Вікіпэдыя
be_x_oldwiki
https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Мэдыя
Спэцыяльныя
Абмеркаваньне
Удзельнік
Гутаркі ўдзельніка
Вікіпэдыя
Абмеркаваньне Вікіпэдыі
Файл
Абмеркаваньне файла
MediaWiki
Абмеркаваньне MediaWiki
Шаблён
Абмеркаваньне шаблёну
Дапамога
Абмеркаваньне дапамогі
Катэгорыя
Абмеркаваньне катэгорыі
Партал
Абмеркаваньне парталу
TimedText
TimedText talk
Модуль
Абмеркаваньне модулю
Event
Event talk
Глыбокае
0
6092
2680600
2613121
2026-07-25T13:54:10Z
Цімох
66761
дадаў падраздзел
2680600
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Глыбокае
|Лацінка = Hłybokaje
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Глыбокага
|Герб = Coat of Arms of Hłybokaje, Belarus.svg
|Сьцяг = Flag of Hłybokaje.svg{{!}}border
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1514
|Статус з = 1921, 1940
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён = [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 19084
|Год падліку колькасьці = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="belstat2018" />
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовыя індэксы = 211791, 211792, 211800
|СААТА =
|Выява = Глыбоцкія замалёўкі. Бюст Іосіфа Корсака (01).jpg
|Апісаньне выявы = Алея славутых землякоў на гістарычным Рынку
|Шырата градусаў = 55
|Шырата хвілінаў = 8
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 41
|Даўгата сэкундаў =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Глыбо́кае''' — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], сярод азёраў [[Кагальнае|Кагальнага]] і [[Вялікае|Вялікага]] (з апошняга выцякае рака [[Бярозаўка (прыток Дзісны)|Бярозаўка]]). Адміністрацыйны цэнтар [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2018 год — 19 084 чалавекі<ref name="belstat2018" />. Знаходзіцца за 200 км ад [[Віцебск]]у, на аўтамабільнай дарозе [[Полацак]] — [[Вільня]]. Чыгуначная станцыя на лініі [[Каралеўшчына (Віцебская вобласьць)|Каралеўшчына]] — [[Варапаева]].
Глыбокае — даўняе [[мястэчка]] на мяжы гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] (частка [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыны]]) і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]], старажытны [[Глыбоцкі замак|замак]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Замкі і людзі|к}} С. 154.</ref>. Да нашага часу тут захаваўся [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|комплекс кляштару кармэлітаў з касьцёлам Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] (сармацкае і [[віленскае барока|віленскае]] [[барока]]), [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|часткова зруйнаваны расейскімі ўладамі]], а таксама [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] (віленскае барока), [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|капліца Сьвятога Ільлі]] ([[клясыцызм]]) і [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|калёна]] ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], помнікі гісторыі і архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла пры манастыры базылянаў]] у [[Беразьвечча|Беразьвеччы]], адзін з найвыдатнейшых узораў віленскага барока, які па [[Другая сусьветная вайна|апошняй вайне]] [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнавалі савецкія ўлады]], а таксама палац Радзівілаў, сынагога і капліцы Сьвятога Крыжа і Сьвятога Язафата, помнікі архітэктуры XVIII ст.
== Назва ==
На думку географа [[Вадзім Жучкевіч|Вадзіма Жучкевіча]], [[тапонім]] Глыбокае мае зьвязак зь [[Кагальнае|мясцовым возерам]]<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 72.</ref>.
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Глыбокага}}
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Згодна з сучаснымі энцыкляпэдычнымі даведнікамі<ref name="evkl">[[Язэп Бунто|Бунто Я.]] Глыбокае // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 539.</ref><ref name="ehb51">[[Язэп Бунто|Бунто Я.]] Глыбокае // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 51.</ref> першы пісьмовы ўпамін пра Глыбокае (двор, цэнтар маёнтку [[Зяновічы|Зяновічаў]]) зьмяшчаецца ў [[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага|Мэтрыцы Вялікага Княства Літоўскага]] і датуецца 1514 годам. Аднак афіцыйна<ref>[https://web.archive.org/web/20120526170012/http://glubokoe.vitebsk-region.gov.by/ru/region/new_3 История], [http://glubokoe.vitebsk-region.gov.by/ Глубокский районный исполнительный комитет]</ref> паселішча вядзе сваю гісторыю ад 1414 году, калі яно ўпамінаецца як зямля, што належала Зяновію Братошычу. Апошні атрымаў ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Вітаўт]]а дазвол на права валоданьня спадчынай свайго бацькі.
[[Файл:Jazep Korsak. Язэп Корсак (XVII).jpg|150пкс|значак|[[Язэп Корсак]]]]
На 1556 год Глыбокае мела статус [[мястэчка]]. Рэчка Бярозаўка падзяляла яго на 2 часткі: паўднёва-заходняя належала Зяновічам і ўваходзіла ў склад [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]; паўночна-ўсходняя — [[Корсакі|Корсакам]] і ўваходзіла ў склад [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]]. Цэнтрам паўднёва-заходняй часткі быў Рынак з крамамі, сьвірнамі, царквой з плябаніяй, шпіталем; тут знаходзіўся [[Глыбоцкі замак|замак]]. Паўночна-ўсходняя частка таксама мела ў цэнтры Рынак, ад якога пачыналіся шляхі на [[Дзісна|Дзісну]], Полацак і мястэчка [[Беразьвечча]].
У [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкую вайну]] (1563—1579) [[Масковія|маскоўскія захопнікі]] ўчынілі ў Глыбокім і ваколіцах значную шкоду<ref name="evkl"/>. У канцы вайны празь мястэчка праходзіла войска [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] ў часе яго вызваленчых выправаў на Полацак і [[Пскоў]].
У канцы XVI ст. у Глыбокім заснавалі кальвінскі збор, бібліятэку і школу; аднак у пачатку XVІI ст. на месцы збора збудавалі касьцёл Сьвятога Міхала (праіснаваў да 1650 году). У 1628 годзе пачаў дзеяць Траецкі касьцёл, а ў 1636 годзе ваявода амсьціслаўскі і староста дзісенскі [[Язэп Корсак]] заснаваў на сваёй частцы Глыбокага касьцёл і кляштар ордэна кармэлітаў; пры кляштары дзеяла школа. У сярэдзіне XVІI ст. у мястэчку збудавалі царкву Сьвятой Тройцы (па пажары ў 1838 годзе адноўленая, зноў згарэла ў 1880 годзе).
З пачаткам [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) Глыбокае захапілі маскоўскія войскі. Яны збудавалі тут невялікую драўляную фартэцыю — «острог», у якой разьмяшчалася залога. У студзені 1659 году мястэчка вызваліў аддзел войска Вялікага Княства Літоўскага. 6 лістапада 1661 году каля Глыбокага войскі Рэчы Паспалітай на чале з С. Чарнецкім разьбілі маскоўскіх захопнікаў пад камандай І. Хаванскага (больш за 18 тыс. чал.), захапіўшы 6 гарматаў, вялікі запас пораху, больш за 6 тыс. павозак з правіянтам. У бітве загінула больш за 6 тыс. маскавітаў, ацалелыя ўцяклі ў Полацак<ref name="evkl"/>.
У 1668 годзе паўднёва-заходняя частка Глыбокага перайшла да [[Радзівілы|Радзівілаў]]. На 1702 год, паводле інвэнтару, сядзібны комплекс Радзівілаў улучаў галоўны 1-павярховы драўляны будынак, флігель, пякарню, 2-павярховы лямус з галерэямі, сьвірны, стайні, вазоўні, сажалку, ставок з вадзяным млынам, іншыя гаспадарчыя будынкі; у маёнтку налічвалася 263 двары. У XVІІI ст. у Глыбокім было два Рынкі з крамамі; пераважала драўляная 1-павярховая жылая забудова. У 1742 годзе ў мястэчку збудавалі сынагогу. На 1775 год тут было 310 дамоў, у Корсакавай частцы — 100 двароў<ref name="evkl"/>. У XVІІI—XІХ стагодзьдзяў пры кляштары кармэлітаў працавалі школа, бібліятэка, фізычны кабінэт, аптэка, шпіталь; было 40 музыкаў. У канцы XVІІI ст. на мясцовых могілках збудавалі Ільлінскую капліцу і мэмарыяльную калёну ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]].
<gallery caption="Старая графіка Глыбокага" widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Kahalnaje. Глыбокае, Кагальнае (1869).jpg|Панарама мястэчка, 1869 г.
Hłybokaje, Karmelickaja. Глыбокае, Кармэліцкая (1878).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Касьцёл і кляштар кармэлітаў]] да [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|руйнаваньня расейскімі ўладамі]], 1878 г.
Hłybokaje, Dokšyckaja. Глыбокае, Докшыцкая (1900).jpg|Сынагога, XIX ст.
Hłybokaje, Połackaja. Глыбокае, Полацкая (1896).jpg|Касьцёл і кляштар кармэлітаў, 1896 г.
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Padłaznaje-Bieraźviečča. Глыбокае, Падлазнае-Беразьвечча (1896).jpg|Беразьвечча, 1896 г.
Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (1896) (2).jpg|[[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]], 1896 г.
Hłybokaje, Rynak. Глыбокае, Рынак (J. Drazdovič, 1925).jpg|Рынак. [[Язэп Драздовіч|Я. Драздовіч]], 1925 г.
Hłybokaje, Połackaja. Глыбокае, Полацкая (J. Drazdovič, 1925).jpg|Кляштар кармэлітаў з боку Полацкай вуліцы. {{nowrap|Я. Драздовіч}}, 1925 г.
</gallery>
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку другога падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Глыбокае апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Дзісенскі павет|Дзісенскім павеце]]. У [[вайна 1812 году|вайну 1812 году]] мястэчка займалі францускія войскі; тут стварылі этапны пункт, буйныя харчовыя склады. З 18 ліпеня на працягу 6 дзён у мястэчку знаходзіўся [[Напалеон I Банапарт|Напалеон]].
За часамі [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|вызвольнага паўстаньня]] ў красавіку — траўні 1831 году каля Глыбокага адбыліся баі з расейскімі карнікамі. На 1861 год у мястэчку было 212 двароў. У 1886 годзе — працавалі [[Русіфікацыя Беларусі|расейская]] [[народная вучэльня]], бровар, вінакурня і цагельня; было некалькі складоў з таварамі і прыватных крамаў; у нядзелі зьбіраліся таргі, штогод — 2 кірмашы.
[[Файл:Jazep Drazdovic 1920-1921.jpg|150пкс|значак|[[Язэп Драздовіч]]]]
З пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] да Глыбокага праклалі чыгунку. На 1917 год у выніку ваенных спусташэньняў у мястэчку засталося толькі 111 двароў. У лютым 1918 году Глыбокае занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Глыбокае абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Жыхары мястэчка атрымалі Пасьведчаньні [[Народны Сакратарыят БНР|Народнага Сакратарыяту БНР]]<ref>{{Літаратура/ВГАБ|4к}} С. 19.</ref>. У сьнежні 1918 году Глыбокае занялі бальшавікі, а 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. У жніўні 1919 году — ліпені Глыбокае займалі польскія войскі. 5 ліпеня 1920 году ў ваколіцах мястэчка адбыліся баі савецкіх і польскіх войскаў, у якіх загінула 1,5 тыс. чалавек. У кастрычніку 1920 году мястэчка зноў занялі польскія войскі. Згодна з умовамі [[Рыская дамова 1921 году|Рыскай дамовы 1921 году]] Глыбокае апынулася ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе стала цэнтрам Дзісенскага павету [[Віленскае ваяводзтва (1923—1939)|Віленскага ваяводзтва]]. У пачатку 1926 году адкрыўся аддзел [[БКБ|Беларускага каапэратыўнага банку]] (закрыты разам з самім банкам у 1936 годзе)<ref>Горны А. С., Ільін А. Л. Пінскі аддзел Беларускага кааператыўнага банка ў Вільні (1926–1932 гг.): утварэнне і дзейнасць // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. № 1 (94), 2016.</ref>. На 1939 год у мястэчку працавалі цукеркавая фабрыка, гарбарны завод, млын, павятовая ўправа, польская гімназія, прыватныя крамы, склады тавараў; кожны чацьвер праводзіліся таргі, штогод — 4 кірмашы.
У 1939 годзе Глыбокае ўвайшло ў [[БССР]], дзе 15 студзеня 1940 году атрымала статус [[места]] і стала цэнтрам раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 2 ліпеня 1941 году да 3 ліпеня 1944 году места знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]] і было цэнтрам акругі райхскамісарыяту «[[Остлянд]]». Тут разьмяшчаліся ўправа акругі, нямецкі гарнізон, вайсковыя склады. [[Нацысты]] зьнішчылі ў Глыбокім і раёне 10 133 чал., у 3 лягерох сьмерці — больш за 37 тыс. чалавек.
У 2012 годзе да [[Дзень беларускага пісьменства|Дня беларускага пісьменства]] на гістарычным Рынку паставілі 8 бронзавых бюстаў славутым глыбачанам [[Язэп Корсак|Язэпу Корсаку]], [[Элізэр Бэн-Егуда|Элізэру Бэн-Егуду]] (Дэвід Пэрэльман), [[Язэп Драздовіч|Язэпу Драздовічу]], [[Ігнат Буйніцкі|Ігнату Буйніцкаму]], [[Алесь Дубровіч|Алесю Дубровічу]], [[Пётр Казлоў|Пятру Казлову]], [[Павел Сухі|Паўлу Сухому]] і [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлаву Ластоўскаму]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160304204903/http://kultura.gov.by/news/ab-vyn-kakh-konkursu-na-stvarenne-esk-znykh-praekta-pomn-ka-vyal-kamu-knyazyu-m-ndo-gu Аб выніках конкурсу на стварэнне эскізных праектаў помніка вялікаму князю Міндоўгу]</ref>.
<gallery caption="Места на старых здымках" widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje. Глыбокае (1900).jpg|Панарама места, да 1900 г.
Hłybokaje, Karmelickaja. Глыбокае, Кармэліцкая (1892).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Кляштар кармэлітаў]] у час [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|руйнаваньня расейскімі ўладамі]], да 1900 г.
Hłybokaje, Karmelickaja, Kaplica. Глыбокае, Кармэліцкая, Капліца (J. Kłos, 1929).jpg|Капліца Сьвятога Крыжа, 1929 г.
Hłybokaje, Rynak-Vialikaja. Глыбокае, Рынак-Вялікая (1915-18).jpg|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]], 1918 г.
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (1919-39).jpg|Беразьвечча. [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Манастыр базылянаў]], 1920-я гг.
Hłybokaje, Kopcieŭka, Karmelicki. Глыбокае, Копцеўка, Кармэліцкі (1920-29).jpg|Копцеўка. [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца Сьвятога Ільлі]], 1920-я гг.
Hłybokaje, Kopcieŭka, Kalona. Глыбокае, Копцеўка, Калёна (1935).jpg|Копцеўка. [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна]] ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], <br> 1935 г.
Hłybokaje, Dokšyckaja. Глыбокае, Докшыцкая (1916).jpg|Вуліца Докшыцкая. Сынагога, 1916 г.
</gallery>
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:20000
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1861 from:0 till:2161
bar:1879 from:0 till:4084
bar:1897 from:0 till:5564
bar:1917 from:0 till:589
bar:1939 from:0 till:9700
bar:1959 from:0 till:7300
bar:1970 from:0 till:11900
bar:1992 from:0 till:17900
bar:1997 from:0 till:18500
bar:2006 from:0 till:19500
bar:2009 from:0 till:18082
bar:2018 from:0 till:19084
TextData=
fontsize:10px pos:(20,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1861 год — 2161 чал.; 1879 год — 4084 чал. (1942 муж. і 2142 жан.)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/600 600].</ref>; 1897 год — 5564 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1917 год — 589 чал.; 1939 год — 9,7 тыс. чал.; 1959 год — 7,3 тыс. чал.; 1970 год — 11,9 тыс. чал.; 1991 год — 17,6 тыс. чал.; 1992 год — 17,9 тыс. чал.; 1997 год — 18,5 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|5к}} С. 307.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2006 год — 19,5 тыс. чал.; 1 студзеня 2008 году — 19,4 тыс. чал.; 2009 год — 18 082 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918181046/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-2.pdf Перепись населения — 2009. Витебская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2010 год — 18,2 тыс. чал.; 2016 год — 18 921 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 19 038 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 19 084 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У Глыбокім працуюць ПТВ-ліцэй, 3 сярэднія школы, гімназія, дзіцяча-юнацкая спартовая школы, школа мастацтваў. Да 2007 году ў Глыбокім была адзіная ў Віцебскай вобласьці меская беларускамоўная школа (СШ №3)<ref>[https://web.archive.org/web/20080206133922/http://nn.by/index.php?c=ar&i=11068 На Віцебшчыне зьнікла апошняя беларускамоўная гарадзкая школа] // «[[Наша Ніва]]», 27 жніўня 2007.</ref>.
=== Культура ===
Дзеюць дом культуры і цэнтар культуры, 2 бібліятэкі, дом рамёстваў. Тут разьмяшчаецца філія Дзяржаўнага архіву Віцебскай вобласьці.
=== Дударская традыцыя ===
Глыбокае і навакольныя мясцовасьці належаць да найбольш вядомых асяродкаў гістарычнай традыцыі [[Беларуская дуда|беларускай дуды]]. Асабліва багатая колькасьць зьвестак пра дудароў паходзіць з ваколіцаў возера [[Шо]], [[Празарокі|Празарокаў]], [[Палевачы|Палівачоў]], [[Асінаўка (Глыбоцкі раён)|Асінаўкі]] ды іншых вёсак сучаснага [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]]<ref>Воранаў В. ''Дудары Глыбоцкага краю''.</ref>.
Зь вёскі [[Верацеі (Глыбоцкі раён)|Верацеі]] паходзіць так званая [[Глыбоцкая дуда]], датаваная 1849 годам і прызнаная найстарэйшай захаванай беларускай дудой. На ейнай ігравой трубцы пазначаныя год і месца паходжаньня: «ME 1849 P. DZISNA GM. PROZOROKI W. WIERACIEJE» — Дзісенскі павет, гміна Празарокі, вёска Верацеі. Арыгінал інструмэнта захоўваецца ў [[Нацыянальны музэй Літвы|Нацыянальным музэі Літвы]], а ягоная копія, зробленая майстрам [[Сяргей Чубрык|Сяргеем Чубрыкам]], знаходзіцца ў экспазыцыі [[Глыбоцкі гісторыка-этнаграфічны музэй|Глыбоцкага гісторыка-этнаграфічнага музэю]]<ref>{{Cite web |url=https://ethno.by/presa/854082983 |title=Прэзэнтацыя копіі Глыбоцкай дуды |access-date=22 сьнежня 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615095400/https://ethno.by/presa/854082983 |archivedate=15 чэрвеня 2021 |url-status=dead}}</ref>.
З Глыбоччынай была цесна зьвязаная дзейнасьць [[Першая беларуская трупа|трупы]] [[Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі|Ігната Буйніцкага]], які адным зь першых вывеў беларускую дуду на прафэсійную тэатральную сцэну. У складзе капэлы трупы на дудзе граў [[Адам Шульга]], імаверна ўраджэнец вёскі Скрыпшчына каля Празарокаў. Разам са скрыпачом Франкам Голерам і цымбалістам Янам Голерам ён суправаджаў беларускія танцы падчас выступаў трупы ў Вільні, Варшаве, Менску і Санкт-Пецярбургу<ref>Іван Голер у размове з Рыгорам Семашкевічам // ''Літаратура і мастацтва''. 1974.</ref>.
З рэгіёнам зьвязаныя таксама дудар [[Пётр Бурэц]] з Асінаўкі, ягоны вучань Мікола Караткевіч, дудар і арганізатар традыцыйных сьвятаў Уладзімер Забела зь вёскі [[Шо (вёска)|Шо]], а таксама дудар і майстар народных інструмэнтаў [[Дзьмітры Альбертавіч Дзёмін|Дзьмітры Дзёмін]], які нарадзіўся ў Глыбокім<ref>Воранаў В. ''Дудары Глыбоцкага краю''.</ref>.
Пра распаўсюджанасьць дуды на Глыбоччыне сьведчаць успаміны мясцовых жыхароў, этнаграфічныя матэрыялы, фотаздымкі, музычныя запісы, легенды і літаратурныя творы. Дуда была часткай традыцыйнай капэлы разам са скрыпкай і цымбаламі, суправаджала танцы, вясельлі, велікодныя абыходы ды іншыя вясковыя сьвяткаваньні. Ад Адама Шульгі была запісаная мэлёдыя «Чы-чы, чы-чы, верабей…», апублікаваная ў 1925 годзе ў «Дзіцячым сьпеўніку» [[Антон Антонавіч Грыневіч|Антона Грыневіча]].
З 2017 году ў Глыбокім ды іншых населеных пунктах раёну праводзіцца міжнародны фэстываль дударскіх рэгіёнаў «[[Дударскі рэй]]». Фэстываль быў створаны дзеля захаваньня мясцовай дударскай спадчыны і прадстаўленьня традыцыяў розных дударскіх рэгіёнаў Эўропы. Ягоная назва паходзіць зь верша [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «Ігнату Буйніцкаму»<ref>https://be.wikisource.org/wiki/Ігнату_Буйніцкаму</ref>. У [[Глыбоцкая цэнтральная раённая бібліятэка|Глыбоцкай цэнтральнай раённай бібліятэцы]] дзейнічае сталая тэматычная экспазыцыя «Дуда мая ты спеўная», а ў мясцовай школе мастацтваў вывучаюць ігру на дудзе як на дадатковым інструмэнце.
=== [[Мас-мэдыя]] ===
У месьце выдаюцца газэты «Весьнік Глыбоччыны» (да 1991 году — «Сьцяг камунізму», «Шлях Перамогі») і «Вольнае Глыбокае».
== Забудова ==
=== Плян ===
Згодна з генэральным плянам 1967 году ва ўсходняй частцы Глыбокага ўтварыўся мікрараён, у заходняй сканцэнтраваліся прамысловыя прадпрыемствы. Места захавала радыяльны плян, што склаўся ў XVІІ—XVІІI стагодзьдзях.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| 17 верасьня плошча || '''Рынак''' пляц || 3 траўня пляц
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 3 ліпеня вуліца || '''Маставая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Астроўскага вуліца || '''Пасольская''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Гагарына вуліца || '''Нізкая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Максіма Горкага вуліца || '''Полацкая''' вуліца <br>'''Копцеўская''' вуліца || Генрыка Сянкевіча вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Камуністычная вуліца || ''Біскупа Ўладзіслава Бандурскага'' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Кірава вуліца || '''Дворная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Леніна вуліца || '''Віленская''' вуліца (частка)<br />'''Замкавая''' вуліца (частка) ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Маскоўская вуліца || '''Докшыцкая''' вуліца || Варшаўская вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піянэрская вуліца || '''Сялянская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Вялікая''' вуліца <br> '''Клябанская''' вуліца <br> '''Беразьвецкая''' вуліца || Кракаўская вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Чапаева вуліца || '''Вярхнянская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Чырвонаармейская вуліца || '''Кісялёўка''' вуліца <br> '''Кісялёўшчына''' вуліца<ref>Шыталь К. [http://westki.info/artykuly/20707/vilenskaya-zamkavaya-druyskaya-dvornaya-yak-dauney-nazyvalisya-vulicy-u-gistarychnym Віленская, Замкавая, Друйская, Дворная. Як даўней называліся вуліцы ў гістарычным цэнтры Глыбокага]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Westki.info</ref> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Школьная вуліца || '''Татарская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Энгельса вуліца || '''Друйская''' вуліца<ref>{{Спасылка|аўтар = Шыталь К. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://westki.info/artykuly/12022/tapanimichnaia-spadchyna-hlybokaha | загаловак = Тапанімічная спадчына Глыбокага | фармат = | назва праекту = | выдавец = [http://westki.info Весткі.info] | дата = 1 верасьня 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref> ||
|}
З [[урбананіміка|урбананімічнай]] спадчыны Глыбокага да нашага часу гістарычныя назвы захавалі вуліцы Азёрная, Вясеньняя, Млыновая, Палявая, Прамысловая, Чыгуначная, Шпітальная і Ясная<ref>Скрабатун У. [http://westki.info/.pureftpd-rename.4257.4889adff/artykuly/15382/vulica-vyasennyaya-u-glybokim-nikoli-ne-zmyanyala-svoy-nazou-dakument Вуліца Вясенняя ў Глыбокім ніколі не змяняла свой назоў - дакумент]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Westki.info]], 4 кастрычніка 2013 г.</ref>. У мястэчку таксама існавала вуліца Кармэліцкая, траса якой не захавалася.
== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасьці.
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік прамысловых прадпрыемстваў Глыбокага
|-
|
* УП «[[Глыбоцкі малочнакансэрвавы камбінат]]»
* ААТ «Глыбоцкі мясакамбінат»
* ААТ «Глыбоцкі кансэрвавы завод», пазьней ААТ «Купцовъ» (зьліквідаванае ў 2015 годзе)
* [[Рэспубліканскае ўнітарнае сельскагаспадарчае вытворчае прадпрыемства|РУСВП]] «Глыбоцкі камбікормавы завод»
* Філія «Глыбоцкі хлебазавод» [[Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства|РУВП]] «Віцебскхлебпрам»
* [[Дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова|ДЛГУ]] «Глыбоцкі досьледны лясгас»
|}
== Транспарт ==
Праз Глыбокае праходзяць аўтамабільныя дарогі {{таблічка-by|Р|3}} ([[Лагойск]] — Глыбокае — [[Браслаў]]), {{таблічка-by|Р|45}} ([[Полацак]] — [[Беларуска-летувіская граніца|граніца]] [[Летува|Летувы]]), {{таблічка-by|Р|110}} (Глыбокае — [[Паставы]] — [[Лынтупы]]).
Места мае рэгулярнае аўтобуснае злучэньне зь [[Мёры|Мёрамі]], [[Браслаў|Браславам]], [[Шаркоўшчына]]й, [[Паставы|Паставамі]], [[Полацак|Полацкам]], [[Віцебск]]ам, [[Менск]]ам і [[Рыга]]й. Курсуюць пасажырскія цягнікі на Менск, Віцебск і Паставы, прымескае злучэньне з [[Каралеўшчына (Віцебская вобласьць)|Каралеўшчынай]], Паставамі, Лынтупамі.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Музей гісторыі і этнаграфіі Глыбоцкага краю.jpg|значак|Музэй гісторыі і этнаграфіі]]
=== Інфраструктура ===
Глыбокае — цэнтар турызму дзяржаўнага значэньня. З пачатку ХХ ст. тут знаходзіцца цэнтар ганчарнага рамяства, г. зв. «глыбоцкай керамікі»<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>.
Дзее Глыбоцкі гістарычна-этнаграфічны музэй. У музэі экспануюцца матэрыялы з гісторыі краю, пра ягоных знакамітых землякоў (авіяканструктара П. Сухога, мастака Я. Драздовіча, заснавальніка беларускага тэатру І. Буйніцкага, палітыка і гісторыка В. Ластоўскага і інш.).
Працуе дом паляўнічага. Спыніцца можна ў мескім гатэлі.
=== Славутасьці ===
[[Файл:Глыбоцкі дэндрапарк.jpg|значак|Дэндрапарк]]
* Алея славутых землякоў
* Гаспадарчы двор Вітгенштэйнаў (XIX ст.)
* Дэндрапарк
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты)
* Забудова ў «Закапанскім» стылі (1920—1930-я)
* [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня]] (канец XVІІI ст.)
* [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца могілкавая Сьвятога Ільлі]] (канец XVІІI ст.)
* [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] (Фарны, 1764—1782)
* [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў]] (1639—1654, цяпер сабор Раства Багародзіцы [[Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату|Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату]])
* [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Манастыр базылянаў Беразьвецкі]] (1756—1763)
* Могілкі: «Копцеўка» (брама, каплічкі — XVІІI ст.), польскія вайсковыя, юдэйскія
* [[Помнік Мюнхгаўзэну ў Глыбокім|Помнік Мюнхгаўзэну]]
=== Страчаная спадчына ===
[[Файл:Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (J. Bułhak, 1919-39) (2).jpg|значак|[[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]], [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнаваная савецкімі ўладамі]] ў 1949 г.]]
* [[Глыбоцкі замак|Замак]] (XVI ст.)
* Збор кальвінскі
* Капліца Сьвятога Крыжа
* Капліца [[Язафат Кунцэвіч|Сьвятога Язафата]]
* Мячэт
* Палац Радзівілаў (XVІІI ст.; рэшткі будынка зьнішчылі ў 2005 годзе)
* Сынагога (XVІІI ст.)
* [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]] (1756—1763)
* Царква Сьвятога Міхала (XVІІI ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (XVII ст.)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Глыбокага" widths="150" heights="150" class="center">
Глыбокае. Царква (03).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Колішні касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (кармэлітаў)]]
3. Глубокое. Собор Рождества Пресвятой Богородицы. Вид со двора..JPG|Колішні касьцёл кармэлітаў, сармацкі фасад
Комплекс кляштара кармэлітаў Глыбокае 2.JPG|Колішні касьцёл кармэлітаў, інтэр’ер
Carmelite Monastery in Hłybokaje.jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Кляштар кармэлітаў]]
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Глыбоцкія замалёўкі. Касцёл на плошчы (01).jpg|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]]
Глыбокае. Ільінская капліца на могілках (04).jpg|[[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца Сьвятога Ільлі]]
Глыбоцкія замалёўкі. Дамы ў цэнтры.jpg|Старыя камяніцы
Глыбокае. Могілкі. Калона ў гонар Канстытуцыі 1791 года (06).jpg|[[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня]]
</gallery>
== Месты-сябры ==
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік местаў-сяброў Глыбокага
|-
|
* [[Віляны]], [[Латвія]]
|}
== Асобы ==
[[Файл:1995. Stamp of Belarus, Pavel Sukhoi 0114.jpg|міні|180пкс|Павал Сухі на паштовай марцы Беларусі]]
* [[Юры Багушэвіч]] (нар. 1946) — мастак
* [[Тадэвуш Далэнга-Мастовіч]] (1898—1939) — пісьменьнік, празаік, які шмат гадоў жыў і пісаў у Глыбокім
* [[Клаўдзі Дуж-Душэўскі]] (1891—1959) — беларускі палітычны дзяяч, дыплямат, рэдактар, пэдагог
* [[Фёдар Дамінікоўскі]] (1905—1949) — гісторык
* [[Сямён Леках]] (нар. 1947) — навуковец ў галіне мэталюргіі
* [[Самуіл Магілевер]] (1824—1898) — піянэр рэлігійнага [[сіянізм]]у і адзін з заснавальнікаў руху «[[Хавявэй Сіён]]»
* [[Андрэй Майсяёнак]] (нар. 1943) — навуковец-біёляг, краязнавец
* [[Павал Сухі]] (1895—1975) — авіяканструктар
== Глядзіце таксама ==
* [[Беразьвечча]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|5}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Гедэман О. Глыбокае: гістарычны нарыс / Отан Гедэман; перакл. з польск. М. Гіля. — Паставы; Глыбокае: [б. в.], 2012. — 59, [1] с.: іл.
* {{Літаратура/Памяць/Глыбоцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|3}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Радзіма майго духу|glybokae-1}}
* [http://hlybokaje.narod.ru/index.htm Глыбокае і Глыбоччына]
{{Навігацыйная група
|назоў = Глыбокае ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Глыбоцкі раён
|Віцебская вобласьць
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = [[Места|Месты]] і [[мястэчка|мястэчкі]] гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|ВКЛ}};
|Месты і мястэчкі гістарычнай Полаччыны
|Месты і мястэчкі гістарычнай Ашмяншчыны
}}
[[Катэгорыя:Глыбокае| ]]
rcjsc31ht0gvqughvgwjcakmij67k7k
2680601
2680600
2026-07-25T13:54:42Z
Цімох
66761
2680601
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Глыбокае
|Лацінка = Hłybokaje
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Глыбокага
|Герб = Coat of Arms of Hłybokaje, Belarus.svg
|Сьцяг = Flag of Hłybokaje.svg{{!}}border
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі = 1514
|Статус з = 1921, 1940
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]]
|Раён = [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 19084
|Год падліку колькасьці = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref name="belstat2018" />
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовыя індэксы = 211791, 211792, 211800
|СААТА =
|Выява = Глыбоцкія замалёўкі. Бюст Іосіфа Корсака (01).jpg
|Апісаньне выявы = Алея славутых землякоў на гістарычным Рынку
|Шырата градусаў = 55
|Шырата хвілінаў = 8
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата градусаў = 27
|Даўгата хвілінаў = 41
|Даўгата сэкундаў =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Глыбо́кае''' — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]], сярод азёраў [[Кагальнае|Кагальнага]] і [[Вялікае|Вялікага]] (з апошняга выцякае рака [[Бярозаўка (прыток Дзісны)|Бярозаўка]]). Адміністрацыйны цэнтар [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2018 год — 19 084 чалавекі<ref name="belstat2018" />. Знаходзіцца за 200 км ад [[Віцебск]]у, на аўтамабільнай дарозе [[Полацак]] — [[Вільня]]. Чыгуначная станцыя на лініі [[Каралеўшчына (Віцебская вобласьць)|Каралеўшчына]] — [[Варапаева]].
Глыбокае — даўняе [[мястэчка]] на мяжы гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] (частка [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыны]]) і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]], старажытны [[Глыбоцкі замак|замак]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>{{Літаратура/Замкі і людзі|к}} С. 154.</ref>. Да нашага часу тут захаваўся [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|комплекс кляштару кармэлітаў з касьцёлам Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] (сармацкае і [[віленскае барока|віленскае]] [[барока]]), [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|часткова зруйнаваны расейскімі ўладамі]], а таксама [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] (віленскае барока), [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|капліца Сьвятога Ільлі]] ([[клясыцызм]]) і [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|калёна]] ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], помнікі гісторыі і архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла пры манастыры базылянаў]] у [[Беразьвечча|Беразьвеччы]], адзін з найвыдатнейшых узораў віленскага барока, які па [[Другая сусьветная вайна|апошняй вайне]] [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнавалі савецкія ўлады]], а таксама палац Радзівілаў, сынагога і капліцы Сьвятога Крыжа і Сьвятога Язафата, помнікі архітэктуры XVIII ст.
== Назва ==
На думку географа [[Вадзім Жучкевіч|Вадзіма Жучкевіча]], [[тапонім]] Глыбокае мае зьвязак зь [[Кагальнае|мясцовым возерам]]<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 72.</ref>.
== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Глыбокага}}
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Згодна з сучаснымі энцыкляпэдычнымі даведнікамі<ref name="evkl">[[Язэп Бунто|Бунто Я.]] Глыбокае // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 539.</ref><ref name="ehb51">[[Язэп Бунто|Бунто Я.]] Глыбокае // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 51.</ref> першы пісьмовы ўпамін пра Глыбокае (двор, цэнтар маёнтку [[Зяновічы|Зяновічаў]]) зьмяшчаецца ў [[Мэтрыка Вялікага Княства Літоўскага|Мэтрыцы Вялікага Княства Літоўскага]] і датуецца 1514 годам. Аднак афіцыйна<ref>[https://web.archive.org/web/20120526170012/http://glubokoe.vitebsk-region.gov.by/ru/region/new_3 История], [http://glubokoe.vitebsk-region.gov.by/ Глубокский районный исполнительный комитет]</ref> паселішча вядзе сваю гісторыю ад 1414 году, калі яно ўпамінаецца як зямля, што належала Зяновію Братошычу. Апошні атрымаў ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Вітаўт]]а дазвол на права валоданьня спадчынай свайго бацькі.
[[Файл:Jazep Korsak. Язэп Корсак (XVII).jpg|150пкс|значак|[[Язэп Корсак]]]]
На 1556 год Глыбокае мела статус [[мястэчка]]. Рэчка Бярозаўка падзяляла яго на 2 часткі: паўднёва-заходняя належала Зяновічам і ўваходзіла ў склад [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]; паўночна-ўсходняя — [[Корсакі|Корсакам]] і ўваходзіла ў склад [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]]. Цэнтрам паўднёва-заходняй часткі быў Рынак з крамамі, сьвірнамі, царквой з плябаніяй, шпіталем; тут знаходзіўся [[Глыбоцкі замак|замак]]. Паўночна-ўсходняя частка таксама мела ў цэнтры Рынак, ад якога пачыналіся шляхі на [[Дзісна|Дзісну]], Полацак і мястэчка [[Беразьвечча]].
У [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкую вайну]] (1563—1579) [[Масковія|маскоўскія захопнікі]] ўчынілі ў Глыбокім і ваколіцах значную шкоду<ref name="evkl"/>. У канцы вайны празь мястэчка праходзіла войска [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] ў часе яго вызваленчых выправаў на Полацак і [[Пскоў]].
У канцы XVI ст. у Глыбокім заснавалі кальвінскі збор, бібліятэку і школу; аднак у пачатку XVІI ст. на месцы збора збудавалі касьцёл Сьвятога Міхала (праіснаваў да 1650 году). У 1628 годзе пачаў дзеяць Траецкі касьцёл, а ў 1636 годзе ваявода амсьціслаўскі і староста дзісенскі [[Язэп Корсак]] заснаваў на сваёй частцы Глыбокага касьцёл і кляштар ордэна кармэлітаў; пры кляштары дзеяла школа. У сярэдзіне XVІI ст. у мястэчку збудавалі царкву Сьвятой Тройцы (па пажары ў 1838 годзе адноўленая, зноў згарэла ў 1880 годзе).
З пачаткам [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) Глыбокае захапілі маскоўскія войскі. Яны збудавалі тут невялікую драўляную фартэцыю — «острог», у якой разьмяшчалася залога. У студзені 1659 году мястэчка вызваліў аддзел войска Вялікага Княства Літоўскага. 6 лістапада 1661 году каля Глыбокага войскі Рэчы Паспалітай на чале з С. Чарнецкім разьбілі маскоўскіх захопнікаў пад камандай І. Хаванскага (больш за 18 тыс. чал.), захапіўшы 6 гарматаў, вялікі запас пораху, больш за 6 тыс. павозак з правіянтам. У бітве загінула больш за 6 тыс. маскавітаў, ацалелыя ўцяклі ў Полацак<ref name="evkl"/>.
У 1668 годзе паўднёва-заходняя частка Глыбокага перайшла да [[Радзівілы|Радзівілаў]]. На 1702 год, паводле інвэнтару, сядзібны комплекс Радзівілаў улучаў галоўны 1-павярховы драўляны будынак, флігель, пякарню, 2-павярховы лямус з галерэямі, сьвірны, стайні, вазоўні, сажалку, ставок з вадзяным млынам, іншыя гаспадарчыя будынкі; у маёнтку налічвалася 263 двары. У XVІІI ст. у Глыбокім было два Рынкі з крамамі; пераважала драўляная 1-павярховая жылая забудова. У 1742 годзе ў мястэчку збудавалі сынагогу. На 1775 год тут было 310 дамоў, у Корсакавай частцы — 100 двароў<ref name="evkl"/>. У XVІІI—XІХ стагодзьдзяў пры кляштары кармэлітаў працавалі школа, бібліятэка, фізычны кабінэт, аптэка, шпіталь; было 40 музыкаў. У канцы XVІІI ст. на мясцовых могілках збудавалі Ільлінскую капліцу і мэмарыяльную калёну ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]].
<gallery caption="Старая графіка Глыбокага" widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Kahalnaje. Глыбокае, Кагальнае (1869).jpg|Панарама мястэчка, 1869 г.
Hłybokaje, Karmelickaja. Глыбокае, Кармэліцкая (1878).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Касьцёл і кляштар кармэлітаў]] да [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|руйнаваньня расейскімі ўладамі]], 1878 г.
Hłybokaje, Dokšyckaja. Глыбокае, Докшыцкая (1900).jpg|Сынагога, XIX ст.
Hłybokaje, Połackaja. Глыбокае, Полацкая (1896).jpg|Касьцёл і кляштар кармэлітаў, 1896 г.
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Padłaznaje-Bieraźviečča. Глыбокае, Падлазнае-Беразьвечча (1896).jpg|Беразьвечча, 1896 г.
Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (1896) (2).jpg|[[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]], 1896 г.
Hłybokaje, Rynak. Глыбокае, Рынак (J. Drazdovič, 1925).jpg|Рынак. [[Язэп Драздовіч|Я. Драздовіч]], 1925 г.
Hłybokaje, Połackaja. Глыбокае, Полацкая (J. Drazdovič, 1925).jpg|Кляштар кармэлітаў з боку Полацкай вуліцы. {{nowrap|Я. Драздовіч}}, 1925 г.
</gallery>
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку другога падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Глыбокае апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Дзісенскі павет|Дзісенскім павеце]]. У [[вайна 1812 году|вайну 1812 году]] мястэчка займалі францускія войскі; тут стварылі этапны пункт, буйныя харчовыя склады. З 18 ліпеня на працягу 6 дзён у мястэчку знаходзіўся [[Напалеон I Банапарт|Напалеон]].
За часамі [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|вызвольнага паўстаньня]] ў красавіку — траўні 1831 году каля Глыбокага адбыліся баі з расейскімі карнікамі. На 1861 год у мястэчку было 212 двароў. У 1886 годзе — працавалі [[Русіфікацыя Беларусі|расейская]] [[народная вучэльня]], бровар, вінакурня і цагельня; было некалькі складоў з таварамі і прыватных крамаў; у нядзелі зьбіраліся таргі, штогод — 2 кірмашы.
[[Файл:Jazep Drazdovic 1920-1921.jpg|150пкс|значак|[[Язэп Драздовіч]]]]
З пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] да Глыбокага праклалі чыгунку. На 1917 год у выніку ваенных спусташэньняў у мястэчку засталося толькі 111 двароў. У лютым 1918 году Глыбокае занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].
=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Глыбокае абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Жыхары мястэчка атрымалі Пасьведчаньні [[Народны Сакратарыят БНР|Народнага Сакратарыяту БНР]]<ref>{{Літаратура/ВГАБ|4к}} С. 19.</ref>. У сьнежні 1918 году Глыбокае занялі бальшавікі, а 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]<ref name="at">{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}</ref>. У жніўні 1919 году — ліпені Глыбокае займалі польскія войскі. 5 ліпеня 1920 году ў ваколіцах мястэчка адбыліся баі савецкіх і польскіх войскаў, у якіх загінула 1,5 тыс. чалавек. У кастрычніку 1920 году мястэчка зноў занялі польскія войскі. Згодна з умовамі [[Рыская дамова 1921 году|Рыскай дамовы 1921 году]] Глыбокае апынулася ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе стала цэнтрам Дзісенскага павету [[Віленскае ваяводзтва (1923—1939)|Віленскага ваяводзтва]]. У пачатку 1926 году адкрыўся аддзел [[БКБ|Беларускага каапэратыўнага банку]] (закрыты разам з самім банкам у 1936 годзе)<ref>Горны А. С., Ільін А. Л. Пінскі аддзел Беларускага кааператыўнага банка ў Вільні (1926–1932 гг.): утварэнне і дзейнасць // Известия Гомельского государственного университета имени Ф. Скорины. № 1 (94), 2016.</ref>. На 1939 год у мястэчку працавалі цукеркавая фабрыка, гарбарны завод, млын, павятовая ўправа, польская гімназія, прыватныя крамы, склады тавараў; кожны чацьвер праводзіліся таргі, штогод — 4 кірмашы.
У 1939 годзе Глыбокае ўвайшло ў [[БССР]], дзе 15 студзеня 1940 году атрымала статус [[места]] і стала цэнтрам раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 2 ліпеня 1941 году да 3 ліпеня 1944 году места знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]] і было цэнтрам акругі райхскамісарыяту «[[Остлянд]]». Тут разьмяшчаліся ўправа акругі, нямецкі гарнізон, вайсковыя склады. [[Нацысты]] зьнішчылі ў Глыбокім і раёне 10 133 чал., у 3 лягерох сьмерці — больш за 37 тыс. чалавек.
У 2012 годзе да [[Дзень беларускага пісьменства|Дня беларускага пісьменства]] на гістарычным Рынку паставілі 8 бронзавых бюстаў славутым глыбачанам [[Язэп Корсак|Язэпу Корсаку]], [[Элізэр Бэн-Егуда|Элізэру Бэн-Егуду]] (Дэвід Пэрэльман), [[Язэп Драздовіч|Язэпу Драздовічу]], [[Ігнат Буйніцкі|Ігнату Буйніцкаму]], [[Алесь Дубровіч|Алесю Дубровічу]], [[Пётр Казлоў|Пятру Казлову]], [[Павел Сухі|Паўлу Сухому]] і [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлаву Ластоўскаму]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160304204903/http://kultura.gov.by/news/ab-vyn-kakh-konkursu-na-stvarenne-esk-znykh-praekta-pomn-ka-vyal-kamu-knyazyu-m-ndo-gu Аб выніках конкурсу на стварэнне эскізных праектаў помніка вялікаму князю Міндоўгу]</ref>.
<gallery caption="Места на старых здымках" widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje. Глыбокае (1900).jpg|Панарама места, да 1900 г.
Hłybokaje, Karmelickaja. Глыбокае, Кармэліцкая (1892).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Кляштар кармэлітаў]] у час [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|руйнаваньня расейскімі ўладамі]], да 1900 г.
Hłybokaje, Karmelickaja, Kaplica. Глыбокае, Кармэліцкая, Капліца (J. Kłos, 1929).jpg|Капліца Сьвятога Крыжа, 1929 г.
Hłybokaje, Rynak-Vialikaja. Глыбокае, Рынак-Вялікая (1915-18).jpg|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]], 1918 г.
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (1919-39).jpg|Беразьвечча. [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Манастыр базылянаў]], 1920-я гг.
Hłybokaje, Kopcieŭka, Karmelicki. Глыбокае, Копцеўка, Кармэліцкі (1920-29).jpg|Копцеўка. [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца Сьвятога Ільлі]], 1920-я гг.
Hłybokaje, Kopcieŭka, Kalona. Глыбокае, Копцеўка, Калёна (1935).jpg|Копцеўка. [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна]] ў гонар [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], <br> 1935 г.
Hłybokaje, Dokšyckaja. Глыбокае, Докшыцкая (1916).jpg|Вуліца Докшыцкая. Сынагога, 1916 г.
</gallery>
== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:180 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:20000
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1861 from:0 till:2161
bar:1879 from:0 till:4084
bar:1897 from:0 till:5564
bar:1917 from:0 till:589
bar:1939 from:0 till:9700
bar:1959 from:0 till:7300
bar:1970 from:0 till:11900
bar:1992 from:0 till:17900
bar:1997 from:0 till:18500
bar:2006 from:0 till:19500
bar:2009 from:0 till:18082
bar:2018 from:0 till:19084
TextData=
fontsize:10px pos:(20,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1861 год — 2161 чал.; 1879 год — 4084 чал. (1942 муж. і 2142 жан.)<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/600 600].</ref>; 1897 год — 5564 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1917 год — 589 чал.; 1939 год — 9,7 тыс. чал.; 1959 год — 7,3 тыс. чал.; 1970 год — 11,9 тыс. чал.; 1991 год — 17,6 тыс. чал.; 1992 год — 17,9 тыс. чал.; 1997 год — 18,5 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|5к}} С. 307.</ref>
* '''XXI стагодзьдзе''': 2006 год — 19,5 тыс. чал.; 1 студзеня 2008 году — 19,4 тыс. чал.; 2009 год — 18 082 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918181046/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-2.pdf Перепись населения — 2009. Витебская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2010 год — 18,2 тыс. чал.; 2016 год — 18 921 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 19 038 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 19 084 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Адукацыя ===
У Глыбокім працуюць ПТВ-ліцэй, 3 сярэднія школы, гімназія, дзіцяча-юнацкая спартовая школы, школа мастацтваў. Да 2007 году ў Глыбокім была адзіная ў Віцебскай вобласьці меская беларускамоўная школа (СШ №3)<ref>[https://web.archive.org/web/20080206133922/http://nn.by/index.php?c=ar&i=11068 На Віцебшчыне зьнікла апошняя беларускамоўная гарадзкая школа] // «[[Наша Ніва]]», 27 жніўня 2007.</ref>.
=== Культура ===
Дзеюць дом культуры і цэнтар культуры, 2 бібліятэкі, дом рамёстваў. Тут разьмяшчаецца філія Дзяржаўнага архіву Віцебскай вобласьці.
=== Дударская традыцыя ===
Глыбокае і навакольныя мясцовасьці належаць да найбольш вядомых асяродкаў гістарычнай традыцыі [[Беларуская дуда|беларускай дуды]]. Асабліва багатая колькасьць зьвестак пра дудароў паходзіць з ваколіцаў возера [[Шо]], [[Празарокі|Празарокаў]], [[Палевачы|Палівачоў]], [[Асінаўка (Глыбоцкі раён)|Асінаўкі]] ды іншых вёсак сучаснага [[Глыбоцкі раён|Глыбоцкага раёну]]<ref>Воранаў В. ''Дудары Глыбоцкага краю''.</ref>.
Зь вёскі [[Верацеі (Глыбоцкі раён)|Верацеі]] паходзіць так званая [[Глыбоцкая дуда]], датаваная 1849 годам і прызнаная найстарэйшай захаванай беларускай дудой. На ейнай ігравой трубцы пазначаныя год і месца паходжаньня: «ME 1849 P. DZISNA GM. PROZOROKI W. WIERACIEJE» — Дзісенскі павет, гміна Празарокі, вёска Верацеі. Арыгінал інструмэнта захоўваецца ў [[Нацыянальны музэй Літвы|Нацыянальным музэі Літвы]], а ягоная копія, зробленая майстрам [[Сяргей Чубрык|Сяргеем Чубрыкам]], знаходзіцца ў экспазыцыі [[Глыбоцкі гісторыка-этнаграфічны музэй|Глыбоцкага гісторыка-этнаграфічнага музэю]]<ref>{{Cite web |url=https://ethno.by/presa/854082983 |title=Прэзэнтацыя копіі Глыбоцкай дуды |access-date=22 сьнежня 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615095400/https://ethno.by/presa/854082983 |archivedate=15 чэрвеня 2021 |url-status=dead}}</ref>.
З Глыбоччынай была цесна зьвязаная дзейнасьць [[Першая беларуская трупа|трупы]] [[Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі|Ігната Буйніцкага]], які адным зь першых вывеў беларускую дуду на прафэсійную тэатральную сцэну. У складзе капэлы трупы на дудзе граў [[Адам Шульга]], імаверна ўраджэнец вёскі Скрыпшчына каля Празарокаў. Разам са скрыпачом Франкам Голерам і цымбалістам Янам Голерам ён суправаджаў беларускія танцы падчас выступаў трупы ў Вільні, Варшаве, Менску і Санкт-Пецярбургу<ref>Іван Голер у размове з Рыгорам Семашкевічам // ''Літаратура і мастацтва''. 1974.</ref>.
З рэгіёнам зьвязаныя таксама дудар [[Пётр Бурэц]] з Асінаўкі, ягоны вучань Мікола Караткевіч, дудар і арганізатар традыцыйных сьвятаў Уладзімер Забела зь вёскі [[Шо (вёска)|Шо]], а таксама дудар і майстар народных інструмэнтаў [[Дзьмітры Альбертавіч Дзёмін|Дзьмітры Дзёмін]], які нарадзіўся ў Глыбокім<ref>Воранаў В. ''Дудары Глыбоцкага краю''.</ref>.
Пра распаўсюджанасьць дуды на Глыбоччыне сьведчаць успаміны мясцовых жыхароў, этнаграфічныя матэрыялы, фотаздымкі, музычныя запісы, легенды і літаратурныя творы. Дуда была часткай традыцыйнай капэлы разам са скрыпкай і цымбаламі, суправаджала танцы, вясельлі, велікодныя абыходы ды іншыя вясковыя сьвяткаваньні. Ад Адама Шульгі была запісаная мэлёдыя «Чы-чы, чы-чы, верабей…», апублікаваная ў 1925 годзе ў «Дзіцячым сьпеўніку» [[Антон Антонавіч Грыневіч|Антона Грыневіча]].
З 2017 году ў Глыбокім ды іншых населеных пунктах раёну праводзіцца міжнародны фэстываль дударскіх рэгіёнаў «[[Дударскі рэй]]». Фэстываль быў створаны дзеля захаваньня мясцовай дударскай спадчыны і прадстаўленьня традыцыяў розных дударскіх рэгіёнаў Эўропы. Ягоная назва паходзіць зь верша [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «Ігнату Буйніцкаму»<ref>https://be.wikisource.org/wiki/Ігнату_Буйніцкаму</ref>. У [[Глыбоцкая цэнтральная раённая бібліятэка|Глыбоцкай цэнтральнай раённай бібліятэцы]] дзейнічае сталая тэматычная экспазыцыя «Дуда мая ты спеўная», а ў мясцовай школе мастацтваў вывучаюць ігру на дудзе як на дадатковым інструмэнце.
=== [[Мас-мэдыя]] ===
У месьце выдаюцца газэты «Весьнік Глыбоччыны» (да 1991 году — «Сьцяг камунізму», «Шлях Перамогі») і «Вольнае Глыбокае».
== Забудова ==
=== Плян ===
Згодна з генэральным плянам 1967 году ва ўсходняй частцы Глыбокага ўтварыўся мікрараён, у заходняй сканцэнтраваліся прамысловыя прадпрыемствы. Места захавала радыяльны плян, што склаўся ў XVІІ—XVІІI стагодзьдзях.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| 17 верасьня плошча || '''Рынак''' пляц || 3 траўня пляц
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| 3 ліпеня вуліца || '''Маставая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Астроўскага вуліца || '''Пасольская''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Гагарына вуліца || '''Нізкая''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Максіма Горкага вуліца || '''Полацкая''' вуліца <br>'''Копцеўская''' вуліца || Генрыка Сянкевіча вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Камуністычная вуліца || ''Біскупа Ўладзіслава Бандурскага'' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Кірава вуліца || '''Дворная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Леніна вуліца || '''Віленская''' вуліца (частка)<br />'''Замкавая''' вуліца (частка) ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Маскоўская вуліца || '''Докшыцкая''' вуліца || Варшаўская вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піянэрская вуліца || '''Сялянская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Вялікая''' вуліца <br> '''Клябанская''' вуліца <br> '''Беразьвецкая''' вуліца || Кракаўская вуліца
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Чапаева вуліца || '''Вярхнянская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Чырвонаармейская вуліца || '''Кісялёўка''' вуліца <br> '''Кісялёўшчына''' вуліца<ref>Шыталь К. [http://westki.info/artykuly/20707/vilenskaya-zamkavaya-druyskaya-dvornaya-yak-dauney-nazyvalisya-vulicy-u-gistarychnym Віленская, Замкавая, Друйская, Дворная. Як даўней называліся вуліцы ў гістарычным цэнтры Глыбокага]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Westki.info</ref> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Школьная вуліца || '''Татарская''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Энгельса вуліца || '''Друйская''' вуліца<ref>{{Спасылка|аўтар = Шыталь К. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://westki.info/artykuly/12022/tapanimichnaia-spadchyna-hlybokaha | загаловак = Тапанімічная спадчына Глыбокага | фармат = | назва праекту = | выдавец = [http://westki.info Весткі.info] | дата = 1 верасьня 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref> ||
|}
З [[урбананіміка|урбананімічнай]] спадчыны Глыбокага да нашага часу гістарычныя назвы захавалі вуліцы Азёрная, Вясеньняя, Млыновая, Палявая, Прамысловая, Чыгуначная, Шпітальная і Ясная<ref>Скрабатун У. [http://westki.info/.pureftpd-rename.4257.4889adff/artykuly/15382/vulica-vyasennyaya-u-glybokim-nikoli-ne-zmyanyala-svoy-nazou-dakument Вуліца Вясенняя ў Глыбокім ніколі не змяняла свой назоў - дакумент]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Westki.info]], 4 кастрычніка 2013 г.</ref>. У мястэчку таксама існавала вуліца Кармэліцкая, траса якой не захавалася.
== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасьці.
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік прамысловых прадпрыемстваў Глыбокага
|-
|
* УП «[[Глыбоцкі малочнакансэрвавы камбінат]]»
* ААТ «Глыбоцкі мясакамбінат»
* ААТ «Глыбоцкі кансэрвавы завод», пазьней ААТ «Купцовъ» (зьліквідаванае ў 2015 годзе)
* [[Рэспубліканскае ўнітарнае сельскагаспадарчае вытворчае прадпрыемства|РУСВП]] «Глыбоцкі камбікормавы завод»
* Філія «Глыбоцкі хлебазавод» [[Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства|РУВП]] «Віцебскхлебпрам»
* [[Дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова|ДЛГУ]] «Глыбоцкі досьледны лясгас»
|}
== Транспарт ==
Праз Глыбокае праходзяць аўтамабільныя дарогі {{таблічка-by|Р|3}} ([[Лагойск]] — Глыбокае — [[Браслаў]]), {{таблічка-by|Р|45}} ([[Полацак]] — [[Беларуска-летувіская граніца|граніца]] [[Летува|Летувы]]), {{таблічка-by|Р|110}} (Глыбокае — [[Паставы]] — [[Лынтупы]]).
Места мае рэгулярнае аўтобуснае злучэньне зь [[Мёры|Мёрамі]], [[Браслаў|Браславам]], [[Шаркоўшчына]]й, [[Паставы|Паставамі]], [[Полацак|Полацкам]], [[Віцебск]]ам, [[Менск]]ам і [[Рыга]]й. Курсуюць пасажырскія цягнікі на Менск, Віцебск і Паставы, прымескае злучэньне з [[Каралеўшчына (Віцебская вобласьць)|Каралеўшчынай]], Паставамі, Лынтупамі.
== Турыстычная інфармацыя ==
[[Файл:Музей гісторыі і этнаграфіі Глыбоцкага краю.jpg|значак|Музэй гісторыі і этнаграфіі]]
=== Інфраструктура ===
Глыбокае — цэнтар турызму дзяржаўнага значэньня. З пачатку ХХ ст. тут знаходзіцца цэнтар ганчарнага рамяства, г. зв. «глыбоцкай керамікі»<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>.
Дзее Глыбоцкі гістарычна-этнаграфічны музэй. У музэі экспануюцца матэрыялы з гісторыі краю, пра ягоных знакамітых землякоў (авіяканструктара П. Сухога, мастака Я. Драздовіча, заснавальніка беларускага тэатру І. Буйніцкага, палітыка і гісторыка В. Ластоўскага і інш.).
Працуе дом паляўнічага. Спыніцца можна ў мескім гатэлі.
=== Славутасьці ===
[[Файл:Глыбоцкі дэндрапарк.jpg|значак|Дэндрапарк]]
* Алея славутых землякоў
* Гаспадарчы двор Вітгенштэйнаў (XIX ст.)
* Дэндрапарк
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты)
* Забудова ў «Закапанскім» стылі (1920—1930-я)
* [[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня]] (канец XVІІI ст.)
* [[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца могілкавая Сьвятога Ільлі]] (канец XVІІI ст.)
* [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]] (Фарны, 1764—1782)
* [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў]] (1639—1654, цяпер сабор Раства Багародзіцы [[Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату|Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату]])
* [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Манастыр базылянаў Беразьвецкі]] (1756—1763)
* Могілкі: «Копцеўка» (брама, каплічкі — XVІІI ст.), польскія вайсковыя, юдэйскія
* [[Помнік Мюнхгаўзэну ў Глыбокім|Помнік Мюнхгаўзэну]]
=== Страчаная спадчына ===
[[Файл:Hłybokaje, Bieraźviečča. Глыбокае, Беразьвечча (J. Bułhak, 1919-39) (2).jpg|значак|[[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]], [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|зруйнаваная савецкімі ўладамі]] ў 1949 г.]]
* [[Глыбоцкі замак|Замак]] (XVI ст.)
* Збор кальвінскі
* Капліца Сьвятога Крыжа
* Капліца [[Язафат Кунцэвіч|Сьвятога Язафата]]
* Мячэт
* Палац Радзівілаў (XVІІI ст.; рэшткі будынка зьнішчылі ў 2005 годзе)
* Сынагога (XVІІI ст.)
* [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і манастыр базылянаў (Беразьвечча)|Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла]] (1756—1763)
* Царква Сьвятога Міхала (XVІІI ст.)
* Царква Сьвятой Тройцы (XVII ст.)
== Галерэя ==
<gallery caption="Краявіды Глыбокага" widths="150" heights="150" class="center">
Глыбокае. Царква (03).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Колішні касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (кармэлітаў)]]
3. Глубокое. Собор Рождества Пресвятой Богородицы. Вид со двора..JPG|Колішні касьцёл кармэлітаў, сармацкі фасад
Комплекс кляштара кармэлітаў Глыбокае 2.JPG|Колішні касьцёл кармэлітаў, інтэр’ер
Carmelite Monastery in Hłybokaje.jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Глыбокае)|Кляштар кармэлітаў]]
</gallery><gallery widths="150" heights="150" class="center">
Глыбоцкія замалёўкі. Касцёл на плошчы (01).jpg|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Глыбокае)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы]]
Глыбокае. Ільінская капліца на могілках (04).jpg|[[Капліца Сьвятога Ільлі (Глыбокае)|Капліца Сьвятога Ільлі]]
Глыбоцкія замалёўкі. Дамы ў цэнтры.jpg|Старыя камяніцы
Глыбокае. Могілкі. Калона ў гонар Канстытуцыі 1791 года (06).jpg|[[Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (Глыбокае)|Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня]]
</gallery>
== Месты-сябры ==
{| class="wikitable standard mw-collapsible mw-collapsed" style="border: none; width: 100%; background-color: transparent;"
!Пералік местаў-сяброў Глыбокага
|-
|
* [[Віляны]], [[Латвія]]
|}
== Асобы ==
[[Файл:1995. Stamp of Belarus, Pavel Sukhoi 0114.jpg|міні|180пкс|Павал Сухі на паштовай марцы Беларусі]]
* [[Юры Багушэвіч]] (нар. 1946) — мастак
* [[Тадэвуш Далэнга-Мастовіч]] (1898—1939) — пісьменьнік, празаік, які шмат гадоў жыў і пісаў у Глыбокім
* [[Клаўдзі Дуж-Душэўскі]] (1891—1959) — беларускі палітычны дзяяч, дыплямат, рэдактар, пэдагог
* [[Фёдар Дамінікоўскі]] (1905—1949) — гісторык
* [[Сямён Леках]] (нар. 1947) — навуковец ў галіне мэталюргіі
* [[Самуіл Магілевер]] (1824—1898) — піянэр рэлігійнага [[сіянізм]]у і адзін з заснавальнікаў руху «[[Хавявэй Сіён]]»
* [[Андрэй Майсяёнак]] (нар. 1943) — навуковец-біёляг, краязнавец
* [[Павал Сухі]] (1895—1975) — авіяканструктар
== Глядзіце таксама ==
* [[Беразьвечча]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|5}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|1}}
* Гедэман О. Глыбокае: гістарычны нарыс / Отан Гедэман; перакл. з польск. М. Гіля. — Паставы; Глыбокае: [б. в.], 2012. — 59, [1] с.: іл.
* {{Літаратура/Памяць/Глыбоцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|3}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Радзіма майго духу|glybokae-1}}
* [http://hlybokaje.narod.ru/index.htm Глыбокае і Глыбоччына]
{{Навігацыйная група
|назоў = Глыбокае ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Глыбоцкі раён
|Віцебская вобласьць
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = [[Места|Месты]] і [[мястэчка|мястэчкі]] гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыны]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыны]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|ВКЛ}};
|Месты і мястэчкі гістарычнай Полаччыны
|Месты і мястэчкі гістарычнай Ашмяншчыны
}}
[[Катэгорыя:Глыбокае| ]]
hubqlrkvpzfrvkl9kautxf7i6kbeyu4
Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)
0
64949
2680664
2648711
2026-07-25T21:22:28Z
Naikii2015
86825
абнаўленьне
2680664
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
| Назва = Чарнігаўскі раён
| Арыгінальная назва = Чернігівський район
| Герб = CoA of Chernihiv raion.svg
| Сьцяг = Flag of Chernihiv raion.svg
| Краіна = [[Украіна]]
| Гімн =
| Статус = раён
| Уваходзіць у = [[Чарнігаўская вобласьць]]
| Улучае =
| Цэнтар = [[Чарнігаў]]
| БуйныГорад =
| БуйныяГарады =
| ДатаЎтварэньня = [[1923]]
| Кіраўнік =
|Назва пасады кіраўніка =
| АфіцыйныяМовы = украінская
| Насельніцтва = 57,2 тыс.
|Год перапісу = 2006
|Адсотак ад насельніцтва =
|Месца паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць =
|Месца паводле шчыльнасьці =
|Нацыянальны склад =
|Канфэсійны склад =
| Плошча = 2 547
|Адсотак ад плошчы =
|Месца паводле плошчы =
| Максымальная вышыня =
| Сярэдняя вышыня =
| Мінімальная вышыня =
| Шырата =
| Даўгата =
| Мапа = Chernigivskyi-Raion.png
| Памер мапы = 200
| Часавы пас = [[GMT]] +2
| Скарачэньне =
| ISO =
| FIPS =
| Тэлефонны код = +380-462
| Паштовыя індэксы = 15501—15584
| Інтэрнэт-дамэн =
| Код аўтамабільных нумароў =
| Сайт = http://chernrda.cg.gov.ua/default_page.php?DEPAT=32&pm=green1_menu
| Катэгорыя ў Commons =
| Парамэтр1 =
| Назва парамэтру 1 =
| Дадаткі =
| Мапа адміністрацыйнай адзінкі =
| Колер фону парамэтраў = {{Колер|Украіна}}
}}
{{Іншыя значэньні}}
'''Чарні́гаўскі раё́н''' ({{мова-uk|Чернігівський район}}) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе [[Чарнігаўская вобласьць|Чарнігаўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Адміністрацыйны цэнтар — [[горад|места]] [[Чарнігаў]] (не ўваходзіць у ягоны склад).
{{накід}}
{{Чарнігаўская вобласьць}}
[[Катэгорыя:Чарнігаўскі раён (Чарнігаўская вобласьць)| ]]
[[Катэгорыя:Раёны Чарнігаўскай вобласьці]]
1qig1pdnigv549r3c2a9o3msxmar7w6
Ларыса Александроўская
0
69879
2680596
2680436
2026-07-25T13:46:39Z
SergeiSEE
38150
дапаўненьне Вонкавыя спасылкі
2680596
wikitext
text/x-wiki
{{Музыка
|Імя = Ларыса Александроўская
|Фота = Łarysa Aleksandroŭskaja. Ларыса Александроўская (1937).jpg
|Апісаньне_фота = Ларыса Александроўская
|Поўнае_імя =
|Дата_нараджэньня = {{Нарадзілася|15|2|1904}}
|Месца_нараджэньня = [[Менск]], [[Расейская імпэрыя]]
|Дата_сьмерці = {{Памерла|23|5|1980|гадоў=76}}
|Месца_сьмерці = [[Менск]], [[СССР]]
|Гады = 1920—1960
|Прафэсіі = [[сьпявачка]], [[рэжысэр]]ка
|Жанры = [[опэра]]
|Псэўданімы =
|Гурты =
|Супрацоўніцтва =
|Лэйблы =
|Сайт =
}}
[[Файл:Іван Ахрэмчык. Партрэт Ларысы Александроўскай. 1943-1963.jpg|міні|справа|260пкс|[[Іван Ахрэмчык]]. Партрэт Ларысы Александроўскай. 1943-1963.]]
'''Лары́са Пампе́еўна Александро́ўская''' ({{Дата ў старым стылі|15 лютага|1904|2 лютага}}, [[Менск]] — 23 траўня 1980) — беларуская опэрная сьпявачка ([[сапрана]]) і рэжысэрка. Народная артыстка Беларусі (1938). Народная артыстка [[СССР]] (1940<ref>[http://slounik.org/153911.html Александроўская Ларыса] // {{Літаратура/Культуралёгія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2003}}</ref>).
== Біяграфія ==
Скончыла [[Беларускі музычны тэхнікум]] (1928), кляса сьпеваў В. Цьвяткова. Вучылася ў Студыі опэры і балету ў [[Менск]]у (1924—1933). У 1927 годзе выконвала беларускія народныя песьні на Міжнароднай музычнай выставе ў Франкфурце-на-Майне<ref>[https://web.archive.org/web/20061009153657/http://www.slonko.com.pl/czasopis/in.php?id=0402%2F2004_02_c12 Календарыюм: Люты — гадоў таму] // Czasopis, 02/2004</ref>. З 1933 году — артыстка [[Беларускі тэатар опэры і балету|Беларускага тэатра опэры і балету]] ў [[Менск]]у.
