&q=Arwil&f=false S. 14].</ref>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dawille#v=snippet&q=Dawille&f=false S. 23].</ref>, ''Tawtewille / Teutewil / Tautewille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Theudowills<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 152.</ref>}} (1360, 1363 і 1379 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 725.</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 104.</ref>. У 1579 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthias Will, Cosselauiensis Borussus'', у 1622 годзе — ''Georgius Wille, Bartensteinensis Borussus'', у 1642 годзе — ''Gregorius Willius, Nordenburgensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthias+Will%22#v=snippet&q=%22Matthias%20Will%22&f=false S. 68, 261, 436].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишку [[Войшнар|Воишнаровичу]] два чоловеки: Виля з братаничомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>; ''бояре ясвонские на имя Петръ Вилевич'' (30 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 141.</ref>; ''люди нашы у Волковыиском повете… а Вилевичов'' (26 сьнежня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 375.</ref>; ''чотыри земли пустыхъ… а Виловщину'' (2 верасьня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 265.</ref>; ''Бортко Виловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Анъдрушко Вилевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Матей Петровичъ Вилевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 617].</ref>; ''литовский шляхтичь на имя Вил'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 88.</ref>; ''Cimoch Wilicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Wilicz#v=snippet&q=Wilicz&f=false С. 80].</ref>; ''Самуйло Вилов сын Полупято'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&dq=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjy1_a0mtX_AhUigv0HHW2qDO8Q6AF6BAgHEAI С. 55, 241].</ref>; ''Jan Wila'' (27 чэрвеня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z9cDAAAAYAAJ&q=Wila#v=snippet&q=Wila&f=false С. 398].</ref>; ''Williszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Хлёдвіг|Ludovica]] Wiłłowiczowna'' (16 лістапада 1782 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 25.</ref>; ''Józef Wiłowicz'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wilowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Віліда (адзначалася старажытнае германскае імя Wilid<ref name="Förstemann-1900-1593"/>): ''Róża Wilido'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilido&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Rozalia Wilidówna'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilid%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Willidowicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Willidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільбіт (адзначалася старажытнае германскае імя Willibato<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willibato#v=snippet&q=Willibato&f=false S. 1594].</ref>): ''Wilbyt'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 218.</ref>;
* Вілавід (адзначалася старажытнае германскае імя *Wiliuitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''Виловид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>;
* Вілігар (адзначалася старажытнае германскае імя Vilgar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilgar#v=snippet&q=Vilgar&f=false S. 1598].</ref>): ''Konstanty Wiligor'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiligor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butrymańce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вілгінт (адзначалася старажытнае германскае імя Willekind<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willekind#v=snippet&q=Willekind&f=false S. 1597].</ref>): ''Szczęsny Wilgint'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 112.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Wilgand<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WILGAND&ofb=memelland&modus=&lang=de WILGAND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Вільконц (адзначалася старажытнае германсае імя Willekund<ref name="Fo-1900-1599"/>): ''Antoni Wilkońc'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wilko%C5%84c&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільмін (адзначалася германскае імя [[Віліман|Wilman]]<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 293.</ref>): ''Dominicus Wilmin'' (1802 год)<ref>Dębowska M. Diecezje łucka i żytomierska w pierwszych latach istnienia. Wybrane zagadnienia. — Lublin, 2014. S. 59.</ref>, Станіслаў Вільмін — беларускі грамадзкі дзяяч на Гарадзеншчыне ў часе польска-савецкай вайны 1919—1921 гадоў<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 432.</ref>;
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>;
* Гінгвіл: ''nobilibus… Nicolao Gyngvyl'' (2 ліпеня 1502 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 627.</ref>;
* Жасьвіл, Сусьвіла (адзначаліся старажытныя германскія імёны Sasvili<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lmdFAAAAYAAJ&q=Sasvili#v=snippet&q=Sasvili&f=false S. 83].</ref>, Sasuili<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 89.</ref><ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. S. 237.</ref> і Suswallo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 204.</ref>): ''Pawel Żoswilowicz'' (1554 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 56.</ref>, ''Stanisław Suswiło'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Suswi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bujwidze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Suswiło'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Андрэй Сусьвіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>;
* Жвілголд (адзначалася старажытнае германскае імя [[Віляўд|Wilgaut]]<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/w/ W], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''бояре господарьскии Вилькомирского повета Хрщонъ Жвилкголдовичь'' (каля 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 168].</ref>;
* Зычылавіл: ''бояре его милости: Ян Зычиловил'' (18 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 59.</ref>;
* Праствіл: ''nobilibus… Stanislao et Andrea Prosczywylowiczy'' (29 чэрвеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 265.</ref>, ''Андрей Мартиновичъ з Проствиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 849].</ref>;
* Прэйвіл: ''Mikolay Preywilowic'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 73.</ref>;
* Стадвіла (адзначалася старажытнае германскае імя Stodilo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Stodilo#v=snippet&q=Stodilo&f=false S. 1365].</ref>): ''Stodwiła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 198.</ref>;
* Стангвіл: ''Nos… Georgii Stangwylowicz'' (9 жніўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 667.</ref>;
* Стрыгівіл (адзначалася старажытнае германскае імя Stricovildis<ref>Polyptyque de l'Abbaye de Saint-Germain des Prés rédigé au temps de l'Abbé Irminon et publié par Auguste Longnon. T. 1. — Paris, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3xYZWJtuJm4C&q=%40Stricovildis#v=snippet&q=%40Stricovildis&f=false P. 377].</ref>): ''Strigiwil [[Барэйка|Boreiconis]]'' [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>;
* Стэгвіл, Стэквіл, Стэйгвіла: ''Станислав Стекгвил'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>, ''Стеквил Петкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29, 198.</ref>, ''войтъ Янъ Стекгвиловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 84].</ref>, Стэйґвілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Сухавіла: ''Mikołaj Suchawiło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suchawilo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plissa (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Віл (Вілі) — князь, у гонар якога, паводле [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]], сваю назву атрымала места [[Вільня]]{{Заўвага|«Ibi primum oppidum Wilno, quod et in hanc diem caput genti est, ex nomine Villii Ducis, quo auctore et Italiam deseruerant et regiones illas ingressi fuerant, condidere, fluminibus quoque circa illud fluentibus, Villia et Wilno, ex eiusdem Ducis nomine, indidere nomina»<ref>Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis Opera Omnia. T. 12. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9iJYOaltPEC&q=%22ex+nomine+Villii+Ducis%22#v=snippet&q=%22ex%20nomine%20Villii%20Ducis%22&f=false P. 474].</ref>}}
* Бортка Вілавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Віля — шляхціч [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1661 годзе
* Кандрусь і Грышка Вілічы — жыхары вёскі [[Раўкоўцы|Раўкоўцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), якія ўпамінаюцца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref>
Прыдомкам Віл карыстаўся шляхецкі род [[Сабяшанскія|Сабяшанскіх]] зь [[Люблінскае ваяводзтва (Рэч Паспалітая)|Люблінскага ваяводзтва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wit#v=snippet&q=Wit&f=false S. 132].</ref>.
Віловічы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Віловічы (Wiłowicz, Wiłłowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 849.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Вілі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7rtzn4t6rc82a3ieg0u3sh44wol1eqv
2680415
2680414
2026-07-24T20:30:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680415
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Віла
|лацінка = Viła
|арыгінал = Willo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Вілі, Віль
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Вілейка (імя)|Вілейка]], [[Вілян]] / [[Вілень]] / [[Вілун]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім]], [[Віляўд|Вілаўд]], [[Вілят]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]] <br> [[Будзівіл]], [[Бутвіл]], [[Вісьвіл]], [[Войшвіл (імя)|Войшвіл]], [[Гедзівіл]], [[Гервіла]], [[Гердвіл]], [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Дарвіл]], [[Дротвіл]], [[Ірвіл]], [[Канвіл]], [[Кінцівіл]], [[Манвіл]], [[Масьцівіл]], [[Монтвіл]], [[Мотвіл]], [[Нарвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Скалдвіл]], [[Станвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтвіл]], [[Эйтвіл]], [[Явіл]], [[Ясьвіл]], [[Ятвіл]]
}}
'''Віла''', '''Вілі''' (''Віль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Віла або Вілі (Willo, Wilo, Wili) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willo%2C+Wilo%2C+Wili#v=snippet&q=Willo%2C%20Wilo%2C%20Wili&f=false S. 1591].</ref>.
Іменная аснова -віл- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -віл- і [[Вільда|-вілт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vìltis'' 'спадзявацца, мець надзею', ''viltìs'' 'надзея'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=viltis&id=30106700000 vilti̇̀s], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілек)]], [[Вілян]], [[Вілень]], [[Вілун |Вілун (Вілюн)]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард)]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]], [[Віляўд]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]], [[Вілят]], [[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл)]], [[Гервіла]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Ірвіл]], [[Монтвіл|Мунтвіл]], [[Мотвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]], [[Явіл]], [[Ятвіл]]. Адзначаліся германскія імёны Wilico (Willeke), Willana, Wilennus, Wilun, Wilant, Willusch, Willebut, Williheid, Vilgerd (Vilgard), Wilgyth, Willegod, Willem (Wilhelm), Wiliaud, Wilkin, Wiliman, Willimunt, Wiliat, Uesuili, Gerwilo, Hrodwil, Goedwil (Góðvili), Davila (Dauwila), Irvil, Muntwil, Moetwil, Ratwilius, Sarvilo, Surville, Theudowills, Jovila, Attavill{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Alawill ([[Ала (мужчынскае імя)|Ala]]-will), Birwil ([[Бера|Bir]]-wil)<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 182.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 132.</ref>, Ostavili ([[Яст|Osta]]-vili)<ref>Moreira D. A. Miscelânea de Antropo-Toponímia Germânica na Galiza e Norte de Portugal. — Porto, 1969. P. 84.</ref>, Gibowils ([[Гіба|Gibo]]-wils)<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 120.</ref>, Gontuila ([[Гунт|Gont]]-uila)<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gontuila+Gundi&dq=Gontuila+Gundi&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj5j_uom9uCAxWe7LsIHf9dDU4Q6AF6BAgHEAI S. 170].</ref>, Hunuil (Hun-uil)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 438.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 358.</ref>, Invili (In-vili)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 446.</ref>, Pazwil (Paz-wil)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alawill+Invilja+Pazwil+Tharuila#v=snippet&q=Alawill%20Invilja%20Pazwil%20Tharuila&f=false S. 1592].</ref>}}. Апроч таго, існуе іменная аснова [[Вела|вел-]], якая можа паходзіць ад асновы -віл-<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Welo+VILJA#v=snippet&q=Welo%20VILJA&f=false S. 1551].</ref>.
Адпаведнасьць імя Віл германскаму імю Willo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Wilich, Wilin, Willuno, Wilasz (Wilusz, Wilisz), Wilberta, Wilburg (Wilburgis), Wilim (Wilem, Willem, Wilhelm, Willehelm, Wilam, Wilaham, Wilhalm, Welhelm), Willer<ref name="SEMSNO-5-288">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 288.</ref>, Wilkin (Willekin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 620.</ref>), Wilrich<ref name="SEMSNO-5-288"/>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскія імёны Vilhart (Willehardus, Willart), Vilman<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Willico''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilico<ref name="Förstemann-1900-1593">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilico#v=snippet&q=Wilico&f=false S. 1593].</ref>}} (1348 год)<ref name="Trautmann-1925-117">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willico+1348#v=snippet&q=Willico%201348&f=false S. 117].</ref>, ''Wilind''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilind<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}}<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilune / Willune / Willuno / Willun''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilun<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilun#v=snippet&q=Wilun&f=false S. 1144, 1593].</ref>}} (1301, 1341, 1346, 1348, 1353, 1357, 1360, 1364, 1384 і 1396 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wilune+Willune#v=snippet&q=Wilune%20Willune&f=false S. 117—118].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Willune#v=snippet&q=Willune&f=false S. 735].</ref>, ''Willuso / Willusch''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Willusch<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Willusch#v=snippet&q=Willusch&f=false S. 9, 23, 56].</ref>}} (1320 і 1392 гады)<ref name="Trautmann-1925-118">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willuso#v=snippet&q=Willuso&f=false S. 118].</ref>, ''Wiligot''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willegod<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Willegod#v=snippet&q=Willegod&f=false P. 498].</ref> (Willigut<ref name="Fo-1900-1599">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=2854+f%C3%BCr+gunt+#v=snippet&q=2854%20f%C3%BCr%20gunt&f=false S. 1599].</ref>)}} (1385 і 1388 гады)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willam''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willem<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilhelm+Willem#v=snippet&q=Wilhelm%20Willem&f=false S. 1602].</ref>}} (1359 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilkyn / Wilkine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willikin<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}} (1393 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willemunt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willimund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willimund#v=snippet&q=Willimund&f=false S. 1604].</ref>}} (1354 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wiltut / Wiltuthe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vilithuta<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilithuta#v=snippet&q=Vilithuta&f=false S. 1606].</ref>}} (1397 год)<ref name="Trautmann-1925-118"/>, ''Arwil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Aruilli<ref>Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref>}} (1355 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arwil#v=snippet&q=Arwil&f=false S. 14].</ref>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dawille#v=snippet&q=Dawille&f=false S. 23].</ref>, ''Tawtewille / Teutewil / Tautewille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Theudowills<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 152.</ref>}} (1360, 1363 і 1379 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 725.</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 104.</ref>. У 1579 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthias Will, Cosselauiensis Borussus'', у 1622 годзе — ''Georgius Wille, Bartensteinensis Borussus'', у 1642 годзе — ''Gregorius Willius, Nordenburgensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthias+Will%22#v=snippet&q=%22Matthias%20Will%22&f=false S. 68, 261, 436].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишку [[Войшнар|Воишнаровичу]] два чоловеки: Виля з братаничомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>; ''бояре ясвонские на имя Петръ Вилевич'' (30 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 141.</ref>; ''люди нашы у Волковыиском повете… а Вилевичов'' (26 сьнежня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 375.</ref>; ''чотыри земли пустыхъ… а Виловщину'' (2 верасьня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 265.</ref>; ''Бортко Виловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Анъдрушко Вилевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Матей Петровичъ Вилевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 617].</ref>; ''литовский шляхтичь на имя Вил'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 88.</ref>; ''Cimoch Wilicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Wilicz#v=snippet&q=Wilicz&f=false С. 80].</ref>; ''Самуйло Вилов сын Полупято'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&dq=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjy1_a0mtX_AhUigv0HHW2qDO8Q6AF6BAgHEAI С. 55, 241].</ref>; ''Jan Wila'' (27 чэрвеня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z9cDAAAAYAAJ&q=Wila#v=snippet&q=Wila&f=false С. 398].</ref>; ''Williszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Хлёдвіг|Ludovica]] Wiłłowiczowna'' (16 лістапада 1782 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 25.</ref>; ''Józef Wiłowicz'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wilowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сьвіла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref name="AZSWKL-2009-303">Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Адам і Іван Сьвілы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>;
* Віліда (адзначалася старажытнае германскае імя Wilid<ref name="Förstemann-1900-1593"/>): ''Róża Wilido'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilido&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Rozalia Wilidówna'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilid%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Willidowicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Willidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільбіт (адзначалася старажытнае германскае імя Willibato<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willibato#v=snippet&q=Willibato&f=false S. 1594].</ref>): ''Wilbyt'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 218.</ref>;
* Вілавід (адзначалася старажытнае германскае імя *Wiliuitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''Виловид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>;
* Вілігар (адзначалася старажытнае германскае імя Vilgar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilgar#v=snippet&q=Vilgar&f=false S. 1598].</ref>): ''Konstanty Wiligor'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiligor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butrymańce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вілгінт (адзначалася старажытнае германскае імя Willekind<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willekind#v=snippet&q=Willekind&f=false S. 1597].</ref>): ''Szczęsny Wilgint'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 112.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Wilgand<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WILGAND&ofb=memelland&modus=&lang=de WILGAND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Вільконц (адзначалася старажытнае германсае імя Willekund<ref name="Fo-1900-1599"/>): ''Antoni Wilkońc'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wilko%C5%84c&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільмін (адзначалася германскае імя [[Віліман|Wilman]]<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 293.</ref>): ''Dominicus Wilmin'' (1802 год)<ref>Dębowska M. Diecezje łucka i żytomierska w pierwszych latach istnienia. Wybrane zagadnienia. — Lublin, 2014. S. 59.</ref>, Станіслаў Вільмін — беларускі грамадзкі дзяяч на Гарадзеншчыне ў часе польска-савецкай вайны 1919—1921 гадоў<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 432.</ref>;
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>;
* Гінгвіл: ''nobilibus… Nicolao Gyngvyl'' (2 ліпеня 1502 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 627.</ref>;
* Жасьвіл, Сусьвіла (адзначаліся старажытныя германскія імёны Sasvili<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lmdFAAAAYAAJ&q=Sasvili#v=snippet&q=Sasvili&f=false S. 83].</ref>, Sasuili<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 89.</ref><ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. S. 237.</ref> і Suswallo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 204.</ref>): ''Pawel Żoswilowicz'' (1554 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 56.</ref>, ''Stanisław Suswiło'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Suswi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bujwidze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Suswiło'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Андрэй Сусьвіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>;
* Жвілголд (адзначалася старажытнае германскае імя [[Віляўд|Wilgaut]]<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/w/ W], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref name="AZSWKL-2009-303"/>): ''бояре господарьскии Вилькомирского повета Хрщонъ Жвилкголдовичь'' (каля 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 168].</ref>;
* Зычылавіл: ''бояре его милости: Ян Зычиловил'' (18 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 59.</ref>;
* Праствіл: ''nobilibus… Stanislao et Andrea Prosczywylowiczy'' (29 чэрвеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 265.</ref>, ''Андрей Мартиновичъ з Проствиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 849].</ref>;
* Прэйвіл: ''Mikolay Preywilowic'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 73.</ref>;
* Стадвіла (адзначалася старажытнае германскае імя Stodilo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Stodilo#v=snippet&q=Stodilo&f=false S. 1365].</ref>): ''Stodwiła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 198.</ref>;
* Стангвіл: ''Nos… Georgii Stangwylowicz'' (9 жніўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 667.</ref>;
* Стрыгівіл (адзначалася старажытнае германскае імя Stricovildis<ref>Polyptyque de l'Abbaye de Saint-Germain des Prés rédigé au temps de l'Abbé Irminon et publié par Auguste Longnon. T. 1. — Paris, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3xYZWJtuJm4C&q=%40Stricovildis#v=snippet&q=%40Stricovildis&f=false P. 377].</ref>): ''Strigiwil [[Барэйка|Boreiconis]]'' [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>;
* Стэгвіл, Стэквіл, Стэйгвіла: ''Станислав Стекгвил'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>, ''Стеквил Петкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29, 198.</ref>, ''войтъ Янъ Стекгвиловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 84].</ref>, Стэйґвілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Сухавіла: ''Mikołaj Suchawiło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suchawilo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plissa (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Віл (Вілі) — князь, у гонар якога, паводле [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]], сваю назву атрымала места [[Вільня]]{{Заўвага|«Ibi primum oppidum Wilno, quod et in hanc diem caput genti est, ex nomine Villii Ducis, quo auctore et Italiam deseruerant et regiones illas ingressi fuerant, condidere, fluminibus quoque circa illud fluentibus, Villia et Wilno, ex eiusdem Ducis nomine, indidere nomina»<ref>Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis Opera Omnia. T. 12. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9iJYOaltPEC&q=%22ex+nomine+Villii+Ducis%22#v=snippet&q=%22ex%20nomine%20Villii%20Ducis%22&f=false P. 474].</ref>}}
* Бортка Вілавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Віля — шляхціч [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1661 годзе
* Кандрусь і Грышка Вілічы — жыхары вёскі [[Раўкоўцы|Раўкоўцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), якія ўпамінаюцца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref>
Прыдомкам Віл карыстаўся шляхецкі род [[Сабяшанскія|Сабяшанскіх]] зь [[Люблінскае ваяводзтва (Рэч Паспалітая)|Люблінскага ваяводзтва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wit#v=snippet&q=Wit&f=false S. 132].</ref>.
Віловічы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Віловічы (Wiłowicz, Wiłłowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 849.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Вілі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2f8dd38ys4nqiage09n7tdi894z715b
Шаціла
0
267232
2680395
2679853
2026-07-24T20:05:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680395
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шаціла
|лацінка = Šaciła
|арыгінал = Scazelo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Шатыла, Шацел, Садзіла
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шаціла''', '''Шатыла''' (''Шацел'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скацела або Скатул, пазьней Шэцэль або Шадэль (Scazelo, Scattulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. S. 306.</ref>, Schätzel, Schadel<ref>Pott A. F. Die Personennamen insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zu08AQAAIAAJ&q=Schadel#v=snippet&q=Schadel&f=false S. 133].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazelo%2C+Sch%C3%A4tzel#v=snippet&q=Scazelo%2C%20Sch%C3%A4tzel&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]]; германскае імя Scazciho) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Товтилу у Рудоминскои волости… Шатило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>; ''смолняномъ… Митку Садилову… Митку Садиловичу'' (8 лютага 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 419.</ref>; ''бояринъ нашъ Шатило'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''Шатило Анъцуховичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 66.</ref>, ''Шатило Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref> (1528 год); ''Luka Szaczyłowycz'' (1558 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szaczy%C5%82owycz#v=snippet&q=Szaczy%C5%82owycz&f=false С. 3].</ref>; ''z dziećmi Szaciła [[Будыла|Budziłowicza]]… Marcin, Andrzey, Szaciło Zagornikowiczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Szaci%C5%82a#v=snippet&q=Szaci%C5%82a&f=false С. 111, 156].</ref>; ''Szaciło… Szaciłowicz'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Лукашъ Шатило… Миколай Шатило… Миколай Якубовичъ Шатило… Мартинъ Шатило… Петръ Шатило'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A+%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A%20%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22&f=false С. 1163].</ref>; ''боярка вышей помененая Станиславовая Шетиловая… дочку свою на име Ганну Шетиловну'' (10 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83&f=false С. 385].</ref>; ''поручникъ роты его милости пана Крыштофа Шатила — ротмистра его королевское милости панъ Войтехь Шатило'' (26 лістапада 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 178].</ref>; ''Анътонъ Шатило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 336.</ref>; ''Pan Szaciło'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Pan+Szaci%C5%82o#v=snippet&q=Pan%20Szaci%C5%82o&f=false С. 357, 377, 379—380].</ref>; ''Stanisław Szaciło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 71.</ref>, ''Jerzy Szacił na miejscu ojca''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 84.</ref> (1690 год); ''Szaciłowo'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Жыровічы|Zyrowice]]… RP. Georgius Szatalowicz, Vic. et а Festis Concr.'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''pan Ludwik Szaciłło'' (23 красавіка 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szaci%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Szaci%C5%82%C5%82o&f=false С. 334].</ref>; ''Józefata Szaciłło'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Szaci%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Szaciłowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szaci%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Szaciło'' (3 лютага 1909 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 156.</ref>.
== Носьбіты ==
* Шаціла — чалавек у [[Рудаміна|Рудамінскай]] воласьці, нададзены вялікім князем [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] баярыну [[Тэўдыла (імя)|Таўтылу]]
* Шаціла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з уладаньнямі ў [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* Шаціла Анцухавіч — сакольнік ў [[Наваградзкі замак|Наваградзкім замку]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шаціла Якубавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Станіслававіч Шаціла — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 163].</ref>
* Раман Шаціловіч — жыхар вёскі [[Падбой|Падбою]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Лявон, Ямеля, Цімох, Дземех і Дзяніс Шацелы (Шоцелы) — жыхары вёскі [[Шпарова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Марцін і Станіслаў Шацілы — шляхцічы [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Матэвуш і Якуб Шацілы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Мікалай, Павал і Якаў Шацілы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 60.</ref>
* Іван Шаціла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 8.</ref>
* Ігнаці Шаціла — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 38.</ref>
* Альбін Шаціла (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шаціла Альбін Альбінавіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
* [[Дзьмітры Шатыловіч]] (1926—2020) — беларускі паэт і перакладнік
Шацілы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Шацілаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>.
Белыя-Шацілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Шаціла (Szacilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Шацілаўшчына (''Шатиловщина'') каля [[Цырын]]а<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 273.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Шацілішкі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 165.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Шацілава на захадзе Вяземскага павету і ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 103, 294.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Шацілы]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — места [[Шацілавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1k1a7yme6lzg7vm9fbx4813ag90xtmr
Шацейка
0
267234
2680455
2671518
2026-07-24T21:23:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680455
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шацейка
|лацінка = Šaciejka
|арыгінал = Scazciho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Шадзейка, Жадзейка, Задэйка, Задыйка, Задыка, Затка, Жадка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шацейка''', '''Шадзейка''' (''Жадзейка'', ''Задэйка'', ''Задыйка'', ''Задыка'', ''Затка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скаціка (Scazciho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazciho#v=snippet&q=Scazciho&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шаціла]]; германскае імя Scazelo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя Sedeke<ref>Weinhold K. Die Personennamen des Kieler Stadtbuches von 1264—1288. — Kiel, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CZJ6eZ98oYYC&q=%40Sedeke#v=snippet&q=%40Sedeke&f=false S. 46].</ref>.
Імя Schatko адзначалася ў 1391 годзе ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]]<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Schatko#v=snippet&q=Schatko&f=false S. 58].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Seydike / Zaydicke'' (1408 і 1419 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Zaydicke#v=snippet&q=%40Zaydicke&f=false S. 85, 91].</ref>. Апроч таго, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Sadeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SADEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de SADEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Садэйка (Sadejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>.
У Чэхіі бытавала імя Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edik#v=snippet&q=%C5%A0edik&f=false S. 158].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''und robeten des Szodeyken'' (11 чэрвеня 1418 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Szodeyken#v=snippet&q=Szodeyken&f=false S. 411].</ref>; ''Szodeyko'' (15 верасьня 1434 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 154.</ref>; ''homines… sextus Szedeyko'' (1492 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 453.</ref>; ''Матей Жадейковичъ'' (12 лютага 1505 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''Ян Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Жадеико Номиковичъ… Миколаи Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Петръ Шатеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''Милюк Задыикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''Войтехъ Садикъ Станиславовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1013].</ref>; ''Кгриктеръ Жедейкевичъ'' (12 красавіка 1584 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Иванъ Шадейко'' (24 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 6. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9tcDAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 179].</ref>; ''z imienia zastawnego Żadzieykow''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 220.</ref>, ''na miejscu Jana Szateyki''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 153.</ref> (1690 год); ''Zadeyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jacek Zodyko'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>; ''Zatkiewicz'' (1802—1803 гады)<ref>Stepukonienė I., Mickienė I. Personal Names in Baptismal Records of Seredžius of the Early Nineteenth Century (1802—1803) // Lituanistica. Vol. 65. Nr. 2, 2019. P. 109.</ref>.
== Носьбіты ==
* Жадзейка Номікавіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Шацейкавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Шацейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&dq=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ_e_qrdeCAxXdhv0HHZ-ACZIQ6AF6BAgIEAI P. 438].</ref>
* Аляксандар Жадкевіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 30.</ref>
* Уладзімер Жадзейка (1903—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
Шадзейкі (Szadejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 804.</ref>.
Шатэйкі (Szetejko) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 809.</ref>.
Жадзейкі (Żadejko) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 459.</ref>.
Задэйкі (Zadejko) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 380.</ref>
Задзікі (Zadzik) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] і Задыковічы або Задыкевічы (Zadykowicz, Zadykiewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 321.</ref>.
Жадкевічы (Żadkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — шляхецкі род Рэчы Паспалітай, украінскія казакі<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 349.</ref>.
Задзіковічы (Zadzikowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай зь [[Львоў|Львова]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 256.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася вёска Задзейкі каля [[Шкуды|Шкудаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 292.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Шацькава ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 232.</ref>.
Вёскі з назвай [[Жадзейкі]] існуюць на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Шодзікі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m8aacguy9lvi0spcgydsho41lyusx1b
2680567
2680455
2026-07-25T09:58:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680567
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шацейка
|лацінка = Šaciejka
|арыгінал = Scazciho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Шадзейка, Жадзейка, Задэйка, Задыйка, Задыка, Затка, Жадка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шацейка''', '''Шадзейка''' (''Жадзейка'', ''Задэйка'', ''Задыйка'', ''Задыка'', ''Затка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скаціка (Scazciho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazciho#v=snippet&q=Scazciho&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шаціла]]; германскае імя Scazelo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя Sedeke<ref>Weinhold K. Die Personennamen des Kieler Stadtbuches von 1264—1288. — Kiel, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CZJ6eZ98oYYC&q=%40Sedeke#v=snippet&q=%40Sedeke&f=false S. 46].</ref>.
Імя Schatko адзначалася ў 1391 годзе ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]]<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Schatko#v=snippet&q=Schatko&f=false S. 58].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Seydike / Zaydicke'' (1408 і 1419 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Zaydicke#v=snippet&q=%40Zaydicke&f=false S. 85, 91].</ref>. Апроч таго, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Sadeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SADEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de SADEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Садэйка (Sadejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>.
У Чэхіі бытавала імя Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edik#v=snippet&q=%C5%A0edik&f=false S. 158].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''und robeten des Szodeyken'' (11 чэрвеня 1418 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Szodeyken#v=snippet&q=Szodeyken&f=false S. 411].</ref>; ''Szodeyko'' (15 верасьня 1434 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 154.</ref>; ''homines… sextus Szedeyko'' (1492 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 453.</ref>; ''Матей Жадейковичъ'' (12 лютага 1505 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''Ян Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Жадеико Номиковичъ… Миколаи Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Петръ Шатеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''Милюк Задыикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''Войтехъ Садикъ Станиславовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1013].</ref>; ''Кгриктеръ Жедейкевичъ'' (12 красавіка 1584 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Иванъ Шадейко'' (24 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 6. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9tcDAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 179].</ref>; ''z imienia zastawnego Żadzieykow''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 220.</ref>, ''na miejscu Jana Szateyki''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 153.</ref> (1690 год); ''Zadeyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jacek Zodyko'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>; ''Zatkiewicz'' (1802—1803 гады)<ref>Stepukonienė I., Mickienė I. Personal Names in Baptismal Records of Seredžius of the Early Nineteenth Century (1802—1803) // Lituanistica. Vol. 65. Nr. 2, 2019. P. 109.</ref>.
== Носьбіты ==
* Жадзейка Номікавіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Шацейкавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Шацейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&dq=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ_e_qrdeCAxXdhv0HHZ-ACZIQ6AF6BAgIEAI P. 438].</ref>
* Павал Жадкевіч — жыхар [[Сураж (Расея)|Суражу]] на 1906 год<ref>Приложение к № 94 Черниговских Губернских Ведомостей от 30 ноября 1906 года. С. 1.</ref>
* Аляксандар Жадкевіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 30.</ref>
* Уладзімер Жадзейка (1903—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
Шадзейкі (Szadejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 804.</ref>.
Шатэйкі (Szetejko) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 809.</ref>.
Жадзейкі (Żadejko) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 459.</ref>.
Задэйкі (Zadejko) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 380.</ref>
Задзікі (Zadzik) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] і Задыковічы або Задыкевічы (Zadykowicz, Zadykiewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 321.</ref>.
Жадкевічы (Żadkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — шляхецкі род Рэчы Паспалітай, украінскія казакі<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 349.</ref>.
Задзіковічы (Zadzikowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай зь [[Львоў|Львова]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 256.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася вёска Задзейкі каля [[Шкуды|Шкудаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 292.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Шацькава ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 232.</ref>.
Вёскі з назвай [[Жадзейкі]] існуюць на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Шодзікі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
q5npemjc3cn1icrzclp83o13yxh3fye
Бар (імя)
0
267318
2680532
2674459
2026-07-25T08:56:31Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680532
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бар
|лацінка = Bar
|арыгінал = Baro
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Бара, Пара
|вытворныя = [[Бера]]
|зьвязаныя = [[Барэйка]], [[Барыла]], [[Барут (імя)|Барут]], [[Барвід]], [[Барвік]], [[Барвін]], [[Барвойн]], [[Баргайла]], [[Барконт]], [[Парман]] <br> [[Вінбор]], [[Вісбар]], [[Даўбор]], [[Жыбар]], [[Кілбар]], [[Кімбар]], [[Нарбар]], [[Убер]], [[Шадзібор]], [[Шэйбар]], [[Эйбар (імя)|Эйбар]]
}}
'''Бар''', '''Бара''' (''Пара'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бара або Пара (Baro<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. S. 232.</ref><ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tZZFdogozvUC&q=Baro#v=snippet&q=Baro&f=false S. 85].</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 80.</ref>, Paro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Paro+Bara#v=snippet&q=Paro%20Bara&f=false S. 246].</ref><ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. S. 123.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 249.</ref>. Іменная аснова -бар- (-бор-, -пар-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -бар- і [[Бэрт|-барт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bárti'' 'ганіць, лаяць, абражаць (кагосьці)', а для іменнай асновы -пар- прызнае брак адэкватнага тлумачэньня зь летувіскай<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Барэйка|Барэйка (Барык)]], [[Барыла]], [[Барут (імя)|Барут]], [[Барвід]], [[Барвік]], [[Барвін|Барвін (Борвін)]], [[Барконт]], [[Парман]], [[Вінбор|Вінбор (Вімбар, Вімбэр)]], [[Вісбар]], [[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбір, Дабар)]], [[Жыбар|Жыбар (Зыбар)]], [[Кілбар]], [[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]], [[Нарбар]], [[Убер]], [[Шэйбар]], [[Эйбар (імя)|Эйбар]]. Адзначаліся германскія імёны Bareke (Baricke), Barilo, Baruthus, Barvid, Barwic, Barwin, Pargunt (Bercunt), Parmann (Barmann), Wimber, Wisbar, Dauber (Daber), Siber, Kilber, Gimber, Norber, Uber, Seiber, Eyber{{Заўвага|Таксама адзначалася германскае імя Baroald (Baro-[[Вальда (імя)|ald]])<ref>Adamek E. Die Räthsel unserer deutschen Schülernamen: An den Namen der niederösterreichischen Lehrerschaft erklärt. — Wien, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Wpy152DBvAUC&q=Barwic+Bar#v=snippet&q=Barwic%20Bar&f=false S. 25].</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bar (Baro), Barlin (Parlin), Bartołt, Barołt, Waldebor, Werbar (Werber)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 12, 16, 279, 285.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Ratbar<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 491.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Bareyke / Barike''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Barocho<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barocho#v=snippet&q=Barocho&f=false S. 246].</ref>, пазьнейшае Baricke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA100&dq=bar+icke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNzJfplr-CAxUz1QIHHUCRBLAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=bar%20icke%20namenkunde&f=false S. 100].</ref>}} (1360 і 1397 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 492.</ref><ref name="Trautmann-1925-17">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Barike#v=snippet&q=Barike&f=false S. 17].</ref>, ''Barkint''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Barkind<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 23.</ref> (памылковы запіс імя Barkvidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 229.</ref>)}} (1384 год)<ref name="Trautmann-1925-17"/>, ''Barim''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berim<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>}} (1354 год)<ref name="Trautmann-1925-17"/>, ''Gimber''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gimber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA210&dq=%22gimbert+gimber%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwit4Zq9xuaBAxXG2wIHHQFSBzUQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22gimbert%20gimber%22&f=false S. 210].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gimber#v=snippet&q=Gimber&f=false S. 32].</ref>, ''Wissebar''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Wisbar<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Wisbar#v=snippet&q=Wisbar&f=false S. 64].</ref>}} (1417 і 1419 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wissebar#v=snippet&q=Wissebar&f=false S. 119].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Наръко Баровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>; ''Bor Mackowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bor+Mackowic#v=snippet&q=Bor%20Mackowic&f=false С. 531].</ref>; ''Баръ Анъдреевичъ Свешъковичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 968].</ref>; ''przez Simona Bara'' (красавік 1596 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 132.</ref>; ''Joannes Baro'' (1599 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. P. 113.</ref>; ''Borewicz Jan Aleksander… Borewicz Piotr… Borewicz Wojciech'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 246.</ref>; ''cum generosus dominus Brink et generosus dominus Baro Taube'' (25 чэрвеня 1705 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://archive.org/details/arkheografichesk08russ/page/250/mode/2up?q=baro С. 250].</ref>; ''Barow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Antoni z Borewicz — starosta y deputat powiatu Kowieńskiego'' (31 студзеня 1750 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nVwjAQAAMAAJ&q=Borewicz#v=snippet&q=Borewicz&f=false С. 15].</ref>; ''Rozalia Parewicz'' (1754 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Parewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Bary, rotm. pow. oszmiańskiego'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 400.</ref>; ''Katarzyna Barewicz'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Барэн: ''Borenowicz'' (1909 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_ejszyska_1909r.pdf Parafia ejszyska w 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>;
* Барун: на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе старажытная вёска [[Баруны]];
* Барш, Барэйша (адзначалася германскае імя Barras, Parish<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Barras%2C+Parish#v=snippet&q=Barras%2C%20Parish&f=false P. 61].</ref>): ''Нестанъ Баръшовичъ'' (29 красавіка 1542 году)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 16.</ref>, Міхал Барэйша — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>, Цярэнці Барэйша (1898—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Барэйшы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Барбут, Барбот (адзначалася старажытнае германскае імя Berebode<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 92.</ref>, у гістарычным германскім арэале адзначалася імя Barbota<ref>[https://books.openedition.org/pufr/16797?lang=en Noms de femmes relevés dans les divers cartulaires étudiés] // Genèse médiévale de l'anthroponymie moderne. Tome II-2 : Persistances du nom unique. — Tours, 1992. P. 231—242.</ref>): ''Барбутъ Авкгуштыновичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D1%8A&f=false С. 1280].</ref>, ''Jan Barbotowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Barbotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Liszkowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Барвойш (адзначалася германскае імя Barwis<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Barwis#v=snippet&q=Barwis&f=false P. 396].</ref>): ''Бутнюс Баръвоишович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8A%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&dq=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8A%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwigkoKt-aaKAxUx3AIHHSD_PPsQ6AF6BAgGEAI P. 31].</ref>;
* Бармут (адзначалася старажытнае германскае імя Berimud, Beremot<ref name="Förstemann-1900-264">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berimud+Beremot#v=snippet&q=Berimud%20Beremot&f=false S. 264].</ref>, Bermutus<ref>[https://cathalaunia.org/Noms/N00946 Bermuti], Cathalaunia: Noms / Antroponimia</ref>): Ільля Бармут — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 194.</ref>, Пётар Бармута (1878—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref>, на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуё вёска [[Бармуты]], у Польшчы адзначаецца прозьвішча Бэрмута (Bermuta)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 96.</ref>;
* Парымонт (адзначалася старажытнае германскае імя [[Бэрымунд (імя)|Peremunt]]<ref name="Förstemann-1900-264"/>): ''Justyna Parymont'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Parymont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ляўдбар: ''Alexander Laudbor'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 339.</ref>;
* Сьцібар: ''Ściborowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, Сьцібаровічы (Stiborowicz) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 145.</ref>;
* Самбар: Самбары (Sambor) гербу [[Савур]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 10.</ref>;
* Шэлбар: ''na miejscu… Jakuba Szełborowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 485.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Бара (Maciej Baro) — духоўны з [[Шадак|Шадку]] ([[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскае]]), які ўпамінаецца ў 1488 годзе<ref>Testamenty z ksiąg sądowych małych miast polskich do 1525 roku. — Warszawa, 2017. S. 145.</ref>
* Нарка Баравіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Бар Андрэевіч Сьвяшковіч — баярын [[Дарагічынскі павет|Дарагічынскага павету]] [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году
* Бара [[Таўбэ]] — [[Курляндыя|курлядзкі]] шляхціч [[Немцы|нямецкага]] паходжаньня, які ўпамінаецца ў 1705 годзе
Барэвічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]].
Карэва-Баровічы (з Карэва) — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бары (Bar) гербу [[Равіч (герб)|Равіч]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] зь [[Інфлянты|Інфлянтаў]] і [[Прусія|Прусіі]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 136.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Барэвічы (''Боревичи'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1900—1903 гады існавала вёска Барышкі ў Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 180.</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/90 S. 90].</ref>.
На [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэччычыне]] існуе мястэчка [[Парычы]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — вёска [[Парышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
eipedcp96976r3f5rs7kkij9wbg4u28
Бушка
0
267499
2680401
2679653
2026-07-24T20:16:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680401
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бушка
|лацінка = Buška
|арыгінал = Buschke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Буш|Busch]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бошэйка, Бушэйка, Бозейка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Бушка''' (''Бусека'', ''Бушэйка''), '''Буска''' (''Босіка'', ''Боська'', ''Бошэйка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Босіка, пазьней Бусэка, Буска або Бушка (Bosico, Buseke<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 166.</ref>, Buske<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 173.</ref>, Buschke<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Buschke#v=snippet&q=Buschke&f=false S. 8].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bosico+Buske#v=snippet&q=Bosico%20Buske&f=false S. 329].</ref><ref name="Dajlida-2019-20">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Іменная аснова [[Буш|-бус- (-бос-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бушыла]], [[Бусінь]], [[Бушман]]; германскія імёны Busilo, Buosin, Bussman) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bōsi 'варожы, злы'<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA203&dq=BOS+feindlich+b%C3%B6se+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuu7bf2euDAxWtgv0HHQAXDf0Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=BOS%20feindlich%20b%C3%B6se%20namenkunde&f=false S. 203].</ref> або ад германскага buozan 'паляпшаць, прыносіць карысьць'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=BOSI+BOZ+buozan#v=snippet&q=BOSI%20BOZ%20buozan&f=false S. 329—330].</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Бушка паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] buska 'цялеш'<ref name="Dajlida-2019-20"/>.
Імя Бушка гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Buszco'' / ''Busco'' (1404 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 287.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Buseke'' (29 верасьня 1379 году<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Buseke#v=snippet&q=Buseke&f=false P. 55].</ref>; ''Busekindorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Busekindorfe#v=snippet&q=Busekindorfe&f=false S. 694].</ref>; ''Busko'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Busko#v=snippet&q=Busko&f=false S. 553—554].</ref>; ''Walmundt Buschken son'' (23 красавіка 1398 году)<ref>Codex epistolaris Vitoldi Magni Ducis Lithuaniae 1376—1430. — Cracoviae, 1882. [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA54&dq=Walmundt+Buschken+son&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj8nb_KkYP9AhX0hf0HHUBKCVkQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Walmundt%20Buschken%20son&f=false P. 54].</ref>; ''Walimund Buschken son''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Walimund+Buschken+son&dq=Walimund+Buschken+son&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiAxrab8v78AhVWhv0HHYSaDyIQ6AF6BAgJEAI S. 12].</ref>, ''Walimund, filius Bosken''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Walimund+,+filius+Bosken&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiT1Ku58v78AhUknP0HHdl3CAIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Walimund%20%2C%20filius%20Bosken&f=false S. 227].</ref>, ''Walmund filius Bussky''<ref>Lietuvos TSR istorijos šaltiniai: Feodalinis laikotarpis. — Vilnius, 1955. [https://books.google.by/books?id=v1wjAQAAMAAJ&q=Walmund+filius+Bussky&dq=Walmund+filius+Bussky&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjSyoO19P78AhU5_rsIHU_0CiEQ6AF6BAgHEAI P. 83].</ref><ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 134.</ref> ([[Салінскі мір|12 кастрычніка 1398 году]]); ''ad curiam Gedeghinnen, que nunc Bussike dicitur'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Bussike#v=snippet&q=Bussike&f=false S. 75].</ref>; ''князю Юрю Михаиловичу братня Анъдреевая доля… Бушкевичи'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 31.</ref>; ''мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Иванъ Босиковичъ'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XwgyAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 626].</ref>; ''Bosko Bondar'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Bosko#v=snippet&q=Bosko&f=false С. 41].</ref>; ''szl. Jan s. Pawłow Buskowicz'' (14 траўня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 288.</ref>; ''село [[Вішнеў (Менская вобласьць)|Вишневъ]]… на другой волоце Данко Бушко, въ него сыновъ два, на име Андрей, Данило Данковичъ'' (18 жніўня 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7F9BAQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%BE&f=false С. 396].</ref>; ''Oniszko Buszko'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Radowicz#v=snippet&q=Radowicz&f=false С. 405].</ref>; ''Andrzeia Bozeyka'' (26 траўня 1645 году)<ref>Lietuvos valstiečių ir miestelėnų ginčai su dvarų valdytojais (dokumentų rinkinys). D. 1. — Vilnius, 1959. P. 110.</ref>; ''Богдань Бушко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 75.</ref>; ''Fiedor Buszeyko… Illasz Busieyko… Lewon y Adam Buszeyki… Lewon Buszeyko… Lewon Busieyko'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Buszeyko+Busieyko+#v=snippet&q=Buszeyko%20Busieyko&f=false С. 373—374].</ref>; ''Maciey Buskiewic z Żoną y Synem komornica'' (1673 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 92.</ref>; ''Maciej Buszko'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Buszko%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Derewna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Iwan Busko'' (28 сьнежня 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Busko#v=snippet&q=Busko&f=false С. 232].</ref>; ''Chwedor Boszko'' (30 студзеня 1779 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Boszko#v=snippet&q=Boszko&f=false С. 392].</ref>; ''Mikołay Boszko'' (15 сакавіка 1794 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Boszko#v=snippet&q=Boszko&f=false С. 203, 206].</ref>; ''Antoni Buszejko'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buszejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Boszejko'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Boszejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Бушка (баярын літоўскі)|Бушка]] — уплывовы [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], меў сына [[Валімонт Бушкавіч|Валімонта]]
* Мікалай Бускевіч — [[Горадня|гарадзенскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1627 годзе<ref>Katalog testamentów mieszkańców Brześcia i Grodna od XVI do początku XVIII wieku. — Warszawa, 2017. S. 37.</ref>
* Міхаіл і Самуэль Бушэйкі, Гаўрыла Бушка — жыхары мястэчка [[Дзяляцічы|Дзяляцічаў]], вёсак [[Рахаўцы|Рахаўцаў]] і [[Загор’е|Загор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1734 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230145/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/236-rubezhevichi-imenie-v-novogrudskom-voevodstve Рубежевичи имение в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 ліпеня 2015 г.</ref>
* Астап і Тамаш Боські — жыхары вёскі [[Купіск]]у (Наваградзкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1774 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230544/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/553-kupisk-kustora-inventar-v-novorudskom-voevodstve Куписк Кустора инвентарь в Новорудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 21 лютага 2016 г.</ref>
* Цярэнці і Міхал Бушкевічы — жыхары [[Быхаў|Быхава]] на 1906 год<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 2.</ref>
* Антон Бушка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* Віктар Бушкевіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Бярэзань|Бярэзані]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Бушкевічы (Buszkiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]] (ваколіцы [[Жыжмары|Жыжмараў]])<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 243.</ref>.
Бусковічы (Buskowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 434.</ref>.
Бушка (Buszko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Буске (''Buske''), Бушка (''Buszko'') і Бушкевіч — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 362—363.</ref>.
На 1903 год існавала вёска Бушкішкі ў Панявескім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 283.</ref>.
На [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] існуе вёска [[Бушкі]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Вялікае Бушкава]] і [[Малое Бушкава]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Бушыкі]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Боськава]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бус}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5gn1fgwo758uqfhy2hmj0widhwvbgmd
Сыр (імя)
0
267775
2680372
2680335
2026-07-24T18:52:07Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680372
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сыр
|лацінка = Syr
|арыгінал = Sirio
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Сыры, Сыса, Сур, Зыра, Шур
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Сірэйка]], [[Сырбут]], [[Сырвід]], [[Сурвіла]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сіргоўд]], [[Сіргут]], [[Сургонт]], [[Сурман]], [[Шырмер]], [[Сурмін]], [[Сысымунд|Сысымант / Сірмонт]], [[Сір’ят]]
}}
'''Сыр''' (''Сыры'', ''Зыра''), '''Сур''', '''Сыса''' (''Зыс'', ''Зыз'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сыры, Сыса, Сура або Сур (Sirio, Siso, Surro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 451.</ref>, Sure<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Sure#v=snippet&q=Sure&f=false S. 134].</ref>, Sur<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1345">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sirio+Siso#v=snippet&q=Sirio%20Siso&f=false S. 1345].</ref>. Іменная аснова сір- (сіс-, сур-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sisu 'чароўны сьпеў, заклён'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -жыр- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменнай асновы сір- за найбольш адэкватнае прызнае ''sìrti'' 'ахінуць; атачаць', ''apsìrti'' 'акружыць, аблажыць; загарнуць, ахінуць; улучыць', а для іменнай асновы сур- — прускае ''sur-gi'' 'аб; каля; вакол'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам ''si̇̀rti'' упершыню фіксуецца толькі ў слоўніку 1932—1968 гадоў<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=sirti&id=24068740000 si̇̀rti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сірэйка|Сірэйка (Сірык)]], [[Сырбут]], [[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Сырвіла, Шырвіл)]], [[Сурвін]], [[Сіргірд]], [[Сургонт|Сургонт (Сурконт)]], [[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд)]], [[Сіргут|Сіргут (Шыргут, Сургут)]], [[Сурман|Сурман (Шурман)]], [[Шырмер|Шырмер (Жыжмар)]], [[Сысымунд|Сысымант (Сірмонт, Шырмунт, Жырмант)]]. Адзначаліся германскія імёны Sirica, Sirobodus, Surville, Surawine, Sirigardus, Sisigunda (Surrigvn), Siriaud, Sireguti (Sisagut), Surmannus, Sisimir, Sisemund (Sirmont, Sirmund){{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sirobald (Siro-[[Больд|bald]])<ref name="Förstemann-1900-1345"/>, Syriwald (Syri-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Syriwald#v=snippet&q=Syriwald&f=false S. 1347].</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Surman, Sismont (Sismunt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 262.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя ''Surawd''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 555.</ref>{{Заўвага|Таксама: ''tempore Sironis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sironis#v=snippet&q=Sironis&f=false P. 27—28].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Sirgaude / Surgaude''{{Заўвага|Адзначалася старажатнае германскае імя Сіргаўд (Siriaud, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Siriaud#v=snippet&q=Siriaud&f=false S. 607].</ref>}} (1362 год), ''Surgedde / Sirgite'' (1357 год), ''Surgenne'', ''Sirotte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74">Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 74.</ref>}}, ''Surreyth / Surreide''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Siret (Sired)<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Siret+Sired#v=snippet&q=Siret%20Sired&f=false P. 48].</ref>}} (1414 год), ''Surmynne / Surmanne''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surman<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Surman#v=snippet&q=Surman&f=false S. 762].</ref>}} (1345 і 1388 гады), ''Surwille / Sirwille''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Surville<ref>Schmittlein R. L’anthroponyme germanique employé d’une façon absolue en fonction toponymique // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1962. P. 115—116.</ref>}} (1401, 1406 і 1409 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sirgaude#v=snippet&q=Sirgaude&f=false S. 92, 100—101].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жырка (Жырака), Жырша (або Жыраша), Жыравіт, Жыраслаў і Жырата<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Зыза (Zyza)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 375.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanislao Pyethkowycz et fratre ipsius Zyra marschalkoni curie nostre'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''пан Миколам Сиревич'' (6 ліпеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 77.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 5 копъ грошеи'' (26 красавіка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 411.</ref>; ''Станиславу Сиревичу 20 копъ'' (23 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 416.</ref>; ''Станиславъ Сиревичъ'' (1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 166.</ref>; ''Дорота Сиревая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Счепанъ Сировичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''пана Станислава Сиревича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Ян Сиревич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Fiedzko Sysa'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=sysa#v=snippet&q=sysa&f=false С. 241, 243].</ref>; ''Кгрегор Миколаевичъ Сиса з Опола'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 342.</ref>; ''Сиса Васко'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%81%D0%B0&f=false С. 436].</ref>; ''Станиславъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D1%80%D0%B0&f=false С. 886].</ref>, ''Матей Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 909.</ref>, ''Войтехъ Зыра''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 923.</ref>, ''Грицъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1023].</ref>, ''панъ Станиславъ Сиревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1260.</ref>, ''пана Станислава Миколаевича Сиревича… пань Янь Миколаевичъ Сиревича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Мацко Сысовичъ'' (27 верасьня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 636, 644.</ref>; ''земенина господарского повету Троцкого пана Якуба Андреевича Сыровича… небощыка Войтеха Щепановича Сыра… Войтеху Сыру, деду его пана Якуба Сыровича… пана Андрея Сыра паном Якубом Андреевичом Сыревича… небощык Андрей Войтехович Сыр, отец его пана Якуба Сыровича'' (22 кастрычніка 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0+%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B0%20%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 245—250].</ref>; ''Omelan y Arist Sysowiczy'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Sysowiczy#v=snippet&q=Sysowiczy&f=false С. 280].</ref>; ''Martinus Syrewicz'' (11 студзеня 1793 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 66.</ref>; ''pater Iosephus Syrewicz'' (11 сьнежня 1820 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 287.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Шурыла, Сырула, Сірыла, Сурыла, Сурэль (адзначалася германскае імя Sirola<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 253.</ref>, *Sisila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Surila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA527&dq=%22Surila%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwipntXiiKOKAxUa97sIHZtqIKIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Surila%22%20repertori&f=false P. 527].</ref>): ''[[Даўгайла|Dowgiał]] Szuriłowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 45.</ref>, ''Wojciech Siriła'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Siri%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Surel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Surel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Syrulewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Магдалена Сурылава (''Surilowa'') — уладальніца гаспадаркі ў Гаўцях каля [[Солы|Солаў]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Сурын: ''Глебу Суриновичу 6 копъ с коръчомъ новъгородъскихъ'' (9 лютага 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 27.</ref>;
* Сырун: ''Syruniewicz'' (1864 год)<ref name=K-1864/>;
* Сурынт, Сурэнт, Сірынт (адзначалася германскае імя Surant<ref>Schwab L. Die Beinamen im Urkundenbuch der Stadt Strassburg. — Strassburg, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IwkrAAAAYAAJ&q=Surant#v=snippet&q=Surant&f=false S. 22].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sirandus<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA503&dq=%22Sirandus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuuMDwh6OKAxVM7bsIHTSBKIAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22Sirandus%22&f=false P. 503].</ref>): ''Andrzej Suryntowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 191.</ref>, ''Bartłomiej Mateusz Sirynt'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1100&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Канстантын Сурэнт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Краснае|Краснага]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сурэнт Канстанцін Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Сурынт (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Ільля (вёска)|Ільлі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Сірута, Сірот, Сырут (адзначалася германскае імя Sirot<ref name="Kapff-1889-74"/>, Sirut-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): ''Яцъ, Сирута, [[Аліхвер|Олихверъ]] Быковичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 251].</ref>, Сіратовічы (Sirotowicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 91.</ref>, Сырутовічы (Syrutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 195.</ref>;
* Жырбурт (адзначалася старажытнае германскае імя Sisbert<ref name="Förstemann-1900-1345"/>): ''Листъ короля его милости Жикгимонта потверженье на продажу Жирбуртовича'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dmZOAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%96%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false S. 244].</ref>;
* Сурвік (адзначалася старажытнае германскае імя Sesvigia<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 205.</ref>): ''Болтромеи Сурвиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Шырвінт: ''Ewa Szyrwint'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szyrwint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Сурувойна (адзначалася германскае імя Sorwein<ref>[https://wiki.genealogy.net/Sorwein_(Familienname) Sorwein (Familienname)], GenWiki</ref>): ''тую сеножать [[Мільвід|Мильвиду]] Сурувойновичу, отцу Миланеву'' (26 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 383.</ref>;
* Сыргед: Сыльвэстар, Сямён і Лаўрын Сыргеды — сяляне з ваколіцаў [[Уцяна|Уцяны]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 312.</ref>;
* Сургель, Сыргель, Сурыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sarchilo, Sarkilo<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 164.</ref>): ''Janusz Surgielewicz'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 136.</ref>, ''Surgel… Surgiel'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 201.</ref>, ''parochum agit rndus dnus Casimirus Syrgielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 41.</ref>, ''p. Surygajłowa'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 277.</ref>;
* Сургін (адзначалася германскае імя Sircken<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Sircken#v=snippet&q=%40Sircken&f=false S. 340].</ref>): ''Петръ Суръкгинович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 184.</ref>;
* Сіргінт, Сургінт: ''Tomasz Surgint'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1450&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Sirgint'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10762&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1350&rpp2=50 Kiejdany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Сырдаг: ''Stanislaus Syrdogowicz'' (8 красавіка 1509 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 216.</ref>;
* Сырдаўг: ''бояринъ господарьский Станко Сирдовкговичь'' (28 красавіка 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 85, 88]</ref>;
* Сурміла: на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Сурміліцы]];
* Сыртаўт, Сырдаўт, Сырталт, Шыртаўт: ''в Жижморъскои волости десяти чоловеков къ своему дворцу на Вельи… Сиртовъта Петровича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>, ''бояринъ троцкии Пац Ширътовътович'' (18 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 372.</ref>, ''Бортъко Сирдовтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Pan Syrtolt'' (1618 год)<ref>Monumenta Reformationis Polonicae et Lithuanicae: Zbiór pomników reformacji kościoła polskiego i litewskiego. Serja 4, z. 2. — Wilno, 1915. S. 46.</ref>, ''Sirtołt. Adamus Sirtołt'' (1658 год)<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 580.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sirtaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIRTAUT&ofb=memelland&modus=&lang=de SIRTAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Сьцяпан Сіравіч — [[Сумілішкі|сумілішкаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Войцех Сьцяпанавіч Сыр — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Троцкі павет|Троцкага павету]], меў сына Андрэя і ўнука Якуба
* Ціш Сыравіч (Сыровіч) — падданы [[Берасьцейскі павет|берасьцейскага]] [[Зямяне|зямяніна]] Адама Ваўкавіцкага, які ўпамінаецца ў 1646 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 197.</ref>
* Адам, Антон, Вацлаў, Данат, Ёсіф, Іван, Ігнат, Карл і Ўсьцін Сырэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11, 16.</ref>
* Франц Сырэвіч (1877—?) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацяпеў ад уладамаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1877) Сырэвіч Франц Антонавіч (1877)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксей Суровіч (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Суровіч Аляксей Пятровіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Рыгор Зыс-Зыз (1912—1937) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Сырэвічы (Syrewicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 774.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 422.</ref>
Сурэвічы (Surewicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 421.</ref>.
Шурэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Суровіч (Surowicz), Сырэвіч (Syrewicz) і Сыровіч (Syrowic) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сір}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
k4u0tnrdyjp5agk6m3go00zmgntzt4y
Атмут
0
267807
2680431
2509059
2026-07-24T21:00:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680431
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Атмут
|лацінка = Atmut
|арыгінал = Otmot
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ота|Oto]] + [[Мут|Mot]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Атмут''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Атмот (Otmot) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Otmot#v=snippet&q=Otmot&f=false S. 197, 1127].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ота|аўд- (од-, от-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Адыла|Аціла]], [[Отаўт]], [[Атгін]]; германскія імёны Otilo, Ottolt, Otken) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] audags 'шчасьце, асалода'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 43.</ref>, германскага *auð 'багацьце, спор'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 72.</ref>, а аснова [[Мут|-мод- (-мот-, -мут-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мотар]], [[Мутаўт]], [[Эймут]]; германскія імёны Motar, Muotolt, Eimuot) — ад гоцкага moþs '(баявы) дух, лютасьць, адвага'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''з Отмута въ Менскомъ же повете'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9E%D1%82%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9E%D1%82%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%B0&f=false С. 469].</ref>; ''[[Сула (рака)|Suła rzeka]] graniczy s panem Niemirza i z Otmutem'' (3 кастрычніка 1592 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qnwZAAAAYAAJ&q=Otmutem#v=snippet&q=Otmutem&f=false С. 130].</ref>.
== Носьбіты ==
* Атмут — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе
На 1910 год існаваў царкоўны пагост Атмут (Отмут) у Магілёўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 15.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ота]]
* [[Мут]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай од}}
{{Імёны з асновай мод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
f9dglvpu174b68zv4u3im9kdynul0wg
Даўга
0
267846
2680406
2676010
2026-07-24T20:20:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680406
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўґа
|лацінка = Daŭga / Daŭha
|арыгінал = Daugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Дава, Дэўг, Доўг, Доўк, Долг
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Давейка]], [[Даўгіла]], [[Даўбор]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давірд]], [[Давінь]], [[Давойна]], [[Даўгайла]], [[Даўгер|Даўгер]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгод]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін]], [[Даўгінт]], [[Даўконт]], [[Даўлюд]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]], [[Доўнар (імя)|Доўнар]], [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]], [[Даўят (імя)|Даўят]] <br> [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]
}}
'''Даўга''' (''Дэўг''), '''Дава''', '''Доўг''' (''Доўк'', ''Долг'') — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўга або Дава (Daugo, Daugjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, Davo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-406">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daugo+Davo#v=snippet&q=Daugo%20Davo&f=false S. 406].</ref>. Іменная аснова -даў(г)- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -даў(г)- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''daũg'' 'многа, шмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам гэтага слова не фіксуе слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], упершыню яно фіксуецца ў [[каралявец]]цкім слоўніку 1747 году, але было ўжытае ў [[каралявец]]кай Пасьціле 1591 году і віленскай Пасьціле 1600 году<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=daug&id=06012840000 daũg], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}} або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Давейка|Давейка (Давіка)]], [[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]], [[Даўбор|Даўбар (Даўбір, Дабар)]], [[Даўбарт]], [[Давіл]], [[Давінь]], [[Давірд]], [[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]], [[Даўгер|Даўгер (Даўер)]], [[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард)]], [[Даўгод|Даўгод (Даўгот)]], [[Даўгоўд]], [[Даўгін|Даўгін (Даўкен)]], [[Даўмен]], [[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Домунд)]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Міндоўг (імя)|Міндоўг]], [[Ядаг]]. Адзначаліся германскія імёны Davico, Dagila (Dahilo, Degel), Dauber (Daber), Daubert, Davila (Dauwila), Dawin (Dauwin), Daverdt, Dagalo, Dauharjis (Dauer, Daherr), Daugaard, Dagott, Dagaud, Dagin (Dawkin), Dauman, Damondus (Damundus), Dowyatt (Daviato), Mindach, Adago{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны: *Dauhart (Dau-[[Гардзь|hart]])<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Dauhart#v=snippet&q=Dauhart&f=false S. 29].</ref>, Daumerus (Dau-[[Міра (імя)|merus]])<ref name="Fo-1900-406"/>, Daugerada (Dauge-[[Рад|rada]])<ref>Volker Bach, [https://www.s-gabriel.org/names/giano/normanitalian.html South Italian Names from the Norman Kingdom, 11th-12th Centuries], The Medieval Names Archive, 2007</ref>, Dawaredus (Dawa-[[Рыда|redus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 65.</ref>, Dauwald (Dau-[[Вальда (імя)|wald]])<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>}}.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Dagil / Dogel / Daugil / Dawgill / Dawgil''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagila (Degel)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagila%2C+Dahilo%2C+Degel#v=snippet&q=Dagila%2C%20Dahilo%2C%20Degel&f=false S. 392].</ref>}} (1309, 1344, 1354, 1358, 1397 і 1407 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Dogel#v=snippet&q=Dogel&f=false S. 499].</ref><ref name="Trautmann-1925-22-23">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Daugil#v=snippet&q=Daugil&f=false S. 22—23].</ref>, ''Daugin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dagin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagin#v=snippet&q=Dagin&f=false S. 1139].</ref>}} (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dabote / Dabud / Dabut''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dabaudis<ref name="Felder-2003-89">Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 89.</ref>}} (1366, 1407 і 1418 гады)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-22-23"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ганус (імя)|Hannus]] Dolge'' (5 чэрвеня 1414 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Dolge#v=snippet&q=Dolge&f=false S. 305].</ref>; ''Dowgone'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''оу Лидском повете землю пустую тяглую на има Довкговщину'' (17 сакавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 280.</ref>; ''боярина сомилиского ж Якуба Довкговича'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>; ''з людми… з Довкомъ Миколаевичомъ'' (13 траўня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 381.</ref>; ''Тырвидъ Довкговичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Петръ Довкгович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref> (1528 год); ''два чоловеки отъчызныхъ… а Юxъна Даугевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''Гринь, Кузьма Долговичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 168].</ref>; ''Михно Долговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''земянка гсдръская повету Менского Ганна Станиславовна Довкговна Павловая Гербовая… брат дей мой рожoный на име Мартин Станиславович Довкгович… своих трох члвеков, то ест на име Гришка Девкгу'' (24 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0&f=false С. 421—422].</ref>; ''p. Ian Dawwa… połowa p. Dawwowi… зanu Ianowi Dawwie'' (1701 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Sv9gAAAAcAAJ&q=Dawwa#v=snippet&q=Dawwa&f=false С. 103—105, 107].</ref>; ''Daugowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Władysław Dauhowicz'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dauhowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Doukowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Doukowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ławaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Даўкун: ''Матеи Довкуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>;
* Даўкша, Даўгеш: ''[[Кімунт|Kymunt]] cum filio Dawxha'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>, ''cum Dawkscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Dawxscha''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Dawxa''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]), ''в бояр жомоитских… в Довкгеша, а в Томка, а в Станислава, а в Тумоша Монковичов'' (19 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 234.</ref>, Мікалай Дзяўкша — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Даўалг: ''Ród Dowołgowiczów… Michał Janowicz Dowołgo'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 143.</ref>, ''Michał Niemiro z Dawałgowicz'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 473.</ref>, Міхал Даўкша (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Даўбут, Добут (адзначаліся старажытныя германскія імёны Dabaudis<ref name="Felder-2003-89"/>, Dabod<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 550.</ref> і *Dalabod, пазьнейшае Talbut<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. [https://books.google.by/books?id=5sVq7VQlNwcC&pg=PA3051&dq=Talamund&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgt_3E2q6GAxW5wAIHHWQ3CX04ChDoAXoECAcQAg#v=onepage&q=Talamund&f=false P. 3051].</ref>): Невянґлоўскі з Добутаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Даўбуцішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 231.</ref>;
* Даўгвід: ''а Довкгвиду Вяжелис а Жастовт'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>, ''кгедроитскыи паны у головах… Пашко Довкгвидович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>;
* Даўгвіл: ''в бояр наших жомоитскихъ… Яна Довкгвиловича'' (30 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 225.</ref>, ''Довкгвил Станкевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Марко Довкгвиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 797].</ref>;
* Даўвільт (адзначалася старажытнае германскае імя Touillda<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=touillda#v=snippet&q=touillda&f=false P. 459].</ref>, Touilt<ref>Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA205&dq=Touillda+touilt&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjM5r_H5uSFAxU29bsIHbh1COAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Touillda%20touilt&f=false P. 205].</ref>, пазьнейшае Davilda<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''в Лепуньскомъ повете тежъ дали есмо ему людеи… а Венцка Довъвильтовича'' (10 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref>;
* Даўгід, Даўгіт, Даўгет, Даўгейт: ''чоловекъ Довкгит'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>, ''купил землю у Довкгида'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>, ''князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Довкгеит'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>, ''Петр а [[Людзіка|Лютко]]… Петръ а Людко новоседы Довкгетовичи'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 158, 343.</ref>;
* Даўгер, Даўгір, Доўгер, Далгер, Даўгар (адзначаліся старажытныя германскія імёны Dagarius, Deggeres<ref name="Förstemann-1900-394">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagarius#v=snippet&q=Dagarius&f=false S. 394].</ref> і Dalger<ref>Canzler F. Die deutschen vornamen und zunamen etymologisch abgeleitet und erklärt. — Hamburg, 1830. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t93hnrMa4IQC&q=Dalger#v=snippet&q=Dalger&f=false S. 88].</ref>): ''Daugyr'' (28 верасьня 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 220.</ref><ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 21.</ref>, ''земли пустовскии у Высокодворскои волости… Довкгоръшишки'' (19 сьнежня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 222—223.</ref>, ''Marianna Dowgier'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dowgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Pilip Dołgier'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_38.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>, ''Ewa Daugier'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Daugier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Dołgier'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Dolgier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Доўгер (Dougier) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Dowgier<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>;
* Даўміл: на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існавала вёска Даўмілы<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>;
* Даўмод, Дамуць (адзначалася германскае імя Damod<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 71.</ref><ref>Hekket B. J. Demoed, Demoet // Naamkunde. Jaargang 5, 1973. P. 114.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 292.</ref>): ''Андреи Довмод'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 62.</ref>, ''Antoni Damuć'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Damu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jatwiesk (kat., gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Даўнарт (адзначалася старажытнае германскае імя Tagenard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tagenard#v=snippet&q=Tagenard&f=false S. 397].</ref>): Даўнартовічы (Downartowicz) гербу [[Прыяцель]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 375.</ref>;
* Даўкнет: ''Andreas Dewknetouicz'' ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельский]] Нотко Довнедевичъ'' (10 лістапада 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 209].</ref>;
* Даўрым (адзначалася старажытнае германскае імя Dagrim<ref name="Förstemann-1900-394"/>): ''Матэи Довримович з братом Стасэм… Мартин Ян Доврымович'' (1556 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Nauji lietuvių dvikamieniai asmenvardžiai su atviraisiais pirmaisiais kamienais // Baltistica. T. 58, Nr. 2 (2023). P. 319.</ref>;
* Доўсін: Доўсіны (Dowsin) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Доўгавіч — [[Сумілішкі|суміліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1516 годзе
* Тырвід Доўгавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Доўгавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Аршуля Тамашаўна і Мацей Юр’евіч Даўевічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца паміж 1589 і 1590 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 63.</ref>
Даўговічы (Dougowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Дубнікі|Дубнікаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 662.</ref>.