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] выступала з канцэртамі на франтах, у шпіталях і ў партызанскіх атрадах<ref>{{Cite web|url=https://budzma.by/news/top-25-zhanchyn-muzyki-belarusi.html|title=25 жанчын, без якіх не было б беларускай музыкі (+ аўдыё)|last=Будкін|first=Сяргей|date=2013-05-02|website=|publisher=[[Будзьма беларусамі!]]|language=be|dead-url=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200404140113/https://budzma.by/news/top-25-zhanchyn-muzyki-belarusi.html|archivedate=2020-04-04|accessdate=2020-04-04|аўтар=Сяргей Будкін.}}</ref>. Чалец КПСС з 1942.
З 1951 году была адначасова і галоўным рэжысэрам [[Вялікі тэатар Беларусі|Беларускага тэатру опэры і балету]]. За рок яна выпускала па два прэм’ерныя спэктаклі. Зьяўлялася ініцыятаркай стварэньня і нязьменнай старшынёй [[Беларускае тэатральнае таварыства|Беларускага тэатральнага таварыства]] (1946—1980, з 1976 году — ганаровая старшыня).
Дэпутатка Вярхоўнага Савету СССР 2—4-га скліканьняў, Вярхоўнага Савету БССР 3—5-га скліканьняў.
Памерла 23 траўня 1980 году ў [[Менск]]у, пахаваная на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]].
== Творчасьць ==
Выконвала як [[сапрана]]выя, так і [[мэца-сапрана]]выя партыі. Выступала таксама як канцэртная сьпявачка.
=== Опэрныя партыі ===
* «[[Міхась Падгорны (опэра)|Міхась Падгорны]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]<ref>{{Артыкул| аўтар = П. С. Златагораў.| загаловак = «Міхась Падгорны». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1940-106.pdf | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год = 1940 | том = | нумар = 106 (6685)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> — ''Марыся''
* «[[Алеся (опэра)|Алеся]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]] — ''Алеся''
* «[[Кветка шчасьця (опэра)|Кветка шчасьця]]» [[Аляксей Туранкоў|А. Туранкова]]<ref>{{Артыкул| аўтар = Ілья Шлепянаў.| загаловак = «Кветка шчасця». | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.zip/1940-106.pdf | мова = | выданьне =[[Звязда]] | тып = газэта | год = 1940 | том = | нумар = 106 (6685)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref> — ''Надзейка''
* «[[Яўгені Анегін (опэра)|Яўгені Анегін]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Тацяна''
* «[[Піковая дама (опэра)|Піковая дама]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Ліза''
* «[[Царская нявеста (опэра)|Царская нявеста]]» [[Мікалай Рымскі-Корсакаў|М. Рымскага-Корсакава]] — ''Любаша''
* «[[Князь Ігар (опэра)|Князь Ігар]]» [[Аляксандар Барадзін|А. Барадзіна]] — ''Яраслаўна''
* «[[Фаўст (опэра)|Фаўст]]» [[Шарль Гуно|Шарля Гуно]] — ''Маргарыта''
* «[[Кармэн (опэра)|Кармэн]]» [[Жорж Бізэ|Жоржа Бізэ]] — ''Кармэн''
* «[[Ціхі Дон (опэра)|Ціхі Дон]]» [[Іван Дзяржынскі|І. Дзяржынскага]] — ''Аксіньня''
* «[[Барыс Гадуноў (опэра)|Барыс Гадуноў]]» [[Мадэст Мусаргскі|М. Мусаргскага]] — ''Марына Мнішак''
* «[[Кастусь Каліноўскі (опэра)|Кастусь Каліноўскі]]» [[Зьміцер Лукас|З. Лукаса]] — ''Марыя Грагатовіч''
* «[[Піковая дама (опэра)|Піковая дама]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]] — ''Графіня''
=== Спэктаклі, пастаўленыя ў якасьці рэжысэра ===
* [[1951 год у тэатры|1951]] — «[[Запарожац за Дунаем (опэра)|Запарожац за Дунаем]]» [[Сямён Гулак-Арцямоўскі|С. Гулак-Арцямоўскага]]
* [[1951 год у тэатры|1951]] — «[[Ціхі Дон (опэра)|Ціхі Дон]]» [[Іван Дзяржынскі|І. І. Дзяржынскага]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Страшны двор (опэра)|Страшны двор]]» [[Станіслаў Манюшка|С. Манюшкі]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Русалка (опэра)|Русалка]]» [[Аляксандар Даргамыскі|А. Даргамыскага]]
* [[1952 год у тэатры|1952]] — «[[Мазэпа (опэра)|Мазэпа]]» [[Пётар Чайкоўскі|П. Чайкоўскага]]
* [[1953 год у тэатры|1953]] — «[[Аіда (опера)|Аіда]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1953 год у тэатры|1953]] — «[[Дзяўчына з Палесься (опэра)|Дзяўчына з Палесься]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]
* [[1954 год у тэатры|1954]] — «[[Барыс Гадуноў (опэра)|Барыс Гадуноў]]» [[Мадэст Мусаргскі|М. Мусаргскага]]
* [[1954 год у тэатры|1954]] — «[[Травіята (опэра)|Травіята]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1955 год у тэатры|1955]] — «[[Трубадур (опэра)|Трубадур]]» [[Джузэпэ Вэрды]]
* [[1956 год у тэатры|1956]] — «[[Надзея Дурава (опэра)|Надзея Дурава]]» [[Анатоль Багатыроў|А. Багатырова]]
* [[1957 год у тэатры|1957]] — «[[Міхась Падгорны (опэра)|Міхась Падгорны]]» [[Яўген Цікоцкі|Я. Цікоцкага]]
* [[1958 год у тэатры|1958]] — «[[Яснае сьвітаньне (опэра)|Яснае сьвітаньне]]» [[Аляксей Туранкоў|А. Туранкова]]
== Дадатковыя зьвесткі ==
* Нарадзілася будучая сьпявачка 15 лютага 1902 году. Напачатку вайны Александроўскай давялося эвакуявацца зь Менску напрасткі з бамбасховішча ў тэатры, не заходзячы дадому, дзе засталіся дакумэнты. У студзені 1942 году, знаходзячыся ў эвакуацыі ў Алма-Аце, артыстка атрымала новы пашпарт з ссоўваньнем даты нараджэньня на два рокі.
* Ларыса Аляксандраўская ўласнаручна абірала месца для будаўніцтва новага будынка [[Тэатар опэры і балету (Менск)|Беларускага опэрнага тэатру]].<ref>[http://mensk.by/modules.php?name=News&file=view&news_id=25 Оперный станет на два этажа больше] // «Комсомольская правда в Белоруссии», 25.10.2006</ref>
* Пляменьніца Ларысы Александроўскай, скрыпачка і вучоны, доктар філязофіі, Арыядна Ладыгіна напісала кнігу пра яе: «Ларыса Пампееўна Александроўская. Дакумэнтальна-тэатральны раман»
* Опэра «Аіда» ў пастаноўцы Ларысы Александроўскай на сцэне Беларускай опэры ішла больш за 50 гадоў з 1953 г.
* Песьню «Наш тост» кампазытара І. Любана на словы М. Касенкі і А. Таркоўскага ўпершыню выканала менавіта Ларыса Аляксандроўская. Адбылося гэта ў 1942 годзе ў Маскве на вечарыне майстроў беларускага мастацтва. Да вайны Ларыса Аляксандроўская і Ісак Любан былі суседзямі па Правіянцкай вуліцы.
== Памяць ==
[[Файл:Ларыса Александроўская. 100 год.jpg|міні|справа|260пкс|«Ларыса Аляксандраўская (15.02.1904—15.02.2004)».]]
* Музычная школа № 1 у Менску носіць імя Ларысы Александроўскай з 1945 году. Імя было нададзена з нагоды 25-годзьдзя творчай дзейнасьці Александроўскай. На той момант гэта была адзіная музычная школа ў месьце. Ларыса Александроўская любіла выступаць зь яе навучэнцамі — хорам і ансамблем скрыпачоў.
* На ўшанаваньне памяці ўстаноўлена ў 1982 годзе мэмарыяльная дошка Александроўскай Ларысе Пампееўне на вул. Захарова, дом 27, скульптар Генадзь Мурамцаў<ref>{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак = (вул. Захарова, дом 27). № 76. Мэмарыяльная дошка Александроўскай Ларысе Пампееўне. |арыгінал = |спасылка = https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/78|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=78|isbn=}}</ref>.
* У 1986 годзе пастаўлены скульптурны помнік на могіле Ларысы Александроўскай, «[[Усходнія могілкі]]»<ref>{{артыкул|аўтар = В. Б. Караткевіч.| частка = |загаловак = Усходнія могілкі (Маскоўская шаша). № 517 Магіла Александроўскай Ларысы Пампееўны.|арыгінал = |спасылка =https://orda.of.by/.lib/spik/minsk/260|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1988|выпуск=|том=Мінск|нумар= | старонкі=260|isbn=}}</ref>.
* З 1987 году ў Беларусі праводзяцца нацыянальныя конкурсы вакалістаў імя Александроўскай, а ў 1992-м ейнае імя атрымала прэмія ў галіне тэатральнага мастацтва.
* 15 лютага 2004 году выпушчана паштовая картка з арыгінальнай маркай (2004 № 5 (158)), прысьвечаная 100-годзьдзю з дня нараджэньня Ларысе Аляксандраўскай.
* У 2014 годзе было прынятае рашэньне аб наданьні новай вуліцы ў Менску імя Ларысы Александроўскай<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2014 году| url = http://minsk.gov.by/ru/news/new/2014/10/17/1936/| копія = | дата копіі = | загаловак = В Минске трем новым улицам присвоены наименования| фармат = | назва праекту = | выдавец = minsk.gov.by| дата доступу = 19 кастрычніка 2014 | мова = ru| камэнтар = }}</ref>.
== Аўдыё ==
* {{Спасылка | аўтар = Ларыса Александроўская. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 21 красавіка 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=St1_O-f_Cxo| копія = | дата копіі = | загаловак = Вясна (Я. Цікоцкі — Якуб Колас) | фармат = | назва праекту = | выдавец = S. Rusiecki | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = Ларыса Александроўская. Цымбалы — Ханон Шмелькін, Станіслаў Навіцкі. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 лістапада 2023 | url = https://www.youtube.com/watch?v=St1_O-f_Cxo| копія = | дата копіі = | загаловак = Восень (І. Любан — Янка Купала) | фармат = | назва праекту = | выдавец = S. Rusiecki | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = Ларыса Александроўская. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 траўня 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=St1_O-f_Cxo| копія = | дата копіі = | загаловак = Арыя Далілы 'Mon cœur s'ouvre à ta voix' (Saint-Saëns, Samson et Dalila). | фармат = | назва праекту = | выдавец = S. Rusiecki | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
== Архівы ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 чэрвеня 2023 | url = https://bdamlm.by/navukova-davedachny-aparat/spis-fondau/item/2178-aleksandrouskaya-larysa-pampeeuna-1907-1986| копія = | дата копіі = | загаловак = Александроўская Ларыса Пампееўна (1907–1986). Оперная спявачка, рэжысёр, народная артыстка СССР. Нумар фонду:Ф. 316. Адзінак захоўваньня: 887. Год:1907–1986. Воп. 1| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва|БДАМЛМ]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Вольга Брылон.| загаловак = Ларыса Александроўская. Круг жыцця. Да 100-годдзя з дня нараджэння.| спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-chasopis-ministerstva-kultury-respubliki-belarus-3-2004| мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2004, сакавік | том = | нумар = 3 (252) | старонкі = 18—21 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Надзея Бунцэвіч.| загаловак = Ларыса Александроўская: «Я – гэта Беларусь…» | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Kutura.pdf.zip/2010-10.pdf| мова = | выданьне = [[Культура (газэта)|Культура]] | тып = газэта | год = 6—12 сакавка 2010 | том = | нумар = 10 (930) | старонкі = 15 | issn = 1994-4780| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Надзея Бунцэвіч.| загаловак = Прымадонна Ларыса Александроўская. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2024, люты | том = | нумар = 2 (492) | старонкі = | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Эдуард Карніловіч.| загаловак = Жыцьцё яе — прыгожая легенда. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2015-11.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 20 сакавка 2015 | том = | нумар = 11 (4811) | старонкі = 13 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Іна Корсак.| загаловак = «Кармэн» з блакітнымі вачыма. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Kutura.pdf.zip/2019-07.pdf| мова = | выданьне = [[Культура (газэта)|Культура]] | тып = газэта | год = 16 лютага 2019 | том = | нумар = 7 (1394) | старонкі = 144 | issn = 1994-4780| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак =Залаты голас Беларусі (Ларыса Пампееўна Александроўская). | спасылка = https://kamunikat.org/polymya-litaraturna-mastatski-i-gramadska-palitychny-chasopis-02-928-2007 | мова = | выданьне =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год = 2007 | том = | нумар = 2 (928) | старонкі = 138—154 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак = Кастаньеты для Алесі. Творчы тандэм Пакроўскага і Александроўскай. | спасылка = https://kamunikat.org/mastatstva-4-361-2013 | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, красавік | том = | нумар = 4 (361) | старонкі = 44—47 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Арыядна Ладыгіна.| загаловак = Інтуіцыя Кармэн. Творчы тандэм Пакроўскага і Александроўскай. | спасылка = https://issuu.com/pullet/docs/mastactva__05_2013| мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2013, травень | том = | нумар = 5 (362) | старонкі = 44—47 | issn = 0208-2551| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Алена Макаранка.| загаловак = «Усё зводзіцца да «вер i любі»…»: Гісторыя ліставання Мікалая Нікалаева i Ларысы Александроўскай. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова]] | тып = часопіс | год = 2024| том = | нумар = 3 (435)| старонкі = 74—78 | issn = 0234-1360| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Міхась Цікоцкі.| загаловак = Першая беларуская Кармэн. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2019-06.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 8 лютага 2019 | том = | нумар = 6 (5012) | старонкі = 15 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Кнігі ===
* {{Кніга|аўтар = Л. П. Івашкоў. |частка = |загаловак = Ларыса Пампееўна Александроўская: да 100-годдзя з дня нараджэння |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская дзяржяржаўная акадэмія музыкі|БДАМ]] |год = 2004 |том = |старонкі = |старонак = 20 |сэрыя = |isbn = 985-6619-47-5 |наклад = 100}}
* {{Кніга|аўтар = [[Міхась Модэль]]. |частка = |загаловак = Ларыса Пампееўна Александроўская |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945|том = |старонкі = |старонак = 47 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = [[Анатоль Сабалеўскі]]. |частка = |загаловак = Асоба мастака: літаратурна-крытычныя артыкулы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1992 |том = |старонкі = 45—63 |старонак = 276 |сэрыя = |isbn = 5-340-00714-6|наклад = 2100}}
* {{Кніга|аўтар = [[ Юры Сохар| Ю. М. Сохар]]. |частка = |загаловак = Тэатральныя пуцявіны : мастацтвазнаўчыя артыкулы, рэцэнзіі, творчыя партрэты |арыгінал = |спасылка = |адказны = уступны артыкул [[Арсень Лабовіч|Арсеня Лабовіча]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Тэхнапрынт |год = 2003|том = |старонкі = 294—295 |старонак = 430 |сэрыя = |isbn = 985-464-493-6|наклад = 400}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Ариадна Ладыгина. |частка = |загаловак = Лариса Помпеевна Александровская: документально-театральный роман: В 7 действиях с прологом и эпилогом|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Четыре четверти |год = 2002 |том = |старонкі = |старонак = 319 |сэрыя = |isbn = 985-6089-86-7|наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = Г. Рузов. |частка = |загаловак = Л. П. Александровская |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Москва ; Ленинград |выдавецтва = Музгиз |год = 1950 |том = |старонкі = |старонак = 55 |сэрыя = Советские музыканты-исполнители|isbn = |наклад = }}
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
* [http://slounik.org/153911.html Александроўская Ларыса] // {{Літаратура/Культуралёгія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2003}} — С. 16—17.
* Алесандроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/ЭКБ|1}} — С. 113, 114.
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Беларускі фальклор: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. |выданьне |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2005 |том = 1: А - К|старонкі = 50 |старонак = 766|сэрыя = |isbn = 985-11-0334-9|наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Янка Купала: энцыклапедыя. (Да 135-годдзя з дня нараджэння народнага паэта) |арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдкалегія: [[Уладзімер Андрыевіч|У. У. Андрыевіч]] (галоўны рэдактар) і інш |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2017 |том = 1: А — З|старонкі = 144 |старонак = 34 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-1042-7 |наклад = 1500 }}
* {{Артыкул| аўтар = Лукас Д. Жураўлёў Д. | загаловак = Выдатны дзеяч опернага мастацтва. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Пад рэдакцыяй [[Алесь Звонак|Алеся Звонака]] і інш. Склаў Алесь Есакоў. | выданьне = Майстры беларускай сцэны| тып =зборнік артыкулаў | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва]] | год = 1960 | том = 1 | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Н. П. Саламевіч. | загаловак = Александроўская Ларыса Пампееўна.| арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = галоўны рэдактар [[Іван Шамякін|І. П. Шамякін]] і інш. | аўтар выданьня = | выданьне =Янка Купала | тып = энцыкляпэдычны даведнік | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]]| год = 1986 | выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 37| isbn = | issn = }}
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса. // {{Літаратура/БелСЭ|1}} — С. 239.
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/БелЭн|1|240}}
* [[Браніслаў Смольскі|Б. С. Смольскі]]. Александроўская Ларыса Пампееўна. // {{Літаратура/ЭГБ|1|99}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =1: А—К |старонкі = 30 |старонак =568 |сэрыя = |isbn =985-11-0255-5 |наклад =4000 }}
* {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|1}} — С. 84.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 сакавіка 2020 | url = https://www.youtube.com/watch?v=5VevPiVlsFM| копія = | дата копіі = | загаловак = «Ларыса Александроўская: нямецкія прыгоды». Кармэн у вышыванцы супраць дзівы з Масквы | фармат = | назва праекту = «Лабірынты» | выдавец = [[Белсат]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 24 траўня 2023 | url = https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/alesya-pershaya-opera-u-vyzvalenym-minsku | копія = | дата копіі = | загаловак = «Алеся» - першая опера ў вызваленым Мінску. Віртуальная выстава | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва|БДАМЛМ]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2024 | url = https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/da-120-goddzya-z-dnya-naradzhennya-opernaj-dzivy | копія = | дата копіі = | загаловак =Да 120-годдзя з дня нараджэння опернай дзівы Ларысы Пампееўны Александроўскай: з фондаў Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва|БДАМЛМ]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 ліпеня 2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=nNsJhDavaa4| копія = | дата копіі = | загаловак =
Ларыса Александроўская. Душа беларускай сцэны | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва|БДАМЛМ]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Александроўская, Ларыса}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя рэжысэры]]
[[Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпевакі і сьпявачкі]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
[[Катэгорыя:Народныя артысты СССР]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску]]
[[Катэгорыя:Асобы на беларускіх паштовых марках]]
in937akwmlv0j5cg0puu0o1p6cgyr3j
Хвойнікі
0
73087
2680579
2680578
2026-07-25T12:05:58Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2680579
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Хвойнікі
|Лацінка = Chvojniki
|Статус = места
|Назва ў родным склоне = Хвойнікаў
|Герб = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня = перад 1504 годам
|Статус з = 1967
|Магдэбурскае права =
|Былая назва = Хвоиники
|Мясцовая назва = Хвайнікі
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет =
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 13278
|Год падліку колькасьці = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва = <ref>[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]</ref>
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс = 247600
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы = Сядзіба Аўраамавых
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 58
|Даўгата сэкундаў =
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт =
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref>) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].
Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.
== Назва ==
[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]
[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.</ref>{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»<ref name="fn1">Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26</ref>. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»<ref>Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.</ref>, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.
Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі<ref>[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.</ref><ref name="rohaleu">Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.</ref><ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.</ref> або ''Хвайнікі́''<ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.</ref>. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму<ref>[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.</ref><ref>{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.</ref><ref>[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.</ref>. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]</ref>.
Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)<ref>Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.</ref>. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»<ref>ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.</ref>.
Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''<ref>Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.</ref>. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.
== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Хвойнікаў}}
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]
Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка<ref>Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70</ref>, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.<ref name="fn3">Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70</ref>:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра<ref>Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27</ref>. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?<ref>Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240</ref>}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]<ref>Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII</ref> і [[Марцін Бельскі]]<ref>Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.</ref>{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча<ref>Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78</ref>. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка<ref>НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.</ref>{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426</ref>. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі<ref>Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292</ref>}}.
[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]
Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары<ref>Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.</ref>{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (<ref name="fn1"/>; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст. і да канца XVII ст. было іхным (Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу "Брагінская воласьць" сапраўды быў У. Антановіч<ref>Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16</ref>, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 (папраўдзе 1628) годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту. Але, магчыма, нарыс быў падрыхтаваны раней, чым дакумэнт стаў вядомы. Ці не дзеля гэтага М. Запольскі абачліва не падпісаў імя аўтара?..|}}.
3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму<ref name="fn3"/> (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]
У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»<ref>Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.</ref>.
Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.</ref>.
Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]<ref>Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).</ref>.
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]
У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы<ref>ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84</ref>.
27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.</ref>. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ<ref>Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie<sup><small>o</small></sup> M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.</ref>. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў<ref>ŹD. T. XXI. S. 57</ref>. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.</ref>. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]</ref> і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ<ref>ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.</ref>. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}<ref>ŹD. T. XXI. S. 637</ref>.
[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Астраглядавічы і Хвойнікі ў рэестры 1628 г.jpg|значак|170пкс|Астраглядавічы, Хвойнікі і інш. у рэестры 1628 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]
У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.</ref>. Згодна з пабаровым рэестрам 1628 году, пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 606; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.</ref>. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.
У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112</ref>.
Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195</ref>.
Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр<ref>Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.</ref>, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.</ref>.
[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]
24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881</ref>.
Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]<ref>Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.</ref>.
У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]] — [[Юравічы]] — [[Брагін]] — [[Любеч]].
[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў З. Бжазоўскай мужу К. Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]
26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.</ref>. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.
Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка<ref>Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ "НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446</ref>. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.
У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290</ref>.
Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''<ref>Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831</ref>.
[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.jpg|значак|зьлева|170px|Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.]]
Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 (sic) дымоў (С. 505)</ref>. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей Celain з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку пана Шуйскага, харунжага берасьцейскага, адыйшоў 71 дым{{заўвага|Не 77, як запісалі выдаўцы дакумэнту ў 1886 г.}} (×6 — каля 426 чалавек)<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 92зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.</ref>. У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.
У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.</ref>. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.</ref>.
[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 г.]]
У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.</ref>. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.</ref>. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205</ref>. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку<ref>НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.</ref>{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.
Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў<ref>Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.</ref>. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36</ref>. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.</ref> (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.
[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]][[Файл:1761 г. Копія аднаго з запісаў пра хрост Адама Шуйскага.jpg|значак|зьлева|170px|1761 г. Копія запісу 1747 г. у кнігах Юравіцкага касьцёлу пра хрост Адама Шуйскага.]][[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]
Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794</ref>. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290</ref>.
24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.</ref>.
У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.</ref>.
У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.</ref>. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку<ref>Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.</ref>.
[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]
Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў<ref>ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.</ref>.
На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.</ref>.
У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.
[[Файл:Габрэі ў мястэчку Хвойнікі. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Габрэі ў Хвойніках, Вялікім Боры і Карчове. 1784 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|170px|Рэшта Хвойніцкага кагалу. 1784 г.]]
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле{{заўвага|Належала да асобнага невялічкага староства.}}, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтар аднайменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow. Некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах), з астатніх жа выбрана 217 злотых і 15 грошаў паўгадовай платы<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108-1108зв., 1124; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.</ref>. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.
У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.</ref>.
[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]
16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.</ref>. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35</ref>.
На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры<ref>ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73</ref>.
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]
13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.<ref>Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]</ref>
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]][[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.png|значак|170px|Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.]]
[[Файл:У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт).png|значак|зьлева|170px|У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт)]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праект мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]
[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)<ref>Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15</ref>]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|зьлева|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]
[[Файл:Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў доме А. Аўраамава.jpg|значак|зьлева|170px|Кафля керамічнага заводу Э. Бергэнгэйма ў палацыку А. Аўраамава.]]
[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|170px|Нязьдзейсьнены праект мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]]
[[Файл:Праект касьцёла. 1912 г. (фрагмэнт 1).png|значак|170px|Праект касьцёла. 1912 г. (фрагмэнт 1).]]
[[Файл:Праект касьцёла (фрагмэнт 2).png|значак|170px|Праект касьцёла (фрагмэнт 2).]]
У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.</ref>. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады<ref>Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.</ref>.
Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі<ref>Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.</ref>. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў<ref>Dubiecki M. S. 229.</ref>.
У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго "родзіча" Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі<ref>Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312</ref>.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.</ref>. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.</ref>. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.</ref>, Якаў Чачот склаў яе вопіс<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.</ref>.
Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3</ref>.
У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 14.</ref>.
У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся<ref>Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).</ref>{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне<ref>Dangel St. S. 59.</ref>.
15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404</ref>. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек<ref>Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.</ref>.
Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе<ref>НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.</ref>. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.</ref>. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.<ref>НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.</ref> ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы<ref>Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653</ref>
Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666</ref>. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву<ref>Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003</ref>. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]<ref>AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.</ref>, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава<ref>Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.</ref>. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.</ref>. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.</ref>. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.</ref>. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў<ref>Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.</ref>.
У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў<ref>Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416</ref>. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.</ref>. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458</ref>. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя<ref>Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140</ref>. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня<ref name="fn2">Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі<ref>Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653</ref>.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы<ref name="fn2"/>.
У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін<ref>Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.</ref>. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.</ref>. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.</ref>. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя.
У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць<ref>Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.</ref>. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праект ужо быў створаны<ref>РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82</ref>. 2-м сакавіка 1912 году пазначаны праект драўлянага рыма-каталіцкага касьцёла ў мястэчку Хвойнікі<ref>НГАБ. Ф. 299. Воп. 5. Спр. 2075. А. 16</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.</ref>. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.
[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]
У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.</ref>. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў<ref>Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.</ref>.
8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].
[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|зьлева|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў<ref>Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005</ref>. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318</ref>.
Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы<ref>Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12</ref>.
10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]<ref>[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}</ref>.
== Насельніцтва ==
Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).
=== Дэмаграфія ===
<div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours">
<timeline>
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:15
bar:1849 from:0 till:580
bar:1858 from:0 till:449
bar:1886 from:0 till:580
bar:1897 from:0 till:2596
bar:1909 from:0 till:2891
bar:1939 from:0 till:3400
bar:1970 from:0 till:9500
bar:1991 from:0 till:15000
bar:2002 from:0 till:14600
bar:2006 from:0 till:13500
bar:2009 from:0 till:13844
bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
fontsize:10px pos:(10,195)
text:
</timeline>
</div>
* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.</ref>; 1880 год — 500 чал.<ref>[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].</ref>; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў<ref name="pam">{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}</ref>; 1939 год — 3,4 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.</ref>; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.</ref>; 2004 год — 14,2 тыс. чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.</ref>; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 12 500 чал.<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 12 472 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>
=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.
=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.
=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».
== Забудова ==
=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.
=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center"
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак<ref name="fn4">Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10</ref>
| '''Карчомная''' вуліца<ref name="plan-1886">[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]</ref> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца<ref name="fn4"/> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца<ref name="fn4"/> і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.<ref name="plan-1864">[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]</ref><br /> У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца<ref name="plan-1886"/> ||
|-style="background:#EEEEEE;" align="left"
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца<ref name="plan-1864"/><ref name="plan-1886"/> ||
|-style="background:#FAFAFA;" align="left"
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца<ref name="fn4"/> || Працы плошча
|}
== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».
== Турыстычная інфармацыя ==
=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]
Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)<ref>{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}</ref>. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».
У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.
=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.
=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17</ref>, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}
== Асобы ==
* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына</ref>
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)<ref>[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]</ref>
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына</ref>.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава <ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына</ref>
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына</ref>
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына</ref>.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]</ref>
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына</ref>.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына</ref>.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына</ref>.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына</ref>
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына</ref>
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына</ref>
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына</ref>
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
8h28vfnqpplxxgmo4wmyxzursh1zvn6
Тэрб
0
85498
2680588
2647326
2026-07-25T12:51:43Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680588
wikitext
text/x-wiki
{{Хімічны элемэнт}}
'''Тэрб''' ({{мова-la|Terbium}}) '''Tb''' — [[хімічны элемэнт]], [[лянтаніды|лянтаноід]]; атамны нумар 65. Гэта серабрыста-белы [[рэдказямельны элемэнт|рэдказямельны]] [[мэтал]], досыць коўны і плястычны. Дзевяты элемэнт у групе лянтанідаў. Тэрб ёсьць даволі электрададатным мэталам, які рэагуе з [[вада|вадою]], вылучаючы [[вадарод]]. Ён аніколі не сустракаецца ў прыродзе ў выглядзе свабоднага элемэнту, але ўтрымліваецца ў многіх [[мінэрал]]ах, у тым ліку ў [[цэрыт|цэрыце]], [[гадалініт|гадалініце]], [[манацыт|манацыце]], [[ксэнатым]]е і [[эўксэніт|эўксэніце]]. Адкрыцьцё элемэнту адбылося 1843 годзе. Яго выявіў у якасьці прымешкі ў аксыде [[ітар|ітра]] ({{Хімічная формула|Y|2|O|3}}) швэдзкі хімік [[Карл Густаў Мосандэр]]. Ітар і тэрб, а таксама [[эрб]] і [[ітэрб]], названыя ў гонар вёскі [[Ітэрбю]] ў [[Швэцыя|Швэцыі]].
Тэрб выкарыстоўваецца для легіраваньня [[фтарыд кальцу|фтарыду кальца]], [[вальфрамат кальцу|вальфрамату кальцу]] і [[малібдат стронцу|малібдату стронцу]] ў цьвёрдацельных прыладах, а таксама ў якасьці крыштальнага стабілізатара паліўных элемэнтаў, якія працуюць пры падвышаных тэмпэратурах. Як кампанэнт [[Тэрфэнол-D|Тэрфэноль-D]], то бок [[стопак|стопку]], які пашыраецца і сьціскаецца пад узьдзеяньнем магнітных палёў больш, чым любы іншы стопак, тэрб выкарыстоўваецца ў прывадных мэханізмах, у вайскова-марскіх гідралякатарных сыстэмах і [[датчык]]ах. Тэрб уважаецца за бясьпечны элемэнт, але ягоная біялягічная роля і таксычнасьць ня былі глыбока дасьледаваныя.
== Прымяненьне ==
Атрыманьне люмінафорных і лязэрных матэрыялаў.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20080216064025/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Tb/index.html Тэрб] на WebElements.com.
{{Пэрыядычная сыстэма хімічных элемэнтаў}}
[[Катэгорыя:Хімічныя элемэнты]]
[[Катэгорыя:Лянтаноіды]]
d3ohgvdqmkv9r9cs29nyuuc998xsiax
Румбольд Валімонтавіч
0
86024
2680734
2503653
2026-07-25T23:37:09Z
~2026-41313-31
99112
/* Глядзіце таксама */
2680734
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Румбольд Валімонтавіч
|Лацінка = Rumbold Valimontavič
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб = POL COA Zadora.svg
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу = Герб «[[Задора]]»
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся = 1371
|Месца нараджэньня =
|Памёр = 1432
|Месца сьмерці =
|Род =
|Бацька = [[Валімонт Бушкавіч]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці = [[Міхайла Румбольдавіч|Міхайла]]
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Лямпэрт Румбольд Валімунтавіч''', '''Рамвольт Валімонтавіч''' (1371 — лістапад 1432) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. [[Старосты жамойцкія|Староста генэральны жамойцкі]] (1409—1411), [[Маршалкі вялікія літоўскія|маршалак земскі]] (1412—1432), [[Ваяводы віцебскія|намесьнік віцебскі]] (упамінаецца ў 1422{{Заўвага|Як староста віцебскі выступае ў акце [[Мельнскі мір|Мельнскага міру]] 1422 году}}).
Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў [[Дзяволтва|Дзяволтве]], меў маёнткі ў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслацкай]] воласьці і [[Жамойць|Жамойці]]<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 288—289.</ref>. Трымаў палову [[Блужы|Блужаў]] у [[Крэўскае староства|Крэўскім старостве]]<ref>Vitoldiana. № 23. S. 30—31.</ref><ref>Ochmański J. Powstanie i rozwój latyfundium biskupstwa wileńskiego (1387—1550): Ze studiów nad rozwojem wielkiej własności na Litwie i Białorusi w średniowieczu. Poznań, 1963. S. 56—57.</ref>{{Заўвага|Другую палову Блужаў трымаў за выслугу [[Андрэй Друцкі]] (памёр у 1399 годзе [[Бітва на Ворскле|на Ворскле]]), а пазьней яго беспатомныя нашчадкі, гэтую палову як вымарачную Вітаўт 19 красавіка 1411 году перадаў [[Віленскі капітул|Віленскаму капітулу]]}}.
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Румбольд|Лямбэрт|Валімонт}}
Румбальд, Румбальт, Румпальт або Румпэль (Rumbald, Rumbold, Rumbolt, Rumpolt<ref>Die Familiennamen der Stadtbewohner in den Kreisen Oschatz, Riesa und Grossenhain bis 1600. — Berlin, 1981. [https://books.google.by/books?id=CQgsAQAAIAAJ&q=%22rumpolt%22+rumbald+namenkunde&dq=%22rumpolt%22+rumbald+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjrp9TKufGBAxUhgv0HHaKUCGcQ6AF6BAgIEAI S. 147].</ref>, Rumpel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Rumpel+Rumpelt#v=snippet&q=Rumpel%20Rumpelt&f=false S. 41].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. [https://books.google.by/books?id=7EEJAAAAIAAJ&pg=PA221&dq=Rumbald+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjP_tPEnpL9AhVC-6QKHVBnB3YQ6AF6BAgDEAI#v=onepage&q=Rumbald%20name&f=false P. 221].</ref><ref name="Oxford-2016-2302">Hanks P., Coates R., McClure P. The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://books.google.by/books?id=0AyDDQAAQBAJ&pg=PA2302&dq=Rumbald+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjP_tPEnpL9AhVC-6QKHVBnB3YQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Rumbald%20name&f=false P. 2302].</ref><ref>Hey D. Family Names and Family History. — Hambledon and London, 2006. [https://books.google.by/books?id=xvPUAwAAQBAJ&pg=PA61&dq=Rumbald+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjP_tPEnpL9AhVC-6QKHVBnB3YQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Rumbald%20name&f=false P. 61].</ref>. Першае дакладна датаванае пісьмовае ўжываньне гэтага асабовага імя ({{мова-la|Rumbaldus|скарочана}}) адзначаецца ў 1086 годзе<ref name="Oxford-2016-2302"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рума|рум- (ром-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Румель]], [[Румш]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Rummel, Rumsch, Romualt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *hrôms<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 151.</ref>, германскага hruom 'слава, славутасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Больд|-балд- (-болд-, -болт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бальдвін]], [[Бірыбольд]], [[Рыбалт]]; германскія імёны Baldwin, Beribald, Ribald) — ад гоцкага *balth, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bald 'сьмелы, адважны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 10.</ref>. Такім парадкам, імя Румбольд азначае «слаўны адвагаю»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rombołt (Rumpołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 203, 215.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''et Rumboudo secretario'' (25 траўня 1396 году{{Заўвага|У публікацыі 1932 году азначаецца як фальсыфікат}})<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 45.</ref>; ''Rwmwold Wolymuntonis'' ([[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''Rombold''<ref name="Piatrauskas-2014-289">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 289.</ref> (13 студзеня 1407 году<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 258.</ref>, 11 чэрвеня 1407 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 72.</ref>); ''Lamperto alias Rambalt Wollymunthowicz'' (''Lampert alias Rambalt Wolymunthowicz''<ref name="Piatrauskas-2014-289"/>; 23 траўня 1409 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 260.</ref>; ''Romboltone Volimontonis'' (''Rombolt Volimontonis''<ref name="Piatrauskas-2014-289"/>; 24 траўня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 76.</ref>; ''Rambold'' (26 траўня 1409 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?id=X2PksK8Sn3MC&pg=PA175&dq=Rambold+1409&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjY6u-Gxpr9AhULxQIHHQo-D3U4ChDoAXoECAsQAg#v=onepage&q=Rambold%201409&f=false S. 175].</ref>, 7 лістапада 1432 году<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Rambolt#v=snippet&q=Rambolt&f=false S. 373].</ref>); ''Romald''<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Romald#v=snippet&q=Romald&f=false S. 185].</ref>, ''Rammold''<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Rammold#v=snippet&q=Rammold&f=false S. 183].</ref> (16 чэрвеня 1409 году); ''Romolt'' (21 чэрвеня 1409 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2PksK8Sn3MC&q=Romolt#v=snippet&q=Romolt&f=false S. 186].</ref>; ''Rumpoldi'' ([[Торунскі мір 1411 году|1 лютага 1411 году]])<ref>Spory i sprawy pomiędzy Polakami a Zakonem Krzyżackim. T. 2. — Poznań, 1892. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=k4o_AQAAMAAJ&q=Rumpoldi#v=snippet&q=Rumpoldi&f=false S. 460].</ref>; ''Rvmboldum… Rumpoldo capitaneo Samagittiarum'' (20 красавіка 1411 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 86.</ref>; ''Rumpoldo Ducatus nostri marschalkone'' (31 траўня 1412 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 90.</ref>; ''Rumbold marschalkus tocius Lythuanie''<ref name="Urban-2001-190">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 190.</ref> (22 красавіка 1415 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 99.</ref>; ''Ruboldo terre nostre marschalco'' (22 чэрвеня 1421 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 741.</ref>; ''Rumpoldus'' (27 верасьня 1422 году<ref>Dokumenty strony polsko-litewskiej pokoju mełneńskiego z 1422 roku. — Poznań, 2004. S. 11.</ref>, 29 лістапада 1430 году<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>, 26 сьнежня 1431 году, 26 чэрвеня 1432 году<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?id=LRwtndY90doC&pg=PR3&dq=Codex+epistolaris+saeculi+decimi+quinti&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjdv822_6H9AhXR_aQKHY6BC84Q6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Rumpoldus&f=false P. 71, 75].</ref>); ''Rumboldum terre nostre Lithvanie marschalcum'' (па 14 чэрвеня 1430 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2. — Cracoviae, 1891. P. 244.</ref>; ''Rumbold unser landtmarschalk'' (20 чэрвеня 1430 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 907.</ref>; ''Rumboldo terre nostre Lythuanie marschalko''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 136.</ref>, ''Rumboldo terre Lithvanie marschalko''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 138.</ref> (21 кастрычніка 1430 году); ''Rombuldus'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OUYOAAAAQAAJ&q=Rombuldus#v=snippet&q=Rombuldus&f=false S. 273].</ref>; ''Rumboldus terre Lytuanie marschalcus'' (1 жніўня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 3. — Kraków, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8DchAQAAMAAJ&q=Rumboldus#v=snippet&q=Rumboldus&f=false P. 505].</ref>; ''Rumpold''<ref name="Urban-2001-190"/> (11 верасьня 1431 году<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 216.</ref>, 24 верасьня 1432 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144.</ref>); ''strenuos Rompoldum terrae Lithvaniae marsalcum'' (15 сьнежня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 1. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=LRwtndY90doC&q=%40Rompoldum#v=snippet&q=%40Rompoldum&f=false P. 70—71].</ref>; ''Nos Rumpoldus'' (26 сьнежня 1431 году і 26 чэрвеня 1432 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 1. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=LRwtndY90doC&q=%40Rumpoldus#v=snippet&q=%40Rumpoldus&f=false P. 71, 75].</ref>; ''Ромволтъ''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8C#v=snippet&q=%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%82%D1%8C&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Rombolth marschalcus'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Rombolt'' (4 лістапада 1432 году)<ref>Rowell S. Bears and Traitors, or: Political Tensions in the Grand Duchy, ca. 1440—1481 // Lithuanian Historical Studies. Vol. 2, 1997. P. 47, 55.</ref>.
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Валімонт Бушкавіч|Валімонта Бушкавіча]]. Меў братоў [[Кезгайла Валімонтавіч|Кезгайлу]], [[Яўнут Валімонтавіч|Яўнута]], [[Шадзібор Валімонтавіч|Шадзібора]], [[Гудзігерд Валімонтавіч|Гудзігерда]] і [[Судзівой Валімонтавіч|Судзівоя]]. У лісьце інфлянцкага магістра ад 1416 году як «брат Румбольда» ўпамінаецца літоўскі баярын Зігебут<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref> (''Segebut''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 5. — Riga, 1867. [https://books.google.by/books?id=fYVTAAAAcAAJ&pg=RA2-PA121&dq=Segebut+1416+Reimboldes&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwifl7Wel_r8AhUtwQIHHcyUDFwQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Segebut%201416%20Reimboldes&f=false P. 121].</ref>)<ref>Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 1—2, 1914. S. 12, 14.</ref>.
Упершыню ўпамінаецца ў акце [[Віленска-Радамская унія|Віленска-Радамскай уніі]] (1401 год). Быў адным з [[Паны-рада|радцаў]] вялікага князя [[Вітаўт]]а. Паводле [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]], у чэрвені 1409 году на загад Вітаўта выправіўся з войскам у [[Жамойць]], дзе заняў усе нямецкія замкі і ўзяў у палон ордэнскага [[Войт|фогта]] Жамойці [[Міхаіл Кухмайстэр|Міхайла Кухмайстра]] і такім спосабам вярнуў гэтую зямлю пад уладу [[ВКЛ]]<ref>[http://www.vostlit.info/Texts/rus5/Dlugos/frametext2.htm Ян Длугош. Грюнвальдская битва]. — М. Изд. АН СССР. 1962. С. 46.</ref>{{Заўвага|Ян Длугаш датаваў гэтыя падзеі 1408 годам, назваўшы Румбольда маршалкам, але як маршалак ён выступае толькі ад 1412 году, і падзеі адбываліся ў 1409 годзе}}.
У 1412, 1416, 1429 і 1430 гадох езьдзіў з пасольствамі ў Польшчу. У 1413 годзе браў удзел у разьвязаньні справы [[Бэнэдыкт Макра|Бэнэдыкта Макры]]. Ачольваў дэлегацыю ВКЛ на [[Канстанцкі сабор|Канстанцкім саборы]] (1414—1418).
Падтрымліваў [[Сьвідрыгайла|Сьвідрыгайлу]]. У лістападзе 1432 году яго разам з братам [[Яўнут Валімонтавіч|Яўнутам]] пакаралі сьмерцю на загад [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]].
Меў сына [[Міхайла Румбольдавіч|Міхайлу]], які ў сярэдзіне XV стагодзьдзя атрымаў ад [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера]] сем сялянскіх сем’яў у [[Вількамір]]скім старостве.
Фундаваў алтар Румбольда ў [[Касьцёл Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)|Віленскай катэдры]]<ref>Ochmański J. Biskupstwo wileńskie w średniowieczu: ustrój i uposażenie. — Poznań, 1972. S. 89.</ref><ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 290.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Румбольд Бэкінгэмскі|Сьвяты Румбольд (Рамвольд)]]
* [[Румбольд Мэхеленскі|Сьвяты Румбольд (Рамбаўт)]]
* [[Лямбэрт Маастрыскі|Сьвяты Лямбэрт]]
* [[Жыгімонт Індрыхавіч]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Літоўская знаць (2014)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle r. 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Organ Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. R. 7, Nr. 1—2, 1914. S. 9—10.
{{Маршалкі вялікія літоўскія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1371 годзе]]
[[Катэгорыя:Старосты жамойцкія]]
[[Катэгорыя:Ваяводы віцебскія]]
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
[[Катэгорыя:Маршалкі вялікія літоўскія]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1432 годзе]]
5rhq8z2xi329t5x5vwxdjq2bfloa28i
Ян ван Эйк
0
114984
2680621
2566895
2026-07-25T17:15:00Z
Oursana
29480
-+Jan van Eyck - Portrait of a Man (Self Portrait?) 1433.jpg
2680621
wikitext
text/x-wiki
{{Мастак
| Імя = Ян ван Эйк
| Партрэт = Jan van Eyck - Portrait of a Man (Self Portrait?) 1433.jpg
| Памер =
| Апісаньне = <span style="font-size:95%;">«Партрэт чалавека ў турбане» (насамрэч у [[шапэрон (галаўны ўбор)|шапэроне]], магчыма аўтапартрэт, 1433</span>
| Імя пры нараджэньні =
| Дата нараджэньня = каля 1395
| Месца нараджэньня = [[Маасэйк]], [[Бургундзкія Нідэрлянды]]
| Дата сьмерці = да 9 ліпеня 1441 (45—46 гадоў)
| Месца сьмерці = [[Бруге]], [[Бургундзкія Нідэрлянды]]
| Нацыянальнасьць = флямандзец
| Грамадзянства =
| Заняткі = [[жывапіс]]
| Вучоба =
| Плынь = [[рэнэсанс]]
| Працы = каля 25 твораў
| Узнагароды =
| Commons =
}}
'''Ян ван Эйк''', таксама '''Яганэс ван Эйк''' ({{мова-nl|Jan van Eyck}}, каля 1385 альбо 1390—1441) — буйнейшы флямандзкі [[жывапісец]] [[Адраджэньне|раньняга Адраджэньня]], аўтар шматлікіх (больш за 100) кампазыцыяў на рэлігійныя сюжэты.
Быў адным зь першых мастакоў, якія дасканала засвоілі тэхніку жывапісу [[алейны жывапіс|алейнымі фарбамі]], замест адыходзячай старажытнай тэхнікі [[тэмпэра|тэмпэры]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20090107231425/http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=9 Ян ван Эйк] на MuseumSyndicate.
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Эйк, Ян ван}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1380-я гады]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1441 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Бруге]]
[[Катэгорыя:Прыдворныя мастакі]]
[[Катэгорыя:Флямандзкія мастакі]]
[[Катэгорыя:Рыма-каталіцкія мастакі]]
[[Катэгорыя:Мастакі-партрэтысты Рэнэсансу]]
[[Катэгорыя:Паўночнае Адраджэньне]]
53s2z70zb1pyda0d05iqacznyy07jx1
Мікіта Навумаў
0
139655
2680615
2606627
2026-07-25T16:35:23Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680615
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Мікі́та Наву́маў''' ({{Н}} 15 лістапада 1989 году) — беларускі футбаліст, цэнтральны абаронца віцебскага [[МЛ Віцебск|МЛ]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец віцебскай ДЮСШ-6, з 2007 году гуляў за наваполацкі «[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]». Сэзон 2010 году і другую палову сэзону 2011 году правёў у арэндзе ў «[[Полацак (футбольны клюб)|Полацку]]». У сэзоне 2012 году стала трапляў у аснову наваполацкага клюбу, а ў 2013 годзе замацаваўся ў асноўным складзе на пазыцыі цэнтральнага абаронцы. У студзені 2016 году пакінуў «Нафтан»<ref>[http://www.football.by/news/80192.html "Нафтан" расстался с Наумовым и Лебедевым]</ref>.
У лютым 2016 году перайшоў у клюб «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]»<ref>[http://football.by/news/81259.html Наумов подписал контракт с «Витебском»]{{Ref-ru}}</ref>. У «Віцебску» стаў асноўным цэнтральным абаронцам. Зь ліпеня па кастрычнік 2016 году не гуляў праз траўмы, пасьля вярнуўся ў стартавы склад. У студзені 2019 году перайшоў у казаскі клюб «[[Жэтысу Талдыкарган|Жэтысу]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20190402011824/http://football.by/news/122598.html Никита Наумов и Ненад Адамович стали игроками «Жетысу»]{{Ref-ru}}</ref>.
У студзені 2021 году стала вядома, што Навумаў разам зь іншымі беларускімі гульцамі пакінуў «Жэтысу»<ref>[https://football.by/news/147682.html Все белорусы покинули "Жетысу"]</ref>. Неўзабаве абаронца падпісаў пагадненьне зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>[https://football.by/news/147682.html Все белорусы покинули "Жетысу"]</ref>. У сэзоне 2021 году быў гульцом стартавага складу, толькі ў верасьні і кастрычніку не гуляў праз траўмы. Сэзон 2022 году таксама пачынаў у якасьці гульца асноўнага складу, але зь лета стаў звычайна заставацца на лаве запасных. У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў сталічны клюб<ref>{{cite web|date = 2022-12-19|url = https://football.by/news/170628 |title = Хаткевич, Козлов и Наумов покинули минское "Динамо" |website = football.by|accessdate = 2022-12-20|language = ru}}</ref>. У пачатку 2023 году трэнаваўся з казаскім «[[Атыраў (футбольны клюб)|Атыраў]]», а пазьней далучыўся да «[[Кызылжар Петрапаўл|Кызылжару]]», у складзе якога пачаў сэзон 2023 году<ref>{{cite web|date = 2023-03-03|url = https://by.tribuna.com/be/football/1112954064 |title = Варатар Сцяпанаў і абаронца Навумаў патрапілі ў заяўку «Кызыл-Жара» на сезон у Д1 Казахстана |website = by.tribuna.com|accessdate = 2023-03-03}}</ref>. У студзені 2024 году вярнуўся ў Беларусь, стаўшы гульцом «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-04|url = https://football.by/news/182396 |title = "Витебск" объявил о возвращении Никиты Наумова |website = football.by |access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref> і капітанам каманды. На пачатку 2025 году 35-гадовы абаронца працягнуў супрацу з клюбам<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-03 |url = https://football.by/news/196784 |загаловак = "Витебск" продлил контракт с опытным защитником |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-07 |мова = ru}}</ref>.
У 2026 годзе футбаліст працягваў гуляць за «Віцебск» як важны гулец, але перад самым летнім перапынкам часам не трапляў у склад. Галоўны трэнэр паўночнікаў [[Сяргей Гурэнка]] паведаміў, што футбалісту было прапанавана застацца ў камандзе нават з улікам мажлівага браку гульнявога часу<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-12 |url = https://football.by/news/221133 |загаловак = Сергей Гуренко: "Наумову было предложено остаться, но он хочет играть" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>. Футбаліст адмовіўся і спачатку зьбіраўся прыяднацца да «Нафтану», але быў перахоплены клюбам [[МЛ Віцебск|МЛ]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-15 |url = https://football.by/news/221268 |загаловак = Капитан "Витебска" перешел в "МЛ" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Дэбютаваў у [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]] 9 лістапада 2017 году ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Армэніі па футболе|зборнай Армэніі]].
== Дасягненьні ==
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 24 || 1
|-
|rowspan="3"| [[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 20 || 1
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 1
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 28 || 3
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/nikita_naumov/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Навумаў, Мікіта}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
8u1u8r1lj0fwwtmyou2rq8wlkh74xn2
Андрэй Шамрук
0
139708
2680626
2654160
2026-07-25T18:39:19Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680626
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Андрэ́й Шамру́к''' ({{Н}} 27 красавіка 1994 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]».
== Кар’ера ==
=== Клубная ===
Гуляў за дубль берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]», а ў другой палове 2012 году пачаў трапляць у асноўны склад. У cэзоне 2013 году таксама прыцягваўся да асноўнага складу. Звычайна выходзіў на замену, часам зьяўляўся ў стартавым складзе. Гуляў на пазыцыі флянгавага атакуючага паўабаронцы. 25 жніўня 2013 году ў кубкавым матчы супраць гарадзенскага «[[Нёман Горадня|Нёману]]» атрымаў траўму і больш да сканчэньня cэзону на полі не зьяўляўся.
У cэзоне 2014 году амаль не гуляў праз пашкоджаньні. У cэзоне 2015 году вярнуўся на гульнявую пляцоўку, дзе чаргаваў выхады ў пачатковым складзе і на зьмены. У жніўні 2015 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]»<ref>[http://www.pressball.by/articles/football/belarus/91408 1-я лига. “Орша” Разумова]</ref>. Па заканчэньні cэзону ў сьнежні 2015 году праз абавязаньні «Дынама» перад футбалістам [[Беларуская фэдэрацыя футболу|БФФ]] надаў Шамруку статус свабоднага агента<ref>[http://by.tribuna.com/football/1035496042.html Клопоцкий и Шемрук стали свободными агентами]</ref>. У лютым 2016 году прыбыў на прагляд у клюб «[[Смалявічы-СТІ (футбольны клюб)|Смалявічы-СТІ]]», зь якім у сакавіку склаў працоўную дамову<ref>[http://www.football.by/news/82398.html Бурый, Кац и Шемрук пополнили ряды "Смолевичей-СТИ"]</ref>. У cэзоне 2017 году замацаваўся ў асноўным складзе смалявічцаў і дапамог камандзе прабіцца ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2018 году стаў гульцом «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]»<ref>[http://football.by/news/108634.html "Минск" подписал Андрея Шемрука]</ref>. Пачынаў cэзон 2018 году ў першай адзінаццатцы, аднак у красавіку атрымаў траўму. Вылекаваўся ў жніўні, а з кастрычніка зноў пачаў зьяўляцца на полі ў асноўнай камандзе. У студзені 2019 году падоўжыў кантракт з сталічным клюбам<ref>[http://football.by/news/122455.html Шемрук подписал новый контракт с "Минском"]</ref>. У другой палове 2019 году пачаў часьцей выходзіць у стартавым складзе, а ў 2020 годзе зьяўляўся на полі нерэгулярна.
У студзені 2021 году далучыўся да «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]»<ref>[https://football.by/news/147702.html Андрей Шемрук перешел из "Минска" в "Витебск"]</ref>, дзе трывала замацаваўся ў пачатковым складзе. У студзені 2022 году стала вядома, што абаронца пакідае віцебскі клюб<ref>[https://football.by/news/160161.html После Каленчука и Янушкевича "Витебск" покинули Шемрук и Музыченко]</ref>. Хутка пачаў трэнавацца зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]» і ў лютым афіцыйна ўзмоцніў склад клюбу<ref>[https://football.by/news/160998.html Колпачук и Шемрук подписали контракты с брестским "Динамо"]</ref>. Замацаваўся ў галоўным складзе берасьцейскай каманды. У студзені 2023 году падоўжыў кантракт з дынамаўцамі<ref>{{cite web|date = 2023-01-13|url = https://football.by/news/171156 |title = Шемрук остается в брестском "Динамо" |website = football.by|accessdate = 2023-01-13|language = ru}}</ref>. У ліпені 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў берасьцейскі клюб<ref>{{cite web|date = 2023-07-24|url = https://football.by/news/176993 |title = Шемрук покинул брестское "Динамо" |website = football.by|accessdate = 2023-07-24|language = ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]»<ref>{{cite web|date = 2023-07-29|url = https://football.by/news/177174 |title = Шемрук и Джигеро пополнили ряды "Славии" |website = football.by|accessdate = 2023-07-30|language = ru}}</ref>. У лютым 2025 году ўзгодніў умовы кантракту з «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомлем]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-07 |url = https://football.by/news/198183 |загаловак = Андрей Шемрук перешел в "Гомель" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-07 |url = https://bel.football/news/andrei-shemruk-futbolist-gomelya |загаловак = Андрей Шемрук — футболист «Гомеля» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. 23 лістапада 2025 году ў матчы супраць віцебскага [[МЛ Віцебск|МЛ]] згуляў 200-ы матч у Найвышэйшай лізе ў кар’еры<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-11-23 |url = https://football.by/news/209826 |загаловак = Андрей Шемрук достиг отметки 200 матчей в высшей лиге |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-01-23 |мова = ru}}</ref>. Па заканчэньні сэзону пакінуў клюб, а пазьней далучыўся да магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-23 |url = https://football.by/news/213101 |загаловак = Андрей Шемрук — игрок "Днепра" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-01-24 |мова = ru}}</ref>. У ліпені 2026 году вярнуўся ў мазырскую «Славію»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://football.by/news/221691 |загаловак = Андрей Шемрук вернулся в "Славию" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У жніўні 2013 году выступаў за [[Малодшая моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевую зборную Беларусі]] на міжнародным турніры ў Гішпаніі.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Дынама Берасьце]] ||rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 13 || 0
|-
| [[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Першая ліга]] || 13 || 0
|-
|rowspan="2"| [[Смалявічы-СТІ (футбольны клюб)|Смалявічы-СТІ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Першая ліга]] || 16 || 3
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Першая ліга]] || 28 || 1
|-
| [[Менск (футбольны клюб)|Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 8 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20130812082255/http://dynamo-brest.by/command/main-team/osnova/player/6-2013/2-dynamo-brest/97-- Профіль на сайце берасьцейскага «Дынама»]{{Ref-ru}}
* [http://www.pressball.by/footballstat/andrey_shemruk/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шамрук, Андрэй}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
act3vm6l6joo0gkbyk30simoc405of2
Мікіта Корзун
0
139913
2680611
2663897
2026-07-25T15:50:04Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680611
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Мікі́та Ко́рзун''' ([[Лацінка|лац.]] ''Mikita Korzun''; {{Н}} 6 сакавіка 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]» і [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец менскай акадэміі «Дынама», у структуры якога пачаў гуляць з 2011 году. У асноўнай камандзе дэбютаваў 26 верасьня 2012 году ў матчы 1/8 Кубка Беларусі супраць пінскай «[[Хваля Пінск|Хвалі]]», калі правёў на полі ўсе 90 хвілінаў. Дэбют у чэмпіянаце адбыўся 17 лістапада 2012 году ў матчы супраць «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]», калі Мікіта ўжо ў кампенсаваны час замяніў [[Станіслаў Драгун|Станіслава Драгуна]]. У сэзоне 2013 году пачаў трывала зьяўляцца ў асноўным складзе дынамаўцаў, пры гэтым нярэдка выходзіў у стартавым складзе. Паводле вынікаў сэзону 2013 году быў прызнаны найлепшым у намінацыі «Футбольная надзея Беларусі»<ref>{{cite web|date = 2013-12-10|url = https://football.by/news/52060 |title = Никита Корзун признан лучшим в номинации "Футбольная надежда Беларуси" |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>.
[[Файл:Nikita Korzun.jpg|значак|зьлева|Корзун у кашулі менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]».]]
Сэзон 2014 году распачынаў у першай адзінаццатцы «Дынама», але ў красавіку 2014 году атрымаў траўму, празь якую прапусьціў амаль увесь сэзон. Вярнуўся на поле ў кастрычніку 2014 году, але неўзабаве атрымаў паўторную траўму і ўжо не зьяўляўся ў складзе да канца чэмпіянату. Сэзон 2015 году распачаў на лаўцы запасных, але хутка замацаваўся ў стартавым складзе менчукоў на пазыцыі апорнага паўабаронцы, стаў адным з асноўных гульцоў каманды.
У лістападзе 2015 году цікавасьць да Корзуна стаў праяўляць данецкі «[[Шахтар Данецк|Шахтар]]»<ref>{{cite web|date = 2015-11-11|url = https://football.by/news/77934 |title = Донецкий "Шахтер" готов заключить контракт с Никитой Корзуном без просмотра |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>. Пазьней Мікіта быў запрошаны ў іншы ўкраінскі клюб — кіеўскае «[[Дынама Кіеў|Дынама]]». 1 лютага 2016 году было афіцыйна абвешчана аб падпісаньні кантракту<ref>{{cite web|date = 2016-02-01|url = https://football.by/news/81006 |title = Киевское "Динамо" объявило о подписании контракта с Никитой Корзуном |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2015—2016 гадоў выйшаў на поле толькі ў апошнім матчы сэзону, а ў другой палове 2016 году пачаў часьцей зьяўляцца ў складзе. У пачатку 2017 году зноў страціў месца ў аснове, выступаў за моладзевы склад. У першай палове сэзону 2017—2018 гадоў зноў стаў трапляць у склад, аднак у 2018 годзе перастаў зьяўляцца на полі. Па заканчэньні сэзону «Дынама» выставіла Корзуна на трансфэр, і ў ліпені 2018 году паўабаронца на правах арэнды вярнуўся ў менскае «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2018-07-24|url = https://football.by/news/115906 |title = Минское "Динамо" арендовало Никиту Корзуна |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>. Замацаваўся ў пачатковым складзе каманды, зь лістапада 2018 году не гуляў праз траўмы.
Па заканчэньні сэзону ў сьнежні 2018 году вярнуўся ў Кіеў, аднак у студзені 2019 году ня трапіў у склад каманды на замежны збор і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду саудаўскаму клюбу «[[Аль-Фатэг Аль-Мубараз|Аль-Фатэг]]»<ref>{{cite web|date = 2019-01-24|url = https://football.by/news/122535 |title = Никита Корзун стал игроком клуба "Аль-Фатех" |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>. У жніўні 2019 году пакінуў «Аль-Фатэг»<ref>{{Cite web |title=Футбол. Никита Корзун разорвал контракт с "Аль-Фатехом" из Саудовской Аравии |url=https://www.pressball.by/news/football/335314 |accessdate=1 верасьня 2019 |website = pressball.by |language = ru |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201025162621/https://www.pressball.by/news/football/335314 |archivedate=25 кастрычніка 2020 |deadurl=yes }}</ref> і на правах арэнды далучыўся да клюбу «[[Вілафранкенсі Віла-Франка-дзі-Шыра|Вілафранкенсі]]» з другога дывізіёну Партугаліі<ref>{{cite web|date = 2019-08-31|url = https://football.by/news/130950 |title = Никита Корзун перешел в португальский "Вилафранкенше" |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>.
Пакінуў партугальскую каманду па сканчэньні арэнды ў чэрвені 2020 году, пасьля чаго трэнаваўся з рознымі беларускімі клюбамі, шукаючы варыянты для працягу кар’еры. У верасьні 2020 году перайшоў у салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», склаўшы кантракт да 2023 году<ref>{{cite web|date = 2020-09-02|url = https://football.by/news/143443 |title = Корзун стал игроком "Шахтера" |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>. У траўні 2023 году паводле пастановы кантрольна-дысцыплінарнага камітэту [[АБФФ]] быў аштрафаваны за ўдзел у дамоўных матчах і атрымаў гадавую дыскваліфікацыю ў выпадку нясплаты штрафу<ref>{{cite web |url = https://abff.by/news/article/oficialno-10684 |title = Официально |date = 2023-05-11 |work = Афіцыйны сайт [[АБФФ]] |language = ru |access-date = 2024-01-09 }}</ref>. У сьнежні 2023 году пакінуў «Шахцёр» па заканчэньні тэрміну дзеяньня кантракту<ref>{{cite web|url = https://www.fcshakhter.by/article.asp?id=3503|title = Фессу Меме Плакка, Никита Николаевич и Никита Корзун покидают «Шахтер» по истечении срока действия контрактов |date = 2023-12-31 |work = Афіцыйны сайт салігорскага «Шахцёра» |language = ru |access-date = 2024-01-09 }}</ref>.
У студзені 2024 году стаў гульцом казаскага клюбу «[[Елімай Семей|Елімай]]»<ref>{{cite web|url = https://football.by/news/182307|title = Официально: Корзун и Золотов стали игроками казахстанского "Елимая" |date = 2024-01-01 |website = football.by |language = ru |access-date = 2024-01-09 }}</ref>. У сэзоне 2025 году стаў аўтарам аднаго голу ў дзесяці матчах, а ў канцы чэрвеня пакінуў «Елімай» да заканчэньня тэрміну кантракту. Супрацоўніцтва было спыненае на ўзаемную згоду. Пасьля гэтага далучыўся да шыхтаў бронзавага прызэра чэмпіянату Казахстану клюбу «[[Актабе (футбольны клюб)|Актабе]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-06-28 |url = https://football.by/news/204249 |загаловак = Никита Корзун стал игроком "Актобе" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-06-30 |мова = ru}}</ref>, але сярод іншых варыянтаў працаўладкаваньня былі «[[Кайрат Алматы|Кайрат]]» і «[[Астана (футбольны клюб)|Астана]]». Па сыходзе з «Актабе» ў сярэдзіне ліпеня 2026 году стала вядома, што паўабаронца трэнуецца з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-12 |url = https://football.by/news/221123 |загаловак = Никита Корзун тренируется с "Торпедо-БелАЗом" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>. Ужо празь некалькі тыдняў прэсавая служба жодзінскага клюбу афіцыйна паведаміла аб складаньні кантракту з футбалістам<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://sport5.by/news/football/belarus/Nikita-Korzun-ofitsialno-stal-futbolistom-TorpedoBelAZ/ |загаловак = Никита Корзун официально стал футболистом "Торпедо-БелАЗ" |выдавец = Sport5 |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Выступаў за юнацкія зборныя да 17 і 19 гадоў. 19 лістапада 2013 году дэбютаваў за [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевую зборную Беларусі]] ў адборачным матчы чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Армэніі. У траўні 2016 году з складу моладзевай зборнай быў у надзвычайным парадку выкліканы ў [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальную зборную Беларусі]] ў сувязі з траўмамі іншых гульцоў<ref>{{cite web|date = 2016-05-19|url = https://football.by/news/86088 |title = Никита Корзун вызван в национальную сборную Беларуси |website = football.by|access-date = 2023-10-17|language = ru}}</ref>.
27 траўня 2016 году дэбютаваў у складзе [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|зборнай Паўночнай Ірляндыі]].
== Дасягненьні ==
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: 2020, 2021
* Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]]
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: 2021, 2023
* [[Чэмпіянат Украіны па футболе|Чэмпіён Украіны]]: [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2015—2016 гадоў|2016]]
* Уладальнік [[Супэркубак Украіны па футболе|Супэркубка Ўкраіны]]: 2016
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2023 году|2023]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 19 || 0
|-
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 12 || 1
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* [https://web.archive.org/web/20150303222236/http://dinamo-minsk.by/be/komanda/igrok/~show/korzun_nikita Профіль на сайце менскага «Дынама»]
* [http://www.pressball.by/footballstat/nikita_korzun/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* [https://int.soccerway.com/players/nikita-korzun/210494/ Профіль на soccerway.com]{{Ref-en}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Корзун, Мікіта}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
8cucmcyf2o6xn2eej52zsk83vie6ce4
Юры Кавалёў
0
140316
2680614
2486354
2026-07-25T16:23:30Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680614
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Юры Кавалёў''' ({{Н}} 27 студзеня 1993 году) — беларускі футбаліст, паўабронца барысаўскага клюбу [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] і [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Навучаўся ў адмысловай футбольнай класе [[Менская сувораўская вайсковая вучэльня|Мінскай сувораўскай вучэльні]], а па ейным заканчэньні з 2010 году выступаў за дубль салігорскага «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёра]]». У 2013 годзе стаў гульцом асноўнай каманды, дзе звычайна выходзіў на замену на пазыцыю флянгавага паўабаронцы. У першай палове сэзону 2014 году зрэдку зьяўляўся ў асноўным складзе, але ўлетку пачаў часьцей прыцягвацца да яго. Часам гулец зьяўляўся ў першай адзінаццатцы. У выніку здолеў адзначыцца трыма галявымі перадачамі ў чэмпіянаце.
[[Файл:Yury Kavalyow 2020.jpg|значак|зьлева|Кавалёў у складзе «Арсэналу» ў 2020 годзе.]]
У сьнежні 2014 году падоўжыў кантракт з гарнякамі<ref>{{cite web|date = |url = http://by.tribuna.com/football/1025430869.html |title = Котенко, Юревич, Матвейчик, Старгородский и Ковалев продлили контракты с «Шахтером» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. Сэзон 2015 году пачынаў, у асноўным выходзячы на замену, а зь ліпеня здолеў замацавацца ў пачатковым складзе. У кастрычніку атрымаў траўму, але акрыяў толькі ў напрыканцы сэзону. У сьнежні 2015 году на два гады падоўжыў кантракт з салігорскім клюбам<ref>{{cite web|date = 2015-12-01|url = https://football.by/news/78736 |title = "Шахтер" продлил контракт с Ковалевым |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2016 году трывала гуляў у асноўным складзе на пазыцыі левага паўабаронцы, пераважна выходзячы ў стартавым складзе. У пачатку сэзону 2017 году чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а пазьней замацаваўся на пазыцыі правага паўабаронцы. У кастрычніку 2017 году стала вядома, што Кавалёў застанецца ў камандзе на наступны сэзон<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1056656831.html |title = Януш, Матвейчик и еще пять игроков основного состава продлили контракты с «Шахтером» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. У сэзоне 2018 году выходзіў на поле ў стартавым складзе ва ўсіх афіцыйных матчах сваёй каманды, а ў 2019 годзе толькі канец сэзону прапусьціў праз пашкоджаньні.
У сьнежні 2019 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Шахцёр»<ref>{{cite web|date = 2019-12-31|url = https://football.by/news/135152 |title = Януш, Бакай, Рыбак и Ковалев официально покинули "Шахтер" |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref>. У студзені 2020 году склаў кантракт на 2,5 гады з расейскім «[[Арсэнал Тула|Арсэналам]]»<ref>{{cite web|date = 2020-01-15|url = https://football.by/news/135685 |title = Официально: Ковалев и Громыко представлены в качестве игроков тульского "Арсенала" |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref>. У замежным клюбе ня даў рады і часьцей заставаўся быў на лаўцы запасных.
У сэзоне 2021—2022 гадоў перастаў зьяўляцца ў асноўнай камандзе «Арсэналу», гуляючы толькі за фарм-клюб у трэцім дывізіёне. У верасьні 2021 году далучыўся да «[[Арэнбург (футбольны клюб)|Арэнбургу]]»<ref>{{cite web|date = 2021-09-08|url = https://football.by/news/155710 |title = "Оренбург" объявил о подписании Ковалева |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref>. Паводле вынікаў сэзону 2021—2022 гадоў дапамог клюбу прасунуцца ў Прэм’ер-лігу. У студзені 2024 году пакінуў «Арэнбург»<ref>{{cite web|date = 2024-01-12|url = https://football.by/news/182668 |title = Из "Оренбурга" ушел еще один белорус |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref> і неўзабаве накіраваўся на прагляд у «[[Балтыка Калінінград|Балтыку]]», зь якой у лютым склаў працоўную ўгоду<ref>{{cite web|date = 2024-02-07|url = https://football.by/news/183723 |title = Юрий Ковалёв официально стал игроком "Балтики" |website = football.by|access-date = 2024-02-08|language = ru}}</ref>. У расейскім клюбе гуляў нерэгулярна. У ліпені 2026 году далучыўся да барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], які шукаў узмацненьня перад стартам у эўракубках<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-14 |url = https://football.by/news/221203 |загаловак = Юрий Ковалёв — игрок БАТЭ |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-18 |url = https://sport5.by/news/football/Sereznoe-usilenie-YUriy-Kovalev-prisoedinilsya-k-BATE-v-Azerbaydzhane/ |загаловак = Серьезное усиление! Юрий Ковалев присоединился к БАТЭ в Азербайджане |выдавец = Sport5 |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Выступаў за [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевую зборную Беларусі]]. 10 кастрычніка 2017 году дэбютаваў у [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]] ў адборачным матчы [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|чэмпіянату сьвету 2018 году]] супраць [[Зборная Францыі па футболе|зборнай Францыі]] (1:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У гэтым матчы адзначыўся галявой перадачай на [[Антон Сарока|Антона Сароку]].
== Дасягненьні ==
'''«Шахцёр»''':
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2018—2019 гадоў|2019]]
* Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі па футболе]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|2013]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]]
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі па футболе]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2014 году|2014]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]]
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]], [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|2019]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="4"| [[Шахцёр Салігорск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 21 || 2
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 4
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 27 || 3
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 30 || 5
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20151029023927/http://www.fcshakhter.by/komanda/osnovnoi-sostav/32-midfielder/561-yurij-kovalev.html Профіль на сайце «Шахцёру»]{{Ref-ru}}
* [http://www.pressball.by/footballstat/yuri_kovalev/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{Склад ФК БАТЭ}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кавалёў, Юры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
95bxcbh2exsaveaf5zctnykrkvtcyt2
Раман Сьцяпанаў
0
140523
2680650
2607479
2026-07-25T20:55:16Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680650
wikitext
text/x-wiki
{{Цёзкі}}
{{Футбаліст}}
'''Рама́н Сьцяпа́наў''' ({{Н}} 6 жніўня 1991 году) — беларускі футбаліст, брамнік кыргыскага клюбу «[[Азія Талас|Азія]]». Малодшы брат Рамана, [[Мікіта Сьцяпанаў|Мікіта]], таксама футбаліст.
== Кар’ера ==
Выхаванец прыватнай футбольнай школы Віктара Дарміна ў Смалявічах. Гуляў за дубль барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], а з 2010 году выступаў у Першай лізе за «[[Рудзенск (футбольны клюб)|Рудзенск]]», дзе ў хуткім часе стаў асноўным брамнікам. У сакавіку 2012 году перайшоў у жодзінскае «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]». У сэзоне 2013 году стаў другім брамнікам, нярэдка зьяўляўся ў стартавым складзе. Заставаўся другім брамнікам клубу і ў сэзоне 2014 году, але правёў у ім толькі адзін матч у аснове. У студзені 2015 году падоўжыў кантракт з «Тарпэда-БелАЗ»<ref>[http://football.by/news/65588.html «Торпедо-БелАЗ» продлил соглашения с четырьмя игроками]</ref>. У сэзоне 2015 году толькі аднойчы зьявіўся на полі ў чэмпіянаце Беларусі. У студзені 2016 году па заканчэньні кантракту пакінуў Жодзін<ref>[http://football.by/news/80267.html «Торпедо-БелАЗ» не стало продлевать контракт с Романом Степановым]</ref>.
Пасьля спрабаваў уладкавацца ў мікашэвіцкі «[[Граніт Мікашэвічы|Граніт]]»<ref>[http://by.tribuna.com/football/1036556203.html «Гранит» подписал контракт с Дударем, на просмотре — Кибук, Степанов и российский защитник Обивалин]</ref>, але не атрымалася. У сакавіку 2016 году падпісаў кантракт з наваполацкім «[[Нафтан Наваполацак|Нафтанам]]»<ref>[http://football.by/news/82662.html Роман Степанов и Евгений Лебедев стали игроками «Нафтана»]{{Ref-ru}}</ref>. У лютым 2017 году перайшоў у клюб «[[Смалявічы-СТІ (футбольны клюб)|Смалявічы-СТІ]]»<ref>[http://football.by/news/95665.html Шкабара, Степанов, Ковалюк и Воронков подписали контракты со «Смолевичами-СТИ»]{{Ref-ru}}</ref>. У лютым 2018 году падпісаў кантракт зь менскім «[[Тарпэда Менск|Тарпэда]]»<ref>[http://football.by/news/110179.html Минское «Торпедо» заключило контракт с вратарем Романом Степановым]{{Ref-ru}}</ref>. Сэзон 2018 году пачынаў у якасьці другога брамніка пасьля [[Канстанцін Рудзянок|Канстанціна Рудзянка]], гуляў за дубль, а зь ліпеня (пасля таго, як Рудзянок пакінуў клюб) стаў асноўным брамнікам каманды. У пачатку сэзону 2019 году заставаўся асноўным брамнікам тарпэдаўцаў, але пазьней саступіў месца [[Арцём Лявонаў|Арцёму Лявонаву]]. У ліпені 2019 году ў сувязі зь фінансавымі праблемамі пакінуў «Тарпэда». У жніўні 2019 году перайшоў у берасьцейскі «[[Рух Берасьце|Рух]]»<ref>[http://www.football.by/news/130271.html Вратарь Степанов перешел в «Рух»]{{Ref-ru}}</ref>. Дапамог «Руху» прабіцца ў Найвышэйшую лігу, быў адным з асноўных брамнікаў каманды, чаргуючыся ў складзе з [[Аляксандар Нячаеў|Аляксандрам Нячаевым]]. У студзені 2021 году скасаваў кантракт з «Рухам»<ref>[https://football.by/news/147503.html "Рух" растался с Романом Степановым и Сергеем Тихановским]</ref>. У студзені 2021 году стаў трэнавацца зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]», зь якім у лютым склаў дамову<ref>[https://football.by/news/148519.html Степанов сменил "Рух" на "Динамо"]</ref>. Стаў асноўным брамнікам каманды, у сэзоне 2021 году правёў без заменаў усе 29 матчаў чэмпіянату Беларусі.
У студзені 2022 году перайшоў да табару салігорскага «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёру]]»<ref>[https://football.by/news/160244.html Роман Степанов подписал контракт с "Шахтером"]</ref>. Быў рэзэрвовым брамнікам, згуляў за «Шахцёр» у адным матчы чэмпіянату і двух матчах Кубка Беларусі. У лютым 2023 году на ўзаемную згоду скасаваў угоду з салігорскім клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-02-01|url = https://football.by/news/171688 |title = Роман Степанов и Денис Козловский покинули солигорский "Шахтер" |website = football.by|accessdate = 2023-02-01|language = ru}}</ref> і хутка далучыўся да казаскага «[[Кызылжар Петрапаўл|Кызылжару]]», у складзе якога пачаў сэзон 2023 году<ref>{{cite web|date = 2023-02-13|url = https://www.pressball.by/news/football/433767 |title = Роман Степанов переходит в "Кызыл-Жар" |website = pressball.by|accessdate = 2023-03-03|language = ru}}</ref><ref>{{cite web|date = 2023-03-03|url = https://by.tribuna.com/be/football/1112954064 |title = Варатар Сцяпанаў і абаронца Навумаў патрапілі ў заяўку «Кызыл-Жара» на сезон у Д1 Казахстана |website = by.tribuna.com|accessdate = 2023-03-03}}</ref>. У сакавіку 2024 году стаў гульцом «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]»<ref>{{cite web|date = 2024-03-21|url = https://football.by/news/185452 |title = Роман Степанов будет играть за "Молодечно" |website = football.by|access-date = 2024-03-22|language = ru}}</ref>, стаўшы першым брамнікам каманды. На пачатку 2025 году прыяднаўся да грузінскага клюбу «[[Гагра Тбілісі|Гагра]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-13 |url = https://football.by/news/198461 |загаловак = Роман Степанов стал игроком клуба сильнейшего дивизиона Грузии |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-10 |мова = ru}}</ref>. У пачатку 2026 году трэнаваўся з кыргыскім клюбам «[[Азія Талас|Азія]]», зь якім пачаў гульнявы сэзон<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-10 |url = https://football.by/news/213902 |загаловак = Роман Степанов тренируется с "Азией" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Дасягненьні ==
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2021
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 1 || –1
|-
| [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 2 || –4
|-
| [[Смалявічы-СТІ (футбольны клюб)|Смалявічы-СТІ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Першая ліга]] || 18 || –13
|-
| [[Тарпэда Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 14 || –19
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/roman_stepanov/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сьцяпанаў, Раман}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
413h05onjuod5yxtzhy7uhvpwgli9tm
Зборная Ўругваю па футболе
0
142264
2680608
2673140
2026-07-25T15:12:21Z
~2026-41423-74
99107
2680608
wikitext
text/x-wiki
{{Зборная краіны па футболе
|Назва = Уругвай
|Лягатып =
|Фэдэрацыя = [[Футбольная асацыяцыя Ўругваю]]
|Канфэдэрацыя = [[КОНМЭБОЛ]]
|Трэнэр =
|Найбольш гульняў = [[Максіміляна Пэрэйра]] (125)
|Найбольш пасьпяховы гулец = [[Люіс Суарэс]] (53)
|Першая гульня = Уругвай 2:3 {{Футбол Аргентына|няма}}<br />([[Мантэвідэо]], [[Уругвай]]; 16 траўня 1901)
|Перамога = Уругвай 9:0 {{Футбол Балівія|няма}}<br />([[Ліма (сталіца)|Ліма]], [[Пэру]]; 6 лістапада 1927)
|Параза = Уругвай 0:6 {{Футбол Аргентына|няма}}<br />([[Мантэвідэо]], [[Уругвай]]; 20 ліпеня 1902)
|Удзелаў у ЧС = 13
|Першы ЧС = 1930
|Дасягненьні ў ЧС = Чэмпіён ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]])
|Чэмпіянат рэгіёну = [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубак Амэрыкі]]
|Удзелаў у ЧР = 45
|Першы ЧР = [[Кубак Амэрыкі па футболе 1916 году|1916]]
|Дасягненьні ў ЧР = Чэмпіён ([[Кубак Амэрыкі па футболе 1916 году|1916]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1917 году|1917]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1920 году|1920]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1923 году|1923]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1924 году|1924]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1926 году|1926]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1935 году|1935]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1942 году|1942]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1956 году|1956]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1959 году (Эквадор)|1959 <small>(2)</small>]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1967 году|1967]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1983 году|1983]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1987 году|1987]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 1995 году|1995]], [[Кубак Амэрыкі па футболе 2011 году|2011]])
| pattern_la1 = _uru26h
| pattern_b1 = _uru26h
| pattern_ra1 = _uru26h
| pattern_sh1 = _uru26a
| pattern_so1 = _uru26hl
| leftarm1 = 80BBFF
| body1 = 80BBFF
| rightarm1 = 80BBFF
| shorts1 = 0A0216
| socks1 = 0A0216
| pattern_la2 = _uru26a
| pattern_b2 = _uru26a
| pattern_ra2 = _uru26a
| pattern_sh2 = _uru26a
| pattern_so2 = _uru26al
| leftarm2 = 0A0216
| body2 = 0A0216
| rightarm2 = 0A0216
| shorts2 = 0A0216
| socks2 = 0A0216
}}
'''Зборная Ўругваю па футболе''' — прадстаўляе [[Уругвай|Ўругвай]] на міжнародных [[футбол]]ьных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца [[Футбольная асацыяцыя Ўругваю]]. Зборная ўваходзіць у такія арганізацыі, як [[ФІФА]] і [[КОНМЭБОЛ]]. Пераможца 15 розыгрышаў [[Кубак Амэрыкі па футболе 2001 году|Кубку Амэрыкі]] і двухразовы [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіён сьвету]] ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 1930 году|1930]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1950 году|1950]]).
Уругвай зь цяперашнім насельніцтвам крыху большым за 3 млн чалавек зьяўляецца самай малалікай краінай, якая калі-небудзь атрымлівала перамогу на чэмпіянаце сьвету ці нават была ў ліку ягоных прызэраў.
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.auf.org.uy/ Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Ўругваю]
* [http://www.rsssf.com/tablesu/uru-intres.html Усе вынікі з 1902 году]. RSSSF
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Уругваю на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Уругвай}};
|Уругвай на ЧС-2010
|Уругвай на ЧС-2014
|Уругвай на ЧС-2018
}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Склады зборнай Уругваю на [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубках Амэрыкі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Уругвай}};
|Уругвай на КА-2007
|Уругвай на КА-2011
|Уругвай на КА-2015
}}
{{Чэмпіёны сьвету па футболе}}
{{Паўднёваамэрыканскія футбольныя зборныя}}
{{ФІФА}}
[[Катэгорыя:Зборная Ўругваю па футболе| ]]
do7517gvfcm6qff3lin8c7ugoezerex
Барсэлёна (гандбольны клюб)
0
146417
2680607
2637849
2026-07-25T15:08:35Z
Dymitr
10914
крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Barcelona_Handbol?oldid=1365628035
2680607
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Гандбольны клюб
|назва = Барсэлёна
|поўная_назва = Fútbol Club Barcelona Handbol
|кароткая_назва = Barcelona Intersport
|выява = FC Barcelona.svg
|памер_выявы = 180пкс
|заснаваны = {{Дата пачатку|29|11|1942|1}}
|пляцоўка = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|зьмяшчальнасьць = 7500
|кіраўнік =
|трэнэр =
|чэмпіянат = [[Ліга Асабаль]]
|сэзон = 2025—2026
|становішча = 1 месца
|колер1 =
|колер2 =
|колер3 =
|узор_левай_рукі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_вопраткі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_правай_рукі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_шортаў1 = _fcbarcelona1213h
|левая_рука1 = FFFFFF
|вопратка1 = FFFFFF
|правая_рука1 = FFFFFF
|шорты1 = FFFFFF
|узор_левай_рукі2 =
|узор_вопраткі2 = _fcbarcelona1213a
|узор_правай_рукі2 =
|узор_шортаў2 = _fcbarcelona1213a
|левая_рука2 = FF6600
|вопратка2 = FFFFFF
|правая_рука2 = FF6600
|шорты2 = FFFFFF
|сайт = http://www.fcbarcelona.com/handball
}}
'''Футбо́льны клюб «Барсэлё́на гандбо́л»''' ({{Мова-es|Futbol Club Barcelona Handbol}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[гандбольны клюб]] з [[Барсэлёна|Барсэлёны]] ([[Каталёнія]]). Выступае ў найвышэйшай нацыянальнай [[Ліга Асабаль|Лізе Асабаль]]. Хатнія матчы праводзіць на пляцоўцы «[[Паляў Бляўграна]]» зьмяшчальнасьцю 8250 чалавек. Гэта самы пасьпяховы гандбольны клюб Гішпаніі і Эўропы з рэкорднай колькасьцю нацыянальных і міжнародных тытулаў, а таксама самы слаўны і прэстыжны гандбольны клюб у сьвеце.
== Мінуўшчына ==
Гандбольны клюб «Барсэлёна» заснаваны 29 лістапада 1942 году як сэкцыя [[Барсэлёна (футбольны клюб)|аднайменнага футбольнага клюбу]] за часам прэзыдэнцтва ў ім Энрыке Пінэйры<ref name="history" >{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/handball/history|загаловак=History of the handball section|выдавецтва=FC Barcelona}}</ref>. Спачатку ў гандбол гулялі з адзінаццаццю гульцамі ў камандзе і ня мелі спэцыялізаванага поля для гульні, таму да канца 1950-х гадоў выкарыстоўваліся футбольныя палі. Толькі потым пачалі гуляць зь сямю гульцамі і адмысловым пакрыцьцём<ref name="history" />. У першыя гады гандбалісты з Каталёніі не дасягнулі асаблівых посьпехаў з-за наяўнасьці моцных супернікаў з «[[Атлетыка Мадрыд (гандбольны клюб)|Атлетыка]]» і «[[Гранальерс (гандбольны клюб)|Гранальерсу]]», якія дамінавалі ў чэмпіянаце.
Усё зьмянілася толькі ў 1984 годзе па прыходзе ў «Барсэлёну» аднаго з найвыбітнейшых трэнэраў у гісторыі гандболу [[Валера Рывэра|Валеры Рывэры]]<ref name="history" /><ref name="Valero" >{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4150020/valero-rivera-receives-the-distinction-of-honorary-member-of-the-handball-section|загаловак=Valero Rivera receives the distinction of Honorary Member of the Handball Section|выдавецтва=FC Barcelona|дата публікацыі=19.10.2024}}</ref>. За ім клюб стаў практычна непераможным ня толькі ў Гішпаніі, але і ў Эўропе, заваяваўшы пад ягоным кіраўніцтвам 70 трафэяў, у тым ліку 5 Кубкаў Эўропы запар і 6 агулам<ref name=Valero /><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.berliner-zeitung.de/archiv/rivera-verlaesst-den-fc-barcelona,10810590,10140432.html|загаловак=Rivera verlässt den FC Barcelona|выдавецтва=Berliner Zeitung|дата публікацыі=02.01.2004}}</ref>. Тытулы пачалі здабывацца ўжо амаль адразу, але найлепшыя вынікі каманды прыпадаюць на пэрыяд з 1996 па 2000 гады, калі каманда Рывэры ўзяла пяць Кубкаў эўрапейскіх чэмпіёнаў запар, чаго раней не дасягала аніводная іншая каманда. Гэтае велізарнае дамінаваньне было дапоўненае чатырма запар Супэркубкамі Эўропы. Па сыходзе Рывэры ў 2003 годзе і адыходзе легендарнага [[Энрык Масып|Энрыка Масыпа]], у Гішпаніі пачаў дамінаваць іхны супернік «[[Сьюдад-Рэал (ганбольны клюб)|Сьюдад-Рэал]]». Тым ня менш, каталёнцы далі рады ў фінале Лігі чэмпіёнаў 2005 году, дзе ў двубоі супраць «Сьюдад-Рэалу» яны выйшлі пераможцамі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/|загаловак=Official FC Barcelona Website|выдавецтва=www.fcbarcelona.com}}</ref>. Таксама ў чэмпіёнаце «Барсэлёна» перахапіла тытул у 2006 годзе. Наступны тытул чэмпіёнаў Гішпаніі давялося чакаць да 2011 году, але пасьля дамінаваньне «Барсэлёны» было ўжо непахісным.
[[Файл:FC Barcelona Handbol 01.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Барсэлёны» ў 2008 годзе.]]
Урэшце ў 2013 годзе «Барсэлёна» на чале з трэнэрам [[Хавіер Паскуаль Фуэртэс|Хавіерам Паскуалем]] заваявала і трафэй [[Клюбны чэмпіянат сьвету па гандболе|Супэрглёбуса]] — адзіны, якога яны дагэтуль ня мелі<ref>http://www.fcbarcelona.com/handball/handball-team/detail/article/hsv-hamburg-v-fc-barcelona-ihf-super-globe-champions-25-27</ref>. Сэзон 2013—2014 гадоў «Барсэлёна» скончыла ў [[Ліга Асабаль|Лізе Асабаль]] з рэкорднай сэрыяй перамогаў. Клюб трапіў у гісторыю, бо меў брак страчаных пунктаў ува ўсіх 30 турах лігі. У гэтым сэзоне каталёнцы таксама ўсталявалі гістарычны рэкорд у колькасьці закінутых галоў, якіх было ажно 1146. «Барсэлёна» пасьпяхова абараніла тытул на клюбным чэмпіянаце сьвету ў 2014 годзе, стаўшы першай камандай, якая выйграла турнір два гады запар ад часу, калі гэтае найпрэстыжнейшае клюбнае спаборніцтва пачало штогод ладзіцца ў [[Доха|Досе]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.qatarhandball2015.com/fc-barcelona-retains-ihf-super-globe-title|загаловак=FC Barcelona retains IHF Super Globe title | 24th Men's Handball World Championship|копія=https://web.archive.org/web/20140913214131/http://www.qatarhandball2015.com/fc-barcelona-retains-ihf-super-globe-title/|дата копіі=13.09.2014}}</ref>. Зноў жа, гандбалісты завяршыла сэзон Лігі Асабаль 2014—2015 гадоў ня маючы паразаў, то бок другі год запар. «Барсэлёна» ўзяла ўсе сем тытулаў, разыграных у сэзоне 2014—2015 гадоў, а такое не здаралася ад сэзону 1999—2000 гадоў калі каталёнцамі кіраваў Рывэра. У 2017 годзе клюб зноў стаў чэмпіёнам сьвету сярод клюбаў, перамогшы ў фінале нямецкі клюб «[[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/sections/handball/first-team/news/2017-2018/fuchse-berlin-v-fc-barcelona-lassa-champions-of-the-super-globe-25-29-?_ga=2.226525213.1069464718.1504131331-1860893150.1489949881|загаловак=Füchse Berlin v FC Barcelona Lassa: Champions of the Super Globe! (25-29)}}</ref>. У 2018 годзе каталёнцы паўтарылі гэты вынік, у чацьверты раз стаўшы ўладальнікам гэтага трафэю. Як і ў папярэднім годзе, каманда пад кіраўніцтвам Хавіера Паскуаля перамагла ў фінале Супэрглёбуса «Фюксэ», гэтым разам з розьніцай у пяць галоў — 29:24<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.eurohandball.com/article/031474/Barça+win+fourth+Super+Globe+trophy|загаловак=Barça win fourth Super Globe trophy|выдавецтва=eurohandball.com|копія=https://web.archive.org/web/20200110013727/http://www.eurohandball.com/article/031474/Bar%C3%A7a+win+fourth+Super+Globe+trophy|дата копіі=10.01.2020}}</ref>. Зноў жа, «Барсэлёна» сьвяткавала ў клюбным чэмпіяаце сьвету ў 2019 годзе ў трэці раз запар. На гэты раз каманда Паскуаля перамагла нямецкі «[[Кіль (гандбольны клюб)|Кіль]]» зь лікам 34:32<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.handball-planet.com/barca-lassa-win-ihf-super-globe-2019/|загаловак=Barca Lassa win IHF Super Globe 2019|дата публікацыі=31.08.2019}}</ref>. У 2021 годзе «Барсэлёна» стала пераможцам Лігі чэмпіёнаў праз шэсьць гадоў пасьля апошняга здабыцьця тытулу, перамогшы ў фінале дацкі «[[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]» зь лікам 36:23. Той сэзон завяршыўся абсалютна бездакорна, бо было здабыта агулам шэсьць тытулаў з шасьці мажлівых, а 61 матч сэзону каталёнцы завершылі перамогай<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/handball/first-team/news/2171040/barca-3623-aalborg-european-champions|загаловак=Barça 36–23 Aalborg: European champions!}}</ref>.
У сэзоне 2021—2022 гадоў, пасьля посьпехаў папярэдняга сэзону, блакітна-гранатавыя здабылі шэсьць трафэяў, але адзіным тытулам, які высьлізнуў з рук быў клюбны чэмпіянат сьвету. Каманда перамагла ў Супэркубку Гішпаніі, Супэркубку Каталёніі, Кубак Гішпаніі, Лізе Асабаль, Кубку Асабаль і, нарэшце, Лізе чэмпіёнаў.
== Дасягненьні ==
[[Файл:FCBarcelona-ehfcl-ceremony.jpg|значак|Цырымонія ўзнагароджаньня гульцоў «Барсэлёны» як пераможцаў Лігі чэмпіёнаў у 2011 годзе.]]
[[Файл:FC Barcelona Intersport.jpg|значак|«Барсэлёна» сьвяткуе перамогу на клюбным чэмпіянаце сьвету 2013 году.]]
* '''[[Ліга Асабаль]]''': 33
** 1969, 1973, 1980, 1982, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992,
** 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2006, 2011, 2012, 2013,
** 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023,
** 2024, 2025, 2026
* '''[[Каралеўскі гандбольны кубак|Кубак караля]]''': 30
** 1969, 1972, 1973, 1983, 1984, 1985, 1988, 1990, 1993, 1994,
** 1997, 1998, 2000, 2004, 2007, 2009, 2010, 2014, 2015, 2016,
** 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
* '''[[Кубак Асабаль]]''': 21
** 1995, 1996, 2000, 2001, 2002, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015,
** 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025,
** 2026
* '''[[Супэркубак Асабаль]]''': 24
** 1987, 1989, 1990, 1991, 1992, 1994, 1997, 1998, 2000, 2001,
** 2004, 2007, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018,
** 2019, 2020, 2021, 2022
* '''Гішпанскі чэмпіянат''': 6
** 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1957
* '''Каталёнскі чэмпіянат''': 10
** 1944, 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1954, 1955, 1957, 1958
* '''Каталёнская ліга''': 12
** 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994,
** 1995, 1997
* '''[[Пірэнэйская гандбольная ліга|Пірэнэйская ліга]]''': 16
** 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2006, 2007, 2008, 2010,
** 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017
* '''[[Клюбны чэмпіянат сьвету па гандболе]] ІГФ''': 6
** 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2025
* '''[[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]''': 13
** 1991, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005, 2011, 2015, 2021,
** 2022, 2024, 2026
* '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў ЭГФ]]''': 5
** 1984, 1985, 1986, 1994, 1995
* '''[[Кубак ЭГФ]]''': 1
** 2003
* '''[[Супэркубак ЭГФ]]''': 5
** 1997, 1998, 1999, 2000, 2004
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fcbarcelona.cat/handbol Каталёнская афіцыйная бачына] {{ref-ca}}
* [http://www.fcbarcelona.com/handball Міжнародная афіцыйная бачына] {{ref-en}}
* {{Facebook|FCBHandbol}}
{{ФК Барсэлёна}}
{{Ліга Асабаль}}
{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}
[[Катэгорыя:Барсэлёна (гандбольны клюб)| ]]
[[Катэгорыя:Спорт у Барсэлёне]]
[[Катэгорыя:Ліга Асабаль]]
[[Катэгорыя:Лістапад 1942 году]]
[[Катэгорыя:1942 год у Гішпаніі]]
[[Катэгорыя:Спартовыя клюбы, заснаваныя ў 1942 годзе]]
54zwibefjtzppdomkrzev9ihr1mbeca
2680609
2680607
2026-07-25T15:33:09Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680609
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні}}
{{Гандбольны клюб
|назва = Барсэлёна
|поўная_назва = Fútbol Club Barcelona Handbol
|кароткая_назва = Barcelona Intersport
|выява = FC Barcelona.svg
|памер_выявы = 180пкс
|заснаваны = {{Дата пачатку|29|11|1942|1}}
|пляцоўка = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|зьмяшчальнасьць = 7500
|кіраўнік =
|трэнэр =
|чэмпіянат = [[Ліга Асабаль]]
|сэзон = 2025—2026
|становішча = 1 месца
|колер1 =
|колер2 =
|колер3 =
|узор_левай_рукі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_вопраткі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_правай_рукі1 = _fcbarcelona1213h
|узор_шортаў1 = _fcbarcelona1213h
|левая_рука1 = FFFFFF
|вопратка1 = FFFFFF
|правая_рука1 = FFFFFF
|шорты1 = FFFFFF
|узор_левай_рукі2 =
|узор_вопраткі2 = _fcbarcelona1213a
|узор_правай_рукі2 =
|узор_шортаў2 = _fcbarcelona1213a
|левая_рука2 = FF6600
|вопратка2 = FFFFFF
|правая_рука2 = FF6600
|шорты2 = FFFFFF
|сайт = http://www.fcbarcelona.com/handball
}}
'''Футбо́льны клюб «Барсэлё́на гандбо́л»''' ({{Мова-es|Futbol Club Barcelona Handbol}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[гандбольны клюб]] з [[Барсэлёна|Барсэлёны]] ([[Каталёнія]]). Выступае ў найвышэйшай нацыянальнай [[Ліга Асабаль|Лізе Асабаль]]. Хатнія матчы праводзіць на пляцоўцы «[[Паляў Бляўграна]]» зьмяшчальнасьцю 7500 чалавек. Гэта самы пасьпяховы гандбольны клюб Гішпаніі і Эўропы з рэкорднай колькасьцю нацыянальных і міжнародных тытулаў, а таксама самы слаўны і прэстыжны гандбольны клюб у сьвеце.
== Мінуўшчына ==
Гандбольны клюб «Барсэлёна» заснаваны 29 лістапада 1942 году як сэкцыя [[Барсэлёна (футбольны клюб)|аднайменнага футбольнага клюбу]] за часам прэзыдэнцтва ў ім Энрыке Пінэйры<ref name="history" >{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/handball/history|загаловак=History of the handball section|выдавецтва=FC Barcelona}}</ref>. Спачатку ў гандбол гулялі з адзінаццаццю гульцамі ў камандзе і ня мелі спэцыялізаванага поля для гульні, таму да канца 1950-х гадоў выкарыстоўваліся футбольныя палі. Толькі потым пачалі гуляць зь сямю гульцамі і адмысловым пакрыцьцём<ref name="history" />. У першыя гады гандбалісты з Каталёніі не дасягнулі асаблівых посьпехаў з-за наяўнасьці моцных супернікаў з «[[Атлетыка Мадрыд (гандбольны клюб)|Атлетыка]]» і «[[Гранальерс (гандбольны клюб)|Гранальерсу]]», якія дамінавалі ў чэмпіянаце.
Усё зьмянілася толькі ў 1984 годзе па прыходзе ў «Барсэлёну» аднаго з найвыбітнейшых трэнэраў у гісторыі гандболу [[Валера Рывэра|Валеры Рывэры]]<ref name="history" /><ref name="Valero" >{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4150020/valero-rivera-receives-the-distinction-of-honorary-member-of-the-handball-section|загаловак=Valero Rivera receives the distinction of Honorary Member of the Handball Section|выдавецтва=FC Barcelona|дата публікацыі=19.10.2024}}</ref>. За ім клюб стаў практычна непераможным ня толькі ў Гішпаніі, але і ў Эўропе, заваяваўшы пад ягоным кіраўніцтвам 70 трафэяў, у тым ліку 5 Кубкаў Эўропы запар і 6 агулам<ref name=Valero /><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.berliner-zeitung.de/archiv/rivera-verlaesst-den-fc-barcelona,10810590,10140432.html|загаловак=Rivera verlässt den FC Barcelona|выдавецтва=Berliner Zeitung|дата публікацыі=02.01.2004}}</ref>. Тытулы пачалі здабывацца ўжо амаль адразу, але найлепшыя вынікі каманды прыпадаюць на пэрыяд з 1996 па 2000 гады, калі каманда Рывэры ўзяла пяць Кубкаў эўрапейскіх чэмпіёнаў запар, чаго раней не дасягала аніводная іншая каманда. Гэтае велізарнае дамінаваньне было дапоўненае чатырма запар Супэркубкамі Эўропы. Па сыходзе Рывэры ў 2003 годзе і адыходзе легендарнага [[Энрык Масып|Энрыка Масыпа]], у Гішпаніі пачаў дамінаваць іхны супернік «[[Сьюдад-Рэал (ганбольны клюб)|Сьюдад-Рэал]]». Тым ня менш, каталёнцы далі рады ў фінале Лігі чэмпіёнаў 2005 году, дзе ў двубоі супраць «Сьюдад-Рэалу» яны выйшлі пераможцамі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/|загаловак=Official FC Barcelona Website|выдавецтва=www.fcbarcelona.com}}</ref>. Таксама ў чэмпіёнаце «Барсэлёна» перахапіла тытул у 2006 годзе. Наступны тытул чэмпіёнаў Гішпаніі давялося чакаць да 2011 году, але пасьля дамінаваньне «Барсэлёны» было ўжо непахісным.
[[Файл:FC Barcelona Handbol 01.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Барсэлёны» ў 2008 годзе.]]
Урэшце ў 2013 годзе «Барсэлёна» на чале з трэнэрам [[Хавіер Паскуаль Фуэртэс|Хавіерам Паскуалем]] заваявала і трафэй [[Клюбны чэмпіянат сьвету па гандболе|Супэрглёбуса]] — адзіны, якога яны дагэтуль ня мелі<ref>http://www.fcbarcelona.com/handball/handball-team/detail/article/hsv-hamburg-v-fc-barcelona-ihf-super-globe-champions-25-27</ref>. Сэзон 2013—2014 гадоў «Барсэлёна» скончыла ў [[Ліга Асабаль|Лізе Асабаль]] з рэкорднай сэрыяй перамогаў. Клюб трапіў у гісторыю, бо меў брак страчаных пунктаў ува ўсіх 30 турах лігі. У гэтым сэзоне каталёнцы таксама ўсталявалі гістарычны рэкорд у колькасьці закінутых галоў, якіх было ажно 1146. «Барсэлёна» пасьпяхова абараніла тытул на клюбным чэмпіянаце сьвету ў 2014 годзе, стаўшы першай камандай, якая выйграла турнір два гады запар ад часу, калі гэтае найпрэстыжнейшае клюбнае спаборніцтва пачало штогод ладзіцца ў [[Доха|Досе]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.qatarhandball2015.com/fc-barcelona-retains-ihf-super-globe-title|загаловак=FC Barcelona retains IHF Super Globe title | 24th Men's Handball World Championship|копія=https://web.archive.org/web/20140913214131/http://www.qatarhandball2015.com/fc-barcelona-retains-ihf-super-globe-title/|дата копіі=13.09.2014}}</ref>. Зноў жа, гандбалісты завяршыла сэзон Лігі Асабаль 2014—2015 гадоў ня маючы паразаў, то бок другі год запар. «Барсэлёна» ўзяла ўсе сем тытулаў, разыграных у сэзоне 2014—2015 гадоў, а такое не здаралася ад сэзону 1999—2000 гадоў калі каталёнцамі кіраваў Рывэра. У 2017 годзе клюб зноў стаў чэмпіёнам сьвету сярод клюбаў, перамогшы ў фінале нямецкі клюб «[[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/sections/handball/first-team/news/2017-2018/fuchse-berlin-v-fc-barcelona-lassa-champions-of-the-super-globe-25-29-?_ga=2.226525213.1069464718.1504131331-1860893150.1489949881|загаловак=Füchse Berlin v FC Barcelona Lassa: Champions of the Super Globe! (25-29)}}</ref>. У 2018 годзе каталёнцы паўтарылі гэты вынік, у чацьверты раз стаўшы ўладальнікам гэтага трафэю. Як і ў папярэднім годзе, каманда пад кіраўніцтвам Хавіера Паскуаля перамагла ў фінале Супэрглёбуса «Фюксэ», гэтым разам з розьніцай у пяць галоў — 29:24<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.eurohandball.com/article/031474/Barça+win+fourth+Super+Globe+trophy|загаловак=Barça win fourth Super Globe trophy|выдавецтва=eurohandball.com|копія=https://web.archive.org/web/20200110013727/http://www.eurohandball.com/article/031474/Bar%C3%A7a+win+fourth+Super+Globe+trophy|дата копіі=10.01.2020}}</ref>. Зноў жа, «Барсэлёна» сьвяткавала ў клюбным чэмпіяаце сьвету ў 2019 годзе ў трэці раз запар. На гэты раз каманда Паскуаля перамагла нямецкі «[[Кіль (гандбольны клюб)|Кіль]]» зь лікам 34:32<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.handball-planet.com/barca-lassa-win-ihf-super-globe-2019/|загаловак=Barca Lassa win IHF Super Globe 2019|дата публікацыі=31.08.2019}}</ref>. У 2021 годзе «Барсэлёна» стала пераможцам Лігі чэмпіёнаў праз шэсьць гадоў пасьля апошняга здабыцьця тытулу, перамогшы ў фінале дацкі «[[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]» зь лікам 36:23. Той сэзон завяршыўся абсалютна бездакорна, бо было здабыта агулам шэсьць тытулаў з шасьці мажлівых, а 61 матч сэзону каталёнцы завершылі перамогай<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fcbarcelona.com/en/handball/first-team/news/2171040/barca-3623-aalborg-european-champions|загаловак=Barça 36–23 Aalborg: European champions!}}</ref>.
У сэзоне 2021—2022 гадоў, пасьля посьпехаў папярэдняга сэзону, блакітна-гранатавыя здабылі шэсьць трафэяў, але адзіным тытулам, які высьлізнуў з рук быў клюбны чэмпіянат сьвету. Каманда перамагла ў Супэркубку Гішпаніі, Супэркубку Каталёніі, Кубак Гішпаніі, Лізе Асабаль, Кубку Асабаль і, нарэшце, Лізе чэмпіёнаў.
== Дасягненьні ==
[[Файл:FCBarcelona-ehfcl-ceremony.jpg|значак|Цырымонія ўзнагароджаньня гульцоў «Барсэлёны» як пераможцаў Лігі чэмпіёнаў у 2011 годзе.]]
[[Файл:FC Barcelona Intersport.jpg|значак|«Барсэлёна» сьвяткуе перамогу на клюбным чэмпіянаце сьвету 2013 году.]]
* '''[[Ліга Асабаль]]''': 33
** 1969, 1973, 1980, 1982, 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992,
** 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2006, 2011, 2012, 2013,
** 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023,
** 2024, 2025, 2026
* '''[[Каралеўскі гандбольны кубак|Кубак караля]]''': 30
** 1969, 1972, 1973, 1983, 1984, 1985, 1988, 1990, 1993, 1994,
** 1997, 1998, 2000, 2004, 2007, 2009, 2010, 2014, 2015, 2016,
** 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026
* '''[[Кубак Асабаль]]''': 21
** 1995, 1996, 2000, 2001, 2002, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015,
** 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025,
** 2026
* '''[[Супэркубак Асабаль]]''': 24
** 1987, 1989, 1990, 1991, 1992, 1994, 1997, 1998, 2000, 2001,
** 2004, 2007, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018,
** 2019, 2020, 2021, 2022
* '''Гішпанскі чэмпіянат''': 6
** 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1957
* '''Каталёнскі чэмпіянат''': 10
** 1944, 1945, 1946, 1947, 1949, 1951, 1954, 1955, 1957, 1958
* '''Каталёнская ліга''': 12
** 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1991, 1992, 1993, 1994,
** 1995, 1997
* '''[[Пірэнэйская гандбольная ліга|Пірэнэйская ліга]]''': 16
** 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2006, 2007, 2008, 2010,
** 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017
* '''[[Клюбны чэмпіянат сьвету па гандболе]] ІГФ''': 6
** 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2025
* '''[[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]''': 13
** 1991, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2005, 2011, 2015, 2021,
** 2022, 2024, 2026
* '''[[Кубак уладальнікаў кубкаў ЭГФ]]''': 5
** 1984, 1985, 1986, 1994, 1995
* '''[[Кубак ЭГФ]]''': 1
** 2003
* '''[[Супэркубак ЭГФ]]''': 5
** 1997, 1998, 1999, 2000, 2004
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fcbarcelona.cat/handbol Каталёнская афіцыйная бачына] {{ref-ca}}
* [http://www.fcbarcelona.com/handball Міжнародная афіцыйная бачына] {{ref-en}}
* {{Facebook|FCBHandbol}}
{{ФК Барсэлёна}}
{{Ліга Асабаль}}
{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}
[[Катэгорыя:Барсэлёна (гандбольны клюб)| ]]
[[Катэгорыя:Спорт у Барсэлёне]]
[[Катэгорыя:Ліга Асабаль]]
[[Катэгорыя:Лістапад 1942 году]]
[[Катэгорыя:1942 год у Гішпаніі]]
[[Катэгорыя:Спартовыя клюбы, заснаваныя ў 1942 годзе]]
j9pd57e3v339ntrsruw01g5vmvm0736
Яраслаў Яроцкі
0
146669
2680627
2606898
2026-07-25T19:10:04Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680627
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ярасла́ў Яроцкі''' ({{Н}} 28 сакавіка 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец гарадзенскай СДЮШАР-6. Яшчэ юнаком апынуўся ў складзе менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». У сэзоне 2012 году абараняў колеры дынамаўскага дубля, згуляўшы ў 26 матчах. У сэзоне 2013 году пачаў зьяўляцца ў асноўнай камандзе. Дэбют у Найвышэйшай лізе адбыўся 15 верасьня 2013 году ў матчы супраць «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]» (3:1), калі Яраслаў выйшаў на замену ў канцы матча. У другой сваёй гульні за асноўную каманд, 26 кастрычніка таго ж году зноў супраць «Гомля», таксама выйшаў у канцы матча і адзначыўся голам, усталяваўшы тым самым канчатковы лік 4:1. У сэзоне 2014 году пераважна гуляў за дубль. Чатыры разы зьяўляўся на полі ў асноўнай камандзе дынамаўцаў у Найвышэйшай лізе, акрамя таго, двойчы выхадзіў на замену ў матчах групавога этапу [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|Лігі Эўропы]].
У сэзоне 2015 году ўжо часьцей пачаў зьяўляцца ў асноўнай камандзе, некалькі разоў выхадзячы на поле ў пачатковым складзе. У ліпені 2016 году быў аддадзены ў арэнду гарадзенскаму «Нёману»<ref>{{cite web|date = 2016-07-22|url = https://football.by/news/88766 |title = Ярослав Яроцкий вторую часть сезона проведет в аренде в "Немане" |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>, дзе пачаў часьцей зьяўляцца ў асноўным складзе. Па заканчэньні сэзону 2016 году вярнуўся ў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2016-12-01|url = https://football.by/news/93566 |title = У 19 игроков "Немана" истекли контракты |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>, але ў студзені 2017 году зноў далучыўся да «Нёману»<ref>{{cite web|date = 2017-01-23|url = https://football.by/news/95291 |title = Ярослав Яроцкий проведет очередной сезон в аренде в "Немане" |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. У ліпені 2017 году быў адазваны з арэнды ў асноўную каманду дынамаўцаў<ref>{{cite web|date = 2017-07-17|url = https://football.by/news/102122 |title = Минское "Динамо" отозвало Яроцкого из аренды в "Немане" |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. У другой палове сэзона 2017 году ў складзе «Дынама» пераважна выходзіў на зьмену.
У пачатку 2018 году рыхтаваўся да новага сэзону з дынамаўцамі і выправіўся з камандай на першы турэцкі збор, але на другі ня трапіў і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду клюбу «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]»<ref>{{cite web|date = 2018-02-28|url = https://football.by/news/110371 |title = "Смолевичи" арендовали у минского "Динамо" Яроцкого |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. Пачынаў сэзон 2018 году ў першай адзінаццатцы, аднак з чэрвеня перастаў зьяўляцца на полі праз траўмы. Па заканчэньні сэзону пакінуў «Смалявічы».
З студзеня 2019 году трэнаваўся зь «[[Менск (футбольны клюб)|Менскам]]» і ў лютым падпісаў зь ім кантракт<ref>{{cite web|date = 2019-02-26|url = https://football.by/news/123742 |title = "Минск" подписал Ярослава Яроцкого |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. Гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды, часам выходзіў на замену. У студзені 2022 году стаў гульцом «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебска]]»<ref>{{cite web|date = 2022-01-22|url = https://www.pressball.by/news/football/404604 |title = Ярослав Яроцкий стал игроком "Витебска" |website = pressball.by |access-date = |language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122122615/https://www.pressball.by/news/football/404604 |archive-date=2022-01-22 |deadurl=yes}}</ref>, аднак ня даў рады, каб замацавацца ў асноўным складзе. У ліпені 2022 году па пагадненьні бакоў пакінуў віцебскі клюб<ref>{{cite web|date = 2022-07-09|url = https://football.by/news/165701 |title = "Витебск" объявил о расставании с Яроцким |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцку]]»<ref>{{cite web|date = 2022-07-16|url = https://football.by/news/165901 |title = Яроцкий продолжит карьеру в "Слуцке" |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. У сьнежні 2022 году зышоў з слуцкага клюбу<ref>{{cite web|date = 2022-12-04|url = https://football.by/news/170163 |title = "Слуцк" расстался с Яроцким |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>, аднак у студзені 2023 году вярнуўся і падпісаў новы кантракт зь ім<ref>{{cite web|date = 2023-01-10|url = https://football.by/news/171071 |title = Яроцкий остался в "Слуцке" |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru}}</ref>. У сьнежні 2023 году падоўжыў пагадненьне з клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-12-09|url = https://football.by/news/181645 |title = "Слуцк" пролонгировал соглашения с двумя игроками, в том числе, с лучшим бомбардиром |website = football.by |access-date = 2023-12-09 |language = ru }}</ref>. У студзені 2025 году зьявіліся зьвесткі, што футбаліст можа ўзмоцніць шэрагі гарадзенскага «Нёману»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-15 |url = https://betnews.by/eshhe-odin-futbolist-sluczka-mozhet-popolnit-sostav-nemana/ |загаловак = Еще один футболист «Слуцка» может пополнить состав «Немана» |выдавец = Bet News |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>, дзе Яроцкі ўжо некалі гуляў. Тым ня менш, футбаліст застаўся ў клюбе, але далучыўся да «Смаргоні» ў ліпені 2026 году<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-18 |url = https://football.by/news/221395 |загаловак = Ярослав Яроцкий перешел в "Сморгонь" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Выступаў за юнацкія зборныя да 17 і 19 гадоў. 14 лістапада 2014 году дэбютаваў у складзе [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць зборнай Летувы. У студзені 2015 года ў складзе моладзевай зборнай выступаў на Кубку Садружнасьці ў Санкт-Пецярбургу, дзе двумя галамі дапамог беларускай зборнай здабыць бронзавыя мэдалі.
== Дасягненьні ==
* Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 14 || 1
|-
|rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] ||rowspan="2"| [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 12 || 1
|-
|rowspan="2"| [[Нёман Горадня]] || 11 || 1
|-
|rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] ||rowspan="2"| [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 8 || 1
|-
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || 10 || 0
|-
| [[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 8 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20150303221357/http://dinamo-minsk.by/be/komanda/igrok/~show/jarotskij_jaroslav Профіль на сайце менскага «Дынама»]
* [http://www.pressball.by/footballstat/jaroslav_jarotsky/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Яроцкі, Яраслаў}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
0v7xt0rdddfs434axt38xl3dr6647ah
Уэльва
0
147724
2680640
1962511
2026-07-25T20:22:28Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680640
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт
|Назва = Уэльва
|Статус = горад
|Назва ў родным склоне = Уэльвы
|Назва на мове краіны = Huelva
|Код мовы назвы краіны = es
|Краіна = Гішпанія
|Герб = Escudo de Huelva1.svg
|Сьцяг = Flag of the City of Huelva (official).PNG{{!}}border
|Гімн =
|Дата заснаваньня =
|Першыя згадкі =
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былыя назвы =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1 = Аўтаномная супольнасьць
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Андалюзія]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2 = Правінцыя
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = [[Уэльва (правінцыя)|Уэльва]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча = 149
|Крыніца плошчы =
|Вышыня = 54
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва = 149410
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва=
|Год падліку колькасьці = 2010
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Дадатковы парамэтар насельніцтва =
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва =
|Часавы пас = +1
|Летні час = +2
|Тэлефонны код =
|Паштовы індэкс =
|Паштовыя індэксы =
|Назва лічбавага клясыфікатару =
|Лічбавы клясыфікатар =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку =
|Аўтамабільныя нумарныя знакі =
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў =
|Выява = Parque Las Palmeras Huelva.JPG
|Апісаньне выявы =
|Шырата паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 37
|Шырата хвілінаў = 15
|Шырата сэкундаў =
|Даўгата паўшар’е = заходняе
|Даўгата градусаў = 6
|Даўгата хвілінаў = 57
|Даўгата сэкундаў =
|Назва мапы =
|Альтэрнатыўная мапа =
|Назва мапы2 =
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Сайт = http://www.huelva.es/
}}
'''Уэльва''' ({{мова-es|Huelva}}) — горад на поўдні [[Гішпанія|Гішпаніі]], які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці [[Андалюзія]]. Горад зьяўляецца цэнтрам правінцыі [[Уэльва (правінцыя)|Ўэльва]]. Места разьмешчана ўздоўж узьбярэжжа [[Кадыскі заліў|Кадыскага заліва]], у месцы зьліцьця рэкаў [[Адыель]] і [[Тынта]].
== Гісторыя ==
Горад быў уключаны ў склад рымскай правінцыі [[Бэтыка]]. [[Арабы]] панавалі ў гэтым месцы з 712 па 1250 гады. У 1755 годзе горад зьведаў пакуту ад Лісабонскага землятрусу. 4 лютага 1888 году гішпанская армія адкрылі агонь па дэманстрантах на плошчы Рыё Тынта. Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], горад быў цэнтрам шпіёнскай дзейнасьці ў сувязі з разьмяшчэньнем у горадзе вялікай брытанскай і нямецкай абшчынаў.
== Спорт ==
Мясцовы футбольны клюб «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]» зьяўляецца найстарэйшым у Гішпаніі. Ён быў заснаваны ў 1889 годзе працаўнікамі [[Rio Tinto Group]], брытанскай горназдабыўчай кампаніі.
== Гарады-сябры ==
* [[Д’ёр]], [[Вугоршчына]]
* [[Кадыс]], [[Гішпанія]]
* [[Г’юстан]], [[ЗША]]
* [[Нью-Арлеан]], [[ЗША]]
* [[Віганэльля]], [[Італія]]
* [[Генуя]], [[Італія]]
* [[Танжэр]], [[Марока]]
* [[Фару]], [[Партугалія]]
* [[Плаешць]], [[Румынія]]
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20061126214904/http://www.huelva.es/ Афіцыйны сайт]
[[Катэгорыя:Гарады Гішпаніі]]
e99kezspb7ok5btovvxtdipe89a690q
Усходняя Прусія
0
150822
2680761
2520475
2026-07-26T08:38:49Z
Vańcioś
91046
Памылка ў напісаньні ўласнага найменьня
2680761
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Усходняя Прусія
|Назва ў родным склоне = Усходняй Прусіі
|Арыгінальная назва = Ostpreußen
|Герб = Coat of Arms of East Prussia.svg{{!}}200пкс
|Сьцяг = Flagge Preußen - Provinz Ostpreußen.svg{{!}}border
|Краіна = Прусія
|Гімн =
|Статус = Правінцыя Прусіі
|Від адміністрацыйнай адзінкі1 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі1 =
|Від адміністрацыйнай адзінкі2 =
|Назва адміністрацыйнай адзінкі2 =
|Уваходзіць у = {{Просты сьпіс|
* [[Прусія (каралеўства)|Прусія]] (1772—1871)
* [[Другі райх]] (1871—1918)
* [[Ваймарская рэспубліка]] (1919—1935)
* [[Трэці райх]] (1935—1945)
}}
|Від адміністрацыйнага падзелу =
|Улучае =
|Від адміністрацыйнага цэнтру = Сталіца
|Цэнтар = [[Кёнігсбэрг]]
|БуйныГорад =
|БуйныяГарады =
|Колькасьць населеных пунктаў =
|ДатаЎтварэньня = 1772<br>1878
|ДатаСкасаваньня = 1829<br>1945
|Кіраўнік =
|Назва пасады кіраўніка =
|Кіраўнік2 =
|Назва пасады кіраўніка2 =
|АфіцыйныяМовы = нямецкая
|МовыВаЎжытку =
|Насельніцтва = 2 025 741
|Год перапісу = 1905
|Адсотак ад насельніцтва =
|Месца паводле насельніцтва =
|Сьпіс паводле насельніцтва =
|Шчыльнасьць =
|Месца паводле шчыльнасьці =
|Нацыянальны склад =
|Канфэсійны склад =
|Плошча = 36 993,9
|Адсотак ад плошчы =
|Месца паводле плошчы =
|Сьпіс паводле плошчы =
|Максымальная вышыня =
|Сярэдняя вышыня =
|Мінімальная вышыня =
|Шырата =
|Даўгата =
|Мапа = German Empire - Prussia - East Prussia (1878).svg
|Загаловак мапы =
|Памер мапы = 299
|Апісаньне мапы =
|Мапа адміністрацыйнай адзінкі =
|Памер мапы аа =
|Часавы пас =
|Летні час =
|Скарачэньне =
|ISO =
|FIPS =
|Тэлефонны код =
|Паштовыя індэксы =
|Геаграфічны код =
|Інтэрнэт-дамэн =
|Код аўтамабільных нумароў =
|Катэгорыя ў Commons =
|Парамэтар1 =
|Назва парамэтру 1 =
|Парамэтар2 =
|Назва парамэтру 2 =
|Сайт =
|Дадаткі =
|Мэдыя-парамэтар1 =
|Назва мэдыя-парамэтру 1 =
|Мэдыя-парамэтар2 =
|Назва мэдыя-парамэтру 2 =
|Колер фону парамэтраў =
|Колер фону герб-сьцяг =
}}
'''Усхо́дняя Пру́сія''' ({{Мова-de|Ostpreußen}}, {{Праслухаць|De-Ostpreußen.ogg|вымаўленьне}}; {{Мова-la|Borussia orientalis}}, {{Мова-pl|Prusy Wschodnie}}) — правінцыя [[Каралеўства Прусія|Прусіі]]. Колішняя сяброўка Паўночнанямецкага зьвязу, якая лічылася жытніцай [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. У адпаведнасьці з рашэньнем [[Патсдамская канфэрэнцыя|Патсдамскай канфэрэнцыі]] Прусія як дзяржаўнае ўтварэньне было ліквідаванае, Усходняя Прусія была падзеленая між [[СССР|Савецкім Саюзам]] і [[Польшча]]ю. Трэцяя частка Ўсходняй Прусіі зь ядром Прусіі местам [[Кёнігзбэрг|Кёнігcбэрг]]ам (перайменаваным Саветамі ў Калінінград) склала [[Калінінградзкая вобласьць|Калінінградзкую вобласьць]]; пэрыфэрыйныя тэрыторыі, якія складаюць больш за дзьве траціны былой нямецкай правінцыі, знаходзяцца ў складзе [[Летува|Летувы]] і [[Польшча|Польшчы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Беластоцкая акруга]]
* [[Беластоцкі дэпартамэнт]]
{{Правінцыі Прусіі}}
{{Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Трэцяга райху}}
[[Катэгорыя:Усходняя Прусія| ]]
[[Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі]]
[[Катэгорыя:Гістарычныя вобласьці Нямеччыны]]
7nw2oa1ncx1ayr5j269j9qtodfkirvv
Дзьмітры Лянцэвіч
0
154274
2680610
2649260
2026-07-25T15:42:28Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680610
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дзьмі́тры Лянцэ́віч''' ({{Н}} 20 чэрвеня 1983 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца. У 2006—2010 гадах правёў 15 гульняў за [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальную зборную Беларусі]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец лідзкага футболу, дзе першым трэнэрам гульца стаў Іван Дубатоўка. Пасьля Рэспублікай вучэльні алімпійскай рэзэрвы далучыўся да менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]», зь якім у сэзоне 2004 году стаў чэмпіёнам краіны. Пасьля спаборнічаў у клюбах Расеі, Украіны і Чэхіі. У студзені 2014 году вярнуўся на радзіму, склаўшы дамову з сталічным «[[Менск (футбольны клюб)|Менскам]]»<ref>[http://www.football.by/news/53663.html Дмитрий Ленцевич подписал соглашение с «Минском»]{{Ref-ru}}</ref>, які пакінуў у сьнежні 2014 году па сканчэньні кантракту<ref>[http://football.by/news/64419.html «Минск» расстался с Дмитрием Ленцевичем]{{Ref-ru}}</ref> і скончыў гульнявую кар’еру.
=== Трэнэрская ===
Па завяршэньні кар’еры ў траўні 2016 году ўвайшоў у трэнэрскі штаб зборнай Беларусі да 16 гадоў<ref>[http://by.tribuna.com/football/1040456855.html Дмитрий Ленцевич завершил карьеру и вошел в тренерский штаб сборной Беларуси U-16]{{Ref-ru}}</ref>. У 2020 году далучыўся да структуры сталічнага «Дынама». У лютым 2021 года пакінуў менскі клюб, скасаваўшы кантракт на ўзаемную згоду бакоў<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2021-02-04 |url = https://football.by/news/148308 |загаловак = Ленцевич и минское "Динамо" расторгли контракт по соглашению сторон |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-12-31 |мова = ru}}</ref>. Зрэшты, у студзені 2022 году Лянцэвіч вярнуўся ў клюб, дзе спачатку ачоліў дублюючы склад каманды<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2022-01-24 |url = https://football.by/news/160560 |загаловак = Дмитрий Ленцевич возглавил дубль минского "Динамо" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-12-31 |мова = ru}}</ref>. У 2024 годзе з фармаваньне з рэзэрвовай каманды клюбу «Дынама-2», дзеля выступаў у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]], стаў галоўным трэнэрам гэтай каманды. У пачатку 2025 года пакінуў працу з рэзэрвістамі. 13 жніўня 2025 году ўвайшоў у абноўлены трэнэрскі штаб менскага «Дынама», стаўшы памочнікам выконваючага абавязкі галоўнага трэнэра [[Аляксандар Паўлаў (футбаліст)|Аляксандра Паўлава]]. У канцы году быў прызначаны на пасаду галоўнага трэнэра жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-12-29 |url = https://football.by/news/211962 |загаловак = Дмитрий Ленцевич — главный тренер "Торпедо-БелАЗа" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-12-31 |мова = ru}}</ref>. Ужо ў сярэдзіне сэзону 2026 году пакінуў каманду<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-10 |url = https://football.by/news/221037 |загаловак = Дмитрий Ленцевич покинул пост главного тренера "Торпедо-БелАЗа" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Дасягненьні ==
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: 2004
* Срэбраны прызэр чэмпіянат Беларусі: 2005
* Бронзавы прызэр чэмпіянат Беларусі: 2003
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: 2003
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20150204005126/http://www.fcminsk.by/osnovnyie-komandyi/fk-minsk-vyisshaya-liga-2014-god/zashhitniki/lenczevich-dmitrij.html Профіль на сайце «Менску»]{{Ref-ru}}
* [http://www.pressball.by/footballstat/dmitri_lentsevich/ Статыстка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лянцэвіч, Дзьмітры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
qry89xb0gwu81mgxtn6sp0n83yu3s1v
Аляксандар Катляроў
0
165081
2680630
2654235
2026-07-25T19:31:32Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680630
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Аляксандар Катляроў''' ({{Н}} 30 студзеня 1993 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]».
== Кар’ера ==
Пачаў займацца футболам у [[Мазыр]]ы, аднак у веку 15 гадоў быў запрошаны ў [[Гомель (футбольны клюб)|«Гомель»]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160304094138/http://fcsm.by/2014/08/2014-intervyu-aleksandra-kotlyarova/ 2014. Интервью Александра Котлярова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304094138/http://fcsm.by/2014/08/2014-intervyu-aleksandra-kotlyarova/ |date=4 сакавіка 2016 }}</ref>. У сэзоне 2010 году выступаў за фарм-клюб [[Гомель-2 (футбольны клюб)|«Гомель-2»]], а пазьней пачаў гуляць за дубль. У сэзоне 2012 году разам з гомельскай камандай стаў пераможцам чэмпіянату дублёраў.
У сакавіку 2013 году быў аддадзены ў арэнду рэчыцкаму [[Ведрыч-97 Рэчыца|«Ведрычу-97»]]<ref>[http://www.football.by/news/42909.html Ижаковский и Фомин переведены в основной состав "Гомеля", Котляров и Ахраменко отданы в аренду в "Ведрич-97"]</ref>. У першай палове сэзону зьяўляўся ў пачатковым складзе, але пасьля таго, як улетку пасаду галоўнага трэнэра заняў [[Аляксандар Бразевіч]], ужо пераважна выходзіць на замену. Па заканчэньні сэзону 2013 году пакінуў «Гомель»<ref>[http://www.football.by/news/53311.html Котляров и Ахраменко покидают "Гомель"]</ref>. Зь лютага 2014 году пачаў трэнавацца ў складзе мазырскай [[Славія Мазыр|«Славіі»]]<ref>[http://www.football.by/news/54051.html Страханович, Гаев, Котляров, Слесарчук и еще 18 футболистов приняли участие в первой тренировке "Славии"]</ref>, і ў выніку пачаў у складзе гэтага клюбу сэзон 2014 году. Здолеў замацавацца ў асноўным складзе мазырчукоў і дапамог клюбу вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У сэзоне 2015 году працягваў быць гульцом асноўнага складу «Славіі», выступаючы на пазыцыі правага паўабаронцы. У траўні—жніўні 2016 году адсутнічаў праз траўму, пасьля вярнуўся ў асноўны склад. У сэзоне 2017 году быў трывалым гульцом асновы, з 4 галамі стаўшы найлепшым бамбардзірам каманды, але ня здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу.
У студзені 2018 году стала вядома аб зыходзе Катлярова з «Славіі»<ref>[http://football.by/news/108850.html Александр Котляров ушел из "Славии"]</ref>, і неўзабаве паўабаронца падпісаў двухгадовы кантракт з жодзінскім [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|«Тарпэда-БелАЗ»]]<ref>[http://football.by/news/109281.html Котляров подписал контракт с "Торпедо-БелАЗ"]</ref>. Замацаваўся ў стартавым складзе жодзінскага клюбу, у лістападзе 2018 году адсутнічаў праз траўму. У сэзоне 2019 году радзей зьяўляўся на полі. У ліпені 2019 году скасаваў кантракт з «Тарпэда-БелАЗ»<ref>[http://football.by/news/128423.html Олссон, Котляров и Тымбур покинули "Торпедо-БелАЗ"]</ref> і стаў гульцом латвійскага клюбу [[Елгава (футбольны клюб)|«Елгава»]]<ref>[https://by.tribuna.com/football/1076487511.html Котляров перешел в «Елгаву»]{{Ref-ru}}</ref>, які незадоўга да таго ачоліў былы трэнэр жодзінцаў [[Алег Кубараў]]<ref>[https://www.pressball.by/news/football/331050 Футбол. Чемпионат Латвии. Бывший игрок жодинского "Торпедо" продолжит карьеру в "Елгаве" Олега Кубарева]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Аднак, у складзе латвійскай каманды ня здолеў замацавацца, да канца сэзону згуляў у чатырох матчах. У студзені 2020 году стала вядома, што беларускі паўабаронца пакінае «Елгаву»<ref>[https://by.tribuna.com/football/1082062156.html Кубарев продлил контракт с «Елгавой», Котляров покинет клуб]</ref>.
У студзені 2020 году пачаў трэнавацца з «Славіяй» і ў лютым падпісаў кантракт<ref>[http://football.by/news/136455.html Романюк и Котляров стали игроками "Славии"]</ref>. У кастрычніку 2020 году атрымаў траўму і да канца году не зьяўляўся на полі, таксама праз траўму прапусьціў пачатак 2021 году і ня быў заяўлены за «Славію» на сэзон 2021 году. У ліпені 2021 году стаў гульцом [[Крумкачы Менск|«Крумкачоў»]]<ref>[https://football.by/news/154238.html Котляров пополнил ряды НФК "Крумкачы"]</ref>, дзе замацаваўся ў стартавым складзе. Пакінуў клюб па заканчэньні сэзону 2021 году. 1 красавіка 2025 году прыяднаўся да першалігавых «[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічаў]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-04-01 |url = https://football.by/news/200246 |загаловак = Александр Котляров перешел в "Барановичи" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-04-21 |мова = ru}}</ref>, але прабыў там толькі паўгады. Улетку 2025 году стаў футбалістам кыргыскага клюбу «[[Кыргызалтын Кара-Балта|Кыргызалтын]]». У 2026 годзе вярнуўся ў Беларусь, выступаючы за «[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]» і «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]».
=== Міжнародная ===
У ліпені 2017 году выступаў за [[Другая зборная Беларусі па футболе|другую зборную Беларусі]] на Кубку Караля ў Тайляндзе.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="3"| [[Славія Мазыр]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 25 || 3
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 16 || 2
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 4
|-
| [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 25 || 3
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/aleksandr_kotlyarov/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Катляроў, Аляксандар}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
262w3gd9x6othbyddt8uxu8c4p8z58s
Аляксандар Александровіч
0
168058
2680625
2657312
2026-07-25T18:34:40Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680625
wikitext
text/x-wiki
{{Цёзкі}}
{{Футбаліст}}
'''Алякса́ндар Александро́віч''' ({{Н}} 6 ліпеня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец віцебскай ДЮСШ «Камсамолец» і пастаўскай акадэміі [[ПМЦ Паставы|ПМЦ]], з 2015 году пачаў выступаць за дубль «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебска]]». Пасьля таго, як у ліпені 2015 году «Віцебск» ачоліў былы трэнэр дубля [[Сяргей Ясінскі]], пачаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. 8 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 65-й хвіліне матча супраць «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]» (1:1). У далейшым працягваў зьяўляцца на полі ў асноўнай камандзе, агулам у cэзоне 2015 году правёў 8 матчаў у Найвышэйшай лізе і 4 — у Кубку Беларусі.
Пачатак cэзону 2016 году прапусьціў праз траўмы. Вярнуўся на поле ў чэрвені, аднак выступаў пераважна за дубль, за асноўную каманду правёў 4 матчы (2 у чэмпіянаце і 2 у Кубку). Сэзон 2017 году цалкам прапусьціў праз пашкоджаньні. У 2018 годзе вярнуўся на поле, але перадусім выступаў за дубль. У жніўні 2018 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршу]]»<ref>{{cite web|date = 2018-08-11|url = https://football.by/news/116606 |title = "Витебск" отдал в аренду "Орше" двух игроков |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. Па заканчэньні cэзону 2018 году вярнуўся ў «Віцебск», аднак у красавіку 2019 году зноў быў арандаваны «Воршай»<ref>{{cite web|date = 2019-04-09|url = http://www.fc.vitebsk.by/novosti/aleksandrovich-haritonov-i-kostomarov-otdany-v-arendu |title = Трое футболистов "Витебск" отданы в аренду |work = Афіцыйны сайт «Віцебска» |access-date = |language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412133139/http://www.fc.vitebsk.by/novosti/aleksandrovich-haritonov-i-kostomarov-otdany-v-arendu |archive-date=2019-04-12}}</ref>. У cэзоне 2019 году быў трывалым гульцом першага складу. У сьнежні 2019 году вярнуўся з арэнды ў «Віцебск»<ref>{{cite web|date = 2019-12-04|url = https://football.by/news/134301 |title = Директор "Витебска" Вайтюховский: "В некоторых моментах тренерский штаб переоценил свои возможности" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У пачатку 2020 году трэнаваўся зь «Віцебскам», а пазьней далучыўся да клюбу «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]» і ў сакавіку склаў працоўную ўгоду<ref>{{cite web|date = 2020-03-02|url = https://football.by/news/137273 |title = Александрович стал игроком "Смолевичей" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У складзе смалявіцкай каманды пераважна выходзіў на замену, таксама прыцягваўся да гульняў за дубль. У сьнежні 2020 году пакінуў «Смалявічы»<ref>{{cite web|date = 2020-12-08|url = https://football.by/news/146626 |title = Футболисты покидают "Смолевичи" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>.