На [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] існуе места [[Доўгі|Доўгі (Даўгі)]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — вёска [[Даўгішкі]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля [[Каралявец|Караляўцу]] існавала вёска Дэваў (''Devau'')<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 46.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай даўг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bdqhvkf9lk7e9o8m3czt0tka058odxo
Бірыла
0
267857
2680432
2678467
2026-07-24T21:06:08Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680432
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бірыла
|лацінка = Biryła
|арыгінал = Berilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Bero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Бярыла, Бярэла, Бірэла, Бэрыла, Бірала, Бірыля, Бірыль, Берыль, Бэруль, Біруль, Берла
|вытворныя = [[Барыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Бірыла''' (''Бірыля'', ''Бірыль'', ''Біруль''), '''Бярыла''' (''Бэрыла'', ''Бярэла'', ''Берыль'', ''Бэруль''), '''Бірэла''' (''Берла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берыла, Берэла або Берул (Berilo, Berila, Berela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 58.</ref>, Berul<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berila#v=snippet&q=Berila&f=false S. 261, 991].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253—254.</ref>. Іменная аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
Імя Бярыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Berilo'' (1428, 1440, 1442, 1456 і 1489 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 127.</ref>.
Імя Бірыль бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Бириль Васко'' (1539 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C&f=false С. 477].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''соудилъ есмь Биреля съ [[Арман]]овичемь про колоколъ про немецьскыи: Бирель правъ'' (1284 год)<ref>[http://starbel.by/dok/d212.htm Грамота смоленского князя Федора Ростиславича по судному делу о колоколе (1284)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил у воита ковенского на имя у Бириля у Tpoцкомъ повете в [[Жыжмары|Жижморскои]] волости именье на имя Бирилявское'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''Pawel Birulicz… Liewon a Miron Biruliczy… Janko a Trochim Birulicy… Wasiuk Birulic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Birulic#v=snippet&q=Birulic&f=false С. 109].</ref>; ''Федко Бирел'' (красавік — травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 584, 588.</ref>, ''Хведко Бирел'' (травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 595.</ref>; ''Janowa Berelowa'' (1624 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 144.</ref>; ''Pana Berelewicza'' (1666 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių asmenvardžių darybos tendencijos // Baltu filoloģija. T. 27, nr. 1 (2018). P. 104.</ref>; ''Biryło'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Jakub Biryło'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biry%C5%82o%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Julia Bieryło'' (1719 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1810&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Bieryłło'' (1754 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Beryło'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Biryłło'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biry%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elżbieta Birełło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Birełowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena z Biriłów Pawluć'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 119.</ref>.
== Носьбіты ==
* Бірыль — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Коўна|ковенскі]] войт у 1501 годзе
* Ян і Юры Венцлававічы Берлы Бярловічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 208].</ref>
* Фёдар Бірыловіч — жыхар вёскі [[Цна|Цны]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1696 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/447-kozhan-gorodok-tsna-drebsk-vichin-rakitna-brodnitsa-v-1696 Кожан Городок, Цна, Дребск, Вичин, Ракитна, Бродница в 1696]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 студзеня 2016 г.</ref>
* Міхаіл Берыль — жыхар вёскі [[Нізоўка|Нізоўкі]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref>
* Зьміцер, Андрэй, Фёдар, Аксіньня і Юстыніяна Бірылы — жыхары вёскі [[Сянежыцы|Сянежыцаў]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/541-cenezhitsy-mateshitsy-sapotnitsa-kraevichi-lagotki-invent Cенежицы, Матешицы, Сапотница, Краевичи, Лаготки инвент.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>
* Эльяш Бераловіч — жыхар вёскі [[Белічаны (Гарадзенская вобласьць)|Белічанаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230235/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/626-golny-inventar-v-grodnenskom-povete-1773 Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.</ref>
* Дзяніс Бярыла (1876—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>
* Майсей Іванаў Бярыла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 10.</ref>
* [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
* [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Мікалай Бірыла]] (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
Бярулі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812 год<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бэрулевіч (Berulewicz), Бярыла (Bierylo) і Бірыля або Бірыла (Biryla) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1901 год існавала вёска Бірылаўка на поўначы Гараднянскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>.
У 1905 годзе існавала [[вёска]] Бірылы ў [[Беняконі|Беняконскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 186.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Бірулічы]]. Назву [[Бірулі]] маюць вёскі на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
cwd0h4jakh5gm0klwc7c165het7bahx
2680444
2680432
2026-07-24T21:18:33Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680444
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бірыла
|лацінка = Biryła
|арыгінал = Berilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Bero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Бярыла, Бярэла, Бірэла, Бэрыла, Бірала, Бірыля, Бірыль, Берыль, Бэруль, Біруль, Берла
|вытворныя = [[Барыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Бірыла''' (''Бірыля'', ''Бірыль'', ''Біруль''), '''Бярыла''' (''Бэрыла'', ''Бярэла'', ''Берыль'', ''Бэруль''), '''Бірэла''' (''Берла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берыла, Берэла або Берул (Berilo, Berila, Berela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 58.</ref>, Berul<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berila#v=snippet&q=Berila&f=false S. 261, 991].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253—254.</ref>. Іменная аснова [[Бера|-бер- (-бір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
Імя Бярыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Berilo'' (1428, 1440, 1442, 1456 і 1489 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 127.</ref>.
Імя Бірыль бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Бириль Васко'' (1539 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aPM1AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D1%8C&f=false С. 477].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''соудилъ есмь Биреля съ [[Арман]]овичемь про колоколъ про немецьскыи: Бирель правъ'' (1284 год)<ref>[http://starbel.by/dok/d212.htm Грамота смоленского князя Федора Ростиславича по судному делу о колоколе (1284)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил у воита ковенского на имя у Бириля у Tpoцкомъ повете в [[Жыжмары|Жижморскои]] волости именье на имя Бирилявское'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''Pawel Birulicz… Liewon a Miron Biruliczy… Janko a Trochim Birulicy… Wasiuk Birulic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Birulic#v=snippet&q=Birulic&f=false С. 109].</ref>; ''Федко Бирел'' (красавік — травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 584, 588.</ref>, ''Хведко Бирел'' (травень 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 595.</ref>; ''Janowa Berelowa'' (1624 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 144.</ref>; ''Pana Berelewicza'' (1666 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių asmenvardžių darybos tendencijos // Baltu filoloģija. T. 27, nr. 1 (2018). P. 104.</ref>; ''Biryło'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Jakub Biryło'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biry%C5%82o%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Julia Bieryło'' (1719 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=1810&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Bieryłło'' (1754 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biery%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Beryło'' (1768 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bery%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barbara Biryłło'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Biry%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elżbieta Birełło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Birełowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bire%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena z Biriłów Pawluć'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 119.</ref>.
== Носьбіты ==
* Бірыль — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Коўна|ковенскі]] войт у 1501 годзе
* Ян і Юры Венцлававічы Берлы Бярловічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 208].</ref>
* Фёдар Бірыловіч — жыхар вёскі [[Цна|Цны]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1696 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/447-kozhan-gorodok-tsna-drebsk-vichin-rakitna-brodnitsa-v-1696 Кожан Городок, Цна, Дребск, Вичин, Ракитна, Бродница в 1696]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 студзеня 2016 г.</ref>
* Міхаіл Берыль — жыхар вёскі [[Нізоўка|Нізоўкі]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref>
* Зьміцер, Андрэй, Фёдар, Аксіньня і Юстыніяна Бірылы — жыхары вёскі [[Сянежыцы|Сянежыцаў]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/541-cenezhitsy-mateshitsy-sapotnitsa-kraevichi-lagotki-invent Cенежицы, Матешицы, Сапотница, Краевичи, Лаготки инвент.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>
* Эльяш Бераловіч — жыхар вёскі [[Белічаны (Гарадзенская вобласьць)|Белічанаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230235/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/626-golny-inventar-v-grodnenskom-povete-1773 Гольны инвентарь в Гродненском повете 1773], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 траўня 2016 г.</ref>
* Дзяніс Бярыла (1876—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>
* Майсей Іванаў Бярыла — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* [[Сьцёпка Бірыла]] — беларускі пісьменьнік пачатку XX стагодзьдзя
* [[Захар Бірала]] (1906—1993) — беларускі паэт, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Мікалай Бірыла]] (1923—1992) — беларускі мовазнаўца
Бярулі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Асьвея|Асьвеі]] на 1812 год<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/263-osveya-kostel-spisok-prikhozhan-1812-g Освея. Костел. Список прихожан 1812 г.]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бэрулевіч (Berulewicz), Бярыла (Bierylo) і Бірыля або Бірыла (Biryla) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1901 год існавала вёска Бірылаўка на поўначы Гараднянскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>.
У 1905 годзе існавала [[вёска]] Бірылы ў [[Беняконі|Беняконскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 186.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Бірулічы]]. Назву [[Бірулі]] маюць вёскі на гістарычных [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9hhbqxtvqpo1x2tt9769jsyrb6wecm0
Аскольд (імя)
0
268014
2680479
2677054
2026-07-24T22:46:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680479
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Аскольд
|лацінка = Askold
|арыгінал = Hoskoldr <br> Askold
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гадзь|Hatho]] + [[Скольд|Sculd]] <br> [[Ашка|Asc]] + [[Вальда (імя)|Wald]]
|варыянт = Ясколд, Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яскілд, Яшчолд, Яшчулт
|вытворныя = [[Яскаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Аскольд''', '''Ясколд''' (''Яскольд'', ''Яскольт'', ''Яскулд'', ''Яскулт'', ''Яшчолд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Асколдъ и Диръ… со Аскольдомъ и Диромъ… Ясколда и Дира'' ([[Ярмолінскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 23. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hZdZAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0&f=false С. 1].</ref>; ''Кинъяту Ясколдовичу чотыри чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Воитехъ Ясколъдовичъ'' (1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>; ''боярына [[Ваўкавыск|волковыйского]] Шымъка Мацковича Ясколдовича… боярынъ господарский волъковыйский Шымъко Войтеховичъ Ясколъдовичъ'' (13 лістапада 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 167.</ref>; ''With Jaskoldowicz… Wit Jaskułdowicz… Woyt Jaskołdowicz'' (1560 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Jasku%C5%82dowicz#v=snippet&q=Jasku%C5%82dowicz&f=false С. 62, 66—67, 69, 74].</ref>; ''Петръ Ясколдъ… Матеи Ясколдъ… Павелъ Ясколдъ''<ref>Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 243.</ref>, ''Матыс Ящолдъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 327.</ref> (1565 год); ''Петръ Стасевичъ Ясколдъ… Матей Грисевичъ Ясколдъ… Лукашъ Юрьевичъ Ясколдъ… Крыштофъ Матеевичъ Ясколдъ… Щасный Микалаевичъ Ясколдъ… Матей Мартиновичъ Ясколдъ… Сарафинъ Мартиновичъ Ясколдъ… Обронко Яновичъ Ясколдъ… Петръ Бартошевичъ Ясколдъ… Блажко, Павловъ зять, Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5fRZAAAAcAAJ&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 866].</ref>, ''Стасевъ сынъ, Ясколдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 872.</ref>, ''Адамъ Матьевичъ Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 873.</ref>, ''Янъ Ящултовичъ… Петръ Ящултовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 997—998].</ref> (1567 год); ''пан Ян Еронимовича Ходкевича через служебника своего Миколая Ясколду'' (29 студзеня 1567 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|51к}} С. 67.</ref>; ''вознымъ повету Волковыского Петромъ Станиславовичомъ Ясколдою'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=dmZOAQAAMAAJ&pg=PA244&dq=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4gPPr_I7_AhVk87sIHZEvDdYQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&f=false С. 244].</ref>; ''возный повету Волковыского Петръ Станиславовичъ Ясколдъ'' (12 лістапада 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 128].</ref>; ''пры боярыне Ящолте… Боярынъ Ящолдъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IxELAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 210, 213].</ref>; ''Jan Jaskołd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 120.</ref>; ''Криштоп Микулаев сын Яскольт… Микулай Бахромеев сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjUsMSCotX_AhUuwQIHHS1vAQEQ6AF6BAgEEAI С. 77].</ref>, ''Петр Хриштопов сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNptC3ptX_AhWqhv0HHafzA6UQ6AF6BAgGEAI С. 81].</ref>, ''Юрья Федоров сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjfsPHBqdX_AhXY8LsIHRt5B9QQ6AF6BAgFEAI С. 96].</ref> (1655 год); ''Stephan Iaskułt'' (13 лютага і 6 верасьня 1663 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=Jaskult#v=snippet&q=Jaskult&f=false С. 36, 47].</ref>; ''шляхетного Стефана Яскулта'' (31 кастрычніка 1664 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 78].</ref>; ''Kazimierz Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 196.</ref>, ''Symon Urbanowicz Jaskołd… Symon Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 197.</ref>, ''Dobrogost Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 108.</ref> (1690 год); ''Marianna Jaskołd'' (1708 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jasko%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Jaskołd Klepacki'' (1723 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 139.</ref>; ''Jaskołdowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Konstanty Jaskolld'' (30 сакавіка 1761 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 194.</ref>; ''Parafia [[Кабыльнік|kobylnicka]]… Jaskułdowszczyzna''<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 23.</ref>, ''Parafia Remigolska… Jaskildy''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 116, 118.</ref>, ''Jaskiłdzie''<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 157.</ref> (1784 год); ''Józef Jaskółłd namiestnik p. J.K.M.'' (18 жніўня 1788 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 259.</ref>; ''Jan Jaskułd… Maciej Jaskułd… Marcin Jaskułd'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 270.</ref>; ''R. P. B. Placidus Jaszczołt'' (11 лютага 1819 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 283.</ref>; ''Jan Oskołdowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Osko%C5%82dowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. P. Katarzyny z Samsonowiczów Jaskołdowej'' (1836 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 274.</ref>; ''Antoni, Urszula Oskaldowicz'' (1906 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Oskaldowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nowa Mysz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witold Kazimierz Jaskold'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Jaskold&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jaskołd-Gabsewicz'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Аскольд]] ({{†}} 882) — [[Варагі|вараг]] з дружыны [[Рурык]]а, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам зь [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]])
* [[Гінят|Кінят]] Яскольдавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Войцех Ясколдавіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Анна Яскальчына (Anna Jaskolczina) — [[кракаў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1541 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 281.</ref>
* Мікалай Аляксандравіч Габрыяловіч Яскольд — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 117.</ref>
* Анна Яскальчына (Anna Jaskołczyna) — [[львоў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], удава па Яскольце, якая ўпамінаецца ў 1640 годзе<ref>Testamenty mieszkańców lwowskich z drugiej połowy XVI i z XVII wieku. — Warszawa, 2017. S. 194.</ref>
* Казімер Ян Янавіч Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падчашы [[вількамір]]скі ў 1677—1700 гадох, пісар гродзкі [[Жамойць|жамойцкі]] ў 1682 годзе, цівун [[Паюры|паюрскі]] ў 1684 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 450.</ref>
* Канстантын Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1691—1700 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 452.</ref>
* Ян Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Ліда|лідзкі]] ў 1787—1795 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 384.</ref>
* [[Францішак Яшчалд]] (1808—1873) — польскі і беларускі архітэктар
* Ігнаці Яскольд-Кляпацкі — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Надзея Аскальдовіч (1926—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1926) Аскальдовіч Надзея Паўлаўна (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Віктар Аскальдовіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Новая Мыш|Новай Мышы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1926) Аскальдовіч Віктар Іосіфавіч (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Ясколды або Аскольды (Jaskołd, Askold) гербу [[Радван (герб)|Радван]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=ckcrAQAAIAAJ&q=askold+jaskold&dq=askold+jaskold&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix8J-mwev-AhUJPewKHXNSACcQ6AF6BAgGEAI S. 211].</ref>.
Ясколды-Кляпацкія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Яскальд (Jaskold) і Яшчальд (Jaszczold) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Яскалды]], на [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|гістарычным Падляшшы]] — [[Яшчолты]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гадзь|Гата]]
* [[Скульд]]
* [[Ашка|Аск]]
* [[Вальда (імя)|Валд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гад}}
{{Імёны з асновай скулд}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай валд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
604b1p2qrbyzsc4sa29uqexia10sww7
2680565
2680479
2026-07-25T09:41:10Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680565
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Аскольд
|лацінка = Askold
|арыгінал = Hoskoldr <br> Askold
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гадзь|Hatho]] + [[Скольд|Sculd]] <br> [[Ашка|Asc]] + [[Вальда (імя)|Wald]]
|варыянт = Ясколд, Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яскілд, Яшчолд, Яшчулт
|вытворныя = [[Яскаўт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Аскольд''', '''Ясколд''' (''Яскольд'', ''Яскольт'', ''Яскулд'', ''Яскулт'', ''Яшчолд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Асколдъ и Диръ… со Аскольдомъ и Диромъ… Ясколда и Дира'' ([[Ярмолінскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 23. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hZdZAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0&f=false С. 1].</ref>; ''Кинъяту Ясколдовичу чотыри чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Воитехъ Ясколъдовичъ'' (1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>; ''боярына [[Ваўкавыск|волковыйского]] Шымъка Мацковича Ясколдовича… боярынъ господарский волъковыйский Шымъко Войтеховичъ Ясколъдовичъ'' (13 лістапада 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 167.</ref>; ''With Jaskoldowicz… Wit Jaskułdowicz… Woyt Jaskołdowicz'' (1560 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Jasku%C5%82dowicz#v=snippet&q=Jasku%C5%82dowicz&f=false С. 62, 66—67, 69, 74].</ref>; ''Петръ Ясколдъ… Матеи Ясколдъ… Павелъ Ясколдъ''<ref>Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 243.</ref>, ''Матыс Ящолдъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 327.</ref> (1565 год); ''Петръ Стасевичъ Ясколдъ… Матей Грисевичъ Ясколдъ… Лукашъ Юрьевичъ Ясколдъ… Крыштофъ Матеевичъ Ясколдъ… Щасный Микалаевичъ Ясколдъ… Матей Мартиновичъ Ясколдъ… Сарафинъ Мартиновичъ Ясколдъ… Обронко Яновичъ Ясколдъ… Петръ Бартошевичъ Ясколдъ… Блажко, Павловъ зять, Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5fRZAAAAcAAJ&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 866].</ref>, ''Стасевъ сынъ, Ясколдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 872.</ref>, ''Адамъ Матьевичъ Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 873.</ref>, ''Янъ Ящултовичъ… Петръ Ящултовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 997—998].</ref> (1567 год); ''пан Ян Еронимовича Ходкевича через служебника своего Миколая Ясколду'' (29 студзеня 1567 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|51к}} С. 67.</ref>; ''вознымъ повету Волковыского Петромъ Станиславовичомъ Ясколдою'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=dmZOAQAAMAAJ&pg=PA244&dq=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4gPPr_I7_AhVk87sIHZEvDdYQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&f=false С. 244].</ref>; ''возный повету Волковыского Петръ Станиславовичъ Ясколдъ'' (12 лістапада 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 128].</ref>; ''пры боярыне Ящолте… Боярынъ Ящолдъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IxELAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 210, 213].</ref>; ''Jan Jaskołd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 120.</ref>; ''Криштоп Микулаев сын Яскольт… Микулай Бахромеев сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjUsMSCotX_AhUuwQIHHS1vAQEQ6AF6BAgEEAI С. 77].</ref>, ''Петр Хриштопов сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNptC3ptX_AhWqhv0HHafzA6UQ6AF6BAgGEAI С. 81].</ref>, ''Юрья Федоров сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjfsPHBqdX_AhXY8LsIHRt5B9QQ6AF6BAgFEAI С. 96].</ref> (1655 год); ''Stephan Iaskułt'' (13 лютага і 6 верасьня 1663 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=Jaskult#v=snippet&q=Jaskult&f=false С. 36, 47].</ref>; ''шляхетного Стефана Яскулта'' (31 кастрычніка 1664 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 78].</ref>; ''Kazimierz Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 196.</ref>, ''Symon Urbanowicz Jaskołd… Symon Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 197.</ref>, ''Dobrogost Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 108.</ref> (1690 год); ''Marianna Jaskołd'' (1708 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jasko%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Jaskołd Klepacki'' (1723 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 139.</ref>; ''Jaskołdowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Konstanty Jaskolld'' (30 сакавіка 1761 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 194.</ref>; ''Parafia [[Кабыльнік|kobylnicka]]… Jaskułdowszczyzna''<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 23.</ref>, ''Parafia Remigolska… Jaskildy''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 116, 118.</ref>, ''Jaskiłdzie''<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 157.</ref> (1784 год); ''Józef Jaskółłd namiestnik p. J.K.M.'' (18 жніўня 1788 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 259.</ref>; ''Jan Jaskułd… Maciej Jaskułd… Marcin Jaskułd'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 270.</ref>; ''R. P. B. Placidus Jaszczołt'' (11 лютага 1819 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 283.</ref>; ''Jan Oskołdowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Osko%C5%82dowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. P. Katarzyny z Samsonowiczów Jaskołdowej'' (1836 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 274.</ref>; ''Antoni, Urszula Oskaldowicz'' (1906 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Oskaldowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nowa Mysz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Witold Kazimierz Jaskold'' (1915 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Jaskold&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jaskołd-Gabsewicz'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Аскольд]] ({{†}} 882) — [[Варагі|вараг]] з дружыны [[Рурык]]а, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам зь [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]])
* [[Гінят|Кінят]] Яскольдавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Войцех Ясколдавіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Анна Яскальчына (Anna Jaskolczina) — [[кракаў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1541 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 281.</ref>
* Мікалай Аляксандравіч Габрыяловіч Яскольд — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 117.</ref>
* Анна Яскальчына (Anna Jaskołczyna) — [[львоў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], удава па Яскольце, якая ўпамінаецца ў 1640 годзе<ref>Testamenty mieszkańców lwowskich z drugiej połowy XVI i z XVII wieku. — Warszawa, 2017. S. 194.</ref>
* Казімер Ян Янавіч Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падчашы [[вількамір]]скі ў 1677—1700 гадох, пісар гродзкі [[Жамойць|жамойцкі]] ў 1682 годзе, цівун [[Паюры|паюрскі]] ў 1684 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 450.</ref>
* Канстантын Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1691—1700 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 452.</ref>
* Ян Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Ліда|лідзкі]] ў 1787—1795 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 384.</ref>
* [[Францішак Яшчалд]] (1808—1873) — польскі і беларускі архітэктар
* Ігнаці Яскольд-Кляпацкі — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref><ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
* Надзея Аскальдовіч (1926—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1926) Аскальдовіч Надзея Паўлаўна (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Віктар Аскальдовіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Новая Мыш|Новай Мышы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1926) Аскальдовіч Віктар Іосіфавіч (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Ясколды або Аскольды (Jaskołd, Askold) гербу [[Радван (герб)|Радван]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=ckcrAQAAIAAJ&q=askold+jaskold&dq=askold+jaskold&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix8J-mwev-AhUJPewKHXNSACcQ6AF6BAgGEAI S. 211].</ref>.
Ясколды-Кляпацкія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Яскальд (Jaskold) і Яшчальд (Jaszczold) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Яскалды]], на [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|гістарычным Падляшшы]] — [[Яшчолты]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гадзь|Гата]]
* [[Скульд]]
* [[Ашка|Аск]]
* [[Вальда (імя)|Валд]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гад}}
{{Імёны з асновай скулд}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай валд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4038zhxhyjo7yjj6l05hlcnt3ax1zyd
Таль (імя)
0
268345
2680468
2677991
2026-07-24T22:28:14Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680468
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таль
|лацінка = Tal
|арыгінал = Talo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тала, Дала, Даль
|вытворныя = [[Тола]]
|зьвязаныя = [[Талейка]], [[Таліла]], [[Дальна]], [[Талюш]], [[Талівойша]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Талмут]], [[Таліят]]
}}
'''Таль''', '''Тала''' (''Дала'', ''Даль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тала або Таль, пазьней Даль (Talo, Tallo, Thal, Dahl) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-399-400">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Talo%2C+Thal%2C+Dahl#v=snippet&q=Talo%2C%20Thal%2C%20Dahl&f=false S. 399—400].</ref><ref name="Dajlida-2019-26">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Іменная аснова тал- (дал-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -дал- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -тал- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''tolì'' 'далёка'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=toli&id=26073990000 toli̇̀], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Таль азначае «дасьціпны»<ref name="Dajlida-2019-26"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Талейка|Талейка (Талка)]], [[Таліла]], [[Дальна|Дальна (Дален)]], [[Талюш]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт)]], [[Талмут]]. Адзначаліся германскія імёны Taleke (Talke), Thalilo, Dalina (Dallen), Talsche, Dalman, Talamundus, Talmut.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Tal, Talk (Talka), Talijan<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 582.</ref>, Dalbert (Dolbert), Dalwin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30, 264.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Даліка і Далюш: ''Dalico'' (1448 год), ''Dalusch'' (1349—1360 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 453.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Dalite''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Talto<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dalite#v=snippet&q=Dalite&f=false S. 22].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Thal<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=THAL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de THAL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Dahl<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAHL&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DAHL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Латгалія|Латгаліі]] гістарычна бытавала імя Talibaldus (Thalibaldus){{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dalbaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>, пазьнейшае Talbald<ref>Picard M. Dictionary of French Family Names in North America. — Cambridge Scholars Publishing, 2020. [https://www.google.by/books/edition/Dictionary_of_French_Family_Names_in_Nor/2PUBEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Talbald%22&pg=PA671&printsec=frontcover P. 671].</ref>}}<ref>Siliņa-Piņķe R. Die vorchristlichen Rufnamen in Lettland (9.—13. Jahrhundert) und ihre Spuren in der heutigen Namengebung // Els noms en la vida quotidiana. Actes del XXIV Congrés Internacional d’ICOS sobre Ciències Onomàstiques / Names in Daily life. Proceedings of the XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences. S. 908.</ref>.
Германскія імёны Tale і Talke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Tale#v=snippet&q=Tale&f=false S. XL].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в людеи наших [[Браслаўскі павет|Бряславского повета]], Уколское волости на имя у Михна, а в Юнча Талевичов'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''а в Станка Талевича чоловека его отьчизного'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''пан Юрьи Мацькович Талевич'' (да 1525 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 69].</ref>; ''Товтько Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Матеи Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref> (1528 году); ''Таля Павлович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 135.</ref>; ''Pilip Taliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Taliewicz#v=snippet&q=Taliewicz&f=false С. 25].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Талюн (адзначалася германскае імя Tallon<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Tallon#v=snippet&q=Tallon&f=false P. 375].</ref>): Ігнаці, Каятан, Юзэф і Пётар Талюны (''Talun'') — уладальнікі гаспадарак у Пашыльлі каля [[Рэша|Рэшы]] на 1936 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Талут, Талуць, Талудзь (адзначалася германскае імя *Tellitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Taluda<ref name="navn-1900"/>): ''Taluttendorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Taluttendorfe#v=snippet&q=Taluttendorfe&f=false S. 700].</ref>, Іван і Цімафей Талюты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 7.</ref>, Яўген Талудзь (1907 —1943) — [[беларусы|беларус]] з [[Ашмяны|Ашмянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B4%D0%B7%D1%8C_%D0%AF%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1907) Талудзь Яўген Aнтoнавіч (1907)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Талуці — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Таланд, Таланта (адзначалася старажытнае германскае імя *Dalandus, пазьнейшае Dalant<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/d1.html Noms commençant par D], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''Борисъ Толаньдинич, дьякъ городьскии'' (7 студзеня 1487 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 415.</ref>, ''Tałanta'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Antonina Pelagia Bronisława Tałandziewicz'' (1864 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82andziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тальвід (адзначалася германскае імя Thiälvidh-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): у 1614 годзе ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]] ўпамінаўся возны Мікалай Габрыялавіч Талвід (''Толлвид'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 380.</ref>;
* Дальгед: ''Parafia [[Даўгелішкі|Daugieliska]]… Dalgiedy'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 44, 46.</ref>
* Талар (адзначалася старажытнае германскае імя Dealher<ref name="Fo-399-400"/>, пазьнейшае Thaler<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thaler#v=snippet&q=Thaler&f=false P. 375].</ref>): ''Marianna Talar'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Talar&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Czabiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Таларовіч або Таляровіч (Talarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Талянг: у 1594 годзе ўпамінаўся [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]] Урбан Пятровіч Талянг (''Таллянг'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 93.</ref>;
* Тальмін, Дальмін (адзначалася германскае імя [[Дальман|Tallman]]<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Tallman#v=snippet&q=Tallman&f=false P. 47].</ref>, у гістарычным германскім арэале — імя Talmine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''Albertus Talmynovycz'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref>, ''Albertus Talminowicz'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644—645.</ref>, ''выменила передъ нами Сенька Толминовича'' (31 сакавіка 1517 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 453].</ref>, ''Талмин [[Мажырым|Можримович]]… Добко Далминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 151, 335, 347.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Станька Талевіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* [[Тэўда (імя)|Тоўтка]] Талевіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мацей Талевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лявон Талевіч — жыхар мястэчка [[Кублічы|Кублічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1791 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807214647/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/734-kublichi-inventar-1791-g-v-polotskom-voevodstve Кубличи инвентарь 1791 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2017 г.</ref>
Талі (Tal) — прыгонныя зь вёсак [[Куцькі (Менская вобласьць)|Куцькаў]] і [[Патрэбічы|Патрэбічаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 64, 65.</ref>.
Талевічы і фон Талі — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Дала-Федаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/f/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ф], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Далёвіч (Dalowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Таль (вёска)|Таль]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Талявічы]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Талішкі]], у [[Прускія летувісы|гістарычнай Прусіі]] — [[Дальгайм (Прусія)|Дальгайм]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ijsfxpvdghowiv18udimu4iy1zhctg5
2680469
2680468
2026-07-24T22:28:29Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680469
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Таль
|лацінка = Tal
|арыгінал = Talo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тала, Дала, Даль
|вытворныя = [[Тола]]
|зьвязаныя = [[Талейка]], [[Таліла]], [[Дальна]], [[Талюш]], [[Талівойша]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт]], [[Талмут]], [[Таліят]]
}}
'''Таль''', '''Тала''' (''Дала'', ''Даль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тала або Таль, пазьней Даль (Talo, Tallo, Thal, Dahl) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-399-400">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Talo%2C+Thal%2C+Dahl#v=snippet&q=Talo%2C%20Thal%2C%20Dahl&f=false S. 399—400].</ref><ref name="Dajlida-2019-26">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. Іменная аснова тал- (дал-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] tals 'дасьціпны, руплівы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> або ад германскага і [[Стараангельская мова|стараангельскага]] deall 'славуты, ганарлівы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -дал- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -тал- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''tolì'' 'далёка'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=toli&id=26073990000 toli̇̀], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Такім парадкам, імя Таль азначае «дасьціпны»<ref name="Dajlida-2019-26"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Талейка|Талейка (Талка)]], [[Таліла]], [[Дальна|Дальна (Дален)]], [[Талюш]], [[Дальман]], [[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт)]], [[Талмут]]. Адзначаліся германскія імёны Taleke (Talke), Thalilo, Dalina (Dallen), Talsche, Dalman, Talamundus, Talmut.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Tal, Talk (Talka), Talijan<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 582.</ref>, Dalbert (Dolbert), Dalwin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30, 264.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Даліка і Далюш: ''Dalico'' (1448 год), ''Dalusch'' (1349—1360 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 453.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Dalite''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Talto<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dalite#v=snippet&q=Dalite&f=false S. 22].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Thal<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=THAL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de THAL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Dahl<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DAHL&ofb=abschwangen&modus=&lang=de DAHL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Латгалія|Латгаліі]] гістарычна бытавала імя Talibaldus (Thalibaldus){{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Dalbaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>, пазьнейшае Talbald<ref>Picard M. Dictionary of French Family Names in North America. — Cambridge Scholars Publishing, 2020. [https://www.google.by/books/edition/Dictionary_of_French_Family_Names_in_Nor/2PUBEAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Talbald%22&pg=PA671&printsec=frontcover P. 671].</ref>}}<ref>Siliņa-Piņķe R. Die vorchristlichen Rufnamen in Lettland (9.—13. Jahrhundert) und ihre Spuren in der heutigen Namengebung // Els noms en la vida quotidiana. Actes del XXIV Congrés Internacional d’ICOS sobre Ciències Onomàstiques / Names in Daily life. Proceedings of the XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences. S. 908.</ref>.
Германскія імёны Tale і Talke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Tale#v=snippet&q=Tale&f=false S. XL].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в людеи наших [[Браслаўскі павет|Бряславского повета]], Уколское волости на имя у Михна, а в Юнча Талевичов'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''а в Станка Талевича чоловека его отьчизного'' (9 чэрвеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 339.</ref>; ''пан Юрьи Мацькович Талевич'' (да 1525 году)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 69].</ref>; ''Товтько Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Матеи Талевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref> (1528 году); ''Таля Павлович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 135.</ref>; ''Pilip Taliewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Taliewicz#v=snippet&q=Taliewicz&f=false С. 25].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Талюн (адзначалася германскае імя Tallon<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Tallon#v=snippet&q=Tallon&f=false P. 375].</ref>): Ігнаці, Каятан, Юзэф і Пётар Талюны (''Talun'') — уладальнікі гаспадарак у Пашыльлі каля [[Рэша|Рэшы]] на 1936 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>;
* Талут, Талют, Талуць, Талудзь (адзначалася германскае імя *Tellitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Taluda<ref name="navn-1900"/>): ''Taluttendorfe'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Taluttendorfe#v=snippet&q=Taluttendorfe&f=false S. 700].</ref>, Іван і Цімафей Талюты — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 7.</ref>, Яўген Талудзь (1907 —1943) — [[беларусы|беларус]] з [[Ашмяны|Ашмянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D1%83%D0%B4%D0%B7%D1%8C_%D0%AF%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD_A%D0%BD%D1%82o%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1907) Талудзь Яўген Aнтoнавіч (1907)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Талуці — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Таланд, Таланта (адзначалася старажытнае германскае імя *Dalandus, пазьнейшае Dalant<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/d1.html Noms commençant par D], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''Борисъ Толаньдинич, дьякъ городьскии'' (7 студзеня 1487 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 415.</ref>, ''Tałanta'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Antonina Pelagia Bronisława Tałandziewicz'' (1864 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ta%C5%82andziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тальвід (адзначалася германскае імя Thiälvidh-<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): у 1614 годзе ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]] ўпамінаўся возны Мікалай Габрыялавіч Талвід (''Толлвид'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 380.</ref>;
* Дальгед: ''Parafia [[Даўгелішкі|Daugieliska]]… Dalgiedy'' (1784 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 44, 46.</ref>
* Талар (адзначалася старажытнае германскае імя Dealher<ref name="Fo-399-400"/>, пазьнейшае Thaler<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thaler#v=snippet&q=Thaler&f=false P. 375].</ref>): ''Marianna Talar'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Talar&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Czabiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Таларовіч або Таляровіч (Talarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Талянг: у 1594 годзе ўпамінаўся [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]] Урбан Пятровіч Талянг (''Таллянг'')<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 93.</ref>;
* Тальмін, Дальмін (адзначалася германскае імя [[Дальман|Tallman]]<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Tallman#v=snippet&q=Tallman&f=false P. 47].</ref>, у гістарычным германскім арэале — імя Talmine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''Albertus Talmynovycz'' (30 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 609—610.</ref>, ''Albertus Talminowicz'' (20 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 644—645.</ref>, ''выменила передъ нами Сенька Толминовича'' (31 сакавіка 1517 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 453].</ref>, ''Талмин [[Мажырым|Можримович]]… Добко Далминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 151, 335, 347.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Станька Талевіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* [[Тэўда (імя)|Тоўтка]] Талевіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мацей Талевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лявон Талевіч — жыхар мястэчка [[Кублічы|Кублічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1791 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807214647/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/734-kublichi-inventar-1791-g-v-polotskom-voevodstve Кубличи инвентарь 1791 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 30 студзеня 2017 г.</ref>
Талі (Tal) — прыгонныя зь вёсак [[Куцькі (Менская вобласьць)|Куцькаў]] і [[Патрэбічы|Патрэбічаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 64, 65.</ref>.
Талевічы і фон Талі — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Дала-Федаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/f/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ф], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Далёвіч (Dalowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Таль (вёска)|Таль]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Талявічы]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Талішкі]], у [[Прускія летувісы|гістарычнай Прусіі]] — [[Дальгайм (Прусія)|Дальгайм]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7g38jx9xj5retvo0a0tfnthbr70semp
Каргоўд
0
268371
2680477
2677446
2026-07-24T22:41:57Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680477
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Карґоўд
|лацінка = Kargoŭd / Karhoŭd
|арыгінал = Caragolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кор|Caro]] + [[Гаўд|Goldo]] <br> Caro + Gaudo
|варыянт = Каргоўт, Каргоўць, Коргаўд
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Каргоўд''', '''Каргоўт''' (''Каргоўць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Коргаўд''' (''Коргаўт'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Караголт (Caragolt, *Caragolt<ref>Reitzenstein W.-A. Lexikon fränkischer Ortsnamen: Herkunft und Bedeutung. — München, 2009. [https://www.google.by/books/edition/Lexikon_fr%C3%A4nkischer_Ortsnamen/3e2yAAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Caragolt%22&pg=PA116&printsec=frontcover S. 116].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Caragolt#v=snippet&q=Caragolt&f=false S. 258].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Кор|-кар- (-кор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Караман (імя)|Караман]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Caroman, Caromond, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>, аснова [[Гаўд|-гаўд- (-гаўт-, -каўд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўтоўт]], [[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]], [[Саргоўд]]; германскія імёны Gautald, Gaudemund, Saregaud) — ад германскага *gautaz '[[Готы|гот]]'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 123, 126.</ref> або гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Гаўд|-голд- (-голт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гаўдзін|Голдзін]], [[Гоўдвік]], [[Мінігаўд]]; германскія імёны Goldine, Goldwig, Minegolt) — ад гоцкага gulth 'золата'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 114.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''два чоловеки Корговци Логожан'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref>; ''Catharina Baibianka Kargowtowa'' (1662 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2013-122">Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 122.</ref>; ''Catharina Kargawdowa'' (1664 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2013-122"/>; ''Dawid Korgowd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 157.</ref>; ''Aleksander Korgowt'' (23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 99.</ref>; ''Antoni Korgowt… Tomasz Korgowt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 258.</ref>, ''Jerzy Korgowt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 259.</ref>, ''Adam Korgowt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 261.</ref> (5 лютага 1776 году); ''Adam Korgowd, Jerzy Korgowd'' (10 лютага 1779 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 288.</ref>; ''Jerzy Korgowt, Adam Korgowt… Adam Korgowt'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 326.</ref>; ''Jerzy Korgowt, Antoni Korgowt… Adam Korgowt x, Antoni Korgowt… Jerzy Korgowt… Dominik Korgowt x, Tomasz Korgowt… Józef Korgowt x, Bernard Korgowt'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 402.</ref>; ''Dominik Korgowd'' (6 лютага 1786 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 417.</ref>; ''Michał Korgowd'' (18 жніўня 1788 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 435.</ref>; ''Antoni Korgowd, porucznik pow. kow.'' (11 лютага 1789 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 444.</ref>.
== Носьбіты ==
* Антоні Коргаўд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], паручнік [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]
* Восіп Коргафт — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 2.</ref>
Коргаўды (Korgowd) гербу [[Прус (герб)|Прус I]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 584.</ref>.
Коргаўт (Korgowt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Каргаўды]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Кор|Кара]]
* [[Гаўд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай кар}}
{{Імёны з асновамі гаўд і голд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4icpmcy4jqtlsaswzhmgy0apc2trybn
Вік (імя)
0
268388
2680475
2675013
2026-07-24T22:38:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680475
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вік
|лацінка = Vik
|арыгінал = Wic
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Віга
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Вігіла]], [[Віганд]], [[Вікша]], [[Вігайла (імя)|Вігайла]], [[Вігерд]], [[Вігінт]], [[Вігунт]], [[Вігер]], [[Вігмант]], [[Вікерат]] <br> [[Барвік]], [[Гельвіх]], [[Гоўдвік]], [[Кірвік]], [[Хлёдвіг|Лодвік]], [[Матывік]], [[Мандывік]], [[Ядвіга]], [[Урвік]]
}}
'''Вік''', '''Віга''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вік або Віга (Wic, Wigo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wic+Wigo#v=snippet&q=Wic%20Wigo&f=false S. 1577].</ref>. Іменная аснова -віг- (-вік-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага wigs 'вайна, бойка'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігель)]], [[Віганд|Віганд (Вігант)]], [[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігал)]], [[Вігерд]], [[Вігінт]], [[Вігунт|Вігунт (Вігонт)]], [[Вігер]], [[Вігмант|Вігмант (Вімант)]], [[Вікерат]], [[Барвік]], [[Гоўдвік]], [[Кірвік]], [[Хлёдвіг|Лодвік]], [[Матывік]], [[Мандывік]], [[Ядвіга]], [[Урвік]]. Адзначаліся германскія імёны Wigilo (Wigulo, Wiegel), Wigand (Wigant), Wigelo (Wigal), Wigerd, Wigent, Wigunt, Wiger, Wigmont (Vimont), Wicrat (Wigerat), Barwic, Goldwig, Kerwic, Lodwich, Matouigius (Mathwig), Mundivicus, Hadwig Urwick.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Wik (Wiko), Wigil (Wiglo, Wikel, Wegil), Wigand (Wigant), Wiksza, Wibert, Wigard, Wigel, Wikhard (Wikard), Wicher (Wiker), Adwiga (Edwiga, Adwigis, Edwigis), Alwig (Elwig), Detwig, Gerwig (Gerwik, Girwik), Halwig (Helwig, Helwigis), Jadwiga (Jedwiga, Hadwiga, Hedwiga, Hedwig, Hedwigis), Herwik (Erwik, Harwik), Hertwig (Hartwik, Hertwik), Hildewigis, Łodwig (Łodwik, Łodwich, Lodwig, Lodwik, Ludewig, Ludowig, Ludwig, Ludwik, Ludwich, Lodewicus, Lodowicus, Lodwich)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 287—288.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Vikl, Vicman (Vykman), Vikart, Vikéř, Hartovik, Ludvík<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37—38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Wigel''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wigelo<ref name="Fo-1900-1578">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wigelo#v=snippet&q=Wigelo&f=false S. 1578].</ref>}} (1382 і 1394 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wigel#v=snippet&q=Wigel&f=false S. 117].</ref>, ''Berwicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berwick<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berwick#v=snippet&q=Berwick&f=false S. 265].</ref>}} (1362 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Berwicke#v=snippet&q=Berwicke&f=false S. 18].</ref>, ''Erwicke / Harwicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Erwic (Harwicus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Erwic+Harwicus#v=snippet&q=Erwic%20Harwicus&f=false S. 781—782].</ref>}} (1364 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Erwicke#v=snippet&q=Erwicke&f=false S. 27, 37].</ref>, ''Nerwyk / Nerwike / Nerwicke / Nerweke / Nerewig / Norwig''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Нервіг (Nerveus, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход wig у veus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nerveus#v=snippet&q=Nerveus&f=false S. 1577].</ref>, германскае імя Norveig<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Norveig Norveig], Nordic Names</ref>}} (1330, 1359, 1374, 1376, 1389, 1396, 1406 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nerwyk+%2F+Nerwike+%2F+Nerwicke+%2F+Nerweke+%2F+Nerewig#v=snippet&q=Nerwyk%20%2F%20Nerwike%20%2F%20Nerwicke%20%2F%20Nerweke%20%2F%20Nerewig&f=false S. 70, 72].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Theodorus Wick, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Wick#v=snippet&q=Wick&f=false S. 243].</ref>.
У [[русь|рускіх]] берасьцяных граматах адзначалася германскае імя Вігар<ref>Sitzmann A. Die skandinavischen Personennamen in den Birkenrindeninschriften // Scando-Slavica. T. 53, 2007. S. 29.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Якубъ Викъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 135.</ref>; ''людеи в повете [[Бірштаны|Биръштаньскомъ]] на имя… а Янеля Викговича'' (па 1 траўня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|15к}} P. 157.</ref>; ''Jasz Wigewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Wigewicz#v=snippet&q=Wigewicz&f=false С. 327].</ref>; ''бояре путные волости [[Немянчын|Неменъчинъское]]… Езофъ Виковичъ'' (30 ліпеня 1560 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 384.</ref>; ''бояринъ Станиславъ Виковичъ'' (1569 год)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 564.</ref>; ''Wikowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 217.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вігін, Вікін, Вікен (адзначалася старажытнае германскае імя Wikin<ref name="Fo-1900-1578"/>): ''Helena Wigin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Wigin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Wikin'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Wikin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Герман Вікен — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>;
* Вікун: ''pana Jarosza Stanisławowicza Wikuna'' (1569 год)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 561.</ref>, ''Samuel Wikun… Jan Wikun'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 217.</ref>, ''Antoni Wikun x; Józef Wikun'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 322.</ref>;
* Вігіт (адзначалася германскае імя Wiggett<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Wiggett#v=snippet&q=Wiggett&f=false P. 165].</ref>, Vigitus<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=mF5pAAAAMAAJ&q=%22Vigitus%22+tombo&dq=%22Vigitus%22+tombo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9seiA7qSKAxUr7gIHHVGFFoIQ6AF6BAgFEAI P. 606].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''Якубъ Викгитовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 764].</ref>;
* Вікбальд, Выбалт (адзначалася старажытнае германскае імя Wicbold, Wibald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wigbald#v=snippet&q=Wigbald&f=false S. 1579].</ref>): ''Wybałtowicz'' (1861—1864 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/dukszty_pijarskie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii Dukszt Pijarskich w latach 1861—1864], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Вікбальд]];
* Вікавід: ''люди… Виковиды / [[Вісьвіда|Висовиды]]'' (3 красавіка 1525 году)<ref>Prawa i przywileje miasta i dóbr ziemskich Zabłudów XV-XVIII w. — Białystok, 1994. S. 53, 55.</ref>;
* Нордвік (адзначалася старажытнае германскае імя Nordwic<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nordwich#v=snippet&q=Nordwich&f=false S. 1171].</ref>): на 1904 год існавала сядзіба Нордвік у Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 231.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Якуб Вік — [[Бельск Падляскі|бельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Багданавіч Віковіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 106, 178].</ref>
* Ганна Міхайлаўна Віковіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 112, 117.</ref>
* Мікалай Янавіч Віковіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 127.</ref>
* Настасься Паўлаўна [[Радзівіл (імя)|Радвіловіч]] Якубава Віковіча — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 38.</ref>
Вік (Wik, Wic) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 320.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзяржава Вігі каля [[Коўна]] і маёнтак Вігушкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 78.</ref>.
На 1906 год існавала вёскі Вікішкі ў Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 136.</ref>.
На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Вігі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Вігушкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Вікен]], [[Вікяў]] і [[Вікішкен]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай віг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pq3y9p1x40lrfuac0wkdptvol3j530m
Тарут
0
268455
2680559
2679813
2026-07-25T09:33:48Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680559
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тарут
|лацінка = Tarut
|арыгінал = Tarut
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Tara]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -т- (-t-)}}
|варыянт = Таруць, Таруці, Таруц, Тарута, Дарут, Турута
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Тарут''' (''Таруць'', ''Таруці'', ''Тарута'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тарут (Tarut) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tarut#v=snippet&q=Tarut&f=false S. 403].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарвід]], [[Турвін]], [[Дармонт]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Darmundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>. Антрапанімічны суфікс-пашыральнік -ут- (-ut-) адзначаецца як у германскіх, так і ў [[Славянскія мовы|славянскіх]] мовах<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 204.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Тарутю чоловекъ… чоловекъ Таруть'' (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 499.</ref> паводле выпісу 30 студзеня 1607 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 387.</ref>; ''[[Мілейка|Милейко]] Дорутович… Тарути Нацович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 45, 217, 229.</ref>; ''Tom Thorutanowicz'' (1609 год)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 38.</ref>; ''на [[Магілёў|могилевца]] на Ондрюшку Торуту… литвин Ондрюшка Торута'' (паміж 25 і 30 жніўня 1625 году)<ref>Русско-белорусские связи: сборник документов : 1570—1667 гг. — Минск, 1963. С. 88.</ref>; ''siolo [[Лынтупы|Lyntupy]]… Jasiuk Tarucewicz'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 77.</ref>; ''Jan Tarutowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 243.</ref>; ''Piotr Taruć'' (1733 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taru%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czernawczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Turuta'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turuta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Taruta'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Taruta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Felicjanna Turutowicz'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Angela Toruta'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Toruta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Тарут — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а два чалавекі ў Медніцкай воласьці<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). P. 505.</ref>
* Таруці [[Наць|Нацавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе
* [[Ядвіга]] Пашкаўна Таруцевіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 68.</ref>
* Іван Тарута — жыхар маёнтку [[Галамысьль|Галамысьлі]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1792 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807212048/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/743-golomysl-inventar-1792-g-v-polotskom-voevodstve Голомысль инвентарь 1792 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 лютага 2017 г.</ref>
* Ёсіф Турута — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 5.</ref>
* Мікалай Тарута — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 50.</ref>
* Аляксандар Таруц (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Андрэй Таруц (1890—1938) — беларус з ваколіцаў Берасьця, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
* Аляксандар Турута (1894—?) — беларус зь [[Янаў Падляскі|Янава Падляскага]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Таруці — прыгонныя зь вёскі [[Доневічы|Доневічаў]] (каля [[Лаздуны 1|Лаздунаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 297.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Таруці]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны на -ут}}
{{Імёны з асновай тор}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5v0jxmw3ofx8qnjytigicube0vq4tfi
Мірэйка
0
268568
2680547
2677631
2026-07-25T09:17:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680547
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мірэйка
|лацінка = Mirejka
|арыгінал = Mereko
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Міра (імя)|Miro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Мярэйка, Марэйка, Мірка, Мерка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Мірэйка''' (''Мірка''), '''Мярэйка''' (''Мерка''), '''Марэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мірыка, Мерыка або Марыка, пазьней Марэка, Мэрэка або Мэрка (Mirica, Merica, Maricho, Marêke<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Mar%C3%AAke#v=snippet&q=Mar%C3%AAke&f=false P. 35].</ref>, Mereko<ref name="Brons-1877-62">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Mereko#v=snippet&q=Mereko&f=false S. 62].</ref>, Mereke<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 952.</ref>, Mercke<ref name="Brons-1877-62"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mirica+Merica+Maricho#v=snippet&q=Mirica%20Merica%20Maricho&f=false S. 1102].</ref>. Іменная аснова [[Міра (імя)|-мер- (-мар-, -мір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Маргела]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Нетымер]]; германскія імёны Mergell, Waldmer, Nitimerus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] meris 'славуты, выбітны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Мерыка (Мірыка, Мірка): ''Merike'' (1359 і 1360 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Merike#v=snippet&q=Merike&f=false S. 638].</ref>, ''Mircke'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Mircke#v=snippet&q=Mircke&f=false S. 639].</ref>, ''Miriko'' (1387 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Miriko+1387#v=snippet&q=Miriko%201387&f=false S. 60].</ref>. У 1650 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Marich, Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Marich#v=snippet&q=Marich&f=false S. 510].</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Mareike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MAREIKE&ofb=memelland&modus=&lang=de MAREIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы ([[Памяранія]]) у 1570 годзе адзначалася імя Marika<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 428.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''через старые рубежи, Мереику речку… Мереику'' (16 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 85.</ref>; ''homines kmethones videlicet Myerko'' (9 студзеня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 9.</ref>; ''Грицъ Миреиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref>; ''s Janem Mirichem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Mirichem#v=snippet&q=Mirichem&f=false С. 352].</ref>; ''Mirki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''krewny Mirko'' (28 сьнежня 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Mirko#v=snippet&q=Mirko&f=false С. 236].</ref>; ''zaścianek Merejkiszki'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 168.</ref>; ''Jerzy Marejko'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1000&searchtable=&rpp2=50 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Грыц Мірэйкавіч — [[Відукля|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Вацлаў Станіслававіч Мірковіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 29].</ref>
* Аляксандар Міркевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Васіль Марэйка ({{нар.}} 1948) — беларускі журналіст і паэт<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-ar4480439&strq=l_siz=50 Марэйка, Васіль Мікалаевіч (журналіст ; нар. 1948)], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
Марэйкі (Morejko) — прыгонныя зь вёскі [[Сакавічы (Гарадзенская вобласьць)|Сакавічаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 309.</ref>.
Мяркевіч (Mierkiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай мер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qw1kn5bsa8qsdfusa0fgqhihr8cy52o
Грода
0
268898
2680413
2680309
2026-07-24T20:27:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680413
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Грода
|лацінка = Hroda
|арыгінал = Hrodo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]
}}
'''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>.
Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>;
* Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]];
* Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>;
* Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref>
* Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Адам і Канстантын Радзевічы («''Родзевичъ''») — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref>
* Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref>
* Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт
* Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref>
Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>.
Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>.
Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>.
Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>.
Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>.
Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>.
Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ohfslwijebu00zqyuf94qynoizawy9z
2680555
2680413
2026-07-25T09:26:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680555
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Грода
|лацінка = Hroda
|арыгінал = Hrodo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]
}}
'''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>.
Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>;
* Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]];
* Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>;
* Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Руткун: ''Marianna Rutkun'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rutkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Ігнаці, Казімер і Станіслаў Рудаміны і Рудольф Рудаміна-Дусяцкі — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 4, 7.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref>
* Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref>
* Іван Радзевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Альфонс, Восіп і Каятан Радзевічы — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Адам і Канстантын Радзевічы («''Родзевичъ''») — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
* Юлія Гродзь (1889—?) — беларуска зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref>
* Часлаў Родзевіч (1889—1942) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог і навуковец<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 463.</ref>
* Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Леапольд Родзевіч]] (1893—1938) — беларускі драматург, празаік, публіцыст і паэт
* Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref>
Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>.
Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>.
Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>.
Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>.
Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>.
Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>.
Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай грод}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9ooy4q0ns72qukaem15000kr65o33e0
Суда
0
269635
2680423
2679751
2026-07-24T20:46:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680423
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Суда
|лацінка = Suda
|арыгінал = Sudo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Сута, Судзь, Суць, Шуда, Шута, Жудзь
|вытворныя = [[Зута]]
|зьвязаныя = [[Судзіла]], [[Судзень]], [[Сударг]], [[Судар]], [[Сутарт]], [[Судман]], [[Судымуд]], [[Судзімонт (імя)|Судзімонт]]
}}
'''Суда''' (''Судзь'', ''Шуда'', ''Жудзь''), '''Сута''' (''Суць'', ''Шута'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Суда, Сута або Сут (Sudo, Sudhe<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Sude<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1092.</ref>, Suto, Suth<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&dq=%22galbot%22+bot&q=Suth#v=snippet&q=Suth&f=false P. 301].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=sudo#v=snippet&q=sudo&f=false S. 6, 1367].</ref>. Іменная аснова суд- (сут-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sauþa 'вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref> або ад [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] sudhr 'поўдзень'<ref name="Morlet-1971-203">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы суд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Судзіла]], [[Судзень]], [[Сударг]], [[Судар|Судар (Судзер, Сутар)]], [[Сутарт]], [[Судман]], [[Судымуд]], [[Судзімонт (імя)|Судзімонт]]. Адзначаліся германскія імёны Sudila, Suden, Sudergo, Suderus (Sudarius), Sutardus, Sudhman, Sutmodis, Sudhmund{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sudan<ref name="Domesday-1997-199">Domesday Names: An Index of Latin Personal and Place Names in Domesday Book. — The Boydell Press, 1997. [https://books.google.by/books?id=B-fseNYY86sC&pg=PA199&dq=sudan+sudfelda&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjA5vTv4-SFAxVSg_0HHbByCMQQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=sudan%20sudfelda&f=false P. 199].</ref>, Sudbald (Sud-[[Больд|bald]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 450.</ref>, Sutbodus (Sut-[[Бода|bodus]]), Sudmar (Sud-[[Міра (імя)|mar]])<ref name="Gottschald-1971-563">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA563&dq=Sudfrid,+Sudmar,+Suden+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiroaDamvuBAxWg87sIHZzOACcQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Sudfrid%2C%20Sudmar%2C%20Suden%20namenkunde&f=false S. 563].</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Suder<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 261.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначалася імя Sudraga<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 554.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sude / Sute'' (1306 і 1395 гады)<ref name="Trautmann-1925-100">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sude+1306#v=snippet&q=Sude%201306&f=false S. 100].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Sute#v=snippet&q=Sute&f=false S. 723].</ref>, ''Sudeke / Zudeke'' (1364 год)<ref name="Trautmann-1925-100"/>, ''[[Вінтыла|Wintil]] vnd Sudenne{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Suden<ref name="Gottschald-1971-563"/>}} von der Splitter'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sudenne#v=snippet&q=Sudenne&f=false S. 680].</ref>, ''Suder / Sudir'' (1346 і 1396 гады)<ref name="Trautmann-1925-100"/>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Судзіл, Судзіша і Суцімір<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 803—804.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Михаиловая Шудовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Витко Судевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Иванъ Судичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref> (1528 год); ''Sutha'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Sutha#v=snippet&q=Sutha&f=false С. 475].</ref>; ''Zaniec Sudzic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Sudzic#v=snippet&q=Sudzic&f=false С. 72].</ref>; ''Петръ Юрьевичъ Жудевича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%96%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%96%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 802].</ref>, ''слугу на имя Юшка Судевича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 849].</ref>, ''Янъ Шуда Якубовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 993.</ref> (1567 год); ''земенинъ господарьский повету Упитского Янъ Андреевичъ Жудевича'' (23 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%40%D0%96%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%96%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 159].</ref>; ''z Andreiem Sutem'' (9 студзеня 1600 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 533.</ref>; ''Łukasz Sudowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Sudowicz#v=snippet&q=Sudowicz&f=false С. 217].</ref>; ''Sudowicz Jerzy Augustinowicz z Sudziów'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 414.</ref>; ''Jerzy Augustynowicz Sudowicz z Sudziów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 174.</ref>; ''Kazimierz Zuda'' (24 красавіка 1692 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 372.</ref>; ''Lucas Suttovitz [[Ліцьвіны|Lithvanus]] ex districtu [[Ворша|Orsensi]]'' (1711—1714 гады)<ref>Blažejovskyj D. Ukrainian and Armenian pontifical seminaries of Lviv (1665—1784) (Analecta OSBM. Vol. 29). — Rom, 1975. P. 59.</ref>; ''Faustyna Sudewicz'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sudewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szudowszczyzna… Sudowszczyzna… Sudziewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Symon Szud'' (19 красавіка 1782 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szud#v=snippet&q=Szud&f=false С. 422].</ref>; ''Malwina Sutowicz'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Radoml], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Судыка, Шудыка, Судзейка, Шудзейка, Судзека: ''Анъдреи Судиковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>, ''Павелъ Судиковичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 726].</ref>, ''z drugim Maczieięm Sudykowiczęm… tenże Macziey Szudykowicz'' (16 кастрычніка 1595 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 396.</ref>, ''Szudikowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 207.</ref>, ''Franciszka Sudziekowicz'' (1871 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sudziekowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Prozoroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Sudejko'' (1909 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/korwie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk w parafii korwieńskiej w 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Аляксандар Шудзейка (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902) Шудзейка Аляксандр Сямёнавіч (1902)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Судыкі (Sudyka) гербаў [[Астоя (герб)|Астоя]] і [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 327.</ref>;
* Сутан (адзначалася старажытнае германскае імя Sudan<ref name="Domesday-1997-199"/>): Сутановіч (Suttonowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Субар, Судзібор (адзначалася старажытнае германскае імя Subar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Subar#v=snippet&q=Subar&f=false S. 1367].</ref>): Іван Судзібор (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Судзібор Іван Мікалаевіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Субарэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Субарт, Собарт: ''люди Высокодворское волости… Суборта з братож Стирпеиковичов'' (9 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 116.</ref>, ''у Новгородском повете… чоловека Суборта'' (14 верасьня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 147.</ref>, ''з села Субортовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D1%83%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 671].</ref>, ''Paraskiewa Sobortowicz'' (1716 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sobortowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Subortowicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>;
* Субот (адзначалася старажытнае германскае імя Sutbodus<ref name="Morlet-1971-203"/>): ''cum filia Sobotha'' (3 лістапада 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 707.</ref>, Уладзіслаў Субатовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Трокі|Трокаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 47.</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Суботнікі]], Субатовічы (Subotowicz) гебу [[Брохвіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Віленшчыны<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 182.</ref>;
* Судзівіл: Эразмус Судзівілавіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1578 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 32].</ref>
* Судзінт: ''domini Sudynth'' (1452 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 240.</ref>, ''Franciszek Stanisławowicz Sudzint… na miejscu rodzica swego Stanisława Sudinta'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 416.</ref>;
* Сотаўт (адзначалася германскае імя Sudwald<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s6.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''чоловекъ Сотовтъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 56.</ref>;
* Судвін: ''чоловека Судвина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>;
* Судгінт: ''Sudgint-'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 36.</ref>;
* Судат: Судатовічы (Sudotowicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 327.</ref>;
* Судамір: Канстантын Судамір — жыхар ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 2.</ref>
* Судорат: Судорат (Sudorot) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>
}}.