У студзені 2021 году стаў гульцом расейскага клюбу «[[Цьвер (футбольны клюб)|Цьвер]]» з трэцяга дывізіёну<ref>{{cite web|date = 2021-01-11|url = https://football.by/news/147493 |title = Александрович и Кривулькин трудоустроились в российский Д3 |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У жніўні 2022 году вярнуўся ў Беларусь, узмацніўшы склад бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]»<ref>{{cite web|date = 2022-08-26|url = https://football.by/news/167104 |title = Александр Александрович подписал контракт с "Белшиной" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У бабруйскай камандзе пераважна выходзіў на замену. У сьнежні 2022 году пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2022-12-08|url = https://www.pressball.by/articles/football/off-season/113943|title = Комаровский вместо Радькова|website = pressball.by|access-date = 2023-01-13|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20230113203442/https://www.pressball.by/articles/football/off-season/113943|archive-date = 2023-01-13|deadurl = yes}}</ref>. У ліпені 2023 году стаў гульцом магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]»<ref>{{cite web|date = 2023-07-10|url = https://football.by/news/176533 |title = Генералов и Александрович пополнили ряды "Днепра" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У сьнежні 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-12-18|url = https://football.by/news/181921 |title = Александр Александрович продлил контракт с могилевским "Днепром" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У 2025 годзе футбаліст бараніў колеры рагачоўскага другалігавага «[[Дняпро Рагачоў|Дняпра]]», а перад пачаткам сэзону 2026 году далучыўся да наваполацкага «[[Нафтан Наваполацак|Нафтану]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-28 |url = https://football.by/news/213298 |загаловак = Александр Александрович подписал контракт с "Нафтаном" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-09 |мова = ru}}</ref>. Праз паўгады стаў футбалістам «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-23 |url = https://football.by/news/221669 |загаловак = Александр Александрович перейдет из "Нафтана" в "Оршу" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У 2015 годзе гуляў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="3"| [[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|2015]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 году|Найвышэйшая ліга]] || 8 || 0
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 2 || 0
|-
|rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 3 || 0
|-
| [[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 7 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/aleksandr_aleksandrovich/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Александровіч, Аляксандар}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
1am2o9vblolf0bsmtg7q36otry06sys
Яўген Шыкаўка
0
173739
2680753
2623618
2026-07-26T07:34:21Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680753
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Яўге́н Шыка́ўка''' ({{Н}} 15 кастрычніка 1992 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца польскага клюбу «[[Падбэскідзе Бельска-Бяла|Падбэскідзе]]» і [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], з 2010 году гуляў за дубль клюбу. У ліпені 2012 году разам зь [[Мікіта Рочаў|Мікітам Рочавым]] быў аддадзены ў арэнду першалігаваму «[[Полацак (футбольны клюб)|Полацку]]»<ref>[http://www.football.by/news/35815.html БАТЭ отдал в аренду еще двух игроков]</ref>, але яшчэ да сканчэньня сэзону пакінуў «Полацак» праз канфлікт з галоўным трэнэрам [[Аляксандар Трайдук|Аляксандрам Трайдуком]]<ref>[http://www.football.by/news/78396.html Евгений Шикавка: «Главный шутник - Фил. Гаев и я следом, на подходе «леон киллер», «хитмен»]</ref>. [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2013 году|Сэзон 2013 году]] правёў у «[[Слонім (футбольны клюб)|Слоніме]]», пасьля чаго далучыўся да мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]», аднак ня здолеў замацавацца ў складзе і ў ліпені 2014 году пакінуў клюб<ref>[http://by.tribuna.com/football/1022394922.html Миненков и Щербаков перейдут в «Славию»]</ref>.
Пасьля сыходу са «Славіі» далучыўся да «[[Крумкачы Менск|Крумкачоў]]», зь якім прайшоў шлях ад другой лігі да найвышэйшай. Хутка стаў адным зь лідэраў сталічнага клюбу, у [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2015 году|сэзоне 2015 году]] забіў 16 галоў у першай лізе. Улетку 2015 году меў прапановы ад клубаў найвышэйшай лігі, але застаўся ў «Крумкачах»<ref>[http://by.tribuna.com/football/1034703065.html Олег Дулуб: «У Шикавки было сразу три приглашения из высшей лиги»]</ref>.
2 красавіка 2016 году дэбютаваў у найвышэйшай лізе ў матчы супраць «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]», выйшаўшы ў пачатковым складзе на пазыцыі цэнтральнага нападніка. У гэтым жа матчы забіў свой першы гол у найвышэйшай лізе, усталяваўшы канчатковы лік матчу 1:1. У кастрычніку 2016 году падоўжыў кантракт з «Крумкачамі» да канца 2018 году<ref>[http://www.football.by/news/91856.html Шикавка и Иванов до конца 2018 года продлили контракты с "Крумкачами"]</ref>. 29 ліпеня 2017 году разам з шэрагам іншых футбалістаў «Крумкачоў» адмовіўся ехаць на матч супраць «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебска]]» з прычыны затрымкі выплаты заробку<ref>[http://www.football.by/news/102554.html Пять игроков основного состава "Крумкачей" отказались ехать на матч с "Витебском" из-за задержки зарплаты]</ref> і неўзабаве паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду<ref>[http://football.by/news/102752.html Яшин и Шикавка расторгли контракт с "Крумкачами"]</ref>. У жніўні 2017 году перайшоў у клюб «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]»<ref>[http://www.football.by/news/102785.html Шикавка перешел в «Слуцк»]{{Ref-ru}}</ref>. У складзе слуцкай каманды хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|сэзоне 2018 году]] з 11 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды і адным з найлепшых у лізе. У сьнежні 2018 году перайшоў у грэцкі клюб «[[АЭЛ Лярыса]]»<ref>[http://www.football.by/news/121487.html Евгений Шикавка стал игроком греческого АЕЛа из Ларисы]{{Ref-ru}}</ref>. У першай палове 2019 году ўсьцяж зьяўляўся на полі ў грэцкай камандзе, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену, аднак зь лета страціў месца ў складзе і перастаў трапляць у заяўку. У студзені 2020 году скачаваў кантракт з клюбам і неўзабаве павярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>[http://football.by/news/135680.html Шикавка - игрок минского "Динамо"]</ref>. У [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|сэзоне 2020 году]] часьцей выходзіў у пачатковым складзе, а ў 2021 годзе стаў пераважна толькі выходзіць на замену ў канцы сустрэчы.
У ліпені 2021 году перайшоў у карагандзінскі «[[Шахтар Караганда|Шахтар]]»<ref>[https://football.by/news/153762.html Карагандинский "Шахтер" объявил о подписании контракта с Шикавкой]</ref>. У студзені 2022 году стала вядома, што нападнік пакінуў казахстанскі клюб<ref>[https://football.by/news/159935.html Карагандинский "Шахтер" объявил о расставании с Шикавкой]</ref>. Неўзабаве стаў гульцом «[[Карона Кельцы|Кароны]]» зь [[Першая ліга чэмпіянату Польшчы па футболе|Першай лігі]]<ref>[https://football.by/news/160625.html Шикавка перешел в польскую "Корону"]</ref>. Ужо паводле выніках першага сэзону клюб павярнуўся ў [[Польская футбольная экстракляса|Экстраклясу]]. У [[Польская футбольная экстракляса 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] дапамог «Кароне» захаваць месца ў элітным дывізіёне, адзначыўшыся шасьцю галамі ў чэмпіянаце. У траўні 2023 году склаў новы двухгадовы кантракт з клубам з магчымасьцю падаўжэньня яшчэ на год<ref>{{cite web|date = 2023-05-30|url = https://football.by/news/175227 |title = Евгений Шикавка подписал новый контракт с "Короной" |website= football.by|accessdate = 2023-05-31|language = ru}}</ref>. Наступны сэзон стаў для нападніка найлепшым у складзе каманды. Шыкаўка цягам сэзону 10 разоў пацэліў у браму супернікаў, адзначыўшыся дублем у браму «[[Радомяк Радам|Радомяку]]» і «[[Лех Познань|Леху]]». Пры гэтым два галы познанскаму клюбу выратавалі «Карону» ад вылету з Экстраклясы. Праз год гульнёвы час спартоўца скараціўся, а галоў давялося чакаць ажно да 30-га тура. Па сэзоне беларус далучыўся да сасноўскага «[[Заглембе Сасновец|Заглембе]]» з трэцяга дывізіёну чэмпіянату Польшчы. Перад пачаткам сэзону 2026—2027 гадоў стаў футбалістам першалігавага польскага клюбу «[[Падбэскідзе Бельска-Бяла|Падбэскідзе]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-15 |url = https://bel.football/news/evgeniy-shikavka-prisoedinilsya-k-podbeskidze |загаловак = Евгений Шикавка присоединился к «Подбескидзе» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
9 чэрвеня 2018 году дэбютаваў у складзе [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Фінляндыі па футболе|зборнай Фінляндыі]].
== Дасягненьні ==
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Крумкачы Менск|Крумкачы]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 4
|-
|rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] ||rowspan="2"| [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 12 || 1
|-
|rowspan="2"| [[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] || 14 || 3
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 29 || 11
|-
|rowspan="2"| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|2020]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Найвышэйшая ліга]] || 28 || 11
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2021 году|2021]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|Найвышэйшая ліга]] || 11 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/evgeni_shikavka/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шыкаўка, Яўген}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
rczrt65ymft0er0lp7mzfdqhdato6se
Міхаіл Бабічаў
0
173783
2680667
2634294
2026-07-25T21:25:00Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680667
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Міхаі́л Ба́бічаў''' ({{н}} 2 лютага 1995 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец [[Паставы|пастаўскай]] акадэміі [[ПМЦ Паставы|ПМЦ]], заснавальнікам якой быў ягоны бацька [[Анатоль Бабічаў]]. У 2012 годзе перайшоў у склад казанскага [[Рубін Казань|«Рубіна»]], дзе выступаў за дубль. У жніўні 2014 году, пакінуўшы «Рубін», узмоцніў склад клюбу італьянскай [[Сэрыя D|Сэрыі D]] [[Крас (футбольны клюб)|«Крас»]]<ref>[http://by.tribuna.com/football/1022601264.html Белорусский защитник Бабичев перешел из «Рубина» в итальянский «Крас»]</ref>, аднак праз праблемы з дакумэнтамі клюб здолеў заявіць гульца на чэмпіянат толькі ў канцы 2014 году<ref>[http://www.football.by/news/65513.html Италия, Серия D. Михаил Бабичев в матче за "Крас" отметился голевым пасом]</ref>.
Улетку 2015 году вярнуўся ў Беларусь. Транаваўся разам зь [[Віцебск (футбольны клюб)|«Віцебскам»]], які ачоліў былы трэнэр Міхаіла ў акадэміі ПМЦ [[Сяргей Ясінскі]], аднак клюб не пасьпеў заявіць яго на чэмпіянат<ref>[http://football.by/news/75517.html Сергей Ясинский: "Михаил Бабичев? Не успели дозаявить его в трансферное окно"]</ref>. У выніку ў кастрычніку ўзмоцніў склад першалігавай [[Ворша (футбольны клюб)|«Воршы»]]<ref>[http://by.tribuna.com/football/1033651222.html Бабичев перешел в «Оршу»]</ref>. Па заканчэньні сэзону, у сьнежні 2015 году падпісаў кантракт зь «Віцебскам»<ref>[http://by.tribuna.com/football/1035862659.html Бабичев и Сидоренко подписали контракты с «Витебском»]</ref>. 2 красавіка 2016 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў матча супраць [[Менск (футбольны клюб)|«Менску»]] (0:1) на пазыцыі апорнага паўабаронцы. Пазьней здолеў замацавацца ў апорнай зоне ў стартавым складзе віцебчукоў.
У сьнежні 2017 году перайшоў у [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|«Тарпэда-БелАЗ»]]<ref>[http://football.by/news/107483.html Бабичев сменил "Витебск" на "Торпедо-БелАЗ"]</ref>. У пачатку сэзону 2018 году звычайна гуляў у пачатковым складзе, зь верасьня стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2019 году па заканчэньні кантракту пакінуў жодзінскі клюб<ref>[http://football.by/news/121955.html Четыре игрока покинули "Торпедо-БелАЗ"]</ref>. Пасьля зыходу з «Тарпэда-БелАЗ» спрабаваў працаўладкавацца ў [[Іслач Менскі раён|«Іслачы»]], але ня даў рады. Пазьней выправіўся на прагляд у гарадзенскі [[Нёман Горадня|«Нёман»]], зь якім у лютым 2019 году падпісаў кантракт<ref>[http://football.by/news/123209.html Бабичев сменил "Торпедо-БелАЗ" на "Неман"]</ref>. Пачынаў сэзон 2019 году ў асноўным складзе гарадзенцаў, аднак зь лета страціў месца ў складзе, выступаючы за дубль. У сьнежні 2019 году пакінуў «Нёман»<ref>[http://football.by/news/134300.html Якимов и Бабичев покидают "Неман"]</ref>.
У лютым 2020 году стаў гульцом латвійскага клюбу [[Рыская футбольная школа|РФШ]]<ref>[http://football.by/news/136691.html Михаил Бабичев продолжит карьеру в Латвии в РФШ]</ref>. У сакавіку 2021 году перайшоў у эстонскі [[Нымэ Калью Талін|«Нымэ Калью»]]<ref>[https://football.by/news/149484.html Михаил Бабичев стал игроком эстонского "Нымме Калью"]</ref>.
=== Міжнародная ===
Выклікаўся на таварыскія матчы і зборы юнацкіх зборных Беларусі. У верасьні 2013 году, будучы гульцом расейскага «Рубіна», адмовіўся ад чарговага выкліку<ref>[http://www.pressball.by/news/football/146580 Футбол. Защитник "Рубина" Михаил Бабичев отказался выступать за сборную Беларуси]</ref>. Пазьней патлумачыў адмову бракам гульнёвай практыкі на зборах<ref>[https://web.archive.org/web/20140817121959/http://by.tribuna.com/tribuna/blogs/orsha_terminal/658453.html Михаил Бабичев: «Россия – это не мое, не родное. Если сейчас позовут в сборную Беларуси – поеду»]</ref>. 26 сакавіка 2016 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць зборнай Польшчы (0:3). Усяго за моладзевую зборную правёў 5 матчаў. У ліпені 2017 году выступаў за [[Другая зборная Беларусі па футболе|другую зборную Беларусі]] на Кубку Караля ў Тайляндзе.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2016 году|2016]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016 году|Найвышэйшая ліга]] || 28 || 1
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 27 || 2
|-
| [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 14 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/maksim_babichev/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бабічаў, Міхаіл}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
ceiwjimwu2424mestgcnllvixd1hjx7
Руслан Хадаркевіч
0
181171
2680617
2622651
2026-07-25T16:51:00Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680617
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Русла́н Хадарке́віч''' ({{Н}} 18 чэрвеня 1993 году) — беларускі футбаліст, абаронца «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
З 2010 году пачаў выступаць за клюб «[[Бяроза-2010 (футбольны клюб)|Бяроза-2010]]» у Другой лізе і ў наступным сэзоне дапамог камандзе атрымаць месца ў Першай лізе. У пачатку 2014 году стаў гульцом мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]», але ня здолеў замацавацца ў складзе і ўлетку пакінуў каманду. Неўзабаве далучыўся да «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]] б<ref>[https://by.tribuna.com/football/1022648014.html Сокол, Лебедев и еще 3 игрока перешли в «Ислочь»]</ref>, аднак гэтак і не згуляў за гэты клюб.
У сакавіку 2015 году склаў працоўную ўгоду з клюбам «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы-СТІ]]»<ref>[http://www.football.by/news/67729.html Руслан Хадаркевич и Владислав Каборда пополнили ряды "Смолевичей-СТИ"]</ref>, у якім здолеў замацавацца ў якасьці асноўнага цэнтральнага абаронцы. У студзені 2017 годку прыехаў на прагляд у «Славію» і ў выніку праз тры гады зноў стаў гульцом мазырскага клюбу<ref>[http://www.football.by/news/95510.html Трапашко, Курлович, Шило и Хадаркевич подписали контракты со "Славией"]</ref>. Пачынаў сэзон 2017 году ў асноўным складзе мазыранаў на пазыцыі правага абаронцы, аднак зь ліпеня па кастрычнік не гуляў праз траўмы. Толькі ў канцы сэзону футбаліст вярнуўся на поле. У сэзоне 2018 году, трывала гуляючы ў аснове, дапамог «Славіі» перамагчы ў Першай лізе. У першай палове 2019 году заставаўся асноўным абаронцам мазыранаў у Найвышэйшай лізе. У ліпені 2019 году пакінуў «Славію»<ref>[http://football.by/news/128824.html Хадаркевич и Мемешев покинули "Славию"]</ref> і стаў гульцом салігорскага «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёра]]»<ref>[http://football.by/news/128871.html "Шахтер" объявил о подписании контракта с Хадаркевичем]</ref>. У 2019 годзе зьяўляўся на полі нерэгулярна, а ў сэзоне 2020 году замацаваўся ў першай адзінаццатцы салігорцаў і дапамог ім здабыць чэмпіёнства. У лютым 2021 году падоўжыў кантракт з «Шахцёрам»<ref>[https://football.by/news/148172.html Хадаркевич поставил подпись под новым контрактом с "Шахтером"]</ref>. У 2021—2022 гадах выкарыстоўваўся дзеля ратацыі, часьцей застаючыся на лаве запасных.
У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракту пакінуў салігорскі клюб<ref>{{cite web|date = 2022-12-30|url = https://football.by/news/170829 |title = Хадаркевич покидает "Шахтер" |website = football.by|accessdate = 2022-12-30|language = ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>{{cite web|date = 2022-12-31|url = https://www.pressball.by/news/football/430569|title = Футбол. Руслан Хадаркевич стал игроком минского "Динамо"|website = pressball.by|accessdate = 2023-01-01|language = ru|archiveurl = https://web.archive.org/web/20230101161308/https://www.pressball.by/news/football/430569|archivedate = 1 студзеня 2023|deadurl = yes}}</ref>. У складзе менскае каманды заставаўся на лаве рэзэрвовых. У ліпені 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў сталічны клюб, гэтак не згуляўшы ў кашулі бела-блакітных<ref>{{cite web|date = 2023-07-04|url = https://football.by/news/176339 |title = Защитник Руслан Хадаркевич покинул минское "Динамо" |website = football.by|accessdate = 2023-07-04|language = ru}}</ref>, і хутка падпісаў кантракт з барысаўскім [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{cite web|date = 2023-07-06|url = https://football.by/news/176388 |title = Руслан Хадаркевич стал игроком БАТЭ |website = football.by|accessdate = 2023-07-07|language = ru}}</ref>. У 2024 годзе быў абраны капітанам клюбу<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-02-28 |url = https://pressball.by/news/football/ruslan-hadarkevich-budet-kapitanom-bate-v-sezone-2024/ |загаловак = Руслан Хадаркевич будет капитаном БАТЭ в сезоне-2024 |выдавец = Прессбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>, але фактычна быў гульцом ратацыі. Па заканчэньні сэзону 2024 году пакінуў барысаўскі клюб і трэнаваўся зь «[[Менск (футбольны клюб)|Менскам]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-27 |url = https://pressball.by/news/football/eks-zashhitnik-bate-mozhet-perebratsya-v-minsk/ |загаловак = Экс-защитник БАТЭ может перебраться в "Минск" |выдавец = Прессбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-27 |url = https://bel.football/news/istochnik-ruslan-khadarkevich-treniruetsya-s-minskom |загаловак = Руслан Хадаркевич тренируется с «Минском» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. У сярэдзіне сакавіка склаў працоўную дамову з клюбам<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-03-19 |url = https://bel.football/news/ruslan-khadarkevich-popolnil-sostav-minska |загаловак = Руслан Хадаркевич пополнил состав «Минска» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-25 |мова = ru}}</ref>. У сталічным клюбе быў гульцом асноўнага складу, але ўлетку прыяднаўся да казаскага клюбу «[[Атыраў (футбольны клюб)|Атыраў]]», дзе працаваў беларускі трэнэр [[Віталь Жукоўскі]]. Футбаліст прызнаўся, што выправіўся за мяжу, каб зноў вярнуцца ў склад зборнай<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-06-30 |url = https://football.by/news/204317 |загаловак = Руслан Хадаркевич: "Хотелось бы вернуться в сборную Беларуси" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-06-30 |мова = ru}}</ref>. Улетку 2026 году футбаліст вярнуўся да шыхтаў сталічнага «Менску», гонар якога калісьці ўжо бараніў<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-22 |url = https://football.by/news/221614 |загаловак = Руслан Хадаркевич: "Ни БАТЭ, ни "Динамо" не звали" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>. Футбаліст падкрэсьліў, што меў прапановы ад казаскіх і беларускіх клюбаў.
=== Міжнародная ===
У лістападзе 2020 году быў упершыню выкліканы ў нацыянальную [[Зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі]]<ref>{{Cite web |title=Футбол. Руслан Хадаркевич впервые вызван в сборную Беларуси |url=https://www.pressball.by/news/football/371749 |accessdate=5 чэрвеня 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606104748/https://www.pressball.by/news/football/371749 |archivedate=6 чэрвеня 2021 |deadurl=yes }}</ref>. Дэбютаваў у зборнай 2 чэрвеня 2021 году ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Азэрбайджану па футболе|зборнай Азэрбайджану]] (1:2), адгуляўшы на полі ўсе 90 хвілінаў.
== Дасягненьні ==
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 году|2020]], [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|2021]], [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|2022]]
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|2019]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: [[Супэркубак Беларусі па футболе 2021|2021]]
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2020
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Славія Мазыр]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 13 || 0
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 22 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/ruslan_khadarkevich/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хадаркевіч, Руслан}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
00s2idsgzikqeox9gkmn1d0n5n0oaui
Аляксандар Чыж
0
182481
2680758
2606908
2026-07-26T07:54:27Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680758
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Алякса́ндар Чыж''' ({{Н}} 10 лютага 1997 году) — беларускі футбаліст, абаронца расейскага клюбу «[[Дынама Кіраў|Дынама]]» з [[Кіраў (Кіраўская вобласьць)|Кірава]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец ДЮСШ гораду [[Бяроза (горад)|Бярозы]]. З 2014 году пачаў выступаць за дубль менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]», дзе пазьней замацаваўся ў асноўным складзе. У студзені 2017 году склаў новы доўгатэрміновы кантракт з «Дынама»<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1047612062.html |title = Дублеры минского «Динамо» Кийко, Чиж, Плотников и Крайко подписали контракты с клубом |website = by.tribuna.com |access-date = |language = ru}}</ref>. Да сэзону 2017 году рыхтаваўся поруч з асноўнай камандай, але пачаў яго ў дублюючым складзе. У траўні трэнэрам галоўнай каманды быў прызначаны [[Сяргей Гурэнка]], які раней кіраваў рэзэрвовым складам. Пасьля гэтага Чыж пачаў прыцягвацца да асноўнага складу. 10 траўня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўвесь матч супраць «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]» (2:0) на пазыцыі цэнтральнага абаронцы.
У ліпені 2017 году быў аддадзены ў арэнду наваполацкаму «[[Нафтан Наваполацак|Нафтану]]» да сканчэньня сэзону 2017 году<ref>{{cite web|date = 2017-07-17|url = https://football.by/news/102130 |title = Минское "Динамо" отдало Александра Чижа в аренду "Нафтану" |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У складзе «Нафтана» здолеў замацавацца ў асноўным складзе ў цэнтры абароны. У студзені 2018 году вярнуўся ў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2018-01-11|url = http://dinamo-minsk.by/be/press-tsentr/~shownews/news_11012018 |title = Дынамаўцы выйшлі з адпачынку. |work = Афіцыйны сайт менскага «Дынама»|access-date = |language = be |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026032934/https://dinamo-minsk.by/be/press-tsentr/~shownews/news_11012018 |archive-date=2020-10-26 |deadurl = yes}}</ref>. У сэзоне 2018 году чаргаваў выступы ў дублі і ў першай камандзе, у кастрычніку не гуляў праз траўмы. У 2019—2020 гадах гуляў пераважна за дубль, часам зьяўляўся ў асноўнай камандзе, пры гэтым шмат прапускаў матчаў праз пашкоджаньні.
У сакавіку 2021 году быў аддадзены ў арэнду дэбютанту казаскай Прэм’ер-лігі «[[Туран Туркестан|Турану]]»<ref>{{cite web|date = 2021-03-30|url = https://football.by/news/150135 |title = Минское "Динамо" отправило защитника Чижа в аренду в казахстанский клуб |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. Спачатку пераважна заставаўся на лаўцы запасных, а пачынаючы зь лета замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У сьнежні 2021 году па заканчэньні працоўнае дамовы зышоў з «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2021-12-30|url = https://football.by/news/159810 |title = Риос, Плотников, Динга и еще три игрока покинули минское "Динамо" |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У студзені 2022 году склаў кантракт з жодзінскім «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]»<ref>{{cite web|date = 2022-01-20|url = https://football.by/news/160437 |title = Александр Чиж перешел в "Торпедо-БелАЗ" |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У студзені 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-01-12|url = https://football.by/news/171121 |title = Александр Чиж продлил контракт с "Торпедо-БелАЗом" |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У студзені 2024 году пакінуў [[Жодзін]]<ref>{{cite web|date = 2024-01-03|url = https://football.by/news/182360 |title = Александр Чиж покинул "Торпедо-БелАЗ" |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref> і неўзабаве стаў гульцом мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-11|url = https://football.by/news/182648 |title = "Славия" объявила о подписании Чижа, также в клуб перейдет Соловей |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У ліпені 2024 году, пакінуўшы мазырскі клюб<ref>{{cite web|date = 2024-07-19|url = https://football.by/news/190346 |title = Александр Чиж расстался со "Славией" |website = football.by|access-date = 2024-08-05|language = ru}}</ref>, перайшоў у койданаўскі «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]»<ref>{{cite web|date = 2024-07-26|url = https://football.by/news/190639 |title = Защитник, покинувший "Славию", перешел в "Арсенал" |website = football.by|access-date = 2024-08-05|language = ru}}</ref>.
Пасьля сэзону 2024 году прыяднаўся да кыргыскага клюбу «[[Кыргызалтын Кара-Балта|Кыргызалтын]]», дэбютаваўшы ў складзе новай камандзе 5 сакавіка 2025 году ў матчы супраць клюбу «[[Азіягол Бішкек|Азіягол]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-03-05 |url = https://pressball.by/news/football/aleksandr-chizh-debyutiroval-v-chempionate-kyrgyzstana/ |загаловак = Александр Чиж дебютировал в чемпионате Кыргызстана |выдавец = Прессбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-03-05 |url = https://football.by/news/199067 |загаловак = Кыргызстан. "Кыргызалтын" Александра Чижа обыграл "Азиягол" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. У пачатку 2026 году стаў футбалістам расейскага клюбу «[[Дынама Кіраў|Дынама]]» з [[Кіраў (Кіраўская вобласьць)|Кірава]] з трэцяга дывізіёну мясцовага першынства<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-10 |url = https://football.by/news/213899 |загаловак = Александр Чиж перешел в кировское "Динамо" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У 2015 годзе гуляў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. 25 сакавіка 2017 году дэбютаваў у складзе [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Летувы (2:1).
== Дасягненьні ==
* Бронзавы прызэр [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|2018]], [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|2023]]
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2022—2023 гадоў|2023]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] ||rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] ||rowspan="2"| [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 1 || 0
|-
| [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] || 13 || 1
|-
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 5 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/aleksandr_chizh/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Чыж, Аляксандар}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
0i1igpor4buwypmfz07s8fjsndnxdsw
Уладзімер Мядзьведзь
0
184081
2680668
2482448
2026-07-25T21:34:39Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680668
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Уладзімер Мядзьведзь''' ({{Н}} 4 лістапада 1999 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца баўгарскага клюбу «[[Дабруджа Добрыч|Дабруджа]]».
== Кар’ера ==
Зь ліпеня 2017 году выступаў за наваполацкі «[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]»<ref>[http://www.pressball.by/articles/football/belarus/99274 Костюкевич в погоне за Рыжченко]{{Ref-ru}}</ref>. У сакавіку 2018 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]»<ref>[http://football.by/news/110560.html «Динамо» (Брест) подписало Медведя]{{Ref-ru}}</ref>. У сакавіку 2019 году перайшоў у клюб «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]»<ref>[https://by.tribuna.com/football/1072340943.html Полузащитник брестского «Динамо» Медведь перешел в «Слуцк»]{{Ref-ru}}</ref>. У ліпені 2019 году падпісаў кантракт з расейскім клюбам «[[Растоў Растоў-на-Доне|Растоў]]»<ref>[http://www.football.by/news/128865.html 19-летний белорусский полузащитник Владимир Медведь стал игроком «Ростова»]{{Ref-ru}}</ref>.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 6 || 0
|-
| [[Дынама Берасьце]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 1 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/vladimir_medved/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
* {{Worldfootball}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мядзьведзь, Уладзімер}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
lmhwajrqakiqj0krgs1jod5kqyc3pk3
Максім Яблонскі
0
184866
2680631
2657360
2026-07-25T19:34:40Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680631
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Максі́м Ябло́нскі''' ({{Н}} 15 жніўня 1996 году) — беларускі футбаліст, абаронца «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец ДЮСШ гораду [[Смаргонь]]. Дарослую кар’еру пачаў у 2013 годзе ў першалігавім клюбе «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]», дзе неўзабаве стаў гульцом асноўнага складу. Паводле вынікаў сэзону 2015 году быў прызнаны найлепшым маладым гульцом каманды, а ў 2016 годзе — найлепшым гульцом клюба.
З пачатку 2017 году праходзіў прагляд у гарадзенскім «[[Нёман Горадня|Нёмане]]» і ў сакавіку склаў кантракт з гэтым клюбам<ref>{{cite web|date = 2017-03-02|url = https://football.by/news/96731 |title = Максим Яблонский стал игроком "Немана" |website = football.by|access-date = 2024-01-30|language = ru}}</ref>. У першай палове сэзону 2017 году выступаў за дубль гарадзенцаў. У асноўнай камандзе дэбютаваў 5 ліпеня 2017 году ў матчы 1/16 фінала [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць гомельскай [[СДЮШАР-8 Гомель|СДЮШАР-8]] (7:0), дзе адзначыўся голам і галявой перадачай. У Найвышэйшай лізе першы матч згуляў 12 жніўня 2017 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцка]]» (2:1). У кастрычніку замацаваўся ў пачатковым складзе «Нёмана».
Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2017 году падоўжыў кантракт з гарадзенцамі яшчэ на адзін год<ref>{{cite web|date = 2017-11-29|url = https://football.by/news/107408 |title = "Неман" на год продлил контракт с Яблонским |website = football.by|access-date = 2024-01-30|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2018 году замацаваўся ў стартавым складзе каманды, у лістападзе не гуляў праз пашкоджаньні. У студзені 2019 году скдаў новы двухгадовы кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2019-01-25|url = https://football.by/news/122574 |title = "Неман" подписал новый 2-летний контракт с Максимом Яблонским |website = football.by|access-date = 2024-01-30|language = ru}}</ref>. Сэзон 2019 году пачынаў у першай адзінаццатцы дружыны, але пазьней шмат прапусьціў праз траўмы. У 2020 годзе пераважна выходзіў на замену, а ў сэзоне 2021 году часьцей зьяўляўся ў асноўным складзе. У лютым 2022 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» яшчэ раз<ref>{{cite web|date = 2022-02-19|url = https://football.by/news/161436 |title = Максим Яблонский продлил соглашение с "Неманом" |website = football.by|access-date = 2024-01-30|language = ru}}</ref>. Ладную частку сэзону 2023 году прапусьціў праз траўмы. У студзені 2024 году зноў падоўжыў пагадненьне з гарадзенцамі<ref>{{cite web|date = 2024-01-12|url = https://football.by/news/182676 |title = Максим Яблонский остается в "Немане" |website = football.by|access-date = 2024-01-30|language = ru}}</ref>. У сакавіку 2024 года на правах арэнды далучыўся да «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]»<ref>{{cite web|date = 2024-03-27|url = https://football.by/news/185675 |title = Полузащитник "Немана" ушел в аренду в "Сморгонь" |website = football.by|access-date = 2024-03-28|language = ru}}</ref>, але ў чэрвені быў адкліканы з арэнды і вярнуўся да табару гарадзенцаў<ref>{{cite web|date = 2024-06-26|url = https://football.by/news/189306 |title = "Неман" решил отозвать из аренды Максима Яблонского |website = football.by|access-date = 2024-08-05|language = ru}}</ref>. Да канца сэзону ў кашулі гарадзенскай каманды ў Найвышэйшай лізе згуляў толькі тры няпоўныя матчы. У лютым 2025 году на сталай аснове вярнуўся ў «Смаргонь»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-13 |url = https://football.by/news/198478 |загаловак = Яблонский вернулся в "Сморгонь" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-05 |мова = ru}}</ref>. У пачатку 2026 году стаў футбалістам «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-06 |url = https://football.by/news/213710 |загаловак = Официально: Максим Яблонский — игрок "Молодечно" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-10 |мова = ru}}</ref>, якія вярнуліся ў Першую лігу пасьля году спаборніцтваў у элітным дывізіёне. У другой палове сэзону вярнуўся ў «Смаргонь»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-09 |url = https://football.by/news/220979 |загаловак = Максим Яблонский снова стал игроком "Сморгони" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
1 чэрвеня 2016 года дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Македоніі (1:1).
== Дасягненні ==
* Срэбны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|2023]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Нёман Горадня|Нёман]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 8 || 1
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 20 || 2
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pressball.by/footballstat/maksim_yablonski/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Яблонскі, Максім}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
ejn3hrjoe8shsv1k4zfrt7p9gtrcvpw
Дзьмітры Падстрэлаў
0
187785
2680673
2645627
2026-07-25T21:47:55Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680673
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дзьмі́тры Падстрэ́лаў''' ({{Н}} 6 верасьня 1998 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца казаскага клюбу «[[Алтай Аскемен|Алтай]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
З 2014 году пачаў выступаць за дубль магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]». Паводле вынікаў сэзону 2014 году «Дняпро» вылецеў у Першую лігу, і Дзьмітры стаў прыцягвацца да асноўнага складу, у асноўным выходзячы на замену. У сьнежні 2016 году падоўжыў кантракт з магіляўчанамі да сканчэньня сезону 2018 году<ref>[https://by.tribuna.com/football/1046834058.html Левицкий, Рыбаков и еще три футболиста продлили контракты с могилевским «Днепром»]</ref>. У сэзоне 2017 году выступаў у асноўным за дубль магіляўчанаў. 3 лістапада 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіяй]]» (5:3) і пасьпеў адзначыцца галявой перадачай. Сэзон 2018 году пачынаў у дублі, а зь лета пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, у кастрычніку замацаваўся ў стартавым складзе.
У сакавіку 2019 году далучыўся да аб’яднанай каманды «Промню» і «Дняпра», якая выступала пад назвай «[[Дняпро Магілёў (2019)|Дняпро]]»<ref>[http://www.football.by/news/124243.html Четыре игрока «Днепра» будут выступать в объединенной команде]{{Ref-ru}}</ref>. Гулец хутка замацаваўся ў першай адзінаццатцы ў якасьці аднаго з асноўных нападнікаў. У сьнежні 2019 году, пасьля таго як «Дняпро» страціў месца ў Найвышэйшай лізе, перайшоў у салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», склаўшы трохгадовы кантракт<ref>[http://football.by/news/134795.html Подстрелов из "Дняпро" перешел в "Шахтер"]</ref>. Замацаваўся ў асноўным складзе гарнякоў, у сэзоне 2020 году згуляўшы ўсе 30 матчаў у чэмпіянаце Беларусі, пераважна ў стартавым складзе, і дапамог камандзе стаць чэмпіёнам краіны. У 2021—2022 гадах заставаўся гульцом асноўнага складу. Здабыў з салігорцамі яшчэ два чэмпіёнскія тытулы, але апошні зь іх быў ануляваны праз дамоўленыя матчы.
У лютым 2023 году перайшоў у казаскі «[[Касьпі Актаў|Касьпі]]»<ref>{{cite web|date = 2023-02-02|url = https://football.by/news/171742 |title = "Каспий" подтвердил переход Подстрелова |website = football.by|accessdate = 2023-02-02|language = ru}}</ref>. У ліпені 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2023-07-08|url = https://football.by/news/176486 |title = Подстрелов покинул "Каспий" и может перейти в БАТЭ |website = football.by|accessdate = 2023-07-10|language = ru}}</ref> і хутка склаў угоду з барысаўскім [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{cite web|date = 2023-07-10|url = https://football.by/news/176528 |title = Подстрелов подписал контракт с БАТЭ |website = football.by|accessdate = 2023-07-10|language = ru}}</ref>. У сьнежні 2023 году зышоў з барысаўскага клюбу<ref>{{cite web|date = 2023-12-29|url = https://football.by/news/182238 |title = БАТЭ объявил об уходе пятерых игроков |website = football.by|access-date = 2024-01-23|language = ru}}</ref> і ўжо ў наступным месяцы далучыўся да менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-23|url = https://football.by/news/183089 |title = Дмитрий Подстрелов стал новобранцем минского "Динамо" |website = football.by|access-date = 2024-01-23|language = ru}}</ref>. 4 студзеня 2025 году паўабаронца стаў гульцом альбанскага «[[Партызані Тырана|Партызані]]», падпісаўшы кантракт на паўтары гады<ref>{{cite web|url = https://www.instagram.com/p/DEZo5v0ouP3/?igsh=MWxwOG5sbGt4aDJ2eA%3D%3D&img_index=1|title = Welcome Dzmitry Padstrelau BY|first = |last = |authorlink = |date = 2025-01-04 |work = FK Partizani in Instagram|publisher = |location = |page = |language = sq|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = |url-status = |quote = |ref = }}</ref><ref>{{cite web|url = https://football.by/news/196802|title = Дмитрий Подстрелов перешел в "Партизани"|first = |last = |authorlink = |date = 2025-01-04 |work = Football.by|publisher = |location = |page = |language = ru|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = |url-status = |quote = |ref = }}</ref>. Ужо праз паўгады футбаліст вярнуўся на радзіму, узмоцніўшы шыхты сталічнага «Дынама»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-04 |url = https://football.by/news/204482 |загаловак = Дмитрий Подстрелов вернулся в минское "Динамо" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-07-06 |мова = ru}}</ref>. Улетку 2026 году стаў футбалістам казаскага клюбу «[[Алтай Аскемен|Алтай]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-06-17 |url = https://football.by/news/219826 |загаловак = Дмитрий Подстрелов перешел в "Алтай" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У сакавіку 2017 году выступаў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы ў Ангельшчыне. 14 лістапада 2018 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], зьявіўшыся на зьмену ў другім тайме таварыскага матчу супраць зборнай Харватыі (1:3). У далейшым быў адным з асноўных нападнікаў моладзевай зборнай.
23 лютага 2020 году дэбютаваў за нацыянальную [[Зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|зборнай Узбэкістану]] (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У наступным матчы, 26 лютага 2020 году супраць [[Зборная Баўгарыі па футболе|зборнай Баўгарыі]] (1:0), адзначыўся дэбютным голам у кашулі нацыянальнае каманды.
== Дасягненьні ==
'''«Шахцёр»''':
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: 2020, 2021, 2022
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: 2021
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2020 году|2020]]
'''«Дынама» Менск''':
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|2024]]
* Срэбны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 году|2025]]
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Дняпро Магілёў]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Найвышэйшая ліга]] || 1 || 0
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 10 || 1
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/dmitri_podstrelov/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Падстрэлаў, Дзьмітры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
e70ufeo3dd4skfkc6akp74iex0rub22
Флятаклёкен
0
188803
2680662
1948392
2026-07-25T21:18:49Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680662
wikitext
text/x-wiki
{{Гара
|Назва = Флятаклёкен
|Назва ў родным склоне = Флятаклёкену
|Краіна = Швэцыя
|Выява = SverigesGeografiskaMittpunkt.jpg
|Камэнтар = Шыльда з надпісам «Геаграфічны цэнтар Швэцыі» на гары Флятаклёкен
|Вышыня = 465 м
|Месцазнаходжаньне = [[Онге (камуна)|камуна Онге]], [[Вэстэрнорлянд (лэн)|лэн Вэстэрнорлянд]], [[Швэцыя]]
|Горная сыстэма =
|ВікіМапія =
|Першае ўзыходжаньне =
|Клясычны маршрут =
|Шырата_паўшар’е = паўночнае
|Шырата градусаў = 62
|Шырата хвілінаў = 23
|Шырата сэкундаў = 15
|Даўгата_паўшар’е = усходняе
|Даўгата градусаў = 16
|Даўгата хвілінаў = 19
|Даўгата сэкундаў = 32
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
}}
'''Флятаклёкен''' ({{мова-sv|Flataklocken}}) — [[гара]] ў цэнтральнай частцы [[Швэцыя|Швэцыі]]. Разьмешчана паблізу ад возера [[Мункбюшэн]] на тэрыторыі [[Онге (камуна)|камуны Онге]] [[Вэстэрнорлянд (лэн)|лэну Вэстэрнорлянд]], у [[ляндскап]]е [[Медэльпад]]. Вышыня 465 м над у. м. Часта лічыцца геаграфічным цэнтрам Швэцыі<ref>[http://www.ne.se/flataklocken "Flataklocken".] Флятаклёкен на сайце Швэдзкай Нацыянальнай Энцыкляпэдыі</ref>. Папулярная турыстычная мясьціна.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20200907122734/http://www.ange.se/ Сайт камуны Онге]{{ref-sv}}
[[Катэгорыя:Горы Швэцыі]]
[[Катэгорыя:Геаграфічныя цэнтры|Швэцыя]]
es87vea6vwae4whnbzp7zipkkg9nv46
Павал Кляньё
0
193566
2680634
2612513
2026-07-25T19:59:04Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680634
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Па́вал Кляньё''' ({{Н}} 28 красавіка 1999 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Нарадзіўся ў Менску. Зь першай клясы пачаў займацца футболам у СДЮШАР-5<ref>{{cite web|date = |url = https://www.svaboda.org/a/29840657.html |title = Пачніце з «калі ласка», «дзякуй»… |website = svaboda.org |access-date = |language = be}}</ref>. Калі школа займела фінансавыя праблемы, выхаванцы перайшлі пад крыло футбольнага клюбу «[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]», дзе выступаў за юнацкія каманды. У пачатку 2017 году быў заяўлены за дублюючы склад «Менску», але гэтак і не згуляў за яго, і ў жніўні таго ж году далучыўся да клюбу Першай лігі «[[Нёман-Агра Стоўпцы|Нёман-Агра]]» з [[Стоўпцы|Стоўпцаў]]. У складзе «Нёмана-Агра» замацаваўся ў асноўным складзе, але ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Другую лігу.
У лютым 2018 году пасьля прагляду падпісаў кантракт зь менскім «[[Тарпэда Менск|Тарпэда]]»<ref>{{cite web|date = 2018-02-06|url = https://football.by/news/109648 |title = Минское "Торпедо" подписал трудовой контракт с полузащитником Павлом Кленьё |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Сэзон 2018 году пачынаў у дублюючым складзе тарпэдаўцаў. 13 траўня 2018 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (0:2). У далейшым пачаў трывала зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену. У ліпені 2019 году ў сувязі зь фінансавымі праблемамі пакінуў каманду. У жніўні 2019 году стаў гульцом «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]»<ref>{{cite web|date = 2019-08-22|url = https://football.by/news/130568 |title = Кленье подписал контракт с "Гомелем" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>, аднак выступаў у гомельскім клюбе толькі за дубль, але ў першай камандзе заставаўся на лаве запасных. У студзені 2020 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Гомель»<ref>{{cite web|date = 2020-01-10|url = https://football.by/news/135469 |title = 14 футболистов покинули "Гомель" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Неўзабаве выправіўся на прагляд у жодзінскае «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]», але не падышоў клюбу. У лютым далучыўся да гомельскага «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматыву]]». Замацаваўся ў першай адзінаццатцы чыгуначнікаў і стаў адным з асноўных бамбардзіраў каманды, забіўшы за cэзон 10 галоў у Першай лізе.
У студзені 2021 году выправіўся на прагляд у жодзінскае «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]» і ў лютым падпісаў двухгадовы кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2021-02-22|url = https://football.by/news/148943 |title = Павел Кленьё перешел в "Торпедо-БелАЗ" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. У першай палове cэзону 2021 году рэгулярна зьяўляўся на полі, пераважна выходзячы на замену. З жніўня страціў месца ў складзе і толькі заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2022 году па пагадненьні бакоў скасаваў кантракт з «Тарпэда-БелАЗ»<ref>{{cite web|date = 2022-01-24|url = https://football.by/news/160555 |title = Кленьё покинул "Торпедо-БелАЗ" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Хутка пачаў трэнавацца зь «[[Менск (футбольны клюб)|Менскам]]» і ў лютым падпісаў кантракт<ref>{{cite web|date = 2022-02-21|url = https://football.by/news/161510 |title = "Минск" подписал Павла Кленьё |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. У сталіцы гулец ня даў рады ды толькі часам выходзіў на замену. У ліпені 2022 году далучыўся да рагачоўскага «[[Макслайн Рагачоў|Макслайну]]»<ref>{{cite web|date = 2022-07-21|url = https://football.by/news/166060 |title = Кленьё перешел из "Минска" в "Макслайн" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>. Замацаваўся ў пачатковым складзе каманды. У сакавіку 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-03-02|url = https://football.by/news/172450 |title = Николай Иванов, Вашкель и Баширов пополнили ряды "Макслайна". Здесь же Булычев и Кленьё |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>, які пераехаў у [[Віцебск]]. У сьнежні 2023 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Макслайн»<ref>{{cite web|date = 2023-12-04|url = https://football.by/news/181477 |title = Павел Кленье и Валерий Жуковский расстались с "Макслайном" |website = football.by|access-date = 2023-12-04|language = ru}}</ref>, аднак у студзені 2024 году зноў пачаў трэнавацца з клюбам і ў лютым падпісаў новае пагадненьне<ref>{{cite web|date = 2024-02-04|url = https://football.by/news/183610 |title = Кленье поставил подпись под новым контрактом с "Макслайном" |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>. У жніўні 2024 году стаў гульцом «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]»<ref>{{cite web|date = 2024-08-05|url = https://football.by/news/191040 |title = Павел Кленье перешел в "Оршу" |website = football.by|access-date = 2024-08-06|language = ru}}</ref>, але ў сярэдзіне верасьня сышоў з клюбу<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-09-16 |url = https://bel.football/news/orsha-rasstalas-s-dvumya-futbolistami |загаловак = «Орша» рассталась с двумя футболистами |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-24 |мова = ru}}</ref>. У красавіку 2025 году склаў працоўную дамову з сталічным «[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-04-04 |url = https://bel.football/news/pavel-klene-podpisal-kontrakt-s-yuni-iks-labs |загаловак = Павел Кленье подписал контракт с «Юни Икс Лабс» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-04-21 |мова = ru}}</ref>. Правёў у клюбе крыху больш за год, прыяднаўшыся ў сярэдзіне сэзону 2026 году да «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://football.by/news/221709 |загаловак = Павел Кленьё и Фёдор Соловей — новички "Молодечно" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
8 чэрвеня 2019 году правёў сваю адзіную сустрэчу за [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевую зборную Беларусі]], калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Гібральтару (10:0) і пасьпеў адзначыцца хет-трыкам.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Нёман-Агра Стоўпцы|Нёман-Агра]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Першая ліга]] || 15 || 1
|-
| [[Тарпэда Менск]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 17 || 2
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210426144235/https://www.pressball.by/footballstat/pavel_klenyo/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кляньё, Павал}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
e7nbhbgsbm8n3rsw6o2rahfni9jk0ws
Юры Лавец
0
194469
2680622
2606912
2026-07-25T17:20:12Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680622
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ю́ры Лаве́ц''' ({{Н}} 11 ліпеня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца кыргыскага клюбу «[[Бішкек Сіці]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец клюбу «[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]», дзе з 2013 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2015 годзе пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды «Менска», але гэтак і не дэбютаваў за яе. У ліпені 2016 году быў аддадзены ў арэнду менскаму «[[Тарпэда Менск|Тарпэда]]»<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1042295141.html |title = Евсеенко и Пацко перешли в минское «Торпедо» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>, дзе замацаваўся ў першым складзе. У сьнежні 2016 году перайшоў у «Тарпэда» на рэгулярнай аснове. У сэзоне 2017 году прыняў удзел ва ўсіх 30 матчах каманды ў Першай лізе. У пачатку 2018 году «Тарпэда» атрымала месца ў Найвышэйшай лізе, аднак паўабаронца праз траўмы прапусьціў пачатак сэзону, пазьней пачаў выступаць за дубль. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 2 чэрвеня 2018 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]» (1:1).
У жніўні 2018 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Чысьць (футбольны клюб)|Чысьць]]», дзе рэгулярна гуляў у стартавым складзе. У студзені 2019 году пакінуў «Тарпэда»<ref>{{cite web|date = 2019-01-03|url = https://football.by/news/121826 |title = Три игрока покинули минское "Торпедо" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. У пачатку 2019 году далучыўся да койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсэналу]]». У якасьці гульца пачатковага складу дапамог камандзе прабіцца ў Першую лігу. У студзені 2020 году перайшоў у швэдзкі клюб «[[Эскільстуна (футбольны клюб)|Эскільстуна]]»<ref>{{cite web|date = 2020-01-24|url = https://football.by/news/135977 |title = Два экс-игрока дзержинского "Арсенала" подписали контракты со шведским клубом |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. Пасьпеў згуляць за каманду ў Кубку Швэцыі, а ў красавіку 2020 году праз прыпыненьне чэмпіянату Швэцыі вярнуўся ў «Арсэнал», дзе зноў стаў гульцом асновы. У пачатку 2021 году праходзіў прагляд у мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]», але бясшчасна<ref>{{cite web|date = 2021-02-02|url = https://football.by/news/148234 |title = Максим Чиж и Юрий Ловец не подошли "Славии" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref> і ў выніку пачаў сэзон 2021 году ў «Арсэнале».
У ліпені 2021 году пакінуў «Арсэнал» і падпісаў кантракт са «[[Славія Мазыр|Славіяй]]»<ref>{{cite web|date = 2021-07-09|url = https://football.by/news/153483 |title = Ловец сменил "Арсенал" на "Славию" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>, дзе замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У сьнежні 2021 году падоўжыў пагадненьне з мазырскім клюбам<ref>{{cite web|date = 2021-12-18|url = https://football.by/news/159449 |title = Ловец продлил контракт со "Славией" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. У лістападзе 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Славію»<ref>{{cite web|date = 2022-11-15|url = https://football.by/news/169433 |title = Юрий Ловец покинул "Славию" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>.
У лютым 2023 году стаў гульцом «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]»<ref>{{cite web|date = 2023-02-13|url = https://football.by/news/172001 |title = Юрий Ловец стал игроком "Гомеля" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. Гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды. У ліпені 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў гомельскі клюб<ref>{{cite web|date = 2023-07-12|url = https://football.by/news/176593 |title = Юрий Ловец покинул "Гомель" |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref> і хутка далучыўся да расейскага «[[Спартак Кастрама|Спартака]]» з [[Кастрама|Кастрамы]]<ref>{{cite web|date = 2023-07-14|url = https://football.by/news/176666 |title =Два белорусских футболиста перешли в "Спартак" из Костромы (Д3) |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. Пакінуў «Спартак» у лістападзе 2023 году<ref>{{cite web|date = 2023-11-22|url = https://football.by/news/181065|title = Белорусский хавбек покинул российский клуб |website = football.by|access-date = 2023-11-23|language = ru}}</ref>. У лютым 2024 году вярнуўся ў койданаўскі «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]»<ref>{{cite web|date = 2024-02-07|url = https://football.by/news/183705 |title = Юрий Ловец стал игроком дзержинского "Арсенала" |website = football.by|access-date = 2024-02-07|language = ru}}</ref>, дзе замацаваўся ў асноўным складзе. У другой палове сэзону стаў капітанам каманды, а пасьля сэзону вывучаў розныя варыянт разьвіцьця кар’еры, пастанавіўшы сабе застацца ў койданаўскім клюбе<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-25 |url = https://football.by/news/197656 |загаловак = Юрий Ловец: "Месяц изучал предложения" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. Заставаўся ключавым футбалістам каманды, але ў летні перапынак 2026 году пакінуў клюб. Неўзабаве пасьля гэтага прыяднаўся да кыргыскага клюбу «[[Бішкек Сіці]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://football.by/news/221690 |загаловак = Официально: Юрий Ловец — игрок "Бишкек Сити" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
31 траўня 2017 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], правёўшы на полі другі тайм таварыскага матча супраць зборнай Расеі (0:7).
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Тарпэда Менск]] ||rowspan="2"| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 3 || 0
|-
| [[Чысьць (футбольны клюб)|Чысьць]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 11 || 2
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20180614171421/https://www.pressball.by/footballstat/yuri_lovets/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
* {{Worldfootball}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лавец, Юры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
bnf9zkyrz1bfpbt9mbc6h5jutmhysx3
Даніла Нячаеў
0
203254
2680659
2657427
2026-07-25T21:11:52Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680659
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дані́ла Няча́еў''' ({{Н}} 30 кастрычніка 1999 году) — беларускі футбаліст, абаронца казаскага клюбу «[[Касьпі Актаў|Касьпі]]». Атрымаў адукацыю інжынэра-праграмоўцы<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-09-27 |url = https://football.by/news/193065 |загаловак = Данила Нечаев: "Если бы не футбол, работал бы инженером-программистом" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-05 |мова = ru}}</ref>.
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
З 2017 году, пасьля выхаду магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]» ў Найвышэйшую лігу, пачаў гуляць за дублюючы склад клюбу. У жніўні 2017 году поруч зь іншымі маладымі гульцамі склаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магілёўцамі<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1055196235.html |title = Шесть футболистов подписали контракты с могилевским «Днепром» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. У 2018 годзе пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу. Дэбютаваў у асноўнай камандзе магілёўцаў 24 лістапада 2018 году, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]» (0:3) на пазыцыі левага абаронцы.
У лютым 2019 году, пасьля таго як стала вядома пра аб’яднаньне «Дняпра» зь менскім «[[Прамень Менск|Промнем]]», выправіўся на прагляд у аб’яднаную каманду, але не падышоў і пазьней далучыўся да «[[Ліда (футбольны клюб)|Ліды]]». У сакавіку 2019 году афіцыйна быў даданы да складу аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро», і быў выпраўлены ў арэнду ў лідзкі клюб<ref>{{cite web|date = 2019-03-12|url = https://football.by/news/124279 |title = Перешедшие в объединенную команду "Дняпро-МЧЗ" Болтрушевич и Нечаев будут отданы в аренду |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>. У складзе «Ліды» быў трывалым гульцом пачатковага складу. У лютым 2020 году пасьля прагляду падпісаў кантракт з бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшынай]]»<ref>{{cite web|date = 2020-02-24|url = https://football.by/news/137024 |title = Болтрушевич и Нечаев стали игроками "Белшины" |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>. Пачынаў сэзон 2020 году ў дублі, аднак неўзабаве замацаваўся ў асноўнай камандзе. Гуляючы ў якасьці абаронцы, за сэзон забіў гол і аддаў 5 галявых перадачаў, што ня выратавала бабруйскі клюб ад вылету ў Першую лігу.
У студзені 2021 году перайшоў у барысаўскі [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{cite web|date = 2021-01-15|url = https://football.by/news/147614 |title = БАТЭ объявил о подписании контракта с Нечаевым |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>, дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У сакавіку 2023 году праз забарону Міністэрства спорту і турызму ня быў дапушчаны да чэмпіянату Беларусі і пэўны час ня браў удзел у афіцыйных матчах. У ліпені 2023 году нарэшце падпісаў новы кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-07-10|url = https://football.by/news/176545 |title = Нечаев подписал контракт с БАТЭ, но в заявку на чемпионат пока не внесен |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref> і неўзабаве ўзяў удзел у матчах кваліфікацыі [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2023—2024 гадоў|Лігі чэмпіёнаў УЭФА]] супраць альбанскага «[[Партызані Тырана|Партызані]]». У сьнежні 2023 году пакінуў БАТЭ<ref>{{cite web|date = 2023-12-29|url = https://football.by/news/182238 |title = БАТЭ объявил об уходе пятерых игроков |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>.
У студзені 2024 году афіцыйна быў дапушчаны да прафэсійнай дзейнасьці спартоўца ў Беларусі камісіяй пры Генпракуратуры<ref>{{cite web|date = 2024-01-26|url = https://sputnik.by/20240126/semerym-beglym-atletam-razreshili-zanimatsya-profdeyatelnostyu-v-belarusi-1083110356.html |title = Семерым "беглым" атлетам разрешили заниматься профдеятельностью в Беларуси |website = sputnik.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>. У лютым 2024 году далучыўся да жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗу]]»<ref>{{cite web|date = 2024-02-05|url = https://football.by/news/183633 |title = Данила Нечаев подписал контракт с "Торпедо-БелАЗом" |website = football.by|access-date = 2024-02-05|language = ru}}</ref>. Амаль праз два гады пакінуў каманду. Не зважаючы на цікавасьць да гульца з боку берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]», футбаліст далучыўся да казскага клюбу «[[Іртыш Паўладар|Іртыш]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-27 |url = https://football.by/news/213253 |загаловак = Владислав Климович и Данила Нечаев — игроки "Иртыша" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-10 |мова = ru}}</ref>. У ліпені зьмяніў «Іртыш» на «[[Касьпі Актаў|Касьпі]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-17 |url = https://football.by/news/221382 |загаловак = Данила Нечаев перешел в "Каспий" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
4 верасьня 2020 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у адборачным матчы чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Нідэрляндаў (0:7). 24 сакавіка 2021 году дэбютаваў у складзе [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальнай зборнай Беларусі]], адгуляўшы другі тайм таварыскага матчу супраць [[Зборная Гандурасу па футболе|зборнай Гандураса]] (1:1).
== Дасягненьні ==
'''БАТЭ''':
* Срэбны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|2021]]
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|2022]], [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|2024]]
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2020—2021 гадоў|2021]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: [[Супэркубак Беларусі па футболе 2022 году|2022]]
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2022
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Дняпро Магілёў]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Найвышэйшая ліга]] || 2 || 0
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/danila_nechaev/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нячаеў, Даніла}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
5ib2lrk56191jogbiz3m9vs5jpsjjw0
Дзяніс Ясковіч
0
208697
2680642
2583833
2026-07-25T20:26:32Z
Dymitr
10914
артаграфія, стыль
2680642
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дзяніс Ясковіч''' ({{Н}} 30 жніўня 1995 году) — беларускі футбаліст, абаронца кыргыскага клюбу «[[Мурас Юнайтэд Джалал-Абад|Мурас Юнайтэд]]».
== Кар’ера ==
Выхаванец менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]», першым трэнэрам быў бацька, былы гулец зборнай Беларусі [[Сяргей Ясковіч]]. З 2011 году пачаў выступаць за дубль дынамаўцаў. У 2013—2014 гадах знаходзіўся ў структуры клюбу [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], але пасьля вярнуўся ў «Дынама». Сэзоны 2015 і 2016 году правёў у арэндзе ў Першай лізе, адпаведна ў «[[Бяроза-2010 (футбольны клюб)|Бярозе-2010]]» і «[[Энэргетык-БДУ Менск|Зорцы-БДУ]]», дзе быў гульцоў асноўнага складу.
У лютым 2017 году пасьля прагляду склаў дамову з мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіяй]]»<ref>[http://football.by/news/96154.html "Славия" заключила контракты с Сямуком и Ясковичем]{{Ref-ru}}</ref>. У клюбе выступаў за дубль, зрэдку зьяўляючыся на лаве запасных асноўнай каманды, але на поле гэтак і ня выйшаў. У ліпені 2017 году паводле пагадненьня бакоў сышоў з «Славіі»<ref>[http://www.football.by/news/101832.html Денис Яскович покинул "Славию"]{{Ref-ru}}</ref> і неўзабаве зноў далучыўся да «Зоркі-БДУ», якая на гэты час зьмяніла назву на «Энэргетык-БДУ». У сэзоне 2018 году дапамог клюбу выйсьці ў Найвышэйшую лігу. У першай палове сэзону 2019 году быў асноўным абаронцам каманды ў Найвышэйшай лізе. У ліпені 2019 году пакінуў «Энэргетык-БДУ»<ref>{{Cite web |title=Гречишко и Яскович покидают команду |url=http://energetikbgu.by/2019/07/08/%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%BE-%D0%B8-%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87-%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%8E%D1%82-%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%83 |accessdate=13 ліпеня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210503023143/http://energetikbgu.by/2019/07/08/%d0%b3%d1%80%d0%b5%d1%87%d0%b8%d1%88%d0%ba%d0%be-%d0%b8-%d1%8f%d1%81%d0%ba%d0%be%d0%b2%d0%b8%d1%87-%d0%bf%d0%be%d0%ba%d0%b8%d0%b4%d0%b0%d1%8e%d1%82-%d0%ba%d0%be%d0%bc%d0%b0%d0%bd%d0%b4%d1%83/ |archivedate=3 мая 2021 |deadurl=yes }}</ref>.
У жніўні 2019 году склаў кантракт на 2,5 гады з жодзінскім «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]»<ref>[http://football.by/news/129699.html Яскович стал игроком "Торпедо-БелАЗ"]{{Ref-ru}}</ref>. Спачатку гуляў у пачатковым складзе, але неўзабаве стаў пераважна заставацца на лаве запасных, прыцягваўся таксама да дублю. У студзені 2020 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў жодзінскі клюб<ref>[http://football.by/news/135675.html Кузьменок и Яскович покинули "Торпедо-БелАЗ"]{{Ref-ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да «[[Гарадзея (футбольны клюб)|Гарадзеі]]», зь якой хутка падпісаў кантракт<ref>[http://football.by/news/136057.html "Городея" подписала контракт с Ясковичем]{{Ref-ru}}</ref>. У сэзоне 2020 году гуляў пераважна ў пачатковым складзе гарадзейскай каманды.
У пачатку 2021 году некаторы час трэнаваўся зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]». Крыху пазьней далучыўся да «[[Крумкачы Менск|Крумкачоў]]», зь якімі ў сакавіку склаў працоўную дамову<ref>{{cite web|date = 2021-03-22|url = https://football.by/news/149909 |title = Яскович и Сидор подписали контракты с НФК "Крумкачы" |website = football.by|access-date = 2024-03-29|language = ru}}</ref>. Быў гульцом асноўнага складу сталічнай каманды. У студзені 2022 году пачаў трэнавацца зь «[[Менск (футбольны клюб)|Менскам]]» і неўзабаве афіцыйна стаў гульцом гэтага клюбу<ref>{{cite web|date = 2022-01-18|url = https://football.by/news/160374 |title = Денис Яскович стал игроком "Минска" |website = football.by|access-date = 2024-03-29|language = ru}}</ref>, дзе таксама замацаваўся ў стартавым складзе. У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Менск»<ref>{{cite web|date = 2022-12-01|url = https://www.pressball.by/news/football/428289|title = Футбол. "Минск" объявил об уходе 16 футболистов. Среди них Хващинский и Шрамченко|website = pressball.by|access-date = 2022-12-19|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20221219135815/https://www.pressball.by/news/football/428289|archive-date = 2022-12-19|url-status = dead}}</ref>. У сакавіку 2023 году ўзмоцніў склад «[[Акжаік Уральск|Акжаіку]]» з другога дывізіёну Казахстану<ref>{{cite web|date = 2023-03-15|url = https://football.by/news/172868 |title = Денис Яскович продолжит карьеру в Казахстане |website = football.by|access-date = 2024-03-29|language = ru}}</ref>. У сакавіку 2024 году перайшоў у кыргыскі клюб «[[Мурас Юнайтэд Джалал-Абад|Мурас Юнайтэд]]»<ref>{{cite web|date = 2024-03-14|url = https://bel.football/news/denis_yaskovich__futbolist_muras_yunayted |title = Денис Яскович — футболист «Мурас Юнайтед» |website = bel.football |access-date = 2024-03-29|language = ru}}</ref>.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
|rowspan="2"| [[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетык-БДУ]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2017 году|2017]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 году|Першая ліга]] || 13 || 1
|-
| [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 27 || 1
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/denis_yaskovich/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ясковіч, Дзяніс}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
a0zgm1i43d8tbkp749fllkfhm94vpva
Яўген Война
0
211142
2680633
2612509
2026-07-25T19:54:29Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680633
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Яўге́н Во́йна''' ({{Н}} 12 студзеня 2000 году) — беларускі футбаліст, абаронца.
== Кар’ера ==
З 2019 году, пасьля выхаду менскага «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетыка-БДУ]]» ў Найвышэйшую лігу, пачаў выступаць за дублюючы склад клюбу. Таксама пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу. 27 красавіка 2019 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы супраць салігорскага «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёра]]» (4:3) і быў заменены ў другім тайме. У далейшым да асновы не прыцягваўся, выступаў за дубль.
У пачатку 2021 году, пакінуўшы «Энэргетык-БДУ», далучыўся да каманды [[БДУ Менск|БДУ]] з Другой лігі. У ліпені 2021 году перайшоў у гомельскі «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматыў]]». У сэзоне 2021 году быў гульцом асноўнага складу, а ў 2022 годзе пачаў часьцей заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2023 году пакінуў гомельскі клюб<ref>{{cite web|date = 2023-01-31|url = https://football.by/news/171678 |title = "Локомотив" продлил пятерых и расстался с двумя игроками |website = football.by|access-date = 2024-02-15|language = ru}}</ref>. У лютым 2023 году стаў гульцом «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]». У студзені 2024 году падоўжыў пагадненьне з клюбам<ref>{{cite web|date = 2024-01-25|url = https://bel.football/devyat_igrokov_prodlili_kontrakty_s_molodechno2018 |title = Девять игроков продлили контракты с «Молодечно-2018» |website = bel.football|access-date = 2024-02-15|language = ru}}</ref>, аднак у красавіку далучыўся да «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетыка-БДУ]]»<ref>{{cite web|date = 2024-04-01|url = https://football.by/news/185897 |title = Арсений Вайнер и Евгений Война перешли в "Энергетик-БГУ" |website = football.by |access-date = 2024-04-04|language = ru}}</ref>. Быў гульцом асноўнага складу, але каманда паводле вынікаў сэзону страціла месца ў Першай лізе. Перад пачаткам новага сэзону стаў футбалістам сталічнага «[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]». Згуляўшы паўтара году, сышоў з каманды<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-21 |url = https://bel.football/news/evgeniy-voyna-pokinul-yuni-iks-labs |загаловак = Евгений Война покинул «Юни Икс Лабс» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190511123731/https://www.pressball.by/footballstat/evgeny_voina/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Война, Яўген}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
mvq5haka16cp9e28ibzdbbj3w4gmtqr
Дзьмітры Крывашэеў
0
212179
2680629
2664255
2026-07-25T19:25:42Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680629
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дзьмі́тры Крывашэ́еў''' ({{Н}} 19 верасьня 1998 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
== Кар’ера ==
З 2015 году пачаў выступаць за дубль мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]». У сэзоне 2018 году, калі «Славія» выбыла ў Першую лігу, пачаў гуляць за асноўную каманду, дзе дапамог ёй вярнуцца ў элітны дывізіён. Сэзон 2019 году зноў пачаў у дублі, а 10 траўня 2019 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы супраць «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]» (4:3). У 2019 і 2020 гадах працягваў гуляць за клюбны дубль, часам зьяўляючыся ў першай камандзе мазырчукоў.
У сакавіку 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў гомельскі «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматыў]]»<ref>[https://football.by/news/149911.html "Славия" отдала Кривошеева в аренду]</ref>. Праз траўмы прапусьціў большую частку сэзону 2021 году. У сьнежні 2021 году вярнуўся з арэнды ў «Славію». У 2022—2023 гадах гуляў за дубль мазырскага клюбу. У гэты час гулец не прыцягваўся да асноўнай каманды. У жніўні 2023 году склаў аднагадовы кантракт зь «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматывам]]». Пасьля ліквідаваньня клюбу па сэзоне 2025 году, далучыўся да «[[Паперпрам Гомель|Паперпраму]]». У канцы чэрвеня 2026 году пакінуў каманду<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-06-30 |url = https://football.by/news/220510 |загаловак = Дмитрий Кривошеев покинул "Бумпром" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Статыстыка ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"| Клюб !!rowspan="2"| Сэзон !!colspan="3"| Чэмпіянат
|-
! Дывізіён !! Матчы !! Галы
|-
| [[Славія Мазыр]] || [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2018 году|2018]] || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018 году|Першая ліга]] || 21 || 2
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/dmitri_krivosheev/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Крывашэеў, Дзьмітры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
r3dmqtfa05b0al5s3xvztskffu46tw4
Алег Нікіфарэнка
0
213310
2680755
2657423
2026-07-26T07:43:33Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680755
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Але́г Нікіфарэ́нка''' ({{Н}} 17 сакавіка 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца расейскага клюбу «[[Спартак Кастрама|Спартак]]» з [[Кастрама|Кастрамы]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]». У 2015 годзе далучыўся да Акадэміі АБФФ, якая функцыянавала на грунце менскай Рэспубліканскай дзяржаўнай вучэльні алімпійскай рэзэрву (РДВАР). У чэрвені 2018 году па заканчэньні навучаньня вярнуўся ў «Дняпро» і стаў выступаць за дубль, аднак ужо ў жніўні таго ж году перайшоў у берасьцейскае «[[Дынама Берасьце|Дынама]]». У сэзоне 2019 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды дынамаўцаў, у складзе якіх дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 25 траўня 2019 году, выйшаўшы на поле ў другім тайме ў матчы супраць гарадзенскага «[[Нёман Горадня|Нёманам]]» (6:1).
У сакавіку 2020 году на правах арэнды стаў гульцом берасьцейскага «[[Рух Берасьце|Руха]]»<ref>{{cite web|date = 2020-03-19|url = https://football.by/news/137870 |title = Никифоренко - пятый футболист брестского "Динамо", арендованный "Рухом" |website = football.by|access-date = 2023-01-19|language = ru}}</ref>. Спачатку гуляў за дубль, пасьля стаў прыцягвацца да асноўнай каманды, дзе звычайна выходзіў на замену, а пазьней стаў зьяўляцца і ў пачатковым складзе. У студзені 2021 году перайшоў у «Рух» на трывалай аснове<ref>{{cite web|date = 2021-01-13|url = https://football.by/news/147548 |title = "Рух" подписал Никифоренко по схеме 1+1 |website = football.by|access-date = 2023-01-19|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2021 году перадусім выходзіў на замену. У пачатку 2022 году рыхтаваўся да новага сэзону зь берасьцейскім клюбам, а ў сакавіку, пасьля таго як «Рух» зьняўся з Найвышэйшай лігі, быў аддадзены ў арэнду ў «[[Іслач Менскі раён|Іслач]]»<ref>{{cite web|date = 2022-03-16|url = https://football.by/news/162212 |title = Никифоренко проведет первую половину сезона-2022 в "Ислочи" |website = football.by|access-date = 2023-01-19|language = ru}}</ref>. У ліпені 2022 году падпісаў паўнавартасны кантракт з клюбам зь Менскага раёну<ref>{{cite web|date = 2022-07-16|url = https://football.by/news/165897 |title = Никифоренко подписал контракт с "Ислочью" |website = football.by|access-date = 2023-01-19|language = ru}}</ref>.
У студзені 2023 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Іслач»<ref>{{cite web|date = 2023-01-03|url = https://www.pressball.by/news/football/430787|title = Футбол. Чемпионат Беларуси. Олег Никифоренко покинул "Ислочь"|website = pressball.by|accessdate = 2023-01-04|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20230104061230/https://www.pressball.by/news/football/430787|archive-date = 2023-01-04|deadurl = yes}}</ref> і неўзабаве стаў футбалістам менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>{{cite web|date = 2023-01-19|url = https://www.pressball.by/news/football/431952|title = Футбол. Олег Никифоренко подписал контракт с минским "Динамо"|website = pressball.by|access-date = 2023-01-19|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20230119184910/https://www.pressball.by/news/football/431952|archive-date = 2023-01-19|deadurl = yes}}</ref>. У сталічным клюбе пераважна выходзіў на замену, зь лета 2023 году перастаў зьяўляцца на полі. У студзені 2024 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2024-01-04|url = https://football.by/news/182386 |title = Минское "Динамо" рассталось с полузащитником Никифоренко |website = football.by|access-date = 2024-01-19|language = ru}}</ref> і перайшоў у барысаўскі [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{cite web|date = 2024-01-18|url = https://football.by/news/182908 |title = Олег Никифоренко сменил столичное "Динамо" на БАТЭ |website = football.by|access-date = 2024-01-19|language = ru}}</ref>. Пазьней футбаліст казаў, што ў «Дынама» ў яго быў канфлікт з галоўным трэнэрам [[Вадзім Скрыпчанка|Вадзімам Скрыпчанкам]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-02-26 |url = https://football.by/news/184473 |загаловак = Олег Никифоренко: "Был игроком минского "Динамо" разве что на бумаге. Со Скрипченко у меня конфликт" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. У складзе барысаўскага клюбу быў гульцом асноўнага складу, але ў жніўні атрымаў траўму, якая вымагала хірургічнай апэрыцыі<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-08-09 |url = https://football.by/news/191194 |загаловак = Олег Никифоренко перенес операцию |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. У канцы году далучыўся да віцебскага [[МЛ Віцебск|МЛ]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-12-30 |url = https://football.by/news/196665 |загаловак = Олег Никифоренко стал игроком "Макслайна" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. На пачатку сэзону футбаліста нападкалі траўмы, праз што ён выбыў увесну на пэўны час, але па вяртаньні меў гульнёвы час. 10 жніўня 2025 году ў матчы супраць койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнала]]» адзначыўся галявым дублем і перадачай, чым дапамог клюбу здабыць перамогу зь лікам 4:0. Паводле вынікаў сэзону стаў чэмпіёнам Беларусі, пасьля чаго прыяднаўся да сэрбскага клюбу «[[Раднічкі Ніш|Раднічкі]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-16 |url = https://football.by/news/212770 |загаловак = Официально: Олег Никифоренко — игрок "Радничков" из Ниша |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-10 |мова = ru}}</ref>. У сярэдзіне 2026 году перайшоў у расейскі «[[Спартак Кастрама|Спартак]]» ([[Кастрама]])<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-15 |url = https://football.by/news/221283 |загаловак = Олег Никифоренко перейдет в костромской "Спартак" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2017 году ў складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 17 гадоў)]] прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2019 году выступаў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 26 сакавіка 2021 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], калі выйшаў на замену ў другім тайме таварыскага матчу супраць зборнай Армэніі (2:1).
== Дасягненьні ==
'''«Дынама» Берасьце''':
* [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году|2019]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: 2019
'''«Дынама» Менск''':
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|2023]]
'''МЛ''':
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 году|2025]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190527135802/https://www.pressball.by/footballstat/oleg_nikiforenko/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нікіфарэнка, Алег}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
n2ok1dxjbeltuxh5ghq0iacbmf4y4k6
Раман Вягера
0
214111
2680654
2606920
2026-07-25T21:04:08Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680654
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Рама́н Вяге́ра''' ({{Н}} 14 ліпеня 2000 году) — беларускі футбаліст, абаронца ўзбэцкага клюбу «[[Шуртан Гузар|Шуртан]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец СДЮШАР гарадзенскага [[Нёман Горадня|«Нёману»]]. У пачатку 2015 году перабраўся ў Акадэмію АБФФ, якая функцыянавала на базе менскай Рэспубліканскай дзяржаўнай вучэльні алімпійскай рэзэрвы (РДВАР). У ліпені 2017 году пасьля заканчэньня навучаньня вярнуўся ў «Нёман», дзе пачаў выступаць за дубль. У ліпені 2018 году на правах арэнды далучыўся да [[Ліда (футбольны клюб)|«Ліды»]]<ref>[http://football.by/news/115924.html "Лида" подписала Горбачева и арендовала у "Немана" Вегерю]</ref>, дзе стаў гульцом асновы. Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2018 году вярнуўся ў «Нёман»<ref>[http://football.by/news/120246.html Гнедько и Горбачев покинули "Лиду"]</ref>. Да сэзону 2019 году рыхтаваўся поруч з першым складам гарадзенцаў, аднак пачаў сэзон у дублі. 2 чэрвеня 2019 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвіліназ у матчы супраць мазырскай [[Славія Мазыр|«Славіі»]] (0:1). У далейшым пачаў трывала прыцягвацца да асноўнай каманды, гуляючы таксама за дубль.
У верасьні 2020 году па заканчэньні кантракту пакінуў гарадзенскі клюб<ref>[https://football.by/news/143507.html Вегеря отказался продлевать контракт с "Неманом" и покинул команду]</ref>. Неўзабаве далучыўся да клюбу [[Дынама-Берасьце-1960 Маларыта|«Дынама-Берасьце-1960»]] (пазьней перайменаваны ў «Маларыту») і быў аддадзены ў арэнду [[Іслач Менскі раён|«Іслачы»]]<ref>[https://football.by/news/144365.html Роман Вегеря продолжит карьеру в "Ислочи"]</ref>. Пераважна заставаўся на лаўцы запасных, згуляўшы за «Іслач» у адным матчы чэмпіянату Беларусі. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў клюб<ref>[https://football.by/news/146610.html Бородин и Вегеря покинули "Ислочь"]</ref>. З студзеня 2021 году пачаў трэнавацца зь берасьцейскім [[Рух Берасьце|«Рухам»]], які ў сакавіку афіцыйна арандаваў абаронцу<ref>[https://www.pressball.by/news/football/381019 Футбол. "Рух" официально арендовал Романа Вегерю у "Динамо-Брест-1960"]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Гуляў толькі за дубль і ў ліпені 2021 году вярнуўся «Маларыту»<ref>[https://football.by/news/153457.html "Рух" вернул Вегерю в "Малориту"]</ref>, а неўзабаве далучыўся да койданаўскага [[Арсэнал Койданаў|«Арсэналу»]]<ref>[https://football.by/news/154012.html Роман Вегеря перешел в дзержинский "Арсенал"]</ref>, дзе замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог камандзе прабіцца ў Найвышэйшую лігу. У пачатку 2022 году рыхтаваўся да новага сэзону з «Рухам», аднак у сакавіку, пасьля таго як берасьцейская каманда зьнялася з розыгрышу Найвышэйшай лігі, зноў далучыўся да «Арсэналу» і неўзабаве падпісаў паўнавартасны кантракт з койданаўскім клюбам<ref>[https://football.by/news/162178.html Роман Вегеря вернулся в "Арсенал"]</ref>. У сэзоне 2022 году рэгулярна гуляў галоўным складзе койданаўскага клюбу.
У студзені 2023 году перайшоў у жодзінскае [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|«Тарпэда-БелАЗ»]]<ref>{{cite web|date = 2023-01-11|url = https://football.by/news/171099 |title = "Торпедо-БелАЗ" объявило о подписании контракта с Вегерей |website = football.by|accessdate = 2023-01-12|language = ru}}</ref>. У складзе жодзінскай каманды заставаўся на лаўцы запасных, зрэдку выходзіў на замену ў канцы сустрэчы. У ліпені 2023 году кантракт з клюбам паводле пагадненьня бакоў быў скасаваны<ref>{{cite web|date = 2023-07-12|url = https://football.by/news/176608 |title = "Торпедо-БелАЗ" объявил о расторжении контракта с Вегерей |website = football.by|accessdate = 2023-07-12|language = ru}}</ref>, і неўзабаве абаронца далучыўся да кастрамскога [[Спартак Кастрама|«Спартака»]]<ref>{{cite web|date = 2023-07-24|url = https://football.by/news/176986 |title = "Спартак" из Костромы пополнил еще один белорус |website = football.by|accessdate = 2023-07-31|language = ru}}</ref>. У ліпені 2024 году гулец вярнуўся ў койданаўскі «Арсэнал»<ref>{{cite web|date = 2024-07-05|url = https://football.by/news/189713 |title = Вегеря вернулся в "Арсенал" |website = football.by|language = ru}}</ref>, стаўшы футбалістам пачатковага складу. Першым голам па вяртаньні адзначыўся крыху больш чым праз тыдзень, пацэліўшы мяч у кубкавым матчы супраць «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]», чым спрычыніўся да перамогі зь лікам 0:3. У лютым 2026 году стала вядома, што футбаліст будзе бараніць колеры ўзбэцкага клюбу «[[Шуртан Гузар|Шуртан]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-20 |url = https://football.by/news/214354 |загаловак = Официально: Роман Вегеря — игрок "Шуртана" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2016 году і сакавіку 2017 году ў складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 17 гадоў)]] брыў удзел адпаведна ў кваліфікацыйным і элітным раўндах чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2017 году, а таксама ў кастрычніку 2018 году ў складзе [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 19 гадоў)]] брыў удзел у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы.
26 сакавіка 2019 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], выйшаўшы на замену ў другім тайме ў таварыскім матчы супраць зборнай Летувы (1:0). 26 лютага 2020 году дэбютаваў за [[Зборная Беларусі па футболе|нацыянальную зборную Беларусі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Баўгарыі па футболе|зборнай Баўгарыі]] (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190629202115/https://www.pressball.by/footballstat/roman_vegerya/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вягера, Раман}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
24lvf4de4jxfe7wmee5j1wtb44uj7is
Мікіта Халімончык
0
214504
2680632
2564365
2026-07-25T19:45:04Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680632
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Мікі́та Халімончык''' ({{Н}} 3 студзеня 2000 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец менскай СДЮШАР-5. З 2016 году пачаў выступаць за дубль сталічнага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». Дэбютаваў у асноўнай камандзе 29 ліпеня 2018 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «[[Энэргетык-БДАТУ Менск|Энэргетыка-БДАТУ]]», выйшаўшы на замену ў другім тайме. Перад сэзонам 2019 году прыцягваўся да трэнаваньняў з асноўным складам, аднак чэмпіянат пачаў у дублі. 16 чэрвеня 2019 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энеэргетыка-БДУ]]» (6:1) і адзначыўшыся галявой перадачай. Пазьней гуляў пераважна за дубль, часам прыцягваючыся да асноўнай каманды, дзе звычайна зсатаваўся на лаўцы запасных.
У ліпені 2020 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]»<ref>{{cite web|date = 2020-07-09|url = https://by.tribuna.com/football/1086801878/ |title = Игроки минского «Динамо» Халимончик, Демченко, Ложкин и Родионов перешли на правах аренды в «Смолевичи» |website = by.tribuna.com|access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>, дзе замацаваўся ў пачатковым складзе. У сьнежні 2020 году па заканчэньні арэнды пакінуў клуб<ref>{{cite web|date = 2020-12-15|url = https://football.by/news/146829 |title = 10 футболистов покинули "Смолевичи" |website = football.by|access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>. У пачатку 2021 году трэнаваўся разам з асноўнай камандай «Дынама». Таксама прайшоў прагляд у бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшыне]]», аднак у выніку пачаў сэзон 2021 году ў складзе дынамаўцаў, гуляючы перадусім за дубль. У ліпені 2021 году на правах арэнды далучыўся да гарадзенскага «[[Нёман Горадня|Нёмана]]»<ref>{{cite web|date = 2021-07-09|url = https://football.by/news/153491 |title = Минское "Динамо" отправило трех игроков в аренду |website = football.by|access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>, дзе быў трывалым гульцом асноўнага складу. У сьнежні 2021 году вярнуўся ў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2021-12-08 |url = https://www.fcneman.by/press-centr/novosti/1830.html |title = Контракты закончившиеся и действующие |publisher = Афіцыйны сайт гарадзенскага «Нёмана» |access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>.
У пачатку 2022 году трэнаваўся з дынамаўцамі, а ў лютым быў аддадзены ў арэнду «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]»<ref>{{cite web|date = 2022-02-03|url = https://football.by/news/160931 |title = "Минск" арендовал Халимончика у земляков из "Динамо" |website = football.by|access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>. Рэгулярна зьяўляўся ў стартавым складзе каманды, толькі канец сэзону прапусьціў праз пашкоджаньня. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Менск»<ref>{{cite web|date = 2022-12-01|url = https://www.pressball.by/news/football/428289|title = Футбол. "Минск" объявил об уходе 16 футболистов. Среди них Хващинский и Шрамченко|website = pressball.by|access-date = 2022-12-19|language = ru|archive-url = https://web.archive.org/web/20221219135815/https://www.pressball.by/news/football/428289|archive-date = 2022-12-19|deadurl = yes}}</ref>. У пачатку 2023 году праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне» і «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]». У сакавіку стаў гульцом першалігавага койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнала]]»<ref>{{cite web|date = 2023-03-10|url = https://football.by/news/172714 |title = Сакута и Халимончик стали игроками "Арсенала" |website = football.by|access-date = 2023-12-05 |language = ru}}</ref>, не зважаючы на службу ва Ўзброеных сілах<ref>{{cite web|date = 2024-03-16|url = https://football.by/news/185259 |title = Дзержинский "Арсенал" продлил контракт с Никитой Халимончиком |website = football.by|access-date = 2024-03-18 |language = ru}}</ref>. У жніўні 2024 года пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2024-08-15|url = https://football.by/news/191425 |title = Халимончик покинул "Арсенал" |website = football.by|access-date = 2024-08-19 |language = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2018 году выступаў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у адборачным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 2 верасьня 2021 годк дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў матчу ў адборачным турніры да чэмпіянату Эўропы супраць зборная Ісьляндыі (1:2).
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190622162410/https://www.pressball.by/footballstat/nikita_khalimonchik/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Халімончык, Мікіта}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
lv3z9gmriqhnua6tv0lqi5fa9q0v2rh
Тырговіштыйская вобласьць
0
243033
2680580
2215529
2026-07-25T12:11:46Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680580
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва = Тырговіштыйская вобласьць
|Назва ў родным склоне = Тырговіштыйскай вобласьці
|Колер фону парамэтраў = {{Колер|Баўгарыя}}
}}
'''Тырго́віштыйская во́бласьць''' ({{мова-bg|Област Търговище}}) — адна з 28 абласьцей [[Баўгарыя|Баўгарыі]], разьмешчаная ў цэнтральнай частцы краіны. Вобласьць займае плошчу 2558,5 км². Колькасьць насельніцтва ацэньваецца ў 120 818 чалавек паводле стану на 2011 год, большасьць зь якіх ёсьць [[баўгары|баўгарамі]] (54,65%). Іншымі прыкметнымі этнічнымі групамі зьяўляюцца [[туркі]] (35,80%) і [[цыганы]] (7,27%). Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад [[Тырговіштэ]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210414174045/https://tg.government.bg/news.php Адміністрацыя вобласьці]. {{ref-bg}}
{{Вобласьці Баўгарыі}}
[[Катэгорыя:Вобласьці Баўгарыі]]
hngzh1w1gvs40dz90c4pph43py78xji
Гноеў
0
249428
2680694
2634031
2026-07-25T22:36:08Z
Дамінік
64057
2680694
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Гноеў
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Гноева
|Трансьлітараваная назва = Hnojeŭ
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1585 годам
|Першыя згадкі = [[1585]]{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 435</ref>}}
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Колькасьць двароў = 173
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў = 02
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 46
|Даўгата сэкундаў = 41
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Гно́еў'''<ref name="daviednik" /> (з 30 ліпеня 1964 году<ref>Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Аб перайменаванні некаторых населеных пунктаў Беларускай ССР ад 30 ліпеня 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 23 (1063).</ref> — ''Віць''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 312</ref>) — вёска ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскага сельсавету]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[File:Herb Korczak.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Корчак роду Есманаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1906. T. IX. S. 27 – 29 (28)</ref>.]]
Найранейшая на сёньняшні дзень згадка пра паселішча ўтрымліваецца ў прывілеі караля [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] Давыду Есману, датаваным 25 днём лютага 1585 году. Манарх, зважаючы на тое, што пан Давыд «''на служъбахъ господаръскихъ... под Полоцкомъ, под Луками и под Псковом з нелитованьемъ здоровъя своего, не жалуючы утраты маетъности своее противъ непрыятелю нашому великому князю московскому статечъне и мужъне застановялъсе''», падараваў шляхцічу «''до жывота его''», акрамя іншых добраў, «''село Гновъ, в нем дымов двадцать пять''{{заўвага|Значная колькасьць дымоў — заслуга самога Д. Есмана, бо ён тое месца «''людми осадилъ''». У жніўні 1563 г. кароль Жыгімонт Аўгуст, сярод іншай шляхты, якая пазбавілася сваіх уладаньняў у Полацкім ваяводзтве, акупаваным войскамі цара Івана Грознага, даў у трыманьне «''Павлу а Давыду Есманомъ у волости Мозырскои — село Загале, Клевцы''»<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага (далей: Метрыка ВКЛ). Кніга запісаў 44. (1559—1566). / Падрыхтаваў А. І. Груша. — Мінск: Арты-Фэкс, 2001. № 82</ref>. Сяло Гноеў на той час, падобна, яшчэ не існавала.}}» «''у волости старостъва Мозырского, пры селе Загальи''»<ref>Метрыка ВКЛ. Кніга запісаў 70. (1582—1585). / Падрыхт. А. А. Мяцельскі. — Мінск: Беларуская навука, 2008. № 177</ref> [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].
[[File:Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.png|значак|зьлева|170пкс|Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.]]
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Загальскае староства ў канцы XVIII ст.]]
У XVII—XVIII стагодзьдзях вёска належала да Загальскага староства{{заўвага|Больш падрабязна пра Загальскае староства і яго трымальнікаў гл. старонку [[Загальле]].}}. Паводле рэвізіі 1716 году ''wieś Gnoiow'' складалі тры{{заўвага|Прынамсі, столькі нібыта належала на той час да староства.}} дымы: гаспадары Піліп Гутнік, Амяльян Васіль з братам (Omelia Wasil z bratem){{заўвага|Магчыма, слушна было б разумець — браты Амяльян і Васіль. Але ў Гноеве (Віці) і сёньня жывуць людзі з прозьвішчам Васільеў. Дык — ці не Амяльян Васілёў з братам?..}}, Сцяпан Бабарчык плацілі старосьце загальскаму князю Дамініку Яну Шуйскаму 12 злотых, 15 грошаў [[чынш]]у<ref>НГАБ у Менску. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144</ref>.
Надалей пра вёску Гноеў з 38 дварамі ў добрах староства Загальскага маецца зьвестка ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Загальскай Сьвята-Траецкай уніяцкай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, датаванай 9-м днём лютага 1778 году. У візытацыі, выкананай 10 студзеня 1787 году {{падказка|каад'ютарам|намесьнікам епархіяльнага япіскапа}} пінскім і тураўскім [[Язафат Булгак|Язафатам Булгакам]], сказана, што ў Гноеве было ўжо 40 двароў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 106адв., 108, 172, 173адв.</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гноеў апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам пасьля сьмерці старосты Ігнацыя Бужынскага належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Менскага ваяводзтва Вінцэнція, сына Міхала, Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Гноеве налічвалася 52 двары, 176 жыхароў мужчынскага і 112 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 494 — 502</ref>.
[[File:Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на карце Ф. Ф. Шуберта. 1850 г.png|значак|170пкс|Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Як вынікае з матэрыялаў шляхецкай рэвізіі 1811 году, {{падказка|дыспанэнтам|адміністратарам}} Загальскага казённага маёнтку на той час выступаў абшарнік Тадэвуш Солтан<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 129-130, 161-162</ref>. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах названага маёнтку, да якога належаў і Гноеў, была ўтворана воласьць{{заўвага|Ня варта блытаць з валасьцямі парэформавага часу — адміністрацыйнымі адзінкамі ў складзе паветаў.}} з управай, згаданая ў 1848 годзе.<ref>Военно-статистическое обозрение Российской империи. Т. 9. Ч. 4. Минская губерния. — С.-Петербург: Тип. Деп. Ген. штаба, 1848. С. 5, 7</ref>. На 1850 год у вёсцы — 39 двароў, 239 жыхароў<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 265 жыхароў вёскі Гноеў абодвух полаў былі прыхаджанамі Загальскай Сьвята-Траецкай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 708</ref>.
У парэформавы пэрыяд Гноеў належаў да Хвойніцкай воласьці. Паводле ведамасьці 1866 году 4 жыхары двара і 21 жыхар вёскі Гноеў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Подробные ведомости приходов римско-католического исповедания по Речицкому уезду Минской губернии. 1866 г.: НГАБ. Ф. 295. Воп. 1. Спр. 1816. А. 403</ref>. У кліравой ведамасьці Загальскай царквы 1869 году сказана, што за 5 вёрст ў 35 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе ня ўласна сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} вёскі Гноеў жылі 141 мужчына і 148 жанчын зь ліку яе прыхаджанаў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 96адв.</ref>.
На пачатак 1870 году тут — 104 мужчынскія душы з былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Гноеўскага сельскага таварыства, 5 аднадворцаў, прыпісаных да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Гноеў большай часткай жыхароў заставаўся ў прыходзе Загальскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 71</ref>.
Паводле перапісу 1897 года ў Гноеве было 110 двароў, 546 жыхароў, хлебазапасны магазын<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы налічваўся 121 двор з 704 жыхарамі<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 38</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Гноеў у складзе Хвойніцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>.
[[File:Гноеў на карце 1924 года.jpg|значак|злева|170пкс|Гноеў на мапе генштабу [[Рабоча-Сялянскай Чырвонай арміі|РККА]] 1926.]]
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 снежня 1920 і на 15 красавіка 1921 года ў Гноеўскай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 45 і 88 вучняў<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Гноеў — цэнтар сельсавету ў Хвойніцкім раёне [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у складзе [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 30 сьнежня 1927 году сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе тут было 194 двары з 938 жыхарамі, арганізаваны калгас «Чырвоная Зорка», працавалі вятрак і кузьня<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 году вёска — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Гноеве было 270 двароў з 924 жыхарамі. У вайну акупанты разбурылі 23 дамы, загубілі 109 вяскоўцаў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 499</ref>. 102 жыхары загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 году Гноеў адміністрацыйна належыць да Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут налічвалася 1194 жыхары. У складзе саўгасу «Барысаўшчына» з цэнтральнай сядзібай у аднайменнай вёсцы<ref name="fn1"/>.
== Геаграфія ==
Вёска месьціцца за 16 км на захад ад раённага цэнтру і чыгуначнай станцыі Хвойнікі, 119 км ад Гомеля, на правым беразе ракі Віць (прыток Прыпяці).
== Насельніцтва ==
* 2021 год — 173 гаспадаркі, 444 жыхары<ref>[https://web.archive.org/web/20211020023912/http://hoiniki.gov.by/ru/borisovsh/ Барысаўшчынскі сельскі савет]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Барысаўшчынскі сельсавет}}
{{Хойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Барысаўшчынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
qr2z9i9nyk1oz6lf9zkbc49357kgvlj
2680696
2680694
2026-07-25T22:38:36Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2680696
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Гноеў
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Гноева
|Трансьлітараваная назва = Hnojeŭ
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1585 годам
|Першыя згадкі = [[1585]]{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 435</ref>}}
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Колькасьць двароў = 173
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў = 02
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 46
|Даўгата сэкундаў = 41
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Гно́еў'''<ref name="daviednik" /> (з 30 ліпеня 1964 году<ref>Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Аб перайменаванні некаторых населеных пунктаў Беларускай ССР ад 30 ліпеня 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 23 (1063).</ref> — ''Віць''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 312</ref>) — вёска ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскага сельсавету]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[File:Herb Korczak.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Корчак роду Есманаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1906. T. IX. S. 27 – 29 (28)</ref>.]]
Найранейшая на сёньняшні дзень згадка пра паселішча ўтрымліваецца ў прывілеі караля [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] Давыду Есману, датаваным 25 днём лютага 1585 году. Манарх, зважаючы на тое, што пан Давыд «''на служъбахъ господаръскихъ... под Полоцкомъ, под Луками и под Псковом з нелитованьемъ здоровъя своего, не жалуючы утраты маетъности своее противъ непрыятелю нашому великому князю московскому статечъне и мужъне застановялъсе''», падараваў шляхцічу «''до жывота его''», акрамя іншых добраў, «''село Гновъ, в нем дымов двадцать пять''{{заўвага|Значная колькасьць дымоў — заслуга самога Д. Есмана, бо ён тое месца «''людми осадилъ''». У жніўні 1563 г. кароль Жыгімонт Аўгуст, сярод іншай шляхты, якая пазбавілася сваіх уладаньняў у Полацкім ваяводзтве, акупаваным войскамі цара Івана Грознага, даў у трыманьне «''Павлу а Давыду Есманомъ у волости Мозырскои — село Загале, Клевцы''»<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага (далей: Метрыка ВКЛ). Кніга запісаў 44. (1559—1566). / Падрыхтаваў А. І. Груша. — Мінск: Арты-Фэкс, 2001. № 82</ref>. Сяло Гноеў на той час, падобна, яшчэ не існавала.}}» «''у волости старостъва Мозырского, пры селе Загальи''»<ref>Метрыка ВКЛ. Кніга запісаў 70. (1582—1585). / Падрыхт. А. А. Мяцельскі. — Мінск: Беларуская навука, 2008. № 177</ref> [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].
[[File:Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.png|значак|зьлева|170пкс|Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.]]
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Загальскае староства ў канцы XVIII ст.]]
У XVII—XVIII стагодзьдзях вёска належала да Загальскага староства{{заўвага|Больш падрабязна пра Загальскае староства і яго трымальнікаў гл. старонку [[Загальле]].}}. Паводле рэвізіі 1716 году ''wieś Gnoiow'' складалі тры{{заўвага|Прынамсі, столькі нібыта належала на той час да староства.}} дымы: гаспадары Піліп Гутнік, Амяльян Васіль з братам (Omelia Wasil z bratem){{заўвага|Магчыма, слушна было б разумець — браты Амяльян і Васіль. Але ў Гноеве (Віці) і сёньня жывуць людзі з прозьвішчам Васільеў. Дык — ці не Амяльян Васілёў з братам?..}}, Сцяпан Бабарчык плацілі старосьце загальскаму князю Дамініку Яну Шуйскаму 12 злотых, 15 грошаў [[чынш]]у<ref>НГАБ у Менску. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144</ref>.
Надалей пра вёску Гноеў з 38 дварамі ў добрах староства Загальскага маецца зьвестка ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Загальскай Сьвята-Траецкай уніяцкай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, датаванай 9-м днём лютага 1778 году. У візытацыі, выкананай 10 студзеня 1787 году {{падказка|каад'ютарам|намесьнікам епархіяльнага япіскапа}} пінскім і тураўскім [[Язафат Булгак|Язафатам Булгакам]], сказана, што ў Гноеве было ўжо 40 двароў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 106адв., 108, 172, 173адв.</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гноеў апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам пасьля сьмерці старосты Ігнацыя Бужынскага належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Менскага ваяводзтва Вінцэнція, сына Міхала, Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Гноеве налічвалася 52 двары, 176 жыхароў мужчынскага і 112 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 494 — 502</ref>.
[[File:Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на карце Ф. Ф. Шуберта. 1850 г.png|значак|170пкс|Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Як вынікае з матэрыялаў шляхецкай рэвізіі 1811 году, {{падказка|дыспанэнтам|адміністратарам}} Загальскага казённага маёнтку на той час выступаў абшарнік Тадэвуш Солтан<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 129-130, 161-162</ref>. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах названага маёнтку, да якога належаў і Гноеў, была ўтворана воласьць{{заўвага|Ня варта блытаць з валасьцямі парэформавага часу — адміністрацыйнымі адзінкамі ў складзе паветаў.}} з управай, згаданая ў 1848 годзе.<ref>Военно-статистическое обозрение Российской империи. Т. 9. Ч. 4. Минская губерния. — С.-Петербург: Тип. Деп. Ген. штаба, 1848. С. 5, 7</ref>. На 1850 год у вёсцы — 39 двароў, 239 жыхароў<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 265 жыхароў вёскі Гноеў абодвух полаў былі прыхаджанамі Загальскай Сьвята-Траецкай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 708</ref>.
У парэформавы пэрыяд Гноеў належаў да Хвойніцкай воласьці. Паводле ведамасьці 1866 году 4 жыхары двара і 21 жыхар вёскі Гноеў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Подробные ведомости приходов римско-католического исповедания по Речицкому уезду Минской губернии. 1866 г.: НГАБ. Ф. 295. Воп. 1. Спр. 1816. А. 403</ref>. У кліравой ведамасьці Загальскай царквы 1869 году сказана, што за 5 вёрст ў 35 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе ня ўласна сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} вёскі Гноеў жылі 141 мужчына і 148 жанчын зь ліку яе прыхаджанаў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 96адв.</ref>.
На пачатак 1870 году тут — 104 мужчынскія душы з былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Гноеўскага сельскага таварыства, 5 аднадворцаў, прыпісаных да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Гноеў большай часткай жыхароў заставаўся ў прыходзе Загальскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 71</ref>.
Паводле перапісу 1897 года ў Гноеве было 110 двароў, 546 жыхароў, хлебазапасны магазын<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы налічваўся 121 двор з 704 жыхарамі<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 38</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Гноеў у складзе Хвойніцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>.
[[File:Гноеў на карце 1924 года.jpg|значак|злева|170пкс|Гноеў на мапе генштабу [[Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі|РККА]] 1926.]]
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 снежня 1920 і на 15 красавіка 1921 года ў Гноеўскай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 45 і 88 вучняў<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Гноеў — цэнтар сельсавету ў Хвойніцкім раёне [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у складзе [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 30 сьнежня 1927 году сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе тут было 194 двары з 938 жыхарамі, арганізаваны калгас «Чырвоная Зорка», працавалі вятрак і кузьня<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 году вёска — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Гноеве было 270 двароў з 924 жыхарамі. У вайну акупанты разбурылі 23 дамы, загубілі 109 вяскоўцаў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 499</ref>. 102 жыхары загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 году Гноеў адміністрацыйна належыць да Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут налічвалася 1194 жыхары. У складзе саўгасу «Барысаўшчына» з цэнтральнай сядзібай у аднайменнай вёсцы<ref name="fn1"/>.
== Геаграфія ==
Вёска месьціцца за 16 км на захад ад раённага цэнтру і чыгуначнай станцыі Хвойнікі, 119 км ад Гомеля, на правым беразе ракі Віць (прыток Прыпяці).
== Насельніцтва ==
* 2021 год — 173 гаспадаркі, 444 жыхары<ref>[https://web.archive.org/web/20211020023912/http://hoiniki.gov.by/ru/borisovsh/ Барысаўшчынскі сельскі савет]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Барысаўшчынскі сельсавет}}
{{Хойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Барысаўшчынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
6fu1z3dxn4te2pvgrh7febhiz9ptwwy
2680697
2680696
2026-07-25T22:40:37Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2680697
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Гноеў
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Гноева
|Трансьлітараваная назва = Hnojeŭ
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1585 годам
|Першыя згадкі = [[1585]]{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 435</ref>}}
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Колькасьць двароў = 173
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў = 02
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 46
|Даўгата сэкундаў = 41
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Гно́еў'''<ref name="daviednik" /> (з 30 ліпеня 1964 году<ref>Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Аб перайменаванні некаторых населеных пунктаў Беларускай ССР ад 30 ліпеня 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 23 (1063).</ref> — ''Віць''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 312</ref>) — вёска ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскага сельсавету]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[File:Herb Korczak.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Корчак роду Есманаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1906. T. IX. S. 27 – 29 (28)</ref>.]]
Найранейшая на сёньняшні дзень згадка пра паселішча ўтрымліваецца ў прывілеі караля [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] Давыду Есману, датаваным 25 днём лютага 1585 году. Манарх, зважаючы на тое, што пан Давыд «''на служъбахъ господаръскихъ... под Полоцкомъ, под Луками и под Псковом з нелитованьемъ здоровъя своего, не жалуючы утраты маетъности своее противъ непрыятелю нашому великому князю московскому статечъне и мужъне застановялъсе''», падараваў шляхцічу «''до жывота его''», акрамя іншых добраў, «''село Гновъ, в нем дымов двадцать пять''{{заўвага|Значная колькасьць дымоў — заслуга самога Д. Есмана, бо ён тое месца «''людми осадилъ''». У жніўні 1563 г. кароль Жыгімонт Аўгуст, сярод іншай шляхты, якая пазбавілася сваіх уладаньняў у Полацкім ваяводзтве, акупаваным войскамі цара Івана Грознага, даў у трыманьне «''Павлу а Давыду Есманомъ у волости Мозырскои — село Загале, Клевцы''»<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага (далей: Метрыка ВКЛ). Кніга запісаў 44. (1559—1566). / Падрыхтаваў А. І. Груша. — Мінск: Арты-Фэкс, 2001. № 82</ref>. Сяло Гноеў на той час, падобна, яшчэ не існавала.}}» «''у волости старостъва Мозырского, пры селе Загальи''»<ref>Метрыка ВКЛ. Кніга запісаў 70. (1582—1585). / Падрыхт. А. А. Мяцельскі. — Мінск: Беларуская навука, 2008. № 177</ref> [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].
[[File:Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.png|значак|зьлева|170пкс|Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.]]
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Загальскае староства ў канцы XVIII ст.]]
У XVII—XVIII стагодзьдзях вёска належала да Загальскага староства{{заўвага|Больш падрабязна пра Загальскае староства і яго трымальнікаў гл. старонку [[Загальле]].}}. Паводле рэвізіі 1716 году ''wieś Gnoiow'' складалі тры{{заўвага|Прынамсі, столькі нібыта належала на той час да староства.}} дымы: гаспадары Піліп Гутнік, Амяльян Васіль з братам (Omelia Wasil z bratem){{заўвага|Магчыма, слушна было б разумець — браты Амяльян і Васіль. Але ў Гноеве (Віці) і сёньня жывуць людзі з прозьвішчам Васільеў. Дык — ці не Амяльян Васілёў з братам?..}}, Сцяпан Бабарчык плацілі старосьце загальскаму князю Дамініку Яну Шуйскаму 12 злотых, 15 грошаў [[чынш]]у<ref>НГАБ у Менску. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144</ref>.
Надалей пра вёску Гноеў з 38 дварамі ў добрах староства Загальскага маецца зьвестка ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Загальскай Сьвята-Траецкай уніяцкай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, датаванай 9-м днём лютага 1778 году. У візытацыі, выкананай 10 студзеня 1787 году {{падказка|каад'ютарам|намесьнікам епархіяльнага япіскапа}} пінскім і тураўскім [[Язафат Булгак|Язафатам Булгакам]], сказана, што ў Гноеве было ўжо 40 двароў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 106адв., 108, 172, 173адв.</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гноеў апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам пасьля сьмерці старосты Ігнацыя Бужынскага належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Менскага ваяводзтва Вінцэнція, сына Міхала, Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Гноеве налічвалася 52 двары, 176 жыхароў мужчынскага і 112 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 494 — 502</ref>.
[[File:Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на карце Ф. Ф. Шуберта. 1850 г.png|значак|170пкс|Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Як вынікае з матэрыялаў шляхецкай рэвізіі 1811 году, {{падказка|дыспанэнтам|адміністратарам}} Загальскага казённага маёнтку на той час выступаў абшарнік Тадэвуш Солтан<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 129-130, 161-162</ref>. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах названага маёнтку, да якога належаў і Гноеў, была ўтворана воласьць{{заўвага|Ня варта блытаць з валасьцямі парэформавага часу — адміністрацыйнымі адзінкамі ў складзе паветаў.}} з управай, згаданая ў 1848 годзе.<ref>Военно-статистическое обозрение Российской империи. Т. 9. Ч. 4. Минская губерния. — С.-Петербург: Тип. Деп. Ген. штаба, 1848. С. 5, 7</ref>. На 1850 год у вёсцы — 39 двароў, 239 жыхароў<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 265 жыхароў вёскі Гноеў абодвух полаў былі прыхаджанамі Загальскай Сьвята-Траецкай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 708</ref>.
У парэформавы пэрыяд Гноеў належаў да Хвойніцкай воласьці. Паводле ведамасьці 1866 году 4 жыхары двара і 21 жыхар вёскі Гноеў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Подробные ведомости приходов римско-католического исповедания по Речицкому уезду Минской губернии. 1866 г.: НГАБ. Ф. 295. Воп. 1. Спр. 1816. А. 403</ref>. У кліравой ведамасьці Загальскай царквы 1869 году сказана, што за 5 вёрст ў 35 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе ня ўласна сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} вёскі Гноеў жылі 141 мужчына і 148 жанчын зь ліку яе прыхаджанаў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 96адв.</ref>.
На пачатак 1870 году тут — 104 мужчынскія душы з былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Гноеўскага сельскага таварыства, 5 аднадворцаў, прыпісаных да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Гноеў большай часткай жыхароў заставаўся ў прыходзе Загальскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 71</ref>.
Паводле перапісу 1897 года ў Гноеве было 110 двароў, 546 жыхароў, хлебазапасны магазын<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы налічваўся 121 двор з 704 жыхарамі<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 38</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Гноеў у складзе Хвойніцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>.
[[File:Гноеў на карце 1924 года.jpg|значак|злева|170пкс|Гноеў на мапе генштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926.]]
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 снежня 1920 і на 15 красавіка 1921 года ў Гноеўскай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 45 і 88 вучняў<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Гноеў — цэнтар сельсавету ў Хвойніцкім раёне [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у складзе [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 30 сьнежня 1927 году сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе тут было 194 двары з 938 жыхарамі, арганізаваны калгас «Чырвоная Зорка», працавалі вятрак і кузьня<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 году вёска — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Гноеве было 270 двароў з 924 жыхарамі. У вайну акупанты разбурылі 23 дамы, загубілі 109 вяскоўцаў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 499</ref>. 102 жыхары загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 году Гноеў адміністрацыйна належыць да Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут налічвалася 1194 жыхары. У складзе саўгасу «Барысаўшчына» з цэнтральнай сядзібай у аднайменнай вёсцы<ref name="fn1"/>.
== Геаграфія ==
Вёска месьціцца за 16 км на захад ад раённага цэнтру і чыгуначнай станцыі Хвойнікі, 119 км ад Гомеля, на правым беразе ракі Віць (прыток Прыпяці).
== Насельніцтва ==
* 2021 год — 173 гаспадаркі, 444 жыхары<ref>[https://web.archive.org/web/20211020023912/http://hoiniki.gov.by/ru/borisovsh/ Барысаўшчынскі сельскі савет]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Барысаўшчынскі сельсавет}}
{{Хойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Барысаўшчынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
l5uuf4m5yidy6wswgyozkv7eh72mkv9
2680698
2680697
2026-07-25T22:42:45Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2680698
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва = Гноеў
|Статус = вёска
|Назва ў родным склоне = Гноева
|Трансьлітараваная назва = Hnojeŭ
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1585 годам
|Першыя згадкі = [[1585]]{{заўвага|Не з XIX ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 435</ref>}}
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Мясцовая назва =
|Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет = [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскі]]
|Гарадзкі савет =
|Старшыня гарвыканкаму =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Колькасьць двароў = 173
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Крыніца колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|СААТА =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 53
|Шырата сэкундаў = 02
|Даўгата градусаў = 29
|Даўгата хвілінаў = 46
|Даўгата сэкундаў = 41
|Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
'''Гно́еў'''<ref name="daviednik" /> (з 30 ліпеня 1964 году<ref>Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР Аб перайменаванні некаторых населеных пунктаў Беларускай ССР ад 30 ліпеня 1964 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1964, № 23 (1063).</ref> — ''Віць''<ref name="daviednik">{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 312</ref>) — вёска ў [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіць у склад [[Барысаўшчынскі сельсавет|Барысаўшчынскага сельсавету]].
== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
[[File:Herb Korczak.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Корчак роду Есманаў<ref>Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1906. T. IX. S. 27 – 29 (28)</ref>.]]
Найранейшая на сёньняшні дзень згадка пра паселішча ўтрымліваецца ў прывілеі караля [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]] Давыду Есману, датаваным 25 днём лютага 1585 году. Манарх, зважаючы на тое, што пан Давыд «''на служъбахъ господаръскихъ... под Полоцкомъ, под Луками и под Псковом з нелитованьемъ здоровъя своего, не жалуючы утраты маетъности своее противъ непрыятелю нашому великому князю московскому статечъне и мужъне застановялъсе''», падараваў шляхцічу «''до жывота его''», акрамя іншых добраў, «''село Гновъ, в нем дымов двадцать пять''{{заўвага|Значная колькасьць дымоў — заслуга самога Д. Есмана, бо ён тое месца «''людми осадилъ''». У жніўні 1563 г. кароль Жыгімонт Аўгуст, сярод іншай шляхты, якая пазбавілася сваіх уладаньняў у Полацкім ваяводзтве, акупаваным войскамі цара Івана Грознага, даў у трыманьне «''Павлу а Давыду Есманомъ у волости Мозырскои — село Загале, Клевцы''»<ref>Метрыка Вялікага Княства Літоўскага (далей: Метрыка ВКЛ). Кніга запісаў 44. (1559—1566). / Падрыхтаваў А. І. Груша. — Мінск: Арты-Фэкс, 2001. № 82</ref>. Сяло Гноеў на той час, падобна, яшчэ не існавала.}}» «''у волости старостъва Мозырского, пры селе Загальи''»<ref>Метрыка ВКЛ. Кніга запісаў 70. (1582—1585). / Падрыхт. А. А. Мяцельскі. — Мінск: Беларуская навука, 2008. № 177</ref> [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].
[[File:Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.png|значак|зьлева|170пкс|Павіннасьці жыхароў вёскі Гноеў у 1716 г.]]
[[File:Загальскае староства на 1772 год.png|значак|зьлева|170пкс|Загальскае староства ў канцы XVIII ст.]]
У XVII—XVIII стагодзьдзях вёска належала да Загальскага староства{{заўвага|Больш падрабязна пра Загальскае староства і яго трымальнікаў гл. старонку [[Загальле]].}}. Паводле рэвізіі 1716 году ''wieś Gnoiow'' складалі тры{{заўвага|Прынамсі, столькі нібыта належала на той час да староства.}} дымы: гаспадары Піліп Гутнік, Амяльян Васіль з братам (Omelia Wasil z bratem){{заўвага|Магчыма, слушна было б разумець — браты Амяльян і Васіль. Але ў Гноеве (Віці) і сёньня жывуць людзі з прозьвішчам Васільеў. Дык — ці не Амяльян Васілёў з братам?..}}, Сцяпан Бабарчык плацілі старосьце загальскаму князю Дамініку Яну Шуйскаму 12 злотых, 15 грошаў [[чынш]]у<ref>НГАБ у Менску. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144</ref>.
Надалей пра вёску Гноеў з 38 дварамі ў добрах староства Загальскага маецца зьвестка ў матэрыяле Генэральнай візытацыі Загальскай Сьвята-Траецкай уніяцкай царквы Мазырскага дэканату, праведзенай а. Эліяшам (Ільлёй) Бародзічам, протанатарыем апостальскім дыяцэзіі Пінскай і Тураўскай, датаванай 9-м днём лютага 1778 году. У візытацыі, выкананай 10 студзеня 1787 году {{падказка|каад'ютарам|намесьнікам епархіяльнага япіскапа}} пінскім і тураўскім [[Язафат Булгак|Язафатам Булгакам]], сказана, што ў Гноеве было ўжо 40 двароў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41240. А. 106адв., 108, 172, 173адв.</ref>.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Гноеў апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году — у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. На 1795 год вёска разам з цэлым Загальскім староствам пасьля сьмерці старосты Ігнацыя Бужынскага належала «малолетнему Станиславу Бужинскому по жизни его», але была ў арэндзе ў судзьдзі Менскага ваяводзтва Вінцэнція, сына Міхала, Жука<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурноевзаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72</ref>. Тады ў Гноеве налічвалася 52 двары, 176 жыхароў мужчынскага і 112 жаночага полу<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 494 — 502</ref>.
[[File:Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на карце Ф. Ф. Шуберта. 1850 г.png|значак|170пкс|Гноеў, Барысаўшчына, Клівы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
Як вынікае з матэрыялаў шляхецкай рэвізіі 1811 году, {{падказка|дыспанэнтам|адміністратарам}} Загальскага казённага маёнтку на той час выступаў абшарнік Тадэвуш Солтан<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 129-130, 161-162</ref>. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах названага маёнтку, да якога належаў і Гноеў, была ўтворана воласьць{{заўвага|Ня варта блытаць з валасьцямі парэформавага часу — адміністрацыйнымі адзінкамі ў складзе паветаў.}} з управай, згаданая ў 1848 годзе.<ref>Военно-статистическое обозрение Российской империи. Т. 9. Ч. 4. Минская губерния. — С.-Петербург: Тип. Деп. Ген. штаба, 1848. С. 5, 7</ref>. На 1850 год у вёсцы — 39 двароў, 239 жыхароў<ref name="fn1"/>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 265 жыхароў вёскі Гноеў абодвух полаў былі прыхаджанамі Загальскай Сьвята-Траецкай царквы<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 708</ref>.
У парэформавы пэрыяд Гноеў належаў да Хвойніцкай воласьці. Паводле ведамасьці 1866 году 4 жыхары двара і 21 жыхар вёскі Гноеў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Подробные ведомости приходов римско-католического исповедания по Речицкому уезду Минской губернии. 1866 г.: НГАБ. Ф. 295. Воп. 1. Спр. 1816. А. 403</ref>. У кліравой ведамасьці Загальскай царквы 1869 году сказана, што за 5 вёрст ў 35 і 1/4 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе ня ўласна сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} вёскі Гноеў жылі 141 мужчына і 148 жанчын зь ліку яе прыхаджанаў<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 96адв.</ref>.
На пачатак 1870 году тут — 104 мужчынскія душы з былых дзяржаўных сялянаў, прыпісаных да Гноеўскага сельскага таварыства, 5 аднадворцаў, прыпісаных да воласьці<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Гноеў большай часткай жыхароў заставаўся ў прыходзе Загальскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 456; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 71</ref>.
Паводле перапісу 1897 года ў Гноеве было 110 двароў, 546 жыхароў, хлебазапасны магазын<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы налічваўся 121 двор з 704 жыхарамі<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 38</ref>.
=== Найноўшы час ===
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Гноеў у складзе Хвойніцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>.
[[File:Гноеў на карце 1924 года.jpg|значак|злева|170пкс|Гноеў на мапе генштабу [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926.]]
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 снежня 1920 і на 15 красавіка 1921 года ў Гноеўскай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 45 і 88 вучняў<ref>Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19</ref>.
Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Гноеў — цэнтар сельсавету ў Хвойніцкім раёне [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у складзе [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. 30 сьнежня 1927 году сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага сельсавету. У 1930 годзе тут было 194 двары з 938 жыхарамі, арганізаваны калгас «Чырвоная Зорка», працавалі вятрак і кузьня<ref name="fn1"/>. З 20 лютага 1938 году вёска — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў Гноеве было 270 двароў з 924 жыхарамі. У вайну акупанты разбурылі 23 дамы, загубілі 109 вяскоўцаў<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 499</ref>. 102 жыхары загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 году Гноеў адміністрацыйна належыць да Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года тут налічвалася 1194 жыхары. У складзе саўгасу «Барысаўшчына» з цэнтральнай сядзібай у аднайменнай вёсцы<ref name="fn1"/>.
== Геаграфія ==
Вёска месьціцца за 16 км на захад ад раённага цэнтру і чыгуначнай станцыі Хвойнікі, 119 км ад Гомеля, на правым беразе ракі Віць (прыток Прыпяці).
== Насельніцтва ==
* 2021 год — 173 гаспадаркі, 444 жыхары<ref>[https://web.archive.org/web/20211020023912/http://hoiniki.gov.by/ru/borisovsh/ Барысаўшчынскі сельскі савет]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
{{Барысаўшчынскі сельсавет}}
{{Хойніцкі раён}}
[[Катэгорыя:Барысаўшчынскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
rm1w9arxcin3g0rjnq60w37mqgnamoq
Тэмпэльгоф-Шэнэбэрг
0
261776
2680587
2478576
2026-07-25T12:36:43Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680587
wikitext
text/x-wiki
{{Адміністрацыйная адзінка|Герб=Coat of arms of borough Tempelhof-Schoeneberg.svg|Назва=Тэмпэльгоф-Шэнэбэрг|Краіна=Нямеччына|Арыгінальная назва=Tempelhof-Schöneberg|Статус=Адміністрацыйная акруга|Насельніцтва=348.523 (31. Сьн. 2021)|Месца паводле насельніцтва=7|АфіцыйныяМовы=Нямецкая|Кіраўнік=Ёрн Ольтман (па-нямецку: Jörn Oltmann)|ДатаЎтварэньня=01.01.2001|Плошча=53,09 km²|Мапа=Berlin Bezirk Tempelhof-Schöneberg (labeled).svg|Назва парамэтру 1=Горад|Парамэтар1=Бэрлін}}
'''Тэмпэльгоф Шэнэбэрг''' — сёмая адміністрацыйная акруга [[Бэрлін|Бэрліну]]<ref>[https://web.archive.org/web/20221128234644/https://www.berlin.de/berlin-im-ueberblick/wirtschaft/strukturwandel-und-moderne-verwaltung/berliner-bezirke/]</ref>.
У 2001 годзе раён быў створаны ў рамках адміністрацыйнай рэформы шляхам зьліцьця былых раёнаў Тэмпельхоф й Шэнэберг.
Раён Бэрліна вядомы Тэмпельхгофер-Фельд<ref>https://web.archive.org/web/20230225092108/https://www.berlin.de/ba-tempelhof-schoeneberg/politik-und-verwaltung/service-und-organisationseinheiten/wirtschaftsfoerderung/tourismus/artikel.449066.php</ref> (былы аэрапорт Тэмпельгоф) як мясцовая зона адпачынку й раёнам Шэнэбэрг яго гомасэксуальнымі сцэнамі ў так званым вясёлкавым раёне (па нямецку: Regenbogenkiez)<ref>https://web.archive.org/web/20230225092108/https://www.berlin.de/ba-tempelhof-schoeneberg/politik-und-verwaltung/service-und-organisationseinheiten/wirtschaftsfoerderung/tourismus/artikel.449066.php</ref>.
== Геаграфія ==
Раён распасьціраецца ад паўднёвай часткі Бэрліна да паўднёвай мяжы горада. Раён населены вельмі па-рознаму. Больш за трэць насельніцтва раёна пражывае ў Шэнэбергу, самым густанаселеным раёне Тэмпельгоф-Шэнэберг. Фрыдэнаў - самая маленькая частка раёна (й адна з самых маленькіх у Бэрліне), але самая густанаселеная частка Бэрліна.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.berlin.de/ba-tempelhof-schoeneberg/politik-und-verwaltung/bezirksamt/]
{{Накід:Геаграфія}}
[[Катэгорыя:Адміністрацыйныя акругі Бэрліну]]
buo1wyai0phyzdn6kz13g3n2246ohkl
Ягайла (імя)
0
263265
2680647
2680374
2026-07-25T20:46:24Z
~2026-41313-31
99112
2680647
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яґайла
|лацінка = Jagajła / Jahajła
|арыгінал = Aggalo (Egelo)
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Агі|Аgi]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Агі|Аgi]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Ягейла, Агела, Ягала, Ягела, Агайла, Акайла, Якейла, Агель, Огель, Ягель, Ягаль, Якела, Якель, Ягіл
|вытворныя = [[Агіла]], [[Эйгела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ягайла''' (''Ягейла'', ''Ягала'', ''Ягела'', ''Ягель'', ''Ягаль'', ''Якейла'', ''Якела'', ''Ягіл''), '''Агайла''' (''Агела'', ''Агель'', ''Акайла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Агала, Агела, Егела, Агел, Егел або Егіла, пазьней Эгела, Эгель або Ягель (Aggalo<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 251.</ref>, Agella, Agela, Agello<ref>Morlicchio E. Onomastica germanica in Italia meridionale // Dictionnaire historique des noms de famille romans. — Tübingen, 1990. P. 115.</ref>, Agelo<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 13.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 341.</ref>, Egelo<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 99.</ref>, Agel, Aegel<ref>Gantier V. La langue, les noms et le droit des anciens Germains. — Berlin 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qmRHAAAAYAAJ&q=Aegel#v=snippet&q=Aegel&f=false P. 130, 279].</ref>, Egel<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Egel#v=snippet&q=Egel&f=false S. 19].</ref>, Egila, Ecgela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 118.</ref>, Eagele<ref>Winkler J. Friesche naamlijst (Onomasticon Frisicum). — Leeuwarden, 1898. [https://books.google.by/books?redir_esc=y&hl=ru&id=L-7gyAEACAAJ&q=Eagele#v=snippet&q=Eagele&f=false S. 76].</ref>, Egel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Agelo+Egel#v=snippet&q=%40Agelo%20Egel&f=false S. 28].</ref>, Eggel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Eggel#v=snippet&q=Eggel&f=false S. 17].</ref>, Eggeli<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Eggeli#v=snippet&q=Eggeli&f=false S. 14, 163, 714].</ref>, Jagel<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Jagel#v=snippet&q=%40Jagel&f=false S. 190].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 43.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ягвін]], [[Ягінт]], [[Ягоўд]]; германскія імёны Egwinus, Egind, Egold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Апроч таго, у старажытных германскіх імёнах шырока бытаваў антрапанімічны суфікс-пашыральнік з элемэнтам -л- (-l-)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=personennamen+ulus+olus#v=snippet&q=personennamen%20ulus%20olus&f=false S. 987—992]</ref>.
Адпаведнасьць імя Ягайла германскаму імю Agilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-101">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 86.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ягайла складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]], [[Ямант|Ямунт]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh, Jomund), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -гайл- (-гал-, -гел-). Такім парадкам, імя Ягайла азначае «сапраўды жвавы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17, 19, 26.</ref>. У гістарычным [[германцы|германскім]] ([[Готы|гоцкім]]) арэале адзначалася імя Jogello<ref>Croniche degli ordini instituiti dal p.s. Francesco. P. 4, T. 2. — Napoli, 1680. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=BUfFQ2O6_m4C&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. XXI].</ref><ref>Gloriose memorie delle vite, e fatti illustri delli sommi pontefici, e cardinali assonti dal serafico Ordine di s. Francesco al governo di S. Chiesa romana. — Treviso, 1703. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=52cqhv_Qw_oC&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false 39, 46, 73, 88, 89].</ref><ref>Giardino Serafico Istorico Fecondo Di Fiori, E Frutti Di Virtù, Di Zelo, E Di Santità Nelli trè Ordini instituiti dal Gran Patriarca de Poveri S. Francesco. — Venezia, 1710. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wDE_AAAAcAAJ&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. 402, 456, 458].</ref> (Iagellus<ref>Nuclei historiæ universalis, cum sacræ, tum prophanae, ad dies, annosque relatæ, auctarium, etc. — Görlini, 1658. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_KARvRevhxwC&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 430].</ref><ref>L·mer-eniauto-genea-chorographias nucleus, insignis lectionis variae fructu locuples. Historiae cùm sacrae tùm prophanae cognitione compendiosissima atque utilissima praegnans. — Ulmae, 1672. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rUzrINP42e4C&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 1].</ref>, Jogallus<ref>Catalog der Stadtbibliothek in Zürich. Bd. 2. — Zürich, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xxEvJybS9hwC&q=Jogallus#v=snippet&q=Jogallus&f=false S. 849].</ref>).
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» на падставе пэўных славянскіх адпаведнікаў (у тым ліку імя Івайла, якое меў вядомы баўгарскі народны герой) не адкідае магчымасьці [[Славянскія мовы|славянскага]] паходжаньня імя Ягайла<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 52.</ref>. Разам з тым, пры тлумачэньні элемэнту -гайла ён праводзіць паралель з індаэўрапейскім назовам gail, які ўжываўся ў значэньні 'высакародны', 'заўзяты', 'магутны', 'палкі', 'сьветлы', 'слаўны', кельцкім g(h)al — 'магчы', стараверхнянямецкім helid 'герой', стараірляндзкім giall — 'высакародны нашчадак', сярэдневерхненямецкіі geil (gail) — 'бадзёры', 'вясёлы', 'гарэзьлівы', 'жвавы', 'палкі', старапрускім gaylis — 'белы', 'сьветлы'. Адсюль, у прыватнасьці, імя Ягайла паводле меркаваньня Паўла Ўрбана (з улікам hоge — 'важны', 'высокі', 'вялікі', 'высокародны' ды інш.) — «Ja-gailo — Jag-gailo — Hog-gailo» — значыла, імаверна, «Вялікі славай» або «Сьветлы славай»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 208.</ref>. Падобнае тлумачэньне прыводзіць і гісторык беларускай літаратуры [[Алесь Бразгуноў]], які перакладае імя Ягайла як «Высокі славай», «Высакародны»<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>.
З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Ягайла{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявілася тлумачэньне імя Ягайла ({{мова-lt|Jogáila|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''jóti'' 'ехаць конна' і нібы застарэлага, але на зафіксаванага ў летувіскіх слоўніках і тэкстах ''gáilas'' 'моцны' (дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля гэтага тлумачэньня летувіскія дасьледнікі ад пачатку выкарыстоўвалі сучаснае ''galia'' 'моц', што прыводзіла да перакручваньня імя Ягайлы — імя князя мусіла б гучаць як «Ёгаля»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>). Падобнае тлумачэньне яшчэ ў сярэдзіне XIX ст. высунуў летувіс Даўгдарыс у газэце «[[Tygodnik Petersburski]]» (ад 18 ліпеня 1850 году)<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref>, тым часам у часопісе Міністэрства народнай асьветы (красавік 1850 году) летувіскі аўтар Даніла прапаноўваў перакладаць гэтае імя як «калі жаль» ад ''jei'' (я) 'калі' і ''gailis'' (га́йліс) 'жаль'<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8+%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8%20%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22&f=false С. 152].</ref>. Усе гэтыя тлумачэньні народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў як «кур’ёзныя»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>, кур’ёзнымі азначыў летувіскія тлумачэньні імя Ягайлы і францускі лінгвіст [[Раймонд Шмітляйн]]<ref name="Schmittlein-1948-101"/>, тым часам большасьць сучасных навукоўцаў лічыць іх неверагоднымі<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref>}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref name="Arlou-2012-158">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>.
У Польшчы гістарычна адзначаўся антрапонім Jagiełowic<ref>Słownik historyczno-etymologiczny antroponimów ziemi chełmskiej (XVI—XVII wiek). — Warszawa, 2017. S. 123.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jagil''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jagil#v=snippet&q=Jagil&f=false S. 38].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ягеловіц (Jagelowitz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 142.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jagel'' (29 верасьня 1379 году<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 траўня 1380 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173543/http://starbel.by/dok/d085.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и великим магистром Тевтонского ордена Винрихом фон Книпроде (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false P. 53, 55].</ref>, [[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 604—607, 611, 613—614, 617—619, 627—629, 631, 641].</ref>, па 1409 і да 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 997, 1025—1026, 1028].</ref>); ''Iagillo'' (27 лютага 1380 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173937/http://starbel.by/dok/d087.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и магистром Ливонии Вильгельмом фон Фримерсхаймом (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Jagal'' (6 ліпеня 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20230202044559/http://starbel.by/dok/d094.htm Бражольский договор о перемирии между ВКЛ и Тевтонским орденом (июль 1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 кастрычніка 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511071118/http://starbel.by/dok/d090.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о передаче части Жемайтии за рекой Дубисой (1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=%22Wir+Jagal%22#v=snippet&q=%22Wir%20Jagal%22&f=false P. 56—57, 59].</ref>, [[Мэмарыял Вітаўта]]<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—266.</ref>); ''Jagalo'' (1385 год); ''Jagel dey gracia rex in Lettow'' (пячаць да 1386 году)<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 207.</ref>; ''dominus Jagalo'' (11 студзеня 1386 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 3. — Varsaviae, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GVVfAAAAcAAJ&q=Jagalo#v=snippet&q=Jagalo&f=false P. 338].</ref>; ''Jagello''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Якгаило'', ''Ягаило''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''dictum Iagel in [[Ліцьвіны#Літоўская мова|Lytwanico]]'' ([[De magna strage]])<ref>Pomniki dziejowe Polski. T. 4. — Lwów, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1vYJz9XLa4UC&q=dictum+Iagel+in+Lytwanico#v=snippet&q=dictum%20Iagel%20in%20Lytwanico&f=false S. 46].</ref>; ''Ягайло''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 72, 75—76, 78, 83, 94—95, 99, 113].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false с. 235—236, 242, 245, 258, 262].</ref> або ''Ягайло Олгердовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+82#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%2082&f=false С. 81—82].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 238, 242, 264.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''Iagali Gyediroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Gyediroczsky#v=snippet&q=Gyediroczsky&f=false С. 136].</ref>, ''Iageli Gedoroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Iageli+Gedoroczsky#v=snippet&q=Iageli%20Gedoroczsky&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Goyulus et Yagallo Gedroitorum [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''s[igilla] Micolai als Yagal''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>, ''Jagiel Gedwodsky''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Якгойла'' (8 траўня 1466 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1, ч. 1, т. 1. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?id=CAI5AQAAMAAJ&pg=RA3-PA75&dq=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjzr_eVxY79AhUVgv0HHUaHDTYQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&f=false С. 76].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Юшко Якгаилович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Петко Якгоиловичъ'' (13 верасьня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 70.</ref>; ''nobilibus viris… [[Альбэрт|Alberto]] Jagelowycz'' (8 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 515.</ref>; ''sub rege Poloniae Vladislao alias Jageylo'' (24 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 128.</ref>; ''Ego Gregorius Jakieylowicz'' (12 жніўня 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 557.</ref>; ''Jagiejło… Jagojło… Jagieło'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 141—145.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета… а Мика Якгеиловича'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''людеи наших [[Бірштаны|бирштанъцов]]… а Якуба Якгелловича'' (10 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 349.</ref>; ''чоловеков тяглыхъ у [[Эйрагола|Оирякголском]] волости… а Якгеиловичов'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… Андрушка Якгоиловича'' (1 студзеня 1519 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 75.</ref>; ''подалъ на то трехъ светковъ: человека пана старосты Жомоитского наимя [[Рамейка|Ромейка]] Якойловича'' (4 лютага 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1398].</ref>; ''homines… Jagelo'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''з Мемижи… Григорои Яжеилович'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 89.</ref>; ''Богдан Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Григорко Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 70.</ref>, ''Лукашъ Огеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Юрага Якгоиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Матеевая Якголовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 100.</ref> (1528 году); ''бояре [[Трокі|троцкие]] Якгеловичы'' (13 жніўня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 34.</ref>; ''з [[Бірштаны|Бирштан]]… Томко Якгеилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 30.</ref>; ''Стан Екелович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25.</ref>; ''Мицко Якгейлович… Стан Якгелович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160, 193.</ref>; ''село Суръвиловъское, а в ономъ селе тыи люди… Олехъно Акаиловичъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''село Якгейлишки… село Якгейловичи… Войтко Якгейловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 36, 47, 63].</ref>; ''Янъ Анъдреевичъ Якгеловича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 189.</ref>; ''Матей Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 586].</ref>, ''Янъ Андреевичъ Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+591#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20591&f=false С. 591].</ref>, ''з Якгойловичъ въ повете Троцкомъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 652].</ref>, ''Лавринъ Мартиновичъ Якгейло… з села Якгейловичь''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 653].</ref>, ''Лавринъ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 734].</ref>, ''Петръ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 735].</ref>, ''Стась Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 797.</ref>, ''Станиславъ Якгело''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Янвилов с Пядев… Стасю Якгеиловичу… з роду Уркшевичовъ… Григоръю Якгелевичу… з роду Милошевичов… Петру Якгеиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Ягейла… Ягелла'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 62—70.</ref> ''Balcer Jagieło''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 305.</ref>, ''Jan Jagiłł''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 327.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Piotr Iagieła'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 78.</ref>; ''folwark Jagiełowicze alias Sluszkowszczyzna w [[Лідзкі павет|pow. lidzkim]]'' (18 сакавіка 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 122.</ref>; ''mieszczanie do plebaniej płungiańskiej należący… Adam Jegielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 70.</ref>; ''Samuel Iagielewicz'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Samuel Egielewicz'' (жнівень 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 460.</ref>; ''Jagielowszczyzna… Jagieły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Jagieło'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Jagielewicz'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=550&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwika Jagiełło'' (1767 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr z Jagiełło Jagiełowicz, rotm. pow. kow.'' (22 траўня 1767 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 213.</ref>; ''Kazimierz Ogayłło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Ogay%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Agełowicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Age%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Smołwy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klemens Jan Agiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcin Ogiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Ogiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bakałarzewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1820 год); ''Oggel Albert. Jul. Lithuan.'' (1825 год)<ref>Die Matrikel der Albertus-Universität zu Königsberg i. Pr. 1544—1829. Bd. 2: Die Immatrikulationen von 1657—1829. — Leipzig, 1911/1912. S. 754.</ref>; ''Bartłomiej Agel'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Agel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Iszczołna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Agiełło'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jagiełowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Jacub Jagiello'' (1863 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/05/31/jacub-jagiello/ Jacub Jagiello i Julia z Kroszczynskich (Якуб Ягелло и Юлия Крощинская)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Anna Jagiełowa'' (30 чэрвеня 1884 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 164.</ref>; ''Іоgелло'' (1889 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Wojciech Jagiełłówicz'' (1889 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/53481/jagiellowicz-wojciech-1889 Cmentarze — Litwa > Wędziagoła Vandžiogala Litwa > Jagiełłówicz Wojciech 1889], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>{{Заўвага|Найранейшая (паводле [[Казімер Буга|Казімера Бугі]]<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 32.</ref>) фіксацыя [[Летувізацыя|летувізаванай]] формы адзначаецца ў 1562 годзе — ''Baczus Jagielaytis''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Baczus+Jagielaytis#v=snippet&q=Baczus%20Jagielaytis&f=false С. 48].</ref>; у летувіскамоўным тэксьце 1589 году фіксуецца ў форме ''Jogėla''<ref>Linguistica Baltica. Vol. 3: 1994. [https://books.google.by/books?id=PwUqAQAAIAAJ&q=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&dq=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHgc6L9fuIAxXl8LsIHY8vLN4Q6AF6BAgIEAI 89].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ягайла]] (1352—1434) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] (1377—1381, 1382—1392), кароль польскі (1386—1434)
* Ягайла Гедройцкі — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] (1433 год)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> пячаць з рускім надпісам «ЯКГАІЛОВА»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref>
* Пётар (Пецька) Ягайлавіч — літоўскі баярын, які ажаніўся з дачкой [[Радзівіл Осьцікавіч|Радзівіла Осьцікавіча]] Ганнай<ref name="Piatraskas-2014-215">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 215.</ref>
* Ягайла — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1466 годзе
* Багдан Ягайлавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рыгорка Ягайлавіч — [[Меміж|меміскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лукаш Агелавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Юрага Ягайлавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацеевая Ягалавіча — [[Упіцкі павет|упіцкая]] баярыня, якая ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Стана|Стан]] Якелавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&dq=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwichOrahtWCAxXr0QIHHRgVB30Q6AF6BAgHEAI P. 397].</ref>
* Дзьмітры Ягела — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 364, 378.</ref>
* Казімер Ягеловіч — [[Вільня|віленскі]] кравец, які ўпамінаецца ў 1692 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 163.</ref>
* Антон і Тамаш Якелі — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 84].</ref>
* Іван Ягела — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 17.</ref>
* Яна Ягела — беларускі філёзаф<ref>Зелянкоў А., Ягела Я. [https://journals.bsu.by/index.php/history/be/article/view/4786 Канцэпцыя макрагісторыі Ю. Н. Харары: вытокі папулярнасці і акадэмічны статус] // Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 4 (2022).</ref>
Ягелы (Jagiełło) — прыгонныя зь вёсак [[Масьцяны|Масьцянаў]], [[Пешкаўцы|Пешкаўцаў]] і мястэчка [[Лынтупы|Лынтупаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 49, 57.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 69, 155, 178.</ref>.