== Носьбіты ==
* Вітка Судзевіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Іван Судзіч — [[Гарадзец (Гомельская вобласьць)|гарадзецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Судавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&dq=%22%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwib0IvNktaCAxVqMOwKHUYtAm0Q6AF6BAgIEAI P. 434].</ref>
* Урбан Юр’евіч Лаўрыновіч Судовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 194].</ref>
* Антон Сутовіч (''Антон Домиников Сутович'') — шляхціч [[Менская губэрня|Менскай губэрні]], прадстаўлены ў 1863 годзе<ref>[http://kalinouski.arkushy.by/library/rok_1863_na_mienszczynie/125.htm № 125. Спісы шляхты, прадстаўленыя паміж 15.X.1863 і 15.X.1864 улучна], Сьвіслацкія аркушы</ref>
Судовічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]
Судзі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Сутовіч (Sutowicz), Шудзевіч (Szudziewicz) і Шутовіч (Szutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1905 годзе існаваў [[фальварак]] Судзішкі ў [[Езяросы|Езяроскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 263.</ref>.
Зудаў (''Sudau'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 40.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Судзевічы]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Судоўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Зуднікен]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай суд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
jbqhbkkie1rmpcmthmuh47qzuqplpl7
Бэрнат
0
269868
2680389
2680253
2026-07-24T19:49:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680389
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрнат
|лацінка = Bernat
|арыгінал = Bernat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат
|вытворныя =
|зьвязаныя = Hathubern
}}
'''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref>Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref>
* Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох
* Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох
* Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref>
* Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref>
* Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 32.</ref>
* [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>.
Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>.
Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Берн]]
* [[Гадзь|Гата]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
i4t40ppaixuc2ysrfcwc2feq5jqefms
2680434
2680389
2026-07-24T21:07:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680434
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрнат
|лацінка = Bernat
|арыгінал = Bernat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат
|вытворныя =
|зьвязаныя = Hathubern
}}
'''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref>Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref>
* Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох
* Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох
* Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref>
* Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref>
* Уладзіслаў Восіпаў Бернатовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 10.</ref>
* Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 32.</ref>
* [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>.
Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>.
Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Берн]]
* [[Гадзь|Гата]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fatkc6pjojlcd6tdqmc32x0sp9ile80
2680451
2680434
2026-07-24T21:20:04Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680451
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрнат
|лацінка = Bernat
|арыгінал = Bernat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Берн|Bern]] + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Бернат, Бернят, Бэрнад, Бернад, Барнат, Парнат
|вытворныя =
|зьвязаныя = Hathubern
}}
'''Бэрнат''' (''Бернат'', ''Бернят'', ''Барнат'', ''Парнат''), '''Бэрнад''' (''Бернад'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бернад або Бернат, пазьней Бэрнат або Пэрнат (Bernad, Bernat<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 21 (267).</ref>, Pernat<ref>Feinig A. Familiennamen in Kärnten und den benachbarten Regionen. — Celovec; Wien, 2005. [https://books.google.by/books?id=2iIXAQAAIAAJ&q=Bernad,+Bernat+Pernat&dq=Bernad,+Bernat+Pernat&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-47f0gaiKAxWOxQIHHYWWFmUQ6AF6BAgNEAI S. 26, 195].</ref>) і Гатуберн (Hathubern) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bernad#v=snippet&q=Bernad&f=false S. 270, 788, 792].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Берн|берн- (бэрн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірнейка|Бэрніка]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Бэрнард]]; германскія імёны Bernico, Bernar, Bernard) паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Таксама літоўска-польская форма Бэрнат разглядаецца як вытворная ад германскага імя [[Бэрнард]]<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 123.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Biernat (Biernata, Birnat, Barnat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''послове немецкии от князя Берната Вандецборху'' (1 верасьня 1481 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 326.</ref>; ''Петру Берънатовичу жеребя'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} S. 75.</ref>; ''бояре медницкие Нецко и Бернатъ Нарвоишевичы'' (25 траўня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 72.</ref>; ''Андрею а Бернату Германовичам о имене Нарушовщину'' (1495 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''земян волынскихъ, в Миколая Бернатовича… а в брата его Юхна Бернатовича'' (1 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 173.</ref>; ''землю, што на Петре Берънатовичы'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>; ''земянъ луцкихъ, в сестренцовъ своихъ, в Миколая и въ его брата Юха Берънатовичовъ'' (18 студзеня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 373.</ref>; ''людеи у [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] жо повете на имя Симана, а Берната [[Віцейка|Витеиковичов]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 74.</ref> (10 чэрвеня 1511 году); ''земянина волынского Миколая Бернатовича'' (4 лютага 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 119—120.</ref>; ''люди в [[Анікшты|Оникштенском]] повете, въ Крашинскои волости, на има Берната Буткевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>; ''у бояр наших Ошменского повета, у Андреика а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Берната [[Мінтаўт|Минтовтовича]] <…> в Жомоитском повете у Ясвоинскои волости… слуг путных… Берната'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''людеи осмъ служоб в Дубицком повете… а Бернатовича Михаила зъ его братомъ Заморчиком'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>; ''у Виленскомъ повете в [[Рудаміна|Рудоминскои]] волости людеи… а Берната'' (18 верасьня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 308—309.</ref>; ''Пацъко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 60.</ref>, ''Бернатъ Андреевичъ… Бернатъ Ходковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Бернать Станковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Бернатъ Хоткевичь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сташко Берънатовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 80.</ref>, ''Берънать Ропановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Бернатъ Ивашковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Петрашко Бернатовичъ… Бернатъ Богдановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Бернатъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]]… Берънатъ Кореевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Берънатъ Михаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Бернатъ Томъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 113.</ref>, ''Лавринец Берънатовичъ… Бернатъ Петровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 117.</ref>, ''Богдан Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Воитехъ Берънатович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''люди [[Жыжмары|Жижморские]]… [[Ганус (імя)|Ганусь]] Бернатовичъ'' (23 студзеня 1529 году)<ref>Акты Литовско-Русского государства. Вып. 1. ― М., 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iR5AAQAAMAAJ&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 213].</ref>; ''Станиславу Берънатовичу, старому литъвину'' (1529—1530 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 626.</ref>; ''Станиславъ Берънятовичъ, дворянин'' (10 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} S. 621.</ref>; ''Гануса Бернатовича'' (15 лістапада 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|226к}} P. 73.</ref>; ''Федко а Бернатъ Борковичи поведили, ижъ которое именье они мають в селе своемъ на имя в Борисове'' (13 красавіка 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 240.</ref>; ''землю Бернатовщину… пустовщины… Бернатишку… землю… Бернатовщину… Бернат [[Вітарт|Витортович]]'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22, 27, 186, 360.</ref>; ''люди ее мелокгянъские… Берънят'' (5 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} S. 137.</ref>; ''Бернат [[Эйгін|Еикгинович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''светьковъ… а Беръната Лукашевича'' (28 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 20.</ref>; ''села Бернатовичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 44].</ref>; ''Барнат Юрдатович'' (сьнежань 1556 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 133.</ref>; ''Macziey, Fiedor a Bernath Stankiewiczy… Bernath Stasiew. <…> Biernath a Jan Bohdanowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bernath#v=snippet&q=Bernath&f=false С. 115—116, 320].</ref>; ''Родъ Бернатовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 736].</ref>, ''Бернатъ Юревичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1081.</ref>, ''Бернатъ Лукашевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1112.</ref>, ''Бернатъ Андрюшковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1340.</ref> (1567 год); ''Матей Локштутевичъ, сынъ одинъ Юрко, при немъ брать его Бернатъ… служба Дымокуровъ боярская… Бернатъ Дымокуръ'' (1595 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 515—516.</ref>; ''Ян Бернатовичъ… Бернатъ [[Міл (імя)|Милевич]]'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 6, 9.</ref>; ''Ławrzyn Bernatowicz… Bernat Mikolaiewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29—30.</ref>; ''Stasiuk Bernatowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Bernatowicz#v=snippet&q=Bernatowicz&f=false С. 53].</ref>; ''Marianna Bernat'' (1666 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Bernad'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 808.</ref>; ''Helena Bernad'' (1679 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eufrozyna Bernatowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Elisabeta Bernatowna'' (26 красавіка 1705 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 453.</ref>; ''Jacobus Bernatowicz'' (25 ліпеня 1751 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1748-1752.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1748—1752 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Agata Barnat'' (1777 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Barnatowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Franciscus Bernotowicz'' (3 верасьня 1787 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 42.</ref>; ''Marianna Biernat''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Graużyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Justyna Bernatt''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bernatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Franciszek Kazimierz Barnatowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barnatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Parnatt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Parnatt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Onikszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Jan Biernad'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biernad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Бернат [[Альгерд (імя)|Альгерт]] (Biernat Olgiert) — [[Маршалак дворны літоўскі|маршалак дворны]] [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлы]], які ўпамінаецца ў 1445 і 1451 гадох<ref>Halecki O. Ostatnie lata Świdrygiełły i sprawa wołyńska za Kazimierza Jagiellończyka. — Kraków, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=lRQBAAAAMAAJ&dq=%22Olgiert+Biernat%22&q=Biernat#v=snippet&q=Biernat&f=false S. 301].</ref>
* Пётар Бернатавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1488 годзе
* Нецька і Бернат [[Нарывойша|Нарвойшавічы]] — медніцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 годзе
* Андрэй і Бернат [[Герман (імя)|Германавічы]] — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1495 і 1515 гадох
* Станіслаў Бернатавіч — [[Літва|літоўскі]] [[Дваранін|дваранін]], [[Старалітва|стары ліцьвін]], які ўпамінаецца ў 1529—1530 гадох
* Бернат Юр'евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&dq=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82+%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%874&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiP1Pfr59qGAxU9gf0HHaB1BvQQ6AF6BAgJEAI P. 338].</ref>
* Мальгарэта Балтрамееўна Бернат — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1584 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&dq=%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 107—108].</ref>
* Уладзіслаў Восіпаў Бернатовіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* Ігнаці Бернатовіч — каталік з [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Іван Бернат — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 19.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 32.</ref>
* [[Вітольд]] Бернатовіч (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Узда|Узды]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Бернат (1912—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Бэрнаты (Bernat) — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі (Ашмянскі раён)|Агароднікаў]], [[Амбросаўшчына|Амбросаўшчыны]] і [[Вашчынікі|Вашчынікаў]] (каля [[Жупраны|Жупранаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 253—254.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], вёсак [[Клікуны|Клікуноў]], [[Куль|Кулю]] і [[Бобрышкі|Бобрышкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Аліта|Аліты]] і [[Дусьмяны|Дусьмянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 60, 102, 273, 359, 396.</ref>.
Бернатовічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Росіца (вёска)|Росіцы]] на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230656/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/458-rositsa-kostel-drissenskogo-uezda-spiski-prikhozhan-1861-g Росица костел Дриссенского уезда, списки прихожан 1861 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бернаты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Бэрнатовічы (Bernatowicz) гербу [[Акшак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 228.</ref>.
Ґейштаф-Бернатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бэрнатовіч (Bernatowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Барнатовіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 199.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Бернатавічы (''Бернатовичи'') каля [[Рудаміна|Рудаміны]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
У 1595 годзе ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] ўпамінаўся маёнтак Бернатавічы<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 55.</ref>, у 1690 годзе — фальварак Бэрнатавічы<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 39, 292.</ref>.
На 1909 год існаваў [[фальварак]] Бернадынка ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 9.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуюць вёскі [[Бярнаты]] і [[Бернатоўшчына]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бярнады]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Бярнатаўшчына]]. На гістарычнай Браслаўшчыне існаваў [[засьценак]] [[Бэрнатышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Берн]]
* [[Гадзь|Гата]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
45mjt807ylaaxi5k5mldqdq8w1uwdps
Тарвід
0
269952
2680558
2679852
2026-07-25T09:33:01Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680558
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тарвід
|лацінка = Tarvid
|арыгінал = Torvid
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Torro]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт = Торвід, Дарвід, Тарвіт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Тарвід''', '''Торвід''', '''Дарвід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Торвід, Тарвід або Дарвід (Torvid, Þórviðr, Thorvid<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>, Thorvidr<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Thorvidr#v=snippet&q=Thorvidr&f=false P. 64].</ref>, Tarwidh<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1217.</ref>, Darvid<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-d Navn anno 1900 på bokstaven D], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 236.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/%C3%9E%C3%B3rvi%C3%B0r Þórviðr], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Турвін]], [[Дармонт]]; германскія імёны Tarut, Torvin, Darmundus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзіман]], [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]]; германскія імёны Widiman, Widmund, Melvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Tarwid (Tarweid)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=TARWID&ofb=memelland&modus=&lang=de TARWID], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Вялёна|Велене]]. Торвиду земля [[Гайлімін|Кгоилиминова]]'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>; ''[[Вількамір|Вилкомирское]] волости Торвиду три чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''в боярини сомилишскоє ж волости в Дороты Торъвидовны'' (19 жніўня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 124.</ref>; ''людеи добрых досыт могоричников… Миколаи Торвидович'' (25 красавіка 1515 або 1530 году)<ref>Jablonskis K. Istorija irjos šaltiniai. — Vilnius, 1979. P. 63.</ref>; ''чоловеков тяглых у волости Дорсунишскои… Юря Торвидовичи'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Воитех Торвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Стась Тарвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Бутко Тарвидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 167.</ref> (1528 год); ''Миколай Тарвидович… Ян Торвидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 125, 213.</ref>; ''на бояръ земъли Жомоитъское волости [[Эйрагола|Оиракгольское]]… Богъдана Торвидовича'' (15 лістапада 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 286.</ref>; ''сынове Десевы [[Эйтмін|Аитмин]] и Тарвидъ'' (27 траўня 1543 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 398.</ref>; ''у Торвидовичах'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 361.</ref>; ''siołko Tarwidowiczy…. Mikołay kowal Tarwid'' (9 кастрычніка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 433.</ref>; ''Aleksander Darwid''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 145.</ref>, ''Anna Darwidowa… Kazimierz Darwid'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 148.</ref>; ''Piotr Tarwid'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 400.</ref>; ''Jerzy Tarwid'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Tarwid#v=snippet&q=Tarwid&f=false С. 46].</ref>; ''Antoni Darwid'' (5 лютага 1776 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 258.</ref>; ''Bartłomiej Darwid… Salomon Darwid'' (10 лютага 1779 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 283, 289.</ref>; ''Lewantes Franciscus Tarwid'' (1785—1792 гады)<ref>Mickienė I., Aukštikalnytė M. Vyrų įvardijimas XVIII a. pabaigoje: Kražių parapijos krikšto metrikų knyga // Lituanistica. T. 59, Nr. 3 (93), 2013. P. 178.</ref>; ''Wincenty Darwidowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Darwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyna Dorwidowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dorwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Gudogaj], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Tarwid'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Tarwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Тарвід — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Дарота Тарвідаўна — [[Сумілішкі|суміліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў 1512 годзе
* Пётар Станіслававіч Тарвідовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1591 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 158, 160.</ref>
* Кацярына Пятроўна Тарвід — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 81, 94.</ref>
* [[Гендрута]] Монькавічава Тарвідовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 94.</ref>
* Альжбета Пятроўна [[Саргоўд|Саркаўтовіч]] Тарвідовіч — [[вількамір]]ская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1598 годзе годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 332].</ref>
* Балтрамей Мікалаевіч Тарвідовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 160].</ref>
* Станіслаў Марцінавіч Тарвідовіч — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 367.</ref>
* Баляслаў Торвід — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 269.</ref>
* Антон Торвіт — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 5.</ref>
* Браніслаў Тарвіт — каталік з ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 53.</ref>
* Антон Тарвід (1897—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Pamiac">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Новгородской обл.</ref>
* Аляксандар Тарвід (1901—?) — беларус з [[Рыга|Рыгі]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Pamiac"/>
* Генрых Тарвід (1908—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Pamiac"/>
Тарвіды — [[парафія]]не касьцёла ў [[Себеж]]ы на 1861 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232616/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/457-sebezh-kostel-1861-g-spisok-prikhozhan Себеж костел 1861 г. список прихожан], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Тарвідовічы (Tarwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 46.</ref>.
Тарвіды і Тарвіды з Мыцка — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У 1599 годзе ўпаміналася «сяльцо» Тарвідавічы за [[Нёман]]ам каля [[Вількі|Вількаў]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 199].</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Тарвіды]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Тора (імя)|Тора]]
* [[Від (імя)|Від]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тор}}
{{Імёны з асновай від}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8vgq8ftcpkigyzl8jwxjnnxgok93eln
Ота
0
270057
2680397
2677683
2026-07-24T20:08:54Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680397
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ота
|лацінка = Ota
|арыгінал = Oto
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Бута, Бут, Боць, Буць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Адыла|Аціла]], [[Одзін (імя)|Одзін]], [[Отаўт]], [[Атгін]], [[Эдмунд|Эдманд]], [[Атмут]], [[Адрык]] <br> [[Гінят]]
}}
'''Ота''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аўда, Ода або Ота (Audo, Odo, Oto) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Audo%2C+Odo%2C+Oto#v=snippet&q=Audo%2C%20Odo%2C%20Oto&f=false S. 186].</ref>. Іменная аснова -аўд- (-од-, -от-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] audags 'шчасьце, асалода'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 43.</ref>, германскага *auð 'багацьце, спор'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 72.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Адыла|Аціла (Аўдзіла)]], [[Одзін (імя)|Одзін]], [[Отаўт]], [[Атгін]], [[Атмут]], [[Адрык]]. Адзначаліся германскія імёны Otilo (Audilo), Odin, Ottolt, Otken, Otmot, Odric.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Oto (Ot, Ota, Otta, Otto, Oddo, Odo, Ute), Otko (Otka), Otel, Odinus (Ocin, Ocina, Otina), Odon, Othart, Ottakar, Otman, Otmar<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 190.</ref>, Otołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 439.</ref>.
У 1594 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Gregorius Ottho, Regiomontanus Borussus'', у 1610 годзе — ''Christianus Otter, Ragnetensis Borussus'', у 1621 годзе — ''Johannes Otto, Passenheimensis Borussus'', у 1623 годзе — ''Michael Otto, Fischusianus Borussus'', у 1626 годзе — ''Zacharias Otto, Turingus Borussus'', у 1638 годзе — ''Leonhardus Oderus, Regiomontanus Borussus'', у 1643 годзе — ''Georgius Otter, Wildenbergensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Gregorius+Ottho%22#v=snippet&q=%22Gregorius%20Ottho%22&f=false S. 125, 187, 255, 277, 296, 400, 448].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Chwiedor Othawic… Marczin a Iwan Othawiczy… Onoprey Othawicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Othawic#v=snippet&q=Othawic&f=false С. 368].</ref>; ''земенину господарскому земли Жомойтское пану Станиславу Яновичу Отовича Жицскому… панъ Станиславъ Яновичъ Отовича Жицскій'' (23 студзеня 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 599].</ref>; ''Isaac Ottho, Lithuanus'' (1600 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Isaac+Ottho%22#v=snippet&q=%22Isaac%20Ottho%22&f=false S. 154].</ref>; ''Kasper Ahaszemp Otta'' (14—17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 283.</ref>; ''Eliasz Otta… Eliasz Ota… Jan Ota'' (15—20 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 306, 311.</ref>; ''Eliasz Ottha… Eliasz Ota; Jan Ota'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 326.</ref>; ''Ota Tynehauss'' (23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 341.</ref>; ''Piotr Mikołajewicz Otowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 416.</ref>; ''od osoby wysz mianowaney podpisalem Alexander Ota'' (23 красавіка 1670 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 282.</ref>; ''ja Otto Jan Andrzeiewicz Dowoyna Sołohub'' (23 красавіка 1693 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 381.</ref>; ''Christophorus Otta'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Friderici Otowicz'' (1703 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-6.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 6], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''cum Generosa Marianna Otianka… Alexander Otta'' (1707 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Atowiczowna'' (1803 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Ryszard, s. Walentego, Ottowicz'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ацят (адзначалася старажытнае германскае імя Othad<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Othad#v=snippet&q=Othad&f=false S. 196].</ref>): на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Ацяты]];
* Отар (адзначалася старажытнае германскае імя Otar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Otar%2C+Othar#v=snippet&q=Otar%2C%20Othar&f=false S. 195].</ref>): на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] існуе вёска [[Отар]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Отры]];
* Ацьмін (адзначалася старажытнае германскае имя Otman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Otman#v=snippet&q=Otman&f=false S. 198].</ref>): на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] існуе вёска [[Ацьмінава]]}}.
== Носьбіты ==
* [[Ота I]] (851—912) — герцаг [[Саксонія|Саксоніі]]
* [[Ота Бамбэрскі]] (1060/1061—1139) — біскуп [[Бамбэрг]]у, [[Сьвяты]]
* Ян Отавіч Жыцкі — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1581—1597 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 163, 199].</ref><ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 94.</ref><ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 219.</ref>
* Станіслаў Янавіч Атовіч Жыцкі — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1596—1597 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 67, 196—197.</ref>
* Ота Ян (Ёган) Друвэ (Друф) [[Жыбарт]]овіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] зямянін, які ўпамінаецца ў 1611 і 1614 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 362.</ref>
* Каспар Ота — упіцкі зямянін, які ўпамінаецца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 408.</ref>
* [[Ота фон Герыке]] (1602—1686) — нямецкі фізык, інжынэр і філёзаф
* [[Ота фон Бісмарк]] (1815—1898) — першы канцлер [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]
* Рычард Атовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* [[Ота Шміт]] (1891—1956) — матэматык, астраном, дасьледнік Поўначы
Оты (Otto) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref name="Malewski-2016-693">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 693.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 372.</ref>.
Атовічы (Ottowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref name="Malewski-2016-693"/>.
Валоўскія-Атовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Атовічы-Жыцкія<ref>[http://www.nobility.by/families/zz/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ж], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Атавіч (Otawicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай од}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m6kcf8c07a4yjj4ow8sgktgd456lmdw
Даргіла
0
270151
2680398
2680344
2026-07-24T20:10:17Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680398
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дарґіла
|лацінка = Dargiła / Darhiła
|арыгінал = Drogila
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дорг (імя)|Drogo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Драгіл, Дрогель, Драгель, Драгал, Драгул, Даргель, Другель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Даргіла''' (''Даргель''), '''Драгіл''' (''Дрогель'', ''Драгель'', ''Драгал'', ''Драгул'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дрогіла, Дрогул або Другіл (Drogila<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 292.</ref>, Drogulus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 74.</ref>, Drogili, Drugil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Drogili#v=snippet&q=Drogili&f=false S. 420—421].</ref>. Іменная аснова [[Дорг (імя)|дрог- (дорг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Доргень]], [[Даргвойн]], [[Драгат]]; германскія імёны Drogen, [[Драгабода (імя)|Драгабода]], Drogat) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] drogo 'ваяр'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>.
Імя Дрогель (Дрогал) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Creth cum uxore Petrana et filio Drogel'' (XII ст.); ''Homo dictus Ivan Drogolouicz de Czarthouiecz'' (1461 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 521—522.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=arnshagen&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Dargel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DARGEL&ofb=freystadt&modus=&lang=de DARGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Драгель (Dragiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 97.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''въ Ясвоинскои волости… а Доркгеля [[Бурга|Буркгевича]]… Доркгель Буркгевичъ'' (1523 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&dq=%22%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiomIDxsd6AAxWZhP0HHT2uCXMQ6AF6BAgHEAI P. 221].</ref>; ''люди господарскии витебъские подводные… а Дракуля'' (20 красавіка 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 213.</ref>; ''Macziey Drawgiła'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 255.</ref>; ''Jęndrzey Draugilewicz'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 34.</ref>; ''подле дому з одного боку Марка Драгиля'' (2 студзеня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 159.</ref>; ''подле дому Левона Драгиля'' (6 траўня 1657 году)<ref>Дук Д. Полацк і палачане (IX—XVIII стагодзьдзі). — Наваполацк: ПДУ, 2010. С. 167.</ref>; ''Stanisław Dragał'' (11 кастрычніка 1664 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 232.</ref>; ''Drogelowna… Dragula… Draguły'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 136—137.</ref>; ''Anna Dargiel'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1500&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Awsiey Drahił'' (1746 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-XkZAAAAYAAJ&q=Drahil#v=snippet&q=Drahil&f=false С. 177].</ref>.
== Носьбіты ==
* Абраам Янавіч Даргіловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 43.</ref>
* Аўсей Драгіл — [[магілёў]]скі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1746 годзе
* Трафім Драгель — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Ільля Даргель (1872—1937) — беларус з ваколіцаў Дзісны, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%86%D0%BB%D1%8C%D0%BB%D1%8F_%D0%A4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D1%87_(1872) Даргель Ільля Фаміч (1872)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Міхал Другель (1914—?) — беларус з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Сведения ДКНБ РК по Восточно-Казахстанской обл.</ref>
Даргелі — [[парафія]]не касьцёла ў [[Забель|Забелі]] ([[Полацак|Полацкі]] дэканат) на 1798 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230500/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/372-zabel-kostel-spisok-prikhozhan-1798-g Забель костел список прихожан 1798 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 студзеня 2016 г.</ref>.
Даргелевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У XVI ст. існавала «поле» Драгілы (''Дрогилы'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 102].</ref>.
На 1900—1906 гады існавала вёска Даргелева<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/388 S. 388].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 157.</ref>, а на 1906 год — [[фальварак]] Даргелі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 160.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Драгелішкі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай дрог}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7al9fntqm2un8oqe2qzvez1amh5dpzt
Савірым
0
270489
2680486
2597363
2026-07-24T23:05:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680486
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Савірым
|лацінка = Savirym
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сава (імя)|Soava]] + [[Рым (імя)|Rim]]
|варыянт = Саўрым
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Савірым''', '''Саўрым''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Сава (імя)|Сава або Савас]] (Soava, Savas<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA479&dq=%22savas%22+savilo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwicgpXag8yEAxU78bsIHW3jDGAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22savas%22%20savilo&f=false P. 479].</ref>) і [[Рым (імя)|Рым]] (Rim) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Soava+Soavarich+Soavegotha&dq=Soava+Soavarich+Soavegotha&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjyyvSr2NaFAxU0_QIHHaQ0CCEQ6AF6BAgIEAI S. 33].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rim+Rimo#v=snippet&q=Rim%20Rimo&f=false S. 1273].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сава (імя)|саў-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Савіла]], [[Савігайла]], [[Саўгут]]; германскія імёны Savilo, Savigello, Savegot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sauil, старагерманскага sowila 'сонца', а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Савірым азначае «непарушнае сонца»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Адзначалася германскае імя Saugrin<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 431.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Совириму Обольчанину земля пашная пустая y-в [[Абольцы|Оболцох]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Совиримовъ пустыи след''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 47.</ref> (1440—1492 гады); ''у [[Кернаў|Кернове]] Совириму Тителевичу два чоловеки'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''землицу Совримову'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''у бояръ василишьских, на имя у Станка Соврымовича'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 166.</ref>; ''людеи наших шести служебъ, на имя Соврима Тексевича'' (6 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 379.</ref>; ''земль пустовскихъ… Совримишки'' (29 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 489.</ref>; ''Воитько Совъримовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>; ''Ян Совримович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 225.</ref>; ''челед… Дорота Севримова'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 281.</ref>; ''Saurymowicz'' (1663 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>; ''Antoni Sawarymowicz'' (23 ліпеня 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 165.</ref>; ''Antoni Sabrymowicz'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>.
== Носьбіты ==
* Савірым Абальчанін — [[ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Савірым [[Тэўдыла (імя)|Тыцелевіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1442 годзе
* Станька Саўрымавіч — [[Васілішкі|васіліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе
* Барбара Аўгуштынава Саўрымавіча — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1525 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 296.</ref>
* Войтка Саўрымавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рыгор Саўрымовіч — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
Саўрымовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Sawrymowicz) гербу [[Белая Ружа (герб)|Белая Ружа]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 765.</ref>.
Сяўрымовічы (Siaurymowicz) гербу [[Сьвежэнтаў]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 47.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сава (імя)|Сава]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай саў}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
c7wwsktcq0w139lw1s41dgvr23ihquf
2680487
2680486
2026-07-24T23:05:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680487
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Савірым
|лацінка = Savirym
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сава (імя)|Soava]] + [[Рым (імя)|Rim]]
|варыянт = Саўрым
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Савірым''', '''Саўрым''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Сава (імя)|Сава або Савас]] (Soava, Savas<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA479&dq=%22savas%22+savilo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwicgpXag8yEAxU78bsIHW3jDGAQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%22savas%22%20savilo&f=false P. 479].</ref>) і [[Рым (імя)|Рым]] (Rim) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Soava+Soavarich+Soavegotha&dq=Soava+Soavarich+Soavegotha&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjyyvSr2NaFAxU0_QIHHaQ0CCEQ6AF6BAgIEAI S. 33].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rim+Rimo#v=snippet&q=Rim%20Rimo&f=false S. 1273].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сава (імя)|саў-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Савіла]], [[Савігайла]], [[Саўгут]]; германскія імёны Savilo, Savigello, Savegot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sauil, старагерманскага sowila 'сонца', а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Савірым азначае «непарушнае сонца»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 25.</ref>. Адзначалася германскае імя Saugrin<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 431.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Совириму Обольчанину земля пашная пустая y-в [[Абольцы|Оболцох]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''Совиримовъ пустыи след''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 47.</ref> (1440—1492 гады); ''у [[Кернаў|Кернове]] Совириму Тителевичу два чоловеки'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''землицу Совримову'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''у бояръ василишьских, на имя у Станка Соврымовича'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 166.</ref>; ''людеи наших шести служебъ, на имя Соврима Тексевича'' (6 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 379.</ref>; ''земль пустовскихъ… Совримишки'' (29 красавіка 1527 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 489.</ref>; ''Воитько Совъримовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>; ''Ян Совримович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 225.</ref>; ''челед… Дорота Севримова'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 281.</ref>; ''Saurymowicz'' (1663 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 305.</ref>; ''Antoni Sawarymowicz'' (23 ліпеня 1764 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 165.</ref>; ''Antoni Sabrymowicz'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>.
== Носьбіты ==
* Савірым Абальчанін — [[ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Савірым [[Тэўдыла (імя)|Тыцелевіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1442 годзе
* Станька Саўрымавіч — [[Васілішкі|васіліскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1503 годзе
* Барбара Аўгуштынава Саўрымавіча — літоўская баярыня, якая ўпамінаецца ў 1525 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 296.</ref>
* Войтка Саўрымавіч — [[Упіта|упіцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Георгі Саўрымовіч — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
Саўрымовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Sawrymowicz) гербу [[Белая Ружа (герб)|Белая Ружа]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 765.</ref>.
Сяўрымовічы (Siaurymowicz) гербу [[Сьвежэнтаў]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 47.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Сава (імя)|Сава]]
* [[Рым (імя)|Рым]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай саў}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
otx2e4guxwuqh67ysaqvulymydm61kz
Маж
0
270509
2680495
2680235
2026-07-24T23:24:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680495
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Маж
|лацінка = Maž
|арыгінал = Maas
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Мас, Маз, Маза, Мась, Мазь, Меж, Мезь, Майзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]], [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд]], [[Межгел]], [[Мажырым]]
}}
'''Маж''', '''Мас''' (''Мась''), '''Маза''', '''Маз''' (''Мазь'', ''Майзь''), '''Меж''' (''Мезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Маза або Меза, пазьней Маза, Мас або Мэс (Mazo, Mezo, Maso<ref>Greule A. Personennamen in Ortsnamen // Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 16. — Berlin; New York, 1997. S. 254, 256.</ref><ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Maas, Mass, Mess) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1119">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref>. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mez 'спосаб, мера', maz 'ежа'<ref name="Fo-1900-1119"/> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты') або гоцкага maitan, стараверхненямецкага meizen 'выразаць, рэзаць'<ref name="Gottschald-2006-338">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. S. 338.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -маж- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''mãžas'' 'нізкага росту', ''mažaĩ'' 'мала, няшмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ma%C5%BEas&id=19027240000 mãžas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка)]], [[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль)]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд|Масанд (Масэнд)]], [[Межгел|Мазгіль (Межгел)]]. Адзначаліся германскія імёны Mazecha (Mazika), Mazela (Mazola, Massila), Massana, Massen, Masenda, Mesgilo{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Mezcund (Mez-[[Гунт|cund]]), Mazhild (Maz-hild), Massold (Mass-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Gottschald-2006-338"/>, *Masowin (Maso-[[Віна (імя)|win]])<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m4.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Mazolf (Maz-olf) ды іншыя<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazela%2C+Mazhild%2C+Mazolf#v=snippet&q=Mazela%2C%20Mazhild%2C%20Mazolf&f=false S. 1120].</ref>}}. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) таксама можа паходзіць ад асновы [[Мат (імя)|мад- (мед-, мат-)]]<ref name="Fo-1900-1119"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Mase / Maze'' (1360 і 1386 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Mase+Maze#v=snippet&q=Mase%20Maze&f=false S. 637].</ref>, ''Masicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Mazika<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazika#v=snippet&q=Mazika&f=false S. 1120].</ref>}} (1346 і 1401 гады), ''Masune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Massona<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>}} (1401 год), ''Masutte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-M">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>}}, ''Masebut'' (1401 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55—56].</ref>.
У Польшчы ў 1565 годзе адзначалася прозьвішча Maz, у 1593 годзе і XVII ст. — Maza<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ваўкавыск|Волковыскъ]]. Незбодичомъ, десятемъ чоловекомъ… Мас Головачевич'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>; ''о Порече в [[Слонімскі павет|Слонимском повете]]… а на Мася Богдановича'' (22 студзеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 350—351.</ref>; ''наместникъ [[Зьвягель|звяголскии]] Яцъко Мезь'' (27 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 124.</ref>; ''бояринъ [[Кіеў|киевскии]] Яцъко Мез'' (1 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 268.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Якубу Мезевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… [[Гінейка|Kinka]] Mazewicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''Ганна Масевъна'', ''Хилимонъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Витъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Иванъ, Грин, Мас Просоловичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref>, ''Миколаи Можовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''люди, которые у местечку, у [[Ганусішкі|Ганусишкахъ]] живуть… Федел Мойзевич, Волкиницкого повету'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 169.</ref>; ''Masz Sczepanowycz… Masz, Stepan Pronyewyczy… Masz Hygnathowycz… Masz Szpakowycz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Masz#v=snippet&q=Masz&f=false С. 96, 210, 235, 306].</ref>; ''Piothr Mozewicz… Janko Mozewicz… Stasiuk Mozewicz… Boltrusz Moziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Mozewicz#v=snippet&q=Mozewicz&f=false С. 191, 205].</ref>; ''Moisiei, Sidor a Mas Marczinowiczy… Mas Sthepanowicz… Mas Żdanowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Mas#v=snippet&q=Mas&f=false С. 198, 202, 266].</ref>; ''Масъ Масичъ… Мась Мейтичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 50, 53].</ref>; ''Масъ Манковичъ… село Полятичи… Масъ Радковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 225, 232, 242].</ref>; ''Бернатъ Можевичъ з Можевщины'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 741].</ref>; ''Масъ Богушевичъ… Мась Янькевичъ… Масъ Солениъ… Масъ Турчинъ… Масъ Юшковичъ… Масъ Станькевичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C&f=false С. 208, 213].</ref>; ''Матейко зъ Маземъ'' (16 студзеня 1581 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 230].</ref>; ''Andrzey Maza'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Maza#v=snippet&q=Maza&f=false С. 109].</ref>; ''Андрей Можавичь, Обрам Можевичь'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://www.google.by/search?q=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&tbm=bks&ei=d6uVZPLBHKeD9u8P1_mVyAQ&ved=0ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ4dUDCAk&uact=5&oq=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&gs_lcp=Cg1nd3Mtd2l6LWJvb2tzEANQjQFYjQFguQdoAHAAeACAAWmIAbIBkgEDMS4xmAEAoAECoAEBwAEB&sclient=gws-wiz-books С. 112].</ref>; ''Józef Maziewicz'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bielsk Podlaski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maza'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Chwiedor Maz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Maz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Masewicz'' (1857 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=9800&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Мажут, Мазут, Мажута (адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Довкгил Можутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Michaelem Mazutowicz'' (27 жніўня 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/m-1/ M], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, Парамон Мажута (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Мазібут, Мажбут: ''der Littowen gesinde… Mosebuthe'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>, ''чоловекъ Можъбутъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>;
* Мішальт: Мікалай Мішальт (Mikołaj Miszolt) і Крыштаф Мішальт (Krzysztof Miszolt) — падчашыя [[вэндэн]]скія ў 1719 і каля 1791 году адпаведна<ref>Inflanty; Urzędnicy inflanccy XVI-XVIII wieku: spisy. — Kórnik, 1994. S. 94, 96.</ref>
* Мезевід (адзначалася германскае імя Masuy, якое выводзяць ад асноваў mas і wid<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Aryn albo Mezewid'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Aryn+albo+Meze+wid#v=snippet&q=Aryn%20albo%20Meze%20wid&f=false С. 186].</ref>;
* Мажвіл, Мазьвіл, Машвіл: ''[[Войштаўт|Вештовътъ]] Можвилович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 368.</ref>, ''людеи… Юря Миколаевича з братом Юшка Петкевича Можъвиловичовъ'' (2 студзеня 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} С. 153.</ref>, ''Jan Mozwil'' (24 красавіка 1675 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 324.</ref>, ''Mazwile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maszwilowna'' (1782 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>, ''Mazwilowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Augustyna Mazwił'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mazwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Mażwiło'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Ma%C5%BCwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Місгід: ''Матвеи Васкевичъ Мискгидъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 236.</ref>;
* Мізгір, Мізгер (у Польшчы ў 1724 годзе адзначалася прозьвішча Mazgara<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>): ''Богданъ Мизъкгиревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''пану Андрею Самуеловичу Мизъкгеру'' (5 траўня 1677 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83&f=false С. 497].</ref>, ''Michał Mizgier, podstoli Orszan.'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 116.</ref>, Станіслаў Мізгер — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>, Антон Мізгер (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Мазгін, Мэзгін (адзначалася германскае імя Meskens<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''селищо Мозкгина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref>, ''в [[Опса|Опескои]] волости три земли на имя Мозкгинишку'' (14 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 395.</ref>, ''Katarzyna Mezgin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13131&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=250&ordertable=[[6,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Мазгінт: Мозґінты-Сямкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Мазэр, Масар: Вікенці Масар (1886—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Мазэр (Mazer) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Мазард: Мікалай Мазардвіч — жыхар ваколіцаў [[Красны|Краснага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>;
* Масад: ''Masadowicz'' (1813—1814 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 195.</ref>
* Місмонт: Андрэй Янавіч Місмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 54.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Ганна Масеўна — [[Васілішкі|васіліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Хілімон Масевіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Віт]] Масевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мас Прасаловіч — [[пінск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Можавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Гайла (імя)|Гайль]] Межавіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мас [[Ірвіл]]авіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&dq=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwigm_Dgi9WCAxWOP-wKHYB9BbgQ6AF6BAgHEAI P. 400].</ref>
* Андрэй Мажавіч — [[амсьціслаў]]скі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе
* Абрам Мажэвіч — амсьціслаўскі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе
* Фёдар Маз, а таксама Фёдар, Андрэй, Марк, Якуб, Пётар і Адам Мажы — жыхары мястэчка [[Стоўпцы|Стоўпцаў]] і вёскі [[Апечкі (Менская вобласьць)|Апечкаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214035/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1027-stolbtsy-inventar-1728-g-v-minskom-voevodstve Столбцы инвентарь 1728 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 красавіка 2018 г.</ref>
* Юры, Антон і Васіль Масы — жыхары вёскі [[Засульле|Засульля]], якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref>
Мазевічы (Moziewicz) гербу [[Топач]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>.
Мэзэвічы (Mezewicz) гербу [[Бранікоўскі (герб)|Бранікоўскі]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 207.</ref>.
Мязэвічы (Miezewicz) гербу [[Порай]] — літоўскі шляхецкі род з [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 247.</ref>.
На 1902—1906 гады існавала вёска Масішкі ў [[Дрыса|Дрысенскім]] павеце<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/307 S. 307].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 165.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Мазы ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 79.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Мазічы]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Масі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Масішкі]].
Назву [[Мажа]] мае рака ў басэйне [[Дняпро|Дняпра]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай маз}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7wmqajrf92eclyzdbhigqi1f1y87bkv
2680549
2680495
2026-07-25T09:18:23Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680549
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Маж
|лацінка = Maž
|арыгінал = Maas
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Мас, Маз, Маза, Мась, Мазь, Меж, Мезь, Майзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мажэйка (імя)|Мажэйка]], [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд]], [[Межгел]], [[Мажырым]]
}}
'''Маж''', '''Мас''' (''Мась''), '''Маза''', '''Маз''' (''Мазь'', ''Майзь''), '''Меж''' (''Мезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Маза або Меза, пазьней Маза, Мас або Мэс (Mazo, Mezo, Maso<ref>Greule A. Personennamen in Ortsnamen // Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 16. — Berlin; New York, 1997. S. 254, 256.</ref><ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Maas, Mass, Mess) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1119">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref>. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mez 'спосаб, мера', maz 'ежа'<ref name="Fo-1900-1119"/> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты') або гоцкага maitan, стараверхненямецкага meizen 'выразаць, рэзаць'<ref name="Gottschald-2006-338">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. S. 338.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -маж- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''mãžas'' 'нізкага росту', ''mažaĩ'' 'мала, няшмат'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=ma%C5%BEas&id=19027240000 mãžas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка)]], [[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль)]], [[Мазан]], [[Мазен]], [[Масанд|Масанд (Масэнд)]], [[Межгел|Мазгіль (Межгел)]]. Адзначаліся германскія імёны Mazecha (Mazika), Mazela (Mazola, Massila), Massana, Massen, Masenda, Mesgilo{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Mezcund (Mez-[[Гунт|cund]]), Mazhild (Maz-hild), Massold (Mass-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Gottschald-2006-338"/>, *Masowin (Maso-[[Віна (імя)|win]])<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/m4.html Noms commençant par M], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Mazolf (Maz-olf) ды іншыя<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazela%2C+Mazhild%2C+Mazolf#v=snippet&q=Mazela%2C%20Mazhild%2C%20Mazolf&f=false S. 1120].</ref>}}. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) таксама можа паходзіць ад асновы [[Мат (імя)|мад- (мед-, мат-)]]<ref name="Fo-1900-1119"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Mase / Maze'' (1360 і 1386 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Mase+Maze#v=snippet&q=Mase%20Maze&f=false S. 637].</ref>, ''Masicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Mazika<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazika#v=snippet&q=Mazika&f=false S. 1120].</ref>}} (1346 і 1401 гады), ''Masune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Massona<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>}} (1401 год), ''Masutte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-M">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>}}, ''Masebut'' (1401 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55—56].</ref>.
У Польшчы ў 1565 годзе адзначалася прозьвішча Maz, у 1593 годзе і XVII ст. — Maza<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Ваўкавыск|Волковыскъ]]. Незбодичомъ, десятемъ чоловекомъ… Мас Головачевич'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 61.</ref>; ''о Порече в [[Слонімскі павет|Слонимском повете]]… а на Мася Богдановича'' (22 студзеня 1495 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 350—351.</ref>; ''наместникъ [[Зьвягель|звяголскии]] Яцъко Мезь'' (27 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 124.</ref>; ''бояринъ [[Кіеў|киевскии]] Яцъко Мез'' (1 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 268.</ref>; ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Якубу Мезевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… [[Гінейка|Kinka]] Mazewicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''Ганна Масевъна'', ''Хилимонъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Витъ Масевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Иванъ, Грин, Мас Просоловичи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 152.</ref>, ''Миколаи Можовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Кгаиль Межовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''люди, которые у местечку, у [[Ганусішкі|Ганусишкахъ]] живуть… Федел Мойзевич, Волкиницкого повету'' (12 ліпеня 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 169.</ref>; ''Masz Sczepanowycz… Masz, Stepan Pronyewyczy… Masz Hygnathowycz… Masz Szpakowycz'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Masz#v=snippet&q=Masz&f=false С. 96, 210, 235, 306].</ref>; ''Piothr Mozewicz… Janko Mozewicz… Stasiuk Mozewicz… Boltrusz Moziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Mozewicz#v=snippet&q=Mozewicz&f=false С. 191, 205].</ref>; ''Moisiei, Sidor a Mas Marczinowiczy… Mas Sthepanowicz… Mas Żdanowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Mas#v=snippet&q=Mas&f=false С. 198, 202, 266].</ref>; ''Масъ Масичъ… Мась Мейтичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 50, 53].</ref>; ''Масъ Манковичъ… село Полятичи… Масъ Радковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 225, 232, 242].</ref>; ''Бернатъ Можевичъ з Можевщины'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 741].</ref>; ''Масъ Богушевичъ… Мась Янькевичъ… Масъ Солениъ… Масъ Турчинъ… Масъ Юшковичъ… Масъ Станькевичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%8C&f=false С. 208, 213].</ref>; ''Матейко зъ Маземъ'' (16 студзеня 1581 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 230].</ref>; ''Andrzey Maza'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Maza#v=snippet&q=Maza&f=false С. 109].</ref>; ''Андрей Можавичь, Обрам Можевичь'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://www.google.by/search?q=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&hl=ru&tbm=bks&ei=d6uVZPLBHKeD9u8P1_mVyAQ&ved=0ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ4dUDCAk&uact=5&oq=%22%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B9+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&gs_lcp=Cg1nd3Mtd2l6LWJvb2tzEANQjQFYjQFguQdoAHAAeACAAWmIAbIBkgEDMS4xmAEAoAECoAEBwAEB&sclient=gws-wiz-books С. 112].</ref>; ''Józef Maziewicz'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bielsk Podlaski], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maza'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Chwiedor Maz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Maz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Masewicz'' (1857 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=885&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=9800&rpp2=50 Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Мажут, Мазут, Мажута (адзначалася германскае імя Massot, Mazot<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Довкгил Можутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Michaelem Mazutowicz'' (27 жніўня 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/m-1/ M], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, Парамон Мажута (1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Мазібут, Мажбут: ''der Littowen gesinde… Mosebuthe'' (1404 год)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 315.</ref><ref>Ivoška D. Litauische historische Personennamen in dem Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409 // Acta linguistica Lithuanica. T. 81, 2019. P. 99.</ref>, ''чоловекъ Можъбутъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>;
* Мішальт: Мікалай Мішальт (Mikołaj Miszolt) і Крыштаф Мішальт (Krzysztof Miszolt) — падчашыя [[вэндэн]]скія ў 1719 і каля 1791 году адпаведна<ref>Inflanty; Urzędnicy inflanccy XVI-XVIII wieku: spisy. — Kórnik, 1994. S. 94, 96.</ref>
* Мезевід (адзначалася германскае імя Masuy, якое выводзяць ад асноваў mas і wid<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''Aryn albo Mezewid'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Aryn+albo+Meze+wid#v=snippet&q=Aryn%20albo%20Meze%20wid&f=false С. 186].</ref>;
* Мажвіл, Мазьвіл, Машвіл: ''[[Войштаўт|Вештовътъ]] Можвилович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 368.</ref>, ''людеи… Юря Миколаевича з братом Юшка Петкевича Можъвиловичовъ'' (2 студзеня 1552 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} С. 153.</ref>, ''Jan Mozwil'' (24 красавіка 1675 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 324.</ref>, ''Mazwile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Maszwilowna'' (1782 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>, ''Mazwilowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, ''Augustyna Mazwił'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mazwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Mażwiło'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Ma%C5%BCwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Місгід: ''Матвеи Васкевичъ Мискгидъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 236.</ref>;
* Мізгір, Мізгер (у Польшчы ў 1724 годзе адзначалася прозьвішча Mazgara<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 434.</ref>): ''Богданъ Мизъкгиревичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''пану Андрею Самуеловичу Мизъкгеру'' (5 траўня 1677 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D1%8A%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83&f=false С. 497].</ref>, ''Michał Mizgier, podstoli Orszan.'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 116.</ref>, Станіслаў Мізгер — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>, Антон Мізгер (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Мазгін, Мэзгін (адзначалася германскае імя Meskens<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-M"/>): ''селищо Мозкгина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref>, ''в [[Опса|Опескои]] волости три земли на имя Мозкгинишку'' (14 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 395.</ref>, ''Katarzyna Mezgin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13131&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=250&ordertable=[[6,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Мазгінт: Мозґінты-Сямкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Мазэр, Мазар, Масар: Мікалай Мазаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>, Вікенці Масар (1886—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Мазэр (Mazer) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Мазард: Мікалай Мазардвіч — жыхар ваколіцаў [[Красны|Краснага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>;
* Масад: ''Masadowicz'' (1813—1814 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 195.</ref>
* Місмонт: Андрэй Янавіч Місмантовіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 54.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Ганна Масеўна — [[Васілішкі|васіліская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Хілімон Масевіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Віт]] Масевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мас Прасаловіч — [[пінск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Можавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Гайла (імя)|Гайль]] Межавіч — [[Кельмы|кельменскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мас [[Ірвіл]]авіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&dq=%D0%98%D1%80%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B0%D1%81&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwigm_Dgi9WCAxWOP-wKHYB9BbgQ6AF6BAgHEAI P. 400].</ref>
* Андрэй Мажавіч — [[амсьціслаў]]скі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе
* Абрам Мажэвіч — амсьціслаўскі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1655 годзе
* Фёдар Маз, а таксама Фёдар, Андрэй, Марк, Якуб, Пётар і Адам Мажы — жыхары мястэчка [[Стоўпцы|Стоўпцаў]] і вёскі [[Апечкі (Менская вобласьць)|Апечкаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1728 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214035/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1027-stolbtsy-inventar-1728-g-v-minskom-voevodstve Столбцы инвентарь 1728 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 красавіка 2018 г.</ref>
* Юры, Антон і Васіль Масы — жыхары вёскі [[Засульле|Засульля]], якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref>
Мазевічы (Moziewicz) гербу [[Топач]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>.
Мэзэвічы (Mezewicz) гербу [[Бранікоўскі (герб)|Бранікоўскі]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 207.</ref>.
Мязэвічы (Miezewicz) гербу [[Порай]] — літоўскі шляхецкі род з [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 247.</ref>.
На 1902—1906 гады існавала вёска Масішкі ў [[Дрыса|Дрысенскім]] павеце<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/307 S. 307].</ref><ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 165.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Мазы ў Гарадоцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 79.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Мазічы]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Масі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Масішкі]].
Назву [[Мажа]] мае рака ў басэйне [[Дняпро|Дняпра]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай маз}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8lwv992iab8gjf94myeadtk3opnb8ye
Імёны ліцьвінаў
0
270556
2680429
2679665
2026-07-24T20:59:25Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */
2680429
wikitext
text/x-wiki
'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].
== Германскія імёны ==
=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]]
Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>.
Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}.
Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>.
Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>.
Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>.
У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}.
Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}}
Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>.
Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>.
=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center"
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}}
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| —
| ''Abo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| —
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абель]]'''
| —
| ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
|
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}}
|
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абрат]]'''
|
| ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| —
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| —
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| —
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якш|Якш (Якша, Агша)]]'''
| —
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якбут]]'''
|
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
|
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
|
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
|
| ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
|
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
|
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
|
| ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
|
| ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
|
| ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
|
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
|
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт, Экмунд)]]'''
|
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmond'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
|
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
|
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвін]]'''
|
| ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
|
| ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
|
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
|
| ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
|
| ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
|
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альмін]]'''
|
| ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
|
| ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
|
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| —
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]'''
| —
| ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| —
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
|
| ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
|
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| —
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| —
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| —
| ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| —
| ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
|
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' <br> Aro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
|
| ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
|
| ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
|
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
|
| ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
|
| ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
|
| ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
|
| ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]'''
|
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
|
| ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
|
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]'''
|
| ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкіла, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
|
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
|
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
|
| ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
|
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
|
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азела|Азела (Асіла, Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Asilo'', ''Esilo'') <br> Asi + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
|
| ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
|
| ''Asuad'' <br> Asi + Wado
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]'''
|
| ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
|
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
|
| Asi + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
|
| ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
|
| ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
|
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
|
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]'''
|
| ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
|
| ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
|
| ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
|
| ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
|
| ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Аштаўт, Яшталт, Яштаўт)]]'''
|
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
|
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астрат]]'''
|
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
|
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
|
| ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo
| ''Willibad'' <br> Wilo + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батвін]]'''
|
| ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' <br> Wino + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
|
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' <br> Heri + Bado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
|
| ''Baldwin'' <br> Bald + Wino
| ''Winibald'' <br> Wino + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
|
| ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' <br> Dago + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
|
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
|
| ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
|
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
|
| ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
|
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]'''
|
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
|
| ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]'''
| —
| ''Baro'' (''Paro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| —
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| —
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| —
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]'''
|
| ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвік]]'''
|
| ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino
| ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
|
| ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
|
| ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барконт]]'''
|
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Парман]]'''
|
| ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| —
| ''Bardo'' (''Barto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| —
| ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| —
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
|
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| —
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]'''
| —
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| —
| ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| —
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
|
| ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бенат]]'''
|
| ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
|
| ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
|
| ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра)]]'''
| —
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| —
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| —
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| —
| ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| —
| ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
|
| ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
|
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald
| ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
|
| ''Berwid'' <br> Bero + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
|
| ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
|
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
|
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
|
| ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бірмэн, Бермень)]]'''
|
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
|
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
|
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| —
| ''Bern'' (''Pirn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| —
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| —
| ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| —
| ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернад, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
|
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt
| ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
|
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' <br> Heri + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
|
| ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt
| ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Бэргаль, Пергайла)]]'''
|
| ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| —
| ''Bert'' (''Perht'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| —
| ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| —
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| —
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]'''
| —
| ''Bertsch'' <br> Bert + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
|
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
|
| ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
|
| ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' <br> Bilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
|
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
|
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
|
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
|
| Bilo + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
|
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| —
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| —
| ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| —
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| —
| ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
|
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
|
| ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
|
| ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' <br> Wid + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
|
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
|
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno
| ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
|
| ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
|
| ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih)
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' <br> Boto + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]]
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
| ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
|
| ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' <br> Wito + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
|
| ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
|
| ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутман]]'''
|
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]'''
|
| ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
|
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]'''
| [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
|
| Boio (Búi) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
|
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
|
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]'''
| —
| ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
|
| ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
|
| ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
|
| ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
|
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
|
| ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
|
| ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]'''
| —
| ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' <br> Boos + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
|
| ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
|
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
|
| ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
|
| ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
|
| ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
|
| ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' <br> Wal + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' <br> Wal + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' <br> Wal + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' <br> Wal + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
|
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
|
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' <br> Heri + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
|
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' <br> Mero + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
|
| ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
|
| ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
|
| ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
|
| ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
|
| ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
|
| ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]'''
|
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' <br> Vivo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
|
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
|
| ''Wigent'' <br> Wigo + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]'''
|
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
|
| ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' <br> Heri + Wigo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул (Відэль)]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widelo'', ''Widilo'') <br> Wido + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' <br> Wido + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
|
| ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' <br> Gero + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
|
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri
| ''Ervid'' <br> Heri + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відарт|Відарт (Відэрт)]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' (''Widderd'') <br> Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
|
| ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
|
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut)
| ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
|
| ''Witwin'' <br> Wito + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
|
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
|
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
|
| ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
|
| ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
|
| ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE " align="left"
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
|
| ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' <br> Welo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
|
| ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велерат]]'''
|
| ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
|
| ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
|
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгет|Вільгет (Вільгат)]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo)
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
|
| ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
|
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero
| ''Barwin'' <br> Baro + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
|
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud
| ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' <br> Wino + Gero
| ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
|
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo
| ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]'''
|
| ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
|
| ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' <br> Mot + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
|
| ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut)
| ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
|
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri
| ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
|
| ''Wero'' (''Varo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
|
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
|
| ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
|
| ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]'''
|
| ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
|
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
|
| ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
|
| ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
|
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
|
| ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
|
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
|
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' <br> Werzo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Вірсімунд]]
|
| Werzo + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
|
| ''Wisbar'' <br> Wis + Baro
| ''Barwis'' <br> Baro + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
|
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo
| ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido
| ''Widuis'' <br> Wido + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
|
| ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]]
|
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
|
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo
| ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
|
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' <br> Gero + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
|
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
|
| Wis + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
|
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
|
| ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
|
| ''Wisman'' <br> Wis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісьміл]]
|
| Wis + Milo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
|
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
|
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
|
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
|
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
|
| ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br>
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
|
| ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
|
| ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войсят]]'''
|
| ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]]
|
| ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
| Noro + Voysch
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
|
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
|
| ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
|
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
|
| ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Воланг]]'''
|
| ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вольман]]'''
|
| ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' <br> Gawo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' <br> Gawo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
|
| ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
|
| ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
|
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
|
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
|
| ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
|
| ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галінт]]'''
|
| ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' <br> Halo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
|
| ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
|
| ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
|
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
|
| ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
|
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut)
| ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
|
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' <br> Heri + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
|
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
|
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
|
| ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
|
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
|
| ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
|
| ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
|
| ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
|
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
|
| ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
|
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
|
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut)
| ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
|
| Geda + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
|
| ''Gedovin'' <br> Geda + Wino
| ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
|
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
|
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
|
| Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
|
| ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
|
| ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
|
| ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
|
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
|
| ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| —
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| —
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| —
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
|
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
|
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo
| ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
|
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
|
| ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
|
| ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
|
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
|
| ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
|
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
|
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атрант]]'''
|
| ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейман]]'''
|
| ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
|
| ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
|
| ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
|
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]'''
|
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
|
| ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
|
| ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
|
| ''Heidvid'' <br> Heido + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
|
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
|
| ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
|
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick
| ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
|
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
|
| Geso (Keso) + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
|
| ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
|
| Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
|
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
|
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь, Кілт)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'', ''Gilto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
|
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
|
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
|
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
|
| ''Hilder'' <br> Hilto + Heri
| ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
|
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann
| ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]'''
| —
| ''Gentsch'' <br> Gento + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
|
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
|
| ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
|
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервала]]'''
|
| ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]'''
|
| ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' <br> Waldo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервід|Гервід (Кірвід)]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кірвік|Кірвік (Гервік)]]'''
|
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]'''
|
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
|
| ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
|
| ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' <br> Hardt + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
|
| ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto
| ''Hatger'' <br> Hatho + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho
| ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
|
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
|
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман, Гермэн)]]'''
|
| ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' <br> Gero + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
|
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
|
| Gero (Giro) + Stalto
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
|
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo
| ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
|
| ''Herbert'' <br> Heri + Bert
| ''Berther'' <br> Bert + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
|
| ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' <br> Wilo + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]'''
|
| ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
|
| ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзіла, Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' (''Gardut'', ''Gardot'') <br> Gerd + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
|
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
|
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гердвайнь, Гердвэйнь, Гірдвойна)]]
|
| ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Герцімонт, Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' <br> Wino + Hardt
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
|
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann
| ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
|
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
|
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' <br> Givo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
|
| ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
|
| ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' <br> Gilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
|
| ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
|
| ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кільман]]'''
|
| ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
|
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
|
| ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
|
| ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
|
| ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]'''
|
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
|
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
|
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' <br> Wino + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
|
| ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]'''
|
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' <br> Heri + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
|
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
|
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
|
| ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
|
| ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
|
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінет]]'''
|
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
|
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
|
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)
| ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
|
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
|
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
|
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]'''
|
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
|
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus''
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Гутальд, Годаўт)]]'''
|
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut)
| ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
|
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
|
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
|
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
|
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готгін|Готгін (Годкін, Гудгін)]]'''
|
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'', ''Goedgen'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
|
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
|
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut)
| ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Глеб]]'''
|
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
|
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
|
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Косман]]'''
|
| ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
|
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
|
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
|
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контвід]]'''
|
| ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
|
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
|
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
|
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
|
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
|
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
|
| ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
|
| ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' <br> Dabo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіла, Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' <br> Dabo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
|
| ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]'''
|
| ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
|
| ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
|
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
|
| ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
|
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
|
| ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давінь]]'''
|
| ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]'''
|
| ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
|
| ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
|
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
|
| ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
|
| ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
|
| ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
|
| ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
|
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
|
| ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
|
| Daugo (Davo) + Luido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
|
| ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
|
| ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
|
| Daugo (Davo) + Spranco
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
|
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
|
| ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
|
| ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
|
| ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
|
| ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
|
| ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
|
| ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' <br> Diehr + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
|
| ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
|
| ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
|
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
|
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
|
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
|
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
|
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Дзірсун]]
|
| Diehr + Suno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' <br> Duno + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' <br> Deiwe + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ібут]]'''
|
| ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Івар]]'''
|
| ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' <br> Ingo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
|
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ігар]]'''
|
| ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
|
| ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйса|Эйса (Іса, Іза, Ейса)]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
|
| ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
|
| ''Isovin'' <br> Iso + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісад]]'''
|
| ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
|
| ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
|
| ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
|
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
|
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' <br> Cazo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
|
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' <br> Caro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' <br> Caro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
|
| ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
|
| ''Caruin'' <br> Caro + Wino
| ''Vinicar'' <br> Wino + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
|
| ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
|
| ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
|
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann
| ''Manakari'' <br> Mann + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
|
| ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
|
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
|
| ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцібут]]
|
| Kindo + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцівіл]]
|
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
|
| ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кляўзгайла]]
|
| Klaus + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
|
| ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конвід]]
|
| Cono + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
|
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
|
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конгенд]]
|
| Cono + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конгер]]'''
|
| ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
|
| ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
|
| ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конер]]'''
|
| ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]'''
|
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
|
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
|
| ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k-
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
|
| ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]'''
|
| ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
|
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Легарт]]'''
|
| ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
|
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' <br> ''Lubo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]'''
| —
| ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
|
| ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
|
| ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
|
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
|
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
|
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
|
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
|
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
|
| ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' <br> Heri + Lubo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
|
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' <br> Liudo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
|
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino
| ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Людвэр, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
|
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
|
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
|
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людкен]]'''
|
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людміна]]'''
|
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт, Лемант, Людамонт)]]'''
|
| ''Liumunt'' (''Limund'', ''Lemond'', ''Ludimunt'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
|
| ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
|
| ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Лянгмін]]
|
| Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' <br> Lando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
|
| ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
|
| ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магер]]'''
|
| ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
|
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]'''
|
| ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
|
| Mazo + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' <br> Malo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
|
| ''Malwida'' <br> Malo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
|
| ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' <br> Mamo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' <br> Mamo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівін]]'''
|
| ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann
| ''Winiman'' <br> Mann + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
|
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]'''
|
| ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' <br> Gudo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
|
| ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]'''
|
| ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro
| ''Tormann'' <br> Torro + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
|
| ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргер]]'''
|
| ''Margger'' <br> Marcho + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' <br> Marti + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
|
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Мастала, Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastalo'', ''Mastal'') <br> Masto + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' <br> Masto + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
|
| ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
|
| Masto + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матывік]]'''
|
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медвін]]'''
|
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матар]]'''
|
| ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''<br> Heri + Matto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
|
| ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
|
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' <br> Meyn + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
|
| ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
|
| ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
|
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
|
| ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілар]]'''
|
| ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
|
| ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
|
| ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
|
| ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|
| Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
|
| ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto)
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
|
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
|
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
|
| ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
|
| ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
|
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]'''
|
| ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінарт, Мінард)]]'''
|
| ''Mennert'' (''Minart'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago
| ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
|
| ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Марбут]]'''
|
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]'''
|
| ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
|
| ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
|
| ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
|
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]'''
| —
| ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
|
| ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
|
| ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' <br> Wilo + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]'''
|
| ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' <br> Heri + Mot
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
|
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
|
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
|
| ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
|
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick
| ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
|
| ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
|
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' <br> Nanno + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
|
| ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
|
| ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
|
| ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
|
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
|
| ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
|
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
|
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
|
| ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
|
| ''Norber'' <br> Noro + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
|
| ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
|
| ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido
| ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
|
| ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвайс, Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
|
| ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
|
| ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
|
| ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
|
| ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нявойна]]
|
| ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]'''
|
| ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
|
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
|
| ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
|
| ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атгін]]'''
|
| ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атмут]]'''
|
| ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адрык|Адрык (Атарык)]]'''
|
| ''Odric'' (''Oterihc'') <br> Oto (Odo) + Rick
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
|
| ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
|
| Brezzo (Prosch) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]'''
|
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
|
| ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
|
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
|
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
|
| ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
|
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
|
| ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
|
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Раціла, Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Ratilo'', ''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' <br> Rado + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
|
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut)
| ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Рацівіл, Радвіл)]]'''
|
| ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
|
| ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino
| ''Winirad'' <br> Wino + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
|
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
|
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
|
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
|
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
|
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]'''
|
| ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' <br> Rano + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
|
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido
| ''Widerannus'' <br> Wido + Rano
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' <br> Rando + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' <br> Rugo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
|
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
|
| ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
|
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' <br> Rupo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
|
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
|
| ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
|
| ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' <br> Rim + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
|
| ''Rimald'' <br> Rim + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
|
| Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
|
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]'''
|
| ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымард]]'''
|
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыман]]'''
|
| ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
|
| Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
|
| ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
|
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
|
| ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' <br> Saba + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
|
| ''Sabherus'' <br> Saba + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
|
| ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
|
| ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
|
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
|
| ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савімонт]]
|
| Soava + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
|
| ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савірым]]
|
| Soava + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]'''
| —
| ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
|
| ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
|
| ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
|
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]'''
|
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
|
| ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
|
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Зальман, Саўман, Саламен)]]'''
|
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жалмонт|Жалмонт (Залмонт, Саўмонт)]]'''
|
| ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
|
| Sano + Gawo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' <br> Sando + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
|
| ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Сандэр, Сандар, Зандэр, Зандар, Жантар, Шантэр, Шандэр, Шандар)]]'''
|
| ''Santer'' (''Sander'', ''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
|
| ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
|
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
|
| ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
|
| ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
|
| ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
|
| ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
|
| ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]'''
|
| ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]'''
|
| ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]'''
|
| ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
|
| з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + Teudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
|
| Swala + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
|
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
|
| ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
|
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
|
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
|
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
|
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]'''
|
| ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' <br> Sibo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
|
| ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
|
| ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
|
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
|
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
|
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Зывэрт, Жыварт, Сіварт)]]'''
|
| ''Siwart'' (''Siewert'', ''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
|
| ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
|
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]'''
|
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
|
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
|
| ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
|
| ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]'''
|
| ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
|
| ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
|
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
|
| ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
|
| ''Seiber'' <br> *Seio + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
|
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
|
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
|
| ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Зінь, Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
|
| ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зінар]]'''
|
| ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Зінгіль, Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
|
| ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' <br> Sindo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
|
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
|
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
|
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri
| ''Ersind'' <br> Heri + Sindo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
|
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
|
| ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скальбут]]
|
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
|
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
|
| Sculd + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
|
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' <br> Scira + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
|
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
|
| Scira + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірман]]'''
|
| ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]'''
|
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
|
| ''Scoder'' <br> Scot + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
|
| ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
|
| ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйна, Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Станвіла]]
|
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]'''
|
| ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
|
| ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]'''
|
| ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' <br> Sudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сударг]]'''
|
| ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
|
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
|
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судман]]'''
|
| ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
|
| ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
|
| ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
|
| ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
|
| ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
|
| ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
|
| ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
|
| ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
|
| ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
|
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундар]]'''
|
| ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' <br> Suso + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
|
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
|
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
|
| ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]'''
|
| ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
|
| ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]'''
|
| ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
|
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
|
| ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман, Сысман, Зызман, Шышман)]]'''
|
| ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
|
| Sirio (Surro) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
|
| ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]'''
|
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
|
| Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
|
| ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]'''
|
| ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
|
| ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' <br> Sevia + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
|
| Talo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]'''
|
| ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талмут]]'''
|
| ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
|
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
|
| ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
|
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
|
| ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
|
| ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
|
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турвін]]'''
|
| ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
|
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Турман, Дарамен)]]'''
|
| ''Tormann'' (''Thurman'') <br> Torro + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
|
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
|
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
|
| ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
|
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
|
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
|
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
|
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
|
| ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
|
| ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
|
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
|
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
|
| Teudo (Taut) + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
|
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
|
| Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
|
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' <br> Trubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
|
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
|
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
|
| ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
|
| ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тума|Тума (Дома)]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]'''
|
| ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
|
| ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
|
| ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
|
| ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]'''
|
| ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
|
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Уграт]]'''
|
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
|
| ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
|
| ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
|
| ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
|
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]'''
|
| ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
|
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Улеб]]'''
|
| ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
|
| ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
|
| ''Unger'' <br> Uno + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
|
| ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' <br> Uro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урвік]]'''
|
| ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
|
| ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
|
| ''Urmann'' <br> Uro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
|
| ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
|
| ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
|
| Twerda + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвермунт]]
|
| Twerda + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
|
| Schat (Schad) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
|
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
|
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' <br> Eicho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
|
| ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
|
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
|
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
|
| ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
|
| ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
|
| ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
|
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
|
| ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
|
| ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
|
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
|
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
|
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
|
| ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
|
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
|
| ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
|
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
|
| ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
|
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймут]]'''
|
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
|
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
|
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
|
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
|
| ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' <br> Eino + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйда, Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
|
| ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
|
| ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
|
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
|
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
|
| Eito + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
|
| ''Elsmann'' <br> Elis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
|
| ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
|
| ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
|
| ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Андрат]]'''
|
| ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
|
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' <br> Euda + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
|
| ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' <br> Joso + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
|
| ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
|
| ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Авар, Овар)]]'''
|
| ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явід]]'''
|
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
|
| ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
|
| ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Явойша]]
|
| ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
|
| ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
|
| ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
|
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
|
| ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
|
| ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
|
| ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
|
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
|
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left"
| 1
| colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}}
|}
}}}}
== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>.
Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>.
Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}).
== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>.
Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>.
З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.
== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}.
Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]
[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
edurqozccia53s2wyixosr2675obnhw
2680462
2680429
2026-07-24T22:09:03Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */
2680462
wikitext
text/x-wiki
'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].
== Германскія імёны ==
=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]]
Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>.
Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}.
Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>.
Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>.
Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>.
У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}.
Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}}
Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>.
Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>.
=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center"
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}}
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| —
| ''Abo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| —
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абель]]'''
| —
| ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
|
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}}
|
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абрат]]'''
|
| ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| —
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| —
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| —
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якш|Якш (Якша, Агша)]]'''
| —
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якбут]]'''
|
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
|
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
|
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
|
| ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
|
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
|
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
|
| ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
|
| ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
|
| ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
|
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
|
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт, Экмунд)]]'''
|
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmond'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
|
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
|
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвін]]'''
|
| ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
|
| ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
|
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
|
| ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
|
| ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
|
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альмін]]'''
|
| ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
|
| ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
|
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| —
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]'''
| —
| ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| —
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
|
| ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
|
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| —
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| —
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| —
| ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| —
| ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
|
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' <br> Aro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
|
| ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
|
| ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
|
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
|
| ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
|
| ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
|
| ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
|
| ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]'''
|
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
|
| ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
|
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]'''
|
| ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкіла, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
|
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
|
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
|
| ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
|
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
|
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азела|Азела (Асіла, Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Asilo'', ''Esilo'') <br> Asi + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
|
| ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
|
| ''Asuad'' <br> Asi + Wado
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]'''
|
| ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
|
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
|
| Asi + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
|
| ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
|
| ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
|
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
|
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]'''
|
| ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
|
| ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
|
| ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
|
| ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
|
| ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Аштаўт, Яшталт, Яштаўт)]]'''
|
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
|
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астрат]]'''
|
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
|
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
|
| ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo
| ''Willibad'' <br> Wilo + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батвін]]'''
|
| ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' <br> Wino + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
|
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' <br> Heri + Bado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
|
| ''Baldwin'' <br> Bald + Wino
| ''Winibald'' <br> Wino + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
|
| ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' <br> Dago + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
|
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
|
| ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
|
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
|
| ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
|
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]'''
|
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
|
| ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]'''
| —
| ''Baro'' (''Paro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| —
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| —
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| —
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]'''
|
| ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвік]]'''
|
| ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino
| ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
|
| ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
|
| ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барконт]]'''
|
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Парман]]'''
|
| ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| —
| ''Bardo'' (''Barto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| —
| ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| —
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
|
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| —
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]'''
| —
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| —
| ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| —
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
|
| ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бенат]]'''
|
| ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
|
| ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
|
| ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра)]]'''
| —
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| —
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| —
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| —
| ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| —
| ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
|
| ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
|
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald
| ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
|
| ''Berwid'' <br> Bero + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
|
| ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
|
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
|
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
|
| ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бірмэн, Бермень)]]'''
|
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
|
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
|
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| —
| ''Bern'' (''Pirn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| —
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| —
| ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| —
| ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернад, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
|
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt
| ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
|
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' <br> Heri + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
|
| ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt
| ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Бэргаль, Пергайла)]]'''
|
| ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| —
| ''Bert'' (''Perht'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| —
| ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| —
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| —
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]'''
| —
| ''Bertsch'' <br> Bert + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
|
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
|
| ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
|
| ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' <br> Bilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
|
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
|
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
|
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
|
| Bilo + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
|
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| —
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| —
| ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| —
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| —
| ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
|
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
|
| ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
|
| ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' <br> Wid + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
|
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
|
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno
| ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
|
| ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
|
| ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih)
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' <br> Boto + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]]
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
| ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
|
| ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' <br> Wito + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
|
| ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
|
| ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутман]]'''
|
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]'''
|
| ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
|
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]'''
| [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
|
| Boio (Búi) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
|
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
|
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]'''
| —
| ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
|
| ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
|
| ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
|
| ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
|
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
|
| ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
|
| ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]'''
| —
| ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' <br> Boos + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
|
| ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
|
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
|
| ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
|
| ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
|
| ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
|
| ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' <br> Wal + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' <br> Wal + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' <br> Wal + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' <br> Wal + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
|
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
|
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' <br> Heri + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
|
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' <br> Mero + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
|
| ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
|
| ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
|
| ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
|
| ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
|
| ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
|
| ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]'''
|
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' <br> Vivo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
|
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
|
| ''Wigent'' <br> Wigo + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]'''
|
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
|
| ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' <br> Heri + Wigo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул (Відэль)]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widelo'', ''Widilo'') <br> Wido + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' <br> Wido + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
|
| ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' <br> Gero + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
|
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri
| ''Ervid'' <br> Heri + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відарт|Відарт (Відэрт)]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' (''Widderd'') <br> Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
|
| ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
|
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut)
| ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
|
| ''Witwin'' <br> Wito + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
|
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
|
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
|
| ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
|
| ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
|
| ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE " align="left"
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
|
| ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' <br> Welo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
|
| ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велерат]]'''
|
| ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
|
| ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
|
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгет|Вільгет (Вільгат)]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo)
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
|
| ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
|
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero
| ''Barwin'' <br> Baro + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
|
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud
| ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' <br> Wino + Gero
| ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
|
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo
| ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]'''
|
| ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
|
| ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' <br> Mot + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
|
| ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut)
| ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
|
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri
| ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
|
| ''Wero'' (''Varo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
|
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
|
| ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
|
| ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]'''
|
| ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
|
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
|
| ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
|
| ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
|
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
|
| ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
|
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
|
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' <br> Werzo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Вірсімунд]]
|
| Werzo + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
|
| ''Wisbar'' <br> Wis + Baro
| ''Barwis'' <br> Baro + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
|
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo
| ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido
| ''Widuis'' <br> Wido + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
|
| ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]]
|
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
|
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo
| ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
|
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' <br> Gero + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
|
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
|
| Wis + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
|
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
|
| ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
|
| ''Wisman'' <br> Wis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісьміл]]
|
| Wis + Milo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
|
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
|
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
|
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
|
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
|
| ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br>
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
|
| ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
|
| ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войсят]]'''
|
| ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]]
|
| ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
| Noro + Voysch
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
|
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
|
| ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
|
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
|
| ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Воланг]]'''
|
| ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вольман]]'''
|
| ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' <br> Gawo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' <br> Gawo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
|
| ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
|
| ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
|
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
|
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
|
| ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
|
| ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галінт]]'''
|
| ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' <br> Halo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
|
| ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
|
| ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
|
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
|
| ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
|
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut)
| ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
|
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' <br> Heri + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
|
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
|
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
|
| ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
|
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
|
| ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
|
| ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
|
| ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
|
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
|
| ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
|
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
|
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut)
| ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
|
| Geda + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
|
| ''Gedovin'' <br> Geda + Wino
| ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
|
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
|
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
|
| Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
|
| ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
|
| ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
|
| ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
|
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
|
| ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| —
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| —
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| —
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
|
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
|
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo
| ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
|
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
|
| ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
|
| ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
|
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
|
| ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
|
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
|
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атрант]]'''
|
| ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейман]]'''
|
| ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
|
| ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
|
| ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
|
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]'''
|
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
|
| ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
|
| ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
|
| ''Heidvid'' <br> Heido + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
|
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
|
| ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
|
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick
| ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
|
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
|
| Geso (Keso) + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
|
| ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
|
| Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
|
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
|
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь, Кілт)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'', ''Gilto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
|
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
|
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
|
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
|
| ''Hilder'' <br> Hilto + Heri
| ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
|
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann
| ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]'''
| —
| ''Gentsch'' <br> Gento + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
|
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
|
| ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
|
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервала]]'''
|
| ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]'''
|
| ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' <br> Waldo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервід|Гервід (Кірвід)]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кірвік|Кірвік (Гервік)]]'''
|
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]'''
|
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
|
| ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
|
| ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' <br> Hardt + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
|
| ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto
| ''Hatger'' <br> Hatho + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho
| ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
|
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
|
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман, Гермэн)]]'''
|
| ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' <br> Gero + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
|
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
|
| Gero (Giro) + Stalto
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
|
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo
| ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
|
| ''Herbert'' <br> Heri + Bert
| ''Berther'' <br> Bert + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
|
| ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' <br> Wilo + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]'''
|
| ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
|
| ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзіла, Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' (''Gardut'', ''Gardot'') <br> Gerd + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
|
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
|
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гердвайнь, Гердвэйнь, Гірдвойна)]]
|
| ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Герцімонт, Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына, Ардын)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'', ''Ardini'') <br> Hardt + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' <br> Wino + Hardt
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
|
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann
| ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
|
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
|
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' <br> Givo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
|
| ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
|
| ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' <br> Gilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
|
| ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
|
| ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кільман]]'''
|
| ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
|
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
|
| ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
|
| ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
|
| ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]'''
|
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
|
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
|
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' <br> Wino + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
|
| ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]'''
|
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' <br> Heri + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
|
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
|
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
|
| ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
|
| ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
|
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінет]]'''
|
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
|
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
|
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)
| ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
|
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
|
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
|
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]'''
|
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
|
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus''
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Гутальд, Годаўт)]]'''
|
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut)
| ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
|
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
|
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
|
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
|
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готгін|Готгін (Годкін, Гудгін)]]'''
|
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'', ''Goedgen'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
|
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
|
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut)
| ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Глеб]]'''
|
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
|
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
|
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Косман]]'''
|
| ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
|
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
|
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
|
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контвід]]'''
|
| ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
|
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
|
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
|
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
|
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
|
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
|
| ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
|
| ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' <br> Dabo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіла, Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' <br> Dabo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
|
| ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]'''
|
| ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
|
| ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
|
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
|
| ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
|
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
|
| ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давінь]]'''
|
| ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]'''
|
| ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
|
| ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
|
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
|
| ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
|
| ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
|
| ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
|
| ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
|
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
|
| ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
|
| Daugo (Davo) + Luido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
|
| ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
|
| ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
|
| Daugo (Davo) + Spranco
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
|
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
|
| ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
|
| ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
|
| ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
|
| ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
|
| ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
|
| ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' <br> Diehr + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
|
| ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
|
| ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
|
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
|
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
|
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
|
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
|
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Дзірсун]]
|
| Diehr + Suno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' <br> Duno + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' <br> Deiwe + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ібут]]'''
|
| ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Івар]]'''
|
| ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' <br> Ingo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
|
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ігар]]'''
|
| ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
|
| ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйса|Эйса (Іса, Іза, Ейса)]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
|
| ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
|
| ''Isovin'' <br> Iso + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісад]]'''
|
| ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
|
| ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
|
| ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
|
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
|
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' <br> Cazo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
|
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' <br> Caro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' <br> Caro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
|
| ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
|
| ''Caruin'' <br> Caro + Wino
| ''Vinicar'' <br> Wino + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
|
| ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
|
| ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
|
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann
| ''Manakari'' <br> Mann + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
|
| ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
|
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
|
| ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцібут]]
|
| Kindo + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцівіл]]
|
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
|
| ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кляўзгайла]]
|
| Klaus + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
|
| ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конвід]]
|
| Cono + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
|
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
|
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конгенд]]
|
| Cono + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конгер]]'''
|
| ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
|
| ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
|
| ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конер]]'''
|
| ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]'''
|
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
|
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
|
| ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k-
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
|
| ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]'''
|
| ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
|
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Легарт]]'''
|
| ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
|
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' <br> ''Lubo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]'''
| —
| ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
|
| ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
|
| ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
|
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
|
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
|
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
|
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
|
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
|
| ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' <br> Heri + Lubo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
|
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' <br> Liudo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
|
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino
| ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Людвэр, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
|
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
|
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
|
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людкен]]'''
|
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людміна]]'''
|
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт, Лемант, Людамонт)]]'''
|
| ''Liumunt'' (''Limund'', ''Lemond'', ''Ludimunt'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
|
| ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
|
| ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Лянгмін]]
|
| Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' <br> Lando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
|
| ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
|
| ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магер]]'''
|
| ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
|
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]'''
|
| ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
|
| Mazo + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' <br> Malo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
|
| ''Malwida'' <br> Malo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
|
| ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' <br> Mamo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' <br> Mamo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівін]]'''
|
| ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann
| ''Winiman'' <br> Mann + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
|
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]'''
|
| ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' <br> Gudo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
|
| ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]'''
|
| ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro
| ''Tormann'' <br> Torro + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
|
| ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргер]]'''
|
| ''Margger'' <br> Marcho + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' <br> Marti + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
|
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Мастала, Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastalo'', ''Mastal'') <br> Masto + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' <br> Masto + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
|
| ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
|
| Masto + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матывік]]'''
|
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медвін]]'''
|
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матар]]'''
|
| ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''<br> Heri + Matto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
|
| ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
|
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' <br> Meyn + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
|
| ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
|
| ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
|
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
|
| ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілар]]'''
|
| ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
|
| ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
|
| ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
|
| ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|
| Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
|
| ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto)
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
|
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
|
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
|
| ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
|
| ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
|
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]'''
|
| ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінарт, Мінард)]]'''
|
| ''Mennert'' (''Minart'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago
| ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
|
| ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Марбут]]'''
|
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]'''
|
| ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
|
| ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
|
| ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
|
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]'''
| —
| ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
|
| ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
|
| ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' <br> Wilo + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]'''
|
| ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' <br> Heri + Mot
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
|
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
|
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
|
| ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
|
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick
| ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
|
| ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
|
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' <br> Nanno + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
|
| ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
|
| ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
|
| ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
|
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
|
| ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
|
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
|
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
|
| ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
|
| ''Norber'' <br> Noro + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
|
| ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
|
| ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido
| ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
|
| ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвайс, Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
|
| ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
|
| ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
|
| ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
|
| ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нявойна]]
|
| ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]'''
|
| ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
|
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
|
| ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
|
| ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атгін]]'''
|
| ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атмут]]'''
|
| ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адрык|Адрык (Атарык)]]'''
|
| ''Odric'' (''Oterihc'') <br> Oto (Odo) + Rick
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
|
| ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
|
| Brezzo (Prosch) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]'''
|
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
|
| ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
|
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
|
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
|
| ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
|
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
|
| ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
|
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Раціла, Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Ratilo'', ''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' <br> Rado + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
|
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut)
| ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Рацівіл, Радвіл)]]'''
|
| ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
|
| ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino
| ''Winirad'' <br> Wino + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
|
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
|
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
|
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
|
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
|
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]'''
|
| ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' <br> Rano + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
|
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido
| ''Widerannus'' <br> Wido + Rano
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' <br> Rando + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' <br> Rugo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
|
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
|
| ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
|
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' <br> Rupo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
|
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
|
| ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
|
| ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' <br> Rim + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
|
| ''Rimald'' <br> Rim + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
|
| Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
|
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]'''
|
| ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымард]]'''
|
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыман]]'''
|
| ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
|
| Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
|
| ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
|
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
|
| ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' <br> Saba + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
|
| ''Sabherus'' <br> Saba + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
|
| ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
|
| ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
|
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
|
| ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савімонт]]
|
| Soava + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
|
| ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савірым]]
|
| Soava + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]'''
| —
| ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
|
| ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
|
| ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
|
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]'''
|
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
|
| ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
|
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Зальман, Саўман, Саламен)]]'''
|
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жалмонт|Жалмонт (Залмонт, Саўмонт)]]'''
|
| ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
|
| Sano + Gawo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' <br> Sando + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
|
| ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Сандэр, Сандар, Зандэр, Зандар, Жантар, Шантэр, Шандэр, Шандар)]]'''
|
| ''Santer'' (''Sander'', ''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
|
| ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
|
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
|
| ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
|
| ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
|
| ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
|
| ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
|
| ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]'''
|
| ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]'''
|
| ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]'''
|
| ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
|
| з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + Teudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
|
| Swala + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
|
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
|
| ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
|
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
|
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
|
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
|
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]'''
|
| ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' <br> Sibo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
|
| ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
|
| ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
|
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
|
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
|
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Зывэрт, Жыварт, Сіварт)]]'''
|
| ''Siwart'' (''Siewert'', ''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
|
| ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
|
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]'''
|
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
|
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
|
| ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
|
| ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]'''
|
| ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
|
| ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
|
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
|
| ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
|
| ''Seiber'' <br> *Seio + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
|
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
|
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
|
| ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Зінь, Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
|
| ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зінар]]'''
|
| ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Зінгіль, Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
|
| ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' <br> Sindo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
|
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
|
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
|
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri
| ''Ersind'' <br> Heri + Sindo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
|
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
|
| ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скальбут]]
|
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
|
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
|
| Sculd + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
|
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' <br> Scira + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
|
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
|
| Scira + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірман]]'''
|
| ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]'''
|
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
|
| ''Scoder'' <br> Scot + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
|
| ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
|
| ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйна, Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Станвіла]]
|
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]'''
|
| ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
|
| ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]'''
|
| ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' <br> Sudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сударг]]'''
|
| ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
|
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
|
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судман]]'''
|
| ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
|
| ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
|
| ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
|
| ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
|
| ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
|
| ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
|
| ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
|
| ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
|
| ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
|
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундар]]'''
|
| ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' <br> Suso + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
|
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
|
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
|
| ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]'''
|
| ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
|
| ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]'''
|
| ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
|
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
|
| ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман, Сысман, Зызман, Шышман)]]'''
|
| ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
|
| Sirio (Surro) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
|
| ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]'''
|
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
|
| Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
|
| ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]'''
|
| ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
|
| ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' <br> Sevia + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
|
| Talo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]'''
|
| ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талмут]]'''
|
| ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
|
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
|
| ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
|
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
|
| ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
|
| ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
|
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турвін]]'''
|
| ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
|
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Турман, Дарамен)]]'''
|
| ''Tormann'' (''Thurman'') <br> Torro + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
|
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
|
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
|
| ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
|
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
|
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
|
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
|
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
|
| ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
|
| ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
|
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
|
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
|
| Teudo (Taut) + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
|
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
|
| Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
|
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' <br> Trubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
|
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
|
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
|
| ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
|
| ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тума|Тума (Дома)]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]'''
|
| ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
|
| ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
|
| ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
|
| ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]'''
|
| ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
|
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Уграт]]'''
|
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
|
| ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
|
| ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
|
| ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
|
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]'''
|
| ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
|
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Улеб]]'''
|
| ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
|
| ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
|
| ''Unger'' <br> Uno + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
|
| ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' <br> Uro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урвік]]'''
|
| ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
|
| ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
|
| ''Urmann'' <br> Uro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
|
| ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
|
| ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
|
| Twerda + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвермунт]]
|
| Twerda + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
|
| Schat (Schad) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
|
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
|
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' <br> Eicho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
|
| ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
|
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
|
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
|
| ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
|
| ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
|
| ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
|
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
|
| ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
|
| ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
|
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
|
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
|
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
|
| ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
|
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
|
| ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
|
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
|
| ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
|
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймут]]'''
|
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
|
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
|
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
|
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
|
| ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' <br> Eino + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйда, Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
|
| ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
|
| ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
|
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
|
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
|
| Eito + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
|
| ''Elsmann'' <br> Elis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
|
| ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
|
| ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
|
| ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Андрат]]'''
|
| ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
|
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' <br> Euda + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
|
| ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' <br> Joso + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
|
| ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
|
| ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Авар, Овар)]]'''
|
| ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явід]]'''
|
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
|
| ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
|
| ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Явойша]]
|
| ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
|
| ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
|
| ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
|
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
|
| ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
|
| ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
|
| ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
|
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
|
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left"
| 1
| colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}}
|}
}}}}
== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>.
Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>.
Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}).
== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>.
Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>.
З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.
== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}.
Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]
[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
rgaite1ku8qycom68twaq03rm9uuhnx
2680557
2680462
2026-07-25T09:31:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */
2680557
wikitext
text/x-wiki
'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].
== Германскія імёны ==
=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]]
Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>.
Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}.
Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>.
Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>.
Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>.
У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}.
Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}}
Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>.
Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>.
=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center"
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}}
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| —
| ''Abo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| —
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абель]]'''
| —
| ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
|
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}}
|
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абрат]]'''
|
| ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| —
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| —
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| —
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якш|Якш (Якша, Агша)]]'''
| —
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якбут]]'''
|
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
|
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
|
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
|
| ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
|
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
|
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
|
| ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
|
| ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
|
| ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
|
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
|
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт, Экмунд)]]'''
|
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmond'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
|
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
|
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвін]]'''
|
| ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
|
| ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
|
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
|
| ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
|
| ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
|
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альмін]]'''
|
| ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
|
| ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
|
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| —
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]'''
| —
| ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| —
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
|
| ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
|
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| —
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| —
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| —
| ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| —
| ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
|
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' <br> Aro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
|
| ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
|
| ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
|
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
|
| ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
|
| ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
|
| ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
|
| ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]'''
|
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
|
| ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
|
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]'''
|
| ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкіла, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
|
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
|
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
|
| ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
|
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
|
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азела|Азела (Асіла, Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Asilo'', ''Esilo'') <br> Asi + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
|
| ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
|
| ''Asuad'' <br> Asi + Wado
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]'''
|
| ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
|
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
|
| Asi + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
|
| ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
|
| ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
|
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
|
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]'''
|
| ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
|
| ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
|
| ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
|
| ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
|
| ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Аштаўт, Яшталт, Яштаўт)]]'''
|
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
|
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астрат]]'''
|
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
|
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
|
| ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo
| ''Willibad'' <br> Wilo + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батвін]]'''
|
| ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' <br> Wino + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
|
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' <br> Heri + Bado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
|
| ''Baldwin'' <br> Bald + Wino
| ''Winibald'' <br> Wino + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
|
| ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' <br> Dago + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
|
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
|
| ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
|
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
|
| ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
|
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]'''
|
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
|
| ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]'''
| —
| ''Baro'' (''Paro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| —
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| —
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| —
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]'''
|
| ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвік]]'''
|
| ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino
| ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
|
| ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
|
| ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барконт]]'''
|
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Парман]]'''
|
| ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| —
| ''Bardo'' (''Barto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| —
| ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| —
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
|
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| —
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]'''
| —
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| —
| ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| —
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
|
| ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бенат]]'''
|
| ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
|
| ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
|
| ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра)]]'''
| —
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| —
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| —
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| —
| ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| —
| ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
|
| ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
|
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald
| ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
|
| ''Berwid'' <br> Bero + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
|
| ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
|
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
|
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
|
| ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бірмэн, Бермень)]]'''
|
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
|
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
|
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| —
| ''Bern'' (''Pirn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| —
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| —
| ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| —
| ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернад, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
|
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt
| ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
|
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' <br> Heri + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
|
| ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt
| ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Бэргаль, Пергайла)]]'''
|
| ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| —
| ''Bert'' (''Perht'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| —
| ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| —
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| —
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]'''
| —
| ''Bertsch'' <br> Bert + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
|
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
|
| ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
|
| ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' <br> Bilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
|
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
|
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
|
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
|
| Bilo + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
|
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| —
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| —
| ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| —
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| —
| ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
|
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
|
| ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
|
| ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' <br> Wid + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
|
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
|
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno
| ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
|
| ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
|
| ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih)
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' <br> Boto + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]]
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
| ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
|
| ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' <br> Wito + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
|
| ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
|
| ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутман]]'''
|
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]'''
|
| ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
|
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]'''
| [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
|
| Boio (Búi) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
|
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
|
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]'''
| —
| ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
|
| ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
|
| ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
|
| ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
|
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
|
| ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
|
| ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]'''
| —
| ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' <br> Boos + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
|
| ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
|
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
|
| ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
|
| ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
|
| ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
|
| ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' <br> Wal + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' <br> Wal + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' <br> Wal + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' <br> Wal + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
|
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
|
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' <br> Heri + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
|
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' <br> Mero + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
|
| ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
|
| ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
|
| ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
|
| ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
|
| ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
|
| ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]'''
|
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' <br> Vivo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
|
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
|
| ''Wigent'' <br> Wigo + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]'''
|
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
|
| ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' <br> Heri + Wigo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул (Відэль)]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widelo'', ''Widilo'') <br> Wido + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' <br> Wido + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
|
| ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' <br> Gero + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
|
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri
| ''Ervid'' <br> Heri + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відарт|Відарт (Відэрт)]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' (''Widderd'') <br> Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
|
| ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
|
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut)
| ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
|
| ''Witwin'' <br> Wito + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
|
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
|
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
|
| ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
|
| ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
|
| ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE " align="left"
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
|
| ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' <br> Welo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
|
| ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велерат]]'''
|
| ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
|
| ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
|
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгет|Вільгет (Вільгат)]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo)
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
|
| ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
|
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero
| ''Barwin'' <br> Baro + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
|
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud
| ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' <br> Wino + Gero
| ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
|
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo
| ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]'''
|
| ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
|
| ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' <br> Mot + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
|
| ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut)
| ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
|
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri
| ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
|
| ''Wero'' (''Varo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
|
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
|
| ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
|
| ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]'''
|
| ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
|
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
|
| ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
|
| ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
|
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
|
| ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
|
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
|
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' <br> Werzo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Вірсімунд]]
|
| Werzo + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
|
| ''Wisbar'' <br> Wis + Baro
| ''Barwis'' <br> Baro + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
|
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo
| ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido
| ''Widuis'' <br> Wido + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
|
| ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]]
|
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
|
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo
| ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
|
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' <br> Gero + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
|
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
|
| Wis + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
|
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
|
| ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
|
| ''Wisman'' <br> Wis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісьміл]]
|
| Wis + Milo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
|
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
|
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
|
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
|
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
|
| ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br>
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
|
| ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
|
| ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войсят]]'''
|
| ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]]
|
| ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
| Noro + Voysch
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
|
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
|
| ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
|
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
|
| ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Воланг]]'''
|
| ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вольман]]'''
|
| ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' <br> Gawo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' <br> Gawo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
|
| ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
|
| ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
|
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
|
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
|
| ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
|
| ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галінт]]'''
|
| ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' <br> Halo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
|
| ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
|
| ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
|
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
|
| ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
|
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut)
| ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
|
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' <br> Heri + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
|
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
|
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
|
| ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
|
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
|
| ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
|
| ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
|
| ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
|
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
|
| ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
|
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
|
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut)
| ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
|
| Geda + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
|
| ''Gedovin'' <br> Geda + Wino
| ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
|
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
|
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
|
| Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
|
| ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
|
| ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
|
| ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
|
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
|
| ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| —
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| —
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| —
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
|
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
|
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo
| ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
|
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
|
| ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
|
| ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
|
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
|
| ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
|
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
|
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атрант]]'''
|
| ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейман]]'''
|
| ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
|
| ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
|
| ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
|
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]'''
|
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
|
| ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
|
| ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
|
| ''Heidvid'' <br> Heido + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
|
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
|
| ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
|
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick
| ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
|
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
|
| Geso (Keso) + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
|
| ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
|
| Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
|
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
|
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь, Кілт)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'', ''Gilto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
|
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
|
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
|
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
|
| ''Hilder'' <br> Hilto + Heri
| ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
|
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann
| ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]'''
| —
| ''Gentsch'' <br> Gento + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
|
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
|
| ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
|
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервала]]'''
|
| ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]'''
|
| ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' <br> Waldo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервід|Гервід (Кірвід)]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кірвік|Кірвік (Гервік)]]'''
|
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]'''
|
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
|
| ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
|
| ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' <br> Hardt + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
|
| ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto
| ''Hatger'' <br> Hatho + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho
| ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
|
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
|
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман, Гермэн)]]'''
|
| ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' <br> Gero + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
|
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
|
| Gero (Giro) + Stalto
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
|
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo
| ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
|
| ''Herbert'' <br> Heri + Bert
| ''Berther'' <br> Bert + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
|
| ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' <br> Wilo + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]'''
|
| ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
|
| ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзіла, Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' (''Gardut'', ''Gardot'') <br> Gerd + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
|
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
|
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гердвайнь, Гердвэйнь, Гірдвойна)]]
|
| ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Герцімонт, Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына, Ардын)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'', ''Ardini'') <br> Hardt + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' <br> Wino + Hardt
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
|
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann
| ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
|
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
|
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' <br> Givo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
|
| ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
|
| ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' <br> Gilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
|
| ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
|
| ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кільман]]'''
|
| ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
|
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
|
| ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
|
| ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
|
| ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]'''
|
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
|
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
|
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' <br> Wino + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
|
| ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]'''
|
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' <br> Heri + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
|
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
|
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
|
| ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
|
| ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
|
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінет]]'''
|
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
|
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
|
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)
| ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
|
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
|
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
|
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]'''
|
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
|
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus''
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Гутальд, Годаўт)]]'''
|
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut)
| ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
|
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
|
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
|
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
|
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готгін|Готгін (Годкін, Гудгін)]]'''
|
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'', ''Goedgen'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
|
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
|
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut)
| ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Глеб]]'''
|
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
|
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
|
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Косман]]'''
|
| ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
|
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
|
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
|
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контвід]]'''
|
| ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
|
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
|
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
|
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
|
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
|
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
|
| ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
|
| ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' <br> Dabo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіла, Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' <br> Dabo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
|
| ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]'''
|
| ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
|
| ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
|
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
|
| ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
|
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
|
| ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давінь]]'''
|
| ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]'''
|
| ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
|
| ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
|
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
|
| ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
|
| ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
|
| ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
|
| ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
|
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
|
| ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
|
| Daugo (Davo) + Luido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
|
| ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
|
| ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
|
| Daugo (Davo) + Spranco
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
|
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
|
| ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
|
| ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
|
| ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
|
| ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
|
| ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
|
| ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' <br> Diehr + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
|
| ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
|
| ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
|
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
|
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
|
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
|
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
|
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Дзірсун]]
|
| Diehr + Suno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' <br> Duno + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' <br> Deiwe + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ібут]]'''
|
| ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Івар]]'''
|
| ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' <br> Ingo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
|
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ігар]]'''
|
| ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
|
| ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйса|Эйса (Іса, Іза, Ейса)]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
|
| ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
|
| ''Isovin'' <br> Iso + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісад]]'''
|
| ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
|
| ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
|
| ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
|
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
|
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' <br> Cazo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
|
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' <br> Caro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' <br> Caro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
|
| ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
|
| ''Caruin'' <br> Caro + Wino
| ''Vinicar'' <br> Wino + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
|
| ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
|
| ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
|
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann
| ''Manakari'' <br> Mann + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
|
| ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
|
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
|
| ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцібут]]
|
| Kindo + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцівіл]]
|
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
|
| ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кляўзгайла]]
|
| Klaus + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
|
| ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конвід]]
|
| Cono + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
|
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
|
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конгенд]]
|
| Cono + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конгер]]'''
|
| ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
|
| ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
|
| ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конер]]'''
|
| ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]'''
|
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
|
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
|
| ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k-
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
|
| ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]'''
|
| ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
|
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Легарт]]'''
|
| ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
|
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' <br> ''Lubo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]'''
| —
| ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
|
| ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
|
| ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
|
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
|
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
|
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
|
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
|
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
|
| ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' <br> Heri + Lubo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
|
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' <br> Liudo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
|
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino
| ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Людвэр, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
|
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
|
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
|
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людкен]]'''
|
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людміна]]'''
|
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт, Лемант, Людамонт)]]'''
|
| ''Liumunt'' (''Limund'', ''Lemond'', ''Ludimunt'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
|
| ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
|
| ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Лянгмін]]
|
| Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' <br> Lando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
|
| ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
|
| ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магер]]'''
|
| ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
|
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]'''
|
| ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
|
| Mazo + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' <br> Malo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
|
| ''Malwida'' <br> Malo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
|
| ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' <br> Mamo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' <br> Mamo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівін]]'''
|
| ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann
| ''Winiman'' <br> Mann + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
|
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]'''
|
| ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' <br> Gudo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
|
| ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]'''
|
| ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro
| ''Tormann'' <br> Torro + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
|
| ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргер]]'''
|
| ''Margger'' <br> Marcho + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' <br> Marti + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
|
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Мастала, Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastalo'', ''Mastal'') <br> Masto + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' <br> Masto + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
|
| ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
|
| Masto + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матывік]]'''
|
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медвін]]'''
|
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матар]]'''
|
| ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''<br> Heri + Matto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
|
| ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
|
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' <br> Meyn + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
|
| ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
|
| ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
|
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
|
| ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілар]]'''
|
| ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
|
| ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
|
| ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
|
| ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|
| Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
|
| ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto)
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
|
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
|
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
|
| ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
|
| ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
|
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]'''
|
| ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінарт, Мінард)]]'''
|
| ''Mennert'' (''Minart'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago
| ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
|
| ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Марбут]]'''
|
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]'''
|
| ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
|
| ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
|
| ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
|
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]'''
| —
| ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
|
| ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
|
| ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' <br> Wilo + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]'''
|
| ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' <br> Heri + Mot
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
|
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
|
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
|
| ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
|
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick
| ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
|
| ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
|
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' <br> Nanno + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
|
| ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
|
| ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
|
| ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
|
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
|
| ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
|
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
|
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
|
| ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
|
| ''Norber'' <br> Noro + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
|
| ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
|
| ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido
| ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
|
| ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвайс, Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
|
| ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
|
| ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
|
| ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
|
| ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нявойна]]
|
| ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]'''
|
| ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
|
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
|
| ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
|
| ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атгін]]'''
|
| ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атмут]]'''
|
| ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адрык|Адрык (Атарык)]]'''
|
| ''Odric'' (''Oterihc'') <br> Oto (Odo) + Rick
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
|
| ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
|
| Brezzo (Prosch) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]'''
|
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
|
| ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
|
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
|
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
|
| ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
|
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
|
| ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
|
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Раціла, Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Ratilo'', ''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' <br> Rado + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
|
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut)
| ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Рацівіл, Радвіл)]]'''
|
| ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
|
| ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino
| ''Winirad'' <br> Wino + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
|
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
|
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
|
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
|
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
|
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]'''
|
| ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' <br> Rano + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
|
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido
| ''Widerannus'' <br> Wido + Rano
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' <br> Rando + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' <br> Rugo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
|
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
|
| ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
|
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' <br> Rupo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
|
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
|
| ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
|
| ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' <br> Rim + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
|
| ''Rimald'' <br> Rim + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
|
| Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
|
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]'''
|
| ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымард]]'''
|
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыман]]'''
|
| ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
|
| Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
|
| ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
|
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
|
| ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' <br> Saba + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
|
| ''Sabherus'' <br> Saba + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
|
| ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
|
| ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
|
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
|
| ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савімонт]]
|
| Soava + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
|
| ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савірым]]
|
| Soava + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]'''
| —
| ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
|
| ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
|
| ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
|
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]'''
|
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
|
| ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
|
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Зальман, Саўман, Саламен)]]'''
|
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жалмонт|Жалмонт (Залмонт, Саўмонт)]]'''
|
| ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
|
| Sano + Gawo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' <br> Sando + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
|
| ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Сандэр, Сандар, Зандэр, Зандар, Жантар, Шантэр, Шандэр, Шандар)]]'''
|
| ''Santer'' (''Sander'', ''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
|
| ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
|
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
|
| ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
|
| ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
|
| ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
|
| ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
|
| ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]'''
|
| ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]'''
|
| ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]'''
|
| ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
|
| з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + Teudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
|
| Swala + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
|
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
|
| ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
|
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
|
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
|
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
|
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]'''
|
| ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' <br> Sibo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
|
| ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
|
| ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
|
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
|
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
|
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Зывэрт, Жыварт, Сіварт)]]'''
|
| ''Siwart'' (''Siewert'', ''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
|
| ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
|
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]'''
|
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
|
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
|
| ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
|
| ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]'''
|
| ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
|
| ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
|
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
|
| ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
|
| ''Seiber'' <br> *Seio + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
|
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
|
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
|
| ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Зінь, Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
|
| ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зінар]]'''
|
| ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Зінгіль, Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
|
| ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' <br> Sindo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
|
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
|
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
|
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri
| ''Ersind'' <br> Heri + Sindo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
|
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
|
| ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скальбут]]
|
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
|
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
|
| Sculd + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
|
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' <br> Scira + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
|
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
|
| Scira + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірман]]'''
|
| ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]'''
|
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
|
| ''Scoder'' <br> Scot + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
|
| ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
|
| ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйна, Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Станвіла]]
|
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]'''
|
| ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
|
| ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]'''
|
| ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' <br> Sudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сударг]]'''
|
| ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
|
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
|
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судман]]'''
|
| ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
|
| ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
|
| ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
|
| ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
|
| ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
|
| ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
|
| ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
|
| ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
|
| ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
|
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундар]]'''
|
| ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' <br> Suso + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
|
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
|
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
|
| ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]'''
|
| ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
|
| ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Сургунд, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]'''
|
| ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
|
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
|
| ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман, Сысман, Зызман, Шышман)]]'''
|
| ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
|
| Sirio (Surro) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
|
| ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]'''
|
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
|
| Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
|
| ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]'''
|
| ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
|
| ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' <br> Sevia + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
|
| Talo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]'''
|
| ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талмут]]'''
|
| ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
|
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
|
| ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
|
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
|
| ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
|
| ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
|
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турвін]]'''
|
| ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
|
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Турман, Дарамен)]]'''
|
| ''Tormann'' (''Thurman'') <br> Torro + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
|
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
|
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
|
| ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
|
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
|
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
|
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
|
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
|
| ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
|
| ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
|
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
|
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
|
| Teudo (Taut) + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
|
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
|
| Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
|
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' <br> Trubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
|
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
|
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
|
| ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
|
| ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тума|Тума (Дома)]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]'''
|
| ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
|
| ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
|
| ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
|
| ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]'''
|
| ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
|
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Уграт]]'''
|
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
|
| ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
|
| ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
|
| ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
|
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]'''
|
| ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
|
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Улеб]]'''
|
| ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
|
| ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
|
| ''Unger'' <br> Uno + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
|
| ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' <br> Uro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урвік]]'''
|
| ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
|
| ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
|
| ''Urmann'' <br> Uro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
|
| ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
|
| ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
|
| Twerda + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвермунт]]
|
| Twerda + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
|
| Schat (Schad) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
|
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
|
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' <br> Eicho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
|
| ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
|
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
|
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
|
| ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
|
| ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
|
| ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
|
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
|
| ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
|
| ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
|
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
|
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
|
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
|
| ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
|
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
|
| ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
|
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
|
| ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
|
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймут]]'''
|
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
|
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
|
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
|
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
|
| ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' <br> Eino + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйда, Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
|
| ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
|
| ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
|
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
|
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
|
| Eito + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
|
| ''Elsmann'' <br> Elis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
|
| ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
|
| ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
|
| ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Андрат]]'''
|
| ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
|
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' <br> Euda + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
|
| ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' <br> Joso + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
|
| ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
|
| ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Авар, Овар)]]'''
|
| ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явід]]'''
|
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
|
| ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
|
| ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Явойша]]
|
| ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
|
| ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
|
| ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
|
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
|
| ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
|
| ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
|
| ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
|
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
|
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left"
| 1
| colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}}
|}
}}}}
== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>.
Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>.
Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}).
== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>.
Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>.
З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.
== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}.
Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]
[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
evvwpclfb9jrslksjkjs6wme74sj64y
Рык
0
270991
2680399
2679799
2026-07-24T20:13:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680399
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рык
|лацінка = Ryk
|арыгінал = Rick
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рэйх
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рыхіла (імя)|Рыкель]], [[Рыбалт]], [[Рыгала]], [[Рыконт]], [[Рыхлік]], [[Рыгмонт]] <br> [[Адрык]], [[Болтрык]], [[Будрых]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Гаўдэрых|Галтрык]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Генрых|Генрык]] / [[Індрых]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Дывірыкс]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]], [[Медрык]], [[Мендрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла]], [[Тэўдырых|Тыдрых]], [[Шандрык]], [[Эрык]], [[Эйдрыг]], [[Эндрык]]
}}
'''Рык''' (''Рэйх'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рых або Рыка, пазьней Рык або Райхэ (Rih, Rico, Rick, Reiche) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rih%2C+Rico%2C+Rick#v=snippet&q=Rih%2C%20Rico%2C%20Rick&f=false S. 1256].</ref>. Іменная аснова -рых- (-рык-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рыхіла (імя)|Рыкель]], [[Рыбалт]], [[Рыгала |Рыгала (Рыкайла)]], [[Рыконт]], [[Рыхлік]], [[Адрык]], [[Болтрык]], [[Будрых|Будрых (Будрык)]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Гаўдэрых|Галтрык]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Генрых|Генрык]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Індрых|Індрых (Індрык)]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]], [[Медрык]], [[Мендрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык)]], [[Шандрык]], [[Эрык|Эрык (Эйрых, Ірык, Арык)]], [[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]], [[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык)]]. Адзначаліся германскія імёны Richilo (Rikila, Richela), Ribald, Ricgela, Rihcund, Richlich, Odric, Boldericus, Buddrich (Budrick), Butariks (Buttericus, Botric), Gautrik, Gedrich (Gadric), Henric, Gendricus (Gendrich), Hindrich (Heinrich), Condricus, Mederic, Mendrick, Mondericus, Thidrich (Ditricus), Sandrih, Erich (Eurich, Erik, Yric, Orikus), Eidrich (Heitrig, Heidericus), Entrich (Endrichs, Andrich, Andricus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rychel (Rychyl), Rychelin (Rychylin), Ryksa<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 509.</ref>, Rychart (Rykard), Richmudis (Richmodis), Rychałt (Rywałt), Rychwin (Rekwin, Rywin), Anricus, Bałdrzych (Bałdrzyk), Bedrzych (Biedrzyk), Dzidrzych (Dzietrzych, Dzitrzych, Diterich, Dzietrzyk, Dzitrzyk), Genderyk, Henryk (Hainrich, Heinrich, Hinricus, Inricus, Indricus), Hejdricus, Isinrich, Uldrzych (Ulrych), Wilrich, Winrych<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Řik<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rexa'' (каля 1386 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rexa#v=snippet&q=Rexa&f=false S. 82].</ref>, ''Gederiks / Gederich / Gedriks''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaricus (Gadirix, Gaderich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gadaricus+Gadirix%2C+Gaderich#v=snippet&q=Gadaricus%20Gadirix%2C%20Gaderich&f=false S. 563—563].</ref>}} (1296 і 1358 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gederiks+Gederich+Gedriks#v=snippet&q=Gederiks%20Gederich%20Gedriks&f=false S. 30].</ref>, ''Genderik''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Genderich<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich#v=snippet&q=Genderich&f=false S. 595].</ref>}} (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>, ''Sawarycke / Sauricke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Savaricus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 195.</ref>}} (1315 і 1365 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sawarycke#v=snippet&q=Sawarycke&f=false S. 710].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sawarycke#v=snippet&q=Sawarycke&f=false S. 91].</ref>, ''Thideric''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thiederic<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Thiederic#v=snippet&q=Thiederic&f=false S. 1447].</ref>}} (1361 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Thideric#v=snippet&q=Thideric&f=false S. 105].</ref>. У 1650 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Constantinus Riccius, Gedanensis Prussus'', у 1655 годзе — ''Johannes Ricker{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ricker<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ricker+Riker#v=snippet&q=Ricker%20Riker&f=false S. 1265].</ref>}}, Regiomontaus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ricker#v=snippet&q=Ricker&f=false S. 518, 547].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''оу Рыка'' (XII ст.)<ref name="Zalizniak-2004-331">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 331, 793.</ref>; ''село Везокъ… Василь Рыковичъ, Олехно брат его… село [[Рудабелка|Рудые Белки]]… Максимъ Рыксовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XwgyAQAAIAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 630, 642].</ref>; ''Owdziey Rykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rykowicz#v=snippet&q=Rykowicz&f=false С. 158].</ref>; ''село Лебедево… Прокопъ Риковичъ… Матей Риковичъ… Тинко Риковичъ… Левко Риковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 241].</ref>; ''Пилипа Гордея Риковича… Пилипу Риковичу''<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 116.</ref>, ''Мартин Рикович''<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 514.</ref>, ''а Митка Риковича'' <ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 544.</ref> (1578—1580 гады); ''Marko Rykiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rykiewicz#v=snippet&q=Rykiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''pater Andraeas Ericus Ryk, pater conventus [[Гелваны|Giełvanensis]]'' (11 верасьня 1766 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 165.</ref>; ''Trojan Ryk, Jan Ryk'' (16 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 382.</ref>{{Заўвага|Таксама
* Рэбэрт, Рэбарт (адзначалася старажытнае германскае імя Ribert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ribert#v=snippet&q=Ribert&f=false S. 1259].</ref>): ''Ignatius Rebert… Joseph Rebert'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 135, 142.</ref>, ''Józef Rebert'' (1661 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rebert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Theodoris Rebart'' (1697 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>;
* Рыгвальд (адзначалася старажытнае германскае імя Rigwald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rigwald#v=snippet&q=Rigwald&f=false S. 1270].</ref>): у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася мясцовасьць Рыгвальдзішкі (''Ригвольдишки''), зьвязаная з фальваркам Вульфішкі (''Вульфишки'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 176.</ref>;
* Рыгаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Rigald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rigald#v=snippet&q=Rigald&f=false S. 1269].</ref>, пазьнейшае Rigaut<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 102.</ref>, Rigaud<ref>Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/RCcfAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22+Ric-+WALD-+%22+,+Rigaud&dq=%22+Ric-+WALD-+%22+,+Rigaud&printsec=frontcover P. 84].</ref>): ''Teofila Rygaud'' (1921 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rygaud&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Przyjaźń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рыкер (адзначалася старажытнае германскае імя Ricker<ref name="Fo-1900-1265">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ricker#v=snippet&q=Ricker&f=false S. 1265].</ref>): ''Andrzej Rykier'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rykier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рыгерт (адзначалася старажытнае германскае імя Rikgerd<ref name="Fo-1900-1265"/>): Франц Рыгерт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Рыкман (адзначалася старажытнае германскае імя Ricman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ricman+Rigman#v=snippet&q=Ricman%20Rigman&f=false S. 1267].</ref>): Рыкманы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, на 1906 год існаваў [[фальварак]] Рыкманы ў Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 246.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Рык — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-331"/>
* Павал Рэйховіч (''Paweł Rejchowicz'') — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1658 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 232.</ref>
* Ядвіга і Міхал Рыкі — уладальнікі зямлі ў [[Рэжыцкі павет|Рэжыцкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 356.</ref>
* Сямён Рык — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Марфа Рык (1906—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Талачын]]а, якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Рыкі (Ryk) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 742.</ref>.
Рыкевіч (Rykiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Рыкішкі (''Рикишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 271].</ref>.
На 1889—1905 гады вёска, маёнтак і хутар Рыкавічы існавалі ў Кобрынскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/93 S. 93].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/565 S. 565].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 106.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Рыкаўшчына (Рыкоўшчына) у Красьнянскім павеце, а таксама вёска Рэксава і вёска і сядзіба Рыкаўшчына (Рыкоўшчына) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 260, 308, 328.</ref>.
Вёскі з назвай [[Рыкі]] існуюць на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]] і [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Рыхаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
333ghi1h6iua185ewzhe2849edoliwx
2680400
2680399
2026-07-24T20:14:31Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680400
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рык
|лацінка = Ryk
|арыгінал = Rick
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рэйх
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рыхіла (імя)|Рыкель]], [[Рыбалт]], [[Рыгала]], [[Рыконт]], [[Рыхлік]], [[Рыгмонт]] <br> [[Адрык]], [[Болтрык]], [[Будрых]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Гаўдэрых|Галтрык]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Генрых|Генрык]] / [[Індрых]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Дывірыкс]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]], [[Медрык]], [[Мендрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла]], [[Тэўдырых|Тыдрых]], [[Шандрык]], [[Эрык]], [[Эйдрыг]], [[Эндрык]]
}}
'''Рык''' (''Рэйх'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рых або Рыка, пазьней Рык або Райхэ (Rih, Rico, Rick, Reiche) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rih%2C+Rico%2C+Rick#v=snippet&q=Rih%2C%20Rico%2C%20Rick&f=false S. 1256].</ref>. Іменная аснова -рых- (-рык-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рыхіла (імя)|Рыкель]], [[Рыбалт]], [[Рыгала |Рыгала (Рыкайла)]], [[Рыконт]], [[Рыхлік]], [[Адрык]], [[Болтрык]], [[Будрых|Будрых (Будрык)]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Гаўдэрых|Галтрык]], [[Гадарых|Гедрык]], [[Генрых|Генрык]], [[Гендырых (імя)|Гендрык]], [[Індрых|Індрых (Індрык)]], [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]], [[Медрык]], [[Мендрык]], [[Мундэрых (імя)|Мондрык]], [[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык)]], [[Шандрык]], [[Эрык|Эрык (Эйрых, Ірык, Арык)]], [[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]], [[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык)]]. Адзначаліся германскія імёны Richilo (Rikila, Richela), Ribald, Ricgela, Rihcund, Richlich, Odric, Boldericus, Buddrich (Budrick), Butariks (Buttericus, Botric), Gautrik, Gedrich (Gadric), Henric, Gendricus (Gendrich), Hindrich (Heinrich), Condricus, Mederic, Mendrick, Mondericus, Thidrich (Ditricus), Sandrih, Erich (Eurich, Erik, Yric, Orikus), Eidrich (Heitrig, Heidericus), Entrich (Endrichs, Andrich, Andricus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rychel (Rychyl), Rychelin (Rychylin), Ryksa<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 509.</ref>, Rychart (Rykard), Richmudis (Richmodis), Rychałt (Rywałt), Rychwin (Rekwin, Rywin), Anricus, Bałdrzych (Bałdrzyk), Bedrzych (Biedrzyk), Dzidrzych (Dzietrzych, Dzitrzych, Diterich, Dzietrzyk, Dzitrzyk), Genderyk, Henryk (Hainrich, Heinrich, Hinricus, Inricus, Indricus), Hejdricus, Isinrich, Uldrzych (Ulrych), Wilrich, Winrych<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Řik<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rexa'' (каля 1386 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rexa#v=snippet&q=Rexa&f=false S. 82].</ref>, ''Gederiks / Gederich / Gedriks''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gadaricus (Gadirix, Gaderich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gadaricus+Gadirix%2C+Gaderich#v=snippet&q=Gadaricus%20Gadirix%2C%20Gaderich&f=false S. 563—563].</ref>}} (1296 і 1358 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gederiks+Gederich+Gedriks#v=snippet&q=Gederiks%20Gederich%20Gedriks&f=false S. 30].</ref>, ''Genderik''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Genderich<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Genderich#v=snippet&q=Genderich&f=false S. 595].</ref>}} (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Genderik#v=snippet&q=Genderik&f=false S. 204].</ref>, ''Sawarycke / Sauricke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Savaricus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 195.</ref>}} (1315 і 1365 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Sawarycke#v=snippet&q=Sawarycke&f=false S. 710].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sawarycke#v=snippet&q=Sawarycke&f=false S. 91].</ref>, ''Thideric''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thiederic<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Thiederic#v=snippet&q=Thiederic&f=false S. 1447].</ref>}} (1361 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Thideric#v=snippet&q=Thideric&f=false S. 105].</ref>. У 1650 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Constantinus Riccius, Gedanensis Prussus'', у 1655 годзе — ''Johannes Ricker{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ricker<ref name="Fo-1900-1262">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ricker+Riker#v=snippet&q=Ricker%20Riker&f=false S. 1262].</ref>}}, Regiomontaus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ricker#v=snippet&q=Ricker&f=false S. 518, 547].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''оу Рыка'' (XII ст.)<ref name="Zalizniak-2004-331">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 331, 793.</ref>; ''село Везокъ… Василь Рыковичъ, Олехно брат его… село [[Рудабелка|Рудые Белки]]… Максимъ Рыксовичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XwgyAQAAIAAJ&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 630, 642].</ref>; ''Owdziey Rykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Rykowicz#v=snippet&q=Rykowicz&f=false С. 158].</ref>; ''село Лебедево… Прокопъ Риковичъ… Матей Риковичъ… Тинко Риковичъ… Левко Риковичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 241].</ref>; ''Пилипа Гордея Риковича… Пилипу Риковичу''<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 116.</ref>, ''Мартин Рикович''<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 514.</ref>, ''а Митка Риковича'' <ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 544.</ref> (1578—1580 гады); ''Marko Rykiewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rykiewicz#v=snippet&q=Rykiewicz&f=false С. 98].</ref>; ''pater Andraeas Ericus Ryk, pater conventus [[Гелваны|Giełvanensis]]'' (11 верасьня 1766 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 165.</ref>; ''Trojan Ryk, Jan Ryk'' (16 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 382.</ref>{{Заўвага|Таксама
* Рэбэрт, Рэбарт (адзначалася старажытнае германскае імя Ribert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ribert#v=snippet&q=Ribert&f=false S. 1259].</ref>): ''Ignatius Rebert… Joseph Rebert'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 135, 142.</ref>, ''Józef Rebert'' (1661 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rebert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Theodoris Rebart'' (1697 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>;
* Рыгвальд (адзначалася старажытнае германскае імя Rigwald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rigwald#v=snippet&q=Rigwald&f=false S. 1270].</ref>): у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася мясцовасьць Рыгвальдзішкі (''Ригвольдишки''), зьвязаная з фальваркам Вульфішкі (''Вульфишки'') у [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 176.</ref>;
* Рыгаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Rigald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rigald#v=snippet&q=Rigald&f=false S. 1269].</ref>, пазьнейшае Rigaut<ref>Morlet M.-T. Étude d’anthroponymie picarde. Les noms de personne en Haute Picardie aux XIIIe, XIVe, XVe siècles. — Amiens, 1967. P. 102.</ref>, Rigaud<ref>Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/RCcfAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22+Ric-+WALD-+%22+,+Rigaud&dq=%22+Ric-+WALD-+%22+,+Rigaud&printsec=frontcover P. 84].</ref>): ''Teofila Rygaud'' (1921 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rygaud&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Przyjaźń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рыкер (адзначалася старажытнае германскае імя Ricker<ref name="Fo-1900-1262"/>): ''Andrzej Rykier'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rykier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Рыгерт (адзначалася старажытнае германскае імя Rikgerd<ref name="Fo-1900-1262"/>): Франц Рыгерт — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>;
* Рыкман (адзначалася старажытнае германскае імя Ricman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ricman+Rigman#v=snippet&q=Ricman%20Rigman&f=false S. 1267].</ref>): Рыкманы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, на 1906 год існаваў [[фальварак]] Рыкманы ў Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 246.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Рык — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-331"/>
* Павал Рэйховіч (''Paweł Rejchowicz'') — віленскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1658 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 232.</ref>
* Ядвіга і Міхал Рыкі — уладальнікі зямлі ў [[Рэжыцкі павет|Рэжыцкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 356.</ref>
* Сямён Рык — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Марфа Рык (1906—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Талачын]]а, якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Рыкі (Ryk) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 742.</ref>.
Рыкевіч (Rykiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Рыкішкі (''Рикишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 271].</ref>.
На 1889—1905 гады вёска, маёнтак і хутар Рыкавічы існавалі ў Кобрынскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/93 S. 93].</ref><ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/565 S. 565].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 106.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Рыкаўшчына (Рыкоўшчына) у Красьнянскім павеце, а таксама вёска Рэксава і вёска і сядзіба Рыкаўшчына (Рыкоўшчына) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 260, 308, 328.</ref>.
Вёскі з назвай [[Рыкі]] існуюць на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]] і [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчыне]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Рыхаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ncjbm6t7lq0bhqgxxhqg6pt9yyktnpn
Осман
0
271048
2680531
2679754
2026-07-25T08:53:44Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680531
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Осман
|лацінка = Osman
|арыгінал = Osman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ас (імя)|Osi]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Асман, Ашман, Ясман
|вытворныя = [[Есьман]]
|зьвязаныя =
}}
'''Осман''', '''Асма́н''' (''Ашман'', ''Ясман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Осман або Асман (Osman, Asman, Asmon, Osmann, Ossmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osman%2C+Asman%2C+Asmon%2C+Osmann%2C+Ossmann#v=snippet&q=Osman%2C%20Asman%2C%20Asmon%2C%20Osmann%2C%20Ossmann&f=false S. 129].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ас (імя)|ас- (ос-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]; германскія імёны Osminna, Asmot, Asinar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]], [[Манігерд|Мангерд]]; германскія імёны Derman, Esmann, Mangerðr) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Assmann (Aßmann)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ASSMANN&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de ASSMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=A%C3%9FMANN&ofb=freystadt&modus=&lang=de AßMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Форма Асман у [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадае зь імём [[Арабская мова|арабскага]] паходжаньня [[Асман|Асман (Усман)]]<ref>Алиев И. И., Алиева 3. И. Карачаево-балкарские личные имена // Сводный словарь личных имён народов Северного Кавказа. — М., 2012. С. 339.</ref>, якое бытавала сярод [[Ліпкі (этнаграфічная група)|літоўскіх татараў]].
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ашмана (Oszmana)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 242.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''пушкару полоцъкому Ошману'' (8 сакавіка — 30 траўня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 618.</ref>; ''пушкарь господарьский Витебский Ошманъ… Ошманомъ… Ошмана'' (1517 год)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%A8%D1%88%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D1%88%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 483—484, 505—507].</ref>; ''Миколаи Османовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 200.</ref>; ''полслужбы людей на имя Кгрыкгъ Османовичъ'' (26 красавіка 1596 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7F9BAQAAMAAJ&q=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 540].</ref>; ''Osmanow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Salomea Osman'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Osman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Oszman'' (1855 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=8489&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=400&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Апроч таго, чалавек зь імём Асман (Ашман) адзначаецца ў ваколіцах [[Юрбург]]у зь летувіскай формай прозьвішча: ''Assman Sargvnas'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 660.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Мікалай Асманавіч — [[Геранёны|геранёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1565 году
* Барыс Асманавіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|замянін]], які ўпамінаецца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 206].</ref>
* Грыг Асманавіч — чалавек [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе
* Міхал Асіпавіч Ашман (''Ашмон'') — селянін з ваколіцаў [[Таўрогі|Таўрогаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 8.</ref>
* Андрэй Ашман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Іван Ашман — жыхар ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 7.</ref>
Ясманы (Jasman) гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 169.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе хутар [[Асманоўка]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — вёска [[Ашманішкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ас (імя)|Аса]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ас}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m1bnivmxwkur5q2823vo5oax3v1wq24
Нед
0
271782
2680496
2670108
2026-07-24T23:24:49Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680496
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Нед
|лацінка = Nied
|арыгінал = Nid
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Нет, Ніт, Нідзь, Нець
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Ніціла]], [[Нігайла]], [[Нітар]], [[Нітарт]], [[Нетымер]] <br> [[Гінет]]
}}
'''Нед''' (''Нідзь''), '''Нет''' (''Нець''), '''Ніт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ніта, Нід або Ніт (Nito, Nid, Nieth) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nid%2C+Nito%2C+Nied%2C+Nieth#v=snippet&q=Nid%2C%20Nito%2C%20Nied%2C%20Nieth&f=false S. 1157].</ref>. Іменная аснова -нед- (-нет-, -ніт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] neiþa 'злосьць, варожасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Ніціла]], [[Нігайла|Нігайла (Нігал)]], [[Нітар]], [[Нітарт]], [[Нетымер]], [[Гінет]]. Адзначаліся германскія імёны Nitilo, Negele (Niegel), Nieter (Nither), Nitart, Nitimerus, Genet.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Netar, Nitart (Nitert, Nietart<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 420.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179, 182.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Nyde'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Nyde#v=snippet&q=Nyde&f=false S. 687].</ref>, ''Nydecke'' (1396 год), ''Nygayl''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Niegel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Niegel#v=snippet&q=Niegel&f=false S. 65].</ref>}} (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Nygayl+1400#v=snippet&q=Nygayl%201400&f=false S. 71].</ref>. У 1637 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michaël Nidricius{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Nidrih<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Nidrih#v=snippet&q=%40Nidrih&f=false S. 1159].</ref>, Nidrick<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 250.</ref>}}, Marieburgensis Prussus'', у 1640 годзе — ''Jacobus Nidricius, Mariaeburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Nidricius#v=snippet&q=Nidricius&f=false S. 381, 415].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Олехну Нетевичю чотыри чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Нетеви 20 чоловека''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''Олехну Нетевичу жеребъца… в тивуна [[Неманойці|немоноитского]] и [[Аліта|олитъского]] у Олехна Нетевича'' (27 сакавіка 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 38—39.</ref>; ''боярин наш Ивашко Нетевич'' (2 лістапада 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 186.</ref>; ''пустовъщины… а Нетеву'' (12 кастрычніка 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 327.</ref>; ''конюхов наших [[Астрына|остринских]]… Тараса Храпочевич, а брата его Нидя'' (11 красавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 144.</ref>; ''люди… Римъка Нетевича'' (19 красавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 148.</ref>; ''людеи… [[Ятаўт|Ятовъта]] а [[Вештарт|Вешъторъта]] Нетовичовъ'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''Михалъко а [[Кандрат|Конъдратъ]] Нитовичи, Микита а Сенецъ Нитовичи, которыи жъ светъки вси сумежники тое земли'' (17 красавіка 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 113.</ref>; ''Elżbieta Net'' (1744 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1250&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''zaścianek Paszkiszki… Andrzey Nied'' (23 жніўня 1777 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Nied#v=snippet&q=Nied&f=false С. 317].</ref>; ''Tomasz Nit'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Nit&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Нець і Алехна Нецевіч — [[Ліцьвіны|літоўскія баяры]], якія атрымалі наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Парфіры Няцевіч — жыхар ваколіцаў [[Красны|Краснага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
Неці (Nieć) — прыгонныя зь вёскі [[Калолішкі|Калолішкаў]] (каля [[Камаі|Камаяў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 82.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай нед}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4s28xr7meh1pggf5q0qf5n1x0u7m1uk
Дыдэла
0
271842
2680405
2596295
2026-07-24T20:19:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680405
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дыдэла
|лацінка = Dydeła
|арыгінал = Dedela
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Dedo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Дэдэла, Дзідзель, Дзедзель, Дзедзюль
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Дыдэла''' (''Дзідзель''), '''Дэдэла''' (''Дзедзель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дэдыла, Дэдэла або Дэтула (Dedila, Dedela, Detula) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dedela#v=snippet&q=Dedela&f=false S. 388].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 65—66.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Dedel<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Дзедзіла (''Дедила'') і Дзедзеня (''Деденя'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 735—736.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у шесть служобъ в [[Раготна|Роготнои]]… Петка Деделя'' (16 ліпеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 60.</ref>; ''Матеевая Диделевича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>; ''Я Дорота Матеевая Диделевича'' (30 кастрычніка 1538 году)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 14.</ref>; ''Ян Диделовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 538].</ref>, ''Андрей Яновичъ Деделевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 550].</ref> (1567 год); ''Jan Dedela'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 22.</ref>; ''Detelowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 150.</ref>; ''Didełowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 135.</ref>; ''Catharina Dziedełowa'' (1689 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 215.</ref>; ''Andrzej Dedełło'' (1739 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Dede%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Dedeło… Stanisław Dedeło… Józef Dedeło… Jakub Dedeło'' (сакавік 1798 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 38. — Вильна, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=tTo9AQAAMAAJ&q=Dede%C5%82o#v=snippet&q=Dede%C5%82o&f=false С. 378, 380, 382].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дзід (адзначалася старажытнае германскае імя Dedo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dedo#v=snippet&q=Dedo&f=false S. 387].</ref>): Дзіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref name="ZBS-D">[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Дзедзігалд (адзначалася старажытнае германскае імя Tedgaud<ref name="Fo-1900-1389">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tedgaud#v=snippet&q=Tedgaud&f=false S. 1389].</ref>): ''въ Дедикголда Кгоневича и въ его детеи, Станка а в Хръщона, землю их отчинную'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 73.</ref>;
* Дзідар, Дэдэр (адзначалася старажытнае германскае імя Theethar<ref name="Fo-1900-1389"/>): Дзідаровічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-D"/>, Дэдэровіч (Dederowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Дэдэкінд: ''Dedekind radca Kamery'' (1799 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 102.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Ян Дыдэлавіч — [[Віленскі павет (ВКЛ)|віленскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Шчасны Дыдэл — жыхар вёскі [[Вішнеўка|Вішнеўкі]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1770 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230347/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/658-usnazh-kurchevtsy-vishnevka-inventar-1770-g Уснаж, Курчевцы, Вишневка инвентарь 1770 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2016 г.</ref>
* Ксавэр Дзедзюль — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
Дэдэлы (Dedeło) — прыгонныя зь вёсак [[Велюцяны|Велюцянаў]] і [[Жвірблі (Гарадзенская вобласьць)|Жвірбляў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 731.</ref>.
Дыдзюлі (Dydziul) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 463.</ref>.
На 1910 год існаваў [[фальварак]] Дзядзілава (Дзедзілова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 169.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Дзедзілавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
st1ghnd8opiiqszuqmexqxw7pq9n3rf
Валейка
0
271982
2680402
2680223
2026-07-24T20:16:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680402
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Валейка
|лацінка = Valejka
|арыгінал = Waleicho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Валь|Wal]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Валека, Валіка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Валейка''' (''Валека'', ''Валіка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Валіка або Валейка (Walica, Waleicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Walica%2C+Waleicho#v=snippet&q=Walica%2C%20Waleicho&f=false S. 1515].</ref>. Іменная аснова [[Валь|-вал-]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Валін (імя)|Валін]], [[Валант]], [[Гервала]]; германскія імёны Walin, Waland, Gerwala) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *wala 'тыя, хто выдужаў на полі бітвы', walisa 'праўдзівы, лю́бы', waljan 'выбраць' або германскага wala < *wal(a)ha- 'чужы, валійскі'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 219.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Welke<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 277.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Валэйка (Wołejko, Wołłejko) і Валэйковіч (Wołejkowicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданые… Амброжей Волейко'' (31 траўня 1593 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 31. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L-cDAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 163].</ref>; ''въ томъ селе Видюнскахъ поступленыхъ волокъ… Якубъ Волейковичъ'' (13 студзеня 1594 году)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 14. — СПб, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 478].</ref>; ''poddani do tego folwarku… Marcin Wałeyko… Krzysztoph Wałeyko'' (4 сакавіка 1667 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 256.</ref>; ''poddani do tego folwarku nalezący…. Augustyn Wołeyko… Krzysztoph Wołeyko'' (23 верасьня 1668 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 273.</ref>; ''słuzba Meyzelow… Krzysztoph Waleyko przychozy'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 401.</ref>; ''we wsi Stybirach… Maciey Wołeyko… we wsi Wiburach… Jakubowa Wałeykowa… Stanisław y Piotr Wałeykowie… Mikołay Wałeyko'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Kazimierz Zyk z pasynkiem Dawidem […] Wałeyko'' (8 чэрвеня 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 430.</ref>; ''Mihael Wałeyka'' (1703 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-6.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 6], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Baltromeus Wałeyka'' (1721 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Anna Walejko'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Walejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łopienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marta Walekiewicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Walekiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Станіслаў Валейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 15.</ref>
* Нікадзім Валейка — беларус з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 39.</ref>
* Уладзімер Валейка (1888—1941) — беларус зь [[Вялікая Бераставіца|Бераставіцы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Валэйкі (Wołejko) — прыгонныя зь мястэчка [[Мураваная Ашмянка|Мураванай Ашмянкі]], вёскі [[Слабада (Будслаўскі сельсавет)|Слабады]] ([[Ашмянскі павет]]) і ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 363.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 125.</ref>.
Валэйкі (Wałejko) — прыгонныя зь вёскі [[Багуславішкі|Багуславішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 522.</ref>.
Валэйковічы (Wołejkowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Вашканцы|Вашканцаў]] (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 697.</ref>.
Валікевічы (Walikiewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 839.</ref>.
Валэйкі (Wołejko) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 208.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 450.</ref>.
Валейка (Walejko, Wolejko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Валэйкавічы]] і [[Валейкаўка]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — [[Валейкава]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Валэйкішкі]] і [[Валейкуны]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай вал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fzdsprxpnmb7isnxa6jgczedfhy2kvw
Буцейка
0
272007
2680390
2680259
2026-07-24T19:55:07Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680390
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Буцейка
|лацінка = Buciejka
|арыгінал = Butecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка
|вытворныя = [[Пацейка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>.
== Носьбіты ==
* Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref>
* Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref>
* Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Антон, Варфаламей, Восіп, Ільля, Іван, Казімер, Рафаіл, Фама і Франц Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20—21.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 34.</ref>
* Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
* Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref>
* [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]]
Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бут}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
iyeksrqzfbvbf66px1fakstg00orprs
2680433
2680390
2026-07-24T21:07:04Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680433
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Буцейка
|лацінка = Buciejka
|арыгінал = Butecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка
|вытворныя = [[Пацейка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>.
== Носьбіты ==
* Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref>
* Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref>
* Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Адам Іванаў Буцейкін — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 10.</ref>
* Антон, Варфаламей, Восіп, Ільля, Іван, Казімер, Рафаіл, Фама і Франц Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20—21.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 34.</ref>
* Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
* Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref>
* [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]]
Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бут}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
f1dyxnohc0zzuwseeqau1lkql6edk0x
2680452
2680433
2026-07-24T21:20:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680452
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Буцейка
|лацінка = Buciejka
|арыгінал = Butecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бота|Buto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Буціка, Бутыка, Бутка, Боцейка, Боцік, Ботка
|вытворныя = [[Пацейка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Буцейка''' (''Буціка'', ''Бутыка'', ''Бутка''), '''Боцейка''' (''Боцік'', ''Ботка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Буцека або Ботык, пазьней Бутэка або Бутке (Butecho<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Butecho+ch+%28k%29#v=snippet&q=Butecho%20ch%20(k)&f=false S. 184].</ref>, Botic<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 66.</ref>, Butecke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA120&dq=Bute+cke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSnryo_tKCAxUShP0HHdPtAggQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Bute%20cke%20namenkunde&f=false S. 120].</ref>, Buttke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buttke#v=snippet&q=Buttke&f=false S. 20].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=B%C3%B6thke#v=snippet&q=B%C3%B6thke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botko<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 124.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Бутэка: ''Buteko'' (1451 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 297.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines… Bvtheyko'' (8—13 сакавіка 1462 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref> і 6 сакавіка 1498 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>); ''homines… Butheyko'' (15 красавіка 1475 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 340.</ref>; ''в [[Немянчын|Неменчинъскои]] волости Виленского повета… земль пустовских конокормъских… Бутеикишокъ… Бутеикишки'' (1 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''людей… Бутейка Перевойневича и брата его Милоша'' (29 сьнежня 1518 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0&f=false С. 1259].</ref>; ''людеи… Бутеика а [[Бэйнар|Беинара]] Яновичов'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>; ''люди тяглыи… Бутейка Онисимовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} [https://books.google.by/books?id=iIUrAQAAIAAJ&q=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&dq=%22%D0%91%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0+%D0%9E%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLoIzVnrGAAxUc_7sIHdsdACQQ6AF6BAgIEAI P. 509].</ref>; ''бояринъ нашъ повету Пенянского Бутко [[Якш]]евичъ'' (3 красавіка 1535 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8wxCm1iIEk8C&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE+%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%20%D0%AF%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 78—79].</ref>; ''Лаврин Бутеикович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 365.</ref>; ''люди его двора [[Сьвір (мястэчка)|Свирского]]: Павелъ а Юшко Бутейковичи'' (27 жніўня 1547 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|234к}} P. 128.</ref>; ''czeladz dworna… Alzbieta Butikowna… Anna Butikowna'' (14 студзеня 1632 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 118.</ref>; ''Демянъ Бутека, Васко Бутека'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 79.</ref>; ''Stanisław Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 242.</ref>, ''Franciszek Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref>, ''Jerzy Butkiewicz'', ''Alexander Butkiewicz'', ''Mikołay Butkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 246.</ref> (1690 год); ''Michał Butkiewicz'' (1693 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Butkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''we wsi Stybirach… Adam Boteyko… Janowa Boteykowa'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 426.</ref>; ''Józef Botkiewicz'' (11 лістапада 1769 году)<ref>Gil Cz. Dwa katalogi prowincji litewskiej karmelitów bosych z XVIII wieku // Nasza Przeszłość, T. 111 (2009). S. 138.</ref>; ''Benedictus Butykowicz'' (19 кастрычніка 1777 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1777-1779.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1777—1779 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>.
== Носьбіты ==
* Андрэй Бутыка — жыхар вёскі [[Задвор’е|Задвор’я]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1726 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230442/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/285-inventar-imeniya-kosichi-1726-g-v-novogrudskom-voevodstve Инвентарь имения Косичи 1726 г. в Новогрудском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 верасьня 2015 г.</ref>
* Мацьвей Казімеравіч Бацейка (''Ботейко'') — селянін з ваколіцаў [[Вількі|Вількаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 31.</ref>
* Мікіта Буткевіч — праваслаўны жыхар [[Крупкі|Крупкаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 5.</ref>
* Адам Іванаў Буцейкін — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 10.</ref>
* Антон, Варфаламей, Восіп, Ільля, Іван, Казімер, Рафаіл, Фама і Франц Буткевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 20—21.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 34.</ref>
* Аляксандар Буцік (1902—1937) — беларус, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>
* Міхал Боцік (1911—?) — беларус зь [[Менск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref>
* [[Алег Буткевіч]] (нар. 1972) — беларускі рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп [[Віцебская дыяцэзія|віцебскі]]
Бутыковічы (Butykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 435.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Бутыкі]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Буцейкі]], у ваколіцах [[Сарны|Сарнаў]] — [[Бутэйкі]] (упамінаецца ў 1609 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 166.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай бут}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6vuee9cox8skrdh3djp21k67vxq538s
Юцень
0
272119
2680489
2679939
2026-07-24T23:08:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680489
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Юцень
|лацінка = Jucień
|арыгінал = Jutten
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ят|Juto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Юдзін, Юцінь, Юдзень
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Юцень''' (''Юцінь''), '''Юдзін''' (''Юдзень'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юдзін або Юдын, пазьней Ютэн (Judin, Jutten<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Jutten#v=snippet&q=Jutten&f=false S. 59].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Judin#v=snippet&q=Judin&f=false S. 982, 1140].</ref>. Іменная аснова [[Ят|-ют- (-юд-, -ят-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ютэль]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Юдэн: ''Jvdenne'' (1388, 1398 і 1399 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jvdenne#v=snippet&q=Jvdenne&f=false S. 40].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jutten… son den littowen'' (1372 год)<ref>Blažienė G. Was man nicht alles in den Folianten des deutschen Ordens findet // Индоевропейское языкознание и классическая филология. № 23 (1), 2019. С. 78.</ref>; ''Ходку Малому у Рылску Березники а Вороновские землици Ченничо а чоловека Юдина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 38.</ref>; ''Трухонъ Юдиничъ'' (13 сьнежня 1588 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K2ZOAQAAMAAJ&q=%40%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AE%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 173].</ref>; ''poddane tego jmienia Ilgow… Juten Pawłowicz [[Кібар|Kibor]]'' (30 чэрвеня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 494.</ref>; ''Stanisława Judynowicza'' (1721 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių vyrų įvardijimo tendencijos XVIII a. Kėdainių istorijos šaltiniuose // Baltu filoloģija. T. 31, nr. 1, 2022. P. 82.</ref>; ''jks. Judynowicz'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII, 2009. P. 107.</ref>; ''Jutinewicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>.
== Носьбіты ==
* Аляксандар, Аляксей, Васіль і Міхал Юдзенічы — жыхары ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 5.</ref>
* Васіль Юдзеніч — праваслаўны жыхар [[Расасна|Расасны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 4 Могилевских Губ. Ведомостей от 13 января 1907 года. С. 33.</ref>
* Сьцяпан Юдзеніч — праваслаўны жыхар [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 28.</ref>
* Ян Юдзеніч — праваслаўны сьвятар з ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 6.</ref>
Юдыновічы (Judynowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 95.</ref>.
Юдыновічы, Юдынічы або Юдэнічы (Judynowicz, Judynicz, Judenicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага]] і [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага]] ваяводзтваў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 230.</ref>.
На 1901 год існавала сяло Юдзінава ў Старадубскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 185.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Юдзенічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t38zptv57k9j1lfjh79hjhcfw2wysvo
Будзейка
0
272187
2680523
2678462
2026-07-25T08:43:04Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680523
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Будзейка
|лацінка = Budziejka
|арыгінал = Buddecke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Будзека, Будзіка, Будыка, Будзік, Будка, Бодка, Байдзейка
|вытворныя = [[Буцейка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Будзейка''' (''Будзека'', ''Будзіка'', ''Будыка'', ''Будка'', ''Бодка'', ''Байдзейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бодзіка, Бодзека або Будэка, пазьней таксама Будка (Bodico<ref>Andresen K. G. Die altdeutschen Personennamen in ihrer Entwickelung und Erscheinung als heutige Geschlechtenamen. — Mainz, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UKNSAAAAcAAJ&q=Bodico#v=snippet&q=Bodico&f=false S. 30].</ref><ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Bodeca<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Bodeca#v=snippet&q=Bodeca&f=false P. 107].</ref>, Budeca<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 72.</ref>, Buddeke<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Budig#v=snippet&q=Budig&f=false S. 114].</ref>, Buddecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Buddecke#v=snippet&q=Buddecke&f=false S. 20].</ref>, Budke<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 170.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bodic%2C+Budke#v=snippet&q=Bodic%2C%20Budke&f=false S. 322].</ref>. Іменная аснова [[Бода|-буд- (-бод-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Будзівід (імя)|Будзівід]], [[Будар]], [[Будрых]]; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Імя Будэка гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Budeke'' (1381 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 273.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Будыка: ''Budike'' (1373 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Budike#v=snippet&q=Budike&f=false S. 20].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines duos: primum Petrum Budzikowicz, secundum Andream Budzikowicz'' (1539 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Budzikowicz&dq=Budzikowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwji3Kqq9OGCAxWpqf0HHeGtBtYQ6AF6BAgHEAI P. 285].</ref>; ''Станиславъ Будекъ Томъковичъ… Абрамъ Будекъ Томъковичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D1%8A&f=false С. 994].</ref>; ''Гаврило Будыковичъ'' (26 кастрычніка 1609 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K2ZOAQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D0%BE&f=false С. 240].</ref>; ''Budzik'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 127.</ref>; ''pana Sylwestra Budkiewicza''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 233.</ref>, ''Sylwester Budkiewicz'', ''Bartłomiey Budkiewicz'', ''Stephan Budkiewicz'', ''Michał Budkiewicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 245.</ref> (1690 год); ''Teresa Budkiewicz'' (1720 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Onisko Budykiewicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_25a.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>; ''Franciszek Budkiewicz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_03.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Elżbieta Bodkiewicz'' (1769 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bodkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Budejko'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronela Budeyko'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budeyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Budzekiewicz'' (1850 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budzekiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Аляксей і Мікалай Будкевічы — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Ігнаці Будзейка (''Budziejko'') — уладальнік гаспадаркі ў Міцюнах каля [[Трокі|Трокаў]] на 1931 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Максім Будзейка (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Якім Будзік (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагішын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* [[Уладзімер Будкевіч]] ({{нар.}} 1947) — беларускі музыка і пэдагог, [[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь]]
Будзейкі — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Радзівонішкі|Радзівоніскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход у Радзівонішках // Лідскі летапісец. № 2 (86), 2019. C. 41—53.</ref>.
Будзейка (Budzieyko) — жыхар [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Inwentarze starostw i dzierżaw powiatu grodzieńskiego 1789. — Jamiński Zespół Indeksacyjny, 2018.</ref>.
Бадзейка (Bodziejko), Будзейка (Budziejko) і Будзік (Budzik) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Назву [[Будзькі]] маюць вёскі на гістарычных [[Аршанскі павет|Аршаншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Будзькаўшчына]] — на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5nm34orybwn9424o6o99efyvq5a649q
Саламан
0
272423
2680373
2680334
2026-07-24T18:54:20Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680373
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Саламан
|лацінка = Sałaman
|арыгінал = Salaman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]].
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref>
* Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref>
* Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11, 16.</ref>
* Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref>
* Аляксандар, Казімер і Міхал Шумскія-Шаўманы — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref>
* Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>.
Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>.
Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>.
Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>.
На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сала (імя)|Сала]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай сал}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
e900u93cz1zxqozdtfo33n48sgy8tpb
2680394
2680373
2026-07-24T20:03:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680394
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Саламан
|лацінка = Sałaman
|арыгінал = Salaman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сала (імя)|Sallo]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Сальман, Саліман, Саламен, Шаламан, Саўман, Шалман, Сэльман, Сельман, Зальман, Зэльман, Шаўман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Саламан''' (''Саліман'', ''Саламен'', ''Шаламан''), '''Сальман''' (''Саўман'', ''Шалман'', ''Сэльман'', ''Сельман'', ''Зальман'', ''Зэльман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Саламан, Салеман або Сальман, пазьней Зальман або Зэльман (Salamanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 145, 165.</ref>, Salaman, Saleman, Salman, Sallmann, Seelmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salaman%2C+Salman%2C+Sallmann%2C+Seelmann#v=snippet&q=Salaman%2C%20Salman%2C%20Sallmann%2C%20Seelmann&f=false S. 1293].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сала (імя)|-сал- (-салв-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Салейка]], [[Салкірд]], [[Сельвін]]; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salawins) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Формы гэтага імя ў [[Беларуская мова|беларускай мове]] супадаюць з старажытным [[Габрэі|жыдоўскім]] імём [[Салямон (імя)|Салямон (Саламон)]].
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Salmar і Salmut<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Вдова Салемонова'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 892].</ref>; ''Jakób Salmanowicz'' (1667 год)<ref name="Hedemann-1930-433">Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>; ''Wieś Salminie… Joń Salman… Wieś Salmaniowo. Piter Salman, Jakub Salman'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Salman#v=snippet&q=Salman&f=false С. 254, 258].</ref>; ''Franciszek Salmonowicz Budowniczyc Nowogrodzki'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 99.</ref>; ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref name="Hedemann-1930-433"/>; ''wieś Sołomieniszki'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 75.</ref>; ''Andrzej Saliman'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Saliman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Szalmanowicz'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zalmanowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Szałaman'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Salimonowicz'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salimonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mołczadź], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Salmoniewicz'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Salmoniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Александра Сальмановичова'' (16 траўня 1865 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 133.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Стэфан Вянцлававіч Саўмановіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B2%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 189].</ref>
* Салімон [[Рад]]овіч — жыхар вёскі [[Лішыцы|Лішыцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), які ўпамінаецца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref>
* Францішак, Юзэф, Міхал і Фабіян Саламановічы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Ян, Станіслаў, Эва, Францішка, Казімер, Уладзіслаў і Францішак Сэльмановічы (''Selmanowicz'') — уладальнікі гаспадарак у Сакольніках на 1934 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Ігнаці і Ўладзімер Шаламоны і Юльян Сальмановіч — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 5, 7.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11, 16.</ref>
* Вікенці, Франц і Якаў Сальмановічы — беларусы з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 38.</ref>
* Аляксандар, Казімер і Міхал Шумскія-Шаўманы — беларусы з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10.</ref>
* Раман Сельмановіч (1910—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1910) Сельмановіч Раман Антонавіч (1910)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Салмановічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 26.</ref>.
Сальмановічы (Salmonowicz, Salmanowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 337.</ref>.
Сальмановічы (Salmanowicz, Salmonowicz) гербаў [[Орля (герб)|Орля]] і ўласнага і Саламановічы гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 761.</ref>.
Саламановічы (Salamonowicz) і Сальмановічы (Salmonowicz) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 403.</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Сальман ў Духаўшчынскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 195.</ref>.
На 1906 год [[фальварак]] Сальманы існаваў у Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 220.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Зэльманішкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сала (імя)|Сала]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай сал}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bgdatz1d8jkibwwq5t39oun9swoaawr
Куміла
0
272497
2680543
2668194
2026-07-25T09:12:00Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680543
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Куміла
|лацінка = Kumiła
|арыгінал = Comela
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кома (імя)|Como]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Гумель, Комель, Кумель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Куміла''' (''Комель'', ''Кумель''), '''Гумель''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гуміла, Гоміла або Комела (Gumila<ref name="Morlet-1971-116">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 116.</ref>, *Gomila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Comela) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Comela#v=snippet&q=Comela&f=false S. 992, 1197].</ref>. Іменная аснова [[Кома (імя)|гум- (гом-, ком-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Камонт]]; германскае імя Comont) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] guma, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gomo 'мужчына'<ref name="Morlet-1971-116"/>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''tributo… Cumiła'' (15 ліпеня 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 353.</ref>; ''людеи… въ Дубенскои волости Федора Деньковича а Данила, а Радивона, а Сидора Комеля… Комеля'' (22 студзеня 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 277.</ref>; ''Дивило Кумилевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''у Осташка Комеля… у Парфема Комеля'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 51, 97].</ref>; ''et providum Nicolaum Jakubowicz Kumeliowicz civem Wilnensem'' (24 сакавіка 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 35.</ref>; ''Komlowszczyzna… Komyła'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Дывіла|Дзівіла]] Кумілевіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ігнат, Васіль, Пётар, Зьміцер, Кузьма, Іван і Лаўрэн Комелі — жыхары маёнтку [[Янова (неадназначнасьць)|Янова]] ([[Віцебскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1773 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230139/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/342-inventar-yanova-1773-v-vitebskom-voevodstve инвентарь Янова 1773 в Витебском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 7 сьнежня 2015 г.</ref>
* Іван Комель — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Яўстах Гумель (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Кузьма Комель (1903—1938) — беларус з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Кумельшчына]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай гум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
smrpojqvmttofqqqfv76bcca3nm7g9c
Мага
0
272630
2680409
2677579
2026-07-24T20:23:28Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680409
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мага
|лацінка = Maga / Maha
|арыгінал = Mago
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Мак
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Магейка]], [[Макула]] / [[Мікель]] / [[Мейла]], [[Магін]] / [[Магун]], [[Магель]], [[Магер]], [[Максьвіта]]
}}
'''Мага''' (''Мак'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мага, Мегі, Мака або Макі (Mago, Megi, Maco, Makki) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mago#v=snippet&q=Mago&f=false S. 4, 1068].</ref>. Іменная аснова маг- (мак-, мег-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] mēgs 'адзін з бацькоў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 164.</ref> або [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] magus 'хлопчык, сын'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 137.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Магейка]], [[Макула|Макула (Мекель)]], [[Мейла]], [[Магін]], [[Магун]], [[Магель|Магель (Мегаль)]], [[Магер]], [[Максьвіта]]. Адзначаліся германскія імёны Mageyke, Maccula (Meckel), Meilo, Magin, Maguno, Megel, Mager, Meguswind (Mehsuint).
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Makie'' (1284 год), ''Mackune''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Magonus<ref name="Fo-1900-54">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Magonus#v=snippet&q=Magonus&f=false S. 1071].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Makie#v=snippet&q=Makie&f=false S. 54].</ref>, ''Megato''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Megidus<ref name="Boullón-1999-292">Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 292.</ref>}}, ''Megothe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Magodius<ref name="Ferguson-1883-58">Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Magodius+Magot#v=snippet&q=Magodius%20Magot&f=false P. 58].</ref>, германскае імя Magotte<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>}} (1302 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Megato+Megothe#v=snippet&q=Megato%20Megothe&f=false S. 57].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Могко Кореивич'' (1524 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 19.</ref>; ''Венюшъ Макговичъ'' (1528 год)<ref>Lietuvos Metrika. Knyga 523 (1528). — Vilnius, 2006. [https://books.google.by/books?id=i4orAQAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&dq=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiB5q2_99uAAxV6g_0HHXKSBZAQ6AF6BAgHEAI P. 166].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Макаш: на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] існуюць дзьве вёскі з назвай [[Макашы]];
* Меглін (адзначалася старажытнае германскае імя Machelinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 165.</ref>): Андрэй Меглін — селянін зь вёскі Гічалавак, які ўпамінаецца ў 1844 годзе<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 3. — Вильнюс, 1959. С. 52.</ref>;
* Могент: Могенты (Mogent) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 242.</ref>;
* Майгерт, Мэйгерт: ''Michał Mejgiert'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Mejgiert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у перапісу харугваў 1421 году ўпамінаецца баярын Майгерт<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%40%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 48].</ref>;
* Мегуд, Мегут (адзначалася старажытнае германскае імя Magodius<ref name="Ferguson-1883-58"/>, Magot<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Magot#v=snippet&q=Magot&f=false P. 410].</ref>): ''въ бояр Виленъского повету… землю, на ймя Мекгудевщину'' (1530 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 351.</ref>, ''Мартин Мякгутевич'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, ''Миколаи Мекгутевич… Павелъ Мекгутевич'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 284.</ref>, ''Macziey Meguc'' (12 жніўня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 498.</ref>;
* Макант (адзначалася старажытнае германскае імя Mahcund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mahcund#v=snippet&q=Mahcund&f=false S. 1083].</ref>): на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Макантовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 136.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Мага [[Карэйва|Карэйвіч]] — [[Меднікі|медніцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1524 годзе
* Антон Макевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
Макі (Mak) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 232.</ref>.
Макевічы (Makiewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 123.</ref>.
Макевіч (Makiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай маг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
68o3t6okq34t54oaexkb3uh1xwoydv9
Гадзь
0
274367
2680458
2677213
2026-07-24T21:45:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680458
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Гадзь
|лацінка = Hadź
|арыгінал = Had
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь
|вытворныя = [[Ят]]
|зьвязаныя = [[Адзейка]], [[Гаціла]], [[Ацень]], [[Ятаўт]], [[Ятвід]], [[Ядвіга]], [[Ятвіл]], [[Ядгаўд]], [[Ядгін]], [[Ядат]], [[Гадар]], [[Атарт]], [[Ядаг]], [[Гатман]], [[Ятмонт]], [[Атрант]], [[Аскольд (імя)|Яскольд]] <br> [[Бенат]], [[Бірат]] / [[Бэрнат|Бернат]], [[Вісад]], [[Войсят]], [[Волдат]], [[Вярнат]], [[Гінят]], [[Гер’ят|Герат]], [[Драгат]], [[Ісад]], [[Кунат]], [[Манят]]
}}
'''Гадзь''' (''Ед'', ''Едзь'', ''Яд'', ''Ядзь''), '''Гата''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гата, Гада, Гад, Гед або Адзі (Hatho, Hado, Had, Hedo, Adi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hatho%2C+Hado%2C+Had#v=snippet&q=Hatho%2C%20Hado%2C%20Had&f=false S. 152, 789—790].</ref>. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) паходзіць ад гоцкага *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -ат- (-ёт-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Адзейка|Адзейка (Ядзейка, Гадэйка)]], [[Гаціла|Гаціла (Гадзіла)]], [[Ацень]], [[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт)]], [[Ятвід]], [[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]], [[Ятвіл]], [[Ядаг]], [[Ядгаўд]], [[Ядгін]], [[Гадар]], [[Атарт]], [[Гатман]], [[Ятмонт]], [[Бенат]], [[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернят)]], [[Вісад]], [[Войсят]], [[Волдат]], [[Вярнат]], [[Гер’ят|Герат (Гер’ят)]], [[Ісад]]. Адзначаліся германскія імёны Adecho (Adika, Edica, Chadico), Hetilo (Hadala), Atten, Atald (Hathald), Atvid, Hadwig (Hedwig), Attavill, Adago, Hadegaud, Hettgen, Hader (Hathari), Atard, Hadoman, Etmunt (Jatmund), Bennato, Bernad (Bernat), Wisad, Vuisadus, Waldad, Warnad, Gerat (Gerath), Isada.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hatto, Hedel, Hadwiga (Hedwig, Adwiga, Edwiga, Jadwiga)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Atte'' / ''Jede'' (1347 год), ''Jodute / Joduthe / Jodut'' (1296, 1299, 1362, 1341, 1349, 1354, 1362 і 1385 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jede+1347#v=snippet&q=Jede%201347&f=false S. 15, 39].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Oутенци. На имя… Еда… Пана Станка Судивоевича люди: Еда Екимович, брат его Монивил'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''люди [[Пунск]]ого повета… Еда [[Нарвід|Нарвидовича]]'' (19 красавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 189.</ref>; ''Матеи Едовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref>; ''у Лесницъкомъ селе осмънадцат служоб людеи… Матеи Едевич'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''Jan Jedziewicz'' (17 ліпеня 1733 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Jedziewicz#v=snippet&q=Jedziewicz&f=false С. 479].</ref>; ''Józef Jedzewicz… Ignacy Jadowicz'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 324, 329, 338.</ref>; ''Parafia [[Мядзел|miadziolska]]… Jadowicz, zaścianek'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 52—53.</ref>; ''Adam Hotowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Hotowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Hatowicz'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żodziszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гадун, Ятунь (адзначалася старажытнае германскае імя Hadoni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hadoni+%40Haduni#v=snippet&q=Hadoni%20%40Haduni&f=false S. 791].</ref>, Adduni<ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 137.</ref>): ''Андреи Етуневичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 81.</ref>, ''Marianna Hadun'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hadun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Hodunowszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Гадут, Ядот, Ядут, Адуць: ''Jadut [[Сургонт|Surkanten]] son'' (29 верасьня 1379 году)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Jadut#v=snippet&q=Jadut&f=false P. 55].</ref>, ''Миколаевая Ядотовича'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Pawel Jadotowicz z Stachem bratem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 51.</ref>, ''Jaducie'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Aduciówna'' (1825 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе мястэчка [[Гадуцішкі]];
* Атвін, Едвін (адзначалася старажытнае германскае імя Atuin, Adwin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Atuin#v=snippet&q=Atuin&f=false S. 157].</ref>): ''Anna Atwinowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atwinowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Едвін (1896 —1938) — беларус з ваколіцаў [[Грэск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты савецкімі ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D0%B4%D0%B2%D1%96%D0%BD_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Едвін Сцяпан Антонавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Ядзейт: ''[[Берташ|Бертош]] Едейтович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 100.</ref>;
* Яцімін, Ядзімін, Ятмін, Атмен, Атмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гатман|Athiman]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Athiman#v=snippet&q=Athiman&f=false S. 156].</ref>): ''у Кнетонскои волости люди Овняне… а Етимина'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''в Новгородскомъ повете… земль пустовских… Ядиминовщину'' (14 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 291.</ref>, ''земли пустыхъ… Етминовщину'' (10 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 349.</ref>, ''Петко Етминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 208.</ref>, ''Zuzanna Atminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Антоні, Міхал і Анеля Атмяновічы (''Atmienowicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Гальчунах каля [[Гервяты|Гервятаў]] на 1928 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>, Атміновіч (''Atminowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 133.</ref>;
* Атарата (адзначалася старажытнае германскае імя Adarad, Hadrat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hadrat#v=snippet&q=Hadrat&f=false S. 157, 795].</ref>): ''Ewa Atorata'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atorata&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Атарык (адзначаліся старажытныя германскія імёны Adoricus<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Adoricus#v=snippet&q=Adoricus&f=false S. 157].</ref> і [[Адрык|Oterihc]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Odric%2C+Odrich#v=snippet&q=Odric%2C%20Odrich&f=false S. 200].</ref>): ''Piotr Otaryk'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Otaryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Magdalena Ataryk'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ataryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ёсіф, Іван, Соф'я і Якаў Атарыкі — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад ўладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index1.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Едавіч — [[Тандзягола|тандзягольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
Гадзевічы (Hadziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Трокі|Трокаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 515.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 280.</ref>.
Гадзевіч (Hadziewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1910 год існаваў [[фальварак]] Гадавічы ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 130.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Гадавічы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гатавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
awueh50265vku55amwa9dfsppv9cxl4
Ясмант
0
274427
2680396
2680175
2026-07-24T20:07:55Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680396
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ясмант
|лацінка = Jasmant
|арыгінал = Asmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt
|варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмант, Ешмант
|вытворныя = [[Эйсімонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]]
* Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref>
* Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref>
* Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref>
* Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>.
Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>.
Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>.
Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>.
Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>.
[[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]].
Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ашка|Аск]]
* [[Ас (імя)|Аса]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай ас}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qlmhwj7c9j7qhrqpaxy82kjacme235o
2680473
2680396
2026-07-24T22:37:27Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680473
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ясмант
|лацінка = Jasmant
|арыгінал = Asmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt
|варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмант, Ешмант
|вытворныя = [[Эйсімонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]]
* Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref>
* Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref>
* Пётар Эсмонт — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref>
* Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>.
Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>.
Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>.
Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>.
Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>.
[[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]].
Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ашка|Аск]]
* [[Ас (імя)|Аса]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай ас}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8re4ohsjiyvtwuw40dko08yy893jg48
2680476
2680473
2026-07-24T22:40:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680476
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ясмант
|лацінка = Jasmant
|арыгінал = Asmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt
|варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмант, Ешмант
|вытворныя = [[Эйсімонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]]
* Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref>
* Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref>
* Аляксандар, Іван, Пётар, Сьцяпан і Фёдар Эсмонты — жыхары ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1—2.</ref>
* Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref>
* Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>.
Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>.
Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>.
Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>.
Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>.
[[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]].
Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ашка|Аск]]
* [[Ас (імя)|Аса]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай ас}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ida4k4hj62nz9pla5tk1932tzmwl3mn
Гавейка
0
274615
2680438
2677211
2026-07-24T21:12:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680438
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґавейка
|лацінка = Gaviejka / Haviejka
|арыгінал = Gauke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Gawo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Гавік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гавейка''' (''Гавік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гаўка (Gauke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gauke#v=snippet&q=Gauke&f=false S. 142].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -гаў- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gawi<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 107.</ref>, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -гаў- і [[Гаўд|-гаўт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gauti (gavo)'' 'дастаць, атрымаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]], [[Гавень|Гавень (Гавін)]], [[Гаўвід]], [[Гаўгонт]]. Адзначаліся германскія імёны Gavilo (Gaul), Gavienus (Gawin), Gauwida, Gavigunt.
Паходжаньне імя Гавейка ад старажытнага германскага імя Gavo з даданьнем германскага суфіксу з элемэнтам -к- (-k-) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gawin, Gaward<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gavboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref name="Morlet-1985-552">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gavboth#v=snippet&q=Gavboth&f=false S. 28].</ref>, ''Cawald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gowald (Gavioald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gowald+Gavioald#v=snippet&q=Gowald%20Gavioald&f=false S. 624].</ref>}} (1284 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cawald#v=snippet&q=Cawald&f=false S. 43].</ref>, ''Gauwina''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gauvin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gauvin#v=snippet&q=Gauvin&f=false S. 625].</ref>}} (1295 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>. У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Giewert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaward<ref name="Fo-1900-625">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Govard#v=snippet&q=Govard&f=false S. 625].</ref>}}, Tilsensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Giewert#v=snippet&q=Giewert&f=false S. 498].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Гаўша (''Гавша''), Гоўша (''Говша''), Гаўка (''Гавко'') і Говен (''Говенъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 724—725.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гавъко полоцанино'' (сярэдзіна 1160-х — сярэдзіна 1190-х гадоў)<ref name="Zalizniak-2004-405">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 405—406, 617.</ref>; ''in villa Gaveyken'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Gaveyken#v=snippet&q=Gaveyken&f=false S. 103].</ref>; ''Dominik Gawejko'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gawejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcela Gaweyko'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaweyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гевалт (адзначалася старажытнае германскае імя Givald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Givald#v=snippet&q=Givald&f=false S. 635].</ref>): ''Giewałtowo, wieś'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 135.</ref>;
* Гавар (адзначалася старажытнае германскае імя Gawihar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gawihar#v=snippet&q=Gawihar&f=false S. 623].</ref>): ''Gawory'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Говарт (адзначалася старажытнае германскае імя Govard, Gaward<ref name="Fo-1900-625"/>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Говартэн]];
* Геўголд: ''p. Giewgołd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 98.</ref>;
* Гаўрык (адзначалася старажытнае германскае імя Gawiric<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 325.</ref>): Гаўрыкевічы (Gawrykiewicz) гербу Буртаўт — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 128.</ref>;
* Гаўят (адзначалася старажытнае германскае імя Gavadi<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Петрик Кговятович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 291.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гаўка-[[Полацак|палачанін]] — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-405"/>
* Сьцяпан Андрэеў Гавейка — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 17.</ref>
* Уладзімер Гавейка (1900—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Лыскаў|Лыскава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Гавейкі (Gawejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Гавік (Gawik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Гавейкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 347.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гавейкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай гаў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6l2vazbm27bm2icx5cn3basynicx1qn
2680439
2680438
2026-07-24T21:13:28Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680439
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґавейка
|лацінка = Gaviejka / Haviejka
|арыгінал = Gauke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Gawo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Гавік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гавейка''' (''Гавік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гаўка (Gauke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gauke#v=snippet&q=Gauke&f=false S. 142].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -гаў- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gawi<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 107.</ref>, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -гаў- і [[Гаўд|-гаўт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gauti (gavo)'' 'дастаць, атрымаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]], [[Гавень|Гавень (Гавін)]], [[Гаўвід]], [[Гаўгонт]]. Адзначаліся германскія імёны Gavilo (Gaul), Gavienus (Gawin), Gauwida, Gavigunt.
Паходжаньне імя Гавейка ад старажытнага германскага імя Gavo з даданьнем германскага суфіксу з элемэнтам -к- (-k-) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gawin, Gaward<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gavboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref name="Morlet-1985-552">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gavboth#v=snippet&q=Gavboth&f=false S. 28].</ref>, ''Cawald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gowald (Gavioald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gowald+Gavioald#v=snippet&q=Gowald%20Gavioald&f=false S. 624].</ref>}} (1284 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cawald#v=snippet&q=Cawald&f=false S. 43].</ref>, ''Gauwina''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gauvin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gauvin#v=snippet&q=Gauvin&f=false S. 625].</ref>}} (1295 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>. У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Giewert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaward<ref name="Fo-1900-625">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Govard#v=snippet&q=Govard&f=false S. 625].</ref>}}, Tilsensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Giewert#v=snippet&q=Giewert&f=false S. 498].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Гаўша (''Гавша''), Гоўша (''Говша''), Гаўка (''Гавко'') і Говен (''Говенъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 724—725.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гавъко полоцанино'' (сярэдзіна 1160-х — сярэдзіна 1190-х гадоў)<ref name="Zalizniak-2004-405">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 405—406, 617.</ref>; ''in villa Gaveyken'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Gaveyken#v=snippet&q=Gaveyken&f=false S. 103].</ref>; ''Dominik Gawejko'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gawejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcela Gaweyko'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaweyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гевалт (адзначалася старажытнае германскае імя Givald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Givald#v=snippet&q=Givald&f=false S. 635].</ref>): ''Giewałtowo, wieś'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 135.</ref>;
* Гавар (адзначалася старажытнае германскае імя Gawihar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gawihar#v=snippet&q=Gawihar&f=false S. 623].</ref>): ''Gawory'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Говарт (адзначалася старажытнае германскае імя Govard, Gaward<ref name="Fo-1900-625"/>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Говартэн]];
* Геўголд: ''p. Giewgołd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 98.</ref>;
* Гаўрык (адзначалася старажытнае германскае імя Gawiric<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 325.</ref>): Гаўрыкевічы (Gawrykiewicz) гербу Буртаўт — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 128.</ref>;
* Гаўят (адзначалася старажытнае германскае імя Gavadi<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Петрик Кговятович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 291.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гаўка-[[Полацак|палачанін]] — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-405"/>
* Васіль, Іван, Пётар і Сьцяпан Гавейкі — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 17.</ref>
* Уладзімер Гавейка (1900—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Лыскаў|Лыскава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Гавейкі (Gawejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Гавік (Gawik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Гавейкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 347.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гавейкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай гаў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pxegeuveixjy3e55oanjlt5i57pnpfo
2680440
2680439
2026-07-24T21:13:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680440
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґавейка
|лацінка = Gaviejka / Haviejka
|арыгінал = Gauke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Gawo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Гавік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гавейка''' (''Гавік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гаўка (Gauke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gauke#v=snippet&q=Gauke&f=false S. 142].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -гаў- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gawi<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 107.</ref>, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -гаў- і [[Гаўд|-гаўт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gauti (gavo)'' 'дастаць, атрымаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]], [[Гавень|Гавень (Гавін)]], [[Гаўвід]], [[Гаўгонт]]. Адзначаліся германскія імёны Gavilo (Gaul), Gavienus (Gawin), Gauwida, Gavigunt.
Паходжаньне імя Гавейка ад старажытнага германскага імя Gavo з даданьнем германскага суфіксу з элемэнтам -к- (-k-) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gawin, Gaward<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gavboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref name="Morlet-1985-552">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gavboth#v=snippet&q=Gavboth&f=false S. 28].</ref>, ''Cawald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gowald (Gavioald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gowald+Gavioald#v=snippet&q=Gowald%20Gavioald&f=false S. 624].</ref>}} (1284 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cawald#v=snippet&q=Cawald&f=false S. 43].</ref>, ''Gauwina''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gauvin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gauvin#v=snippet&q=Gauvin&f=false S. 625].</ref>}} (1295 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>. У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Giewert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaward<ref name="Fo-1900-625">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Govard#v=snippet&q=Govard&f=false S. 625].</ref>}}, Tilsensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Giewert#v=snippet&q=Giewert&f=false S. 498].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Гаўша (''Гавша''), Гоўша (''Говша''), Гаўка (''Гавко'') і Говен (''Говенъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 724—725.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гавъко полоцанино'' (сярэдзіна 1160-х — сярэдзіна 1190-х гадоў)<ref name="Zalizniak-2004-405">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 405—406, 617.</ref>; ''in villa Gaveyken'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Gaveyken#v=snippet&q=Gaveyken&f=false S. 103].</ref>; ''Dominik Gawejko'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gawejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcela Gaweyko'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaweyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гевалт (адзначалася старажытнае германскае імя Givald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Givald#v=snippet&q=Givald&f=false S. 635].</ref>): ''Giewałtowo, wieś'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 135.</ref>;
* Гавар (адзначалася старажытнае германскае імя Gawihar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gawihar#v=snippet&q=Gawihar&f=false S. 623].</ref>): ''Gawory'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Говарт (адзначалася старажытнае германскае імя Govard, Gaward<ref name="Fo-1900-625"/>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Говартэн]];
* Геўголд: ''p. Giewgołd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 98.</ref>;
* Гаўрык (адзначалася старажытнае германскае імя Gawiric<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 325.</ref>): Гаўрыкевічы (Gawrykiewicz) гербу Буртаўт — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 128.</ref>;
* Гаўят (адзначалася старажытнае германскае імя Gavadi<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Петрик Кговятович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 291.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гаўка-[[Полацак|палачанін]] — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-405"/>
* Андрэй, Васіль, Іван, Міхал, Пётар і Сьцяпан Гавейкі — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 17—18.</ref>
* Уладзімер Гавейка (1900—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Лыскаў|Лыскава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Гавейкі (Gawejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Гавік (Gawik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Гавейкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 347.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гавейкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай гаў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
f37t5k0xcvrfjo7mo0rxzb6iba32mu7
2680442
2680440
2026-07-24T21:16:55Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680442
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґавейка
|лацінка = Gaviejka / Haviejka
|арыгінал = Gauke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Gawo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Гавік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гавейка''' (''Гавік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гаўка (Gauke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gauke#v=snippet&q=Gauke&f=false S. 142].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -гаў- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gawi<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 107.</ref>, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -гаў- і [[Гаўд|-гаўт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gauti (gavo)'' 'дастаць, атрымаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]], [[Гавень|Гавень (Гавін)]], [[Гаўвід]], [[Гаўгонт]]. Адзначаліся германскія імёны Gavilo (Gaul), Gavienus (Gawin), Gauwida, Gavigunt.
Паходжаньне імя Гавейка ад старажытнага германскага імя Gavo з даданьнем германскага суфіксу з элемэнтам -к- (-k-) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gawin, Gaward<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gavboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref name="Morlet-1985-552">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gavboth#v=snippet&q=Gavboth&f=false S. 28].</ref>, ''Cawald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gowald (Gavioald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gowald+Gavioald#v=snippet&q=Gowald%20Gavioald&f=false S. 624].</ref>}} (1284 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cawald#v=snippet&q=Cawald&f=false S. 43].</ref>, ''Gauwina''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gauvin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gauvin#v=snippet&q=Gauvin&f=false S. 625].</ref>}} (1295 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>. У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Giewert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaward<ref name="Fo-1900-625">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Govard#v=snippet&q=Govard&f=false S. 625].</ref>}}, Tilsensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Giewert#v=snippet&q=Giewert&f=false S. 498].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Гаўша (''Гавша''), Гоўша (''Говша''), Гаўка (''Гавко'') і Говен (''Говенъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 724—725.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гавъко полоцанино'' (сярэдзіна 1160-х — сярэдзіна 1190-х гадоў)<ref name="Zalizniak-2004-405">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 405—406, 617.</ref>; ''in villa Gaveyken'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Gaveyken#v=snippet&q=Gaveyken&f=false S. 103].</ref>; ''Dominik Gawejko'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gawejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcela Gaweyko'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaweyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гевалт (адзначалася старажытнае германскае імя Givald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Givald#v=snippet&q=Givald&f=false S. 635].</ref>): ''Giewałtowo, wieś'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 135.</ref>;
* Гавар (адзначалася старажытнае германскае імя Gawihar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gawihar#v=snippet&q=Gawihar&f=false S. 623].</ref>): ''Gawory'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Говарт (адзначалася старажытнае германскае імя Govard, Gaward<ref name="Fo-1900-625"/>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Говартэн]];
* Геўголд: ''p. Giewgołd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 98.</ref>;
* Гаўрык (адзначалася старажытнае германскае імя Gawiric<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 325.</ref>): Гаўрыкевічы (Gawrykiewicz) гербу Буртаўт — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 128.</ref>;
* Гаўят (адзначалася старажытнае германскае імя Gavadi<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Петрик Кговятович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 291.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гаўка-[[Полацак|палачанін]] — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-405"/>
* Андрэй, Васіль, Іван, Міхал, Палікарп, Пётар і Сьцяпан Гавейкі — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1907 года. С. 17—18, 23.</ref>
* Уладзімер Гавейка (1900—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Лыскаў|Лыскава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Гавейкі (Gawejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Гавік (Gawik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Гавейкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 347.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гавейкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай гаў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2h8cwqjjqpkgpiauxznoh89vmk5c1og
2680447
2680442
2026-07-24T21:19:49Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680447
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґавейка
|лацінка = Gaviejka / Haviejka
|арыгінал = Gauke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Gawo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Гавік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гавейка''' (''Гавік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гаўка (Gauke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Gauke#v=snippet&q=Gauke&f=false S. 142].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] -гаў- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gawi<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 107.</ref>, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -гаў- і [[Гаўд|-гаўт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gauti (gavo)'' 'дастаць, атрымаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]], [[Гавень|Гавень (Гавін)]], [[Гаўвід]], [[Гаўгонт]]. Адзначаліся германскія імёны Gavilo (Gaul), Gavienus (Gawin), Gauwida, Gavigunt.
Паходжаньне імя Гавейка ад старажытнага германскага імя Gavo з даданьнем германскага суфіксу з элемэнтам -к- (-k-) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 83.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gawin, Gaward<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 64.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gavboth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref name="Morlet-1985-552">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gavboth#v=snippet&q=Gavboth&f=false S. 28].</ref>, ''Cawald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gowald (Gavioald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gowald+Gavioald#v=snippet&q=Gowald%20Gavioald&f=false S. 624].</ref>}} (1284 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Cawald#v=snippet&q=Cawald&f=false S. 43].</ref>, ''Gauwina''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gauvin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gauvin#v=snippet&q=Gauvin&f=false S. 625].</ref>}} (1295 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 235.</ref>. У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Giewert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gaward<ref name="Fo-1900-625">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Govard#v=snippet&q=Govard&f=false S. 625].</ref>}}, Tilsensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Giewert#v=snippet&q=Giewert&f=false S. 498].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Гаўша (''Гавша''), Гоўша (''Говша''), Гаўка (''Гавко'') і Говен (''Говенъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 724—725.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гавъко полоцанино'' (сярэдзіна 1160-х — сярэдзіна 1190-х гадоў)<ref name="Zalizniak-2004-405">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 405—406, 617.</ref>; ''in villa Gaveyken'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Gaveyken#v=snippet&q=Gaveyken&f=false S. 103].</ref>; ''Dominik Gawejko'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gawejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcela Gaweyko'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gaweyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гевалт (адзначалася старажытнае германскае імя Givald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Givald#v=snippet&q=Givald&f=false S. 635].</ref>): ''Giewałtowo, wieś'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 3: Dekanat Olwita. — Bakałarzewo, 2009. S. 135.</ref>;
* Гавар (адзначалася старажытнае германскае імя Gawihar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gawihar#v=snippet&q=Gawihar&f=false S. 623].</ref>): ''Gawory'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>;
* Говарт (адзначалася старажытнае германскае імя Govard, Gaward<ref name="Fo-1900-625"/>): у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Говартэн]];
* Геўголд: ''p. Giewgołd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 98.</ref>;
* Гаўрык (адзначалася старажытнае германскае імя Gawiric<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 325.</ref>): Гаўрыкевічы (Gawrykiewicz) гербу Буртаўт — літоўскі шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 128.</ref>;
* Гаўят (адзначалася старажытнае германскае імя Gavadi<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Петрик Кговятович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 291.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Гаўка-[[Полацак|палачанін]] — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-405"/>
* Андрэй, Васіль, Іван, Міхал, Палікарп, Пётар і Сьцяпан Гавейкі — жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 17—18, 23.</ref>
* Уладзімер Гавейка (1900—1937) — [[беларусы|беларус]] з [[Лыскаў|Лыскава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Свердловской обл.</ref>
Гавейкі (Gawejko) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 139.</ref>.
Гавік (Gawik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Гавейкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 347.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гавейкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай гаў}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
41hm0p1qnvh7jpodgbtz89nj5n075i9
Вэгер
0
274752
2680474
2679975
2026-07-24T22:38:08Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680474
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вэґер
|лацінка = Vegier / Vehier
|арыгінал = Wagher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Wago + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Вегер, Вакар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Вэгер''', '''Вегер''', '''Вакар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вагер, Вакар або Вакара, пазьней Вакер, Вакара і Вэгер (Wagher, Wacar<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Wacar#v=snippet&q=Wacar&f=false P. 472].</ref>, Vaccarus<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 249.</ref>, Wacaro<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Wacaro#v=snippet&q=Wacaro&f=false S. 575].</ref>, Wacker<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 85.</ref>, Wachari, Wacaro, Weger) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1488">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wagher%2C+Weger#v=snippet&q=Wagher%2C%20Weger&f=false S. 1488—1489].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 455.</ref>. Іменная аснова вак- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wakan 'пільны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 211.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Weger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 283.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wage''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Waga<ref name="Fo-1900-1488"/>}}, ''Vagala'', ''Wagant'' (1348 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Wagant#v=snippet&q=%40Wagant&f=false S. 112].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петр Векгер'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 297.</ref>; ''Szyman Wokor'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 285.</ref>; ''Ивашко Василевич Вакоров, мещанин [[Магілёў|Могилевский]]'' (12 версьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 354—355.</ref>; ''доброволное сознанье, урядовне чиненое перед нами Ивашка Вакоревича'' (21—22 верасьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 362.</ref>; ''Федко Вакоревичь'' (28—29 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 445.</ref>; ''Ивану Вакару'' (26 сакавіка 1580 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 563.</ref>; ''войтовства Векгеров'' (26 кастрычніка 1650 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 269.</ref>; ''Anna Wakar'' (1702 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Anna Wegierowa'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 11.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вегела: ''Wiegełowicz'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Вегер — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Аляксей Вакар — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Гаўрыла, Дзьмітры, Іван, Ільля, Марцін і Фёдар Вакары — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Васіль Вакар — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Уладзімер Вакар (1887—1938) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
[[Вакары (род)|Вакары]] гербу [[Корвін]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вагарышкі (''Вагаришки'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 61.</ref>.
У 1579 годзе ўпаміналася зямля Вегерышкі або Вегеры ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 46].</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Вакарава (Вакарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 381.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Вакары]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Вагарышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Вэгеры]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7zjwwi8rcbrf524v5s5aaqpoy4r6h19
2680483
2680474
2026-07-24T22:58:38Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680483
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вэґер
|лацінка = Vegier / Vehier
|арыгінал = Wagher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Wago + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Вегер, Вакар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Вэгер''', '''Вегер''', '''Вакар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вагер, Вакар або Вакара, пазьней Вакер, Вакара і Вэгер (Wagher, Wacar<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Wacar#v=snippet&q=Wacar&f=false P. 472].</ref>, Vaccarus<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 249.</ref>, Wacaro<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Wacaro#v=snippet&q=Wacaro&f=false S. 575].</ref>, Wacker<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 85.</ref>, Wachari, Wacaro, Weger) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1488">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wagher%2C+Weger#v=snippet&q=Wagher%2C%20Weger&f=false S. 1488—1489].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 455.</ref>. Іменная аснова вак- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wakan 'пільны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 211.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Weger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 283.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wage''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Waga<ref name="Fo-1900-1488"/>}}, ''Vagala'', ''Wagant'' (1348 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Wagant#v=snippet&q=%40Wagant&f=false S. 112].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петр Векгер'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 297.</ref>; ''Szyman Wokor'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 285.</ref>; ''Ивашко Василевич Вакоров, мещанин [[Магілёў|Могилевский]]'' (12 версьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 354—355.</ref>; ''доброволное сознанье, урядовне чиненое перед нами Ивашка Вакоревича'' (21—22 верасьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 362.</ref>; ''Федко Вакоревичь'' (28—29 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 445.</ref>; ''Ивану Вакару'' (26 сакавіка 1580 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 563.</ref>; ''войтовства Векгеров'' (26 кастрычніка 1650 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 269.</ref>; ''Anna Wakar'' (1702 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Anna Wegierowa'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 11.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вегела: ''Wiegełowicz'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Вегер — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Аляксей Вакар — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Платон Вакар — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Гаўрыла, Дзьмітры, Іван, Ільля, Марцін і Фёдар Вакары — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Васіль Вакар — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Уладзімер Вакар (1887—1938) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
[[Вакары (род)|Вакары]] гербу [[Корвін]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вагарышкі (''Вагаришки'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 61.</ref>.
У 1579 годзе ўпаміналася зямля Вегерышкі або Вегеры ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 46].</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Вакарава (Вакарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 381.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Вакары]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Вагарышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Вэгеры]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
68yuze3j77yig467l64i9f8eqr1xttq
2680525
2680483
2026-07-25T08:45:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680525
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вэґер
|лацінка = Vegier / Vehier
|арыгінал = Wagher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Wago + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Вегер, Вакар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Вэгер''', '''Вегер''', '''Вакар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вагер, Вакар або Вакара, пазьней Вакер, Вакара і Вэгер (Wagher, Wacar<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Wacar#v=snippet&q=Wacar&f=false P. 472].</ref>, Vaccarus<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 249.</ref>, Wacaro<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Wacaro#v=snippet&q=Wacaro&f=false S. 575].</ref>, Wacker<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 85.</ref>, Wachari, Wacaro, Weger) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1488">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wagher%2C+Weger#v=snippet&q=Wagher%2C%20Weger&f=false S. 1488—1489].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 455.</ref>. Іменная аснова вак- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wakan 'пільны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 211.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Weger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 283.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wage''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Waga<ref name="Fo-1900-1488"/>}}, ''Vagala'', ''Wagant'' (1348 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Wagant#v=snippet&q=%40Wagant&f=false S. 112].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петр Векгер'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 297.</ref>; ''Szyman Wokor'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 285.</ref>; ''Ивашко Василевич Вакоров, мещанин [[Магілёў|Могилевский]]'' (12 версьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 354—355.</ref>; ''доброволное сознанье, урядовне чиненое перед нами Ивашка Вакоревича'' (21—22 верасьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 362.</ref>; ''Федко Вакоревичь'' (28—29 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 445.</ref>; ''Ивану Вакару'' (26 сакавіка 1580 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 563.</ref>; ''войтовства Векгеров'' (26 кастрычніка 1650 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 269.</ref>; ''Anna Wakar'' (1702 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Anna Wegierowa'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 11.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вегела: ''Wiegełowicz'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Вегер — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Аляксей Вакар — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref><ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Платон Вакар — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Гаўрыла, Дзьмітры, Іван, Ільля, Марцін і Фёдар Вакары — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Васіль Вакар — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Уладзімер Вакар (1887—1938) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
[[Вакары (род)|Вакары]] гербу [[Корвін]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вагарышкі (''Вагаришки'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 61.</ref>.
У 1579 годзе ўпаміналася зямля Вегерышкі або Вегеры ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 46].</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Вакарава (Вакарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 381.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Вакары]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Вагарышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Вэгеры]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
nhykiz7sn4ka088ugmpsjocrut141w0
2680534
2680525
2026-07-25T08:59:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680534
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вэґер
|лацінка = Vegier / Vehier
|арыгінал = Wagher
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Wago + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Вегер, Вакар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Вэгер''', '''Вегер''', '''Вакар''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вагер, Вакар або Вакара, пазьней Вакер, Вакара і Вэгер (Wagher, Wacar<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Wacar#v=snippet&q=Wacar&f=false P. 472].</ref>, Vaccarus<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 249.</ref>, Wacaro<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Wacaro#v=snippet&q=Wacaro&f=false S. 575].</ref>, Wacker<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. S. 85.</ref>, Wachari, Wacaro, Weger) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1488">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wagher%2C+Weger#v=snippet&q=Wagher%2C%20Weger&f=false S. 1488—1489].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 455.</ref>. Іменная аснова вак- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wakan 'пільны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 211.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Weger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 283.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Wage''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Waga<ref name="Fo-1900-1488"/>}}, ''Vagala'', ''Wagant'' (1348 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Wagant#v=snippet&q=%40Wagant&f=false S. 112].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Петр Векгер'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 297.</ref>; ''Szyman Wokor'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 285.</ref>; ''Ивашко Василевич Вакоров, мещанин [[Магілёў|Могилевский]]'' (12 версьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 354—355.</ref>; ''доброволное сознанье, урядовне чиненое перед нами Ивашка Вакоревича'' (21—22 верасьня 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 362.</ref>; ''Федко Вакоревичь'' (28—29 лістапада 1579 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 445.</ref>; ''Ивану Вакару'' (26 сакавіка 1580 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 563.</ref>; ''войтовства Векгеров'' (26 кастрычніка 1650 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 269.</ref>; ''Anna Wakar'' (1702 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Anna Wegierowa'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 11.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вегела: ''Wiegełowicz'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Вегер — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Аляксей Вакар — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref><ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
* Платон Вакар — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Гаўрыла, Дзьмітры, Іван, Ільля, Марцін і Фёдар Вакары — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Сянно|Сенна]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 54 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 июля 1907 года. С. 7.</ref>
* Васіль Вакар — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 13.</ref>
* Уладзімер Вакар (1887—1938) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
[[Вакары (род)|Вакары]] гербу [[Корвін]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Вагарышкі (''Вагаришки'') ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 61.</ref>.