Ягелы (Jagiełło) гербаў [[Пагоня]] і [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 88, 273, 535.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 93.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref name="Malewski-2022-291">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 291.</ref>.
Ягеловічы гербаў Лебедзь і [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 536.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz, Jagiełłowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-291"/>.
Ягелы — [[парафія]]не [[Касьцёл Сьвятога Станіслава (Даўгінаў)|касьцёла]] ў [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1900 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231949/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/616-dolginova-kostel-v-vilejskom-uezde-spisok-prikhozhan-1900-g Долгинова костел в Вилейском уезде. Список прихожан 1900 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>.
Агігелі (Ogigel) гербу ўласнага<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 298.</ref> — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Сылезія|Сылезіі]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 134.</ref>.
Ягель (Jagiel) і Ягелёвіч (Jagiellowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Ягелы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Ягелаўшчына]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Яглевічы]], на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] — [[Ягалкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Агайлі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Агі]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай аг}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
a1rfk57k2bu77zqtn9siebjhdcj1nb6
2680680
2680647
2026-07-25T22:13:04Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680680
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яґайла
|лацінка = Jagajła / Jahajła
|арыгінал = Aggalo (Egelo)
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Агі|Аgi]] + [[Гайла (імя)|Galo]] <br> [[Агі|Аgi]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Ягейла, Агела, Ягала, Ягела, Агайла, Акайла, Якейла, Агель, Огель, Ягель, Ягаль, Якела, Якель, Ягіл
|вытворныя = [[Агіла]], [[Эйгела]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ягайла''' (''Ягейла'', ''Ягала'', ''Ягела'', ''Ягель'', ''Ягаль'', ''Якейла'', ''Якела'', ''Ягіл''), '''Агайла''' (''Агела'', ''Агель'', ''Акайла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Агала, Агела, Егела, Агел, Егел або Егіла, пазьней Эгела, Эгель або Ягель (Aggalo<ref>Francovich-Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e antroponimia. — Roma, 1999. P. 251.</ref>, Agella, Agela, Agello<ref>Morlicchio E. Onomastica germanica in Italia meridionale // Dictionnaire historique des noms de famille romans. — Tübingen, 1990. P. 115.</ref>, Agelo<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 13.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 341.</ref>, Egelo<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 99.</ref>, Agel, Aegel<ref>Gantier V. La langue, les noms et le droit des anciens Germains. — Berlin 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=qmRHAAAAYAAJ&q=Aegel#v=snippet&q=Aegel&f=false P. 130, 279].</ref>, Egel<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4eA8AQAAIAAJ&q=Egel#v=snippet&q=Egel&f=false S. 19].</ref>, Egila, Ecgela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 118.</ref>, Eagele<ref>Winkler J. Friesche naamlijst (Onomasticon Frisicum). — Leeuwarden, 1898. [https://books.google.by/books?redir_esc=y&hl=ru&id=L-7gyAEACAAJ&q=Eagele#v=snippet&q=Eagele&f=false S. 76].</ref>, Egel<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Agelo+Egel#v=snippet&q=%40Agelo%20Egel&f=false S. 28].</ref>, Eggel<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Eggel#v=snippet&q=Eggel&f=false S. 17].</ref>, Eggeli<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Eggeli#v=snippet&q=Eggeli&f=false S. 14, 163, 714].</ref>, Jagel<ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Jagel#v=snippet&q=%40Jagel&f=false S. 190].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 43.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ягвін]], [[Ягінт]], [[Ягоўд]]; германскія імёны Egwinus, Egind, Egold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Апроч таго, у старажытных германскіх імёнах шырока бытаваў антрапанімічны суфікс-пашыральнік з элемэнтам -л- (-l-)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=personennamen+ulus+olus#v=snippet&q=personennamen%20ulus%20olus&f=false S. 987—992]</ref>.
Адпаведнасьць імя Ягайла германскаму імю Agilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref name="Schmittlein-1948-101">Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 86.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ягайла складаецца з асноваў -я- (імёны ліцьвінаў [[Явіл]], [[Ягерд]], [[Ямант|Ямунт]]; германскія імёны Jovila, Jogärdh, Jomund), якая паходзіць ад гоцкага ja, jah 'сапраўды'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref> (таксама адзначаецца іменная аснова а-, якая паходзіць ад старагерманскага *ana- з падобным значэньнем<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ANA ANA], Nordic Names</ref>), і -гайл- (-гал-, -гел-). Такім парадкам, імя Ягайла азначае «сапраўды жвавы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17, 19, 26.</ref>. У гістарычным [[германцы|германскім]] ([[Готы|гоцкім]]) арэале адзначалася імя Jogello<ref>Croniche degli ordini instituiti dal p.s. Francesco. P. 4, T. 2. — Napoli, 1680. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=BUfFQ2O6_m4C&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. XXI].</ref><ref>Gloriose memorie delle vite, e fatti illustri delli sommi pontefici, e cardinali assonti dal serafico Ordine di s. Francesco al governo di S. Chiesa romana. — Treviso, 1703. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=52cqhv_Qw_oC&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false 39, 46, 73, 88, 89].</ref><ref>Giardino Serafico Istorico Fecondo Di Fiori, E Frutti Di Virtù, Di Zelo, E Di Santità Nelli trè Ordini instituiti dal Gran Patriarca de Poveri S. Francesco. — Venezia, 1710. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wDE_AAAAcAAJ&q=jogello#v=snippet&q=jogello&f=false P. 402, 456, 458].</ref> (Iagellus<ref>Nuclei historiæ universalis, cum sacræ, tum prophanae, ad dies, annosque relatæ, auctarium, etc. — Görlini, 1658. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_KARvRevhxwC&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 430].</ref><ref>L·mer-eniauto-genea-chorographias nucleus, insignis lectionis variae fructu locuples. Historiae cùm sacrae tùm prophanae cognitione compendiosissima atque utilissima praegnans. — Ulmae, 1672. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rUzrINP42e4C&q=Iagellus#v=snippet&q=Iagellus&f=false P. 1].</ref>, Jogallus<ref>Catalog der Stadtbibliothek in Zürich. Bd. 2. — Zürich, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xxEvJybS9hwC&q=Jogallus#v=snippet&q=Jogallus&f=false S. 849].</ref>).
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» на падставе пэўных славянскіх адпаведнікаў (у тым ліку імя Івайла, якое меў вядомы баўгарскі народны герой) не адкідае магчымасьці [[Славянскія мовы|славянскага]] паходжаньня імя Ягайла<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 52.</ref>. Разам з тым, пры тлумачэньні элемэнту -гайла ён праводзіць паралель з індаэўрапейскім назовам gail, які ўжываўся ў значэньні 'высакародны', 'заўзяты', 'магутны', 'палкі', 'сьветлы', 'слаўны', кельцкім g(h)al — 'магчы', стараверхнянямецкім helid 'герой', стараірляндзкім giall — 'высакародны нашчадак', сярэдневерхненямецкіі geil (gail) — 'бадзёры', 'вясёлы', 'гарэзьлівы', 'жвавы', 'палкі', старапрускім gaylis — 'белы', 'сьветлы'. Адсюль, у прыватнасьці, імя Ягайла паводле меркаваньня Паўла Ўрбана (з улікам hоge — 'важны', 'высокі', 'вялікі', 'высокародны' ды інш.) — «Ja-gailo — Jag-gailo — Hog-gailo» — значыла, імаверна, «Вялікі славай» або «Сьветлы славай»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 208.</ref>. Падобнае тлумачэньне прыводзіць і гісторык беларускай літаратуры [[Алесь Бразгуноў]], які перакладае імя Ягайла як «Высокі славай», «Высакародны»<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі ({{Менск (Мінск)}}, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.</ref>.
З нагоды летувіска-[[Балтыйскія мовы|балтыйскіх]] этымалёгіяў імя Ягайла{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявілася тлумачэньне імя Ягайла ({{мова-lt|Jogáila|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''jóti'' 'ехаць конна' і нібы застарэлага, але на зафіксаванага ў летувіскіх слоўніках і тэкстах ''gáilas'' 'моцны' (дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля гэтага тлумачэньня летувіскія дасьледнікі ад пачатку выкарыстоўвалі сучаснае ''galia'' 'моц', што прыводзіла да перакручваньня імя Ягайлы — імя князя мусіла б гучаць як «Ёгаля»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>). Падобнае тлумачэньне яшчэ ў сярэдзіне XIX ст. высунуў летувіс Даўгдарыс у газэце «[[Tygodnik Petersburski]]» (ад 18 ліпеня 1850 году)<ref>Tygodnik Petersburski. Nr. 54, 1850. S. 353.</ref>, тым часам у часопісе Міністэрства народнай асьветы (красавік 1850 году) летувіскі аўтар Даніла прапаноўваў перакладаць гэтае імя як «калі жаль» ад ''jei'' (я) 'калі' і ''gailis'' (га́йліс) 'жаль'<ref>Данилло Н. Значение некоторых имен литовских князей и названий местностей Литвы // Журнал Министерства народного просвещения. Т. 66. — СПб., 1850. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ohYFAAAAYAAJ&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8+%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%B5%D1%81%D0%BB%D0%B8%20%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D1%8C%22&f=false С. 152].</ref>. Усе гэтыя тлумачэньні народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінгвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] вызначыў як «кур’ёзныя»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>, кур’ёзнымі азначыў летувіскія тлумачэньні імя Ягайлы і францускі лінгвіст [[Раймонд Шмітляйн]]<ref name="Schmittlein-1948-101"/>, тым часам большасьць сучасных навукоўцаў лічыць іх неверагоднымі<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref>}} ды іншых імёнаў вялікіх князёў літоўскіх гісторык [[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Уладзімер Арлоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што летувіскіх формаў гэтых імёнаў («Вітаўтас», «Альгірдас» і пад.) немагчыма знайсьці ані ў замежных, ані ва ўласных дакумэнтах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref name="Arlou-2012-158">{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 158.</ref>.
У Польшчы гістарычна адзначаўся антрапонім Jagiełowic<ref>Słownik historyczno-etymologiczny antroponimów ziemi chełmskiej (XVI—XVII wiek). — Warszawa, 2017. S. 123.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Jagil''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jagil#v=snippet&q=Jagil&f=false S. 38].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ягеловіц (Jagelowitz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 142.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jagel'' (29 верасьня 1379 году<ref>[http://starbel.by/dok/d049.htm Договор о перемирии на 10 лет между ВКЛ и Тевтонским орденом (1379)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 траўня 1380 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173543/http://starbel.by/dok/d085.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и великим магистром Тевтонского ордена Винрихом фон Книпроде (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false P. 53, 55].</ref>, [[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 604—607, 611, 613—614, 617—619, 627—629, 631, 641].</ref>, па 1409 і да 1416 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Jagel#v=snippet&q=Jagel&f=false S. 997, 1025—1026, 1028].</ref>); ''Iagillo'' (27 лютага 1380 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173937/http://starbel.by/dok/d087.htm Договор между в.к.л. Ягайлом и магистром Ливонии Вильгельмом фон Фримерсхаймом (1380)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Jagal'' (6 ліпеня 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20230202044559/http://starbel.by/dok/d094.htm Бражольский договор о перемирии между ВКЛ и Тевтонским орденом (июль 1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 31 кастрычніка 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511071118/http://starbel.by/dok/d090.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о передаче части Жемайтии за рекой Дубисой (1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=%22Wir+Jagal%22#v=snippet&q=%22Wir%20Jagal%22&f=false P. 56—57, 59].</ref>, [[Мэмарыял Вітаўта]]<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 263—266.</ref>); ''Jagalo'' (1385 год); ''Jagel dey gracia rex in Lettow'' (пячаць да 1386 году)<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 207.</ref>; ''dominus Jagalo'' (11 студзеня 1386 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 3. — Varsaviae, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GVVfAAAAcAAJ&q=Jagalo#v=snippet&q=Jagalo&f=false P. 338].</ref>; ''Jagello''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Якгаило'', ''Ягаило''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''dictum Iagel in [[Ліцьвіны#Літоўская мова|Lytwanico]]'' ([[De magna strage]])<ref>Pomniki dziejowe Polski. T. 4. — Lwów, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1vYJz9XLa4UC&q=dictum+Iagel+in+Lytwanico#v=snippet&q=dictum%20Iagel%20in%20Lytwanico&f=false S. 46].</ref>; ''Ягайло''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 72, 75—76, 78, 83, 94—95, 99, 113].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false с. 235—236, 242, 245, 258, 262].</ref> або ''Ягайло Олгердовичь''<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+82#v=snippet&q=%D0%9E%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%2082&f=false С. 81—82].</ref><ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. С. 238, 242, 264.</ref> ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]] і [[Сафійскі першы летапіс]]); ''Iagali Gyediroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Gyediroczsky#v=snippet&q=Gyediroczsky&f=false С. 136].</ref>, ''Iageli Gedoroczsky''<ref>Бучинський Б. Кілька причинків до часів вел. князя Свитригайла (1430—1433) // ЗНТШ. Т. 76. — Львів, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ieU7h4YBiV0C&q=Iageli+Gedoroczsky#v=snippet&q=Iageli%20Gedoroczsky&f=false С. 135].</ref> ([[Чартарыйскае замірэньне|1 верасьня 1431 году]]); ''Goyulus et Yagallo Gedroitorum [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''s[igilla] Micolai als Yagal''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 101.</ref>, ''Jagiel Gedwodsky''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 105.</ref> ([[Гарадзенская ўмова|27 лютага 1434 году]]); ''Якгойла'' (8 траўня 1466 году)<ref>Литовская метрика. Отд. 1, ч. 1, т. 1. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?id=CAI5AQAAMAAJ&pg=RA3-PA75&dq=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjzr_eVxY79AhUVgv0HHUaHDTYQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%83&f=false С. 76].</ref>; ''кгедроитскыи паны у головах… Юшко Якгаилович'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Петко Якгоиловичъ'' (13 верасьня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} С. 70.</ref>; ''nobilibus viris… [[Альбэрт|Alberto]] Jagelowycz'' (8 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 515.</ref>; ''sub rege Poloniae Vladislao alias Jageylo'' (24 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 128.</ref>; ''Ego Gregorius Jakieylowicz'' (12 жніўня 1500 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 557.</ref>; ''Jagiejło… Jagojło… Jagieło'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 141—145.</ref>; ''людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета… а Мика Якгеиловича'' (19 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 207.</ref>; ''людеи наших [[Бірштаны|бирштанъцов]]… а Якуба Якгелловича'' (10 жніўня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 349.</ref>; ''чоловеков тяглыхъ у [[Эйрагола|Оирякголском]] волости… а Якгеиловичов'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… Андрушка Якгоиловича'' (1 студзеня 1519 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 75.</ref>; ''подалъ на то трехъ светковъ: человека пана старосты Жомоитского наимя [[Рамейка|Ромейка]] Якойловича'' (4 лютага 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%98%D0%BA%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1398].</ref>; ''homines… Jagelo'' (28 траўня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 74.</ref>; ''з Мемижи… Григорои Яжеилович'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 89.</ref>; ''Богдан Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Григорко Якгоилович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 70.</ref>, ''Лукашъ Огеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Юрага Якгоиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Матеевая Якголовича''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 100.</ref> (1528 году); ''бояре [[Трокі|троцкие]] Якгеловичы'' (13 жніўня 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 34.</ref>; ''з [[Бірштаны|Бирштан]]… Томко Якгеилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 30.</ref>; ''Стан Екелович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 25.</ref>; ''Мицко Якгейлович… Стан Якгелович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 160, 193.</ref>; ''село Суръвиловъское, а в ономъ селе тыи люди… Олехъно Акаиловичъ'' (23 траўня 1539 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 263.</ref>; ''село Якгейлишки… село Якгейловичи… Войтко Якгейловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 36, 47, 63].</ref>; ''Янъ Анъдреевичъ Якгеловича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 189.</ref>; ''Матей Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 586].</ref>, ''Янъ Андреевичъ Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+591#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20591&f=false С. 591].</ref>, ''з Якгойловичъ въ повете Троцкомъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 652].</ref>, ''Лавринъ Мартиновичъ Якгейло… з села Якгейловичь''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 653].</ref>, ''Лавринъ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D0%B0%D0%B2%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 734].</ref>, ''Петръ Якгеловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8A%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 735].</ref>, ''Стась Якгейловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 797.</ref>, ''Станиславъ Якгело''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Янвилов с Пядев… Стасю Якгеиловичу… з роду Уркшевичовъ… Григоръю Якгелевичу… з роду Милошевичов… Петру Якгеиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Ягейла… Ягелла'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 62—70.</ref> ''Balcer Jagieło''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 305.</ref>, ''Jan Jagiłł''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 327.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''Piotr Iagieła'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 78.</ref>; ''folwark Jagiełowicze alias Sluszkowszczyzna w [[Лідзкі павет|pow. lidzkim]]'' (18 сакавіка 1658 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 122.</ref>; ''mieszczanie do plebaniej płungiańskiej należący… Adam Jegielewicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 70.</ref>; ''Samuel Iagielewicz'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1697-1705.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1697—1705 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Samuel Egielewicz'' (жнівень 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 460.</ref>; ''Jagielowszczyzna… Jagieły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Jagieło'' (1751 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Jagielewicz'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=550&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwika Jagiełło'' (1767 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jagie%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr z Jagiełło Jagiełowicz, rotm. pow. kow.'' (22 траўня 1767 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 213.</ref>; ''Kazimierz Ogayłło'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Ogay%C5%82lo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Agełowicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Age%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Smołwy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klemens Jan Agiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marcin Ogiel''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=10pl&rid=D&search_lastname=Ogiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bakałarzewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1820 год); ''Oggel Albert. Jul. Lithuan.'' (1825 год)<ref>Die Matrikel der Albertus-Universität zu Königsberg i. Pr. 1544—1829. Bd. 2: Die Immatrikulationen von 1657—1829. — Leipzig, 1911/1912. S. 754.</ref>; ''Bartłomiej Agel'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Agel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Iszczołna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr Agiełło'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Agiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jagiełowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Jacub Jagiello'' (1863 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2016/05/31/jacub-jagiello/ Jacub Jagiello i Julia z Kroszczynskich (Якуб Ягелло и Юлия Крощинская)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Anna Jagiełowa'' (30 чэрвеня 1884 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 164.</ref>; ''Іоgелло'' (1889 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Wojciech Jagiełłówicz'' (1889 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/53481/jagiellowicz-wojciech-1889 Cmentarze — Litwa > Wędziagoła Vandžiogala Litwa > Jagiełłówicz Wojciech 1889], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>{{Заўвага|Найранейшая (паводле [[Казімер Буга|Казімера Бугі]]<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 32.</ref>) фіксацыя [[Летувізацыя|летувізаванай]] формы адзначаецца ў 1562 годзе — ''Baczus Jagielaytis''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Baczus+Jagielaytis#v=snippet&q=Baczus%20Jagielaytis&f=false С. 48].</ref>; у летувіскамоўным тэксьце 1589 году фіксуецца ў форме ''Jogėla''<ref>Linguistica Baltica. Vol. 3: 1994. [https://books.google.by/books?id=PwUqAQAAIAAJ&q=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&dq=%22Jog%C4%97la+Eigennamen%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHgc6L9fuIAxXl8LsIHY8vLN4Q6AF6BAgIEAI 89].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ягайла]] (1352—1434) — [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь літоўскі]] (1377—1381, 1382—1392), кароль польскі (1386—1434)
* Ягайла Гедройцкі — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які прывесіў да акту [[Троцкая унія|Троцкай уніі]] (1433 год)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 91.</ref> пячаць з рускім надпісам «ЯКГАІЛОВА»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 205.</ref>
* Пётар (Пецька) Ягайлавіч — літоўскі баярын, які ажаніўся з дачкой [[Радзівіл Осьцікавіч|Радзівіла Осьцікавіча]] Ганнай<ref name="Piatraskas-2014-215">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 215.</ref>
* Ягайла — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1466 годзе
* Багдан Ягайлавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Рыгорка Ягайлавіч — [[Меміж|меміскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Лукаш Агелавіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Юрага Ягайлавіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацеевая Ягалавіча — [[Упіцкі павет|упіцкая]] баярыня, якая ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Стана|Стан]] Якелавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&dq=%22%D0%95%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwichOrahtWCAxXr0QIHHRgVB30Q6AF6BAgHEAI P. 397].</ref>
* Дзьмітры Ягела — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 364, 378.</ref>
* Казімер Ягеловіч — [[Вільня|віленскі]] кравец, які ўпамінаецца ў 1692 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 163.</ref>
* Антон, Казімер і Тамаш Якелі — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 84].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 143].</ref>
* Іван Ягела — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 17.</ref>
* Яна Ягела — беларускі філёзаф<ref>Зелянкоў А., Ягела Я. [https://journals.bsu.by/index.php/history/be/article/view/4786 Канцэпцыя макрагісторыі Ю. Н. Харары: вытокі папулярнасці і акадэмічны статус] // Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 4 (2022).</ref>
Ягелы (Jagiełło) — прыгонныя зь вёсак [[Масьцяны|Масьцянаў]], [[Пешкаўцы|Пешкаўцаў]] і мястэчка [[Лынтупы|Лынтупаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 49, 57.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 69, 155, 178.</ref>.
Ягелы (Jagiełło) гербаў [[Пагоня]] і [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 88, 273, 535.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 93.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref name="Malewski-2022-291">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 291.</ref>.
Ягеловічы гербаў Лебедзь і [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 536.</ref>.
Ягеловічы (Jagiełowicz, Jagiełłowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-291"/>.
Ягелы — [[парафія]]не [[Касьцёл Сьвятога Станіслава (Даўгінаў)|касьцёла]] ў [[Даўгінаў|Даўгінаве]] на 1900 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231949/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/616-dolginova-kostel-v-vilejskom-uezde-spisok-prikhozhan-1900-g Долгинова костел в Вилейском уезде. Список прихожан 1900 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>.
Агігелі (Ogigel) гербу ўласнага<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 298.</ref> — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Сылезія|Сылезіі]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 134.</ref>.
Ягель (Jagiel) і Ягелёвіч (Jagiellowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Ягелы]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Ягелаўшчына]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Яглевічы]], на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] — [[Ягалкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Агайлі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Агі]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай аг}}
{{Імёны з асновай я}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1vj33i8eu5scw93q4rt8e8wf5rd74ru
Радзівіл (імя)
0
263293
2680585
2680554
2026-07-25T12:24:26Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680585
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
il13csni1qcprs1b180c5yrm8qgbfs8
2680605
2680585
2026-07-25T14:01:54Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680605
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Сьцяпан Радвілоўскі — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
s0fsr9a6brtficoj1leh7ol1wne2b4f
2680676
2680605
2026-07-25T22:00:45Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680676
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Радзівіл
|лацінка = Radzivił
|арыгінал = Ratwili
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rado]] + [[Віла|Wili]]
|варыянт = Рацівіл, Радвіл, Радзьвіль, Радвіла
|вытворныя = [[Гродвіл]]
|зьвязаныя = Вільрат
}}
'''Радзівіл''' (''Радвіл'', ''Радзьвіль''), '''Рацівіл''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ратвіл (Ratwilius<ref>Series episcoporum ecclesiae catholicae. — Ratisbonae, 1873. [https://books.google.by/books?id=gmtoAAAAcAAJ&pg=PA618&dq=Ratwilius&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiFnLCtmuH9AhVaTKQEHag7Dt8Q6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=Ratwilius&f=false P. 618].</ref>) і Вілірад або Вілрад (Willirad, Wilrad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwilius#v=snippet&q=Ratwilius&f=false 1219], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willirad+%40Wilrad#v=snippet&q=Willirad%20%40Wilrad&f=false 1605].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ратаўт|Раталт]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratolt, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Віла|-віл-]] (імёны ліцьвінаў [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Монтвіл|Мунтвіл]]; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Радзівіл азначае «рада волі»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>.
Адпаведнасьць імя Радзівіл германскаму імю Ratwilius сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 162.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>. Ён жа адзначыў вытворны ад гэтага імя сучасны [[тапонім]] Rotweil у [[Вюртэмбэрг]]у ([[Нямеччына]])<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P 470.</ref>. Незалежна ад Шмітляйна, да падобных высноваў пра германскае паходжаньне імя Радзівіл прыйшоў беларускі эміграцыйны дасьледнік [[Леанід Галяк]]<ref>Галяк Л. Паходжаньне «літоўскіх» князёў // [[Запісы БІНіМ]]. Т. 40, 2018. С. 474.</ref>. Адпаведнасьць імя Радзівіл германскім імёнам Ratwilius і Wilrad прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38.</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] адзначае, што ў славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанэнтам Рад-, які літаральна пазначае старажытнае слова ''радети'' 'клапаціцца пра штосьці'. Існуюць такія старажытныя імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца пра мір), Радаслаў (той, хто дбае пра славу) і г. д. Дасьледнікі знаходзяць падставы для таго, каб і другі кампанэнт імя -віл лічыць славянскім, беспасярэдне зьвязаным з словам 'воля'. Пацьверджаньнем гэтага лічыцца ўкраінскае слова ''вільний'' (вольны). Такім парадкам, беручы пад увагу славянскую вэрсію паходжаньня, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю»<ref name="kapylou">[[Ігар Капылоў|Капылоў І.]] Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] адзначае, што ў [[Лаўрэнцеўскі летапіс|Лаўрэнцеўскім]] і [[Радзівілаўскі летапіс|Радзівілаўскім]] летапісах пад 1147 годам упамінаецца ўплывовы кіеўскі баярын ''[[Радзіла]]'', тым часам [[Радзівіл Осьцікавіч]] у адной з дароўных граматаў вялікага князя [[Казімер Ягелончык|Казімера]] значыцца як ''Радзіл Осьцікавіч''<ref name="Urban-2001-53">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 53.</ref>. Адпаведна, дасьледнік тлумачыць імя Радзівіл як «Валявы ў парадзе» або «Добрай волі»<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 188.</ref>. На думку Ігара Капылова імя Радзівіл прыйшло ў спадчыну з імянной базы пра[[Індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскай]] эпохі<ref name="kapylou"/>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] зьявіліся тлумачэньні імя Радзівіл ({{мова-lt|Rаdvіlаs|скарочана}}) ад [[Летувіская мова|летувіскіх]] словаў ''rаdо'' 'ён знайшоў' (форма дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу, тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] ''rаstі'' 'знаходзіць' і аснове цяперашняга часу ''rаst-'' гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-) і ''viltis'' 'надзея'. У выпадку другой асновы летувіскія аўтары ня могуць адэкватна патлумачыць брак гістарычных запісаў імя з канцавым -т пры паралельным бытаваньні ў імёнах ліцьвінаў асновы [[Вільда|-вілд- (-вілт-)]]}}.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Radziwill (Radzewill, Radszewill)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADZIWILL&ofb=memelland&modus=&lang=de RADZIWILL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Войшвід|Woyschiwid]] cum filio Radiwilo'' (18 студзеня 1401 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 38.</ref>; ''cum Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54, 70.</ref>, ''Rodwil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Rodywil''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Rodywyl Ostikowicz'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Родивил Остикович''<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB+%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%20%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 6].</ref> (27 верасьня 1432 году)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 327.</ref>; ''Radiwil Hostikowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Radiwil marsalci terrae Lythuaniae [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Georgius et Stanislaus filii domini Radwylonis'' (1 жніўня 1439 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 171.</ref>; ''Stanislao Radwilowicz'' (21 кастрычніка 1440 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 190.</ref>; ''Радивилу Остиковичу'' (''Радивил Остикович''<ref name="Piatraskas-2014-214">{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 214.</ref>; 1440—1492 гады<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32, 54.</ref>, 9 лістапада 1449 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>); ''бояре [[Радунь]]скіе Круповичы… Радвилъ Богдановичъ '' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4+%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%20%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''Georgio Radwylowycz'' (25 лютага 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 203.</ref>; ''Radyl Osticowicz'' (16 красавіка 1444 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 206.</ref>; ''панъ Родивилъ Остиковичь'' (9 верасьня 1445 году<ref>[http://starbel.by/dok/d173.htm Пожалование в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на Вижунские сеножати (1445)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 траўня 1446 году<ref>[http://starbel.by/dok/d176.htm Грамота в. к. л. Казимира Радзивиллу Остиковичу на 9 человек, живущих на немецкой границе (1446)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 8 студзеня 1452 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 48.</ref>, 21 красавіка 1452 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241202220156/http://starbel.by/dok/d177.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить трех человек в Олунгах (1452)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 14 красавіка 1455 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709120806/http://starbel.by/dok/d179.htm Грамота в. к. л. Казимира о разрешении Радзивиллу Остиковичу поселить шесть человек Роквян в Биржах близ немецкой границы (1455)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 траўня 1463 году<ref>[http://starbel.by/dok/d184.htm Грамота в. к. л. Казимира для Радзивилла Остиковича на человека Воинейка Мостейковича (1463)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 21 жніўня 1466 году<ref>[https://web.archive.org/web/20200709121123/http://starbel.by/dok/d185.htm Письмо в. к. л. Казимира наместникам Трокского воеводства и Жемайтии о выдаче немецкой челяди (1466)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>, 25 траўня 1475 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241204020951/http://starbel.by/dok/d186.htm Письмо в. к. л. Казимира боярам Гедройтским с запретом вступаться в бортную землю Гедишки (1475)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>); ''Radiwil Ostikowycz'' (23 красавіка 1452 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 236.</ref>; ''Rodiwyl Hostikowicz'' (21 лютага 1457 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 253.</ref>; ''Radiuil [[Ядаг|Jadogowicz]]'' (13 студзеня 1460 году<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>, 1483 год<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 387.</ref>); ''Родивилъ'' (10 сакавіка 1463 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 3, 1432—1534. — Lwów, 1890. S. 12.</ref>; ''cum Mylosz Rodzwilowicz pratis'' (10 ліпеня 1463 — 12 ліпеня 1467 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 285.</ref>; ''Radivil Osczykowicz palatino Trocensi'' (30 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 305.</ref>; ''Пана Родивиловых'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 35.</ref>; ''Hliebonie et Radwil germanis mariti mei dicti Miczko'' (15 лютага 1484 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref>; ''Stefanus Andruszkowicz Jatolgowicz alias Radziwill''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 433.</ref>, ''Radivill Jadollgowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 434.</ref> (30 траўня 1491 году); ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Родвилу [[Война|Воиневичу]]'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''Ивашку Радивиловичу… дано три земли пустовскихъ в [[Румшышкі|Румшишском]] повете'' (1 ліпеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 345.</ref>; ''Martinus Walczkowicz Radivił… terrigena districtus [[Майшагола|Moyschogolensis]]'' (1517 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 62.</ref>; ''бояр ейшышских… Радивила Станьковича, а Радивила Петрашевича'' (19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 190.</ref>; ''Пашко Родвиловичъ… Шымъко Родвиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Станиславъ Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''[[Таўцігін|Товткин]] Родивиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>, ''Радивилъ Станьковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Радивило Воитъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>, ''Радивилъ Романовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Радьвиль [[Гінет|Кгенеитовичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Я Родивилъ Волковичъ… боярынъ нашъ Радивиль Волчъковичъ'' (11 траўня 1529 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D1%8A&f=false С. 83].</ref>; ''nobilem Radiwyl Romanowicz'' (1533 год)<ref>Codex Mednicensis seu Samogitiae Dioecesis. P. 1, (1416.II.13—1609.IV.2). — Roma, 1984. [https://books.google.by/books?id=ewUsAQAAMAAJ&q=Radiwyl+Romanowicz&dq=Radiwyl+Romanowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjWytWIk-KCAxWcgf0HHdMUCIgQ6AF6BAgHEAI P. 253].</ref>; ''з [[Сумілішкі|Сомилишок]]… [[Леанард|Ленартъ]] Радивилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 29.</ref>; ''люди, на ймя: Степана а Радивила, а [[Берташ|Бертоша]] — Григоровичовъ'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''людеи двора его милости [[Мерач|Мерецкого]]… Родвила Ганцовича'' (25 студзеня 1537 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|21к}} P. 56.</ref>; ''дядкевича Стаселева Черьня Радивиловича'' (20 кастрычніка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 50].</ref>; ''рыболове господарьские [[Берташ|Бертошь]] а [[Мейла|Мейло]] Родвиловичи на брата своего Янушка'' (26 ліпеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 127].</ref>; ''колесникъ Городенский… на колесниковъ же потужниковъ своихъ Радвила Янковича'' (27 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 175].</ref>; ''Якуба а Радивила Пашкевичов — две службы'' (1540—1543 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|231к}} P. 207.</ref>; ''Панко Радивилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''бояринъ волковыйский Радивил Сеньковичъ Клозкайловича'' (15 сакавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 68.</ref>; ''двора [[Дабучын|Добучинского]]… земълю Радивиловъщину… онои земъли Радивиловское… земълю тую Радивиловъщину… дворища, одно Радивилово'' (24 лістапада 1548 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 321.</ref>; ''село Радвиловичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 14].</ref>; ''на цыншу держить Радивило [[Саміла|Сомиловичъ]]'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 42.</ref>; ''Radziwilo Mońkiewicz… Passko a Radziwilo Korenikowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 397, 502.</ref>; ''Lenart Radziwiłowicz… Wasiuk Mackowicz z synem Radziwiłem'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Lenart#v=snippet&q=Lenart&f=false С. 48, 120].</ref>; ''Петръ Радивиловичъ… Валентый Радивиловичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17, 20, 26, 142].</ref>; ''з села Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%B0+%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%20%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 759].</ref>, ''з ыменья Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 841.</ref>, ''Добриня Петровичъ з Радивиловичъ… Богушъ [[Ганус (імя)|Ганусовичъ]] з Радивиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 845.</ref> (1567 год); ''з роду Вешова… Лукашу Радвиловичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 415—416.</ref>; ''Мик Родвил'' (10 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 360.</ref>; ''Paweł Radziwiłowicz'' (1602—1615 гады)<ref>Зинкявичус З. К вопросу о литовско-польских языковых контактах по данным антропонимики г. Вильнюса начала XVII в. // Балто-славянские исследования. — М., 1974. С. 138.</ref>; ''Костентин Иванов сын Родивилович Шестак'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%A8%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiHsdKNn9X_AhUChP0HHfsEDKgQ6AF6BAgIEAI С. 69].</ref>; ''Wasil Radziwił'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Karol Radziwiłowicz… Jan Radziwiłowicz… Tomasz Radziwiłowicz… Maciej Radziwiłowicz'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Joanna Radziwiłłowicz'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Radziwiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radziwi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Surwiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Raciwił'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Raciwi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Jeleniewo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Radziwiłłowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Radziwi%C5%82%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Lejpuny (Radziwiłłowicze)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michał Radwiło'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radwi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Iwje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''S. P. Felicjana Radziwiłłowicza'' (1864 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 380.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Ратвіл]] ({{†}} па 872) — біскуп [[Сэн-Малё]]
* Радзівіл — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Суліма]] (магчыма, яго дзеці і ўнукі ўпаміналіся як Юры і Станіслаў Радзівілавічы ў 1439, 1440 і 1444 гадох)<ref name="Urban-2001-53"/>
* [[Радзівіл Осьцікавіч]] (да 1411—1477) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], маршалак [[Маршалак дворны літоўскі|гаспадарскі]] і [[Маршалак вялікі літоўскі|земскі]], [[ваявода троцкі]] і [[кашталян віленскі]]
* Радзівіл — літоўскі баярын, які ў 1484 годзе разам з братам [[Глеб]]ам засьведчыў наданьне Кацярыны Мантушаўны [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|віленскім францішканам]]<ref name="Urban-2001-53"/>
* Пётар Радзівілавіч — падкаморы і староста [[Эйшышкі|эйшыскі]], які прывесіў да дакумэнту 1499 году пячаць з рускім надпісам «ПЧТЬ ПЕТРА РАДИВИЛОВИЧА»<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 126.</ref>
* [[Люб]] і Добка Радзівілавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1509 годзе<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>
* Радзівіл Станькавіч і Радзівіл Петрашавіч — [[Эйшышкі|эйшыскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў 1526 годзе
* Радзівіл Янавіч — [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дарагіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 313.</ref>
* Радзівіл Волкавіч (Волчкавіч) — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Радзівіл Раманавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1533 годзе
* Радзівіл Сенькавіч [[Кляўзгайла]]віч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1546 годзе
* Ян Радзівіловіч — наваградзкі шляхціч, які ўпамінаецца ў 1733 годзе<ref>Мацук А. Попіс новагародскай шляхты ў 1733 г. // Вялікае княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура. Т. 1, 2016. C. 301.</ref>
* Ян (Іван) Радвіловіч — уладальнік зямлі ў [[Полацкі павет|Полацкім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 346.</ref>
* Фёдар Радзівілаў — жыхар ваколіцаў [[Рослаў|Рослава]] на 1906 год<ref>Особое приложение к № 46 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 4.</ref>
* Аляксандар, Афанасі, Дзьмітры, Іван, Ільля і Міхаіл Радзівіліны — жыхары ваколіцаў [[Дарагабуж]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 3.</ref>
* Аляксандар і Міхаіл Радзівіліны — жыхары [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 4.</ref>
* Сьцяпан Радвілоўскі і Ўсьцін Радзьвіл — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B9&f=false С. 60].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8A&f=false С. 103].</ref>
* [[Марыя Магдалена Радзівіл]] (у дзявоцтве [[Завіша]]-[[Кезгайла]]; 1861—1945) — дзяячка [[Беларусы|беларускага]] культурнага руху, мэцэнатка
* Антон Радзівіловіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 4.</ref>
* Князі Радзівілы з Случчыны — беларусы, выхадцы з роду [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія на 1917 год жылі ў ваколіцах [[Слуцак|Слуцку]]<ref name="ablamiejka">Абламейка С. [https://www.svaboda.org/a/30169005.html У 1917 годзе нашчадак Рурыка і іншыя магнаты Меншчыны абвясьцілі сябе беларусамі], [[Радыё Свабода]], 19 верасьня 2019 г.</ref>
* [[Альбрэхт Антоні Вільгельм Радзівіл]] (1885—1935) — беларускі і польскі вайсковы, палітычны і грамадзкі дзяяч; па абвяшчэньні незалежнасьці [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]] ў 1918 годзе падтрымаў [[урад БНР]] і ўзначаліў дыпляматычную дэлегацыю ў Нямеччыну і Аўстрыю<ref>{{Літаратура/Нясьвіж і Радзівілы (2007)|к}} С. 178.</ref>
* Эдуард Радзівіловіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Радзівіловіч Эдуард Антонавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Радзівіловічаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Радзівілы (Rodziwiłł) — прыгонныя зь вёскі [[Вярбелішкі|Вярбелішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 327.</ref>.
Радзівіловічы (Radziwiłowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref name="Malewski-2022-389">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Радзівіловічы або Радзьвіловічы (Radziwiłowicz, Radzwiłowicz) гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-389"/>.
Радзівіловічы гербу [[Суліма]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref>, Радзьвіловічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радзівіловічы-Шостакі<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Радвіловіч (Radwillowicz), Радзівіл (Radziwil, Radziwill) і Радзівіловіч (Radziwillowicz, Radziwilowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі «выган» Радвілавічы (''Радвиловичи'') і пустая зямля Радзівілаўшчына (''Радивиловщина'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8+%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8%20%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 268].</ref>.
На 1888—1905 гады [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Радзівілавічы існавала ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/476 S. 476].</ref><ref>Указатель населенным местностям Гродненской губернии, с относящимися к ним необходимыми сведениями. — Гродна, 1905. С. 151.</ref>.
На 1906 год існаваў [[фальварак]] Радзівілішкі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 363.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Радзьвілаўцы]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — вёска [[Радзівілкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — места [[Радзівілішкі]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — вёска [[Радзівілімонты]], на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] — вёска [[Радзілавічы]]. Каля [[Роўна]] існуе места [[Радзівілаў (Украіна)|Радзівілаў]] (упаміналася ў 1564 годзе)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Віла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
3v56tshga84duwrcduhm9ufj08k2heg
Гетаўт Каленікавіч
0
263835
2680731
2503279
2026-07-25T23:35:58Z
~2026-41313-31
99112
/* Глядзіце таксама */
2680731
wikitext
text/x-wiki
{{Іншыя значэньні|Гетаўт (неадназначнасьць)}}
{{Шляхціч
|Імя = Гетаўт Каленікавіч
|Лацінка = Gietaŭt / Hietaŭt Kalenikavič
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся = да 1474
|Месца нараджэньня =
|Памёр = па 1528
|Месца сьмерці =
|Род =
|Бацька = [[Каленік Каленікавіч]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці = Томка, Аляксандар, Мацьвей, Данімітра, Марыя
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Гетаўт Каленікавіч''' (да 1474 — па 1528) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]].
Меў маёнткі ў [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]].
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Гетаўт (імя)|Каленік}}
Кеталд або Гетальд (Ketold, Getoldus<ref>Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung. Bd. 105, H. 3—4, 1997. [https://books.google.by/books?id=_jG8gSB3ozAC&q=Getoldus&dq=Getoldus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiv9q-moZv_AhX5g_0HHfjoDX44FBDoAXoECAMQAg S. 314, 327].</ref><ref>Germania topochrono-stemmato-graphica sacra et profana. — Görlin, 1655. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=urs-AAAAcAAJ&q=Getoldus#v=snippet&q=Getoldus&f=false P. 179].</ref><ref>Thesaurus anecdotorum novissimus seu veterum monumentorum, praecipuè ecclesiasticorum, ex Germanicis potissimùm bibliothecis adornata collectio recentissima. T. 1. — Augsburg, 1721. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=VlXEgvE0sdoC&q=Getoldus#v=snippet&q=Getoldus&f=false P. 161].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ketold#v=snippet&q=Ketold&f=false S. 985].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref name="Dajlida-2019-17"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Кгетовътъ Калениковичъ'' (12 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 76.</ref>, ''Кгетовть Калениковичъ'' (24 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 162.</ref>, ''Кгетовт Каленикович'' (5 ліпеня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 221.</ref>, ''Кгетовтъ Калѣникович'' (26 кастрычніка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 257.</ref>, ''Кгетовт Колениковичъ'' (13 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 325.</ref>, ''Кгетовътъ'' (1528 год)<ref>Русская историческая библиотека. Т. 33. — СПб., 1915. [https://books.google.by/books?id=-wI5AQAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=Russkai%EF%B8%A0a%EF%B8%A1+istoricheskai%EF%B8%A0a%EF%B8%A1+biblioteka+33.&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjov9ynzvz8AhXTi_0HHdgbDSEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%82%D1%8C&f=false С. 193].</ref>.
== Біяграфія ==
Сын кіеўскага баярына [[Каленік Каленікавіч|Каленіка Каленікавіча]], унук [[Каленік Мішкавіч|Каленіка Мішкавіча]]. Меў братоў Дзебра, Акушку, [[Тышка Каленіковіч|Тышку]] і сястру (магчыма, Яўхімію)<ref>Статкевіч-Чагабанаў А. Геталты і Тышкевічы з роду Каленікавічаў герба «Ляліва» // Роднае слова. № 7, 2011. С. 81.</ref>.
Упершыню ўпамінаецца пад 1488 годам разам з братам Акушкам, калі атрымаў ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] 8 коп з кіеўскага мыта<ref>Русская историческая библиотека. Т. 27. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?id=174KAAAAIAAJ&pg=RA1-PA297&dq=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%83&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjas_eaz_z8AhVxgv0HHT7ZBSEQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8A%D1%82%D1%83&f=false С. 298].</ref>. У траўні 1496 году набыў сёлы Пятроўскае на Вязыні і Сухадолы. У 1514 годзе атрымаў чатыры чалавекі і дзьве «зямлі пустоўскія» ў [[Браслаўскі павет|Браслаўскім павеце]]<ref>Любавский М. Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства ко времени издания первого Литовского статута. — Москва, 1892. [https://books.google.by/books?id=n9LosTXlaxQC&pg=PA605&dq=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj-5_TFz_z8AhUJhv0HHQRnAyEQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%83&f=false С. 605].</ref>. У 1517 годзе абмяняўся маёнткамі з ваяводам падляскім [[Іван Сапега (сын Багдана)|Іванам Сапегам]]: атрымаў Чуракі, Беразую, Васілевічы, Рукшанічы, Лыскава ў [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]], а таксама двор у [[Полацкія замкі|Полацкім замку]]. На [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|Попіс]] 1528 году як полацкі баярын ставіў з сваіх маёнткаў 9 «коней».
Меў сыноў Томку, Аляксандра і Мацьвея, дачок Марыю і Данімітру<ref>Статкевіч-Чагабанаў А. Геталты і Тышкевічы з роду Каленікавічаў герба «Ляліва» // Роднае слова. № 7, 2011. С. 83—84.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]]
* [[Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* Статкевіч-Чагабанаў А. Геталты і Тышкевічы з роду Каленікавічаў герба «Ляліва» // Роднае слова. № 7, 2011. С. 81—84.
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
916e7gw6pcrouiyoj0yb56fjmplx2up
Жыгімонт Індрыхавіч
0
264347
2680733
2503426
2026-07-25T23:36:52Z
~2026-41313-31
99112
/* Глядзіце таксама */
2680733
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Жыгімонт Індрыхавіч
|Лацінка = Žygimont Indrychavič
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся =
|Месца нараджэньня =
|Памёр = па 1470
|Месца сьмерці =
|Род =
|Бацька =
|Маці =
|Жонка = Ганна
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Жыгімонт Індрыхавіч''' (? — па 1470) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], староста [[жытомір]]скі (1458—1468).
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Жыгімонт|Індрых}}
Зігімунд, Зігімунт, Зігісмунд або Зігісмонд, пазьней Зыгмунд, Зыгмант або Жыгмант (Sigimund, Sigimunt, Sigismund, Sigismondus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 198.</ref>, Siegmund, Zygmont<ref name="SEMSNO-1997-179">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>, Żygmont<ref name="SEMSNO-1997-179"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sigimund%2C+Sigimunt%2C+Sigismund%2C+Siegmund+#v=snippet&q=Sigimund%2C%20Sigimunt%2C%20Sigismund%2C%20Siegmund&f=false S. 1330].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зігібут]], [[Зыгел]], [[Зыгер]]; германскія імёны Sigibot, Sigel, Siger) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Скірмант|Скірмунт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Такім парадкам, імя Жыгімонт азначае «перамога гарлівасьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Адпаведнасьць імя Жыгімонт германскаму імю Sigimund сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>, і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Жидимонт{{Заўвага|У крыніцах адзначаецца чаргаваньне Жикгимонт/Жидимонт<ref name="Polechow-2012-270">Полехов С. Новые документы о Киевской земле XV века // Сфрагістичний щорічник. Вип. ІІ. — Киïв, 2012. С. 270.</ref> (як і ў выпадку [[Гедыгольд|Кгедикговдъ/Дедикголдъ]])}} староста Житомирьский''<ref>Українські грамоти. Т. 1. — Київ, 1928. С. 168.</ref> (1458 год<ref name="Polechow-2012-270"/>), ''Жикмонтъ Индрихович, староста Житомерскіи'' (15 траўня 1468 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 15 ст. (1965)|к}} С. 30.</ref>, ''20 человековъ пана Жидимонтовых людеи'' (1470 год)<ref name="Polechow-2012-277">Полехов С. Новые документы о Киевской земле XV века // Сфрагістичний щорічник. Вип. ІІ. — Киïв, 2012. С. 277.</ref>.
== Біяграфія ==
Відаць, паходзіў зь літоўскага баярскага роду{{Заўвага|Раглядаецца як меркаваны пачынальнік роду [[Ладзяты|Ладзятаў (Ладзятычаў)]]<ref>Яковенко Н. Українська шляхта з кінця XIV до середини XVII століття. Волинь і центральна Україна. — Київ, 2008. С. 169.</ref><ref name="Polechow-2012-270"/>}}.
У 1458—1468 гадох быў старостам [[жытомір]]скім.
Ажаніўся з Ганнай (нявысьветленага паходжаньня).
== Глядзіце таксама ==
* [[Румбольд Валімонтавіч]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
2ziqw0bbhn2cpe3qioq0yrv5piuk39v
Бутрым Якубавіч Неміровіч
0
264370
2680729
2578951
2026-07-25T23:35:24Z
~2026-41313-31
99112
2680729
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Бутрым Якубавіч Неміровіч
|Лацінка = Butrym Jakubavič Niemirovič
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся = да 1488
|Месца нараджэньня =
|Памёр = па 23 верасьня 1523
|Месца сьмерці =
|Род = [[Неміровічы]]
|Бацька = [[Якуб Андрэевіч Неміровіч]]
|Маці =
|Жонка = Марына
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Бутрым Якубавіч Неміровіч''' (у каталіцтве '''Ўладзіслаў'''{{Заўвага|Гэтае імя значыцца на ўласнай пячаці і ўпамінаецца ў грамаце яго брата Андрэя}}; да 1488 — па 23 верасьня 1523) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[цівун]] [[Вільня|віленскі]] (1507—1510).
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Бутрым}}
Бодэрым (Bauderrim<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 128.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 375.</ref><ref>Köbler G. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/germanischeswoerterbuch/germ-uc-sort-12865abs-20130208.htm Germanisches Wörterbuch]. 5. Auflage, 2014.</ref>) і Рэмбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbotus<ref>Cartulaire du Prieuré de Saint-Gilles de l’Hôpital de Saint-Jean de Jérusalem (1129—1210). — Paris, 1997. [https://books.google.by/books?id=u_VnAAAAMAAJ&q=%22Rimbotus%22&dq=%22Rimbotus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi566L__O6CAxXRif0HHasABDoQ6AF6BAgOEAI P. 5].</ref>, Rimboto<ref>Profous A. Místní jména v Čechách, jejich vznik, původní význam a změny. Díl. V. — Praha, 1960. [https://books.google.by/books?id=-CkDAAAAMAAJ&q=rimo,+Rimboto&dq=rimo,+Rimboto&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjgnZHMpc2JAxV99wIHHax9IKo4ChDoAXoECAwQAg S. 263].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 144.</ref><ref>Huth V. Die Düsseldorfer Sakramentarhandschrift D 1 als Memorialzeugnis. Mit einer Wiedergabe der Namen und Namengruppen (Taf. XIV—XXXII) // Frühmittelalterlichen Studien. Bd. 20. — Berlin; New York, 1986. S. 296.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>), а аснова [[Рым (імя)|-рым-]] (імёны ліцьвінаў [[Рымель]], [[Рыман]], [[Рымант|Рымунд]]; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref> (тое ж, што і [[Рымбут]]).
Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Бутримко Якубовичъ'' (9 верасьня 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 68.</ref>, ''Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ'' (25 лістапада 1500 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 148.</ref>, ''Бутримъ Якубовичъ'' (24 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 271.</ref>, ''Butrym Nyemirovicz'' (1506 год)<ref>Собрание древних грамот и актов городов: Вильны, Ковна, Трок, православных монастырей, церквей и по разным предметам: Ч. 1. — Вильно, 1843. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=11JfAAAAcAAJ&q=Butrym+Nyemirovicz#v=snippet&q=Butrym%20Nyemirovicz&f=false С. 21].</ref>, ''Бутрим[ъ] Немирович[ъ]'' (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 208, 388, 395, 412, 414.</ref>, 19 верасьня 1561 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|37к}} P. 488.</ref>).
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Якуб Андрэевіч Неміровіч|Якуба Андрэевіча]]. Меў братоў Андрэя, Яна і Вацлава. Як яго брат, з усяго відаць, памылкова ўпамінаецца Марцін Якубавіч<ref>Корзинин А. Л. Двор великой княгини Литовской и королевы Польской Елены Ивановны // Вестник СПбГУ. История. Т. 67, вып. 3, 2022. С. 682.</ref>.
Упамінаецца 25 лістапада 1500 і 24 ліпеня 1501 году як дваранін вялікага князя [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандра]]. Па сьмерці Аляксандра перайшоў у двор [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]]. З 30 траўня 1504 да 25 лістапада 1506 году быў крайчым вялікай княгіні, намесьнікам віленскім. 23 чэрвеня 1507, 19 кастрычніка 1510 і ў грамаце 1509 году значыцца цівуном віленскім каралеўскага двара. У 1516 году ўпамінаецца як баярын гаспадара караля яго міласьці.
Ажаніўся з Марынай. 8 сьнежня 1510 году разам з жонкай фундаваў алтар Сьвятой Ганны ў касьцёле ў [[Тэйкіны|Тэйкінах]]<ref>Корзинин А. Л. Двор великой княгини Литовской и королевы Польской Елены Ивановны // Вестник СПбГУ. История. Т. 67, вып. 3, 2022. С. 682—683.</ref>.
== Мова і культура ==
{{Асноўны артыкул|Ліцьвіны|Русіны}}
Змацаваў дзьве ўласныя граматы пячацьцю з рускім надпісам: «ПЬ(ЧАТЬ)+В(Л)ОДНСЛАВЬ ЕЗУСЬ М(А)РЬӔ»<ref>Корзинин А. Л. Двор великой княгини Литовской и королевы Польской Елены Ивановны // Вестник СПбГУ. История. Т. 67, вып. 3, 2022. С. 683.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гетаўт Каленікавіч]]
* [[Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
ganrilo8rxt4nalmdvn9yp2ao6v423t
Ягінт
0
264566
2680703
2678160
2026-07-25T22:58:26Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680703
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яґінт
|лацінка = Jagint / Jahint
|арыгінал = Aginto
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Агі|Agi]] + [[Гента (імя)|Gento]]
|варыянт = Агінт, Егінт, Ягент, Эгінт, Якінт
|вытворныя = [[Эйгінт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ягі́нт''' (''Е́гінт'', ''Яге́нт'', ''Эгінт''), '''Агі́нт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Агінта або Егінд (Aginto<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 218.</ref>, Aginthe<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 15.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 341.</ref>, Egind) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Egind#v=snippet&q=Egind&f=false S. 26].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ягвін]], [[Ягоўд]]; германскія імёны Egwinus, Egold) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>, а аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гентыла]], [[Гінтэр]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Gentile, Genter, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Агент (Agent) і Огінт (Ogint)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 28, 239.</ref>.
У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначаліся прозьвішчы Agint<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=AGINT&ofb=russ&modus=&lang=de AGINT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Agent<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=AGENT&ofb=russ&modus=&lang=de AGENT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Eginthen''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Eginthen#v=snippet&q=Eginthen&f=false S. 80].</ref>, ''Egynten''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Egynten#v=snippet&q=Egynten&f=false S. 113].</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]); ''Jaginth cum germano [[Рамейка|Romeikowicz]]'' (6 сьнежня 1410 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 84.</ref>; ''under deme hoptmanne Jagdind genand woywode czur [[Ліда|Lydaw]]'' (1422—1429 гады)<ref>Полехов С. Новые документы о Киевской земле XV века // Сфрагістичний щорічник. Вип. ІІ. — Киïв, 2012. С. 274.</ref>; ''Ганусу Екгинътовичу''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 21.</ref>, ''чоловековъ… а Якинъта''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref> (1440—1492 гады); ''domini Jagint… Jagynt'' (1452 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 240.</ref>; ''Joannes Jagynthowicz [[Рымавід (імя)|Rimowjd]]'' (29 чэрвеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 264.</ref>; ''в Богдана а въ Якгинъта Воикгаловичов выменил землю ихъ отчинъную'' (2 ліпеня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 74.</ref>; ''купил в Михаила а въ Якуба а в Матея Якинтовичовъ… их брата Андрушковы делницы'' (12 траўня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} С. 161.</ref>; ''на Миколаевую Галжбету Якинътовича, што жъ свекоръ ее Михаило Якинтовичъ'' (15 чэрвеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 152.</ref>; ''[[Адэльск|оделщанину]] Богдану Станевичу дана земля дядковщина его Якгинтовщина'' (2 жніўня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 124.</ref>; ''люди [[Сумілішкі|Сомилишское]] волости: Якубъ Якгинтович'' (24 кастрычніка 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 58.</ref>; ''земли пустовъских… Якгинътовъщыну'' (5 сьнежня 1522)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 175.</ref>; ''земль пустовских у в [[Анікшты|Оникъштенском]] повете… Якгинътовщину'' (4 красавіка 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 369.</ref>; ''Якгинт''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Ян Якгинтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Якгинтовая Зофея''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 104.</ref> (1528 год); ''въ Сомилишъской волости… люди… Якубъ Якинтович '' (1529 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 348.</ref>; ''Ja, Zophia Jaginthowna'' (6 красавіка 1536 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 157.</ref>; ''Якгинтишки'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 178.</ref>; ''на Чернюху Якгинтовичъ и на дочку ее Недельку… Чернюха Янова дочка Якгинтовичъ'' (22 чэрвеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 5].</ref>; ''у [[Новы Двор (Сьвіслацкі раён)|Новомъ Дворе]] подданый господарьский Городенский Шиманъ [[Гавень|Говеновичъ]] Якгинтовича'' (29 сьнежня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 249].</ref>; ''з ыменья своего Окгинтъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9E%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9E%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 714].</ref>, ''Войтехъ Якгинтовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1334].</ref> (1567 год); ''бояромъ господаръскимъ повету Ковенского Юрью Томашу и Павлу Яновичомъ Якгинтовича''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 391].</ref>, ''Я Юрый, я Томашъ, а я Павелъ Яновичы Якгинтовича, бояре господарьские повету Ковенского''<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%22%D1%8F+%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D1%8A+%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B+%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22#v=snippet&q=%22%D1%8F%20%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D1%8A%20%D0%AF%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8B%20%D0%AF%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%22&f=false С. 395].</ref> (23 чэрвеня 1583 году); ''на бояръ господарьскихъ повету Ковенского Юрья, Томаша, а Павла Яновичовъ Якгинтовичовъ'' (17 студзеня 1584 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 418].</ref>; ''пани Катерына Балтромеевна Якгинтовича Яновая Станиславовича Кгруздзевая'' (10 кастрычніка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 399.</ref>; ''Mihołaj Jagint na miejscu rodzica swego Marcina Jaginta'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 360.</ref>; ''Zofia Jagintowiczowa''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 149.</ref>, ''Krzysztof Jagintowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 159.</ref> (1690 год); ''Jagintowicze… Oginty… Jakintany… Ogince'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Anna Jagintt'' (1752 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jagintt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyłele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Egintowicz… Jan Jagintowicz'' (8 лютага 1769 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 236—237.</ref>; ''Krzysztof Jakint'' (1770 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jakint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Gierwiaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''dwór Oginty'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 388.</ref>; ''Parafia bobtowska… Jagintowicze — okolica'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 574.</ref>; ''Antoni Jagientowicz… Jerzy Jagintowicz… Jan Jagintowicz… Stanisław Jagintowicz… Jerzy Jagientowicz… Michał Jagintowicz; Stanisław Jagintowicz'' (11 лютага 1784 год)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 372, 378.</ref>; ''Antoni Jagintowicz… Jan Jagientowicz'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. P. 396.</ref>; ''Jerzy Jagientowicz; Ignacy Jagientowicz… Jan Jagientowicz; Jerzy Agintowicz x; Ignacy Agintowicz x… Antoni Jagientowicz x; Wincenty Jagientowicz x;'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 470, 481, 486, 493.</ref>; ''Benedykt Jagientowicz… Michał Jagientowicz… Kazimierz Pietkiewicz z Jagientowicz… z Jagintowicz: Onufry Rudziewicz; Jan Stankiewicz… Michał Jagintowicz z Szatyjów'' (10 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 471—471, 473—475.</ref>; ''Jerzy Ogint'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ogint&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Hanuszyszki k. Rakiszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marys Jagentowicz'' (1892 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa - Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
* Ягінт ({{†}} па 1434) — староста лідзкі, меў сына [[Ян Ягінтавіч Рымавід|Яна Рымавіда]]
* [[Ганус (імя)|Ганус]] Егінтавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Міхайла, Якуб, Мацей і Андрушка Ягінтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1497 годзе
* Ягінт — [[Майшагола|майшагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Ягінтавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Рэйна]] Балтрамееўна Ягінтовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1581 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 83].</ref>
* Кацярына Балтрамееўна Ягінтовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1585 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. С. 123, 172, 176.</ref>
* Мікалай Ягентовіч — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годз<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 387.</ref>
* Якаў Агінт — селянін з [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыны]], які ўпамінаецца ў 1825—1826 гадох<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 3. — Вильнюс, 1959. С. 195—198, 200.</ref>
* Міхаіл Іванавіч Агінт (Огінт) — старшыня Кібурскай воласьці на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 205].</ref>
* Восіп Агінт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 87].</ref>
Ягінтовічы<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Jagintowicz) гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 536.</ref>.
Ягінтовічы (Jagintowicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 93.</ref>.
Ягінтовічы або Ягентовічы (Jagintowicz, Jagientowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 291.</ref>.
Егінтовічы (Jegintowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 298.</ref>.
Эгінтовічы (Egintowicz) гербу [[Ясенчык]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 270.</ref> — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=ckcrAQAAIAAJ&q=EGINTOWICZ+-+Jasie%C5%84czyk&dq=EGINTOWICZ+-+Jasie%C5%84czyk&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4tNnT9KiEAxUtcfEDHfdXBTkQ6AF6BAgJEAI S. 5].</ref>.
Ягентовіч (Jagientowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1784 годзе ўпамінаўся маёнтак Агінты (Огинты) ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Каталог древним актовым книгам губерний: Виленской, Гродненской, Минской и Ковенской, а также книгам некоторых судов губерний Могилевской и Смоленской, хранящимся ныне в Центральном архиве в Вильне. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=wMuFmMGU70sC&q=%40%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8B#v=snippet&q=%40%D0%9E%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%82%D1%8B&f=false С. 790].</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Ягінты]], на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] — [[Агінты]] і [[Ягентавічы]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Агі]]
* [[Гента (імя)|Гента]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аг}}
{{Імёны з асновай генд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4umufmw27t2c056yep591czbpp5qgki
Ратаўт
0
264619
2680707
2680042
2026-07-25T23:03:53Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680707
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ратаўт
|лацінка = Rataŭt
|арыгінал = Ratolt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Рад|Rato]] + [[Вальда (імя)|Walt]]
|варыянт = Раталт, Раталд
|вытворныя = [[Ратольд]], [[Рудаўт]]
|зьвязаныя = Waltrat
}}
'''Ратаўт''' (''Раталт'', ''Раталд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Раталд або Раталт, пазьней Радэльт або Ратаўд (Ratold, Ratald, Ratolt, Rattolt, Ratolth, Radelt<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA481&dq=Rad+elt+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjw86-v2ZSEAxX89bsIHc-5BKEQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Rad%20elt%20namenkunde&f=false S. 481].</ref>, Ratault<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/r1.html Noms commençant par R], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Rataud<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Rataud+Ratald#v=snippet&q=Rataud%20Ratald&f=false P. 199].</ref>, Rattaud<ref>Dauzat A. Les noms de famille de France: traité d'anthroponymie française. — Paris, 1945. [https://www.google.by/books/edition/Les_noms_de_famille_de_France/RCcfAAAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22++RAD+-+WALD-%22++Rattaud&dq=%22++RAD+-+WALD-%22++Rattaud&printsec=frontcover P. 83].</ref>) і Валтрат (Waltrat) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratold%2C+Ratald%2C+Ratolt%2C+Rattolt%2C+Ratolth#v=snippet&q=Ratold%2C%20Ratald%2C%20Ratolt%2C%20Rattolt%2C%20Ratolth&f=false S. 1217—1218, 1510].</ref><ref name="Dajlida-2019-24">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Radowin, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Ратаўт складаецца з асноваў -рад- (-рат-) і [[Тэўда (імя)|-тэўд- (-дэўт-, -тыд-)]] (імёны ліцьвінаў [[Таўтвід]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтывіл]], [[Таўцігерд|Таўтгерд]]; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 209.</ref>, германскага þeudo<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 34.</ref> 'род, народ'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Такім парадкам, імя Ратаўт азначае «рада роду»<ref name="Dajlida-2019-24"/>. Адзначалася старажытнае германскае імя Teudrad ([[Тэўда (імя)|Teud]]-[[Рад|rad]])<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Teudrad#v=snippet&q=Teudrad&f=false S. 1443].</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ratołt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 202.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Redaŭt'' (1540 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Reda%C5%ADt#v=snippet&q=Reda%C5%ADt&f=false S. 82].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''а Ратовту'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 32.</ref>; ''Ратовт Петровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>; ''землю Ратовтишки'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 186.</ref>; ''Юръи Ратовтовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 632].</ref>; ''Mik Ratowtowicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Mik+Ratowtowicz#v=snippet&q=Mik%20Ratowtowicz&f=false С. 110].</ref>; ''Theodor Ratold Zadarnowski'' (7 жніўня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z9cDAAAAYAAJ&q=Ratold#v=snippet&q=Ratold&f=false С. 369].</ref>; ''Michał Ratowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 245.</ref>, ''Jan Ratowtt''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 261.</ref> (1690 год); ''Stephan Ratołt Zadarnowski'' (11 студзеня 1697 году, 5 чэрвеня 1699 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=+Rato%C5%82t+Zadarnowski#v=snippet&q=Rato%C5%82t%20Zadarnowski&f=false С. 69], 235.</ref>; ''Stefan Ratolt Zadarnowski'' (10 красавіка 1693 году, 21 траўня 1701 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Stefan+Ratolt#v=snippet&q=Stefan%20Ratolt&f=false С. 209, 318].</ref>; ''Kazimierz Ratold Zadarnowski'' (30 жніўня 1702 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=Kazimier+Ratold#v=snippet&q=Kazimier%20Ratold&f=false S. 329].</ref>; ''Kazimierz Ratold Zadernowski'' (24 ліпеня 1703 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 337.</ref>; ''Symon Ratold Zadarnowski'' (18 сьнежня 1732 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 464.</ref>; ''Jan Ratold Zadarnowski'' (18 красавіка 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. С. 570.</ref>; ''Antoni Ratolt Zadarnowski — mieczny woiewództwa Brzeskiego'' (26 жніўня 1766 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 4. Акты Брестского гродского суда. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHNgAAAAcAAJ&q=%22Antoni+Ratolt%22#v=snippet&q=%22Antoni%20Ratolt%22&f=false С. 590].</ref>; ''Adolf Edward Józef Rattawtt'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rattawtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Ratowt'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ratowt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Gudogaj], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Ратаўт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* {{Артыкул у іншым разьдзеле|Раталт зь Вісьнева||pl|Ratołt z Wiśniewa}} ({{†}} каля 1509) — [[Мазовія|мазавецкі]] рыцар, стольнік [[Плоцк|плоцкі]]
* Ратаўт Пятровіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Кацярына Юр’еўна Ратаўтовіч — [[вількамір]]ская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 39].</ref>
* Антоні Ратольт Задарноўскі ({{†}} 1771) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], чашнік і мечнік [[берасьце]]йскі<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 87, 118.</ref>
* Казімер Ратаўт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%82%D1%8A&f=false С. 99].</ref>
Ратаўты (Ratowt) гербу [[Бонча (герб)|Бонча]] (першыя зьвесткі паходзяць з гербоўнікаў канца XVII ст., калі выхадзец з роду сярод наваградзкай шляхты браў удзел у элекцыі манарха [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Галубовіч В., Радзюк А. Да гісторыі сельскагаспадарчага машынабудавання ў ХІХ стагоддзі: бульбакамбайн Ратаўта // Современные технологии сельскохозяйственного производства: сборник научных статей по материалам XXIII Международной научно-практической конференции. — Гродно, 2020. С. 275.</ref>) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 390.</ref>.