У 1579 годзе ўпаміналася зямля Вегерышкі або Вегеры ў Жамойцкім старостве<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 46].</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Вакарава (Вакарова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 381.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Вакары]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Вагарышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Вэгеры]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7q87k862thekabbjatky2763lhbgv0u
Ас (імя)
0
274773
2680518
2680291
2026-07-25T08:35:53Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680518
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ас
|лацінка = As
|арыгінал = Asi
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Азь, Яс, Яш
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Азела]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвіл]], [[Ясьвільт]], [[Азьвін]], [[Азгайла]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман]], [[Ясмант]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]
}}
'''Ас''' (''Азь'', ''Яс'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Асі або Азі, Аса або Аза, Осі або Озі (Asi, Aso, Osi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aso%2C+Osi#v=snippet&q=Aso%2C%20Osi&f=false S. 120—121].</ref>. Іменная аснова ас- (ос-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref name="SEMSNO-1997-6">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы ёс- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''jós-iu'' '(я) паеду конна', але ў [[Інфінітыў|інфінітыве]] ''jóti'' 'ехаць конна'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (слова ''jóti'' з такім значэньнем упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], раней было ўжытае ў Пасьціле 1599 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=joti&lns=-1&les=-1 joti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Азела|Азела (Эсель)]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвільт]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман|Асман (Осман, Ашман)]], [[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін)]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]. Адзначаліся германскія імёны Aselo (Esilo), Asin, Ásboð, Asuad, Asold, Asvid, Asvild, Askaut, Esgerd (Asgart, Osgerd), Eskin, Osman (Asman), Osminna, Asmot, Asinar.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Osiger (Osigar, Oskar), Osman, Osmund, Oswald<ref name="SEMSNO-1997-6"/>, Oszwina<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 438.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Assagawe'' (1419 год), ''Assayde'' (1419 год), ''Asymone''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osseman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osseman#v=snippet&q=Osseman&f=false S. 129].</ref>}}, ''Assowirt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osward<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osward#v=snippet&q=Osward&f=false S. 131].</ref>}} (1312 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Assayde#v=snippet&q=Assayde&f=false S. 14].</ref>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Leonhardus Ossa, Olecensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ossa#v=snippet&q=Ossa&f=false S. 277].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] ў 1080-я гады адзначалася германскае імя Азгут (Asgut)<ref>Мельникова Е. А. Скандинавские рунические надписи: Новые находки и интерпретации. Тексты, перевод, комментарий. — М., 2001. С. 208—209.</ref>. Каля [[Пскоў|Пскова]] адзначалася мясцовасьць Ашвідава, назву якой зьвязваюць з [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём Aswidh (Ásviðr)<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 492.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Ясвіг (Jaswig) і Ясьвіг (Jaświg)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 148—149.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Oswig<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oswig#v=snippet&q=Oswig&f=false S. 131].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Григоревичомъ Осович'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref>; ''Ясъ Кудратовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>; ''Яс, Виютев зят'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 213.</ref>; ''Асъ Мицевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''Янъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 731].</ref>, ''Станиславъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 735.</ref> (1567 год); ''межы кгрунтами тогож Яна Ясовича Томашевича'' (XVI ст.)<ref>Lesmaitis G. XVI a. antrosios pusės Kauno pavieto lauko problematika // Kauno istorijos metraštis. Nr. 3, 2002. P. 250.</ref>; ''подданых [[Сумілішкі|Сомилишских]]… Яна Ясовича'' (8 лістапада 1609 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 395].</ref>; ''Piotr Oziewicz'' (1714 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Oziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ażewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Aziewicz'' (16 красавіка 1764 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. T. 1. — Warszawa, 2006. S. 395.</ref>; ''Adam Aziewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Aziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ашэка, Асека, Ясека (адзначалася старажытнае германскае імя Asico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asico#v=snippet&q=Asico&f=false S. 121].</ref>): ''presentibus ibidem honorabili et discretis ac nobilibus dominis… Stanczyko Aszekowicz'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 698.</ref>, Дзям'ян Асякевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 1906]. С. 1.</ref>, Ясекавічы (Jasiekowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 169.</ref>;
* Асан: ''Жодишки… людми… Михаила Осановича'' (24 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 170.</ref>, Аляксандар і Якаў Асановічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>;
* Асун, Яшун (адзначалася старажытнае германскае імя Asuni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asuni#v=snippet&q=Asuni&f=false S. 122].</ref>): ''Azany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Асуны]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Асаны]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Яшуны]];
* Ясод, Ясуд, Ясут, Асут (адзначалася германскае імя Ásoddr<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 85.</ref>, Asodd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Asodd&dq=Asodd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqtKnZ--SFAxVY2QIHHcIKDfgQ6AF6BAgIEAI S. 40].</ref>): ''Ясуту две семъици'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''пана Крыштофа Ясудовича зъ Ясудовичъ'' (28 ліпеня 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=95VIAQAAMAAJ&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 218, 222].</ref>, ''Jasodowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 147.</ref>, ''Wacław Asutowicz'' (1931 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=11854&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Biała Waka albo Wojdaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ашвінт, Азвінт (адзначалася старажытнае германскае імя Ansoindis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 39.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>): ''в селе Ашвинтовскомъ'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} P. 52.</ref>, ''de Ozwinty'' (1762 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 28.</ref>;
* Ясвойна (адзначалася германскае імя Eßwein<ref>Mehmet Aydin, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=15239&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names#:~:text=Deutung%20unsicher-,Benennung%20nach%20Rufname.,%2C%20alts%C3%A4chsisch%20wini%20'Freund'. Eßwein], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''до Ясвоины'' (1 траўня 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 238.</ref>;
* Ажугер, Азгір (адзначалася старажытнае германскае імя Asger<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osger+Asger#v=snippet&q=Osger%20Asger&f=false S. 125].</ref>): ''Andrzej Azgiriewicz'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Azgiriewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Ажугеры]] і [[Восігіры]];
* Аскунт, Асконт, Яскант (адзначалася старажытнае германскае імя Assegond<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ansegunde+asse+gond#v=snippet&q=Ansegunde%20asse%20gond&f=false P. 119].</ref>): ''Justyna Askontowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Askuntowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Яскант у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 845.</ref>;
* Ашард (адзначалася старажытнае германскае імя Osardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.</ref>): ''Pawlem Aszardem… Paweł Aszard rewizor'' (12 студзеня 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszard#v=snippet&q=Aszard&f=false С. 569, 572].</ref>, ''imci pana Aszarda'' (15 сакавіка 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszarda#v=snippet&q=Aszarda&f=false С. 577].</ref>;
* Асер (адзначалася старажытнае германскае імя Oser<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oser#v=snippet&q=Oser&f=false S. 128].</ref>): Асяровіч (Osierowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Ашмар (адзначалася старажытнае германскае імя Asmar, Osmer<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asmar+Osmer#v=snippet&q=Asmar%20Osmer&f=false S. 129].</ref>): ''до луга Ошмара Подочанского'' (18 чэрвеня 1601 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 68].</ref>, на 1905 год у [[Езяросы|Езяроскай]] воласьці існаваў [[хутар]] («хата») Ашмары (Ошмары)<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 262.</ref>;
* Эшмэнт, Аземінт (адзначалася старажытнае германскае імя Asmand<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Asmand#v=snippet&q=%40Asmand&f=false S. 129].</ref>): ''Justyn Oziemintowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14705&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=450&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча ''Eschment''<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 584.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Яс [[Кандрат|Кудратавіч]] — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Балтрамей і Андрэй Ясовічы — [[Расены|расенскія]] [[Зямяне|зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A&f=false С. 30].</ref>
* Богуш Ясовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1578 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 45].</ref>
* Іван Азевіч (1876—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 8.</ref>
Азевічы (Aziewicz) — прыгонныя зь мястэчка [[Жупраны|Жупранаў]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 254, 731.</ref>.
Азевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Aziewicz, Oziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] (ваколіцы [[Крэва]], [[Лоск]]у, [[Солы|Солаў]], [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), [[Вільня|Вільні]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 321, 393.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 44, 150, 372.</ref>.
Асевічы (Osiewicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 319.</ref>.
Азевічы (Oziewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 694.</ref>.
Ясовічы (Jasowicz, Jassowicz) гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], Любіч і [[Агеньчык]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 546.</ref>.
Яшэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ажэвічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай ас}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2w0ct49rlbjeiifdmo1n10q707t0uv0
2680519
2680518
2026-07-25T08:36:33Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680519
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ас
|лацінка = As
|арыгінал = Asi
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Азь, Яс, Яш
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Азела]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвіл]], [[Ясьвільт]], [[Азьвін]], [[Азгайла]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман]], [[Ясмант]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]
}}
'''Ас''' (''Азь'', ''Яс'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Асі або Азі, Аса або Аза, Осі або Озі (Asi, Aso, Osi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aso%2C+Osi#v=snippet&q=Aso%2C%20Osi&f=false S. 120—121].</ref>. Іменная аснова ас- (ос-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref name="SEMSNO-1997-6">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы ёс- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''jós-iu'' '(я) паеду конна', але ў [[Інфінітыў|інфінітыве]] ''jóti'' 'ехаць конна'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (слова ''jóti'' з такім значэньнем упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], раней было ўжытае ў Пасьціле 1599 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=joti&lns=-1&les=-1 joti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Азела|Азела (Эсель)]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвільт]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман|Асман (Осман, Ашман)]], [[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін)]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]. Адзначаліся германскія імёны Aselo (Esilo), Asin, Ásboð, Asuad, Asold, Asvid, Asvild, Askaut, Esgerd (Asgart, Osgerd), Eskin, Osman (Asman), Osminna, Asmot, Asinar.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Osiger (Osigar, Oskar), Osman, Osmund, Oswald<ref name="SEMSNO-1997-6"/>, Oszwina<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 438.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Assagawe'' (1419 год), ''Assayde'' (1419 год), ''Asymone''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osseman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osseman#v=snippet&q=Osseman&f=false S. 129].</ref>}}, ''Assowirt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osward<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osward#v=snippet&q=Osward&f=false S. 131].</ref>}} (1312 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Assayde#v=snippet&q=Assayde&f=false S. 14].</ref>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Leonhardus Ossa, Olecensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ossa#v=snippet&q=Ossa&f=false S. 277].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] ў 1080-я гады адзначалася германскае імя Азгут (Asgut)<ref>Мельникова Е. А. Скандинавские рунические надписи: Новые находки и интерпретации. Тексты, перевод, комментарий. — М., 2001. С. 208—209.</ref>. Каля [[Пскоў|Пскова]] адзначалася мясцовасьць Ашвідава, назву якой зьвязваюць з [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём Aswidh (Ásviðr)<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 492.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Ясвіг (Jaswig) і Ясьвіг (Jaświg)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 148—149.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Oswig<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oswig#v=snippet&q=Oswig&f=false S. 131].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Григоревичомъ Осович'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref>; ''Ясъ Кудратовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>; ''Яс, Виютев зят'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 213.</ref>; ''Асъ Мицевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''Янъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 731].</ref>, ''Станиславъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 735.</ref> (1567 год); ''межы кгрунтами тогож Яна Ясовича Томашевича'' (XVI ст.)<ref>Lesmaitis G. XVI a. antrosios pusės Kauno pavieto lauko problematika // Kauno istorijos metraštis. Nr. 3, 2002. P. 250.</ref>; ''подданых [[Сумілішкі|Сомилишских]]… Яна Ясовича'' (8 лістапада 1609 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 395].</ref>; ''Piotr Oziewicz'' (1714 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Oziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ażewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Aziewicz'' (16 красавіка 1764 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. T. 1. — Warszawa, 2006. S. 395.</ref>; ''Adam Aziewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Aziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ашэка, Асека, Ясека (адзначалася старажытнае германскае імя Asico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asico#v=snippet&q=Asico&f=false S. 121].</ref>): ''presentibus ibidem honorabili et discretis ac nobilibus dominis… Stanczyko Aszekowicz'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 698.</ref>, Дзям'ян Асякевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>, Ясекавічы (Jasiekowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 169.</ref>;
* Асан: ''Жодишки… людми… Михаила Осановича'' (24 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 170.</ref>, Аляксандар і Якаў Асановічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>;
* Асун, Яшун (адзначалася старажытнае германскае імя Asuni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asuni#v=snippet&q=Asuni&f=false S. 122].</ref>): ''Azany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Асуны]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Асаны]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Яшуны]];
* Ясод, Ясуд, Ясут, Асут (адзначалася германскае імя Ásoddr<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 85.</ref>, Asodd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Asodd&dq=Asodd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqtKnZ--SFAxVY2QIHHcIKDfgQ6AF6BAgIEAI S. 40].</ref>): ''Ясуту две семъици'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''пана Крыштофа Ясудовича зъ Ясудовичъ'' (28 ліпеня 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=95VIAQAAMAAJ&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 218, 222].</ref>, ''Jasodowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 147.</ref>, ''Wacław Asutowicz'' (1931 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=11854&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Biała Waka albo Wojdaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ашвінт, Азвінт (адзначалася старажытнае германскае імя Ansoindis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 39.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>): ''в селе Ашвинтовскомъ'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} P. 52.</ref>, ''de Ozwinty'' (1762 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 28.</ref>;
* Ясвойна (адзначалася германскае імя Eßwein<ref>Mehmet Aydin, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=15239&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names#:~:text=Deutung%20unsicher-,Benennung%20nach%20Rufname.,%2C%20alts%C3%A4chsisch%20wini%20'Freund'. Eßwein], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''до Ясвоины'' (1 траўня 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 238.</ref>;
* Ажугер, Азгір (адзначалася старажытнае германскае імя Asger<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osger+Asger#v=snippet&q=Osger%20Asger&f=false S. 125].</ref>): ''Andrzej Azgiriewicz'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Azgiriewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Ажугеры]] і [[Восігіры]];
* Аскунт, Асконт, Яскант (адзначалася старажытнае германскае імя Assegond<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ansegunde+asse+gond#v=snippet&q=Ansegunde%20asse%20gond&f=false P. 119].</ref>): ''Justyna Askontowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Askuntowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Яскант у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 845.</ref>;
* Ашард (адзначалася старажытнае германскае імя Osardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.</ref>): ''Pawlem Aszardem… Paweł Aszard rewizor'' (12 студзеня 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszard#v=snippet&q=Aszard&f=false С. 569, 572].</ref>, ''imci pana Aszarda'' (15 сакавіка 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszarda#v=snippet&q=Aszarda&f=false С. 577].</ref>;
* Асер (адзначалася старажытнае германскае імя Oser<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oser#v=snippet&q=Oser&f=false S. 128].</ref>): Асяровіч (Osierowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Ашмар (адзначалася старажытнае германскае імя Asmar, Osmer<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asmar+Osmer#v=snippet&q=Asmar%20Osmer&f=false S. 129].</ref>): ''до луга Ошмара Подочанского'' (18 чэрвеня 1601 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 68].</ref>, на 1905 год у [[Езяросы|Езяроскай]] воласьці існаваў [[хутар]] («хата») Ашмары (Ошмары)<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 262.</ref>;
* Эшмэнт, Аземінт (адзначалася старажытнае германскае імя Asmand<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Asmand#v=snippet&q=%40Asmand&f=false S. 129].</ref>): ''Justyn Oziemintowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14705&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=450&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча ''Eschment''<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 584.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Яс [[Кандрат|Кудратавіч]] — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Балтрамей і Андрэй Ясовічы — [[Расены|расенскія]] [[Зямяне|зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A&f=false С. 30].</ref>
* Богуш Ясовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1578 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 45].</ref>
* Іван Азевіч (1876—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 8.</ref>
Азевічы (Aziewicz) — прыгонныя зь мястэчка [[Жупраны|Жупранаў]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 254, 731.</ref>.
Азевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Aziewicz, Oziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] (ваколіцы [[Крэва]], [[Лоск]]у, [[Солы|Солаў]], [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), [[Вільня|Вільні]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 321, 393.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 44, 150, 372.</ref>.
Асевічы (Osiewicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 319.</ref>.
Азевічы (Oziewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 694.</ref>.
Ясовічы (Jasowicz, Jassowicz) гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], Любіч і [[Агеньчык]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 546.</ref>.
Яшэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ажэвічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай ас}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
hfuedm9gy8jbpx13l5tk5aoo6zsuyne
Данейка
0
274806
2680388
2671983
2026-07-24T19:45:11Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680388
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Данейка
|лацінка = Daniejka
|арыгінал = Danica
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дань|Dano]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Даніка, Дэнейка, Дэнэка, Данка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Данейка''' (''Даніка'', ''Данка''), '''Дэнейка''' (''Дэнэка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даніка, Дэнека, Данка або Танека (Danica<ref>Jungfer J. Germanisches aus Spanien // Politisch-Anthropologische Monatsschrift für Praktische Politik, für Politische Bildung und Erziehung auf Biologischer Grundlage. Jahrgang 6. — Leipzig, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f3wkAQAAIAAJ&q=Danica#v=snippet&q=Danica&f=false S. 704].</ref>, Deneca<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 99.</ref>, Denecke<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Denecke#v=snippet&q=Denecke&f=false S. 29].</ref>, Denicke<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Denicke+Dano#v=snippet&q=Denicke%20Dano&f=false S. 125].</ref>, Dänicke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA146&dq=%22D%C3%A4nicke%22+Dano&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwil-uP77eaBAxXXhf0HHaNMAyEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22D%C3%A4nicke%22%20Dano&f=false S. 146].</ref>, Danko<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Danko#v=snippet&q=Danko&f=false S. 34].</ref>, Tannecha) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tannecha#v=snippet&q=Tannecha&f=falsee S. 355, 401].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дань|дан- (дэн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дзенгель]], [[Данар]]; германскія імёны Dengel, Danhari) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *dans 'датчанін'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 93.</ref> або [[Стараангельская мова|стараангельскага]] denu 'даліна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>.
Імя Данайка гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Danayko'' (1482 і 1492 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 455.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Danicke / Donike'' (1302 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Danicke+Donike#v=snippet&q=Danicke%20Donike&f=false S. 22].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дэнэка (Deneka, Deneke, Deneko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 90.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''cum Woysym Deneykowicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Woyschin Daneycouicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Woysim Daneycouicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''чоловековъ… а Донеика'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; ''Oутенци. На имя… Данеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36.</ref>; ''Иванъ Данеиковичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 361.</ref>; ''на войта Лососинского Подгацкого Романа Данейковича'' (5 чэрвеня 1566 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 22. — Вильна, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V1gjAQAAMAAJ&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 256].</ref>; ''Стась Васкевичъ з Данейковичъ… Якубъ Ивановичъ з Данейковичъ… Жданъ Якубовичъ з Данейковъ… Лукашъ Петровичъ з Данейковъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 826].</ref>; ''я Феодоръ Данейковичъ пресвитеръ церкви св. Варвары… я Даміань Данейковичъ пресвитеръ церкви Ненковицкой'' (13 кастрычніка 1674 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к Северо-Западной Руси. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=VlUoAAAAYAAJ&q=%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 253].</ref>; ''Antoni Deneyko — deputat powiatu Lidzkiego, podskarbi trybunału głównego wielkiego xięstwa Litewskiego'' (13 траўня 1735 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&q=%22Antoni+Deneyko%22#v=snippet&q=%22Antoni%20Deneyko%22&f=false С. 167].</ref>; ''Daneykie'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Felicyan Danieyko Sędzia Zemski… Antoni Danieyko Starosta Woycieszunski… Joachim Danieyko… Cypryan Danieyko'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 95, 108.</ref>; ''JPP Denejkowiczów'' (1784 год)<ref>Skibicki S. Dekanat kupiski diecezji wileńskiej w świetle opisów parafii z 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2009. S. 137, 140—141.</ref>; ''Antonina Danikiewicz'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Danikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wacław Danejkowicz'' (1842 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 290.</ref>; ''Olga Denejko'' (1925 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Denejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Omelaniec (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Войшын]] Данейкавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Яніна (герб)|Яніна]]
* Канстантын Данейка — зямянін «рускага паходжаньня» з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 28.</ref>
* Іван Данкевіч (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Данейка (1909—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Уладзімер Дэнэка (1911—?) — работнік з [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D1%8D%D0%BD%D1%8D%D0%BA%D0%B0_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1911) Дэнэка Уладзімір Антонавіч (1911)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Данейкі (Daneyko, Danejko) гербу [[Сас]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 61.</ref>.
Данейковічы і Астроўскія-Данейковічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Данейкі]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Данькавічы]]. Вёскі з назвай [[Данькі]] існуюць на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай дан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
l92wgivzvfvu5hp3u9580pqbsg5ootv
Дэйна
0
274840
2680490
2677395
2026-07-24T23:10:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680490
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дэйна
|лацінка = Dejna
|арыгінал = Deina
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Дайна, Дайнь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дайніла]], [[Дайнар]]
}}
'''Дэйна''' (''Дайна'', ''Дайнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагіна, Дагена або Дэйна (Dagino, Dagena, Deina) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagino%2C+Dagena%2C+Deina#v=snippet&q=Dagino%2C%20Dagena%2C%20Deina&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг-]] (дэйн-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дайніла]], [[Дайнар]]; германскія імёны Dainla, Deiner) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daynowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 170.</ref>; ''Jan Dayniewicz… Krzysztof Dayniewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 434.</ref>; ''na miejscu P. Jana Dayniewicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 97.</ref>, ''Jerzy Doyniewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref> (1690 год); ''Deynowa… Deynowo… Deynowka… Deynow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia Pogirska… Deynie''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 93.</ref>, ''Parafia kietowiska… Dejnówka''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 622.</ref> (1784 год); ''Adam Dejnowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Dejnewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dejnewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Deynowicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дайнека, Дэйнека, Дэйніка (адзначалася старажытнае германскае імя Deinka<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deinka#v=snippet&q=Deinka&f=false S. 396].</ref>): ''K. Dejnikiewicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dejnikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дэйнека (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сарны|Сарнаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> Антон Дайнека (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Парычы|Парычаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Дайнека (Daineko) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 446.</ref>;
* Дайнат: Дайнатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Фёдар Дайновіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Надзея Дайновіч (1921—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Бяроза (горад)|Бярозы]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Казімеж Дэйна]] (1947—1989) — польскі футбаліст
Дэйновічы (Dejnowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 462.</ref>.
Дэйн (Dein) і Дайневіч (Dojniewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся фальварак Дэйнішкі (''Дейнишки'') і маёнтак Дэйны (''Дейны'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], а таксам сяло Дэйнава (''Дейново'') у [[Лідзкі павет|Лідзкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 238.</ref>.
Догенэн (''Dogehnen'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 52.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Мэйн]]
* [[Рэйнь]]
* [[Эйна]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
45xh82x64j2li72jkwyrpyk5x6k0uvm
2680491
2680490
2026-07-24T23:12:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680491
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дэйна
|лацінка = Dejna
|арыгінал = Deina
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дака (імя)|Dago]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Дайна, Дайнь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дайніла]], [[Дайнар]]
}}
'''Дэйна''' (''Дайна'', ''Дайнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагіна, Дагена або Дэйна (Dagino, Dagena, Deina) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dagino%2C+Dagena%2C+Deina#v=snippet&q=Dagino%2C%20Dagena%2C%20Deina&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг-]] (дэйн-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дайніла]], [[Дайнар]]; германскія імёны Dainla, Deiner) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Daynowicz'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 170.</ref>; ''Jan Dayniewicz… Krzysztof Dayniewicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 434.</ref>; ''na miejscu P. Jana Dayniewicza''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 97.</ref>, ''Jerzy Doyniewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 108.</ref> (1690 год); ''Deynowa… Deynowo… Deynowka… Deynow'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia Pogirska… Deynie''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 93.</ref>, ''Parafia kietowiska… Dejnówka''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 622.</ref> (1784 год); ''Adam Dejnowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ewa Dejnewicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Dejnewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Deynowicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno (Zaniemeńska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дайнека, Дэйнека, Дэйніка (адзначалася старажытнае германскае імя Deinka<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Deinka#v=snippet&q=Deinka&f=false S. 396].</ref>): ''K. Dejnikiewicz'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Dejnikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Васіль Дэйнека (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сарны|Сарнаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> Антон Дайнека (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Парычы|Парычаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Дайнека (Daineko) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 446.</ref>;
* Дайнат: Яўсей Дайнатовіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV">Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>, Дайнатовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Фёдар Дайновіч — жыхар ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref name="SGV"/>
* Надзея Дайновіч (1921—?) — [[беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Бяроза (горад)|Бярозы]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Казімеж Дэйна]] (1947—1989) — польскі футбаліст
Дэйновічы (Dejnowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 462.</ref>.
Дэйн (Dein) і Дайневіч (Dojniewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся фальварак Дэйнішкі (''Дейнишки'') і маёнтак Дэйны (''Дейны'') у [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]], а таксам сяло Дэйнава (''Дейново'') у [[Лідзкі павет|Лідзкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 238.</ref>.
Догенэн (''Dogehnen'') — былая вёска каля [[Нойгаўзэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 52.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Мэйн]]
* [[Рэйнь]]
* [[Эйна]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rceh2f6sax0o385r93kedgcj4oeez54
Ягмін
0
274860
2680386
2678156
2026-07-24T19:43:21Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680386
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яґмін
|лацінка = Jagmin / Jahmin
|арыгінал = Agmin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Агі|Agi]] + [[Мін|Minno]]
|варыянт = Якмін, Ягімін
|вытворныя = [[Акман]], [[Эймін]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ягмін''' (''Акмін'', ''Якмін''), '''Ягімін''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Агмін або Егімін (Agminus, Egiminus<ref>Notes históriques del bisbat de Barcelona. Vol. 12. — Barcelona, 1915. [https://books.google.by/books?newbks=1&hl=ru&id=TDnhsuH4vBkC&q=Egiminus#v=snippet&q=Egiminus&f=false P. 200].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 122.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ягвін]], [[Ягінт]], [[Ягоўд]]; германскія імёны Egwinus, Egind, Egold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>, а аснова [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) — ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>.
Імя Jagmyn адзначалася ў 1386 годзе ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]]<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=178+Jagmyn+#v=snippet&q=178%20Jagmyn&f=false S. 11, 19].</ref>. Імя Якмін гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Jakmyn de Nesmyrze'' (1399 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 386.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвіча Акмін (Akmin)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 29.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''в Робитех три человеки… Якгемина'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Якгмин Юнчовичъ'' (XVI ст.)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 5.</ref>; ''люди нашы в Жомоитском повете [[Вількі|Вилкеиское]] волости… [[Будзейка|Будка]] а Якгимина [[Суда|Судевичов]]… Михна Якгиминовича'' (15 ліпеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 387.</ref>; ''у слуги нашого у путного у велюнъца на имя у [[Ягайла (імя)|Якгаила]] [[Мажэйка (імя)|Мажыиковича]] и въ братыи его въ Якмина а въ [[Гінтаўт|Кгинтовта]]'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>; ''земли пустовских… Якъминовщыну'' (28 верасьня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 250.</ref>; ''чоловека… Петрока Якминевича'' (18 кастрычніка 1526)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 473.</ref>; ''Счепан Якгиминович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Юрыи Якгминовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Матеи Якгьминовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Лоборть Якминовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Янко Якгминовичъ… вдова Якгминовая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Якгмин Юшковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Якгмин Сачевичъ… Лялко Якгминович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Петръ Якминовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''Юрии Якминевич'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 36.</ref>; ''Якмин Мижович… Якмин попристав… Якгмин Мижевич'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 64, 155, 247.</ref>; ''Томаш Якгминович'' (2 красавіка 1539 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 12.</ref>; ''Якгъмин [[Гарбут|Горбутевич]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 13.</ref>; ''Петръ [[Урліх|Урлихович]], а у него сыновъ три — Янул, Якмин, [[Нарэйка|Нарко]]'' (31 сакавіка 1544 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 28.</ref>; ''з дому Окминского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9E%D0%BA%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BA%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 615].</ref>, ''Томашъ Якгъминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1349.</ref>, ''Стась Якгъминовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1351.</ref> (1567 год); ''з роду [[Герэйка|Кгерковъ]]… Яну Ягминовичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''Амброс Екгъминович'' (7 верасьня 1592 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 327.</ref>; ''по земянъ господарскихъ земъли Жомоитскои, пана Мартина Якгъминовича Юшъкевича [[Наргайла|Норкгаила]] и сынов его Станислава, Анъдрея а Миколая Мартиновичовъ Якгминовича Норкгаиловъ и братаничовъ его Мартина Якгъминовича, Абрама Адамовича Якгъминовича Норкгаила'' (9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 382.</ref>; ''Tadeusz Jagmin'' (31 кастрычніка 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_FojAQAAMAAJ&q=Jagmin#v=snippet&q=Jagmin&f=false С. 348].</ref>; ''pana Tadeusza Jagmina'' (5 кастрычніка 1765 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. С. 411.</ref>; ''zaścianki… Akminiszki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 72.</ref>; ''Paweł Jagmin komisarz cywilno-wojskowy woj. brzeskiego'' (20 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 306.</ref>; ''Konstanty Akminowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Akminowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teofila Jagmin'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jagmin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Сьцяпан Ягімінавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Ягмінавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей Ягмінавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Лобарт]] Якмінавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Янка Ягмінавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ягмін Юшкавіч — [[Каршова|каршоўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ягмін Сачавіч і Лялька Ягмінавіч — [[Бяржаны|бяржанскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Якмінавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Юры Якміневіч — [[Конева|конеўскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1533 і 1535 гадамі
* Іван Ягмін — зямянін «рускага паходжаньня» з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 28.</ref>
Акміновічы (Akminowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Браслаўскі павет|Браслаўскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 92.</ref>.
Ягміны (Jagmin) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмяны|Ашмянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 273.</ref>.
Ягміны (Jagmin) гербаў [[Ліс (герб)|Ліс]], [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] і [[Пэлікан (герб)|Пэлікан]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 536.</ref>.
Ягміновічы-Ягміны (Jagminowicz-Jagmin) гербу Лебедзь — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 166.</ref>.
Ягмін (Jagmin) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавала зямля Якмінеўшчына (''Якминевщизна'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%AF%D0%BA%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0&f=false С. 349].</ref>.
На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Ягміны]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Ягмінішкі]]. На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існавала вёска [[Ягмінава]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Агі]]
* [[Мін]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аг}}
{{Імёны з асновай мін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
r841e7cnrsidagm0xr7owx7qmir3z2v
Эйдрыг
0
274955
2680561
2670897
2026-07-25T09:36:56Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680561
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Эйдрыг
|лацінка = Ejdryg / Ejdryh
|арыгінал = Heideric
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гайда (імя)|Heido]] + [[Рык|Rick]]
|варыянт = Эйдрык
|вытворныя =
|зьвязаныя = Rihheid
}}
'''Эйдрыг''', '''Эйдрык''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гайдрых або Гейдэрык, пазьней Гайтрыг або Айдрых (Haidrich, Heidericus, Heitrig<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Haidrich%2C+Heitrig#v=snippet&q=Haidrich%2C%20Heitrig&f=false S. 726].</ref>, Eidrich<ref name="Błaszczyk-2015=629">Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 629.</ref>) і Рыхгейд (Rihheid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rihheid#v=snippet&q=Rihheid&f=false S. 1263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 121.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гайда (імя)|-гейд- (-гайд-, -гейт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гайдэла]], [[Гейдмант]], [[Вільгейда]]; германскія імёны Heidilo, Heidmund, Williheid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] haidus 'від, вобраз'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> або haithi 'поле'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 121.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Ад нямецкага імя Eidrich паходзіць літоўскае шляхецкае прозьвішча Эйдрыгевіч<ref name="Błaszczyk-2015=629"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mikołaj Adamowicz Eydrygiewicz'' (1667 год)<ref name="Błaszczyk-2015=629"/>; ''Mikołaj Eydrzykiewicz [Eydrykiewicz]'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 47.</ref>.
== Носьбіты ==
* Баляслаў Эйдрыгевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
Эйдрыгевічы (Эйдрыкевічы) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гайда (імя)|Гайда]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гайд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5x6d9iiezsrtn01mbl4b31eqozakspu
Кіндэр
0
275433
2680416
2680336
2026-07-24T20:31:40Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680416
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кіндэр
|лацінка = Kinder
|арыгінал = Kinder
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кінда|Kindo]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Кіндар, Кіндора
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Кіндэр''' (''Кіндар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кіндэр або Кінтэр (Kinder, Kinter) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA288&dq=kinter+kinder+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_yo6ym4eCAxXS8qQKHXLFCXEQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=kinter%20kinder%20namenkunde&f=false S. 288].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Кінда|-кінд- (-кінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Кінціла]], [[Вікінт (імя)|Вікінт]]; германскія імёны Kintilo, Wikind) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага kinds 'дзіцё, род', а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Гунтэр]]; германскія імёны Herman, Bernar, Gunter) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя Кіндэр: ''Kinder'' (1400 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kinder+1400#v=snippet&q=Kinder%201400&f=false S. 45].</ref>. У 1637 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Kinder, Regiomontanus Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Christophorus+Kinder%22#v=snippet&q=%22Christophorus%20Kinder%22&f=false S. 384].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Kinder<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de KINDER (Familiendatenbank Marggrabowa)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KINDER&ofb=stockheim&modus=&lang=de KINDER (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы ў 1720 годзе адзначалася прозьвішча Kinder<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 251.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Кіндэрэвіч (Kinderewicz) і Кіндэровіч (Kinderowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 174.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hleb Kynderowicz'' ([[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|15 траўня 1432 году]])<ref>Русско-ливонские акты. — СПб, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JmhcAAAAcAAJ&q=Hleb#v=snippet&q=Hleb&f=false С. 190].</ref>; ''людей… Деха Киндеревича и на его сына Ивашка'' (4 жніўня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 26].</ref>; ''осочниковъ и сторожовъ [[Горадня|Городенскихъ]]… Дехъ Киндеревичъ'' (1 траўня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 302].</ref>; ''осочники господарьскии Городенскии Дехъ Киндеревичъ'' (20 чэрвеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 345.</ref>; ''seło Mineysze… Gryszko Kinder'' (15 траўня 1567 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Kinder#v=snippet&q=Kinder&f=false С. 103].</ref>; ''Teresa Kindora'' (1744 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Kindor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kinder'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kindar%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Bystrzyca], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mateusz Kinderewicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8933&search_lastname=Kinderewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kozakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kindar'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kindar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Merecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скіндэр (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Вікенці Скіндэр — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>, Браніслаў і Ўладзіслаў Скіндэры — беларусы з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>, Віктар Скіндэр (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Пухавічы|Пухавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D1%80_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1912) Скіндэр Віктар Антонавіч (1912)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Скіндэры — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Глеб]] Кіндэравіч — [[Ліцьвіны|літоўскі князь]], які засьведчыў [[Другая Хрыстмэмэльская ўмова|Другую Хрыстмэмэльскую ўмову]]
* Ян Кіндзер — [[Вількамірскі павет|вількамірскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1623 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 434.</ref>
Кіндэры (Kinder) гербу [[Шанява]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 288.</ref>.
Кіндэр (Kinder) і Кіндар (Kindor) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Кіндэрцы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Кінда]]
* [[Гір|Геры]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай кінд}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
dde1ozjcdzxizp45nm6616cmsedc41q
Шандрык
0
275451
2680460
2670896
2026-07-24T21:52:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680460
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шандрык
|лацінка = Šandryk
|арыгінал = Sandrich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Санда|Sando]] + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Шэндрык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шандрык''' (''Шэндрык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сандрых або Сандырык або Сэндырык, пазьней Сандрык (Sandrih, Sandrich<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA421&dq=%22Sandrich%22+sand&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiiyc3AzaKKAxWa7wIHHc9sHaoQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=%22Sandrich%22%20sand&f=false S. 421].</ref>, Sandericus<ref name="RAC-1994-488">Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA488&dq=%22sandericus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN4rOVzqKKAxXe9AIHHT7zNowQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22sandericus%22&f=false P. 488].</ref>, Sendericus<ref name="RAC-1994-488"/>, Sandrique<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SANDRIQUE.html Patronyme SANDRIQUE], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sandrih+Senedricus#v=snippet&q=Sandrih%20Senedricus&f=false S. 1298].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Санда|санд- (сант-, зант-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сантаўт]], [[Зантэр]]; германскія імёны Santold, Santer) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди добрые, на имя Ондрей Шандрыкъ'' (14 ліпеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A&f=false С. 15].</ref>
== Носьбіты ==
* Шандрык Друмант — [[швэды|швэдзкі]] палонны, які ўпамінаецца ў 1711 годзе<ref>Сборник статей сообщений описей дел и документов Нижегородской губернской ученой архивной комиссии. Т. 2, вып. 15. 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=o9s6AQAAIAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A+%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A%20%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 54].</ref>
* Казімер Шэндрык — селянін з ваколіцаў [[Расены|Расенаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1889 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1889. С. 523.</ref>
* Раман Шэндрыкаў — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 101.</ref>
* Мікалай Шандрык (1887—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шандрык Мікалай Васільевіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
На 1904 год існавала вёска Шэндрыкі ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 303.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Шандрыкі ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 314.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Санда]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з фармантам санд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
omc3546a0qbv6vax17ekwsjp51382kl
2680570
2680460
2026-07-25T10:11:16Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680570
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шандрык
|лацінка = Šandryk
|арыгінал = Sandrich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Санда|Sando]] + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Шэндрык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шандрык''' (''Шэндрык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сандрых або Сандырык або Сэндырык, пазьней Сандрык (Sandrih, Sandrich<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA421&dq=%22Sandrich%22+sand&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiiyc3AzaKKAxWa7wIHHc9sHaoQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=%22Sandrich%22%20sand&f=false S. 421].</ref>, Sandericus<ref name="RAC-1994-488">Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA488&dq=%22sandericus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN4rOVzqKKAxXe9AIHHT7zNowQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22sandericus%22&f=false P. 488].</ref>, Sendericus<ref name="RAC-1994-488"/>, Sandrique<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SANDRIQUE.html Patronyme SANDRIQUE], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sandrih+Senedricus#v=snippet&q=Sandrih%20Senedricus&f=false S. 1298].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Санда|санд- (сант-, зант-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сантаўт]], [[Зантэр]]; германскія імёны Santold, Santer) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди добрые, на имя Ондрей Шандрыкъ'' (14 ліпеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A&f=false С. 15].</ref>
== Носьбіты ==
* Шандрык Друмант — [[швэды|швэдзкі]] палонны, які ўпамінаецца ў 1711 годзе<ref>Сборник статей сообщений описей дел и документов Нижегородской губернской ученой архивной комиссии. Т. 2, вып. 15. 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=o9s6AQAAIAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A+%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A%20%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 54].</ref>
* Казімер Шэндрык — селянін з ваколіцаў [[Расены|Расенаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1889 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1889. С. 523.</ref>
* Гардзей, Ларыён, Сьцяпан і Якаў Шэндрыкі — жыхары ваколіцаў [[Сураж (Расея)|Суражу]] на 1906 год<ref>Приложение к № 94 Черниговских Губернских Ведомостей от 30 ноября 1906 года. С. 7.</ref>
* Раман Шэндрыкаў — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 101.</ref>
* Мікалай Шандрык (1887—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шандрык Мікалай Васільевіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
На 1904 год існавала вёска Шэндрыкі ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 303.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Шандрыкі ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 314.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Санда]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з фармантам санд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
nnt4p8u6zgkkxlr4o8jg088bd3eq6ek
2680571
2680570
2026-07-25T10:11:40Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680571
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шандрык
|лацінка = Šandryk
|арыгінал = Sandrich
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Санда|Sando]] + [[Рык|Rih]]
|варыянт = Шэндрык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шандрык''' (''Шэндрык'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сандрых або Сандырык або Сэндырык, пазьней Сандрык (Sandrih, Sandrich<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA421&dq=%22Sandrich%22+sand&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiiyc3AzaKKAxWa7wIHHc9sHaoQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=%22Sandrich%22%20sand&f=false S. 421].</ref>, Sandericus<ref name="RAC-1994-488">Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA488&dq=%22sandericus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjN4rOVzqKKAxXe9AIHHT7zNowQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%22sandericus%22&f=false P. 488].</ref>, Sendericus<ref name="RAC-1994-488"/>, Sandrique<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SANDRIQUE.html Patronyme SANDRIQUE], Filae.com: Genealogy</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sandrih+Senedricus#v=snippet&q=Sandrih%20Senedricus&f=false S. 1298].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Санда|санд- (сант-, зант-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сантаўт]], [[Зантэр]]; германскія імёны Santold, Santer) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди добрые, на имя Ондрей Шандрыкъ'' (14 ліпеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA%D1%8A&f=false С. 15].</ref>
== Носьбіты ==
* Шандрык Друмант — [[швэды|швэдзкі]] палонны, які ўпамінаецца ў 1711 годзе<ref>Сборник статей сообщений описей дел и документов Нижегородской губернской ученой архивной комиссии. Т. 2, вып. 15. 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=o9s6AQAAIAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A+%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A%20%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 54].</ref>
* Казімер Шэндрык — селянін з ваколіцаў [[Расены|Расенаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1889 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1889. С. 523.</ref>
* Гардзей, Ларыён, Мікіта, Сьцяпан і Якаў Шэндрыкі — жыхары ваколіцаў [[Сураж (Расея)|Суражу]] на 1906 год<ref>Приложение к № 94 Черниговских Губернских Ведомостей от 30 ноября 1906 года. С. 7.</ref>
* Раман Шэндрыкаў — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 101.</ref>
* Мікалай Шандрык (1887—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%BA_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шандрык Мікалай Васільевіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
На 1904 год існавала вёска Шэндрыкі ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 303.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Шандрыкі ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 314.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Санда]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з фармантам санд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4fbnlcadq08syq27ip65e7hrroq9uai
Рымша
0
275505
2680459
2677855
2026-07-24T21:47:15Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680459
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рымша
|лацінка = Rymša
|арыгінал = Rymsza
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рым (імя)|Rim]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}}
|варыянт = Рымуш, Рымаш
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рымша''' (''Рымуш'', ''Рымаш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Рым (імя)|Рым]] (Rim) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rim+Rimo#v=snippet&q=Rim%20Rimo&f=false S. 1273].</ref>. Іменная аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Рымша сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymsza<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 208.</ref>.
Імя Рымш адзначалася ў [[Прусія|Прусіі]] (ваколіцы [[Клайпеда|Мэмэлю]]): ''Jan Rymsch Kruger'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 30.</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Rimmasch (Riemasch)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RIMMASCH&ofb=eichhorn&modus=&lang=de RIMMASCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RIEMASCH&ofb=stockheim&modus=&lang=de RIEMASCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Holechno Rymszycz'' (1473, 1483, 1486, 1490 і 23 красавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 331, 391, 414, 431, 567.</ref>; ''homines seu kmetones… quintum Julianum Rymoshovyczh et sextum Petrum Rymoshovycz'' (25 чэрвеня 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 555.</ref>; ''людеи наших шести служебъ, на имя… а Станка, а Римша, а Михна [[Эйка|Еиковичовъ]]'' (25 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 379.</ref>; ''покупил люди и земли, и сеножати, в бояр и въ людей нашихъ… в Леся Рушъкевича и в брата его Римъша Павловича'' (24 чэрвеня 1508 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 261—262.</ref>; ''Олехно Рымъшичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 63.</ref>, ''Юреи Римъшычъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Петръ Римушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 82.</ref>, ''Миколаи Рымшевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''вдова Римъшовая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Янъ Римъшевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''людеи наших которыи к именю своему, к [[Іказьнь (вёска)|Икажну]]… Римиша'' (1537 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 58.</ref>; ''sioło Kirdeykowskie… Woytko Rymoszewicz'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 96.</ref>; ''Rymussewicz'' (1564—1569 гады)<ref>Ragauskaitė A. XVI a. II pusės Kauno miestiečių lietuviškos kilmės asmenvardžiai // Acta Linguistica Lithuanica. Nr 41 (1999). P. 151.</ref>; ''Янъ Рымашевичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 240.</ref>; ''поборцовъ… у [[Менскі павет|Менскомъ повете]] — Давыдъ [[Есьман|Есманъ]] а Ярошъ Римъша'' (6 студзеня 1567 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1—2, ч. 3, т. 1. — Юрьев, 1914. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=F7sKAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D1%8A%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%BC%D1%8A%D1%88%D0%B0&f=false С. 418].</ref>; ''Ярошъ Рымша'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D1%88%D0%B0&f=false С. 1220].</ref>; ''Łukasz Rymaszewicz'' (1683 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rymaszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Rymszewicz'' (1748 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rymszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rymsza'' (1750 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Antonij Rymsza'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 21.</ref>; ''Anastazja Rymasz'' (1894 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rymasz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Рымша Паўлавіч — [[зямяне|зямянін]] [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], які ўпамінаецца ў 1506 годзе
* Алехна Рымшыч — [[Наваградак|наваградзкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Рымшыч — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Рымушавіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Рымшавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Рымшавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Рымашавіч — [[ракаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* [[Андрэй Рымша]] (да 1550 — па 1595 або 1599) — паэт-панэгірыст, адзін з асноўных прадстаўнікоў старажытнай беларускай паэзіі другой паловы XVI — пачатку XVII стагодзьдзяў
* Тэадор Рымша — наваградзкі абозны, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 300.</ref>
* Рычард Рымша — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 77.</ref>
* Пётар Рымша (1870—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Дзьмітры Рымша (1888—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Міхал Рымша (1894—1938) — беларус з ваколіцаў [[Бягомель|Бягомелю]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Аляксандар Рымша (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Рымшы і Рымшэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Рымашэвічы (Rymaszewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 336.</ref>.
Рымша (Rymsza) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1905 год існаваў [[засьценак]] Рымшышкі ў [[Гарадок (Маладэчанскі раён)|Гарадоцкай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 99.</ref>.
На 1909 год існавалі вёска і маёнтак з назвай Рымшаўка ў Рэчыцкім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 176.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рымшыненты]]. Назву [[Рымашы]] маюць вёскі на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і [[Слуцкае княства|Случчыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам ш}}
{{Імёны з асновай рым}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ep8baxfndqfyd9e0c02hoocsl9y4ndq
Наруш
0
275555
2680346
2680328
2026-07-24T12:01:26Z
~2026-41267-08
99092
/* Носьбіты */
2680346
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Наруш
|лацінка = Naruš
|арыгінал = Norusch
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Нор (імя)|Noro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}}
|варыянт = Нарэш, Нарыш, Нараш, Нарэйша
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Наруш''' (''Нарэш'', ''Нарыш'', ''Нараш'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Нор (імя)|Нора]] (Noro) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Noro#v=snippet&q=Noro&f=false S. 5, 1168].</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161.</ref>. Іменная аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>.
Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Norusch'' (1446 год), ''Norisch'' (1442, 1444 і 1450 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4. — Wrocław, 1974—1976. S. 73.</ref>.
У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 39.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''domina Katherina dedit [in]scribere animam viri sui nomine Mathia alias Narusch'' (кастрычнік 1445 году)<ref>Rowell S. C. Winning the Living by Remembering the Dead? Franciscan Tactics and Social Change in 15th century Vilnius // Tarp istorijos ir būtovės. Studijos prof. E. Gudavičiaus 70-mečiui. Vilnius, 1999. P. 118.</ref>; ''Воитъку Нарушевичу 12 копъ'' (23 лістапада 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 29.</ref>; ''а 2 у [[Ашмяны|Ошъмене]], въ Станька Нарушевича'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 52.</ref>; ''Воитьку Нарушевичу 12 копъ с корчомъ ошменъскихъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 56.</ref>, ''Мартину, Станькову сыну Нарушевича, 6 копъ з мыта въ [[Менск|Менъску]], а 6 копъ с корчомъ в [[Краснае|Красномъ Селе]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 58.</ref>, ''въ Станька Нарушовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 63.</ref> (17 сакавіка 1488 году); ''nobilibusque dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Naruszowicz'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''tributarios in Oszowiec et in Pasieka… Nieresch'' (12 траўня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 479.</ref>; ''панъ Воитко Нарушевич'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 214.</ref>; ''службы у [[Жыжмары|Жижморском]] повете на има Наруша [[Эймант|Еимонтовича]]'' (8 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 163.</ref>; ''людеи наших [[Браслаў|Бряславского]] повета… Наруша [[Рымша|Римшевича]]'' (29 траўня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 148.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета…а Наруша [[Манцейка|Монтеиковича]]'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''в [[Горадня|Городенском]] повете шест служоб людеи… Нарушка з братьею Иванелевичов'' (3 кастрычніка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 312.</ref>; ''Павел Нарушевичъ, писар латинским господара короля его милости'' (21 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 323.</ref>; ''Ян Нарушевичъ… Матеи Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''Пашко Нарушевичъ… Пронец Нарушевичъ… Нарушь Буивидовичъ… Мацко Нарушевичъ… Станислав Нарушевич ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Нарушь Андрушъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Ян Нареишович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 79.</ref>, ''Нарушъ Миколаевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Ленартъ Нарушевичъ… Юхно Нарушовичъ… Павел Нарушевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Нареиша Иньковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>, ''Петръ Нарушевичъ… Миколаи Нарушевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''co Narusz z [[Буш|Buszom]] trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Agata Narysz'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narysz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Monika Narusz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Narusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Войтка Нарушавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]]; заснавальнік роду [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]]
* Ян і Мацей Нарушавічы — [[Ашмяны|ашмянскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пашка, Пранец, Мацька і Станіслаў Нарушавічы, Наруш [[Буйвід]]авіч — [[Рудаміна|рудамінскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Наруш Андрушкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Наруш Мікалаевіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Леанард|Ленарт]], Юхна і Павал Нарушавічы — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар і Мікалай Нарушавічы — [[Відуклі|відуклеўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Наруш [[Ганус (імя)|Ганусавіч]] — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&dq=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi0u72V8NSCAxWf_rsIHV4kAG0Q6AF6BAgHEAI P. 30, 200].</ref>
* Міхал і Рыгор Нарушэвічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 і 1912 гады<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref><ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 15.</ref>
* Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 16.</ref>
* Антон Нарушэвіч — беларус з ваколіцаў Дзісны на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Барбара Нарушэвіч (1878—1938) — беларуска з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index14.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Кузьма Нарушэвч (1893—?) — беларус з ваколіцаў [[Чашнікі|Чашнікаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%88%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B0_%D0%9D%D1%96%D1%87%D1%8B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1893) Нарушэвіч Кузьма Нічыпаравіч (1893)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Нарушэвіч (1903—?) — беларус зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Алена Нарушэвіч ({{нар.}} 1957) — дзяячка беларускай дыяспары ў Латвіі, журналістка
Нарышы-Пашкевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Назву [[Нарушова]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]]. На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі [[Нарушаўцы]] і [[Нарушышкі]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Нарэшавічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Нарашы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам ш}}
{{Імёны з асновай нар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
96q53qndvfftw82z0vbzogvfr3mbrzz
Малейка
0
275565
2680345
2680326
2026-07-24T11:59:25Z
~2026-41267-08
99092
/* Носьбіты */
2680345
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Малейка
|лацінка = Malejka
|арыгінал = Malicho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мала|Malo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Маліка, Малека, Малік, Малька
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Малейка''' (''Маліка'', ''Малека'', ''Малік'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Маліка (Malicho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=malicho#v=snippet&q=malicho&f=false S. 355, 1086].</ref>. Іменная аснова [[Мала|мал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мальвід]], [[Маўкольд Расьціславіч|Маўкольд]], [[Малгуд]]; германскія імёны Malwida, Maalgaudus, Maalgodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] malan 'малоць' або ад гоцкага mathl, [[Стараісьляндзкая мова|стараісьляндзкага]] mal 'рада'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 163, 167.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Maleika<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> (у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKA&ofb=memelland&modus=&lang=de MALEIKA (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>) і Maleike<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MALEIKE&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de MALEIKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Малик'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 52, 236.</ref>; ''Миколаи [[Нарбут (імя)|Нарбутович]] Малик, боярин [[Васілішкі|василишъскии]]'' (5 траўня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 142—143.</ref>; ''лесничий его милости [[Бірштаны|берштенъский]]… держать под собою люди и земли близкость его… а Маликовъщину'' (30 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 97.</ref>; ''Eudocja Malkiewicz'' (1701 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Malika'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 278.</ref>; ''Jakuba Maleyki… pani Elżbiety Kazimierzowey Maleykowey, bywszey pisarzowey [[Філіпаў|Filipowskiey]]… taż pani Maleykowa'' (2 верасьня 1762 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=Maleyki#v=snippet&q=Maleyki&f=false С. 586, 589].</ref>; ''wsie Maliki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 363.</ref>; ''Marianna Małejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Ma%C5%82ejko&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Inturki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Malikiewicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Malikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Paraskowia Malejkiewicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Malejkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ławryszewo (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мікалай Малека — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 3-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. С. 32.</ref>
* Іван-Антон, Іван і Ксавэры Малькевічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 10—11, 15.</ref>
* Антон Малейка (1880—?) — беларус з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Малейка Антон Міхайлавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Уладзімер Уладамірскі|Уладзімер Малейка (Уладамірскі)]] (1893—1971) — беларускі савецкі актор
* Іван Маляйковіч (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Валожын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1904) Малейковіч Іван Аляксандравіч (1904)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Малейка (Malejko, Maleyko), Малякевіч (Malekiewicz) і Малік (Malik) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Малейкавічы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>.
На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Малейкава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 274.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Малікі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 349.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Малэйкаўшчына]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай мал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
suxtipj711bpceot9dh3wt7wj8g8rfp
Дайнар
0
275633
2680463
2677325
2026-07-24T22:13:36Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680463
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Дайнар
|лацінка = Dajnar
|арыгінал = Deiner
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дэйна|Deina]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр, Дэйнер, Дзейнар
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Дайнар''' (''Дайнэр''), '''Дэйнар''' (''Дэйнэр'', ''Дэйнер'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дайнэр (Deiner, Degenher) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA227&dq=Deiner,+Degenher+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJ8sair5mCAxUWhP0HHVG1Cp8Q6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Deiner%2C%20Degenher%20namenkunde&f=false S. 227].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дака (імя)|-даг-]] ([[Дэйна|дэйн-]]) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilus, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дэйнаровіч (Dejnarowicz, Dejnorowicz) і Дэйнэровіч (Dejnerowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 89.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди [[Высокі Двор|Высокодворское]] волости… [[Войштаўт|Воиштовта]] Доинаровича'' (9 верасьня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 116.</ref>; ''у боярына [[менск]]ого в Шимъка Даинаровича… в бояръ наших меньских люди и земли: у Воитеха Михаиловича Даинаровича'' (люты 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 564.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета… Богдана Доинаровича'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''curiolam vocatam Doynarowycze'' (1 лютага 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 563.</ref>; ''po zdrajcy Janie Daynarowiczu'' (15 студзеня 1657 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 139.</ref>; ''Anna Dejnarowicz'' (1685 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Doynorowicz… Anna Doynarowiczowna'' (1685—1731 гады)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 215.</ref>; ''Mikołaÿ Deÿnarowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_01.html#img_01_01 «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 1 — 5.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Deynarowicz'' (1692 і 1749 гады)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304">Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 304.</ref>; ''Petrus Deynarowicz'' (верасень 1709 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 473.</ref>; ''Stephanus Deynarowicz'' (травень 1710 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 475.</ref>; ''Elżbieta Dejnerowicz'' (1712 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''pan Deynarowicz'' (4 лютага 1715 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. С. 209.</ref>; ''Deynerowszczyzna… Deynarowicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Michał Dejnarowicz'' (1753 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Dejnarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Rudniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Daynarowicz'' (1764 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2014-304"/>; ''Petronela Daynerowicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Daynerowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Блонь|Błoń]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Deynarów'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 19—20.</ref>; ''Michalina Deyner'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Deyner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Deynerowicz'' (1824 і 1826 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Katarzyna Dejnarewicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Dejnarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Dajnerowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Dajnerowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Леанард|Leonard]] Dejner'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Dejner&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Франц Дэйнаровіч — жыхар ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 3.</ref>
* Станіслава Дэйнэрава (''Dejnerowa'') — уладальніца гаспадаркі ў [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Ёсіф Дзейнар (Дэйнер<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>; 1903—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Барысаў|Барысава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%AF%D0%BA%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1903) Дзейнар Іосіф Якаўлевіч (1903)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Дэйнары і Дэйнаровічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Дайнаровіч (Dajnarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Воўчак на Воўчках і Дэйнароўшчыне — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/v/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на В], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Дзінаравічы|Дзінаравічы (Дэйнаравічы)]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Дак|Дага]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даг}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
s1bmn0jtwy70dwo8dshbuy83rw4kj9v
Янтаўт
0
275720
2680563
2511449
2026-07-25T09:39:14Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680563
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Янтаўт
|лацінка = Jantaŭt
|арыгінал = Antolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Янда|Anto]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Энтальд
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Янтаўт''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Антальт (Antolt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Antolt#v=snippet&q=Antolt&f=false S. 103].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Янда|анд- (ант-, энд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эндзель]], [[Антавіт]], [[Эндрык|Андрык]]; германскія імёны Endil, Antvit, Andricus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *andja 'востры канец, пік'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Торгaнeхъ знашолъ еси чоторы службы людей… Пашъко Янътовтовичъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''Юря Янътовътовича — службу'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''до кгрунтовъ стены села Янтовтова'' (6 красавіка 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 106].</ref>.
== Носьбіты ==
* Яўген Энтальд — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
== Глядзіце таксама ==
* [[Янда|Анда]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай анд}}
{{Імёны з асновай валд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gaqalradxn1wn3rojut5hoosx2dc2kc
2680566
2680563
2026-07-25T09:48:46Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Паходжаньне */
2680566
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Янтаўт
|лацінка = Jantaŭt
|арыгінал = Antolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Янда|Anto]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Энтальд
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Янтаўт''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Андалд або Анталт (Andaldus<ref name="Morlet-1971-36">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 36.</ref>, Antolt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Antolt#v=snippet&q=Antolt&f=false S. 103].</ref><ref name="Morlet-1971-36"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Янда|анд- (ант-, энд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эндзель]], [[Антавіт]], [[Эндрык|Андрык]]; германскія імёны Endil, Antvit, Andricus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *andja 'востры канец, пік'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Торгaнeхъ знашолъ еси чоторы службы людей… Пашъко Янътовтовичъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''Юря Янътовътовича — службу'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''до кгрунтовъ стены села Янтовтова'' (6 красавіка 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 106].</ref>.
== Носьбіты ==
* Яўген Энтальд — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 6.</ref>
== Глядзіце таксама ==
* [[Янда|Анда]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай анд}}
{{Імёны з асновай валд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
talzhvpqp2xygxja9c9h5luph7wxv02
Маста
0
276293
2680422
2680188
2026-07-24T20:44:47Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680422
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Маста
|лацінка = Masta
|арыгінал = Masto
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Масьць, Машт, Мешт, Мост, Мосьць, Мэйшт, Міст
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Масьціла]], [[Масьцін]], [[Мастаўт]], [[Масьцівіл]]
}}
'''Маста''' (''Масьць'', ''Машт'', ''Мешт'', ''Міст''), '''Мост''' (''Мосьць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Маста (Masto) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1985-410">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 410.</ref>. Іменная аснова маст- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maists 'найбольшы'<ref name="Morlet-1985-410"/> або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mast 'доўгая жэрдка'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 100.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -міш- (-між-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Масьціла|Масьціла (Масталь)]], [[Масьцін]]. Адзначаліся германскія імёны Mastilo (Mastal), Mastin.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Maszt і Miszt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 171, 176.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Mast<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MAST&ofb=freystadt&modus=&lang=de MAST], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mosztiszky'' (9 траўня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.</ref>; ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] Мостевичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>; ''чоловеки у Лынкгъменех… а Мостя'' (23 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>; ''чоловеки в Троцкомъ повете у в [[Аліта|Олитскои]] волости на имя [[Рак (імя)|Рачка]] а [[Бота|Бутя]] а Мостухна [[Мантрым (імя)|Монтримовичовъ]]'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 314.</ref>; ''Анъдрея Мостовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Юръи Олехновичъ з Мештовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 868].</ref>; ''Stefan Mostowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''z majętności Meysztowicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 226.</ref>, ''Matiasz Mosztowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 75.</ref> (1690 год); ''Mesztowicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Katarzyna Mastowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8087&search_lastname=Mastowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Masta'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Masta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apolonia Mistewicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mistewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Масьцейка, Мастыка, Місьціх: ''nobilibus… Johanne Mostykowicz'' (28 лютага 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 766.</ref>, ''Иванъ Мостыка'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 156.</ref>, ''Станиславъ Мистиховичъ… Матысъ Мистиховичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 934].</ref>, ''Mosteyki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Якаў Мастыка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Трокі|Трокаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 46.</ref>, Андрэй Мастыка — беларускі гісторык;
* Містан, Міштун: ''Mikołaj Mistanowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 160.</ref>, ''Misztuny wieś'' (1831—1863 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parolk.pdf Parafia olkienicka], Genealogia Wileńszczyzny</ref>;
* Маштвід: ''Daniel Lutyk na miejscu rodzica z Mosztwidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 151.</ref>;
* Мэйштар, Мостэр, Містэр: ''Magdalena Meysztarowa'' (1619—1690 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 6.</ref>, ''Elżbieta Misterewicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Misterewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antonina Misterowicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Misterowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Мостэр — [[Зямяне|зямянін]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]], прадстаўлены ў 1863 годзе<ref>[http://kalinouski.arkushy.by/library/rok_1863_na_mienszczynie/125.htm № 125. Спісы шляхты, прадстаўленыя паміж 15.X.1863 і 15.X.1864 улучна], Сьвіслацкія аркушы</ref>, Антон Містэровіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>;
* Міштарт: ''Дашко Мишътортович кон. Юри Миштортовичъ кон.'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Андрэй Моставіч (Мастовіч) — [[Ясвойна|ясвойнаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Буцька Мосьцевіч (Масьцевіч) і Юры Моставіч (Мастовіч) — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&dq=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwixnbGE-dWCAxWaxQIHHVxYAqYQ6AF6BAgHEAI P. 418].</ref>
* Стэфан Мастовіч — шляхціч Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Сьцяпан Мастовіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 3.</ref>
* Сьцяпан Мастовіч (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладай СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 396.</ref>
* Яўгеньня Місьцевіч (1914—?) — беларуска зь [[Пінск]]у, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
Мастовічы (Mostowicz) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>.
Мяштовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Мэйштовіч (Meysztowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Машты]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Мештавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай маст}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
icos8j2k4yi7m5enxm40f8461qtrybu
Гіль (імя)
0
276721
2680530
2680263
2026-07-25T08:51:50Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680530
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґіль
|лацінка = Gil / Hil
|арыгінал = Gill
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Кіл, Кіль
|вытворныя = [[Гайла (імя)|Гайла]]
|зьвязаныя = [[Гілейка]], [[Гілін]], [[Кілбар]], [[Гілбут]], [[Кільман]], [[Гілімонт]] <br> [[Вінгіль]], [[Межгел|Мазгіль]], [[Мінгіла]], [[Таўцігіл]], [[Эйгіл]]
}}
'''Гіль''', '''Кіл''' (''Кіль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гіла або Кіл, пазьней Гіль (Gilo, Kil, Gill) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-637">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gilo%2C+Kil%2C+Gill#v=snippet&q=Gilo%2C%20Kil%2C%20Gill&f=false S. 637—638].</ref>. Іменная аснова -гіл- (-кіл-) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гіл- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''su-gìlti < gélti'' 'вельмі балець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гілейка]], [[Гілін|Гілін (Гілень)]], [[Кілбар]], [[Гілбут]], [[Кільман]], [[Гілімонт]], [[Вінгіль]], [[Мінгіла]], [[Таўцігіл]], [[Эйгіл]]. Адзначаліся германскія імёны Gilleke, Gillin, Kilber (Gilberia), Gilbody, Killman (Gillman), Gilmondus, Winigilo, Mengilo, Theudigilius, Eigil.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gilbert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''[[Ганус (імя)|Hanus]] Kille'' (1370 год), ''Killine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Killin<ref name="Fo-1900-637"/>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Killine#v=snippet&q=Killine&f=false S. 45].</ref>, ''Gilbirs''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gilberia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>}} (1261 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gilbirs#v=snippet&q=Gilbirs&f=false S. 505].</ref>. У 1630 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Paulus Gilbertus, Grudentinus, Christophorus Gilbertus, Grudentinus… Borussi''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gilbertus#v=snippet&q=Gilbertus&f=false S. 319].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Стас Кил'' (верасень 1536 — жнівень 1537 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 74.</ref>; ''Woicziech a Andrzey Giliewicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Giliewicy#v=snippet&q=Giliewicy&f=false С. 279].</ref>; ''з роду [[Сак|Жакговичов]]… Каспору Кгилевичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415.</ref>; ''подданыи нашъ волости [[Геранёны|Кгереноинскеи]] з села Коревич Томушъ Кгилевичъ… Кгилевич'' (11 чэрвеня 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|532к}} P. 57.</ref>; ''Юско Кгило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 357.</ref>; ''Zofia Gilewicz'' (1664 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gilowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 142.</ref>; ''Gile'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Гілён, Гільюн, Гілюн: ''Gilon'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>, ''Giljun'' (1864 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, ''Gilun'' (1909 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/korwie.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk w parafii korwieńskiej w 1909 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>;
* Гілют, Гілуць, Кілуць (адзначалася германскае імя Gillota<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 140.</ref>, Gilot<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''люди в Оникштенском повете, въ Крашинскои волости… Бачуика Килутевича'' (12 красавіка 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 96.</ref>, ''Giluty'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Якаў Гілуць (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Росіца|Росіцы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Гілюш: ''Станко Кгилюшевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Gillasch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GILLASCH&ofb=buetow&modus=&lang=de GILLASCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Гільбэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Gilbert<ref name="Fo-1900-637"/>): ''David Gillbert… Robert Gilbert'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 123, 165.</ref>, ''Pan Gilbert'' (1717 год)<ref>Taryfa Podymnego Powiatu Lidzkiego 1717 rok / Opracował Ł. Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-226). — 2025. S. 13.</ref>, Ёсіф і Пётар Гільберты — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>;
* Гільвін (адзначалася старажытнае германскае імя Giselwin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Giselwin#v=snippet&q=Giselwin&f=false S. 656].</ref>): ''двор свои у волости Тельшовское на имя Вермяны… людми на имя з Кгильвиномъ и зъ братом его Межом'' (22 ліпеня 1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 400.</ref>, ''Wieś Gilwiniszki'' (1775 год)<ref>[https://narodowa.pl/exhibits/taryfy-podymnego-i-czopowego-powiatu-lidzkiego-z-1775-roku/ Taryfy Podymnego i Czopowego Powiatu Lidzkiego 1775 rok] / Opracował Łukasz Majtka. — Na podstawie dokumentów z Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi w Mińsku (sygnatura 1767-1-228). — Narodowa.pl</ref>, ''Michał Gilwin'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gilwi%C5%84&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гільвінцы]];
* Гілагінт (адзначалася старажытнае германскае імя Gislegendis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gislegendis#v=snippet&q=Gislegendis&f=false S. 652].</ref>): ''Юрыи Кгилокгинтовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>;
* Гілгут (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гелігуд|Gelgod]]<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=KWgTAAAAQAAJ&q=Gelgod#v=snippet&q=Gelgod&f=false S. 568].</ref>): ''bayorum nomine Gilgut Genehutte'' ([[Хроніка Віганда]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Gilgut#v=snippet&q=Gilgut&f=false S. 536].</ref>, ''Миколаи Кгилкгудовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>;
* Гілет (адзначалася германскае імя Gilet<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Teresa Gilet'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Gilet&search_lastname2=&from_date=&to_date= Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Кільконт: ''Станиславъ Кильконтович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 101.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Стас Кіл — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1536 і 1537 гадамі
* Адольф Гіль — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 22.</ref>
* Аляксандар Гілевіч (1892—1938) — беларус з ваколіцаў [[Лагойск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Ніл Гілевіч]] (1931—2016) — беларускі паэт і грамадзкі дзяяч, [[народны паэт Беларусі]] (1991)
Гілевічы (Gilewicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>.