Ратаўты (Ratowt) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 165.</ref>.
Раталды-Задарноўскія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/z/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на З], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Ратальды (Ratold) гербу [[Ратулт]], Ратолды (Ratołd) гербу [[Шэліга]] і Ратульды або Ратулты (Ratuld, Ratułt) гербаў [[Дзялоша]], [[Калабок]] і ўласнага — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 305.</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ратаўты]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Ратаўтышкі]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Рада (мужчынскае імя)|Рада]]
* [[Вальда (імя)|Вальда]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай рад}}
{{Імёны з асновай валд}}
{{Імёны з асновай тэўд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
svwha6b48iq0ye620k091ord7dud3ca
Любарт (імя)
0
265013
2680597
2680545
2026-07-25T13:48:29Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680597
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Любарт
|лацінка = Lubart
|арыгінал = Lubert <br> Lubart
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Люб|Lubo]] + [[Бэрт|Bert]] <br> Lubo + [[Гардзь|Hart]]
|варыянт = Любэрт, Любард, Люпарт, Лібэрт, Лібарт, Ліпарт, Лебарт, Лепарт, Лейбарт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Любарт''' (''Лібарт'', ''Любард'', ''Люпарт'', ''Лебарт'', ''Лепарт''), '''Любэрт''' (''Лібэрт'', ''Лібарт'', ''Ліпарт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Любэрт (Lubert<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 848.</ref><ref>Linnartz F. Rheinische Personen- und Familiennamen des 15. Jahrhunderts untersucht auf Grund der Fehde- und Geleitsregister der Stadt Köln von 1408 bis 1480. — Köln, 1930. [https://www.google.by/books/edition/Rheinische_Personen_und_Familiennamen_de/RFUVAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&dq=%22+(+Chlodobert+)+Lubert++%22&printsec=frontcover S. 37].</ref>) або Любарт (Liubhart, Lubartus<ref>Schaar J. Woordenboek van voornamen. — Utrecht, 1984. S. 249.</ref><ref name="Dijkstra-1911-242">Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jPjO01yS_rcC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 242].</ref>, Lubart<ref name="Dijkstra-1911-242"/><ref name="SEMSNO-1997-159">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>, Liubardus<ref name="Morlet-1971-158">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 158.</ref>) і Берэтлюб (Beretliub) або Гартліб (Hartlib) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubhart#v=snippet&q=Liubhart&f=false S. 292, 755, 1025].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Люб|-люб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Любейка]], [[Любень]], [[Любш]]; германскія імёны Liubbecha, Luben, Lubisch) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] liufs<ref name="Morlet-1971-158"/>, германскага leuba, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'<ref name="SEMSNO-1997-159"/>, аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Эйбарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Eibert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Леанард|Ленарт]], [[Мэйнарт]]; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Любарт (Lubart), а таксама Любэрт (Lubert) і Лібэрт (Libert) ды іншых формаў (Lupert, Lephard, Libard, Lipard, Liphard, Liphart; Lubard, Lubhard, Lupard), якія гістарычных бытавалі ў Польшчы, сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref name="SEMSNO-1997-159"/>. Гоцкае паходжаньне імя Любарт адзначаў яшчэ прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=Lubart%20liub#v=snippet&q=Lubart%20liub&f=false S. 93]</ref>. Адпаведнасьць імя Любарт германскаму імю Liubbert прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 37.</ref>.
Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскую]] этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], імя Любарт складаецца з асноваў -люб- і [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Rattolt, Konrad), якая паходзіць ад германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Такім парадкам, імя Любарт (Liubarat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liubarat#v=snippet&q=Liubarat&f=false S. 1028].</ref>) азначае «рада міласьці»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]] пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у (''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>), а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]])<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Любарт (Любэрт): ''Lubart / Lubert'' (1420 год)<ref>[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart+Lubert#v=snippet&q=Lubart%20Lubert&f=false S. 53].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначалася прозьвішча Lubert<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBERT&ofb=russ&modus=&lang=de LUBERT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Германскае імя Lubbert бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2, 2013. S. 243.</ref>.
У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Lubart, Lubartowa (жаночае), Lubartowicz, Lubartówna (жаночае), Luberda, Luberdowicz, Luberta, Lubertowicz<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 363.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Lubart<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUBART&ofb=memelland&modus=&lang=de LUBART], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: ''Любартъ Кгедиминовичь'' (8 сьнежня 1322 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 21.</ref>; ''от князя от [[Кейстут|Кестутя]] и от князя от Либорта у Торунь к местычемъ'' (па 1341 годзе)<ref>[https://web.archive.org/web/20210514173508/http://starbel.by/dok/d069.htm Послание литовских князей Кейстута и Любарта жителям Торуни (после 1341)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref><ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 23.</ref>; ''Lubardus filius Gedimini ducis Litwanorum'' ([[Хроніка Яна з Чарнкова]] пад 1349 годам)<ref>Monumenta Poloniae historica. Pomniki dziejowe polski. T. 2. — Lwów, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AUghAQAAMAAJ&q=%40Lubardus#v=snippet&q=%40Lubardus&f=false S. 629].</ref>; ''Rex Leobardum'' ([[Дубніцкая хроніка]] пад 1451 годам)<ref>Chronicon Budense. Post elapsos ab editione prima et rarissima 365 annos, secundam adornavit. — Budae, 1838. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3QdfAAAAcAAJ&q=Leobardum+#v=snippet&q=Leobardum&f=false P. 317].</ref>; ''оже я князь [[Яўнут|Еоунутии]], и Кистюти, и Любартъ'' (1352 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 30.</ref>; ''Nobilibus viris Oligerdo Magno et Kenstuto ac Lubardo fratribus ducibus Lituanorum'' (23 кастрычніка 1373 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20210511070032/http://starbel.by/dok/d070.htm Послание папы Григория XI в.к.л. Ольгерду с призывом принять католичество (1373)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Lubertus Lytwanus'' (1376 год)<ref name="Urban-2001-168">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 168.</ref>; ''Lunardus dux Lituanorum'' (29 верасьня 1377 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127042646/http://starbel.by/dok/d042.htm Послание короля Польши и Венгрии Людовика о положении в Подольской земле (1377)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Feodor Lubhard, dei gracia dux luciensis'' (22 траўня 1386 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 2.</ref>; ''olim domino Lubardo, duci wlodimiriensi'' (4 лістапада 1386 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 5.</ref>, 4 лістапада 1393 году<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 15.</ref>); ''dux magnus Lubarth''<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 7.</ref> (4 лістапада 1386 году); ''das Luwburten was gewest'' ([[Мэмарыял Вітаўта]], 1390 год)<ref>[[Алег Ліцкевіч|Лицкевич О. В.]] «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 265.</ref>; ''Lubart'' ([[Хроніка Віганда]]<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 618].</ref>, 18 студзеня 1401 году<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 72].</ref>, 1420 год<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart#v=snippet&q=Lubart&f=false S. 420].</ref>); ''non Luberti in Lutzik''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Luberti#v=snippet&q=Luberti&f=false S. 111].</ref>, ''Lubertus''<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Lubertus#v=snippet&q=Lubertus&f=false S. 115].</ref> ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]]); ''Lubarth''{{Заўвага|Паводле [[Паходжаньне караля Ягайлы і Вітаўта, князёў Літвы|Origo regis Jagyelo et Wytholdi ducum Lithuanie]]}} або ''Любортъ''{{Заўвага|Паводле [[Віленскі летапіс|Віленскага сьпісу]]}} ([[Летапісец вялікіх князёў літоўскіх]]); ''Lubarth'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Lubarth#v=snippet&q=Lubarth&f=false P. 406, 500].</ref>; ''Любортъ'' ([[Наўгародзкі чацьверты летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 4. — СПб., 1848. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QUoPAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref> і [[Сафійскі першы летапіс]]<ref>ПСРЛ. Т. 5. — СПб., 1851. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gc5hAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 235].</ref>); ''Любартъ Кгидоминовичъ'' (1444 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 6. — Киев, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YHQmAQAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''оть князя Луцкого и Володимерского Люборта Кгедиминовича'' (14 лютага 1498 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 20.</ref>; ''Любордъ Гедимановичь''<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 221].</ref> ([[Ніканаўскі летапіс]]); ''homines… Lvborth [[Рамейка|Romeykovicz]]'' (27 сакавіка 1507 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 726.</ref>; ''Балътромеи Любортовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>; ''люди… а Петьковых Любортовича сыновъ Амъброжейца а Матейца'' (4 лютага 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 120.</ref>; ''люди приставенства [[Лейпуны|лепунского]]… Любортъ [[Вештар|Воишторович]]'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 15.</ref>; ''Балтромей Любортовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1346].</ref>; ''gruntu ziemianina Krola Jmść. [[Дзьвінск|Dyneborskiego]] Liberta Rybindera'' (4 жніўня 1600 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 29. — Витебск, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_JROAQAAMAAJ&q=Liberta#v=snippet&q=Liberta&f=false С. 112].</ref>; ''Samuel Lubarthowicz Sanguszko Kowelski'' (20 траўня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 154.</ref>; ''Jan Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 72.</ref>, ''Stanisław Libert''<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 78.</ref> (1621 год); ''подъ Лепартомъ волока одна'' (21 студзеня 1636 году)<ref>Вестник Западной России. Т. 4, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=4ZMZAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 3].</ref>; ''Libert'' (1636 год)<ref>Paknys M. Vilniaus miestas ir miestieèiai 1636 m.: namai, gyventojai, sveèiai. — Vilnius, 2006. P. 147.</ref>; ''Lenart Lubort na miejscu matki swej Raginy Lubortowej'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 375.</ref>; ''Lubart… Lubarth… Lupart'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 167.</ref>; ''Его Милости Геронима Любартовича Санъкгушки на [[Смалянскі замак|Белымъ Ковлю]]'' (29 траўня 1682 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 28. — Витебск, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r5FOAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 196].</ref>; ''Aleksander [[Дорг (імя)|Dargiewicz]] z Lubortów… Andrzej [[Вісбар|Wizbor]] na miejscu P. Dawida Luborta i z przykupli z Lubortów dym'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 125.</ref>; ''po Kowalu i Lubarcie'' (1712 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Lubarcie#v=snippet&q=Lubarcie&f=false С. 164].</ref>; ''David Libertowicz'' (21 студзеня 1759 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1758-1760.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1758—1760 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref> і 4 студзеня 1788 году<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1788.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1788 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>); ''Jur Grygul Lubartowey syn'' (25 сакавіка 1766 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Jur+Grygul#v=snippet&q=Jur%20Grygul&f=false С. 150].</ref>; ''Franciszek Libert'' (1778 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Libert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Kobryń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Symon Lebard'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=%40Lebard#v=snippet&q=%40Lebard&f=false С. 515].</ref>; ''Luberty'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 158.</ref>; ''Michal Lubertt Kolyska'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 186.</ref>; ''Elżbieta Lubert'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Lubart'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Edward Lubartt'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Lubartt&search_lastname2=&from_date=&to_date= Remigoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanislaw Lipart'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Lipart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Leybart'' (1822 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Leybart&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Lubartowicz'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lubartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klara Libartowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Libartowicz'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Libartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turejsk (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Libertowicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Lubart'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Mateusz Lubert, Tofila Lubertowa'' (XX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/47606/lubert-mateusz-lubertowa-tofila-malwina-monika-leonora
Cmentarze — Litwa > Dubinki Dubingiai Litwa > Lubert Mateusz, Lubertowa Tofila. Malwina, Monika, Leonora], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Любарт]] (у праваслаўі Дзьмітры; 1299—1384?) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Валынь|валынскі]]
* [[Любэрт Гаўтцыльт]] (1347—1417) — [[Флямандыя|флямандзкі]] манарх, матэматык, астроляг і [[містык]]
* Балтрамей Любартавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Станіслаў Бартламеевіч Любарт — расенскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1579 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 82].</ref>
* Сэбастыян і Мальхер Станіслававічы Любарты — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца паміж 1584 і 1599 гадамі<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0&f=false С. 132].</ref>
* Якуб і Стэфан Любэртовічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D0%B8&f=false С. 194].</ref>
* Ян Любарт — жыхар [[Дрысьвяты (вёска)|Дрысьвятаў]] ([[Браслаўскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1779 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806211721/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/979-drisvyaty-1-inventar-1779-g-iosif-gilzena Дрисвяты −1 инвентарь 1779 г. Иосиф Гильзена], Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 лютага 2018 г.</ref>
* Адам Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, судзьдзя земскі [[вількамір]]скі ў 1792—1793 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 480.</ref>
* Дамінік Любарт Калышка — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, будаўнічы [[Ліда|лідзкі]] ў 1791 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 315.</ref>
* Васіль Лібартаў — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 3.</ref>
* Казімер Лібяртовіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9B%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 44].</ref>
* Антоні Любарт (''Lubart'') — уладальнік гаспадаркі ў [[Буйвідзы|Буйвідзах]] на 1938 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l18.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część III], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
Прыдомкам Любартавіч карыстаўся [[Літва|літоўскі]] княскі род [[Сангушкі|Сангушкаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Lubartowicz#v=snippet&q=Lubartowicz&f=false S. 71].</ref>.
Любарты (Lubart) — прыгонныя зь вёскі [[Рудавеі|Рудавеяў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 697.</ref>.
Любарты (Lubart) — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] з [[Кракаўскае ваяводзтва|Кракаўскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 372.</ref>.
Лебартовіч (''Lebartowicz''), Любартовіч (''Lubartowicz'', ''Lubortowicz'') і Любэрт (''Lubert'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 40, 95—97.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Любартова (Любартава) у Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 104.</ref>.
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Любарты]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Любэрты]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Любартоў]], на [[Троцкі павет|гістарычнай Троччыне]] — [[Люберцішкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Лібарты]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Лебартова]]. Каля [[Жытомір]]у існуе мястэчка [[Любар]] (упаміналася ў 1600 годзе як ''Любартов'')<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Люб]]
* [[Бэрт]]
* [[Гардзь|Гарт]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай люб}}
{{Імёны з асновай берт}}
{{Імёны з асновай гард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
r6yic9nnwnb4u4kju81rxhk444m41wx
Рад
0
265099
2680606
2680332
2026-07-25T14:04:17Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680606
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рад
|лацінка = Rad
|арыгінал = Rado
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рада, Рат, Радзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Радзіка|Радзейка]] / [[Рыдзіка]], [[Радзіла]], [[Радзень]], [[Радун]], [[Радаш]], [[Ратаўт]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Радыгайла]], [[Радоўг]], [[Ратман (імя)|Ратман]], [[Радзімін]], [[Радзімонт]] / [[Рыдмонт]] <br> [[Абрат]], [[Андрат]], [[Астрат]], [[Велерат]], [[Вікерат]], [[Конрад]], [[Кандрат]], [[Неўрад]]
}}
'''Рад''' (''Радзь''), '''Рада''', '''Рат''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рада або Рата (Rado, Rato) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rado+Rato#v=snippet&q=Rado%20Rato&f=false S. 1206].</ref>. Іменная аснова -рад- (-рат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову -рад- спрабуюць выводзіць ад формы летувіскага дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''rаdо''), аднак у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''rаstі'' — 'знаходзіць') і аснове цяперашняга часу (''rаst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня rаd-<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвіны]] бытавалі імёны [[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]], [[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]], [[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]], [[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]], [[Радаш|Радаш (Радзюш)]], [[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Радавін]], [[Радыгайла]], [[Ратман (імя)|Ратман]], [[Радзімонт]], [[Абрат]], [[Андрат]], [[Астрат]], [[Велерат]], [[Вікерат]], [[Конрад|Конрад (Кунрад, Кунрат)]], [[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]], [[Неўрад]], [[Уграт]]. Адзначаліся германскія імёны Radike (Radeke), Radila (Radel, Radulus), Radin (Rattin, Rhaden), Raduni, Radusch, Ratolt (Ratald), Ratwilius, Radowin, Ratgeil, Ratman (Radman), Radmunt, Abrada, Andrad, Ostradt, Welarat, Wicrat, Konrad (Cunrad), Conttrat (Kundrat), Niwrat, Hughrat.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Radołt (Ratołt), Rademunc (< Rademunts), Bertradis, Edrader, Engelradis, Hartrad (Hartradus), Herat, Konrad (Konrat), Kondrat (Kundrad, Kundrat), Korrat, Kunrot, Volradus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 202.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Rapote / Rapotho / Rappoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rapoto (< Rathpoto)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rapoto+Rathpoto#v=snippet&q=Rapoto%20Rathpoto&f=false S. 1210].</ref>}} (1352, 1358 і 1419 гады)<ref name="Trautmann-1925-82">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rapote+Rapotho+Rappoth#v=snippet&q=Rapote%20Rapotho%20Rappoth&f=false S. 82].</ref>, ''Reddimir''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Redmer (Rademir)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Redmer+Rademir#v=snippet&q=Redmer%20Rademir&f=false S. 1216].</ref>}} (1298 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 703.</ref>, ''Redaŭt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Redald (Radolt<ref name="Fo-1900-1217">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Redald+Radolt#v=snippet&q=Redald%20Radolt&f=false S. 1217—1218].</ref> Radwald<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 101.</ref>)}} (1540 год)<ref name="Trautmann-1925-82"/>. У 1554 годзе ў [[Каралявец]]кім ўнівэрсытэце навучаўся ''Joannes Radewalt, Prutenus'', у 1608 годзе — ''Fridericus Radau, Regiomontanus Borussus… Andreas Radaw, Heiligenbilensis Borussus'', у 1624 годзе — ''Johannes Radewaldt, Steinbeccensis Borussus'', у 1627 годзе — ''Johannes Radewaldt, Regiomont. Borussus'', у 1633 годзе — ''Christianus Radewaldt, Regiomontanus Borussus'', у 1634 і 1638 гадох — ''Andreas Radaw, Waltersdorffensis Borussus'', у 1635 годзе — ''Christianus Radevald, Steinbecensis Borussus'', у 1649 годзе — ''Christophorus Radau, Heiligenbeilensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Georgius Radau, Libewaldensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Radewalt#v=snippet&q=Radewalt&f=false S. 18, 181—182, 279, 303, 349, 352, 366, 400, 510, 520].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Радка, Радзіла, Ратша, Радагост і Радзята<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 790—791.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Радат (Radat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 266.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Radhad (Ratad)<ref name="Fo-1900-1214">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratad#v=snippet&q=Ratad&f=false S. 1214—1215].</ref>}}, Ледрад (Ledrad)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 197.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ledrad<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ledrad#v=snippet&q=Ledrad&f=false S. 1000].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слузе нашьму Радеви'' (20 сакавіка 1401 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 512.</ref>; ''trzi człowieki… Ratowicz'' (1422 год<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 506.</ref> паводле выпісу 1618 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 391.</ref>; ''конюхов наших [[Астрына|остринских]]… а Радя Лецевича'' (11 красавіка 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 144.</ref>; ''Степан Радевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 94.</ref>; ''землю Ратовщину'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>; ''Szymko Radziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Radziewic#v=snippet&q=Radziewic&f=false С. 240, 244].</ref>; ''Радъ Миселевичъ… Радышъ, Андрей Мисевичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A&f=false С. 43, 299].</ref>; ''село Кринки… Радъ Юрковичъ з синомъ Хроцомъ… Хоцъ, Охремъ, Волосъ Радевичи… Залешане… Радъ Гапоновичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%22%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A+%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22#v=snippet&q=%22%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D1%8A%20%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%22&f=false С. 252, 431].</ref>; ''trzi człowieki… Ratowicz'' (18 жніўня 1583 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 404.</ref>; ''z Jackiem Radowicz'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Radowicz#v=snippet&q=Radowicz&f=false С. 405].</ref>; ''Ilko Radowicz'' (24 чэрвеня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 498.</ref>; ''domek Radowicza, słodownika'' (12 ліпеня 1690 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=Radowicza#v=snippet&q=Radowicza&f=false С. 476].</ref>; ''Uenceslaus Radowicz de Pomusze'' (1709 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Erazm z Radowicz Radowicki — porucznik iego królewskiey mości, deputat z powiatu Wołkowyskiego'' (31 студзеня 1750 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 12. — Вильна, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nVwjAQAAMAAJ&q=Radowicz#v=snippet&q=Radowicz&f=false С. 15].</ref>; ''Lucas Radziewicz'' (XVIII ст.)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos valsčiai. Kn. 17, 2010. P. 9.</ref>; ''Magdalena Ratowicz'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ratowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Радут, Радута: ''Radut'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 187.</ref>, ''Ihnat Raduta'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 277.</ref>, Цярэнці Радута (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дуброўна|Дуброўны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Рацібор, Радзібор (адзначалася германскае імя Radber<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Radber#v=snippet&q=Radber&f=false S. 1209].</ref>): ''Franciszek Raciborowicz'' (1741 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Raciborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Katarzyna Radziborowicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=10pl&rid=A&exac=&search_lastname=Radziborowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Радзівал (адзначалася старажытнае германскае імя Raduala<ref name="Fo-1900-1217"/>, Radowalus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 182.</ref>): ''Bazyli Radziwołowicz'' (1742 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Radziwo%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Радван, Радзівань (адзначалася старажытнае германскае імя Ratwan<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratwan#v=snippet&q=Ratwan&f=false S. 1218].</ref>): ''воит места Полоцкого Радванъ'' (14 ліпеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 223.</ref>, [[Ян Радван]] — паэт-лацініст [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], Вікенці Радзівань — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8C#v=onepage&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8C&f=false С. 60].</ref>;
* Радвід (адзначалася старажытнае германскае імя Radoidis<ref name="Fo-1900-1217"/>, Raduidis<ref>Hessel K. Altdeutsche Frauennamen. — Bonn, 1917. [https://www.google.by/books/edition/Altdeutsche_Frauennamen/LbRHAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=raduidis&pg=PA37&printsec=frontcover S. 37].</ref>): ''Józefa Radwida'' (20 лютага 1734 году і 5 ліпеня 1736 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 1. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7RsEAAAAYAAJ&q=Radwida#v=snippet&q=Radwida&f=false С. 282, 302].</ref>;
* Рэдэр (адзначалася германскае імя Reder<ref name="Fo-1900-1214"/>): Пётар Рэдэр (1916—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%8D%D0%B4%D1%8D%D1%80_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1916) Рэдэр Пётр Аляксандравіч (1916)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Раткун, Радкун (адзначалася германскае імя Rathkun<ref>[https://lastnames.myheritage.de/last-name/rathkun Rathkun Nachname — Herkunft und Bedeutung des Nachnamens], MyHeritage</ref>): ''Michał Radkun'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Pelikany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Marianna Ratkun'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ratkun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brasław], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Радкуны]];
* Ратмір (адзначалася старажытнае германскае імя Ratmere<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratmere+Rademir#v=snippet&q=Ratmere%20Rademir&f=false S. 1216].</ref>): на [[Мазырскі павет|гістарычнай Мазыршчыне]] існуе вёска [[Ратміравічы]]}}.
== Носьбіты ==
* [[Рада (маярдом)|Рада]] ({{†}} па 617) — [[Маярдом|маярдом]] [[Аўстразія|Аўстразіі]]
* Сьцяпан Радзевіч — [[Астрына|астрынскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Соф’я Мікалаеўна Радовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1600 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 253].</ref>
* Антон Радзевіч — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 11.</ref>
* Браніслаў Радзевіч (1913—1937) — беларус з ваколіцаў [[Докшыцы|Докшыцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 488.</ref>
Радзевічы (Radziewicz) — прыгонныя зь вёскі [[Бутрымавічы|Бутрымавічаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 270.</ref>.
Радзевічы (Radzewicz, Radziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 389.</ref>.
Раты, Радовічы, з Войтка Радовічы, Бойны-Радзевічы, [[Віт]]овічы-Радзевічы, Кушы-Радзевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Радовічы-Шымкевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды.
Ратовіч (Ratowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1903 год [[засьценак|засьценкі]] Радышкі і Ратышкі існавалі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 147—148.</ref>.
На 1904 год існавала сяло Радзічы ў Рослаўскім павеце, а таксама вёска Ратава (Ратова) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 341, 426.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Ратава ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 374.</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Радзі]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — вёска [[Радзевічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — хутар [[Радзевіча]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — вёска [[Радзішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
tbv99cv9g209z0ttzrka0luh4oezzyw
Геза (імя)
0
265102
2680765
2675672
2026-07-26T11:36:43Z
~2026-41559-66
99122
2680765
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґеза
|лацінка = Gieza / Hieza
|арыгінал = Geso
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа
|вытворныя = [[Каз]]
|зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]]
}}
'''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>.
Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейского… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Teresa Gizewicz'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gizewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>;
* Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>;
* Гезгалд, Гежгаўт, Гезгальд, Гезгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Юры Гезгальд — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A&f=false С. 9].</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>;
* Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>;
* Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>;
* Кейсман, Гісман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Gisman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gisman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>;
* Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>;
* Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у
* Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе
* Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе
* Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref>
* Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref>
* Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>.
Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>.
На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гез}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
rfj4cdrfpf918grxrq4igevyg7fpin2
2680766
2680765
2026-07-26T11:37:19Z
~2026-41559-66
99122
2680766
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґеза
|лацінка = Gieza / Hieza
|арыгінал = Geso
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа
|вытворныя = [[Каз]]
|зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]]
}}
'''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>.
Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейского… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Teresa Gizewicz'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gizewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>;
* Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>;
* Гезгалд, Гежгаўт, Гезгальд, Гезгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Юры Гезгальд — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A&f=false С. 9].</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>;
* Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>;
* Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>;
* Кейсман, Гісман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Gisman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gisman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>;
* Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>;
* Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у
* Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе
* Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе
* Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref>
* Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref>
* Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>.
Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>.
На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гез}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
a1kbpl4fx2sh6glirxh80fedeg1ovyl
2680767
2680766
2026-07-26T11:40:16Z
~2026-41559-66
99122
/* Носьбіты */
2680767
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґеза
|лацінка = Gieza / Hieza
|арыгінал = Geso
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа
|вытворныя = [[Каз]]
|зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]]
}}
'''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>.
Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейского… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Teresa Gizewicz'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gizewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>;
* Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>;
* Гезгалд, Гежгаўт, Гезгальд, Гезгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Юры Гезгальд — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A&f=false С. 9].</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>;
* Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>;
* Кейзэр (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>;
* Кейсман, Гісман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Gisman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gisman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>;
* Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>;
* Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у
* Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе
* Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе
* Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref>
* Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref>
* Казімер Кейзевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17].</ref>
* Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>.
Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>.
На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гез}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
0yhwc8nd0et9y6vgt3zg4cyn15symn6
2680768
2680767
2026-07-26T11:41:13Z
~2026-41559-66
99122
2680768
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґеза
|лацінка = Gieza / Hieza
|арыгінал = Geso
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Гіза, Гез, Гезь, Кезь, Гіса, Гіжа, Гесь, Кейза, Кейжа, Кіза, Кіжа
|вытворныя = [[Каз]]
|зьвязаныя = [[Геска]], [[Гезела]], [[Гізбэрт]], [[Гішвід]], [[Кезгайла]], [[Гесьмін]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт]]
}}
'''Геза''' (''Кейза'', ''Кейжа''), '''Гіза''' (''Гіжа'', ''Гіса'', ''Кіза'', ''Кіжа''), '''Гез''' (''Гезь'', ''Гесь'', ''Кезь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso<ref>к.и.н. А. С. Ануфриев, [http://hist.msu.ru/departments/8823/solinvictus/bd/data/bd_church_nobility_ottonian_dynasty.pdf База данных «Церковная знать в окружении государей Оттоновской династии»], Исторический факультет МГУ имени М. В. Ломоносова</ref>, Geso, Giso, Keso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geiso+Kies+Giso#v=snippet&q=Geiso%20Kies%20Giso&f=false S. 589, 644].</ref>. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gais 'суліца, кап’ё'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, германскага gaizá 'завостраны кій'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Геска]], [[Гезела|Гезела (Кезела)]], [[Гізбэрт|Гізбэрт (Гіжбэрт)]], [[Гішвід]], [[Гезімунд (імя)|Гесімонт (Гізымант)]]. Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 219.</ref>, Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 68—70, 289.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Geze / Gesse / Gyse'' (1393 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Geze#v=snippet&q=Geze&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gesse#v=snippet&q=Gesse&f=false S. 32—33].</ref>. У 1619 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gissa#v=snippet&q=Gissa&f=false S. 242, 247].</ref>.
Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Giseke#v=snippet&q=Giseke&f=false S. XL, 96].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''generosisque Juskone Gyzovicz'' (1461 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 273.</ref>; ''в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза'' (4 лістапада 1428 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 61.</ref>; ''Giza Stanislawowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 407.</ref>; ''земянинъ повету Берестейского… жоны своее Томилы Гижовны'' (18 кастрычніка 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|254к}} P. 247.</ref>; ''Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 392.</ref>; ''Михалъ Кгиза'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%B7%D0%B0&f=false С. 954].</ref>; ''Juchim Kis'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Kis#v=snippet&q=Kis&f=false С. 170].</ref>; ''Grzegoż Giza'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 211.</ref>; ''Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 31, 35, 51.</ref>; ''Kieziewicz'' (1695 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 218.</ref>; ''Samuel Gesiewicz'' (1728 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/pasvalio_sant_1706-1729.html Pasvalio Šv. Jono Krikštytojo parapijos jungtuvių įrašai 1706—1729 m.], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Teresa Gizewicz'' (1761 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Gizewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Eva Gizowa'' (8 красавіка 1763 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1760_1764.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1760—1764 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Bazyli Grzegorz Gieź'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gie%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кізінь (адзначалася германскае імя Giesen<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Giesecke#v=onepage&q=Giesecke&f=false S. 32].</ref>): ''Marcijanna z Strzałkowskich Kiziniewicz'' (1893 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22836/cmentarz-szawle-lit-siauliai-hist-saules-spis-grobow Cmentarz Szawle (lit. Šiauliai (hist. Saulės) - spis grobów], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>;
* Гізун, Кежун (адзначалася германскае імя Gizon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/GIZON.html Patronyme GIZON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Kieżun'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Павал Гізун (1890—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Гарадзішча (Баранавіцкі раён)|Гарадзішча]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>;
* Гесьвіл, Кесьвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кгесвил [[Гайла (імя)|Кгаилеявичъ]]'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Agata Kieswil'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kieswil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Кісьвін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisoinus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 110.</ref>): ''Кисвинусу у Медницох чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>;
* Гезгалд, Гежгаўт, Гезгальд, Гезгаўт (адзначалася германскае імя Giesguth<ref>[https://wiki.genealogy.net/Giesguth_(Familienname) Giesguth (Familienname)], GenWiki</ref>): ''Marina Giesgołdowna'' (1705 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 120.</ref>, Юры Гезгальд — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%8A&f=false С. 9].</ref>, Гезгалды (Giezgołd) гербу [[Дубарог]] і Гезгаўты (Giezgowt) гербу [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 272.</ref>, Ґежґаўты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Кезгін, Кішкін (адзначалася старажытнае германскае імя Gisekin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gisekin#v=snippet&q=Gisekin&f=false S. 644].</ref>, пазьнейшае Giesken<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=144394&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=576d15ab26bc75851bca880d08e471ec Giesken], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''людеи наших в Городенском повете в Жерославскои волости… Сенка Кишкиновича'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>, ''Słuzba bartnikow Strazdow… Adam Kezgin'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 399.</ref>;
* Кейзэрт (адзначалася германскае імя Geissert<ref name="Eule-1900-31">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geissert#v=snippet&q=Geissert&f=false S. 31].</ref>): ''Paulus Ioseph Kieyzert'' (26 сьнежня 1717 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 61.</ref>;
* Кейзэр, Кейзер (адзначалася германскае імя Geyser<ref name="Eule-1900-31"/>): ''Anzelm Kiejzer'' (1 кастрычніка 1714 году)<ref>Tylus S. Duchowieństwo Lubomla, Oleksińca, Torczyna i Turzyska : spis na podstawie materiałów archiwalnych (XVII w. — 1826) // Archiwa, biblioteki i muzea rościelne. T. 75, 2001. S. 402.</ref>, Эдуард Кейзер — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%8A&f=false С. 17].</ref>;
* Кейсман, Гісман, Гішман (адзначалася старажытнае германскае імя Gezman<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 109.</ref>, пазьнейшае Giesman і Kiessmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA203&dq=giseman+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjr1an-09aJAxUWxQIHHYA_MPMQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=giseman%20namenkunde&f=false S. 203].</ref>): ''Antoni Giszman'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Gisman'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gisman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wołożyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Кейсман у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 967.</ref>;
* Кезмарк: ''ленътвоиту места Полоцкого Якубу Кезмарковичу'' (28 чэрвеня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 56.</ref>;
* Геждаўд: Геждаўды (Gieżdowd) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 53.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Геза]] ({{†}} 1011) — біскуп [[Турын]]у
* Кезь — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе
* Мікалай Сьвяткавіч Гез — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1528 годзе
* Таміла Гіжаўна — [[берасьце]]йская [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Мікалай Гез — [[вількамір]]скі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 311.</ref>
* Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі [[Жортай|Жортаю]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* Ян Кеса — жыхар вёскі [[Каляданцы|Каляданцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref>
* Казімер Кейзевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 17].</ref>
* Ёсіф Гіз (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Карэлічы|Карэлічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Іван Кейза (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Вярэнаў|Вярэнава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак [[Алянец|Алянцу]] і [[Акушкаўшчына|Акушкаўшчыны]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 317.</ref>.
Гесэвіц (''Gessewitz''), Кейза (''Kiejza'', ''Kiejzo'') і Кейза-Кайзевіч (''Kiejzo-Kiejzewicz'') — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 660, 967.</ref>.
На 1909 год існавала [[урочышча|ўрочышча]] Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Гізаўшчына]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Гезаў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай гез}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
d7htcjeuq47zruct4w7iyrlejtya2yq
Карыбут (імя)
0
265156
2680769
2680464
2026-07-26T11:42:38Z
~2026-41559-66
99122
/* Носьбіты */
2680769
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Карыбут
|лацінка = Karybut
|арыгінал = Karibaudis <br> Coributh
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кор|Caro]] + [[Бода|Budo]] <br> [[Гір|Hari]] + [[Бота|Boto]]
|варыянт = Карыбот, Карабуд, Карбут, Карбот, Корбут, Корбат, Карпут
|вытворныя = [[Гербут]]
|зьвязаныя =
}}
'''Карыбут''' (''Карыбот''), '''Карбут''' (''Карбот''), '''Карабуд''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''[[Корбут]]'''{{Заўвага|Іншыя прыклады аналягічнага пераносу націску: імя [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]] і прозьвішча [[Доўгерды|Доўгерд (Доўгірд)]], імя [[Даўмонт (імя)|Даўмонт]] і прозьвішча [[Доманты|Домант]] (Доўмант), імя [[Жыгімонт]] і прозьвішча [[Жыгманты|Жыгмант]]}} (''Корбат'', ''Карабут'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Карыбода або Карыбут (Karibaudis, Korybut<ref name="SEMSNO-2002-26">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 26.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Gamillscheg-1936-134">Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная]] [[Кор|-кар- (-кор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Караман (імя)|Караман]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Caroman, Caromond, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або ад гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref name="Gamillscheg-1936-134"/>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>). Такім парадкам, імя Карыбут азначае «цяжкі корань»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Германскае паходжаньне імя Карыбут (Korybut) сьцьвердзіў этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]] — ад германскага імя Hariboth (Harboth)<ref name="SEMSNO-2002-26"/>, якое таксама фіксуецца ў форме [[Карыябод (імя)|Cariobaud]] ([[Гір|Cario]]-baud)<ref>Haubrichs W. Romano-germanische Hybridnamen des frühen Mittelalters nördlich der Alpen // Akkulturation. Probleme einer germanisch-romanischen Kultursynthese. — Berlin, 2004. S. [https://books.google.by/books?id=JW0jAAAAQBAJ&pg=PA180&dq=Cariobaud&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjX-buq0aaJAxWt9gIHHbHVEBkQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Cariobaud&f=false S. 180].</ref><ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 170.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l’anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 347.</ref>. Адзначалася гістарычнае бытаваньне германскага імя Карыбут у Польшчы: ''Mathias Coributh… vicarius perpetuus in ecclesia [[Гнезна (Польшча)|Gneznensi]]'' (1440 год); ''domino… Coributh'' (1451 год); ''Koributh… Kuriboth'' (1495 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 3. — Wrocław, 1971—1973. S. 88.</ref>.
У Польшчы ў XVI—XVIII стагодзьдзях адзначаліся прозьвішчы Karbot, Korybut<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 236, 284.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Cariebut'' (31 кастрычніка 1382 году<ref>[https://web.archive.org/web/20210511071118/http://starbel.by/dok/d090.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о передаче части Жемайтии за рекой Дубисой (1382)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Cariebut#v=snippet&q=Cariebut&f=false P. 57].</ref>; ''Caribut'' (31 кастрычніка 1382 году<ref>[http://starbel.by/dok/d091.htm Договор между ВКЛ и Тевтонским орденом о военной помощи (1382)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?id=G-ItQP7DyhkC&pg=PA59&dq=caribut+1382&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjKi-3NqqL9AhU3R_EDHQpaCQAQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=caribut%201382&f=false P. 59].</ref>; ''Coribut'' (14 жніўня 1385 году)<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 3.</ref>; ''Nos Demetrius, alias Korybuth, dux Litwanie, dominus et heres de Nowogrodek'' (23 кастрычніка 1386 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Koributh#v=snippet&q=Koributh&f=false S. 10].</ref>; ''Corybutho Novogrodensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 6.</ref>, ''Coriboto Nouogrodensi''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 8.</ref> (17 лютага 1387 году); ''Coributh Nowogrodensi'' (20 лютага 1387 году)<ref>[https://web.archive.org/web/20241127204736/http://starbel.by/dok/d040.htm Земский привилей боярам-католикам ВКЛ (1387)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Coributo Novogrodensi'' (22 лютага 1387 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 14.</ref>; ''Дмитрии инемъ именемъ Корибутъ князь Новгородьскии и Северскии''<ref name="Urban-2001-160"/> (26 красавіка 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 82.</ref>; ''Мы Дмитрии инемъ именемъ Корибутъ князь Литовскии''<ref name="Urban-2001-160">{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 160.</ref> (18 траўня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 84.</ref>; ''Karobud'' (10 жніўня 1388 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241126211539/http://starbel.by/dok/d137.htm Жалоба магистра Тевтонского ордена на захват Литвой замка в Мазовии (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>)<ref>Codex diplomaticus Lithuaniae, 1253—1433. — Vratislaviae, 1845. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=G-ItQP7DyhkC&q=Karobud#v=snippet&q=Karobud&f=false P. 47].</ref>; ''Мы, княз Дмитрий Олгердович''<ref>[https://web.archive.org/web/20210511080921/http://starbel.by/dok/d047.htm Присяжная грамота князя Дмитрия Ольгердовича (1388)], Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref> (16 сьнежня 1388 году)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 98.</ref>; ''зять мой князь Корибутъ''<ref name="Urban-2001-160"/> (1393 год)<ref>{{Літаратура/Граматы 14 ст. (1974)|к}} С. 118.</ref>; ''Iwan Coributowicz junior'' (29 лістапада 1430 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 515.</ref>; ''Fedor Korybuthowicz'' ([[Хрыстмэмэльская ўмова|22 чэрвеня 1431 году]])<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 8. — Riga; Moskau, 1884. [https://books.google.by/books?id=OUYOAAAAQAAJ&pg=PA272&dq=Fedor+Korybuthowicz&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi-05Gamf_9AhXNtqQKHRTWCXsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Fedor%20Korybuthowicz&f=false S. 272].</ref>; ''Iwaschco Coributowicz'' (6 верасьня 1431 году)<ref>Codex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 1. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cHNmAAAAcAAJ&q=Coributowicz#v=snippet&q=Coributowicz&f=false P. 70].</ref>; ''Fedor Koributhowicz'' ([[Гарадзенская унія|15 кастрычніка 1432 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 81.</ref>; ''Fedor Koributhovicz [sigilla]'' ([[Троцкая унія|20 студзеня 1433 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 94.</ref>; ''Koributh'' ([[Ян Длугаш]])<ref>Joannis Długossii seu longini canonici Cracoviensis Historiae Polonicae libri XII. T. 3. L. 9, 10. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ONvkM5EkcLYC&q=Koributh#v=snippet&q=Koributh&f=false P. 172, 406, 409, 486, 500].</ref>; ''Korbut'' ([[Хроніка Быхаўца]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 141, 145.</ref>; ''Корибутова дочка Олкирдовича Маря… тая Маря Корыбутовна… князя Иванова сестра Корыбутовича'' (15 сакавіка 1505 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 312.</ref>; ''люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… доилида Мартина Корботовича… Мартина Корбутовича'' (1 студзеня 1519 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 75.</ref>; ''боярынъ повету Слонимского Петръ Корбутъ'' (3 верасьня 1533 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. С. 86.</ref>; ''панъ Мартинъ Корбутовичъ — бояринъ ей милости пани Кищиное'' (12 кастрычніка 1570 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 22. — Вильна, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l-UDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 432].</ref>; ''Корибут… Корибут Олгердович'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 70.</ref>; ''Созона Корбата пуста'' (6 ліпеня 1601 год)<ref>Тэльман Маслюкоў, [https://lavra.by/vozrozhdenie-obiteli/istoriya/istoriya-monastyrya/inventar-lauryshauskaga-manastyra-1601-goda Інвентар Лаўрышаўскага манастыра 1601 года]</ref>; ''pana Korbuta'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 122.</ref>; ''pana Lewona, pana Jana Korbutow'' (30 чэрвеня 1633 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 337.</ref>; ''Ивань Корибут, Васил Корибутов зят'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 240.</ref>; ''pana Jarosza Korbuta'' (21 траўня 1653 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 392.</ref>; ''Theophil Korbut'' (30 студзеня 1655 году)<ref>Рыбчонак С. Рэестр казацкай харугвы ваўкавыскага старосты Яна Трызны ў 1654 г. // Герольд Litherland. № 24, 2023. С. 100—106.</ref>; ''Roman Korbutt… Lewon Korbut… Pawełł Korbutt… Iwan Korbutt, Iakub Korbut… Hryhory Korbut… Fiedor Korbut, Siemion y Fiedor Korbutowie… Moysiey Korbutt… Iwan Korbutt… Hryhory Korbut… Ian Korbut'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 71—73, 75, 79.</ref>; ''до вельможного княжати его милости Кориботовича Збараского'' (1 жніўня 1667 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 466].</ref>; ''Marcina Korbuta… Iwan Korbut'' (19 жніўня 1684 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 500.</ref>; ''szlachetny Korbutowicz'' (18 красавіка 1757 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. С. 213.</ref>; ''Pietrok Korbut… Pauluk Korbut'' (4 сакавіка 1759 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Korbut#v=snippet&q=Korbut&f=false С. 82].</ref>; ''Leon Korbut — strażnik Smoleński'' (6 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 221.</ref>; ''Leon Korbut — skarb. Smoleński'' (19 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. С. 236.</ref>; ''Antoni Korbutt'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 117.</ref>; ''Jan Korbut'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Korbhutowicz'' (''Korputowicz'', 1768 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 302.</ref>; ''Casimiri Korbut'' (1798 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 21.</ref>; ''Karbutowiczowna'' (1802 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Julia Korbat'' (1885 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Korbat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Porozów (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скорбут (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Скорбут (Skorbut) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Карыбут]] (у праваслаўі Дзьмітры; каля 1358 — па 1404) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], князь [[Наваградак|наваградзкі]]; меў сыноў Івана, [[Жыгімонт Карыбутавіч|Жыгімонта]] і Хведара, пачынальнік родаў [[Карыбутавічы|Карыбутавічаў]], [[Вішнявецкія|Карыбут-Вішнявецкіх]] і [[Варанецкія|Карыбут-Варанецкіх]]
* Андзюн Карбот — каралеўскі слуга аптэкар, які ўпамінаецца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B0&f=false С. 201].</ref>
* Марцыян Карбат (Marcyan Karbot) — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Сандамірскае ваяводзтва|Сандамірскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-86">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Karbot#v=snippet&q=Karbot&f=false S. 86].</ref>
* Ян Карбат (Jan Karbot) — дзяржаўны дзяяч [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]], каморнік гродзкі пільзьненскі, электар Уладзіслава Вазы ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-86"/>
* Марцін Корбат (Marcin Korbot) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута Вішнявецкага]] ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-98">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Korbot#v=snippet&q=Korbot&f=false S. 98].</ref>
* Станіслаў Корбат (Stanisław Korbot) — электар Міхала Карыбута Вішнявецкага ад Сандамірскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-98"/>
* Лявон Корбут — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стражнік і скарбнік [[смаленск]]і
* Бэніямін Казімер Карыбут Скіндэр — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік [[вількамір]]скі ў 1694—1704 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 412.</ref>
* Іван Карабут — жыхар вёскі [[Задашчэньне|Задашчэньня]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1749<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805212648/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1064-shatsk-inventar-1749-g Шацк инвентарь 1749 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 чэрвеня 2018 г.</ref> і 1755<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805214343/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1015-shatsk-inventar-1755-g-v-minskom-voevodstve Шацк инвентарь 1755 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 сакавіка 2018 г.</ref> гадох
* Антон Корбут — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Ян Корбут — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230251/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/526-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-na-sejmike-1777-g-spisok Шляхта Новогрудского воеводства на сеймике 1777 г. Список], Архіў гісторыка Анішчанкі, 13 лютага 2016 г.</ref>
* Пётар Карбутовіч і Пётар Карыбутовіч — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* [[Элегі Пранціш Вуль|Элегі Францішак Карафа-Корбут]] (1835—1894) — беларускі паэт
* Герман Корбат — жыхар ваколіцаў [[Лепель|Лепеля]] на 1906 год<ref>Витебские Губернские Ведомости. № 93, 16 ноября 1906 года. С. 3.</ref>
* Іван Карбутовіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 19].</ref>
* Іван Корбут — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 33.</ref>
* Іван Корбут (1878—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слуцак|Слуцку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82_%D0%9A%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BB_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1878) Корбут Кірыл Іванавіч (1878)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Эўдакія Корбут-Леановіч (1885—1937) — беларуска з ваколіцаў [[Старобін]]а, забітая ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Прыдомкам Карыбут карысталіся літоўскія княскія роды Вішнявецкіх, Варанецкіх і [[Збараскія|Збараскіх]], шляхецкі род [[Дашкевічы|Дашкевічаў]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Korybut#v=snippet&q=Korybut&f=false S. 61].</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] адзначаўся шляхецкі род Корбутаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 25.</ref>.
Корбуты (Korbut) — прыгонныя зь вёскі [[Пеляка (вёска)|Пелякі]] (каля [[Лынтупы|Лынтупаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>.
Корбуты — [[парафія]]не царквы ў [[Баславец|Баслаўцы]] ([[Слуцкае княства|Случчына]]) на 1840 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230529/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/583-baslavets-tserkov-v-slutskom-uezde-1840-g-prikhozhane Баславец церковь в Слуцком уезде 1840 г. прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2016 г.</ref>.
Корбуты — парафіяне царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Корбуты гербу [[Корчак (герб)|Корчак]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 583.</ref>.
Корбуты (Korbut) — літоўскі шляхецкі род з [[Лынтупы|Лынтупаў]], [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і ваколіцаў [[Кабыльнік]]у<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 109.</ref>.
Карбутовічы (Korbutowicz) гербу Корчак — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 280, 284.</ref> з [[Жытомірскі павет|Жытомірскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 54.</ref>.
Карыбуты (Korybut) гербу ўласнага — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Холмскі павет|Холмскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 54.</ref>.
Карбаты (Karboth) гербу [[Тры булавы]] — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з [[Кракаўскае ваяводзтва|Кракаўскага]] і [[Сандамірскае ваяводзтва|Сандамірскага]] ваяводзтваў<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 262.</ref>.
Корбут (Korbut) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Карбутовіч (''Korbutowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 1050.</ref>.
На 1904 год існавала сядзіба Корбаты ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 247.</ref>.
На 1909 год існаваў [[засьценак]] Харыбут у Барысаўскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 208.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Карбатоўка]], у ваколіцах [[Канатоп (горад)|Канатопу]] — [[Карабутава]] (упаміналася ў 1649 і 1664 гадох як ''Кориботово'')<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 167.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Кор|Кара]]
* [[Бода]]
* [[Бота]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай кар}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай бут}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qgbyu3iji2srvr2fj3ch54v064l3e2x
Доўнар (імя)
0
265323
2680699
2680537
2026-07-25T22:44:25Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680699
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Доўнар
|лацінка = Doŭnar
|арыгінал = Douwner
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Нор (імя)|Nero]] <br> [[Дака (імя)|Dago]] + Nero
|варыянт = Доўнэр, Дэўнэр, Даўнар, Даўняр, Дохнар, Долнар, Данар
|вытворныя = [[Данар]]
|зьвязаныя =
}}
'''Доўнар''' (''Доўнэр'', ''Дэўнэр'', ''Даўнар'', ''Даўняр'', ''Дэўнар'', ''Дохнар'', ''Долнар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Доўнар|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дагнар (Dæghnar, Dagnar<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Dagnar Dagnar], Nordic Names</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 4. — Uppsala, 1974. S. 581.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref><ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 20.</ref> (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Dagh+Daw#v=snippet&q=Dagh%20Daw&f=false S. 17].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 183.</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя *[[Данар|Dannarius]]<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, а таксама [[Ангельская мова|ангельскае]] прозьвішча Downer (Downar, Douner), вядомае з 1327 году<ref>The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland. Vol. 1. — Oxford University Press, 2016. [https://www.google.by/books/edition/The_Oxford_Dictionary_of_Family_Names_in/0AyDDQAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=downer+name&pg=PA759&printsec=frontcover P. 759].</ref>.
У [[Быдгашч]]ы адзначалася германскае імя Douwner<ref>Duszyński-Karabasz H. Die Familiennamen deutscher Herkunft in dem Beerdigungsbuch der Erwachsenen des Kommunalfriedhofs in der Kcyńska- Strasse in Bydgoszcz (Jahre 1925—1935) // Name and Naming: Proceedings of the Fourth International Conference on Onomastics «Name and Naming» Sacred and Profane in Onomastics, Baia Mare, September 5—7, 2017. S. 122.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Degner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=pobethen&modus=&lang=de DEGNER (Ortsfamilienbuch Pobethen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, гэтае ж прозьвішча адзначалася ў [[Памор’е|Памор’і]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DEGNER&ofb=buetow&modus=&lang=de DEGNER (Familiendatenbank Landgemeinden nördlich von Bütow/Pommern)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянт імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Дарсунішкі|Дорсунишках]] Довнару земля [[Ярг|Яркгова]]'' (7 лістапада 1442 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 68.</ref>; ''[[Радзівіл (імя)|Радивилу]] пять чоловековъ, на имя: [[Індрых|Индрих]] а [[Вайніла|Воинило]], Пилип, Довнар, Кровъсикало'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 65.</ref>; ''homines septem equorum pabulatores alias conyvchi… Downar'' (29 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351—352.</ref>; ''в [[Кернаў|Керновскомъ]] повете землицы, што держал Довнар а Бутко'' (28 ліпеня 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 104.</ref>; ''homines… Daunor Stankonem Rynykowicz'' (3 чэрвеня 1511 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 128.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Mikitam Downarowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''чоловеков тяглых у волости [[Дарсунішкі|Дорсунишскои]]… Довнаровичи'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Юхна Довнарович… Брат его Андреи Довнарович… Ян Довнарович'' (29 жніўня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 11.</ref>; ''Ян Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Миколаи Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Довняр Янъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref>, ''Воитко Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 77.</ref>, ''Довнар Визборовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>, ''Павелъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 85.</ref>, ''Бутримъ Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>, ''Довнаръ Пиктевичъ'', ''Юри Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Миколаи Довнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref> (1528 год); ''Субоч Довнарович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 14.</ref>; ''з Дохънора… село Дохнаро'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zybrAAAAMAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%85%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%85%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE&f=false С. 6, 122].</ref>; ''Janucz Downarewycz… Janko, Woyczyuk Downarewyczey'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. С. 497—498.</ref>; ''села Довнаровичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 42—43].</ref>; ''miasto [[Гонядзь|Goniądz]]… Downary'' (1571 год)<ref>Jabłonowski A. Podlasie. — Warszawa, 1908. S. 177.</ref>; ''панъ Крыштофъ Довнаровичъ'' (18 студзеня 1635 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 24. — Витебск, 1893. С. 233.</ref>; ''ze wsi Dawnarowicz'' (2 кастрычніка 1636 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 100.</ref>; ''Żdan Downar'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Downar#v=snippet&q=Downar&f=false С. 359, 372].</ref>; ''Хриштоп Александров сын Долнар'' (1655 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D1%80%22&dq=%22%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D1%80%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjevIOym9X_AhVkgP0HHYijDpYQ6AF6BAgJEAI С. 58].</ref>; ''ur. Wojciecha Piotrowicza Downarowicza, Jana Ławrynowicza, Mikolaja Krzysztofowicza, Jakuba Misiewicza, Wojciecha Maciejewicza, Jana Stanisławowicza, Eliasza Janowicza, Daniela Mikołajewicza, Piotra Jurewicza Downarowiczów'' (30 жніўня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 146.</ref>; ''Jm. pan Zacharyjasz Downarowicz'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo mścisławskie 1667 r. — Warszawa, 2008. S. 24.</ref>; ''Elias Downarowicz (al. Donaroviz)'' (7 лістапада 1669 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 53.</ref>; ''Stephanus Dolnar'' (6 студзеня 1724 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 2: D—H. — Roma, 1986. P. 47.</ref>; ''frater Iosephus Dołnar, laicus professus, obiit [[Івянец|Ivenecii]]'' (1732 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 122.</ref>; ''Jerzy Lubicz Dołwnar'' (5 лютага 1742 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 68.</ref>, 6 лютага 1764 году<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 163.</ref>); ''Cas. Dewnerowicz Viln., Jos. Dewnerowicz Viln.'' (1742 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 171.</ref>; ''Downary… Dawnary… Dołnary'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Matheo Dołnarowicz'' (1756 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Dėl lietuvių dvikamienių asmenvardžių kamieno «dal-» atsiradimo // Baltistica. T. 45, Nr. 2 (2010). P. 329.</ref>; ''Downarowicz Elias, [[Русіны|Rutenus]]'' (1768 год)<ref>Litvanicarum Societatis Jesu historiarum provincialium pars prima, auctore Stanislao Rostowski, ex eadem societate et provincia sacerdote. — Vilnae, 1768. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1zs4sCiO4zQC&q=Downarowicz#v=snippet&q=Downarowicz&f=false P. 446].</ref>; ''Marianna Dawnorowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=B&exac=1&search_lastname=Dawnorowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=B&rpp1=&ordertable= Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Downerowa'' (1874 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/08/09/anna-downerowa-anna-dovnerova/ Anna Downerowa (Анна Довнер)], Старые памятники в Слуцке</ref>; ''Stanislaw Downer'' (29 студзеня 1892 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 72.</ref>; ''Antonina Dewnarowicz'' (XIX ст.)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 71.</ref>.
== Носьбіты ==
* Доўнар — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1442 годзе; пачынальнік шляхецкага роду [[Доўнары|Доўнараў]] гербаў [[Навіна (герб)|Навіна]] і [[Пабог]]
* Ян Доўнаравіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Мікалай Доўнаравіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Войтка Доўнаравіч — [[Шайвяны|шайвянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Доўнар [[Вісбар|Візбаравіч]] — [[Ковенскі павет (ВКЛ)|ковенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Павал Доўнаравіч — [[Жыжмары|жыжмарскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* [[Бутрым]] Доўнаравіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Доўнар Пікцевіч і Юры Доўнаравіч — [[Вялёна|вялёнскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Доўнаравіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Балтрамей і Мікалай Янавічы Даўнаровічы — расенскія [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 116.</ref>
* Самуэль Даўнаровіч — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], мечнік [[Старадубскі павет|старадубскі]] ў 1744 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 260.</ref>
* Міхал Даўнаровіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Адам Доўнер — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%8A&f=false С. 43].</ref>
* [[Мітрафан Доўнар-Запольскі]] (1867—1934) — беларускі гісторык, этнограф і фальклярыст
* Антон Даўнаровіч (1890—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Даўнаровіч Антон Казіміравіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Доўнер (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Смалявічы|Смалявічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Доўнер Аляксандр Васільевіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Іван Доўнар (1890—?) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%94%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1890) Доўнар Іван Зыгмундавіч (1890)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Таісія Доўнар]] ({{нар.}} 1944) — беларускі гісторык права
У канцы XVIII ст. на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] адзначаўся шляхецкі род Доўнараў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 22.</ref>.
Доўнары — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref> і царквы ў [[Гарадзец|Гарадцы]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1858 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230351/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/615-gorodets-tserkov-minskogo-uezda-spisok-prikhozhan-1858-g Городец церковь Минского уезда список прихожан 1858 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 14 красавіка 2016 г.</ref>.
Доўнары (Downar) — прыгонныя з ваколіцаў [[Езна|Езны]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 365.</ref>.
Даўнаровічы (Downarowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Трокі|Новых Трокаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 406.</ref>.
Доўнары — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref> і [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]<ref name="Malewski-2022-74">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 74.</ref>.
Доўнэры (Downer) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref name="Malewski-2016-471">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 471.</ref>.
Доўнары (Downar) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]], Віленскага і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470.</ref><ref name="Malewski-2022-261">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 261.</ref>.
Даўнаровічы (Downarowicz) гербаў [[Аксак]], [[Прыяцель]] і [[Рудніца (герб)|Рудніца]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 470—471.</ref>.
[[Даўнаровічы]] (Downorowicz, Downarowicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Віленскага павету<ref name="Malewski-2016-471"/>, ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref name="Malewski-2022-74"/> і Троцкага павету<ref name="Malewski-2022-261"/>.
Запольскія-Доўнары і Лінеўскія-Даўнаровічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Даўнаровіч (Downarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі маёнтак Даўнаравічы (''Давнаровичи''), «поле» Доўнаравічы (''Довнаровичи'') і маёнтак Доўнарава (''Довнарово'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 89, 99].</ref>.
На 1910 год існавала паселішча Даўнары ў [[Новая Тухінь|Новатухінскай]] воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 133.</ref>.
Вёскі з назвай [[Даўнары]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавышчыне]], [[Менскі павет|Меншчыне]] і [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|Падляшшы]]. На гістарычнай Меншчыне існуе вёска [[Даўнаршчына]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — хутар [[Даўнарышкі]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Дохнары]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Нор (імя)|Нор]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай нар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
0kbvjupqqkca501rdp6pxd5fjs09zmq
Кона
0
265496
2680591
2668222
2026-07-25T13:35:32Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680591
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Кона
|лацінка = Kona
|арыгінал = Cono
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Куна, Кун, Кунь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Кунейка]], [[Куніла]], [[Кунаш]], [[Конвід]], [[Канвіл]], [[Канігайла|Конгайла]], [[Конгенд]], [[Конгер]], [[Кангерд]], [[Кунат]], [[Конер]], [[Конарт]], [[Конрад]] / [[Кандрат]], [[Коншалк]], [[Кондрут]] <br> [[Якун]]
}}
'''Кона''', '''Куна''', '''Кун''' (''Кунь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кона, Куна або Куні (Cono, Cuno, Cuni) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Cono%2C+Cuno%2C+Cuni#v=snippet&q=Cono%2C%20Cuno%2C%20Cuni&f=false S. 372—373].</ref>. Іменная аснова -кон- (-кун-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] koni- 'адважны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 150.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]], [[Куніла|Куніла (Кунела)]], [[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель)]], [[Конгер]], [[Кангерд]], [[Кунат]], [[Конер]], [[Конарт|Конарт (Кунэрт)]], [[Кондрут]], [[Конрад|Конрад (Кунрад, Кунрат)]], [[Якун]]. Адзначаліся германскія імёны Kuniko (Chunico, Kunecke, Konneke), Chunulo (Künel), Congallus (Cungelus, Kunigel), Kunger, Cunigard, Kunat, Koner, Konert (Kunert), Cundrud, Konrad (Cunrad), Acun.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Kun (Kuno, Kono), Kunica (Kunic, Kunke, Kunko, Konko), Kunil (Kunel, Konel), Kunisz (Kuniesz, Kunosz), Kunegunda, Kunat (Kunad), Kunart, Kunmann, Kunrod (Kunrot), Konrad (Konrat)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 151.</ref>, Kunowin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 344.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Kune'' (1321 год)<ref name="Trautmann1-1925-49">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kune#v=snippet&q=Kune&f=false S. 49].</ref>, ''Kuneco / Kunike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Kuniko<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Kuniko#v=snippet&q=Kuniko&f=false S. 57].</ref> (Kunecke<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=Kunecke#v=snippet&q=Kunecke&f=false S. 61].</ref>)}} (1364 і 1396 гады)<ref name="Trautmann1-1925-49"/>, ''Kunette''<ref name="Trautmann1-1925-49"/>, ''Kunot / Kunad''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Kunat<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Kuhnat#v=snippet&q=Kuhnat&f=false S. 184].</ref>}} (1267 і 1343 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Kunot#v=snippet&q=Kunot&f=false S. 49].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Kunad#v=snippet&q=Kunad&f=false S. 627].</ref>, ''Jackune / Jacun''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Acun<ref>Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=QiJAAAAAYAAJ&q=Acun+Hacon#v=snippet&q=Acun%20Hacon&f=false S. 61].</ref>}} (1385 і 1436 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jacun#v=snippet&q=Jacun&f=false S. 38].</ref>. У 1636 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Kuhn, Cintinensis Borussus'', у 1642 годзе — ''Jacobus Kuhn, Cintinensis Borussus'', у 1644 годзе — ''Valentinus Cuno, Regiomontanus Borussus'', у 1646 годзе — ''Abrahamus Kuhn, Landsberga Borussus'', у 1650 годзе — ''Matthaeus Kuhn, Heiligenbeilensis Prussus'', у 1651 годзе — ''Abrahamus Cuno, Landsbergensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Kuhn#v=snippet&q=Kuhn&f=false S. 377, 441, 464, 483, 515, 525].</ref>.
Германскае імя Kunne бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2., 2013. S. 248.</ref>. Апроч таго, у Рызе бытавалі германскія імёны Cono, Conike<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Cono#v=snippet&q=Cono&f=false S. XL, 21, 42, 92].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у [[Браслаў|Бряславли]] Слупици Куна а Носовци'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 55.</ref>; ''Kunowicz'' (6 красавіка 1459 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 51.</ref>; ''село [[Азарычы|Озаричи]]… Гришко Коновичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XwgyAQAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C+#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 630].</ref>; ''Ogrod Fiedora Kuniewicza'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Kuniewicza#v=snippet&q=Kuniewicza&f=false С. 51].</ref>; ''Иванъ, Ониско Коновичи… Иванъ Коновичъ… Логвинъ Коновичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 93, 123, 182].</ref>; ''Sawka Konowicz… Simon Koniewicz… Kon Sinczenicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 376, 415, 496.</ref>; ''Федко Коновичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 407].</ref>; ''Куни Федькевичъ Пашиничъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%B8+%D1%B2%D0%B5%D0%B4%D1%8C%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%B8%20%D1%B2%D0%B5%D0%B4%D1%8C%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 837].</ref>; ''Kun'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Kun#v=snippet&q=Kun&f=false С. 475].</ref>; ''Marcin Kon'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=%22Marcin+Kon%22#v=snippet&q=%22Marcin%20Kon%22&f=false С. 347, 350].</ref>; ''Antoni Kony Dorożyński… Antoni Koni Dorożyński'' (6 і 19 лютага 1764 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&dq=%22%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%BE+%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%BE%22+%2213%22&q=Doro%C5%BCy%C5%84ski#v=snippet&q=Doro%C5%BCy%C5%84ski&f=false С. 221, 236].</ref>; ''Josephus Kuhn Lithuano-Polonus'' (1793 год)<ref>Album studiosorum Academiae Lugduno Batavae, 1575—1725. — Hagae Comitum, 1875. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=g3ePJNwiIEwC&q=Kuhn#v=snippet&q=Kuhn&f=false P. 1178].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Конбар (адзначалася германскае імя Conybear<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&dq=%22galbot%22+bot&q=Conybear#v=snippet&q=Conybear&f=false P. 328].</ref>): у 1524 годзе ўпаміналася пустаўшчына Канбароўшчына (''Конборовщина'') каля [[Дарсунішкі|Дарсунішкаў]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 282.</ref>;
* Конбут: ''Андрей Конбутович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 300.</ref>;
* Гонгалт (адзначалася старажытнае германскае імя Congaudia<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 152.</ref>, *Gungaut<ref>Björkman E. Ältere englische Personennamen mit. -god, -got im zweiten Gliede // Englische Studien. Bd. 51, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ukQLAAAAIAAJ&q=Gungaut#v=snippet&q=Gungaut&f=false S. 168].</ref>): ''людей Кгонкголтовичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 115].</ref>;
* Кунгед, Гонгіт: ''Michał Gongit'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся дварэц Кунгеды ў [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 383.</ref>;
* Кунгін (адзначалася старажытнае германскае імя Gunechin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunechin#v=snippet&q=%40Gunechin&f=false S. 378].</ref>): ''Alfons Kungin'' (1900 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kungin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Канімер (адзначалася старажытнае германскае імя Khunemar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Khunemar#v=snippet&q=Khunemar&f=false S. 382].</ref>): ''Kanimier'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 284.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Кона фон Вальдбург]] (да 1108—1132) — абат кляштару ў [[Вайнгартэн (Вюртэмбэрг)|Вайнгартэне]]
* [[Кона Мэгарскі]] ({{†}} 1366) — тытулярны біскуп [[Мэгара|Мэгары]]
* Кунавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1459 годзе
* Куні Фядзькевіч Пашыніч — баярын [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году
* Іван Куновіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 41].</ref>
* Васіль Куневіч (1870—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
* Васіль Кунавіч (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Куранец|Куранцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Куны (Kuno) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 225.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Коневічы ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 233.</ref>.
На 1906 год існаваў маёнтак Конаўшчына ў Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 196.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Конавічы]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — [[Куневічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай кон}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6te85nzmlp2snpd9z9oex0i10muk5uk
Глеб Якушэвіч
0
265656
2680759
2630020
2026-07-26T07:58:56Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680759
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Глеб Якушэ́віч''' ({{Н}} 31 ліпеня 2002 году) — беларускі футбаліст, абаронца расейскага клюбу «[[Хімік Дзяржынск|Хімік]]» зь [[Дзяржынск (Ніжагародзкая вобласьць)|Дзяржынску]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
З 4 гадоў трэнаваўся ў структуры «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]», з 2019 году пачаў выступаць за дубль клюбу, гуляў у Юніёрскай лізе УЭФА. Перад сэзонам 2021 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, у складзе якой дэбютаваў 6 сакавіка 2021 году, выйшаўшы на замену ў канцы матча Кубка Беларусі супраць «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]» (1:1). 11 красавіка 2021 году ўпершыню згуляў у найвышэйшай лізе, калі ў матчы супраць [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (2:2) выйшаў у першым тайме на замену замест траўмаванага [[Дзьмітры Алісейка|Дзьмітра Алісейкі]]. У далейшым працягваў часам зьяўляцца на пляцоўцы, у тым ліку ў асноўным складзе, аднак часьцей заставаўся на лаўцы запасных.