Гілевічы або Болтуты-Гілевічы (Bołtut-Gilewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 4. — Менск, 2016. С. 363.</ref>.
Кілевічы-Кулі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Гілі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Гілішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гілішкен]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гіл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
cl505xukaorkhr7yrkdzyuzxx0yfezz
Керстэн
0
276723
2680387
2677452
2026-07-24T19:44:29Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680387
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Керстэн
|лацінка = Kiersten
|арыгінал = Kersten
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Kero]] + [[Стана|Sten]]
|варыянт = Керстын, Керстэйн, Керстан, Керштан, Керштайн, Карштэн, Герштан, Герштэн, Герштын
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Стангір]]
}}
'''Керстэн''' (''Керстын'', ''Керстэйн'', ''Керстан'', ''Керштан'', ''Керштайн'', ''Карштэн''), '''Герштан''' (''Герштэн'', ''Герштын'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Керстын, Гарстын, Гейрштайн, Карстэн або Керстэн (Kerstin, Garstin<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Kerstin+Garstin#v=snippet&q=Kerstin%20Garstin&f=false P. 51].</ref><ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Garstin#v=snippet&q=Garstin&f=false P. 203].</ref>, Geirsteinn<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 320.</ref>, Karsten<ref name="Brons-1877-108">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. S. 108.</ref>, Kersten<ref name="Brons-1877-108"/>) і Станігер або Станкер (Staniger, Stanker<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Stanker#v=snippet&q=Stanker&f=false S. 129].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=staniger#v=snippet&q=staniger&f=false S. 572, 1359—1360].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Германт|Гермонт]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Стана|-стэн- (-стан-, -стын-)]] (імёны ліцьвінаў [[Стангір]], [[Стангель]], [[Станвіла]]; германскія імёны Staniger, Stengel, Wilstan) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] stains 'камень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 202.</ref>.
У Польшчы гістарычна бытавала імя Girstan (Kerstan): ''Presente… Girstano, ciue Brestensi'' (1308 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 119.</ref>, ''Kerstano'' (1291 год)<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Kerstano#v=snippet&q=Kerstano&f=false С. 64].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Girstenne / Kirstan'' (1388, 1389 і 1448 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Girstenne#v=snippet&q=Girstenne&f=false S. 33, 45].</ref>. У 1573 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Laurentius Kirsten, Lobauiensis Borussus… Georgius Kirsten, Regiomontanus Borussus'', у 1609 годзе — ''Thomas Kersten, Passenheimensis Borussus'', у 1613 годзе — ''Wilhelmus Kersten, Fridricus Kersten, Regiomontani Borussi'', у 1645 годзе — ''Johannes Kärstinius, Regiomontanus Borussus… Johannes Kierstin, Borussus'', у 1646 годзе — ''Johannes Kersten, Regiomontanus'', у 1654 годзе — ''Christoph Kerstein, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Kirsten#v=snippet&q=Kirsten&f=false S. 53, 189, 212, 469, 472, 481, 539].</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gersten<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GERSTEN&ofb=memelland&modus=&lang=de GERSTEN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы ў 1524 годзе адзначалася прозьвішча Kierstyn, у 1535 годзе — Kirsten, у 1562 годзе — Kierstan, у 1574 годзе — Kirstein (Kirstain), у 1625 годзе — Kersten, у 1770 годзе — Kierszten (Kiersztenn)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 244, 249, 252.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''Lyersthano{{Заўвага|Паводле публікацыі 1939 году, пэўна, памылка пры напісаньні: мае быць ''Kyersthano''<ref name="KDWKD-390"/>}} Kuzmycz'' (1483 год)<ref name="KDWKD-390">{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 390.</ref>; ''полоцкии… Керъстан, рядца'' (2 ліпеня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 567.</ref>; ''рижане, немци, на имя Керстан а [[Ганус (імя)|Ганус]], а [[Эрык|Ирикъ]]'' (5 сакавіка 1510 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 617.</ref>; ''земли въ Клецкомъ повете… а Керстановщыну'' (7 сакавіка 1524 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D1%8B%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D1%8B%D0%BD%D1%83&f=false С. 271].</ref>; ''Юзофъ Керстановичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 818].</ref>; ''[[Кляўз|Claus]] Kierstein civem Caunensem'' (3 красавіка 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 52.</ref>; ''Claus Kiersten'' (10 красавіка 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 83.</ref>; ''contra Georgium Kierstin'' (3 сьнежня 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 87.</ref>; ''чоловека… Керстана'' (12 лютага 1599 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 388.</ref>; ''wsi Kiersztaniszki'' (5 лістапада 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 95.</ref>; ''Valentinus Karszten, Parochus Szweksznensisa'' (1620 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 361.</ref>; ''Ludovig Kersten'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 150.</ref>; ''Anna Gierszten'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gierszten&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kiersztejn'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Kiersztejn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kiersztyn'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Kiersztyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Cecylia Giersztyn'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giersztyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Giersztan'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Giersztan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Konstanty Giersztynowicz'' (1880 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giersztynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мацей і Войташка Керстанавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 304.</ref>
* Міхаіл Герштановіч — настаўнік Краснагорскай народнай вучэльні на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 101].</ref>
* Антон Герштановіч — зямянін «рускага паходжаньня» з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 28.</ref>
Карштэйны (Керштэйны) — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Керштайны — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
Кірстэйны (Kirstein) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 282.</ref>.
Керстан (Kierstan), Керштан (Kiersztan) і Керштын (Kiersztyn) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гарштаны ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 185.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Герштэнэн]] і тры вёскі з назвай [[Керштанова]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гера (мужчынскае імя)|Гера]]
* [[Стана|Стан]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ґер}}
{{Імёны з асновай стан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ssn7mt7h128ke2qvz7q8oaw8tcxk4it
2680421
2680387
2026-07-24T20:43:29Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680421
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Керстэн
|лацінка = Kiersten
|арыгінал = Kersten
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Kero]] + [[Стана|Sten]]
|варыянт = Керстын, Керстэйн, Керстан, Керштан, Керштайн, Карштэн, Герштан, Герштэн, Герштын, Герштун
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Стангір]]
}}
'''Керстэн''' (''Керстын'', ''Керстэйн'', ''Керстан'', ''Керштан'', ''Керштайн'', ''Карштэн''), '''Герштан''' (''Герштэн'', ''Герштын'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Керстын, Гарстын, Гейрштайн, Карстэн або Керстэн (Kerstin, Garstin<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Kerstin+Garstin#v=snippet&q=Kerstin%20Garstin&f=false P. 51].</ref><ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Garstin#v=snippet&q=Garstin&f=false P. 203].</ref>, Geirsteinn<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 320.</ref>, Karsten<ref name="Brons-1877-108">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. S. 108.</ref>, Kersten<ref name="Brons-1877-108"/>) і Станігер або Станкер (Staniger, Stanker<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Stanker#v=snippet&q=Stanker&f=false S. 129].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=staniger#v=snippet&q=staniger&f=false S. 572, 1359—1360].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Германт|Гермонт]], [[Бутгер]]; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Стана|-стэн- (-стан-, -стын-)]] (імёны ліцьвінаў [[Стангір]], [[Стангель]], [[Станвіла]]; германскія імёны Staniger, Stengel, Wilstan) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] stains 'камень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 202.</ref>.
У Польшчы гістарычна бытавала імя Girstan (Kerstan): ''Presente… Girstano, ciue Brestensi'' (1308 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 119.</ref>, ''Kerstano'' (1291 год)<ref>Бодуэн-де-Куртенэ И. А. О древне-польском языке до XIV-го столетия. — Лейпциг, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GlBKAAAAcAAJ&q=Kerstano#v=snippet&q=Kerstano&f=false С. 64].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Girstenne / Kirstan'' (1388, 1389 і 1448 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Girstenne#v=snippet&q=Girstenne&f=false S. 33, 45].</ref>. У 1573 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Laurentius Kirsten, Lobauiensis Borussus… Georgius Kirsten, Regiomontanus Borussus'', у 1609 годзе — ''Thomas Kersten, Passenheimensis Borussus'', у 1613 годзе — ''Wilhelmus Kersten, Fridricus Kersten, Regiomontani Borussi'', у 1645 годзе — ''Johannes Kärstinius, Regiomontanus Borussus… Johannes Kierstin, Borussus'', у 1646 годзе — ''Johannes Kersten, Regiomontanus'', у 1654 годзе — ''Christoph Kerstein, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Kirsten#v=snippet&q=Kirsten&f=false S. 53, 189, 212, 469, 472, 481, 539].</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Gersten<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GERSTEN&ofb=memelland&modus=&lang=de GERSTEN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы ў 1524 годзе адзначалася прозьвішча Kierstyn, у 1535 годзе — Kirsten, у 1562 годзе — Kierstan, у 1574 годзе — Kirstein (Kirstain), у 1625 годзе — Kersten, у 1770 годзе — Kierszten (Kiersztenn)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 244, 249, 252.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''Lyersthano{{Заўвага|Паводле публікацыі 1939 году, пэўна, памылка пры напісаньні: мае быць ''Kyersthano''<ref name="KDWKD-390"/>}} Kuzmycz'' (1483 год)<ref name="KDWKD-390">{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 390.</ref>; ''полоцкии… Керъстан, рядца'' (2 ліпеня 1507 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 567.</ref>; ''рижане, немци, на имя Керстан а [[Ганус (імя)|Ганус]], а [[Эрык|Ирикъ]]'' (5 сакавіка 1510 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 617.</ref>; ''земли въ Клецкомъ повете… а Керстановщыну'' (7 сакавіка 1524 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D1%8B%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%89%D1%8B%D0%BD%D1%83&f=false С. 271].</ref>; ''Юзофъ Керстановичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 818].</ref>; ''[[Кляўз|Claus]] Kierstein civem Caunensem'' (3 красавіка 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 52.</ref>; ''Claus Kiersten'' (10 красавіка 1579 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|273к}} P. 83.</ref>; ''contra Georgium Kierstin'' (3 сьнежня 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 87.</ref>; ''чоловека… Керстана'' (12 лютага 1599 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 388.</ref>; ''wsi Kiersztaniszki'' (5 лістапада 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 95.</ref>; ''Valentinus Karszten, Parochus Szweksznensisa'' (1620 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 361.</ref>; ''Ludovig Kersten'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 150.</ref>; ''Anna Gierszten'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gierszten&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Kiersztejn'' (1781 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Kiersztejn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Kiersztyn'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Kiersztyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Cecylia Giersztyn'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Giersztyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Leonard Giersztan'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Giersztan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Konstanty Giersztynowicz'' (1880 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giersztynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мацей і Войташка Керстанавічы — [[Наваградак|наваградзкія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 304.</ref>
* Міхаіл Герштановіч — настаўнік Краснагорскай народнай вучэльні на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 101].</ref>
* Антон Герштановіч — зямянін «рускага паходжаньня» з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 28.</ref>
* Міхал Герштуновіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Трокі|Трокаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 46.</ref>
Карштэйны (Керштэйны) — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Керштайны — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
Кірстэйны (Kirstein) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 282.</ref>.
Керстан (Kierstan), Керштан (Kiersztan) і Керштын (Kiersztyn) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гарштаны ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 185.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Герштэнэн]] і тры вёскі з назвай [[Керштанова]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гера (мужчынскае імя)|Гера]]
* [[Стана|Стан]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ґер}}
{{Імёны з асновай стан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qm3b6ltcd99298vorapjl41tkv4tnmx
Сала (імя)
0
277484
2680568
2680252
2026-07-25T10:08:22Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680568
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сала
|лацінка = Sała
|арыгінал = Sallo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Саля, Шала, Шаль, Заль, Жоль
|вытворныя = [[Сава (імя)|Сава]]
|зьвязаныя = [[Салейка]], [[Салін]], [[Салата (імя)|Салата]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд]], [[Саламан]], [[Жалмонт]] <br> [[Гундыслаў]]
}}
'''Сала''' (''Шала'', ''Шаль'', ''Заль'', ''Жоль'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Салва, Сала або Села (Salvo, Sallo, Salo<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Salo#v=snippet&q=Salo&f=false S. 72].</ref>, Selo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Förstemann-1900-1291">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sallo#v=snippet&q=Sallo&f=false S. 1291].</ref>. Іменная аснова -сал- (-салв-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'<ref name="SEMSNO-1997-216">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 216.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сал- (-сел-, -зел-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23—24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Салейка]], [[Салін]], [[Сельвін]], [[Сальгер]], [[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]], [[Саламан|Саламан (Сальман)]], [[Жалмонт]], [[Гундыслаў]]. Адзначаліся германскія імёны Saleko, Salina, Selwin (Salawins), Salger, Salgerd (Salgard), Salaman (Salman), Salamund, Gundisalv.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Sala<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 514.</ref>, Salmut (Zalmut), Salmar (Zalmar)<ref name="SEMSNO-1997-216"/>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sale'' (1327 і 1346 гады)<ref name="Trautmann-1925-85">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sale+Saluch+Saluke+Salucke#v=snippet&q=Sale%20Saluch%20Saluke%20Salucke&f=false S. 85].</ref>, ''Saluch / Saluke / Salucke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salucho<ref name="Förstemann-1900-1291"/>}} (1280, 1352, 1354, 1359 і 1407 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>, ''Saleide / Saleyde'' (1339, 1359 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-85"/>. У 1627 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Salbert{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salbert<ref name="Fo-1900-1292">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 1292].</ref>}}, Regiomontanus Borussus'', у 1628 годзе — ''Valentinus Salberth, Regiomontanus Borussus'', у 1636 годзе — ''Jacobus Salbertus, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Salbert#v=snippet&q=Salbert&f=false S. 301, 307, 367].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Сяліла (''Селила''), Сялята{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salado<ref name="Fo-1900-1292"/>}} (''Селята'') и Сальмір{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Salamir<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Salamir#v=snippet&q=Salamir&f=false S. 1293].</ref>}} (''Сольмиръ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 796—796, 800.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у повете [[Віцебск|Вытебъскомъ]], въ Ылемницъкой волости… земли пустовъских наймя Саловича'' (15 жніўня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 15—16.</ref>; ''Жоль Станиславович'' (1563 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 121.</ref>; ''Szala'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Олексей Жолевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 696].</ref>, ''Янъ Жаль''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D1%8C&f=false С. 922].</ref> (1567 год); ''Ławryn Sałowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Salowicz#v=snippet&q=Salowicz&f=false С. 121].</ref>; ''Jerzy Stanisław Szalewicz'' (1648 год паводле выданьня 1737 году)<ref>Prawa konstytucye y przywileie Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, y wszystkich prowincyi należących. — Warszawa, 1737. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Zk82lECOXjQC&q=Szalewicz#v=snippet&q=Szalewicz&f=false S. 211].</ref>; ''Sały wielkie… Sały małe… Zaliszki… Szalewszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jerzy Sołowicz'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bazyli Sołłowicz'' (1766 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=So%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wielka Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''zaścianki… Sały… wsi Sałły'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 139, 187.</ref>; ''Franciszka Szalawicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szalawicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Салела: ''Sałeły'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>;
* Сялянта: Адам Сялянта (1883—?) — беларус з ваколіцаў [[Заслаўе|Заслаўя]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%8F%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%A0%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Сялянта Адам Рыгоравіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шалібор (адзначалася германске імя Salber<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/WbJ6DwAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=salager+salger&pg=PA500&printsec=frontcover S. 500].</ref>): ''а Шелибору'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>;
* Шалабут, Шалабот, Шалабута, Салабута, Шалабода, Салабудзь: ''Piotr Szałabut'' (1734 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czernawczyce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jerzy Szałabot'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82abot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Sałobudź'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sa%C5%82obud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Albin Szałabuta'' (1847 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sza%C5%82abuta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lack], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Салабута — жыхар ваколіцаў [[Сураж (Расея)|Суражу]] на 1906 год<ref>Приложение к № 94 Черниговских Губернских Ведомостей от 30 ноября 1906 года. С. 6.</ref>, Фёдар Шалабода (1888—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index25.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Зальвіль, Шалавіла: ''Paulina Zalwil'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Zalwil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Сьцяпан Шалавіла (1927—?) — беларус з ваколіцаў [[Дзівін|Дывіна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%A1%D1%86%D1%8F%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1927) Шалавіла Сцяпан Максімавіч (1927)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шалавіта (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Salavida, Salvido<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://www.google.by/books/edition/Repertori_D_Antrop%C3%B2nims_Catalans/SUwv8x15BE8C?hl=ru&gbpv=1&dq=%22Salvido%22+repertori&pg=PA473&printsec=frontcover P. 470, 473].</ref>): ''[[Гердзіла|Girdollen]] Schalawite'' (1287 год)<ref>Preussisches Urkundenbuch. Bd. 1. — Königsberg, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=P6fkHmxNjVwC&q=Girdollen+Schalawite#v=snippet&q=Girdollen%20Schalawite&f=false S. 327].</ref>, Шалавіты-Шалкоўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Шалагайла: ''Gabrus Szałagayło'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_29.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>;
* Салген, Шальгін (адзначалася старажытнае германскае імя Selechin<ref name="Fo-1900-1292"/>, германскае імя [[Савігін|Sawkin]]<ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Sawkin#v=snippet&q=Sawkin&f=false P. 137].</ref>): ''Marianna Salgieniewicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Salgieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Anna Szałgieniewicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Sza%C5%82gieniewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stare Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шальгіневіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 880.</ref>;
* Саўгоўд (адзначалася старажытнае германскае імя Salgaudis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>): у XVI ст. існавала «зямля» Саўгодзішкі (''Совговдишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. С. 295.</ref>;
* Саламіна, Саламін, Сальмін (у гістарычным [[Германцы|германскім]] арэале адзначалася імя Salmena<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Salmena#v=snippet&q=Salmena&f=false S. 93, 754].</ref>): ''Salamina'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 192.</ref>, ''Józef Sołomin… Wiktory Sołomin'' (18 жніўня 1744 году, 5 лютага 1748 году і 23 чэрвеня 1750 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 73, 75, 87, 99.</ref>, ''Agata Salminowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=Salminowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Rakiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Саломіны (Sołomin) гербу [[Кітаўрус (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Жоль Станіслававіч — [[Геранёны|геранёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1563 годзе
* Ляўрэнці Шалевіч — шляхціч з ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 55 Могилевских Губ. Ведомостей от 14 июля 1907 года. С. 10.</ref>
* Казімер Шалевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 18.</ref>
* Юзэф і Андрэй Залевічы (''Zalewicz'') — уладальнікі гаспадарак у [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
Шаловічы (Szałowicz) гербу ўласнага — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 11. — Warszawa, 1938. S. 237.</ref>.
Шалевічы (Szalewicz) гербу [[Шранява (герб)|Шранява]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 330.</ref>.
Саля (Sala) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Салавічы (Гарадзенская вобласьць)|Салавічы]], на [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] — [[Шалавічы (Слуцкі раён)|Шалавічы]].
На 1909 год існаваў [[засьценак]] Шэльвілы ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 218.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Selwilus<ref>Braune W. Althochdeutsche Grammatik. 11. Auflage. — Tübingen, 1963. [https://books.google.by/books?id=PtsJAQAAIAAJ&q=%22selwilus%22&dq=%22selwilus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj2qIfY1qiDAxXKgv0HHf1ODKgQ6AF6BAgHEAI S. 200].</ref>).
На 1910 год існавала [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Салараўшчына (Салароўшчына) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 88.</ref> (адзначалася старажытнае германскае імя Salerius<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 194.</ref>).
Назву [[Салавічы]] маюць вёскі на гістарычных [[Віцебскі павет|Віцебшчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Салішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Зааляў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сал}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
h6ytop24kqp58ypmeajzlwmfmxkvyo2
Гардзіна (імя)
0
278901
2680461
2487544
2026-07-24T22:08:27Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680461
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Гардзіна
|лацінка = Hardzina
|арыгінал = Hardin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гардзь|Hardt]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Гардына, Ардын
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гардзіна''', '''Гардына''', '''Ардын''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гардзін або Ардзін, пазьней Гердэн (Hardin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 352.</ref>, Ardini, Herden) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hardini+Herden#v=snippet&q=Hardini%20Herden&f=false S. 752].</ref>. Іменная аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''panju Jakubowuju Hordyninuju Filicyju… panu Jakubu Koribanowiczu Hordyne'' (4 траўня 1470 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 306.</ref>; ''наместникъ Мозырски… Гордына'' (каля 1517 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%22%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%8A+%D0%9C%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%22#v=snippet&q=%22%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%8A%20%D0%9C%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%22&f=false С. 981].</ref>; ''Hardina Małosowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Hardina#v=snippet&q=Hardina&f=false С. 41].</ref>; ''за Горъдыною'' (жнівень 1563 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 95.</ref>; ''подле земль спольныхъ Гаръдинаныхъ'' (5 студзеня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 113.</ref>; ''Юръи Якубовичъ Гардына'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD%D0%B0&f=false С. 586].</ref>.
== Носьбіты ==
* Гардына — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], намесьнік [[мазыр]]скі ў 1517 годзе
* Юры Якубавіч Гардына — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска ВКЛ]] 1567 году
* Самуэль Гардына (Samuel Hordyna) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі мазырскі, [[электар]] каралёў польскіх і вялікіх князёў літоўскіх [[Уладзіслаў Ваза|Уладзіслава Вазы]] і [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад [[Менскае ваяводзтва|Менскага]] і [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага]] ваяводзтваў Вялікага Княства Літоўскага<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Hordyna#v=snippet&q=Hordyna&f=false S. 71].</ref>
* Дамінік Гардына — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, абозны [[амсьціслаў]]скі ў 1788 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 103.</ref>
* Рафал Гардына — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік амсьціслаўскі ў 1788 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 65.</ref>
* Рыгор Сьцяпанавіч Ардыновіч — жыхар ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 1.</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай гард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4hjtvwx0luk02u13ass8xuk85j8m0n3
Альман
0
279350
2680481
2675974
2026-07-24T22:54:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680481
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Альман
|лацінка = Alman
|арыгінал = Alman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Алеман, Эльман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Альман''' (''Эльман''), '''Алеман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аламан або Алман, пазьней Алеман або Эльман (Alaman, Alman, Alemann, Ellmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alaman%2C+Alman%2C+Ellmann#v=snippet&q=Alaman%2C%20Alman%2C%20Ellmann&f=false S. 53].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альбут]], [[Алігут]], [[Аламунт]]; германскія імёны Albot, Algut, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Адпаведнасьць імя Альман ({{мова-lt|Almanas, Almonas|скарочана}}) германскаму імю Alman (Alaman) прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 115, 121, 164.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Allemanne'' (1337 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Allemanne#v=snippet&q=Allemanne&f=false S. 12].</ref>. У 1621 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Olman, Welaviensis Borussus'', у 1627 годзе — ''Michael Olmannus, Welowiensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Olman#v=snippet&q=Olman&f=false S. 255, 300].</ref>.
У Польшчы ў 1504 годзе і ў XVII ст. адзначалася прозьвішча Almanus<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 136.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Aleman'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Aleman#v=snippet&q=Aleman&f=false S. 94].</ref>; ''actum et datum in [[Салокі|Solak]] (presentibus) <…> et Georgio Almana'' (28 верасьня 1516 году)<ref>Rowell S. C. Peter de Carwynisky and the Foundations of St Peters (Paberžė) and Holy Trinity Chantry (Maišiagala): Ruminations of an Archive Rodent on Parish Formation in Lithuania ca 1495—1533 // Ministri historiae: E. A. Rimšos 65-mečio sukakčiai. Vilnius, 2013. P. 10.</ref>; ''Anna Alamanowna'' (1601 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 129.</ref>; ''nieboszczykowi Dominikowi Alamaniemu, prawem lennem, we włóści [[Мсьцібаў|Mścibohowskiej]]… synów nieboszczykowskich, urodzonych Adama, Toma i [[Жыгімонт|Zygmunta]] Alamanich'' (4 кастрычніка 1603 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 387.</ref>; ''Julianna Allmonowna'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Allmonowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyn Almanowicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Almanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Альмановича'' (15 лютага 1905 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/a/ A], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>.
== Носьбіты ==
* Алеман — водца на [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца да 1257 году
* Дзьмітры Эльмановіч — жыхар ваколіцаў [[Белы|Белага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
Эльманы (Elman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 118.</ref>.
Эльмановічы — шляхецкі род [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрні]]<ref>Список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Смоленской губернии. — Смоленск, 1897. С. 40.</ref>.
[[Альмін|Аламэн]] або Алеман (Alamenus, Alemani) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] зь [[Люблін]]у і [[Плоцк]]у<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 93.</ref>.
На [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Альманы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ал}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9q2a4x2hkayonydkd15cx3gzks4137s
2680492
2680481
2026-07-24T23:15:48Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680492
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Альман
|лацінка = Alman
|арыгінал = Alman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ала (мужчынскае імя)|Alo]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Алеман, Эльман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Альман''' (''Эльман''), '''Алеман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аламан або Алман, пазьней Алеман або Эльман (Alaman, Alman, Alemann, Ellmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alaman%2C+Alman%2C+Ellmann#v=snippet&q=Alaman%2C%20Alman%2C%20Ellmann&f=false S. 53].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ала (мужчынскае імя)|ал-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альбут]], [[Алігут]], [[Аламунт]]; германскія імёны Albot, Algut, Alamunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alls 'увесь, кожны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 52.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Адпаведнасьць імя Альман ({{мова-lt|Almanas, Almonas|скарочана}}) германскаму імю Alman (Alaman) прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 115, 121, 164.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Allemanne'' (1337 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Allemanne#v=snippet&q=Allemanne&f=false S. 12].</ref>. У 1621 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Michael Olman, Welaviensis Borussus'', у 1627 годзе — ''Michael Olmannus, Welowiensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Olman#v=snippet&q=Olman&f=false S. 255, 300].</ref>.
У Польшчы ў 1504 годзе і ў XVII ст. адзначалася прозьвішча Almanus<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 136.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Aleman'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Aleman#v=snippet&q=Aleman&f=false S. 94].</ref>; ''actum et datum in [[Салокі|Solak]] (presentibus) <…> et Georgio Almana'' (28 верасьня 1516 году)<ref>Rowell S. C. Peter de Carwynisky and the Foundations of St Peters (Paberžė) and Holy Trinity Chantry (Maišiagala): Ruminations of an Archive Rodent on Parish Formation in Lithuania ca 1495—1533 // Ministri historiae: E. A. Rimšos 65-mečio sukakčiai. Vilnius, 2013. P. 10.</ref>; ''Anna Alamanowna'' (1601 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 129.</ref>; ''nieboszczykowi Dominikowi Alamaniemu, prawem lennem, we włóści [[Мсьцібаў|Mścibohowskiej]]… synów nieboszczykowskich, urodzonych Adama, Toma i [[Жыгімонт|Zygmunta]] Alamanich'' (4 кастрычніка 1603 году)<ref>Archiwum Domu Sapiehów. — Lwów, 1892. S. 387.</ref>; ''Julianna Allmonowna'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Allmonowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Justyn Almanowicz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Almanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Альмановича'' (15 лютага 1905 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/a/ A], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>.
== Носьбіты ==
* Алеман — водца на [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца да 1257 году
* Дзьмітры Эльмановіч — жыхар ваколіцаў [[Белы|Белага]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Іван Эльмановіч — сьвятар з ваколіцаў [[Ельня|Ельні]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
Эльманы (Elman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 118.</ref>.
Эльмановічы — шляхецкі род [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрні]]<ref>Список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Смоленской губернии. — Смоленск, 1897. С. 40.</ref>.
[[Альмін|Аламэн]] або Алеман (Alamenus, Alemani) гербу ўласнага — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] зь [[Люблін]]у і [[Плоцк]]у<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 93.</ref>.
На [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Альманы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ала (мужчынскае імя)|Ала]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ал}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fjxvxqcmpsoayzzo4gppdf25ejvr65f
Адрык
0
279419
2680428
2670909
2026-07-24T20:58:43Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680428
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Адрык
|лацінка = Adryk
|арыгінал = Odric
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ота|Odo]] + [[Рык|Rick]]
|варыянт = Атарык
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Адры́к''' (''Атары́к'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Одрык, Одрых або Отэрык (Odric, Odrich, Oterich, Oterihc) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Odric%2C+Odrich#v=snippet&q=Odric%2C%20Odrich&f=false S. 200].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ота|аўд- (од-, от-)]] (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Адыла|Аціла]], [[Отаўт]], [[Атмут]]; германскія імёны Otilo, Ottolt, Otmot) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] audags 'шчасьце, асалода'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 43.</ref>, германскага *auð 'багацьце, спор'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 72.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Piotr Otaryk'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Otaryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Zelwa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Ataryk'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ataryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołkowysk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Ёсіф, Іван, Соф'я і Якаў Атарыкі — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад ўладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index1.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref>
Адрыковічы (Odrykowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 131.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ота]]
* [[Рык|Рых]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай од}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
50ydjq7ap65t5par2tntlrf4km7ck04
Гейдзен
0
280117
2680478
2592392
2026-07-24T22:45:29Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680478
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґейдзен
|лацінка = Giejdzien / Hiejdzien
|арыгінал = Gaidene
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гайд|Gaido]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Гайдзен, Гайдэн, Гайцен, Кайцень
|вытворныя = [[Гедзень]]
|зьвязаныя =
}}
'''Гейдзен''', '''Гайдзен''' (''Гайдэн'', ''Гайцен'', ''Кайце́нь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гайдзін або Гайдзен (Gaidinus, Gaidene) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gaidinus#v=snippet&q=Gaidinus&f=false S. 251].</ref>. Іменная аснова [[Гайд|-гайд- (-гайт-, -гейт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейдар]], [[Гейтарт]], [[Гайдэман]]; германскія імёны Geiter, Gaiterda, Geidemann) паходзіць ад германскага gaid '[[рагаціна]], дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Коитеню чоловекъ… Коитенъю, [[Вісігін|Високгимову]] братаничю, чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Katarzyna Gajden'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gajden&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mejszagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Аляксандар Гейдзен — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
У 1598 годзе ўпаміналася «поле» Гейдзенава (поруч з полем [[Таўцігін|Таўгінавічамі]]) каля [[Вялёна|Вялёны]] ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 6].</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Гайценішкі (таксама Гайцюнішкі) у [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 203.</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існаваў засьценак Гайдзенішкі (Gajdzieniszki)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_mejszagolska1909r.pdf Parafia mejszagolska w 1908 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гайцюнішкі|Гайценішкі (Гайцюнішкі)]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам н}}
{{Імёны з асновай ґайд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bbghk77tqd6tai38wex574uv4z12uiv
2680533
2680478
2026-07-25T08:58:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680533
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґейдзен
|лацінка = Giejdzien / Hiejdzien
|арыгінал = Gaidene
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гайд|Gaido]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Гайдзен, Гайдэн, Гайцен, Кайцень
|вытворныя = [[Гедзень]]
|зьвязаныя =
}}
'''Гейдзен''', '''Гайдзен''' (''Гайдэн'', ''Гайцен'', ''Кайце́нь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гайдзін або Гайдзен (Gaidinus, Gaidene) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gaidinus#v=snippet&q=Gaidinus&f=false S. 251].</ref>. Іменная аснова [[Гайд|-гайд- (-гайт-, -гейт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейдар]], [[Гейтарт]], [[Гайдэман]]; германскія імёны Geiter, Gaiterda, Geidemann) паходзіць ад германскага gaid '[[рагаціна]], дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Коитеню чоловекъ… Коитенъю, [[Вісігін|Високгимову]] братаничю, чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Katarzyna Gajden'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gajden&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mejszagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Аляксандар Гейдзен — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref><ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>
У 1598 годзе ўпаміналася «поле» Гейдзенава (поруч з полем [[Таўцігін|Таўгінавічамі]]) каля [[Вялёна|Вялёны]] ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0&f=false С. 6].</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Гайценішкі (таксама Гайцюнішкі) у [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 203.</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існаваў засьценак Гайдзенішкі (Gajdzieniszki)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_mejszagolska1909r.pdf Parafia mejszagolska w 1908 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Гайцюнішкі|Гайценішкі (Гайцюнішкі)]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам н}}
{{Імёны з асновай ґайд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
nyqwfspnwcn6bhamww81g2cqrowdreg
Кома (імя)
0
280129
2680465
2674837
2026-07-24T22:21:59Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680465
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кома
|лацінка = Koma
|арыгінал = Como
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Кума
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Куміла]], [[Камонт]]
}}
'''Кома''' (''Кума'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гома або Кома (Gomo, Como) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gomo%2C+Como#v=snippet&q=Gomo%2C%20Como&f=false S. 691].</ref>. Іменная аснова гум- (гом-, ком-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] guma, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gomo 'мужчына'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 116.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Куміла]], [[Камонт]]. Адзначаліся германскія імёны Comela, Comont.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Komenne''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Komenne#v=snippet&q=Komenne&f=false S. 48].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''двора [[Дайнар|Дойнаровъского]], данъники… Демидъ Комовичъ'' (15 студзеня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|261к}} P. 181.</ref>; ''Rozalia Kommo'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kommo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Комека: Іввн, Пётар і Сямён Комекі — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 4.</ref>;
* Куміш: Куміш (Kumisz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Комбар, Камбор, Гумбар, Гомбар, Гумбэр (адзначалася старажытнае германскае імя Gambara<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gambara#v=snippet&q=Gambara&f=false S. 253].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Combarro<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA208&dq=%22Combarro%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJgJqW86KKAxXQ87sIHfz9LhAQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22Combarro%22%20repertori&f=false P. 208].</ref>): ''Dawid Kambor… Adam [[Кімбар|Kimbar]]… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>, ''Jakub Gombarewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gombarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Gombar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gombar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Krystyna Gumbarewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gumbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Гумбэровіч (Gumberowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Гумельт (адзначалася старажытнае германскае імя Gumaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 116.</ref>, пазьнейшае Gommelt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Gommelt#v=snippet&q=Gommelt&f=false S. 45].</ref>): у 1687 годзе ўпамінаўся маёнтак Гумельтаны<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 229.</ref>;
* Кумагер: Мікалай Кумагер (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Гуман, Гумін: Мікалай Гумін (1905—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Холм]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>, Мікалай Гуман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Пружаны|Пружанаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар і Шчасны Мікалаевічы Камевічы — [[вількамір]]скія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1597 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 64].</ref>
Кумевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
o4t33ches39xim7j5dyhz2a9689q7nr
2680466
2680465
2026-07-24T22:22:51Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680466
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кома
|лацінка = Koma
|арыгінал = Como
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Кума
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Куміла]], [[Камонт]]
}}
'''Кома''' (''Кума'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гома або Кома (Gomo, Como) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gomo%2C+Como#v=snippet&q=Gomo%2C%20Como&f=false S. 691].</ref>. Іменная аснова гум- (гом-, ком-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] guma, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gomo 'мужчына'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 116.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Куміла]], [[Камонт]]. Адзначаліся германскія імёны Comela, Comont.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Komenne''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Komenne#v=snippet&q=Komenne&f=false S. 48].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: ''двора [[Дайнар|Дойнаровъского]], данъники… Демидъ Комовичъ'' (15 студзеня 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|261к}} P. 181.</ref>; ''Rozalia Kommo'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Kommo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Комека: Іван, Пётар і Сямён Комекі — жыхары ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 4.</ref>;
* Куміш: Куміш (Kumisz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Комбар, Камбор, Гумбар, Гомбар, Гумбэр (адзначалася старажытнае германскае імя Gambara<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gambara#v=snippet&q=Gambara&f=false S. 253].</ref>, у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Combarro<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA208&dq=%22Combarro%22+repertori&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiJgJqW86KKAxXQ87sIHfz9LhAQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22Combarro%22%20repertori&f=false P. 208].</ref>): ''Dawid Kambor… Adam [[Кімбар|Kimbar]]… Piotra Walentynowicza Kimbara z Kimbar… Adam Kombar'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 163.</ref>, ''Jakub Gombarewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gombarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Gombar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gombar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Krystyna Gumbarewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gumbarewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Гумбэровіч (Gumberowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Гумельт (адзначалася старажытнае германскае імя Gumaldus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 116.</ref>, пазьнейшае Gommelt<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Gommelt#v=snippet&q=Gommelt&f=false S. 45].</ref>): у 1687 годзе ўпамінаўся маёнтак Гумельтаны<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 229.</ref>;
* Кумагер: Мікалай Кумагер (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Гуман, Гумін: Мікалай Гумін (1905—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Холм]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>, Мікалай Гуман (1906—?) — беларус з ваколіцаў [[Пружаны|Пружанаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар і Шчасны Мікалаевічы Камевічы — [[вількамір]]скія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1597 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 64].</ref>
Кумевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гум}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
t4idbayahrlepz0wfuvkonpp2cw5dps
Зынь
0
280276
2680539
2677420
2026-07-25T09:06:42Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680539
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Зынь
|лацінка = Zyń
|арыгінал = Sini
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Зын, Зінь, Сінь, Жын, Жынь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]]
}}
'''Зынь''' (''Жынь''), '''Зын''' (''Жын''), '''Зінь''', '''Сінь''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сіні або Зіні, Сіна або Зіна (Sini, Sino) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1337">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sini+Sino#v=snippet&q=Sini%20Sino&f=false S. 1337].</ref>. Іменная аснова -сін- (-зын-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sineigs 'стары', [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sin 'сэнс, меркаваньне' або ад асновы [[Жында|-сінд- (-зынд-)]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA462&dq=Sinner+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgxNS6sf-BAxX0iP0HHVKRB6AQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Sinner%20namenkunde&f=false S. 462].</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сін- (-зін-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -жын- за найбольш адэкватнае прызнае ''žinóti'' 'ведаць', ''pa-žìnti'' 'спазнаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEinoti&id=32047060000 žinóti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]], адзначаліся германскія імёны Singel, Singer, Siner.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zynbiert (Sinbert, Zymbiert), Zynwirt (Sinwirt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Матеи Жиневич'' (1524-1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>; ''Юхно Жинь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Богушъ Жин''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Иванъ Жиневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref> (1528 год); ''бояр господаръских Рудоминского ж повету… Матея, а Бартломея Жиневичов'' (7 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 141.</ref>; ''Давидъ Зыновичъ… земяне замку нашого Городецкого, на имя Давыдъ а Василь Зеновичы… отцу ихъ Зынову'' (10 ліпеня 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 334—335].</ref>; ''Ероцъки Зыневичъ… Иванъ Жыневичъ… Алекъсанъдер Жыневичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 248.</ref>; ''Zyn'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Anna Zinewicz'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zinewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zyniewicz'' (1801 год)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 95 (163).</ref>; ''Jadwiga z Ciechanowiczów Siniewicz'' (4 красавіка 1887 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 136.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сініла, Жынель (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sinnelo<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA502&dq=%22Sinnelo%22+sinlo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiG-fe-laWKAxWH_7sIHerxEEAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Sinnelo%22%20sinlo&f=false P. 502].</ref>, таксама адзначалася старажытнае германскае імя [[Санель|Senilo]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sanilo#v=snippet&q=Sanilo&f=false S. 1296].</ref>): ''Jan Siniłło'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=21uk&rid=B&search_lastname=Sini%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Żynielewicz'' (7 лютага 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 306.</ref>;
* Шымбар: ''Миколаи Шимъборовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''s panem Stanisławem Szymborem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 42.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Жыневіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1524 і 1566 гадамі
* Юхна Жынь і Богуш Жын — рудамінскія баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Іван Жыневіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Яроцкі Зыневіч, Іван і Аляксандар Жыневічы — ваўкавыскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* Іван Зіневіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Ёсіф Сіневіч (1885—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1885) Сіневіч Іосіф Казіміравіч (1885)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзімер Жынь (1905—1938) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
* Аляксандар Зіневіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Клецак|Клецку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Жыневіч або Зыневіч (Zyniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gbkrmy382m39veugd0k3u97w1uv7m87
2680540
2680539
2026-07-25T09:07:09Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680540
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Зынь
|лацінка = Zyń
|арыгінал = Sini
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Зын, Зінь, Сінь, Жын, Жынь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]]
}}
'''Зынь''' (''Жынь''), '''Зын''' (''Жын''), '''Зінь''', '''Сінь''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сіні або Зіні, Сіна або Зіна (Sini, Sino) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1337">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sini+Sino#v=snippet&q=Sini%20Sino&f=false S. 1337].</ref>. Іменная аснова -сін- (-зын-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sineigs 'стары', [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sin 'сэнс, меркаваньне' або ад асновы [[Жында|-сінд- (-зынд-)]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA462&dq=Sinner+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgxNS6sf-BAxX0iP0HHVKRB6AQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Sinner%20namenkunde&f=false S. 462].</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сін- (-зін-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -жын- за найбольш адэкватнае прызнае ''žinóti'' 'ведаць', ''pa-žìnti'' 'спазнаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEinoti&id=32047060000 žinóti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]], адзначаліся германскія імёны Singel, Singer, Siner.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zynbiert (Sinbert, Zymbiert), Zynwirt (Sinwirt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Матеи Жиневич'' (1524-1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>; ''Юхно Жинь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Богушъ Жин''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Иванъ Жиневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref> (1528 год); ''бояр господаръских Рудоминского ж повету… Матея, а Бартломея Жиневичов'' (7 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 141.</ref>; ''Давидъ Зыновичъ… земяне замку нашого Городецкого, на имя Давыдъ а Василь Зеновичы… отцу ихъ Зынову'' (10 ліпеня 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 334—335].</ref>; ''Ероцъки Зыневичъ… Иванъ Жыневичъ… Алекъсанъдер Жыневичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 248.</ref>; ''Zyn'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Anna Zinewicz'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zinewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zyniewicz'' (1801 год)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 95 (163).</ref>; ''Jadwiga z Ciechanowiczów Siniewicz'' (4 красавіка 1887 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 136.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сініла, Жынель (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sinnelo<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA502&dq=%22Sinnelo%22+sinlo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiG-fe-laWKAxWH_7sIHerxEEAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Sinnelo%22%20sinlo&f=false P. 502].</ref>, таксама адзначалася старажытнае германскае імя [[Санель|Senilo]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sanilo#v=snippet&q=Sanilo&f=false S. 1296].</ref>): ''Jan Siniłło'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=21uk&rid=B&search_lastname=Sini%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Żynielewicz'' (7 лютага 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 306.</ref>;
* Шымбар: ''Миколаи Шимъборовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''s panem Stanisławem Szymborem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 42.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Жыневіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1524 і 1566 гадамі
* Юхна Жынь і Богуш Жын — рудамінскія баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Іван Жыневіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Яроцкі Зыневіч, Іван і Аляксандар Жыневічы — ваўкавыскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* Іван Зіневіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Ёсіф Сіневіч (1885—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1885) Сіневіч Іосіф Казіміравіч (1885)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзімер Жынь (1905—1938) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
* Аляксандар Зіневіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Клецак|Клецку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Жыневіч або Зыневіч (Zyniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
sqaprli4ode9iofe6h7dnw4owmk656m
2680541
2680540
2026-07-25T09:08:04Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680541
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Зынь
|лацінка = Zyń
|арыгінал = Sini
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Зын, Зінь, Сінь, Жын, Жынь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]]
}}
'''Зынь''' (''Жынь''), '''Зын''' (''Жын''), '''Зінь''', '''Сінь''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сіні або Зіні, Сіна або Зіна (Sini, Sino) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1337">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sini+Sino#v=snippet&q=Sini%20Sino&f=false S. 1337].</ref>. Іменная аснова -сін- (-зын-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sineigs 'стары', [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] sin 'сэнс, меркаваньне' або ад асновы [[Жында|-сінд- (-зынд-)]]<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA462&dq=Sinner+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgxNS6sf-BAxX0iP0HHVKRB6AQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Sinner%20namenkunde&f=false S. 462].</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -сін- (-зін-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для іменнай асновы -жын- за найбольш адэкватнае прызнае ''žinóti'' 'ведаць', ''pa-žìnti'' 'спазнаць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEinoti&id=32047060000 žinóti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Зынгель]], [[Сінгер]], [[Зінар]], адзначаліся германскія імёны Singel, Singer, Siner.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zynbiert (Sinbert, Zymbiert), Zynwirt (Sinwirt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 242.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Матеи Жиневич'' (1524-1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>; ''Юхно Жинь''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Богушъ Жин''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Иванъ Жиневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref> (1528 год); ''бояр господаръских Рудоминского ж повету… Матея, а Бартломея Жиневичов'' (7 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 141.</ref>; ''Давидъ Зыновичъ… земяне замку нашого Городецкого, на имя Давыдъ а Василь Зеновичы… отцу ихъ Зынову'' (10 ліпеня 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 334—335].</ref>; ''Ероцъки Зыневичъ… Иванъ Жыневичъ… Алекъсанъдер Жыневичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 248.</ref>; ''Zyn'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283.</ref>; ''Anna Zinewicz'' (1718 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Zinewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grzegorz Zyniewicz'' (1801 год)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 95 (163).</ref>; ''Jadwiga z Ciechanowiczów Siniewicz'' (4 красавіка 1887 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 136.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сініла, Жынель (у гістарычным гоцкім арэале адзначалася імя Sinnelo<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA502&dq=%22Sinnelo%22+sinlo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiG-fe-laWKAxWH_7sIHerxEEAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Sinnelo%22%20sinlo&f=false P. 502].</ref>, таксама адзначалася старажытнае германскае імя [[Санель|Senilo]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sanilo#v=snippet&q=Sanilo&f=false S. 1296].</ref>): ''Jan Siniłło'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=21uk&rid=B&search_lastname=Sini%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dąbrowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Żynielewicz'' (7 лютага 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 306.</ref>;
* Шымбар: ''Миколаи Шимъборовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 58.</ref>, ''s panem Stanisławem Szymborem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 42.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Мацей Жыневіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1524 і 1566 гадамі
* Юхна Жынь і Богуш Жын — рудамінскія баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Іван Жыневіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Яроцкі Зыневіч, Іван і Аляксандар Жыневічы — ваўкавыскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* Іван Зіневіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Ёсіф Сіневіч (1885—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1885) Сіневіч Іосіф Казіміравіч (1885)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзімер Жынь (1905—1938) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
* Аляксандар Зіневіч (1912—?) — беларус з ваколіцаў [[Клецак|Клецку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index8.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Жыневіч або Зыневіч (Zyniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gbkrmy382m39veugd0k3u97w1uv7m87
Тарман
0
280947
2680538
2675766
2026-07-25T09:03:41Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680538
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тарман
|лацінка = Tarman
|арыгінал = Tormann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Тора (імя)|Torro]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Турман, Дорман, Дарамен, Дарамін
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мантур]]
}}
'''Тарма́н''', '''Турман''', '''Дорман''', '''Дарамен''' (''Дарамін'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Турман або Торман (Thurman<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thurman#v=snippet&q=Thurman&f=false P. 579].</ref>, Tormann, Torman<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Dahl A. Navnabókin. — Forlagið Fannir, 2005.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Tormann Tormann], Nordic Names</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Тора (імя)|-тор- (-тар-, -дар-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Тарут]], [[Тарвід]], [[Турвін]]; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''селищо Тармановъское… отъ Тарманова селища'' (3 жніўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 257, 259.</ref>; ''боярыня повету Виленъского Дороменовая Милохъна… небожчикъ Дороменъ… небожъчика Доромина… Дороминовая'' (5 і 27 верасьня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 32, 38.</ref>; ''панъ Дороминъ [[Война|Воина]], державъца квасовски'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 161.</ref>; ''Mateusz Turman'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Turman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Тармін, Дурмін: ''[[Рымейка|Римко]] Торминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 367.</ref>, ''Durmin… Durminowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 138.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Міхал Дорман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
== Глядзіце таксама ==
* [[Тора (імя)|Тора]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай тор}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rslxndrzdm8xjk96ps2fmtleuhavnja
Станіка
0
283565
2680384
2677942
2026-07-24T19:39:59Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680384
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Станіка
|лацінка = Stanika
|арыгінал = Steneke
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Стана|Sten]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Станек, Станейка, Стайнік
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Станіка''', '''Станейка''', '''Стайнік''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Стэніка, Стэнэка або Штайніка (Stenike<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Steneke, Steinicke<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA473&dq=Staino+Stein+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjf9qKa6suCAxU6iP0HHfS3ByYQ6AF6BAgEEAI#v=onepage&q=Staino%20Stein%20namenkunde&f=false S. 473].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Steneke#v=snippet&q=Steneke&f=false S. 84].</ref>. Іменная аснова [[Стана|-стэн- (-стан-, -стын-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Стангір]], [[Стангель]], [[Керстэн]]; германскія імёны Staniger, Stengel, Kersten) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] stains 'камень'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 202.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася імя ''Steynicke / Steneyke / Stenike'' (1396, 1400 і 1483 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Stenike#v=snippet&q=Stenike&f=false S. 98—99].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавалі прозьвішчы Steincke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=STEINCKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de STEINCKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Steinke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=STEINKE&ofb=eichhorn&modus=&lang=de STEINKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Steineke<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=STEINEKE&ofb=abschwangen&modus=&lang=de STEINEKE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае імя Steneke бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2., 2013. S. 248.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Станэйка (Stanejko)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 58.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Stanike Mordasch zcu Willyun'' (10 лістапада 1453 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 35.</ref>; ''homines… Stanyko Bielisudzik'' (3 ліпеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 156.</ref>; ''terris domini Nicolai Stanykovicz'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''nobiles… Schymko Stanykowycz… Stanykowa'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''людеи у в [[Эйрагола|Оиракголскои]] волости… а Петка Станеиковича'' (28 верасьня 1523 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 250.</ref>; ''Jacobus Sthanykowycz'' (14 жніўня 1529 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 210.</ref>; ''Jerzy Staneyko'' (1732 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Staneyko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Stanejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Stanejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Казімер Станейка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 27.</ref>
* Іван Станек (1904—?) — беларус, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Стайнік (Stajnik) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай стан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ospr0d0kush5fr32uibsl7abkkfs5zf
Абель
0
290479
2680410
2586428
2026-07-24T20:24:37Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680410
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абель
|лацінка = Abiel
|арыгінал = Abel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Abo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Абэль, Абыла, Абуль, Абаль
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абель''' (''Абэль'', ''Абыла'', ''Абуль'', ''Абаль'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абіла, пазьней Абэль (Abilo, Abel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA161&dq=abo+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiWodGh65SHAxV_nf0HHWj8B0AQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=abo%20el%20namenkunde&f=false S. 161].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abilo#v=snippet&q=Abilo&f=false S. 11].</ref>. Іменная аснова аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abar, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''мещанин Могилевский Санко Абыла'' (1578—1580 гады)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 247.</ref>; ''u Abolewicza, dzierżawców nieruchomości należących do starostwa [[Рэжыца|rzeżyckiego]]'' (2 ліпеня 1774 году)<ref>Szlachta polsko-inflancka wobec przełomu: Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764—1775. — Toruń, 2018. S. 91.</ref>; ''Klemens Andrzej Abelewicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Hanuszyszki k. Trok], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Abelowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Abelowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Glinciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Obelewicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Obelewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Święciany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozefa Obielewicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Obielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Glinciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Флярыян Вінцэнтавіч Абялевіч (''Абелевич'') — селянін з ваколіцаў [[Вількамір]]у, які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 1.</ref>
* Аляксандар Цыпрыянаў Абалевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
Абулевічы (Abulewicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 8.</ref>.
[[Засьценак]] і вёска з назвай Абелішкі існавалі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]]<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref> і [[Прусія|Прусіі]] (каля [[Каралявец|Караляўцу]])<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} [https://web.archive.org/web/20240706210014/http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/20 S. 20].</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонішчыне]] існуе вёска [[Абелькавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам л}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pvifeuslw04jb7gwa5ijkucscu49xnj
2680470
2680410
2026-07-24T22:33:47Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680470
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абель
|лацінка = Abiel
|арыгінал = Abel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Abo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Абэль, Абыла, Абуль, Абаль
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абель''' (''Абэль'', ''Абыла'', ''Абуль'', ''Абаль'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абіла, пазьней Абэль (Abilo, Abel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA161&dq=abo+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiWodGh65SHAxV_nf0HHWj8B0AQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=abo%20el%20namenkunde&f=false S. 161].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abilo#v=snippet&q=Abilo&f=false S. 11].</ref>. Іменная аснова аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abar, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''мещанин Могилевский Санко Абыла'' (1578—1580 гады)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 247.</ref>; ''u Abolewicza, dzierżawców nieruchomości należących do starostwa [[Рэжыца|rzeżyckiego]]'' (2 ліпеня 1774 году)<ref>Szlachta polsko-inflancka wobec przełomu: Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764—1775. — Toruń, 2018. S. 91.</ref>; ''Klemens Andrzej Abelewicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Hanuszyszki k. Trok], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Abelowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Abelowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Glinciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Obelewicz'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Obelewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Święciany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jozefa Obielewicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Obielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Glinciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Флярыян Вінцэнтавіч Абялевіч (''Абелевич'') — селянін з ваколіцаў [[Вількамір]]у, які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 1.</ref>
* Іван Абаль — жыхар ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1.</ref>
* Аляксандар Цыпрыянаў Абалевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>
Абулевічы (Abulewicz) гербу [[Навіна (герб)|Навіна]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 8.</ref>.
[[Засьценак]] і вёска з назвай Абелішкі існавалі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]]<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref> і [[Прусія|Прусіі]] (каля [[Каралявец|Караляўцу]])<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} [https://web.archive.org/web/20240706210014/http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/20 S. 20].</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонішчыне]] існуе вёска [[Абелькавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам л}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
019kxw121nz11tzllwije174sbhk7zl
Рапа (імя)
0
292330
2680347
2668469
2026-07-24T12:02:06Z
~2026-41267-08
99092
2680347
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рапа
|лацінка = Rapa
|арыгінал = Rappo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рабан]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Рапа''', '''Рап''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Раба або Рапа (Rabo, Rappo) — імя германскага паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rapan#v=snippet&q=Rapan&f=false S. 870—871].</ref>. Іменная аснова [[Рабан|-рабан- (-рапан-, -рап-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рапш]]; германскае імя Rapsch) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] hraban 'крумкач'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 134.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rab (Rabe).
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''miesczanie [[Берасьце|Brzesczcy]]… Mykołay Rap'' (14 сакавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 5. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CYhNAAAAcAAJ&q=Rap#v=snippet&q=Rap&f=false С. 9].</ref>; ''Stephan Rapowicz — rayca miasta Brzeskiego… Rozali Rapowicz — pisarz mieyski… Bazyli Rapowicz pisarz mieski Brzeski'' (14 і 24 траўня, 13 лістапада 1637 году, 28 траўня 1638 году, 11 траўня 1639 году, 23 сакавіка 1641 году, 24 лютага 1643 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 6. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=93NgAAAAcAAJ&q=Rapowicz#v=snippet&q=Rapowicz&f=false С. 275, 281, 284, 287, 291, 306—307, 324, 375—376, 390, 416, 418]</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Рапейка, Рабека: Раман Рабека — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 15.</ref>, Рапейкі — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>
* Рабіля: Рабілёвіч (Rabilowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Нікіфор Раповіч (1871—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай грабан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
la1sxc335quwwr65pamfgosepy5bkzh
Суг
0
293032
2680488
2679854
2026-07-24T23:07:25Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680488
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Суґ
|лацінка = Sug / Suh
|арыгінал = Sugo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шук
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Сугінт]], [[Жугар]]
}}
'''Суг''' (''Шук'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Суга або Сога (Sugo, Succho<ref name="Morlet-1971-203">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 203.</ref>, Sogo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sugo#v=snippet&q=Sugo&f=false S. 1352].</ref>. Іменная аснова суг- паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] saugen 'маўчаць' або ад асновы [[Суда|суд- (сут-)]]<ref name="Morlet-1971-203"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сугінт]], [[Жугар]]. Адзначаліся германскія імёны Sugenti, Sugarius.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Лаврин Петкович Шуковича, тивун кгондинскии''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 57.</ref>, ''Лаврин Шукович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Миколаи Шуковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref> (1528 год); ''Eliasz Sugowicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sugowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сукель, Шукель, Шукіла (адзначалася старажытнае германскае імя Zuchilo<ref name="Ferguson-1864-268">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Zuchilo#v=snippet&q=Zuchilo&f=false P. 268].</ref>): ''Regina Suckiel'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12018&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=6900&searchtable=&rpp2=50 Butrymańce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Амбразей Шукель (1867—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>;[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%90%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1867) Шукель Амбразей Вікенцьевіч (1867)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Антон Шукіловіч (1896—?) — селянін з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>;[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%83%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1896) Шукіловіч Антон Іванавіч (1896)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Сугень: ''Zdan Sugienicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Sugienicz#v=snippet&q=Sugienicz&f=false С. 488].</ref>;
* Сугвіт: Пётар Сугвіт (''Piotr Sugwit'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў першай палове XVIII стагодзьдзя<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 270.</ref>;
* Шугайла, Сугайла, Зугайла (у 1576 годзе ў Польшчы адзначалася прозьвішча Sogal<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 4: Pl—St. — Kraków, 2013. S. 334.</ref>): ''з людми в [[Цяцерын|Тетерыньскомъ]] повете… а Ивана Шугаиловича'' (18 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 184.</ref>, ''вдова Сукгаилова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Янушъ Сукгаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164—165.</ref> (1528 год), ''Mikołaj Zugayła'' (1759 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1200&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Сугаўдзь, Сугоўдзь (адзначалася германскае імя Succaud<ref name="Ferguson-1864-268"/>): ''Gabriel Jurewicz Sugowdz na miejscu Jerzego Sugowdzia… Jerzy Siemonowicz Sugowdz… Wojciech Paszkiewicz Sugowdz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 418—419.</ref>, Сугаўдзі (Sugowdź) гербу Прус III — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Цельшы|Цельшаў]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 185.</ref>;
* Зугард (адзначалася германскае імя Suckard<ref name="Ferguson-1864-268"/>, Sughard<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s6.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''ku jezioru Zugordu'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 122—123.</ref>;
* Сугант (адзначалася германскае імя Sùgandi<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 974.</ref>): ''Sugont'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>;
* Сукман (адзначалася германскае імя Suckman<ref name="Ferguson-1864-268"/>): ''землю Сукмановича'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 30.</ref>;
* Шугмін: ''Tadeusz Szugmin'' (5 лютага 1776 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 259.</ref>;
* Шугжын: ''Собестьянъ Шукгъжиновичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%A8%D1%83%D0%BA%D0%B3%D1%8A+%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A8%D1%83%D0%BA%D0%B3%D1%8A%20%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 767].</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Лаўрын Петкавіч Шукавіч — гандзінскі цівун, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Лаўрын Шукавіч — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Шукавіч — [[Паюр'е|паюрскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Антон Шукевіч — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 5.</ref>
* Аляксандар Шукевіч — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 61.</ref>
Шукевіч (Szukiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай суг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ljkp365l4d6snyev3332fj67cjv1nxd
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/Табліца
10
300273
2680424
2670437
2026-07-24T20:56:30Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680424
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 23 траўня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=LPO, GÓR, JAG, RAK, GKS, LEG, ZAG, WIS, POG, RAD, KOR, MOT, CRA, WID, PIA, LGD, ARK, BBT
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_LPO=16 | нічыі_LPO=12 |паразы_LPO=6 |мз_LPO=62 |мп_LPO=45
|перамогі_GÓR=16 | нічыі_GÓR=8 |паразы_GÓR=10 |мз_GÓR=50 |мп_GÓR=38
|перамогі_JAG=15 | нічыі_JAG=11 |паразы_JAG=8 |мз_JAG=56 |мп_JAG=41
|перамогі_RAK=16 | нічыі_RAK=7 |паразы_RAK=11 |мз_RAK=51 |мп_RAK=40
|перамогі_GKS=14 | нічыі_GKS=8 |паразы_GKS=12 |мз_GKS=51 |мп_GKS=45
|перамогі_LEG=12 | нічыі_LEG=13 |паразы_LEG=9 |мз_LEG=42 |мп_LEG=37
|перамогі_ZAG=13 | нічыі_ZAG=9 |паразы_ZAG=12 |мз_ZAG=45 |мп_ZAG=38
|перамогі_WIS=12 | нічыі_WIS=10 |паразы_WIS=12 |мз_WIS=34 |мп_WIS=38
|перамогі_POG=13 | нічыі_POG=6 |паразы_POG=15 |мз_POG=47 |мп_POG=49
|перамогі_RAD=11 | нічыі_RAD=11 |паразы_RAD=12 |мз_RAD=52 |мп_RAD=53
|перамогі_KOR=11 | нічыі_KOR=10 |паразы_KOR=13 |мз_KOR=40 |мп_KOR=40
|перамогі_MOT=10 | нічыі_MOT=13 |паразы_MOT=11 |мз_MOT=46 |мп_MOT=53
|перамогі_CRA=9 | нічыі_CRA=15 |паразы_CRA=10 |мз_CRA=39 |мп_CRA=42
|перамогі_WID=12 | нічыі_WID=6 |паразы_WID=16 |мз_WID=41 |мп_WID=41
|перамогі_PIA=11 | нічыі_PIA=8 |паразы_PIA=15 |мз_PIA=42 |мп_PIA=46
|перамогі_LGD=12 | нічыі_LGD=7 |паразы_LGD=15 |мз_LGD=62 |мп_LGD=65
|перамогі_ARK=9 | нічыі_ARK=9 |паразы_ARK=16 |мз_ARK=34 |мп_ARK=61
|перамогі_BBT=9 | нічыі_BBT=7 |паразы_BBT=18 |мз_BBT=43 |мп_BBT=65
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
99l8t9grpim958m4vnw5bb1tqfty1ia
2680426
2680424
2026-07-24T20:57:57Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680426
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 24 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=RAD, JAG, GÓR, KOR, PIA, GKS, MOT, ŚLĄ, WPŁ, POG, WKR, LEG, LPO, ZAG, CRA, WID, RAK, WIE
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=0 |паразы_RAD=0 |мз_RAD=2 |мп_RAD=1
|перамогі_JAG=0 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=0 |мз_JAG=0 |мп_JAG=0
|перамогі_GÓR=0 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=0 |мп_GÓR=0
|перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=0 |мп_KOR=0
|перамогі_PIA=0 | нічыі_PIA=0 |паразы_PIA=0 |мз_PIA=0 |мп_PIA=0
|перамогі_GKS=0 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=0 |мз_GKS=0 |мп_GKS=0
|перамогі_MOT=0 | нічыі_MOT=0 |паразы_MOT=0 |мз_MOT=0 |мп_MOT=0
|перамогі_ŚLĄ=0 | нічыі_ŚLĄ=0 |паразы_ŚLĄ=0 |мз_ŚLĄ=0 |мп_ŚLĄ=0
|перамогі_WPŁ=0 | нічыі_WPŁ=0 |паразы_WPŁ=0 |мз_WPŁ=0 |мп_WPŁ=0
|перамогі_POG=0 | нічыі_POG=0 |паразы_POG=0 |мз_POG=0 |мп_POG=0
|перамогі_WKR=0 | нічыі_WKR=0 |паразы_WKR=0 |мз_WKR=0 |мп_WKR=0
|перамогі_LEG=0 | нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=0 |мп_LEG=0
|перамогі_LPO=0 | нічыі_LPO=0 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=0 |мп_LPO=0
|перамогі_ZAG=0 | нічыі_ZAG=0 |паразы_ZAG=0 |мз_ZAG=0 |мп_ZAG=0
|перамогі_CRA=0 | нічыі_CRA=0 |паразы_CRA=0 |мз_CRA=0 |мп_CRA=0
|перамогі_WID=0 | нічыі_WID=0 |паразы_WID=0 |мз_WID=0 |мп_WID=0
|перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=0 |мп_RAK=0
|перамогі_WIE=0 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=1 |мз_WIE=1 |мп_WIE=2
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
koyqxz7nmtp0rz5ayosqi3e52960oxh
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/ВынікіГульняў
10
300274
2680425
2670441
2026-07-24T20:57:28Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680425
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG
|скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]]
|скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]]
|скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]]
|скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]]
|скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]]
|скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]]
|скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]]
|скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]]
|скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]]
|скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]]
|скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]]
|скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]]
|скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]]
|скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]]
|скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]]
|скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]]
|скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]]
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 23 траўня 2026
|матч_ARK_BBT=2:3
|матч_ARK_CRA=2:1
|матч_ARK_GKS=2:1
|матч_ARK_GÓR=0:0
|матч_ARK_JAG=0:3
|матч_ARK_KOR=0:0
|матч_ARK_LEG=2:2
|матч_ARK_LGD=2:2
|матч_ARK_LPO=3:1
|матч_ARK_MOT=1:0
|матч_ARK_PIA=2:1
|матч_ARK_POG=2:1
|матч_ARK_RAD=1:1
|матч_ARK_RAK=1:4
|матч_ARK_WID=0:0
|матч_ARK_WIS=1:0
|матч_ARK_ZAG=3:1
|матч_BBT_ARK=2:0
|матч_BBT_CRA=0:1
|матч_BBT_GKS=0:3
|матч_BBT_GÓR=1:1
|матч_BBT_JAG=2:1
|матч_BBT_KOR=1:3
|матч_BBT_LEG=0:1
|матч_BBT_LGD=3:2
|матч_BBT_LPO=0:2
|матч_BBT_MOT=1:2
|матч_BBT_PIA=3:2
|матч_BBT_POG=1:1
|матч_BBT_RAD=1:1
|матч_BBT_RAK=2:3
|матч_BBT_WID=2:4
|матч_BBT_WIS=1:3
|матч_BBT_ZAG=1:1
|матч_CRA_ARK=2:2
|матч_CRA_BBT=2:0
|матч_CRA_GKS=1:0
|матч_CRA_GÓR=1:1
|матч_CRA_JAG=0:0
|матч_CRA_KOR=1:1
|матч_CRA_LEG=2:1
|матч_CRA_LGD=2:2
|матч_CRA_LPO=2:2
|матч_CRA_MOT=1:2
|матч_CRA_PIA=2:3
|матч_CRA_POG=1:1
|матч_CRA_RAD=0:0
|матч_CRA_RAK=2:0
|матч_CRA_WID=1:0
|матч_CRA_WIS=1:2
|матч_CRA_ZAG=0:0
|матч_GKS_ARK=4:1
|матч_GKS_BBT=5:1
|матч_GKS_CRA=0:3
|матч_GKS_GÓR=3:1
|матч_GKS_JAG=2:2
|матч_GKS_KOR=1:0
|матч_GKS_LEG=1:1
|матч_GKS_LGD=2:0
|матч_GKS_LPO=0:1
|матч_GKS_MOT=3:2
|матч_GKS_PIA=1:3
|матч_GKS_POG=2:0
|матч_GKS_RAD=3:2
|матч_GKS_RAK=0:1
|матч_GKS_WID=1:0
|матч_GKS_WIS=1:0
|матч_GKS_ZAG=2:2
|матч_GÓR_ARK=5:1
|матч_GÓR_BBT=0:1
|матч_GÓR_CRA=3:0
|матч_GÓR_GKS=3:0
|матч_GÓR_JAG=2:1
|матч_GÓR_KOR=1:0
|матч_GÓR_LEG=3:1
|матч_GÓR_LGD=2:1
|матч_GÓR_LPO=0:1
|матч_GÓR_MOT=0:1
|матч_GÓR_PIA=2:1
|матч_GÓR_POG=0:1
|матч_GÓR_RAD=6:2
|матч_GÓR_RAK=3:1
|матч_GÓR_WID=3:2
|матч_GÓR_WIS=1:1
|матч_GÓR_ZAG=0:2
|матч_JAG_ARK=4:0
|матч_JAG_BBT=0:4
|матч_JAG_CRA=5:2
|матч_JAG_GKS=2:1
|матч_JAG_GÓR=1:2
|матч_JAG_KOR=3:1
|матч_JAG_LEG=2:2
|матч_JAG_LGD=2:0
|матч_JAG_LPO=0:0
|матч_JAG_MOT=4:1
|матч_JAG_PIA=1:2
|матч_JAG_POG=3:2
|матч_JAG_RAD=1:1
|матч_JAG_RAK=1:2
|матч_JAG_WID=3:2
|матч_JAG_WIS=1:2
|матч_JAG_ZAG=1:0
|матч_KOR_ARK=3:0
|матч_KOR_BBT=2:1
|матч_KOR_CRA=0:1
|матч_KOR_GKS=1:1
|матч_KOR_GÓR=1:1
|матч_KOR_JAG=1:1
|матч_KOR_LEG=0:2
|матч_KOR_LGD=3:0
|матч_KOR_LPO=1:2
|матч_KOR_MOT=2:0
|матч_KOR_PIA=1:1
|матч_KOR_POG=1:0
|матч_KOR_RAD=3:0
|матч_KOR_RAK=1:4
|матч_KOR_WID=1:0
|матч_KOR_WIS=1:1
|матч_KOR_ZAG=1:2
|матч_LEG_ARK=0:0
|матч_LEG_BBT=1:2
|матч_LEG_CRA=1:0
|матч_LEG_GKS=3:1
|матч_LEG_GÓR=1:1
|матч_LEG_JAG=0:0
|матч_LEG_KOR=1:2
|матч_LEG_LGD=2:2
|матч_LEG_LPO=0:0
|матч_LEG_MOT=4:0
|матч_LEG_PIA=0:1
|матч_LEG_POG=1:0
|матч_LEG_RAD=4:1
|матч_LEG_RAK=1:1
|матч_LEG_WID=1:0
|матч_LEG_WIS=2:1
|матч_LEG_ZAG=1:0
|матч_LGD_ARK=1:0
|матч_LGD_BBT=5:1
|матч_LGD_CRA=1:1
|матч_LGD_GKS=2:0
|матч_LGD_GÓR=5:2
|матч_LGD_JAG=3:0
|матч_LGD_KOR=4:2
|матч_LGD_LEG=1:2
|матч_LGD_LPO=3:4
|матч_LGD_MOT=3:3
|матч_LGD_PIA=1:1
|матч_LGD_POG=2:1
|матч_LGD_RAD=1:2
|матч_LGD_RAK=1:2
|матч_LGD_WID=2:1
|матч_LGD_WIS=1:1
|матч_LGD_ZAG=0:2
|матч_LPO_ARK=1:1
|матч_LPO_BBT=4:1
|матч_LPO_CRA=1:4
|матч_LPO_GKS=3:3
|матч_LPO_GÓR=2:1
|матч_LPO_JAG=2:2
|матч_LPO_KOR=1:1
|матч_LPO_LEG=4:0
|матч_LPO_LGD=1:3
|матч_LPO_MOT=2:2
|матч_LPO_PIA=3:0
|матч_LPO_POG=2:2
|матч_LPO_RAD=4:1
|матч_LPO_RAK=4:3
|матч_LPO_WID=2:1
|матч_LPO_WIS=2:2
|матч_LPO_ZAG=1:2
|матч_MOT_ARK=1:0
|матч_MOT_BBT=1:1
|матч_MOT_CRA=3:3
|матч_MOT_GKS=2:5
|матч_MOT_GÓR=0:0
|матч_MOT_JAG=1:1
|матч_MOT_KOR=2:0
|матч_MOT_LEG=1:1
|матч_MOT_LGD=2:3
|матч_MOT_LPO=0:1
|матч_MOT_PIA=0:0
|матч_MOT_POG=2:1
|матч_MOT_RAD=2:2
|матч_MOT_RAK=1:1
|матч_MOT_WID=3:0
|матч_MOT_WIS=1:1
|матч_MOT_ZAG=1:0
|матч_PIA_ARK=4:1
|матч_PIA_BBT=4:2
|матч_PIA_CRA=0:0
|матч_PIA_GKS=0:0
|матч_PIA_GÓR=0:1
|матч_PIA_JAG=1:1
|матч_PIA_KOR=0:0
|матч_PIA_LEG=2:0
|матч_PIA_LGD=1:2
|матч_PIA_LPO=1:0
|матч_PIA_MOT=1:2
|матч_PIA_POG=0:2
|матч_PIA_RAD=3:1
|матч_PIA_RAK=1:3
|матч_PIA_WID=0:2
|матч_PIA_WIS=1:0
|матч_PIA_ZAG=1:3
|матч_POG_ARK=1:0
|матч_POG_BBT=1:1
|матч_POG_CRA=2:1
|матч_POG_GKS=1:1
|матч_POG_GÓR=0:3
|матч_POG_JAG=1:2
|матч_POG_KOR=2:1
|матч_POG_LEG=0:2
|матч_POG_LGD=3:4
|матч_POG_LPO=1:2
|матч_POG_MOT=4:1
|матч_POG_PIA=2:1
|матч_POG_RAD=2:2
|матч_POG_RAK=2:0
|матч_POG_WID=1:0
|матч_POG_WIS=3:0
|матч_POG_ZAG=5:1
|матч_RAD_ARK=3:1
|матч_RAD_BBT=1:1
|матч_RAD_CRA=3:0
|матч_RAD_GKS=0:1
|матч_RAD_GÓR=4:0
|матч_RAD_JAG=1:2
|матч_RAD_KOR=0:2
|матч_RAD_LEG=1:1
|матч_RAD_LGD=3:1
|матч_RAD_LPO=1:3
|матч_RAD_MOT=1:1
|матч_RAD_PIA=1:0
|матч_RAD_POG=5:1
|матч_RAD_RAK=3:1
|матч_RAD_WID=2:1
|матч_RAD_WIS=1:1
|матч_RAD_ZAG=3:1
|матч_RAK_ARK=3:0
|матч_RAK_BBT=1:0
|матч_RAK_CRA=4:1
|матч_RAK_GKS=1:0
|матч_RAK_GÓR=0:1
|матч_RAK_JAG=0:2
|матч_RAK_KOR=2:0
|матч_RAK_LEG=1:1
|матч_RAK_LGD=2:1
|матч_RAK_LPO=2:2
|матч_RAK_MOT=2:0
|матч_RAK_PIA=1:3
|матч_RAK_POG=2:0
|матч_RAK_RAD=0:0
|матч_RAK_WID=1:1
|матч_RAK_WIS=1:2
|матч_RAK_ZAG=0:1
|матч_WID_ARK=2:0
|матч_WID_BBT=1:0
|матч_WID_CRA=0:0
|матч_WID_GKS=3:0
|матч_WID_GÓR=0:0
|матч_WID_JAG=1:3
|матч_WID_KOR=1:3
|матч_WID_LEG=1:1
|матч_WID_LGD=3:1
|матч_WID_LPO=2:1
|матч_WID_MOT=2:0
|матч_WID_PIA=2:1
|матч_WID_POG=1:2
|матч_WID_RAD=3:2
|матч_WID_RAK=0:1
|матч_WID_WIS=1:1
|матч_WID_ZAG=1:0
|матч_WIS_ARK=0:3
|матч_WIS_BBT=3:1
|матч_WIS_CRA=0:0
|матч_WIS_GKS=1:1
|матч_WIS_GÓR=0:1
|матч_WIS_JAG=0:1
|матч_WIS_KOR=2:0
|матч_WIS_LEG=1:0
|матч_WIS_LGD=1:0
|матч_WIS_LPO=0:0
|матч_WIS_MOT=0:4
|матч_WIS_PIA=2:0
|матч_WIS_POG=2:0
|матч_WIS_RAD=0:1
|матч_WIS_RAK=2:1
|матч_WIS_WID=0:2
|матч_WIS_ZAG=2:1
|матч_ZAG_ARK=4:0
|матч_ZAG_BBT=1:2
|матч_ZAG_CRA=0:0
|матч_ZAG_GKS=0:2
|матч_ZAG_GÓR=2:0
|матч_ZAG_JAG=0:0
|матч_ZAG_KOR=1:1
|матч_ZAG_LEG=3:1
|матч_ZAG_LGD=6:2
|матч_ZAG_LPO=0:1
|матч_ZAG_MOT=2:2
|матч_ZAG_PIA=2:2
|матч_ZAG_POG=0:1
|матч_ZAG_RAD=1:0
|матч_ZAG_RAK=0:0
|матч_ZAG_WID=2:1
|матч_ZAG_WIS=2:0
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
khiih2e5zxeadepe6dzt8xmisp5m8k9
2680427
2680425
2026-07-24T20:57:58Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680427
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG
|скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]]
|скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]]
|скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]]
|скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]]
|скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]]
|скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]]
|скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]]
|скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]]
|скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]]
|скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]]
|скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]]
|скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]]
|скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]]
|скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]]
|скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]]
|скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]]
|скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]]
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 24 ліпеня 2026
|матч_CRA_GKS=
|матч_CRA_GÓR=
|матч_CRA_JAG=
|матч_CRA_KOR=
|матч_CRA_LEG=
|матч_CRA_LPO=
|матч_CRA_MOT=
|матч_CRA_PIA=
|матч_CRA_POG=
|матч_CRA_RAD=
|матч_CRA_RAK=
|матч_CRA_ŚLĄ=
|матч_CRA_WID=
|матч_CRA_WIE=
|матч_CRA_WKR=
|матч_CRA_WPŁ=
|матч_CRA_ZAG=
|матч_GKS_CRA=
|матч_GKS_GÓR=
|матч_GKS_JAG=
|матч_GKS_KOR=
|матч_GKS_LEG=
|матч_GKS_LPO=
|матч_GKS_MOT=
|матч_GKS_PIA=
|матч_GKS_POG=
|матч_GKS_RAD=
|матч_GKS_RAK=
|матч_GKS_ŚLĄ=
|матч_GKS_WID=
|матч_GKS_WIE=
|матч_GKS_WKR=
|матч_GKS_WPŁ=
|матч_GKS_ZAG=
|матч_GÓR_CRA=
|матч_GÓR_GKS=
|матч_GÓR_JAG=
|матч_GÓR_KOR=
|матч_GÓR_LEG=
|матч_GÓR_LPO=
|матч_GÓR_MOT=
|матч_GÓR_PIA=
|матч_GÓR_POG=
|матч_GÓR_RAD=
|матч_GÓR_RAK=
|матч_GÓR_ŚLĄ=
|матч_GÓR_WID=
|матч_GÓR_WIE=
|матч_GÓR_WKR=
|матч_GÓR_WPŁ=
|матч_GÓR_ZAG=
|матч_JAG_CRA=
|матч_JAG_GKS=
|матч_JAG_GÓR=
|матч_JAG_KOR=
|матч_JAG_LEG=
|матч_JAG_LPO=
|матч_JAG_MOT=
|матч_JAG_PIA=
|матч_JAG_POG=
|матч_JAG_RAD=
|матч_JAG_RAK=
|матч_JAG_ŚLĄ=
|матч_JAG_WID=
|матч_JAG_WIE=
|матч_JAG_WKR=
|матч_JAG_WPŁ=
|матч_JAG_ZAG=
|матч_KOR_CRA=
|матч_KOR_GKS=
|матч_KOR_GÓR=
|матч_KOR_JAG=
|матч_KOR_LEG=
|матч_KOR_LPO=
|матч_KOR_MOT=
|матч_KOR_PIA=
|матч_KOR_POG=
|матч_KOR_RAD=
|матч_KOR_RAK=
|матч_KOR_ŚLĄ=
|матч_KOR_WID=
|матч_KOR_WIE=
|матч_KOR_WKR=
|матч_KOR_WPŁ=
|матч_KOR_ZAG=
|матч_LEG_CRA=
|матч_LEG_GKS=
|матч_LEG_GÓR=
|матч_LEG_JAG=
|матч_LEG_KOR=
|матч_LEG_LPO=
|матч_LEG_MOT=
|матч_LEG_PIA=
|матч_LEG_POG=
|матч_LEG_RAD=
|матч_LEG_RAK=
|матч_LEG_ŚLĄ=
|матч_LEG_WID=
|матч_LEG_WIE=
|матч_LEG_WKR=
|матч_LEG_WPŁ=
|матч_LEG_ZAG=
|матч_LPO_CRA=
|матч_LPO_GKS=
|матч_LPO_GÓR=
|матч_LPO_JAG=
|матч_LPO_KOR=
|матч_LPO_LEG=
|матч_LPO_MOT=
|матч_LPO_PIA=
|матч_LPO_POG=
|матч_LPO_RAD=
|матч_LPO_RAK=
|матч_LPO_ŚLĄ=
|матч_LPO_WID=
|матч_LPO_WIE=
|матч_LPO_WKR=
|матч_LPO_WPŁ=
|матч_LPO_ZAG=
|матч_MOT_CRA=
|матч_MOT_GKS=
|матч_MOT_GÓR=
|матч_MOT_JAG=
|матч_MOT_KOR=
|матч_MOT_LEG=
|матч_MOT_LPO=
|матч_MOT_PIA=
|матч_MOT_POG=
|матч_MOT_RAD=
|матч_MOT_RAK=
|матч_MOT_ŚLĄ=
|матч_MOT_WID=
|матч_MOT_WIE=
|матч_MOT_WKR=
|матч_MOT_WPŁ=
|матч_MOT_ZAG=
|матч_PIA_CRA=
|матч_PIA_GKS=
|матч_PIA_GÓR=
|матч_PIA_JAG=
|матч_PIA_KOR=
|матч_PIA_LEG=
|матч_PIA_LPO=
|матч_PIA_MOT=
|матч_PIA_POG=
|матч_PIA_RAD=
|матч_PIA_RAK=
|матч_PIA_ŚLĄ=
|матч_PIA_WID=
|матч_PIA_WIE=
|матч_PIA_WKR=
|матч_PIA_WPŁ=
|матч_PIA_ZAG=
|матч_POG_CRA=
|матч_POG_GKS=
|матч_POG_GÓR=
|матч_POG_JAG=
|матч_POG_KOR=
|матч_POG_LEG=0:1
|матч_POG_LPO=
|матч_POG_MOT=
|матч_POG_PIA=
|матч_POG_RAD=
|матч_POG_RAK=
|матч_POG_ŚLĄ=
|матч_POG_WID=
|матч_POG_WIE=
|матч_POG_WKR=
|матч_POG_WPŁ=
|матч_POG_ZAG=
|матч_RAD_CRA=
|матч_RAD_GKS=
|матч_RAD_GÓR=
|матч_RAD_JAG=
|матч_RAD_KOR=
|матч_RAD_LEG=
|матч_RAD_LPO=
|матч_RAD_MOT=
|матч_RAD_PIA=
|матч_RAD_POG=
|матч_RAD_RAK=
|матч_RAD_ŚLĄ=
|матч_RAD_WID=
|матч_RAD_WIE=2:1
|матч_RAD_WKR=
|матч_RAD_WPŁ=
|матч_RAD_ZAG=
|матч_RAK_CRA=
|матч_RAK_GKS=
|матч_RAK_GÓR=
|матч_RAK_JAG=
|матч_RAK_KOR=
|матч_RAK_LEG=
|матч_RAK_LPO=
|матч_RAK_MOT=
|матч_RAK_PIA=
|матч_RAK_POG=
|матч_RAK_RAD=
|матч_RAK_ŚLĄ=
|матч_RAK_WID=
|матч_RAK_WIE=
|матч_RAK_WKR=
|матч_RAK_WPŁ=
|матч_RAK_ZAG=
|матч_ŚLĄ_CRA=
|матч_ŚLĄ_GKS=
|матч_ŚLĄ_GÓR=
|матч_ŚLĄ_JAG=
|матч_ŚLĄ_KOR=
|матч_ŚLĄ_LEG=
|матч_ŚLĄ_LPO=
|матч_ŚLĄ_MOT=
|матч_ŚLĄ_PIA=
|матч_ŚLĄ_POG=
|матч_ŚLĄ_RAD=
|матч_ŚLĄ_RAK=
|матч_ŚLĄ_WID=
|матч_ŚLĄ_WIE=
|матч_ŚLĄ_WKR=
|матч_ŚLĄ_WPŁ=
|матч_ŚLĄ_ZAG=
|матч_WID_CRA=
|матч_WID_GKS=
|матч_WID_GÓR=
|матч_WID_JAG=
|матч_WID_KOR=
|матч_WID_LEG=
|матч_WID_LPO=
|матч_WID_MOT=
|матч_WID_PIA=
|матч_WID_POG=
|матч_WID_RAD=
|матч_WID_RAK=
|матч_WID_ŚLĄ=
|матч_WID_WIE=
|матч_WID_WKR=
|матч_WID_WPŁ=
|матч_WID_ZAG=
|матч_WIE_CRA=
|матч_WIE_GKS=
|матч_WIE_GÓR=
|матч_WIE_JAG=
|матч_WIE_KOR=
|матч_WIE_LEG=
|матч_WIE_LPO=
|матч_WIE_MOT=
|матч_WIE_PIA=
|матч_WIE_POG=
|матч_WIE_RAD=
|матч_WIE_RAK=
|матч_WIE_ŚLĄ=
|матч_WIE_WID=
|матч_WIE_WKR=
|матч_WIE_WPŁ=
|матч_WIE_ZAG=
|матч_WKR_CRA=
|матч_WKR_GKS=
|матч_WKR_GÓR=
|матч_WKR_JAG=
|матч_WKR_KOR=
|матч_WKR_LEG=
|матч_WKR_LPO=
|матч_WKR_MOT=
|матч_WKR_PIA=
|матч_WKR_POG=
|матч_WKR_RAD=
|матч_WKR_RAK=
|матч_WKR_ŚLĄ=
|матч_WKR_WID=
|матч_WKR_WIE=
|матч_WKR_WPŁ=
|матч_WKR_ZAG=
|матч_WPŁ_CRA=
|матч_WPŁ_GKS=
|матч_WPŁ_GÓR=
|матч_WPŁ_JAG=
|матч_WPŁ_KOR=
|матч_WPŁ_LEG=
|матч_WPŁ_LPO=
|матч_WPŁ_MOT=
|матч_WPŁ_PIA=
|матч_WPŁ_POG=
|матч_WPŁ_RAD=
|матч_WPŁ_RAK=
|матч_WPŁ_ŚLĄ=
|матч_WPŁ_WID=
|матч_WPŁ_WIE=
|матч_WPŁ_WKR=
|матч_WPŁ_ZAG=
|матч_ZAG_CRA=
|матч_ZAG_GKS=
|матч_ZAG_GÓR=
|матч_ZAG_JAG=
|матч_ZAG_KOR=
|матч_ZAG_LEG=
|матч_ZAG_LPO=
|матч_ZAG_MOT=
|матч_ZAG_PIA=
|матч_ZAG_POG=
|матч_ZAG_RAD=
|матч_ZAG_RAK=
|матч_ZAG_ŚLĄ=
|матч_ZAG_WID=
|матч_ZAG_WIE=
|матч_ZAG_WKR=
|матч_ZAG_WPŁ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
2ht8hsqvry1sz4poe3x8xddewjeso4s
Польская футбольная экстракляса 2026—2027 гадоў
0
303160
2680430
2678574
2026-07-24T21:00:10Z
Dymitr
10914
[[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]
2680430
wikitext
text/x-wiki
{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва = Экстракляса 2026—2027 гадоў
|Найлепшы бамбардзір =
|Папярэдні сэзон = [[Польская футбольная экстракляса 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон = [[Польская футбольная экстракляса 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Экстракляса 2026—2027 гадоў''' — 101-ы розыгрыш [[Польская футбольная экстракляса|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Польшчы]], які пачнецца 24 ліпеня 2026 году.
== Клюбы ==
У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — кракаўская «[[Вісла Кракаў|Вісла]]», «[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьлёнск]]» і «[[Вячыста Кракаў|Вячыста]]». Гэтыя клюбы замянілі «[[Лехія Гданьск|Лехію]]», «[[Арка Гдыня|Арку]]» і «[[Брук-Бэт Тэрмаліка Няцеча|Брук-Бэт Тэрмаліку]]».
== Табліца ==
{{Польская футбольная экстракляса/Табліца}}
== Вынікі гульняў ==
{{Польская футбольная экстракляса/ВынікіГульняў}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.ekstraklasa.org/ Афіцыйны сайт Эстраклясы]
{{Сэзоны польскай футбольнай Экстраклясы}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Польшчы па футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у футболе]]
j79cx8vsh49ncp69b2m0tytoza0lubv
Сяміходы (зьніклае паселішча)
0
303177
2680513
2680113
2026-07-25T06:01:36Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680513
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага Оўруцкага і Жытомірскага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства Мікалая, ваяводы брацлаўскага, Паўла, Казімера Сапегаў, Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў дакумэнце і Сяміходы.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе НоваШапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
188mkuqp8vh08jrfxdx2tmnbhf21pkh
Лідзія Шынко
0
303259
2680357
2680199
2026-07-24T16:32:04Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне выява
2680357
wikitext
text/x-wiki
{{Тэатрал
|імя = Лідзія Шынко
|арыгінал імя =
|партрэт = Лідзія Шынко. 1961 год.jpg
|памер партрэту =
|апісаньне партрэту = Лідзія Шынко. 1961 год.
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|8|5|1906|1}}
|месца нараджэньня = [[Варшава]]
|дата сьмерці = {{Памёр|18|8|1990}}
|месца сьмерці = [[Менск]], [[Усходнія могілкі]]
|грамадзянства =
|альма-матэр = [[Беларуская драматычная студыя]]
|прафэсіі = [[акторка]]
|гады дзейнасьці = 1926—1985
|амплюа =
|тэатар = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]]
|ролі =
|спэктаклі =
|узнагароды =
|сайт =
}}
'''Лідзія Пятроўна Шынко''' ({{Н}} 8 траўня 1906, [[Варшава]] — {{†}} 18 жніўня 1990, [[Менск]] ) — [[беларусь|беларуская]] [[акторка]]. [[Заслужаная артыстка БССР]] (1946)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб наданьні званьня заслужанага артыста БССР Л. П. Шынко і Э. П. Шапко. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>.
== Жыцьцяпіс ==
У 1921 годзе сірата Ліда й два яе браты жылі ў [[Менск]]ім інтэрнаце «Камуна» дзіцячага дома й вучыліся ў школе, дзе працавала выхавацелькай і кіравала інтэрнатам [[Вера Харужая]]. Ліда ўдзельнічала ў самадзейнасьці, там і пазнаёмілася зь [[Янка Купала|Янкам Купалам]]. [[Вера Харужая ]] дала рэкамэндацыю для паступленьня ў Тэатральную студыю на курс [[Еўсьцігней Міровіч|Еўсьцігнея Міровіча]].
{{Цытата|У восень 1924 году мне прышлося прымаць удзел у камісіі па набору студэнтаў у беларускую студыю. Іспыты набліжаліся к канцу. Моладзь, вытрымаўшая іспыты, мала радавала нас. Хлопцы і дзяўчаты прыходзілі на іспыты «проста так», без сур'ёзнага жаданьня стаць артыстамі, а іншыя зь вялікім жаданьнем, але з малымі данымі,
Але вось да стала падыходзіць дзяўчынка-падлетак, выхаванка дзіцячага дома — Ліда Шынко. Даю заданьне: накарміць куранят, злавіць любімага й прыгалубіць. Дзяўчына, уважліва падумаўшы прыступае да выкананьня задачы. Мы глядзелі на яе, і нам рабілася радасна на душы. У яе ўдумлівых шэрых вачах, у сурʼёзным твары мы ўбачылі, што прырода адарыла яе каштоўнейшай якасьцю для творчасьці актора – вялікай назіральнасьцю. Камісія аднагалосна прыняла Ліду Шынко ў лік студэнтаў студыі.|[[Еўсьцігней Міровіч]]|<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Еўсьцігней Міровіч|Е. Міровіч]]. | загаловак = Творчая загатоўка. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>}}
Скончыла ў [[1926]] годзе [[Беларуская драматычная студыя|Беларускую драматычную студыю]] ў [[Масква|Маскве]]. З 1926 году ў [[БДТ-2]], з 1933 году ў [[БДТ-3]], у 1937–1977 гадах у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Беларускім тэатры імя Янкі Купалы]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Яўген Рамановіч|Я. Рамановіч]]. | загаловак = Кадры і перспектывы. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Пахавана ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]].
== Творчасьць ==
Акторцы былі ўласьцівы непасрэднасьць, шчырасьць, імкненьне да праўдзівай перадачы чалавечых [[Пачуцьцё|пачуцьцяў]], задушэўнасьць, [[Лірыка|лірызм]], [[гумар]], арганічнае адчуваньне жанру, [[гратэск]].
Сярод лепшых роляў:
<br/>у [[БДТ-2]] — ''Зоя'' («Астап» [[Андрэй Глоба|Андрэя Глобы]]), ''Маша'' («Места вятроў» [[Уладзімер Кіршон|Уладзімера Кіршона]]);
<br/>у [[БДТ-3]] — ''Ліда Званцова'' («Гадзіншчык і курыца» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Іван Качарга|Івана Качаргі|uk|Кочерга Іван Антонович}}), ''Паліна'' («Даходнае месца» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Алесь Звонак|А. Звонак]], [[Эдуард Самуйлёнак|Эд. Самуйлёнак]].| загаловак = На правільным шляху. («Даходнае месца» А. Н. Астроўскаг ў БДТ-3).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.pdf.zip/1936-228.pdf | мова = | выданьне = [[Звязда]] | тып = газэта | год = 4 кастрычніка 1936 | том = | нумар = 228 (5602)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>;
<br/>у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Я. Купалы]] — ''Кацярына'' («Партызаны» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]]), ''Ганна'' («На крутым павароце» [[Кастусь Губарэвіч|Кастуся Губарэвіча]]), ''Антаніна Цімафееўка'' («Выбачайце, калі ласка!»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1953| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=9820 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Выбачайце, калі ласка!»| фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> і ''Агнэса'' «На досьвітку»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1951| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=1475 | копія = | дата копіі = | загаловак = «На досвітку» | фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> [[Андрэй Макаёнак|Андрэя Макаёнака]]), ''Надзея'' («Апошнія» [[Максім Горкі|Максіма Горкага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = С. Валерын. | загаловак = Добры горкаўскі спектакль. «Апошнія» у пастаноўцы Мінскага Дзяржаўнага Драматычнага Тэатра. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>, ''Карынкіна'' («[[Безь віны вінаватыя]]» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]]), ''Марсела'' («[[Сабака на сене]]» [[Лопэ дэ Вэга|Лопэ дэ Вэгі]]), ''Валя'', ''Бара'' («Рускія людзі», «Хлопец з нашага места» [[Канстанцін Сіманаў|Канстанціна Сіманава]]), ''Ага Шчука'', ''Ліда'' («Калінавы гай», «Плятон Крэчат» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Карняйчук|Аляксандра Карнейчука|uk|Корнійчук Олександр Євдокимович}} і інш.
Здымалася ў камэдыі [[«Хто сьмяецца апошнім» (фільм)|«Хто сьмяецца апошнім»]] зьнятым на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» рэжысэрам [[Уладзімер Корш-Саблін|Уладзімерам Корш-Сабліным]] па матывах аднайменнай сатырычнай камэдыі [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]] ў ролі ''Ганны Пўлаўны'' жонкі Гарлахвацкага. Прэм'ера адбылася 31 студзеня 1955 году.
Сям'я
* Муж — [[Канстанцін Саньнікаў]] (30 траўня 1896 — 12 ліпеня 1965) — беларускі рэжысэр, актор. Народны артыст БССР (1949).
* Сын — [[Алег Саньнікаў]] (14 верасьня 1928 — 27 жніўня 1983) — беларускі вучоны ў галіне літаратуразнаўства й тэатразнаўства.
* Унук — [[Андрэй Саньнікаў]] (нар. 8 сакавіка 1954, Менск, БССР) — беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, каардынатар грамадзкай праграмы «Эўрапейская Беларусь».
== Архівы ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.bdamlm.by/ru/navukova-davedachny-aparat/spis-fondau/item/2394-shynko-lidziya-pyatrouna-zhonka-sannikava-k-m-1906-1990 | копія = | дата копіі = | загаловак = Шынко Лідзія Пятроўна (жонка Саннікава К. М.) (1906–1990). Заслужаная артыстка БССР. Фонд 129. Адзінак захоўваньня 606, 1913–1985. Вопісы 1, 2 | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Творчыя дакумэнты Лідзіі Шынко: тэксты роляў, сыграных Лідзіяй Шынко ў тэатры ім. Я. Купалы; апавяданьні, нарыс, вершы, прачытаныя Лідзіяй Шынко на радыё; сьпісы роляў, сыграных Лідзіяй Шынко. Фатаграфіі Лдзіі Шынко ў ролях і сцэнах са спэктакляў, сыграных у БДТ-2, БДТ-3, тэатры ім. Я.Купалы. Рукапісы Лідзіі Шынко: нататкі пра сябе, успаміны і інш. Лісты да Лідзіі Шынко атрыманыя ад [[Барыс Канстанцінавіч Кудраўцаў|Барыса Кудраўцава]], [[Леў Літвінаў|Льва Ліцьвінава]], [[Леанід Рахленка|Леаніда Рахленкі]], [[Алег Саньнікаў|Алега Саньнікава]] (сына), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніі Станюты]] і інш. Дакумэнты да біяграфіі, спэктакляў тэатра, гастрольных спэктакляў, афішы, запрашальныя білеты; віншавальныя тэлеграмы, дакумэнты аб сьвяткаваньні 70-годзьдзя, ганаровыя граматы). Дакумэнты аб Лідзіі Шынко (нарысы аб жыцьці і творчасьці, артыкулы са згадваньнем, рэцэнзіі й водгукі на спэктаклі). Выяўленчыя дакумэнты: фатаграфіі Лідзіі Шынко, індывідуальныя й у групах з [[Вера Харужая|Верай Харужай]], [[Глеб Глебаў|Глебам Глебавым]], [[Лідзія Ржэцкая|Лідзіяй Ржэцкай]], [[Канстанцін Саньнікаў|Канстанцінам Саньнікавым]] (мужам), [[Алег Саньнікаў|Алегам Саньнікавым]] (сынам), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніяй Станютай]] і інш.}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Барысава Т., Барысава Я. | загаловак = Лідзія Шынко. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Беларускае тэатральнае аб'яднаньне. Рэдкалегія: У. Няфед і інш. | выданьне = Майстры беларусісай сцэны| тып = | месца = {{Менск (Мінск)}} | выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] | год = 1986 | том = | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = І. Віктараў.| загаловак = Аб чым пішуць калегі. Беларускі ўніверсітэт. Госць журналістаў. | спасылка = https://old.gsu.by/BIGLIB/GSU/%D0%93%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0/1971/1971-21.pdf| мова = | выданьне = Гомельскі універсітэт | тып = газэта | год = 5 чэрвеня 1971 | том = | нумар = 21 (79) | старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Пятровіч]].| загаловак = Творчы партрэт. Служэнне мастацтву. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1961-15.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 21 лютага 1961 | том = | нумар = 15 (1549)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларусы|арыгінал = |спасылка = https://csl.bas-net.by/oir/contents/2012/1L439606.pdf|адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2012|том = 13: Тэатральнае мастацтва|старонкі = |старонак = 758|сэрыя = |isbn =978-985-08-1360-2 |наклад =800 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускага тэатра: у 3 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактары тома: [[Тамара Гаробчанка|Т. Я. Гаробчанка]], [[Клара Кузняцова|К. Б. Кузняцова]], [[Уладзімер Няфёд|У. І. Няфёд]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1985|том = 2: Тэатр савецкай эпохі, 1917―1945 гг. |старонкі = |старонак =607 |сэрыя = |isbn = |наклад =1700 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = |старонак =571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/БелЭн|18—1}} — С. 16.
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} — С. 608.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 траўня 2026 | url = https://kupalauski.by/news/105-sezon/120-gado-sa-dnya-naradzhennya-shynko-lidzii-pyatro-ny/| копія = | дата копіі = | загаловак = 120 гадоў са дня нараджэння Шынко Лідзіі Пятроўны! | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шынко, Лідзія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай драматычнай студыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Беларускага трэцяга дзяржаўнага тэатру]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
bnvtjm4p7s7ccgakyk6i0fg9fssk5i2
2680365
2680357
2026-07-24T17:46:36Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680365
wikitext
text/x-wiki
{{Тэатрал
|імя = Лідзія Шынко
|арыгінал імя =
|партрэт = Лідзія Шынко. 1961 год.jpg
|памер партрэту =
|апісаньне партрэту = Лідзія Шынко. 1961 год.
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|8|5|1906|1}}
|месца нараджэньня = [[Варшава]]
|дата сьмерці = {{Памёр|18|8|1990}}
|месца сьмерці = [[Менск]], [[Усходнія могілкі]]
|грамадзянства =
|альма-матэр = [[Беларуская драматычная студыя]]
|прафэсіі = [[акторка]]
|гады дзейнасьці = 1926—1985
|амплюа =
|тэатар = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]]
|ролі =
|спэктаклі =
|узнагароды =
|сайт =
}}
'''Лідзія Пятроўна Шынко''' ({{Н}} 8 траўня 1906, [[Варшава]] — {{†}} 18 жніўня 1990, [[Менск]] ) — [[беларусь|беларуская]] [[акторка]]. [[Заслужаная артыстка БССР]] (1946)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб наданьні званьня заслужанага артыста БССР Л. П. Шынко і Э. П. Шапко. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>.
== Жыцьцяпіс ==
У 1921 годзе сірата Ліда й два яе браты жылі ў [[Менск]]ім інтэрнаце «Камуна» дзіцячага дома й вучыліся ў школе, дзе працавала выхавацелькай і кіравала інтэрнатам [[Вера Харужая]]. Ліда ўдзельнічала ў самадзейнасьці, там і пазнаёмілася зь [[Янка Купала|Янкам Купалам]]. [[Вера Харужая ]] дала рэкамэндацыю для паступленьня ў Тэатральную студыю на курс [[Еўсьцігней Міровіч|Еўсьцігнея Міровіча]].
{{Цытата|У восень 1924 году мне прышлося прымаць удзел у камісіі па набору студэнтаў у беларускую студыю. Іспыты набліжаліся к канцу. Моладзь, вытрымаўшая іспыты, мала радавала нас. Хлопцы і дзяўчаты прыходзілі на іспыты «проста так», без сур'ёзнага жаданьня стаць артыстамі, а іншыя зь вялікім жаданьнем, але з малымі данымі,
Але вось да стала падыходзіць дзяўчынка-падлетак, выхаванка дзіцячага дома — Ліда Шынко. Даю заданьне: накарміць куранят, злавіць любімага й прыгалубіць. Дзяўчына, уважліва падумаўшы прыступае да выкананьня задачы. Мы глядзелі на яе, і нам рабілася радасна на душы. У яе ўдумлівых шэрых вачах, у сурʼёзным твары мы ўбачылі, што прырода адарыла яе каштоўнейшай якасьцю для творчасьці актора – вялікай назіральнасьцю. Камісія аднагалосна прыняла Ліду Шынко ў лік студэнтаў студыі.|[[Еўсьцігней Міровіч]]|<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Еўсьцігней Міровіч|Е. Міровіч]]. | загаловак = Творчая загатоўка. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>}}
Скончыла ў [[1926]] годзе [[Беларуская драматычная студыя|Беларускую драматычную студыю]] ў [[Масква|Маскве]]. З 1926 году ў [[БДТ-2]], з 1933 году ў [[БДТ-3]], у 1937–1977 гадах у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Беларускім тэатры імя Янкі Купалы]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Яўген Рамановіч|Я. Рамановіч]]. | загаловак = Кадры і перспектывы. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Пахавана ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]].
== Творчасьць ==
Акторцы былі ўласьцівы непасрэднасьць, шчырасьць, імкненьне да праўдзівай перадачы чалавечых [[Пачуцьцё|пачуцьцяў]], задушэўнасьць, [[Лірыка|лірызм]], [[гумар]], арганічнае адчуваньне жанру, [[гратэск]].
Сярод лепшых роляў:
<br/>у [[БДТ-2]] — ''Зоя'' («Астап» [[Андрэй Глоба|Андрэя Глобы]]), ''Маша'' («Места вятроў» [[Уладзімер Кіршон|Уладзімера Кіршона]]);
<br/>у [[БДТ-3]] — ''Ліда Званцова'' («Гадзіншчык і курыца» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Іван Качарга|Івана Качаргі|uk|Кочерга Іван Антонович}}), ''Паліна'' («Даходнае месца» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Алесь Звонак|А. Звонак]], [[Эдуард Самуйлёнак|Эд. Самуйлёнак]].| загаловак = На правільным шляху. («Даходнае месца» А. Н. Астроўскаг ў БДТ-3).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.pdf.zip/1936-228.pdf | мова = | выданьне = [[Звязда]] | тып = газэта | год = 4 кастрычніка 1936 | том = | нумар = 228 (5602)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>;
<br/>у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Я. Купалы]] — ''Кацярына'' («Партызаны» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]]), ''Ганна'' («На крутым павароце» [[Кастусь Губарэвіч|Кастуся Губарэвіча]]), ''Антаніна Цімафееўка'' («Выбачайце, калі ласка!»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1953| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=9820 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Выбачайце, калі ласка!»| фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> і ''Агнэса'' «На досьвітку»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1951| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=1475 | копія = | дата копіі = | загаловак = «На досвітку» | фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> [[Андрэй Макаёнак|Андрэя Макаёнака]]), ''Надзея'' («Апошнія» [[Максім Горкі|Максіма Горкага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = С. Валерын. | загаловак = Добры горкаўскі спектакль. «Апошнія» у пастаноўцы Мінскага Дзяржаўнага Драматычнага Тэатра. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>, ''Карынкіна'' («[[Безь віны вінаватыя]]» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]]), ''Марсела'' («[[Сабака на сене]]» [[Лопэ дэ Вэга|Лопэ дэ Вэгі]]), ''Валя'', ''Бара'' («Рускія людзі», «Хлопец з нашага места» [[Канстанцін Сіманаў|Канстанціна Сіманава]]), ''Ага Шчука'', ''Ліда'' («Калінавы гай», «Плятон Крэчат» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Карняйчук|Аляксандра Карнейчука|uk|Корнійчук Олександр Євдокимович}} і інш.
Здымалася ў камэдыі [[«Хто сьмяецца апошнім» (фільм)|«Хто сьмяецца апошнім»]] зьнятым на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» рэжысэрам [[Уладзімер Корш-Саблін|Уладзімерам Корш-Сабліным]] па матывах аднайменнай сатырычнай камэдыі [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]] ў ролі ''Ганны Пўлаўны'' жонкі Гарлахвацкага. Прэм'ера адбылася 31 студзеня 1955 году.
Сям'я
* Муж — [[Канстанцін Саньнікаў]] (30 траўня 1896 — 12 ліпеня 1965) — беларускі рэжысэр, актор. Народны артыст БССР (1949).
* Сын — [[Алег Саньнікаў]] (14 верасьня 1928 — 27 жніўня 1983) — беларускі вучоны ў галіне літаратуразнаўства й тэатразнаўства.
* Унук — [[Андрэй Саньнікаў]] (нар. 8 сакавіка 1954, Менск, БССР) — беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, каардынатар грамадзкай праграмы «Эўрапейская Беларусь».
== Архівы ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.bdamlm.by/ru/navukova-davedachny-aparat/spis-fondau/item/2394-shynko-lidziya-pyatrouna-zhonka-sannikava-k-m-1906-1990 | копія = | дата копіі = | загаловак = Шынко Лідзія Пятроўна (жонка Саннікава К. М.) (1906–1990). Заслужаная артыстка БССР. Фонд 129. Адзінак захоўваньня 606, 1913–1985. Вопісы 1, 2 | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Творчыя дакумэнты Лідзіі Шынко: тэксты роляў, сыграных Лідзіяй Шынко ў тэатры ім. Я. Купалы; апавяданьні, нарыс, вершы, прачытаныя Лідзіяй Шынко на радыё; сьпісы роляў, сыграных Лідзіяй Шынко. Фатаграфіі Лдзіі Шынко ў ролях і сцэнах са спэктакляў, сыграных у БДТ-2, БДТ-3, тэатры ім. Я.Купалы. Рукапісы Лідзіі Шынко: нататкі пра сябе, успаміны і інш. Лісты да Лідзіі Шынко атрыманыя ад [[Барыс Канстанцінавіч Кудраўцаў|Барыса Кудраўцава]], [[Леў Літвінаў|Льва Ліцьвінава]], [[Леанід Рахленка|Леаніда Рахленкі]], [[Алег Саньнікаў|Алега Саньнікава]] (сына), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніі Станюты]] і інш. Дакумэнты да біяграфіі, спэктакляў тэатра, гастрольных спэктакляў, афішы, запрашальныя білеты; віншавальныя тэлеграмы, дакумэнты аб сьвяткаваньні 70-годзьдзя, ганаровыя граматы). Дакумэнты аб Лідзіі Шынко (нарысы аб жыцьці і творчасьці, артыкулы са згадваньнем, рэцэнзіі й водгукі на спэктаклі). Выяўленчыя дакумэнты: фатаграфіі Лідзіі Шынко, індывідуальныя й у групах з [[Вера Харужая|Верай Харужай]], [[Глеб Глебаў|Глебам Глебавым]], [[Лідзія Ржэцкая|Лідзіяй Ржэцкай]], [[Канстанцін Саньнікаў|Канстанцінам Саньнікавым]] (мужам), [[Алег Саньнікаў|Алегам Саньнікавым]] (сынам), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніяй Станютай]] і інш.}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Барысава Т., Барысава Я. | загаловак = Лідзія Шынко. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Беларускае тэатральнае аб'яднаньне. Рэдкалегія: У. Няфед і інш. | выданьне = Майстры беларусісай сцэны| тып = | месца = {{Менск (Мінск)}} | выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] | год = 1986 | том = | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = І. Віктараў.| загаловак = Аб чым пішуць калегі. Беларускі ўніверсітэт. Госць журналістаў. | спасылка = https://old.gsu.by/BIGLIB/GSU/%D0%93%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0/1971/1971-21.pdf| мова = | выданьне = Гомельскі універсітэт | тып = газэта | год = 5 чэрвеня 1971 | том = | нумар = 21 (79) | старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Пятровіч]].| загаловак = Творчы партрэт. Служэнне мастацтву. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1961-15.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 21 лютага 1961 | том = | нумар = 15 (1549)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларусы|арыгінал = |спасылка = https://csl.bas-net.by/oir/contents/2012/1L439606.pdf|адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2012|том = 13: Тэатральнае мастацтва|старонкі = |старонак = 758|сэрыя = |isbn =978-985-08-1360-2 |наклад =800 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускага тэатра: у 3 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактары тома: [[Тамара Гаробчанка|Т. Я. Гаробчанка]], [[Клара Кузняцова|К. Б. Кузняцова]], [[Уладзімер Няфёд|У. І. Няфёд]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1985|том = 2: Тэатр савецкай эпохі, 1917―1945 гг. |старонкі = |старонак =607 |сэрыя = |isbn = |наклад =1700 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = |старонак =571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/БелЭн|18—1}} — С. 16.
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} — С. 608.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 траўня 2026 | url = https://kupalauski.by/news/105-sezon/120-gado-sa-dnya-naradzhennya-shynko-lidzii-pyatro-ny/| копія = | дата копіі = | загаловак = 120 гадоў са дня нараджэння Шынко Лідзіі Пятроўны! | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шынко, Лідзія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай драматычнай студыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Асобы Беларускага трэцяга дзяржаўнага тэатру]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
tuhzb70dplhg8nhqa8jdex24r638g12
Шаблён:Выява дня/2026-07-25
10
303260
2680352
2026-07-24T12:55:52Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „Machu Picchu.png<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>“
2680352
wikitext
text/x-wiki
Machu Picchu.png<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]</noinclude>
asckllquzxw3dvyxup2baa1nat2h53e
Калюжкі
0
303261
2680353
2026-07-24T13:05:34Z
Jim
415
Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Калюжкі |Лацінка = Kaliužki |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Калюжак |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснав...“
2680353
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Калюжкі
|Лацінка = Kaliužki
|Статус = Вёска
|Назва ў родным склоне = Калюжак
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]]
|Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 202
|Год падліку колькасьці = 2019
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Тэлефонны код = +375 1776
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 222161<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D0%B6%D0%BA%D0%B8 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>.
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 54
|Шырата хвілінаў = 06
|Шырата сэкундаў = 42
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 14
|Даўгата сэкундаў = 58
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Калю́жкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].
Да [[27 сьнежня]] [[1962]] году вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавету]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 снежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1963, № 9 (1009).</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна]
* [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна]
{{Жодзінскі сельсавет}}
{{Смалявіцкі раён}}
[[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]]
b6308hqiosbo62npzme15b3vtuo26yl
2680355
2680353
2026-07-24T13:19:51Z
~2026-40927-00
99048
2680355
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Калюжкі
|Лацінка = Kalužki
|Статус = Вёска
|Назва ў родным склоне = Калюжак
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]]
|Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 202
|Год падліку колькасьці = 2019
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Тэлефонны код = +375 1776
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 222161<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D0%B6%D0%BA%D0%B8 Белпошта] {{Ref-ru}}</ref>.
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 54
|Шырата хвілінаў = 06
|Шырата сэкундаў = 42
|Даўгата градусаў = 28
|Даўгата хвілінаў = 14
|Даўгата сэкундаў = 58
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Калю́жкі'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].
Да [[27 сьнежня]] [[1962]] году вёска ўваходзіла ў склад [[Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)|Пліскага сельсавету]]<ref>Рашэньне выканкаму Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 27 снежня 1962 г. // Збор законаў, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэньняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1963, № 9 (1009).</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20260510020954/https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна]
* [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна]
{{Жодзінскі сельсавет}}
{{Смалявіцкі раён}}
[[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]]
gclbgtb1o2o1vqkdtghhq9aze4jmns8
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай драматычнай студыі
14
303262
2680356
2026-07-24T15:59:16Z
SergeiSEE
38150
Створаная старонка са зьместам „{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Беларуская драматычная студыя}} [[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы|Беларуская драматычная студыя]] [[Катэгорыя:Выпускнікі тэатральных навучальных установаў|Беларуская драматычная студыя]]“
2680356
wikitext
text/x-wiki
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Беларуская драматычная студыя}}
[[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы|Беларуская драматычная студыя]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі тэатральных навучальных установаў|Беларуская драматычная студыя]]
46zuoolcdw7es4480enob318bxwrsl7
2680380
2680356
2026-07-24T19:24:11Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680380
wikitext
text/x-wiki
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Беларуская драматычная студыя}}
[[Катэгорыя:Беларуская драматычная студыя]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы|Беларуская драматычная студыя]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі тэатральных навучальных установаў|Беларуская драматычная студыя]]
8klfs62yjb0jvp51f8op2hutixpl9nx
Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа
14
303263
2680363
2026-07-24T17:39:11Z
SergeiSEE
38150
Створаная старонка са зьместам „{{Болей}} [[Катэгорыя:Беларускія тэатры]]“
2680363
wikitext
text/x-wiki
{{Болей}}
[[Катэгорыя:Беларускія тэатры]]
fdza00msswvvpy9ocg02wqqmik0p46a
Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа
14
303264
2680364
2026-07-24T17:44:35Z
SergeiSEE
38150
Створаная старонка са зьместам „[[Катэгорыя:Асобы паводле тэатраў Беларусі]] [[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]“
2680364
wikitext
text/x-wiki
[[Катэгорыя:Асобы паводле тэатраў Беларусі]]
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]
sj0yw1tawxxtidke8n678286imd1oyf
Беларуская драматычная студыя
0
303265
2680375
2026-07-24T19:06:35Z
SergeiSEE
38150
Створаная старонка са зьместам „'''Беларуская драматычная студыя''' ў [[Масква|Маскве]] існавала ў 1921–1926 гадах, з 1924 году на правах ВНУ. Адкрылася, як оперна-драматычная студыя пры Беларускім драматычным тэатры, 1 кастрычніка 1921 году. Беларускі драматычны тэатар адкрыты 1...“
2680375
wikitext
text/x-wiki
'''Беларуская драматычная студыя''' ў [[Масква|Маскве]] існавала ў 1921–1926 гадах, з 1924 году на правах ВНУ. Адкрылася, як оперна-драматычная студыя пры Беларускім драматычным тэатры, 1 кастрычніка 1921 году. Беларускі драматычны тэатар адкрыты 1 жніўня 1921 году ў памяшканьні былога кінатэатра «Уран». Беларускі драматычны тэатар 25 кастрычніка тэатар расфармаваны, але студыя фармальна існавала пры [[БДТ]], з 1923 году прызнана як творча самастойная. Мела на мэце падрыхтоўку беларускіх нацыянальных акторскіх кадраў. У 1921 годзе створаны габрэйская сэкцыя, кіраўнік — [[Міхаіл Рафальскі]]. Вядучыя пэдагогі – рэжысэры й пэдагогі [[МХАТ-2]], у памяшканьні якога і займаліся (таксама ў былых кінатэатрах «Уран» і «Арс»). Напачатку студыю ўзначальваў Б. Афонін, пэдагогі А. Бондараў і М. Усьпенская. З 1923 году мастацкі кіраўнік [[Валянцін Смышляеў]] (з 1922 году вёў практычныя заняткі па майстэрству актора), рэжысэры А. Гейрат, В. Громаў і І. Ноўскі, пэдагогі С. Гіяцынтава і В. Лабанава (сцэнічная мова), Л. Аляксеева (пасьлядоўніца [[Айседора Дункан|Айседоры Дункан]], сцэнічны рух і рытміка), І. Хольд (дачка рэжысэра [[Усевалад Меерхольд|Ўсевалада Меерхольда]], біямэханіка) і інш. Дырэктар студыі з 1923 году А. Ляжневіч. Студыйцы былі падзелены на групы: старэйшую (кіраваў Смышляеў), сярэднюю (Афонін), малодшую (Громаў). У апошнія гады быў арганізаваны рэжысэрскі кляса. У 1926 годзе на базе студыі быў створаны [[БДТ-2]].
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = 108—19 |старонак = 571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Колішнія беларускія навучальныя ўстановы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Маскве]]
kjayvjomoidd2o3f306masn6m4b3sup
2680376
2680375
2026-07-24T19:09:53Z
SergeiSEE
38150
/* Літаратура */
2680376
wikitext
text/x-wiki
'''Беларуская драматычная студыя''' ў [[Масква|Маскве]] існавала ў 1921–1926 гадах, з 1924 году на правах ВНУ. Адкрылася, як оперна-драматычная студыя пры Беларускім драматычным тэатры, 1 кастрычніка 1921 году. Беларускі драматычны тэатар адкрыты 1 жніўня 1921 году ў памяшканьні былога кінатэатра «Уран». Беларускі драматычны тэатар 25 кастрычніка тэатар расфармаваны, але студыя фармальна існавала пры [[БДТ]], з 1923 году прызнана як творча самастойная. Мела на мэце падрыхтоўку беларускіх нацыянальных акторскіх кадраў. У 1921 годзе створаны габрэйская сэкцыя, кіраўнік — [[Міхаіл Рафальскі]]. Вядучыя пэдагогі – рэжысэры й пэдагогі [[МХАТ-2]], у памяшканьні якога і займаліся (таксама ў былых кінатэатрах «Уран» і «Арс»). Напачатку студыю ўзначальваў Б. Афонін, пэдагогі А. Бондараў і М. Усьпенская. З 1923 году мастацкі кіраўнік [[Валянцін Смышляеў]] (з 1922 году вёў практычныя заняткі па майстэрству актора), рэжысэры А. Гейрат, В. Громаў і І. Ноўскі, пэдагогі С. Гіяцынтава і В. Лабанава (сцэнічная мова), Л. Аляксеева (пасьлядоўніца [[Айседора Дункан|Айседоры Дункан]], сцэнічны рух і рытміка), І. Хольд (дачка рэжысэра [[Усевалад Меерхольд|Ўсевалада Меерхольда]], біямэханіка) і інш. Дырэктар студыі з 1923 году А. Ляжневіч. Студыйцы былі падзелены на групы: старэйшую (кіраваў Смышляеў), сярэднюю (Афонін), малодшую (Громаў). У апошнія гады быў арганізаваны рэжысэрскі кляса. У 1926 годзе на базе студыі быў створаны [[БДТ-2]].
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = 108—109 |старонак = 571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Колішнія беларускія навучальныя ўстановы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Маскве]]
kejliam7745i5r9r9wa7o0gavxqu208
2680377
2680376
2026-07-24T19:11:40Z
SergeiSEE
38150
2680377
wikitext
text/x-wiki
'''Беларуская драматычная студыя''' ў [[Масква|Маскве]] існавала ў 1921–1926 гадах, з 1924 году на правах ВНУ. Адкрылася, як оперна-драматычная студыя пры Беларускім драматычным тэатры, 1 кастрычніка 1921 году. Беларускі драматычны тэатар адкрыты 1 жніўня 1921 году ў памяшканьні былога кінатэатра «Уран». Беларускі драматычны тэатар 25 кастрычніка тэатар расфармаваны, але студыя фармальна існавала пры [[БДТ]], з 1923 году прызнана як творча самастойная. Мела на мэце падрыхтоўку беларускіх нацыянальных акторскіх кадраў. У 1921 годзе створаны габрэйская сэкцыя, кіраўнік — [[Міхаіл Рафальскі]]. Вядучыя пэдагогі – рэжысэры й пэдагогі [[МХАТ-2]], у памяшканьні якога і займаліся (таксама ў былых кінатэатрах «Уран» і «Арс»). Напачатку студыю ўзначальваў Б. Афонін, пэдагогі А. Бондараў і М. Усьпенская. З 1923 году мастацкі кіраўнік [[Валянцін Смышляеў]] (з 1922 году вёў практычныя заняткі па майстэрству актора), рэжысэры А. Гейрат, В. Громаў і І. Ноўскі, пэдагогі С. Гіяцынтава і В. Лабанава (сцэнічная мова), Л. Аляксеева (пасьлядоўніца [[Айсэдора Дункан|Айсэдоры Дункан]], сцэнічны рух і рытміка), І. Хольд (дачка рэжысэра [[Усевалад Меерхольд|Ўсевалада Меерхольда]], біямэханіка) і інш. Дырэктар студыі з 1923 году А. Ляжневіч. Студыйцы былі падзелены на групы: старэйшую (кіраваў Смышляеў), сярэднюю (Афонін), малодшую (Громаў). У апошнія гады быў арганізаваны рэжысэрскі кляса. У 1926 годзе на базе студыі быў створаны [[БДТ-2]].
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = 108—109 |старонак = 571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Колішнія беларускія навучальныя ўстановы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Маскве]]
0il6lyju7xau7je5aj95t6bm3swj1sl
2680379
2680377
2026-07-24T19:22:48Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680379
wikitext
text/x-wiki
'''Беларуская драматычная студыя''' ў [[Масква|Маскве]] існавала ў 1921–1926 гадах, з 1924 году на правах ВНУ. Адкрылася, як оперна-драматычная студыя пры Беларускім драматычным тэатры, 1 кастрычніка 1921 году. Беларускі драматычны тэатар адкрыты 1 жніўня 1921 году ў памяшканьні былога кінатэатра «Уран». Беларускі драматычны тэатар 25 кастрычніка тэатар расфармаваны, але студыя фармальна існавала пры [[БДТ]], з 1923 году прызнана як творча самастойная. Мела на мэце падрыхтоўку беларускіх нацыянальных акторскіх кадраў. У 1921 годзе створаны габрэйская сэкцыя, кіраўнік — [[Міхаіл Рафальскі]]. Вядучыя пэдагогі – рэжысэры й пэдагогі [[МХАТ-2]], у памяшканьні якога і займаліся (таксама ў былых кінатэатрах «Уран» і «Арс»). Напачатку студыю ўзначальваў Б. Афонін, пэдагогі А. Бондараў і М. Усьпенская. З 1923 году мастацкі кіраўнік [[Валянцін Смышляеў]] (з 1922 году вёў практычныя заняткі па майстэрству актора), рэжысэры А. Гейрат, В. Громаў і І. Ноўскі, пэдагогі С. Гіяцынтава і В. Лабанава (сцэнічная мова), Л. Аляксеева (пасьлядоўніца [[Айсэдора Дункан|Айсэдоры Дункан]], сцэнічны рух і рытміка), І. Хольд (дачка рэжысэра [[Усевалад Меерхольд|Ўсевалада Меерхольда]], біямэханіка) і інш. Дырэктар студыі з 1923 году А. Ляжневіч. Студыйцы былі падзелены на групы: старэйшую (кіраваў Смышляеў), сярэднюю (Афонін), малодшую (Громаў). У апошнія гады быў арганізаваны рэжысэрскі кляса. У 1926 годзе на базе студыі быў створаны [[БДТ-2]].
== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = 108—109 |старонак = 571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Беларуская драматычная студыя]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Маскве]]
250597cj3ck0zj0dxinraol481uwxz8
Катэгорыя:Беларуская драматычная студыя
14
303266
2680378
2026-07-24T19:22:33Z
SergeiSEE
38150
Створаная старонка са зьместам „{{Болей}} [[Катэгорыя:Колішнія беларускія навучальныя ўстановы]]“
2680378
wikitext
text/x-wiki
{{Болей}}
[[Катэгорыя:Колішнія беларускія навучальныя ўстановы]]
qbg21ztl06v06pjb5ienr20nk9b93j9
2680385
2680378
2026-07-24T19:42:32Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Катэгорыя
2680385
wikitext
text/x-wiki
{{Болей}}
[[Катэгорыя:Колішнія вышэйшыя навучальныя ўстановы Беларусі]]
23f7r9gogo30zx78iu39a29a28zxq6t
Файл:RK Partizan crest.png
6
303267
2680417
2026-07-24T20:36:06Z
Dymitr
10914
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып гандбольнага клюбу «[[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]» Бялград
| аўтар = Рукометни клуб Партизан
| час стварэньня = невядома
| крыніца = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул = Партызан Бялград (гандбольны клюб)
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып гандбольнага клюбу, таму...
2680417
wikitext
text/x-wiki
== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне = Лягатып гандбольнага клюбу «[[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]» Бялград
| аўтар = Рукометни клуб Партизан
| час стварэньня = невядома
| крыніца = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул = Партызан Бялград (гандбольны клюб)
| частка = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць = Гэта лягатып гандбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу
}}
== Ліцэнзія ==
{{Лягатып}}
2esyup4tpc87d1e024fj874f9k4xzh4
Барыс Перчаткін
0
303268
2680569
2026-07-25T10:10:19Z
Asorev
79430
Створаная старонка са зьместам „{{Асоба | імя = Барыс Перчаткін | арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}} | выява = | подпіс выявы = | дата нараджэньня = 01.07.1946 | месца нараджэньня = [[Міргарад]], Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Укр...“
2680569
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці Находкі ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|author = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|author = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){$sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| author = Островская О. П.
| title = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| language = ru
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| author = Гура В. О.
| title = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| language = uk
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| year = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
ebd1ebstobkjigutsjgnnze2k1w4c14
2680572
2680569
2026-07-25T10:12:54Z
Asorev
79430
2680572
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|author = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|author = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){$sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| author = Островская О. П.
| title = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| language = ru
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| author = Гура В. О.
| title = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| language = uk
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| year = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
3gj47838ik0oogj6l8qfpy18amz69ij
2680573
2680572
2026-07-25T10:21:09Z
Asorev
79430
/* Літаратура */
2680573
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|author = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|author = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){$sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| author = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| author = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| year = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
j1lgia8lnazmclz404j8h8ojbouedw1
2680576
2680573
2026-07-25T10:36:29Z
Asorev
79430
2680576
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){$sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
kvcniro8jd1y71xeal8g4fyhk8nwlri