У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Менск»<ref>{{cite web|date = 2022-12-01|url = https://www.pressball.by/news/football/428289 |title = Футбол. "Минск" объявил об уходе 16 футболистов. Среди них Хващинский и Шрамченко |website = Прессбол|accessdate = 2022-12-19|language = ru}}</ref>, аднак у студзені 2023 году склаў новае пагадненьне з сталічным клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-01-12|url = https://football.by/news/171124 |title = "Минск" продлил соглашения с двумя футболистами |website = Football.by|accessdate = 2023-01-12|language = ru}}</ref>. У сэзоне 2023 году рэгулярна гуляў у пачатковым складзе менчукоў, стаўшы адным з ключовых абаронцаў. Свой першы клюб за «мяшчанаў» забіў 21 ліпеня 2023 году ў матчы [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна]]». У студзені 2024 году падпісаў кантракт на 2,5 гады з расейскім клюбам «[[Шыньнік Яраслаўль|Шыньнікам]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-04|url = https://football.by/news/182406 |title = Экс-защитник "Минска" и молодежной сборной Беларуси перешел в российский клуб |website = football.by|access-date = 2024-01-18|language = ru}}</ref> зь [[Першая ліга чэмпіянату Расеі па футболе|Першае лігі]] расейскага першынства. Перад пачаткам сэзону 2025 году на правах арэнды далучыўся да койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсэналу]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-26 |url = https://betnews.by/vospitannik-minska-vernulsya-v-belarus/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=vospitannik-minska-vernulsya-v-belarus |загаловак = Воспитанник «Минска» вернулся в Беларусь |выдавец = Bet News |дата доступу = 2025-03-21 |мова = ru}}</ref>. Улетку стаў футбалістам кыргыскага клюбу «[[Алга Бішкек|Алга]]». У сакавіку 2026 году пераехаў у Расею, склаўшы ўгоду зь дзяржынскім «[[Хімік Дзяржынск|Хімікам]]» з чацьвертага дывізіёну<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-03-10 |url = https://football.by/news/215151 |загаловак = Официально: Глеб Якушевич — игрок дзержинского "Химика" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
21 верасьня 2022 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць моладзевай зборнай Расеі (1:6).
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Якушэвіч, Глеб}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
trz2ll4nzul402m8f5rf5g1h3vioxi4
Людзіка
0
265778
2680595
2677539
2026-07-25T13:46:35Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680595
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Людзіка
|лацінка = Ludzika
|арыгінал = Ludica
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Лют|Liudo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Лютык, Лютка, Лідзейка, Лідака
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Людзіка''' (''Лютык'', ''Лютка''), '''Лідзейка''' (''Лідака'') — мужчынскае і жаночае імя, а таксама вытворнае ад іх прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Людзіка, Люціка або Людэка, пазьней Лідэка (Liuticha, Ludica, Ludeca, Liedecke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liuticha#v=snippet&q=Liuticha&f=false S. 355, 1031].</ref>. Іменная аснова [[Лют|-люд- (-лют-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Лютвін|Людвін]], [[Лютэр (імя)|Лютар]], [[Люмонт|Людамонт]]; германскія імёны Liudwin, Liutar, Ludimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liuþs, leuda 'люд, людзі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Людыка: ''Ludike'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Ludike#v=snippet&q=Ludike&f=false S. 53].</ref>. У 1602 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Eberhardus Lutke, Regiomontanus Borussus'', у 1612 годзе — ''Johannes Lutke, Lantzburgensis Borussus'', у 1622 годзе — ''Johannes Lüdke… Regiomontani Borussi'', у 1636 годзе — ''Nicolaus Lütke, Grudentino-Borussus'', у 1637 годзе — ''Albertus Lüdkie, Regiomontanus Borussus, Martinus Lüdkie, Regiomontanus Borussus, Andreas Lüdkie, Regiomontanus Borussus'', у 1647 годзе — ''Georgius Lüdcke, Grudentinus Borussus… Johannes Ludcke, Grudentinus Borussus'', у 1649 годзе — ''Michael Liedtke, Marienburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Lutke#v=snippet&q=Lutke&f=false S. 159, 204, 260, 368, 389, 488, 507].</ref>. У 1613 годзе ў папскай сэмінарыі ў [[Бранева|Браўнсбэргу]] навучаўся ''Joannes Lidiek, Prutenus''<ref>Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578—1798. — Braunsberg, 1925. S. 67.</ref>.
Германскае імя Ludeke бытавала ў XV ст. у [[Рыга|Рызе]]<ref>Siliņa-Piņķe R. Rufnamen in Riga im 15. Jahrhundert: Überlegungen über eine schichtenspezifische Namengebung // Die Stadt und ihre Namen. Bd. 2., 2013. S. 248.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Lutteck<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=LUTTECK&ofb=memelland&modus=&lang=de LUTTECK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Item Drewis Ludeke'' (1414 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Ludeke#v=snippet&q=Ludeke&f=false S. 276].</ref>; ''Luthko secretarius'' (3 верасьня 1429 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 862.</ref>; ''Lewtke unsir secretarius'' (23 верасьня 1429 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Lewtke#v=snippet&q=Lewtke&f=false S. 867].</ref>; ''Luthke unser secretarius'' (5 і 17 жніўня 1430 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 918, 924.</ref>; ''bei herrn Maldirsigk und Ludeken'' (10 верасьня 1430 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Ludeken#v=snippet&q=Ludeken&f=false S. 934].</ref>; ''Johannis Luthek de Brzesie'' (21 кастрычніка 1430 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 136.</ref>; ''пана Лютика'' (4 ліпеня 1475 году)<ref>Archiwum książąt Lubartowiczów Sanguszków w Sławucie. T. 1, 1366—1506. — Lwów, 1887. S. 70.</ref>; ''Лютику… Лютику воз соли'' (6 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 74.</ref>; ''Волчъко Хренницъкии Лютикъ'' (30 чэрвеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 288.</ref>; ''люди нашы из Жыдча Лютикъ Русановичъ'' (30 сакавіка 1508 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%96%D1%8B%D0%B4%D1%87%D0%B0+%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D1%8A+%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D1%8B%D0%B4%D1%87%D0%B0%20%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D1%8A%20%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 9].</ref>; ''а Лютика Русоновича'' (2 ліпеня 1522 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0+%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%20%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 37].</ref>; ''Петр Лидейкович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 62.</ref>; ''Sthanko Lydzyeykyewycz… Jaczuk Lodzieyko'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=R7ULqVVrVjgC&q=Lydzyeykyewycz#v=snippet&q=Lydzyeykyewycz&f=false С. 481, 560].</ref>; ''Hryssko, Miszko a Roman Liudzikowiczy… Iwan Liudzikowic… Hawrylo Lidzkowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Liudzikowiczy#v=snippet&q=Liudzikowiczy&f=false С. 85, 119, 214].</ref>; ''Янъ Людковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1285].</ref>, ''Войтехъ Лютковичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1352.</ref> (1567 год); ''Терешко Лютикович… сестры своее, Мари Лютковны'' (12 красавіка 1617 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 8. — Витебск, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ApZOAQAAMAAJ&q=%D0%BB%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BB%D1%8E%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 345].</ref>; ''Ambroży Lutik'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 104.</ref>; ''пань Крыштофъ Букгеновичъ Лютыкъ… Лютыку'' (26 чэрвеня 1647 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%8A&f=false С. 493—494].</ref>; ''Jan Stanisłowowicz Lutik, Marczin Stanisłowowicz Lutik, Jakub Stanisłowowicz Lutik, Jan Embrozieiowicz Lutik''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 309.</ref>, ''Jan Stanisławowicz Liutyk, Marcin Stanisławowicz Liutyk, Jakub Stanisławowicz Liutyk, Jan Ambrożeiewicz Liutyk''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 329.</ref> ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]]); ''od Salomona Lutykiewicza'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 105.</ref>; ''Helena Lutyk'' (1731 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lutyk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Szymon Ludkiewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ludkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Uczciwego Bartłomieia Lidakiewicza <…> do Brata rodzonego Jakuba Lidakiewicza'' (1761 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių (lietuvių, lenkų) pavardžių formavimosi tendencijos XVII—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 77, 2017. P. 66.</ref>; ''Stanisława Lutyka, podczaszego Zmudzkiego'' (14 верасьня 1778 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 30. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-XkZAAAAYAAJ&q=Lutyka#v=snippet&q=Lutyka&f=false С. 136].</ref>; ''Antoni Lutkiewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lutkiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petrum Lideyko'' (16 чэрвеня 1798 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/l/ L], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Stanisław Lidejko'' (1850 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Lidejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Piotr, Anna Lidejko'' (1916 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=25po&rid=S&search_lastname=Lidejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Rosja-Smoleńsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Людыка]] ({{†}} 827) — кароль [[Мэрсія|Мэрсіі]]
* Лютка — сакратар вялікага князя літоўскага [[Вітаўт]]а
* Ганна Пятроўна і [[Ядвіга]] Пятроўна Лютыковічы — [[Расены|расенскія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 57.</ref>
* Марына Іванаўна Людыховіч — [[Упіцкі павет|упіцкая]] зямянка, якая ўпамінаецца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 409.</ref>
* Сьцяпан Людкевіч (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index12.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Лютыкі{{Заўвага|Прозьвішча роду зьвязваюць зь [[Нямецкая мова|нямецкім]] прозьвішчам Lüttig<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 3. — Warszawa, 2015. S. 388.</ref>}} гербаў [[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]] і [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]].
Лідакевічы (Lidokiewicz, Lidakiewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 331.</ref>.
Люткевічы (Lutkiewicz) гербу [[Даліва (герб)|Даліва]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 22.</ref>.
Людкевіч (Ludkiewicz), Люткевіч (Lutkiewicz) і Лютык (Lutyk) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У XVI ст. існавалі поле і айчына Людкевічы (''Людкевичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 175].</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Лютыкі]], у гістарычнай [[Прусія|Прусіі]] — [[Люткен]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай люд}}
[[Катэгорыя:Жаночыя імёны]]
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
0vl76k519gvjf96eu6gvg0i5f3c2d2w
Герман (імя)
0
265904
2680663
2680535
2026-07-25T21:19:11Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680663
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Герман
|лацінка = Herman
|арыгінал = Herman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Гір|Heri]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Гарман, Гермен, Гірман
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Манар]]
}}
'''Герман''', '''Гарман''' (''Гермен'', ''Гірман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
У [[Беларуская мова|беларускай мове]] ідэнтычнае напісаньне ''Герман'' маюць імёны [[Германскія мовы|германскага]] і [[Лацінская мова|лацінскага]] паходжаньня:
* Гарыман, Гірыман, Гарман або Герман (Harimann, Hirimannus<ref name="Schlaug-1962-106">Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 106.</ref>, Harman, Herman, Herimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>, Hirimon<ref name="Schlaug-1962-106"/>) і Манагары (Manahari<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 407.</ref>) — імёны германскага паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Harimann%2C+Harman%2C+Herman#v=snippet&q=Harimann%2C%20Harman%2C%20Herman&f=false S. 774].</ref><ref>Hanks P., Hodges F., Hardcastle K. A Dictionary of First Names. — Oxford University Press, 2006. P. 319.</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 77.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бэрнар|Бернар]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Bernar, Gunter, Kinder) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
* Герман (German), якое ўтварылася ад лацінскага germanus 'адналонны, родны'<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168. С. 76.</ref>.
У граматах [[Полацак|полацкіх]] баяраў і мяшчанаў (у тым ліку [[Ваяводы полацкія|полацкіх ваяводаў]] [[Андрэй Саковіч (ваявода)|Андрэя Саковіча]], [[Алехна Судзімонтавіч|Алехны Судзімонтавіча]], [[Багдан Саковіч|Багдана Саковіча]]) імя ''Гарман'' ужывалася датычна [[Рыга|рыскіх]] [[Немцы|немцаў]]: ''передъ вашим Гарманом'' (1414—1446 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 214.</ref>; ''Гарман ваш'' (1446 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 220.</ref>; ''Гарман'' (1451—1459 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 242.</ref>; ''на вашого ротъманина на Гаръмана Зундира'' (1464—1465 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 278.</ref>; ''с вашим мещанином на имя и з Гарманом Герковичом'' (1465—1466 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 284.</ref>; ''Гарман Зунъдерь'' ({{мова-de|Harman Sunder, Hermen van Sundern|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 812.</ref>; 14 верасьня 1469 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 310.</ref>; ''[[Ганус (імя)|Ганус]] Пилипович и Гарман Зундыр'' (1471 год)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 326.</ref>; ''ваш немъчин Гарман Жондеро'' (26 лістапада 1480 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>; ''ваш немъчин Гарман'' (1485—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 378.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Herman і Harman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 101.</ref>.
У 1580 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthaeus Hermannus, Borussus'', у 1604 годзе — ''Thomas Herman, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthaeus+Hermannus%22#v=snippet&q=%22Matthaeus%20Hermannus%22&f=false S. 71, 166].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Пану Миши у [[Хоўхла|Холъхле]] дано — што Гарманъ держал''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 23.</ref>, ''Гарману Радивоновичу двор [[Хальч]]е с людми и со всим''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 29.</ref> (1440—1492 гады); ''item coram domino nobili Olechno Hermanovycz'' (26 верасьня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 371.</ref>; ''Stankone Hermanowicz''<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 393.</ref> (15 лютага 1484 году); ''Анъдрею Гармановичу'' (14 сьнежня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 50.</ref>; ''Анъдрушъку Гармановичу'' (17 сакавіка 1488 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 60.</ref>, 4 сьнежня 1489 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 85.</ref>); ''в [[Жырмуны|Жирмонахъ]] в Германа'' (10 студзеня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 70.</ref>; ''Гарманъ Дитриховичъ от его милости [[Жыжмары|Жыжморы]] держать'' (23 красавіка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 45.</ref>; ''на Каспара Гармановича'' (16 ліпеня 1494 году)<ref name="LM-252">{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 352.</ref>; ''на Берната Германовичовъ Моковича'' (1495 год)<ref name="LM-252"/>; ''паном Каспором Гармановичомъ з Вилни'' (8 чэрвеня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 227.</ref>; ''посломъ Каспору Гармановичу'' (1496 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 345.</ref>; ''на Гармана Детриховича… а Гарману Детриховичу'' (9 траўня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 178—179.</ref>; ''а въ Якуба Гармановича… а в Гармана и въ брата его Стася'' (11 траўня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 265.</ref>; ''а Каспора Гармановича'' (22 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 306.</ref>; ''немецъ Гарман Вересъ'' (25 студзеня 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 152.</ref>; ''Герман Дидрихович'' (5 жніўня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 369.</ref>; ''бояре короля его милости клецкие… Гирман Домотканович'' (20 сакавіка 1512 году)<ref>Грушевский А. С. Пинское Полесье. Т. 2. — К., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S9oGAAAAYAAJ&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD+%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%93%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%20%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 20].</ref>; ''Андрейка а в Берната Германовичовъ'' (1 студзеня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 259.</ref>; ''Герман Нацевич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 86.</ref>; ''предокъ Суходолского Янъ Германовичъ'' (18 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 283.</ref>; ''вырок межи бояри мстиславскими: [[Жыгімонт|Жикгимонтом]] Андреевичом а Тараном Гармановичом'' (29 студзеня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 288.</ref>; ''боярын высокодворский Герман Нацовичъ'' (18 студзеня 1535 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 180.</ref>; ''[[Доман|Doman]] Juskowic a Herman Staszkiewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Doman#v=snippet&q=Doman&f=false С. 115].</ref>; ''miasto [[Юрбург|Iurborskie]]… Błaszko Hermannowicz'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 567.</ref>; ''Левко Гармановичъ… Левко Германовичъ… Гарманъ Мачайчичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 7, 12, 14, 179].</ref>; ''Миколай Гарманъ… Андрей Гарманъ… Якубь Яновичъ Гарманъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 571, 575].</ref>, ''Григорей Гармановичъ Матеевичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0+%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%20%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 764].</ref>, ''Янъ Гармановичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1096.</ref>, ''Гарманъ Стецовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1208.</ref> (1567 год); ''Siłko Harmanowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Silko#v=snippet&q=Silko&f=false С. 178].</ref>; ''Михаило Гирманенко… Гирман Онисченко… Гирман Якубовичь… Гирмань Семенович… Гаврило Гирманъ… Куцъ Гирманенъко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 36, 108, 163, 442, 454.</ref>; ''Siemion Harmanowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_31.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 31 — 34.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Petrus Harmanowicz'' (19 сакавіка 1706 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 458.</ref>; ''Iacobus Hermanowicz'' (28 лютага 1707 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 464.</ref>; ''Casimirus Hermanowicz et Jacobus Hermanowicz'' (29 лістапада 1710 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1708-1710.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia 1708—1710 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Christophorus Harmanowicz'' (3 верасьня 1711 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1711-1715.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1711—1715 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Stanislaus Hermanowicz'' (5 кастрычніка 1719 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1716-1719.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1716—1719 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Antonius Harmanowicz et Casimirus Harmanowicz'' (11 студзеня 1722 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1720-1723.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1720—1723 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Thomas Hermanowicz… Stanislaus Harmanowicz'' (10 лютага і 22 чэрвеня 1732 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1724-1732.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1724—1732 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Andreas Harmanowicz… Andreas Hermanowicz'' (15 і 23 лістапада 1738 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1736-1742.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1736—1742 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Hermeniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Kazimierz Herman'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Mathias Harmanowicz'' (10 сьнежня 1769 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1765_1769.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1765—1769 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Joannes Harmanowicz'' (20 кастрычніка 1774 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1773-1776.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1773—1776 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Symon Harman'' (19 верасьня 1789 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Harman#v=snippet&q=Harman&f=false С. 554].</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Герман I Кёльнскі]] ({{†}} 924) — арцыбіскуп [[Кёльн]]у
* [[Герман I]] ({{†}} 949) — герцаг [[Швабія|Швабіі]]
* [[Герман Білюнг]] ({{†}} 973) — герцаг [[Саксонія|Саксоніі]]
* [[Герман II]] ({{†}} 1003) — герцаг Швабіі
* [[Герман III]] ({{†}} 1012) — герцаг Швабіі
* [[Герман IV]] ({{†}} 1038) — герцаг Швабіі
* [[Уладзіслаў I Герман]] (1043—1102) — польскі князь
* [[Герман Солсбэрскі]] ({{†}} 1078) — біскуп Рамсбэры і [[Шэрбарн]]у
* [[Герман Праскі]] ({{†}} 1122) — біскуп [[Прага|Прагі]]
* [[Герман Бальк]] ({{†}} 1239) — [[Тэўтонскі ордэн|тэўтонскі]] рыцар
* Гарман Радзівонавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], якому вялікі князь [[Казімер Ягайлавіч|Казімер]] надаў [[Хоўхла|Хоўхлу]] і [[Хальч]]
* Андрэй (Андрушка) Гарманавіч — [[смаленск]]і баярын, які ўпамінаецца ў 1486—1489 гадох
* Каспар Гарманавіч — [[Вільня|віленскі]] баярын, які езьдзіў з пасольствам у [[Крымскае ханства]]
* Герман [[Тэўдырых|Дытрыхавіч]] — [[Жыжмары|жыжмарскі]] і [[Беліца|беліцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1494, 1498 (поруч з Барташам [[Ганус (імя)|Ганусавічам]]) і 1510 гадох
* Бэрнат Гарманавіч — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1515 гадох
* Якуб Гарманавіч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе
* Гірман Даматканавіч — [[Клецак|клецкі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1512 годзе
* Герман Нацевіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Германавіч — продак [[амсьціслаў]]скага баярына Мікалая Сухадольскага, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Таран Гарманавіч — амсьціслаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе поруч з [[Жыгімонт]]ам Андрэевічам
* Герман Нацавіч — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1535 годзе
* Бартламей Гарман — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], пісар гродзкі [[мядзел]]ьскі ў 1568 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 69.</ref>
* Дземка Гарман — жыхар вёскі [[Наркевічы|Наркевічаў]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref>
* [[Альфрэд Герман Фрыд]] (1864—1921) — аўстрыйскі журналіст і пацыфіст, ляўрэат [[Нобэлеўская прэмія міру|Нобэлеўскай прэміі міру]] (1911)
* Уладзімер Гірман — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 2.</ref>
* Вікенці Гермен — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8A&f=false С. 31].</ref>
* Лявон Германовіч (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Вызна|Вызны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Браніслаў Герман (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Ганцавічы|Ганцавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские заключенные воркутинских лагерей»</ref>
Гармановічы і Германовічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>.
Германы (Herman) гербу [[Ладзьдзя (герб)|Ладзьдзя]] і Германовічы (Hermanowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 282.</ref>.
Германы (Herman, German) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 281.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] існавала шляхецкай [[Ваколіца (тып паселішча)|ваколіца]] Гарманава<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 17.</ref>.
Герман (Herman) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1909 год існавалі хутар Германішкі ў Бабруйскім павеце і [[Урочышча|ўрочышча]] Германішкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 36.</ref>.
На 1910 год існавала вёска Гарманова (Гарманава) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 97.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Гарманы]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Германавічы]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Германава]]. Назву [[Германішкі (неадназначнасьць)|Германішкі]] маюць вёскі на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Гір|Геры]]
* [[Ман]]
* [[Аліхвер]]
* [[Кандрат]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай гер}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
3yyniumwhckhjjm34g6ycv8onwferh8
Гедзівід
0
266052
2680661
2598157
2026-07-25T21:16:32Z
~2026-41313-31
99112
2680661
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ґедзівід
|лацінка = Giedzivid / Hiedzivid
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Геда|Geda]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт = Гедвід, Кедзівід, Кедвід, Гедвідзь, Гедвіт
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Гедзівід''' (''Кедзівід'', ''Гедвід'', ''Кедвід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Геда]] (Geda) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Geddo+Gaddo#v=snippet&q=Geddo%20Gaddo&f=false S. 563, 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Геда|-гед- (-гад-, -гід-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гедзень]], [[Гедвін]], [[Гедмонт]]; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] geð 'нораў, тэмпэрамэнт'<ref name="Dajlida-2019-17">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] gadiliggs 'сваяк, родзіч'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref name="Dajlida-2019-17"/>. Такім парадкам, імя Гедзівід азначае «пыхлівы моцаю»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Withgitha ([[Віт|With]]-[[Геда|githa]])<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Withgitha#v=snippet&q=Withgitha&f=false P. 494].</ref>.
Паходжаньне імя Гедзівід ад складаньня германскіх імёнаў Geddo і Wido сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 84.</ref>.
У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] ([[Прусія]]) адзначалася прозьвішча Giedwitte<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GIEDWITTE&ofb=russ&modus=&lang=de GIEDWITTE], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Гетвиду чоловек'' (1413—1424 гады)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 386.</ref>; ''Кедивиду два чоловека''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 48.</ref>, ''Кгедвидъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''[[Мажэйка (імя)|Можеико]] Кедвид… Можеико Кгедвид'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 59, 240.</ref>; ''в полю в Кгедвидах'' (15 лістапада 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 475.</ref>; ''Stefan Giedwid''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 93.</ref>, ''Augustyn Giedwid''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 94.</ref> (1621 год); ''Krzysztof Giedwid'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 55.</ref>; ''Mathiasz Giedwid'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 161.</ref>.
== Носьбіты ==
* Гедзівід — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Вітаўт]]а<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 494.</ref> і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Адам Гедвідзь і Адам Гедвіт — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B7%D1%8C#v=onepage&q=%D0%93%D0%B5%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B7%D1%8C&f=false С. 30—31].</ref>
Гедвіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Гедвідзь (''Giedwidź'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 642.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Геда]]
* [[Від (імя)|Від]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай гед}}
{{Імёны з асновай від}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
p2shtwt1ietumk2yo6lh9u2lvsjb43h
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца
10
266131
2680740
2679017
2026-07-26T07:10:14Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680740
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/ Soccerway]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=SLU, SKA, NIV, SLO, LID, SOL, VOL, DM2, BUM, MAL, SMR, GO2, MI2, ORS, OST, UNI, BT2, OSI
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_SLU=11 | нічыі_SLU=3 |паразы_SLU=2 |мз_SLU=34 |мп_SLU=18
|перамогі_SKA=10 | нічыі_SKA=5 |паразы_SKA=1 |мз_SKA=37 |мп_SKA=16
|перамогі_NIV=9 | нічыі_NIV=3 |паразы_NIV=4 |мз_NIV=37 |мп_NIV=18
|перамогі_SLO=8 | нічыі_SLO=3 |паразы_SLO=4 |мз_SLO=28 |мп_SLO=17
|перамогі_LID=8 | нічыі_LID=3 |паразы_LID=4 |мз_LID=27 |мп_LID=23
|перамогі_SOL=7 | нічыі_SOL=5 |паразы_SOL=4 |мз_SOL=35 |мп_SOL=22
|перамогі_VOL=8 | нічыі_VOL=2 |паразы_VOL=6 |мз_VOL=28 |мп_VOL=26
|перамогі_DM2=7 | нічыі_DM2=4 |паразы_DM2=4 |мз_DM2=29 |мп_DM2=20
|перамогі_BUM=7 | нічыі_BUM=3 |паразы_BUM=5 |мз_BUM=30 |мп_BUM=21
|перамогі_MAL=6 | нічыі_MAL=1 |паразы_MAL=8 |мз_MAL=21 |мп_MAL=31
|перамогі_SMR=4 | нічыі_SMR=5 |паразы_SMR=7 |мз_SMR=20 |мп_SMR=24
|перамогі_GO2=4 | нічыі_GO2=5 |паразы_GO2=7 |мз_GO2=23 |мп_GO2=23
|перамогі_MI2=5 | нічыі_MI2=1 |паразы_MI2=9 |мз_MI2=18 |мп_MI2=31
|перамогі_ORS=4 | нічыі_ORS=3 |паразы_ORS=8 |мз_ORS=16 |мп_ORS=28
|перамогі_OST=2 | нічыі_OST=9 |паразы_OST=5 |мз_OST=18 |мп_OST=23
|перамогі_UNI=4 | нічыі_UNI=3 |паразы_UNI=8 |мз_UNI=13 |мп_UNI=24
|перамогі_BT2=2 | нічыі_BT2=5 |паразы_BT2=9 |мз_BT2=21 |мп_BT2=40
|перамогі_OSI=2 | нічыі_OSI=1 |паразы_OSI=13 |мз_OSI=18 |мп_OSI=48
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=NL1 |вынік2=NL1 |вынік3=NL1Q
|вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_NL1=green2|тэкст_NL1=Павышэньне ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2026 году|Найвышэйшую лігу]]
|колер_NL1Q=yellow1 |тэкст_NL1Q=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Другую лігу
}}</onlyinclude>
qd27242cbltdez41b4vjhnb34ew4tlz
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў
10
266132
2680742
2679019
2026-07-26T07:10:16Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680742
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца = [https://www.soccerway.com/belarus/pershaya-liga/results/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= OSI, OST, BT2, ORS, GO2, DM2, LID, MAL, MI2, NIV, BUM, SOL, SKA, SLO, SLU, SMR, VOL, UNI
|скарачэньне_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BUM=[[Паперпрам Гомель|Пап]]
|скарачэньне_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дын]]
|скарачэньне_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Лід]]
|скарачэньне_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_NIV=[[Ніва Доўбізна|Нів]]
|скарачэньне_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Вор]]
|скарачэньне_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асі]]
|скарачэньне_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Аст]]
|скарачэньне_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА]]
|скарачэньне_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Сло]]
|скарачэньне_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слу]]
|скарачэньне_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Сма]]
|скарачэньне_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Сал]]
|скарачэньне_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні]]
|скарачэньне_VOL=[[Хваля Пінск|Хва]]
|назва_BT2=[[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]]
|назва_BUM=[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]]
|назва_DM2=[[Дынама-Менск-2 (футбольны клюб)|Дынама-Менск-2]]
|назва_GO2=[[Гомель-2 (футбольны клюб)|Гомель-2]]
|назва_LID=[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]]
|назва_MAL=[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]
|назва_MI2=[[Менск-2 (футбольны клюб)|Менск-2]]
|назва_NIV=[[Ніва Доўбізна|Ніва]]
|назва_ORS=[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]
|назва_OSI=[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]]
|назва_OST=[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]]
|назва_SKA=[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]]
|назва_SLO=[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]]
|назва_SLU=[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]]
|назва_SMR=[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]
|назва_SOL=[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]]
|назва_UNI=[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]
|назва_VOL=[[Хваля Пінск|Хваля]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026
|матч_BT2_BUM=
|матч_BT2_DM2=3:2
|матч_BT2_GO2=
|матч_BT2_LID=1:4
|матч_BT2_MAL=2:3
|матч_BT2_MI2=
|матч_BT2_NIV=
|матч_BT2_ORS=1:2
|матч_BT2_OSI=
|матч_BT2_OST=
|матч_BT2_SKA=3:4
|матч_BT2_SLO=2:5
|матч_BT2_SLU=
|матч_BT2_SMR=1:1
|матч_BT2_SOL=
|матч_BT2_UNI=
|матч_BT2_VOL=
|матч_BUM_BT2=3:0
|матч_BUM_DM2=
|матч_BUM_GO2=
|матч_BUM_LID=
|матч_BUM_MAL=
|матч_BUM_MI2=
|матч_BUM_NIV=0:1
|матч_BUM_ORS=1:3
|матч_BUM_OSI=5:1
|матч_BUM_OST=1:3
|матч_BUM_SKA=
|матч_BUM_SLO=0:0
|матч_BUM_SLU=1:3
|матч_BUM_SMR=2:1
|матч_BUM_SOL=6:2
|матч_BUM_UNI=
|матч_BUM_VOL=
|матч_DM2_BT2=
|матч_DM2_BUM=3:4
|матч_DM2_GO2=2:2
|матч_DM2_LID=
|матч_DM2_MAL=
|матч_DM2_MI2=
|матч_DM2_NIV=
|матч_DM2_ORS=
|матч_DM2_OSI=2:0
|матч_DM2_OST=
|матч_DM2_SKA=
|матч_DM2_SLO=3:1
|матч_DM2_SLU=0:2
|матч_DM2_SMR=
|матч_DM2_SOL=
|матч_DM2_UNI=2:1
|матч_DM2_VOL=3:1
|матч_GO2_BT2=3:4
|матч_GO2_BUM=1:1
|матч_GO2_DM2=
|матч_GO2_LID=
|матч_GO2_MAL=2:0
|матч_GO2_MI2=
|матч_GO2_NIV=1:2
|матч_GO2_ORS=0:1
|матч_GO2_OSI=5:2
|матч_GO2_OST=0:0
|матч_GO2_SKA=
|матч_GO2_SLO=
|матч_GO2_SLU=1:3
|матч_GO2_SMR=
|матч_GO2_SOL=
|матч_GO2_UNI=
|матч_GO2_VOL=
|матч_LID_BT2=
|матч_LID_BUM=0:2
|матч_LID_DM2=2:1
|матч_LID_GO2=2:1
|матч_LID_MAL=
|матч_LID_MI2=
|матч_LID_NIV=
|матч_LID_ORS=
|матч_LID_OSI=2:1
|матч_LID_OST=
|матч_LID_SKA=1:1
|матч_LID_SLO=
|матч_LID_SLU=
|матч_LID_SMR=
|матч_LID_SOL=2:1
|матч_LID_UNI=0:0
|матч_LID_VOL=2:4
|матч_MAL_BT2=
|матч_MAL_BUM=
|матч_MAL_DM2=1:1
|матч_MAL_GO2=
|матч_MAL_LID=0:2
|матч_MAL_MI2=2:3
|матч_MAL_NIV=
|матч_MAL_ORS=3:0
|матч_MAL_OSI=
|матч_MAL_OST=
|матч_MAL_SKA=1:4
|матч_MAL_SLO=1:0
|матч_MAL_SLU=
|матч_MAL_SMR=
|матч_MAL_SOL=
|матч_MAL_UNI=0:1
|матч_MAL_VOL=
|матч_MI2_BT2=
|матч_MI2_BUM=1:1
|матч_MI2_DM2=0:4
|матч_MI2_GO2=0:3
|матч_MI2_LID=2:1
|матч_MI2_MAL=
|матч_MI2_NIV=
|матч_MI2_ORS=
|матч_MI2_OSI=
|матч_MI2_OST=
|матч_MI2_SKA=0:6
|матч_MI2_SLO=0:2
|матч_MI2_SLU=
|матч_MI2_SMR=
|матч_MI2_SOL=2:3
|матч_MI2_UNI=
|матч_MI2_VOL=1:2
|матч_NIV_BT2=5:0
|матч_NIV_BUM=
|матч_NIV_DM2=
|матч_NIV_GO2=
|матч_NIV_LID=1:2
|матч_NIV_MAL=6:0
|матч_NIV_MI2=3:1
|матч_NIV_ORS=1:1
|матч_NIV_OSI=
|матч_NIV_OST=2:0
|матч_NIV_SKA=
|матч_NIV_SLO=
|матч_NIV_SLU=
|матч_NIV_SMR=3:0
|матч_NIV_SOL=2:2
|матч_NIV_UNI=
|матч_NIV_VOL=
|матч_ORS_BT2=
|матч_ORS_BUM=
|матч_ORS_DM2=
|матч_ORS_GO2=
|матч_ORS_LID=1:2
|матч_ORS_MAL=
|матч_ORS_MI2=0:4
|матч_ORS_NIV=
|матч_ORS_OSI=
|матч_ORS_OST=
|матч_ORS_SKA=0:2
|матч_ORS_SLO=0:2
|матч_ORS_SLU=
|матч_ORS_SMR=1:1
|матч_ORS_SOL=
|матч_ORS_UNI=2:2
|матч_ORS_VOL=
|матч_OSI_BT2=3:1
|матч_OSI_BUM=
|матч_OSI_DM2=
|матч_OSI_GO2=
|матч_OSI_LID=
|матч_OSI_MAL=1:5
|матч_OSI_MI2=0:1
|матч_OSI_NIV=2:4
|матч_OSI_ORS=2:1
|матч_OSI_OST=1:1
|матч_OSI_SKA=
|матч_OSI_SLO=
|матч_OSI_SLU=2:4
|матч_OSI_SMR=0:5
|матч_OSI_SOL=0:6
|матч_OSI_UNI=
|матч_OSI_VOL=
|матч_OST_BT2=0:0
|матч_OST_BUM=
|матч_OST_DM2=1:1
|матч_OST_GO2=
|матч_OST_LID=
|матч_OST_MAL=2:3
|матч_OST_MI2=1:2
|матч_OST_NIV=
|матч_OST_ORS=1:2
|матч_OST_OSI=
|матч_OST_SKA=1:1
|матч_OST_SLO=
|матч_OST_SLU=
|матч_OST_SMR=0:0
|матч_OST_SOL=
|матч_OST_UNI=3:2
|матч_OST_VOL=
|матч_SKA_BT2=
|матч_SKA_BUM=0:2
|матч_SKA_DM2=0:0
|матч_SKA_GO2=1:1
|матч_SKA_LID=
|матч_SKA_MAL=
|матч_SKA_MI2=
|матч_SKA_NIV=3:1
|матч_SKA_ORS=
|матч_SKA_OSI=3:2
|матч_SKA_OST=
|матч_SKA_SLO=4:3
|матч_SKA_SLU=
|матч_SKA_SMR=
|матч_SKA_SOL=0:0
|матч_SKA_UNI=4:0
|матч_SKA_VOL=3:1
|матч_SLO_BT2=
|матч_SLO_BUM=
|матч_SLO_DM2=
|матч_SLO_GO2=3:1
|матч_SLO_LID=
|матч_SLO_MAL=
|матч_SLO_MI2=
|матч_SLO_NIV=2:2
|матч_SLO_ORS=
|матч_SLO_OSI=
|матч_SLO_OST=1:1
|матч_SLO_SKA=
|матч_SLO_SLU=2:1
|матч_SLO_SMR=
|матч_SLO_SOL=
|матч_SLO_UNI=3:0
|матч_SLO_VOL=
|матч_SLU_BT2=2:0
|матч_SLU_BUM=
|матч_SLU_DM2=
|матч_SLU_GO2=
|матч_SLU_LID=3:1
|матч_SLU_MAL=2:1
|матч_SLU_MI2=2:1
|матч_SLU_NIV=2:1
|матч_SLU_ORS=3:1
|матч_SLU_OSI=
|матч_SLU_OST=1:1
|матч_SLU_SKA=
|матч_SLU_SLO=
|матч_SLU_SMR=1:1
|матч_SLU_SOL=
|матч_SLU_UNI=
|матч_SLU_VOL=
|матч_SMR_BT2=
|матч_SMR_BUM=
|матч_SMR_DM2=1:3
|матч_SMR_GO2=2:0
|матч_SMR_LID=4:4
|матч_SMR_MAL=
|матч_SMR_MI2=1:0
|матч_SMR_NIV=
|матч_SMR_ORS=
|матч_SMR_OSI=
|матч_SMR_OST=
|матч_SMR_SKA=0:1
|матч_SMR_SLO=0:2
|матч_SMR_SLU=
|матч_SMR_SOL=2:0
|матч_SMR_UNI=0:3
|матч_SMR_VOL=1:3
|матч_SOL_BT2=1:1
|матч_SOL_BUM=
|матч_SOL_DM2=1:2
|матч_SOL_GO2=0:0
|матч_SOL_LID=
|матч_SOL_MAL=5:0
|матч_SOL_MI2=
|матч_SOL_NIV=
|матч_SOL_ORS=
|матч_SOL_OSI=
|матч_SOL_OST=4:1
|матч_SOL_SKA=
|матч_SOL_SLO=1:0
|матч_SOL_SLU=2:2
|матч_SOL_SMR=
|матч_SOL_UNI=3:0
|матч_SOL_VOL=
|матч_UNI_BT2=1:1
|матч_UNI_BUM=
|матч_UNI_DM2=
|матч_UNI_GO2=0:2
|матч_UNI_LID=
|матч_UNI_MAL=
|матч_UNI_MI2=
|матч_UNI_NIV=1:3
|матч_UNI_ORS=
|матч_UNI_OSI=1:0
|матч_UNI_OST=
|матч_UNI_SKA=
|матч_UNI_SLO=
|матч_UNI_SLU=0:1
|матч_UNI_SMR=
|матч_UNI_SOL=
|матч_UNI_VOL=1:0
|матч_VOL_BT2=1:1
|матч_VOL_BUM=2:1
|матч_VOL_DM2=
|матч_VOL_GO2=
|матч_VOL_LID=
|матч_VOL_MAL=0:1
|матч_VOL_MI2=
|матч_VOL_NIV=1:0
|матч_VOL_ORS=3:1
|матч_VOL_OSI=2:1
|матч_VOL_OST=2:2
|матч_VOL_SKA=
|матч_VOL_SLO=1:2
|матч_VOL_SLU=3:2
|матч_VOL_SMR=
|матч_VOL_SOL=2:4
|матч_VOL_UNI=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
9ezcr9sutzpciqtt25y5uf6n1r5a5n5
Віршыла
0
266797
2680583
2677198
2026-07-25T12:22:08Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680583
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Віршыла
|лацінка = Viršyła
|арыгінал = Werzel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Верза|Werzo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Верзэль, Вэрсэль, Вершэль, Вяршыла, Віршула, Вэрсула, Вяршала
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Віршыла''' (''Вяршыла''), '''Верзэль''' (''Вэрсэль'', ''Вершэль''), '''Віршула''' (''Вэрсула'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Верзел або Вэрцэль (Werzel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Werzel#v=snippet&q=Werzel&f=false S. 18, 143].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]]) этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], іменная аснова [[Верза|верз- (вірс-)]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wairþs 'годны, дастойны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Вірсіл (або Вірзіл): ''Hanneke Wirsil'' (1383 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Hanneke+Wirsil#v=snippet&q=Hanneke%20Wirsil&f=false S. 118].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Werzilen, nostri advocati, ipsiusque fratris, nostrorum baronum superioris, Foder nunccupati, totum regnum Ploscoviensem'' (10 кастрычніка 1485 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 77.</ref>; ''люди Лабенские задворныи, на имя Виршило а Петръ'' (26 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 392].</ref>; ''светковъ… Петка Мацевича Вершеля'' (30 сакавіка 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 297].</ref>; ''Andrzey Szymkowicz Wirssylo'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Wirssylo#v=snippet&q=Wirssylo&f=false С. 175].</ref>; ''Иванъ Вершило… Васко Вершило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 378].</ref>; ''Павелъ Виршило''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 1264].</ref>, ''Якубъ Виршиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1343.</ref> (1567 год); ''Wierszyło'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 84.</ref>; ''a Wirszyłem'' (2-я палова XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 106.</ref>; ''siołko Wirszyły… Mik Wirszyl'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29.</ref>; ''Jan Wirszyło'' (1621 год<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 92.</ref>, 1743 год<ref>Niesiecki K. Korona polska przy zlotej wolnosci. — Lwów, 1743. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z21mAAAAcAAJ&q=Wirszylo#v=snippet&q=Wirszylo&f=false S. 540].</ref>); ''D.no Stanislao Wirszyłowicz'' (1635 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 169.</ref>; ''Романь Вершило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 191.</ref>; ''Jan Wojciech Wirszyło'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 284.</ref>; ''Piotr Werszyło'' (1662 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 74.</ref>; ''Marcina Werszela'' (1666 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių lietuviškos kilmės asmenvardžiai // Acta linguistica Lithuanica. T. 78, 2018. P. 56.</ref>; ''Wirsziło… Wierssiła… Wiersziło… Wierssiłowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 219.</ref>; ''Krzystof Wierszel… dom Krzystofa Werszela'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Werszela#v=snippet&q=Werszela&f=false S. 131, 147].</ref>; ''wies Wirszyły… Maciey Wirszyło… Mikolay Wirszyło'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 429.</ref>; ''Wirsilo'' (9 чэрвеня 1726 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/v/ V], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''jeziorko małe nazywające się Werszel'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 404.</ref>; ''Jan Wirszyłło'' (2 верасьня 1788 году)<ref name="UWKL-2019-144">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 144.</ref>; '' Agata Werszel'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Werszel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwik Wersulowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wersulowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Werselowna'' (1800 і 1803 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Jakub Wierszałowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiersza%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Werszelówna'' (1825 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''[[Гертруда|Gertruda]] Wierszyłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=D&exac=1&search_lastname=Wierszy%C5%82owicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Bielica alias Jelna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Wierszyłło'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wierszy%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tadeusz Wierzel'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wierzel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Wirsziło'' (1890 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wirszi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Sylwester Wierszyło'' (14 жніўня 1898 году)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/landwarow-stacja.pdf Spis urzędników na stacji Landwarowo kolei żelaznej, wyznania katolickiego 14 sierpnia 1898 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Іван Віршылавіч — [[берасьце]]йскі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1577 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 98.</ref>
* Юры Паўлавіч Якубовіч Віршыла (Віршыловіч) — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590—1595 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 126, 169.</ref><ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 128.</ref>
* Станіслаў Віршыла — жыхар места [[Ліда|Ліды]], які ўпамінаецца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231742/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/361-lidskoe-starostvo-1680-g-inventar Лидское староство 1680 г.инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 сьнежня 2015 г.</ref>
* Андрэй, Міхалка і Пётар Вяршылы — [[Новы Двор|навадворскія]] [[мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/11/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Новадворскае староства], [[Pawet.net]], 8 жніўня 2017 г.</ref>
* Ян Віршыла — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[амсьціслаў]]скі ў 1788 годзе<ref name="UWKL-2019-144"/>
* Герасім Вяршыла — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=onepage&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 16].</ref>
* Мікалай Вяршыла (1888—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Вершалі (Wierszel) — прыгонныя зь вёскі [[Вігушкі|Вігушкаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 376.</ref>.
Віршылы (Wirszyło) — прыгонныя зь вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Хмылкі|Хмылкаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]] і засьценку [[Хацкі|Хацкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 185—186.</ref>
Вяршыловічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Збляны (Лідзкі раён)|Зблянскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход ў Зблянах // Лідскі летапісец. № 3 (79), 2017. С. 30—48.</ref>.
Віршылы (Wirszyłło) гербаў [[Граблі (герб)|Граблі]] і [[Тры Ралы]], Верушылы (Wieruszyło) і Вершаловічы (Wierszołowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 846, 851.</ref>.
Віршылы (Wirszyłło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 446.</ref>.
Вяршыла (Wierszylo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Вершаловіч і Вершэловіч — прозьвішчы, гістарычна зафіксаныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1196—1197.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Вершалі (''Вершели'') у [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]] і Вершулішкі (таксама Віршулішкі) або Мураваны Замачак каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 76.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Вершалі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай верз}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qv03qaz0plv5d5c9hbpiyoja1jf4uoi
2680695
2680583
2026-07-25T22:38:11Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680695
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Віршыла
|лацінка = Viršyła
|арыгінал = Werzel
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Верза|Werzo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Верзэль, Вэрсэль, Вершэль, Вяршыла, Віршула, Вэрсула, Вяршала
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Віршыла''' (''Вяршыла''), '''Верзэль''' (''Вэрсэль'', ''Вершэль''), '''Віршула''' (''Вэрсула'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Верзел або Вэрцэль (Werzel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Andresen K. G. Konkurrenzen in der Erklärung der deutschen Geschlechtsnamen. — Heilbronn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=xKNSAAAAcAAJ&q=Werzel#v=snippet&q=Werzel&f=false S. 18, 143].</ref>. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскую]]) этымалёгію імёнаў [[Ліцьвіны|літоўскіх князёў і баяраў]], іменная аснова [[Верза|верз- (вірс-)]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wairþs 'годны, дастойны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Вірсіл (або Вірзіл): ''Hanneke Wirsil'' (1383 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Hanneke+Wirsil#v=snippet&q=Hanneke%20Wirsil&f=false S. 118].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Werzilen, nostri advocati, ipsiusque fratris, nostrorum baronum superioris, Foder nunccupati, totum regnum Ploscoviensem'' (10 кастрычніка 1485 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 77.</ref>; ''люди Лабенские задворныи, на имя Виршило а Петръ'' (26 верасьня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 392].</ref>; ''светковъ… Петка Мацевича Вершеля'' (30 сакавіка 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 297].</ref>; ''Andrzey Szymkowicz Wirssylo'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Wirssylo#v=snippet&q=Wirssylo&f=false С. 175].</ref>; ''Иванъ Вершило… Васко Вершило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 378].</ref>; ''Павелъ Виршило''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 1264].</ref>, ''Якубъ Виршиловичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1343.</ref> (1567 год); ''Wierszyło'' (XVI ст.)<ref>Citko L. Nazewnictwo osobowe północnego Podlasia w XVI w. — Białystok, 2001. S. 84.</ref>; ''a Wirszyłem'' (2-я палова XVI ст.)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 106.</ref>; ''siołko Wirszyły… Mik Wirszyl'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 29.</ref>; ''Jan Wirszyło'' (1621 год<ref>Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r. — Warszawa, 2015. S. 92.</ref>, 1743 год<ref>Niesiecki K. Korona polska przy zlotej wolnosci. — Lwów, 1743. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z21mAAAAcAAJ&q=Wirszylo#v=snippet&q=Wirszylo&f=false S. 540].</ref>); ''D.no Stanislao Wirszyłowicz'' (1635 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 169.</ref>; ''Романь Вершило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 191.</ref>; ''Jan Wojciech Wirszyło'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 284.</ref>; ''Piotr Werszyło'' (1662 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 74.</ref>; ''Marcina Werszela'' (1666 год)<ref>Ragauskaitė A. XVII a. kėdainiečių lietuviškos kilmės asmenvardžiai // Acta linguistica Lithuanica. T. 78, 2018. P. 56.</ref>; ''Wirsziło… Wierssiła… Wiersziło… Wierssiłowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 219.</ref>; ''Krzystof Wierszel… dom Krzystofa Werszela'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Werszela#v=snippet&q=Werszela&f=false S. 131, 147].</ref>; ''wies Wirszyły… Maciey Wirszyło… Mikolay Wirszyło'' (23 красавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 429.</ref>; ''Wirsilo'' (9 чэрвеня 1726 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/v/ V], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''jeziorko małe nazywające się Werszel'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 404.</ref>; ''Jan Wirszyłło'' (2 верасьня 1788 году)<ref name="UWKL-2019-144">Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 9. Województwo mścisławskie XVI—XVIII wiek. — Warszawa, 2019. S. 144.</ref>; '' Agata Werszel'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Werszel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ludwik Wersulowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wersulowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Werselowna'' (1800 і 1803 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Jakub Wierszałowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiersza%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Werszelówna'' (1825 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''[[Гертруда|Gertruda]] Wierszyłowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=D&exac=1&search_lastname=Wierszy%C5%82owicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Bielica alias Jelna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Wierszyłło'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wierszy%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tadeusz Wierzel'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wierzel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonina Wirsziło'' (1890 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wirszi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Sylwester Wierszyło'' (14 жніўня 1898 году)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/landwarow-stacja.pdf Spis urzędników na stacji Landwarowo kolei żelaznej, wyznania katolickiego 14 sierpnia 1898 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Іван Віршылавіч — [[берасьце]]йскі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1577 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 98.</ref>
* Юры Паўлавіч Якубовіч Віршыла (Віршыловіч) — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590—1595 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 126, 169.</ref><ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 128.</ref>
* Станіслаў Віршыла — жыхар места [[Ліда|Ліды]], які ўпамінаецца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231742/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/361-lidskoe-starostvo-1680-g-inventar Лидское староство 1680 г.инвентарь], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 сьнежня 2015 г.</ref>
* Андрэй, Міхалка і Пётар Вяршылы — [[Новы Двор|навадворскія]] [[мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/11/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Новадворскае староства], [[Pawet.net]], 8 жніўня 2017 г.</ref>
* Ян Віршыла — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падстолі [[амсьціслаў]]скі ў 1788 годзе<ref name="UWKL-2019-144"/>
* Герасім Вяршыла, Восіп і Ільля Вершаловічы — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=onepage&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 16].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 23].</ref>
* Мікалай Вяршыла (1888—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Вершалі (Wierszel) — прыгонныя зь вёскі [[Вігушкі|Вігушкаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 376.</ref>.
Віршылы (Wirszyło) — прыгонныя зь вёсак [[Старлыгі|Старлыгаў]], [[Хмылкі|Хмылкаў]], [[Сурвілы|Сурвілаў]] і засьценку [[Хацкі|Хацкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 185—186.</ref>
Вяршыловічы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Збляны (Лідзкі раён)|Зблянскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыход ў Зблянах // Лідскі летапісец. № 3 (79), 2017. С. 30—48.</ref>.
Віршылы (Wirszyłło) гербаў [[Граблі (герб)|Граблі]] і [[Тры Ралы]], Верушылы (Wieruszyło) і Вершаловічы (Wierszołowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 846, 851.</ref>.
Віршылы (Wirszyłło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 446.</ref>.
Вяршыла (Wierszylo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
Вершаловіч і Вершэловіч — прозьвішчы, гістарычна зафіксаныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 1196—1197.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сёлы Вершалі (''Вершели'') у [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскім павеце]] і Вершулішкі (таксама Віршулішкі) або Мураваны Замачак каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 76.</ref>.
На [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] існуе вёска [[Вершалі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай верз}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
c2io9c4ipv3021yvi9h807k2uk0nqbi
Труда
0
266933
2680679
2672558
2026-07-25T22:09:34Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680679
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Труда
|лацінка = Truda
|арыгінал = Trudo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Трут, Труць, Друт, Друта, Друць, Трод, Трот, Торт, Дорт
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Друцейка]], [[Тарціла]], [[Труцень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Тартавід]], [[Дротвіл]] <br> [[Бальтрут]], [[Вештарт|Вісторт]], [[Вітарт|Віторт]], [[Гаўдрут]], [[Гендрута]], [[Гертруда]], [[Даматурт]], [[Кестарт]], [[Кондрут]], [[Ператрут]]
}}
'''Труда''', '''Трут''' (''Труць'', ''Друт'', ''Друта'', ''Друць''), '''Трод''' (''Трот''), '''Торт''' (''Дорт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Труда, Друда або Дрода, Друт або Трут, пазьней Дрот або Трайтэ або Траўдэ (Trudo, Drudo, Drodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, Drutus, Trut, Drott<ref name="Gottschald-1954-240">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA240&dq=Drott+namenkunde+trute&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi6nu7V4LeFAxWx-AIHHR_vDRsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Drott%20namenkunde%20trute&f=false S. 240].</ref>, Treydte<ref name="Gottschald-1954-240"/>, Traude<ref name="Gottschald-1954-240"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Trudo%2C+Drudo%2C+Trut#v=snippet&q=Trudo%2C%20Drudo%2C%20Trut&f=false S. 423].</ref> (апроч таго, адзначалася паўночнагерманскае імя Thorth<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Thorth#v=snippet&q=Thorth&f=false S. 97].</ref>). Іменная аснова -друд- (-трут-, -трот-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]], [[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друтэль, Друтыль)]], [[Труцень|Труцень (Туртын)]], [[Бальтрут]], [[Гаўдрут]], [[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута)]], [[Гертруда]], [[Даматурт]], [[Кондрут]], [[Ператрут]]. Адзначаліся германскія імёны Drudeke, Trudila (Drudilo, Drutel), Trutin, Baltrudis, Gautrude, Genedrudis (Gintrudis), Gertrud (Gerdrud, Girtrudis), Domedrudis, Cundrud, Perethrud.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Truda (Trude), Trutel (Trutyl), Trutlin, Trutnar, Trutwin, Gertrud (Girtrud, Gertrudis, Girlrudis), Isintrud (Istrud)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 272.</ref>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Trutman<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Trude''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Trude#v=snippet&q=Trude&f=false S. 107].</ref>, ''Drutyn / Drutenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thrudine (Trutin)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Thrudine%2C+Trutin%2C+Trudina#v=snippet&q=Thrudine%2C%20Trutin%2C%20Trudina&f=false S. 423].</ref>}} (1396 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Drutyn#v=snippet&q=Drutyn&f=false S. 26].</ref>.
Германскія імёны Druda і Drudike гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Drudike#v=snippet&q=Drudike&f=false S. XL, 11, 24].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''слуга княгининъ жо, на имя Труць'' (каля 1516 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%A2%D1%80%D1%83%D1%86%D1%8C#v=snippet&q=%D0%A2%D1%80%D1%83%D1%86%D1%8C&f=false С. 378].</ref>; ''Стец Тортовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>, ''Томко Дортович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref> (1528 год); ''Добко Дортавич'' (1536—1537 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 75.</ref>; ''два чоловеки своих властъных, на имя Друтя Сотевича'' (27 кастрычніка 1538 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|20к}} P. 208.</ref>; ''села Друтишки… село Друтишки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%94%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D1%83%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 98—99].</ref>; ''Ечисъ Трутовичъ… Павелъ Трутовичъ… Есько Трутовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D1%80%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 98].</ref>; ''Янъ Миколаевичъ Друтевичь'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%94%D1%80%D1%83+%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%94%D1%80%D1%83%20%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 777].</ref>; ''Mikołaj Drut'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 110.</ref>; ''Paweł Trutewicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_06.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 6 — 10.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''Trodziewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Trutowicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Trutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Trott'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Trott&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Karolina Drutowicz'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Drutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bijuciszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Trot'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Trot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Aniela Drud'' (1879 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Drud&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Дортаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Drotialdus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>): ''Мартин Дортовтович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 345.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Сьвяты Труда]] ({{†}} 693 або 698) — абат [[Маастрыхт]]у, [[Сьвяты]]
* Стэц Тортавіч — [[Пералая|пералайскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Томка Дортавіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Друт — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Аляксандар Трот — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D1%80%D0%BE%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A2%D1%80%D0%BE%D1%82%D1%8A&f=false С. 123].</ref>
* Алесь Трот (1898—?) — беларускі пэдагог<ref name="Lachouski-2015-471">[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 471.</ref>
* Андрэй Трот (1899—?) — беларускі пэдагог<ref name="Lachouski-2015-471"/>
Друты (Drutta) — прыгонныя зь вёсак [[Гернікішкі|Гернікішкаў]] і [[Малыя Салкі|Малых Салкаў]] (каля [[Салечнікі|Салечнікаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 212.</ref>.
Троты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 356.</ref>.
Труты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На 1904 год існавала вёска Друціяны ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 273.</ref>.
На 1906 год існаваў маёнтак Тродавічы ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 318.</ref>.
На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Тродавічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай друд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
48e50rfnm4mu2eog20cndx4qc8w7mbi
Канігайла
0
266950
2680674
2674773
2026-07-25T21:47:59Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680674
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Каніґайла
|лацінка = Kanigajła / Kanihajła
|арыгінал = Congall
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кона|Cono]] + [[Гайла (імя)|Galo]]
|варыянт = Кунгайла, Конгель, Кунігель, Конгіл, Гонгал, Конкайл
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Канігайла''' (''Конкайл''), '''Кунгайла''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Конгель''' (''Кунігель'', ''Конгіл'', ''Гонгал'').
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Кунігіл, Конгал, Кунгель або Кунігель (Kunigil<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kunigil#v=snippet&q=Kunigil&f=false S. 380].</ref>, Congallus<ref>The History of Scotland. Vol. 3. — Edinburch, 1821. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ux8wAAAAYAAJ&q=Congallus#v=snippet&q=Congallus&f=false P. 364—365].</ref>, Cungelus, Cungel<ref>Burg und Adel in Tirol zwischen 1050 und 1300: Grundlagen zu ihrer Erforschung. — Wien, 1983. [https://books.google.by/books?id=40a3AAAAIAAJ&q=cungelus+cungel&dq=cungelus+cungel&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj89LCY6qL_AhUYgf0HHekVDWEQ6AF6BAgFEAI P. 213].</ref>, Kunigel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Kunigel#v=snippet&q=Kunigel&f=false S. 184].</ref><ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Kunigel#v=snippet&q=Kunigel&f=false S. 95].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Кона|-кон- (-кун-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Кондрут]], [[Конрад]], [[Якун]]; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] koni- 'адважны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 150.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Канігайла азначае «адважны свавольствам»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
У Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Kongiel<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 276.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Конънигаилу два чоловеки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>; ''Congaylyszky'' (29 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351.</ref>; ''Анъдреи Кунъкгелевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Сутко Конкгаиловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''Конкоил [[Мантывід (імя)|Монтвидович]]… Януш Конкгалович… Конкгойло Монтвидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 56, 121, 242.</ref>; ''Юхно Конкгоилович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''Янъ Кгонкголъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%BD+%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9A%D0%B3%D0%BE%D0%BD%20%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8A&f=false С. 1015].</ref>; ''подданые… Мачулъ Кгуникгелъ'' (5 ліпеня 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 427.</ref>; ''пана Шымона Ваидота Конкгаиловича… Szymon Waydot Kongayłowicza'' (2 чэрвеня 1597 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 454.</ref>; ''Hanna Kunigielowna'' (1604 год)<ref>Ragauskaitė A. Kėdainiečių moterų įvardijimo tendencijos XVII—XVIII a. Kėdainių miesto istorijos šaltiniuose // Acta linguistica Lithuanica. T. 87, 2022. P. 146.</ref>; ''Павел Кгонкгало'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 299.</ref>; ''Zofia Kunigiel'' (1703 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kunigiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Kongiel'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 464.</ref>; ''Katarzyna Kuniegiel'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Kuniegiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worniany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Kongil'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kongil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niestaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скангель (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''Józefa z Wyszyńskich Skangiel'' (1886 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis/strona-2 Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Канігайла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Андрэй Кунгелевіч — [[Гедройцы (мястэчка)|гедройцкі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Сутка Кангайлавіч — [[Відукля|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Павал Якубавіч Віткевіч [[Войдат (імя)|Вайдот]] Кангайловіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 135].</ref>
* Сымон Войдат Кангайловіч (Кунгайлавіч) — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1596—1600 гадох<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 157—158, 191.</ref><ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 140, 238].</ref>
* Іван Конгель — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=onepage&q=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 64].</ref>
Гонгелі (Gongiel) і Конгелі (Kongiel) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 504, 580.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Конгалы каля [[Таўрогі|Таўрогаў]] і маёнтак Конгалішкі або Памушы ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 358.</ref>.
У 1525 годзе ўпамінілася пустаўшчына Кунігелеўшчына каля [[Астрына|Астрыны]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 295.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Кунігелен]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Кона]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
{{Імёны з асновай кон}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9vbg4e5mx7vzv0asqn2ue4aoj8qlalv
Віла
0
266972
2680584
2680415
2026-07-25T12:23:58Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680584
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Віла
|лацінка = Viła
|арыгінал = Willo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Вілі, Віль
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Вілейка (імя)|Вілейка]], [[Вілян]] / [[Вілень]] / [[Вілун]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вілгайла (імя)|Вілгайла]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім]], [[Віляўд|Вілаўд]], [[Вілят]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]] <br> [[Будзівіл]], [[Бутвіл]], [[Вісьвіл]], [[Войшвіл (імя)|Войшвіл]], [[Гедзівіл]], [[Гервіла]], [[Гердвіл]], [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Дарвіл]], [[Дротвіл]], [[Ірвіл]], [[Канвіл]], [[Кінцівіл]], [[Манвіл]], [[Масьцівіл]], [[Монтвіл]], [[Мотвіл]], [[Нарвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Скалдвіл]], [[Станвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўтвіл]], [[Эйтвіл]], [[Явіл]], [[Ясьвіл]], [[Ятвіл]]
}}
'''Віла''', '''Вілі''' (''Віль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Віла або Вілі (Willo, Wilo, Wili) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willo%2C+Wilo%2C+Wili#v=snippet&q=Willo%2C%20Wilo%2C%20Wili&f=false S. 1591].</ref>.
Іменная аснова -віл- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wilja 'воля'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -віл- і [[Вільда|-вілт-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''vìltis'' 'спадзявацца, мець надзею', ''viltìs'' 'надзея'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=viltis&id=30106700000 vilti̇̀s], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілек)]], [[Вілян]], [[Вілень]], [[Вілун |Вілун (Вілюн)]], [[Вілянт]], [[Віляш]], [[Вільбут]], [[Вільгейда]], [[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард)]], [[Вільгет]], [[Вільгод]], [[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]], [[Віляўд]], [[Вількін]], [[Віліман]], [[Вілімонт]], [[Вілят]], [[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл)]], [[Гервіла]], [[Гродвіл]], [[Гудвіл]], [[Давіл]], [[Ірвіл]], [[Монтвіл|Мунтвіл]], [[Мотвіл]], [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Сарвіла]], [[Сурвіла]], [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]], [[Явіл]], [[Ятвіл]]. Адзначаліся германскія імёны Wilico (Willeke), Willana, Wilennus, Wilun, Wilant, Willusch, Willebut, Williheid, Vilgerd (Vilgard), Wilgyth, Willegod, Willem (Wilhelm), Wiliaud, Wilkin, Wiliman, Willimunt, Wiliat, Uesuili, Gerwilo, Hrodwil, Goedwil (Góðvili), Davila (Dauwila), Irvil, Muntwil, Moetwil, Ratwilius, Sarvilo, Surville, Theudowills, Jovila, Attavill{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Alawill ([[Ала (мужчынскае імя)|Ala]]-will), Birwil ([[Бера|Bir]]-wil)<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 182.</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 132.</ref>, Ostavili ([[Яст|Osta]]-vili)<ref>Moreira D. A. Miscelânea de Antropo-Toponímia Germânica na Galiza e Norte de Portugal. — Porto, 1969. P. 84.</ref>, Gibowils ([[Гіба|Gibo]]-wils)<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 120.</ref>, Gontuila ([[Гунт|Gont]]-uila)<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=Gontuila+Gundi&dq=Gontuila+Gundi&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj5j_uom9uCAxWe7LsIHf9dDU4Q6AF6BAgHEAI S. 170].</ref>, Hunuil (Hun-uil)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 438.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 358.</ref>, Invili (In-vili)<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 446.</ref>, Pazwil (Paz-wil)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alawill+Invilja+Pazwil+Tharuila#v=snippet&q=Alawill%20Invilja%20Pazwil%20Tharuila&f=false S. 1592].</ref>}}. Апроч таго, існуе іменная аснова [[Вела|вел-]], якая можа паходзіць ад асновы -віл-<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Welo+VILJA#v=snippet&q=Welo%20VILJA&f=false S. 1551].</ref>.
Адпаведнасьць імя Віл германскаму імю Willo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Wilich, Wilin, Willuno, Wilasz (Wilusz, Wilisz), Wilberta, Wilburg (Wilburgis), Wilim (Wilem, Willem, Wilhelm, Willehelm, Wilam, Wilaham, Wilhalm, Welhelm), Willer<ref name="SEMSNO-5-288">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 288.</ref>, Wilkin (Willekin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 620.</ref>), Wilrich<ref name="SEMSNO-5-288"/>.
У Чэхіі гістарычна бытавала германскія імёны Vilhart (Willehardus, Willart), Vilman<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Willico''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilico<ref name="Förstemann-1900-1593">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilico#v=snippet&q=Wilico&f=false S. 1593].</ref>}} (1348 год)<ref name="Trautmann-1925-117">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willico+1348#v=snippet&q=Willico%201348&f=false S. 117].</ref>, ''Wilind''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilind<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}}<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilune / Willune / Willuno / Willun''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Wilun<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilun#v=snippet&q=Wilun&f=false S. 1144, 1593].</ref>}} (1301, 1341, 1346, 1348, 1353, 1357, 1360, 1364, 1384 і 1396 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wilune+Willune#v=snippet&q=Wilune%20Willune&f=false S. 117—118].</ref><ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Willune#v=snippet&q=Willune&f=false S. 735].</ref>, ''Willuso / Willusch''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Willusch<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Willusch#v=snippet&q=Willusch&f=false S. 9, 23, 56].</ref>}} (1320 і 1392 гады)<ref name="Trautmann-1925-118">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Willuso#v=snippet&q=Willuso&f=false S. 118].</ref>, ''Wiligot''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willegod<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Willegod#v=snippet&q=Willegod&f=false P. 498].</ref> (Willigut<ref name="Fo-1900-1599">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=2854+f%C3%BCr+gunt+#v=snippet&q=2854%20f%C3%BCr%20gunt&f=false S. 1599].</ref>)}} (1385 і 1388 гады)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willam''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willem<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wilhelm+Willem#v=snippet&q=Wilhelm%20Willem&f=false S. 1602].</ref>}} (1359 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wilkyn / Wilkine''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willikin<ref name="Förstemann-1900-1593"/>}} (1393 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Willemunt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Willimund<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willimund#v=snippet&q=Willimund&f=false S. 1604].</ref>}} (1354 год)<ref name="Trautmann-1925-117"/>, ''Wiltut / Wiltuthe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Vilithuta<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilithuta#v=snippet&q=Vilithuta&f=false S. 1606].</ref>}} (1397 год)<ref name="Trautmann-1925-118"/>, ''Arwil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Aruilli<ref>Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref>}} (1355 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arwil#v=snippet&q=Arwil&f=false S. 14].</ref>, ''Dawille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Davila (Dauwila)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Davila+Dauwila#v=snippet&q=Davila%20Dauwila&f=false S. 406].</ref>}} (1398 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dawille#v=snippet&q=Dawille&f=false S. 23].</ref>, ''Tawtewille / Teutewil / Tautewille''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Theudowills<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 152.</ref>}} (1360, 1363 і 1379 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 725.</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 104.</ref>. У 1579 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthias Will, Cosselauiensis Borussus'', у 1622 годзе — ''Georgius Wille, Bartensteinensis Borussus'', у 1642 годзе — ''Gregorius Willius, Nordenburgensis Prussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthias+Will%22#v=snippet&q=%22Matthias%20Will%22&f=false S. 68, 261, 436].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишку [[Войшнар|Воишнаровичу]] два чоловеки: Виля з братаничомъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>; ''бояре ясвонские на имя Петръ Вилевич'' (30 траўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 141.</ref>; ''люди нашы у Волковыиском повете… а Вилевичов'' (26 сьнежня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 375.</ref>; ''чотыри земли пустыхъ… а Виловщину'' (2 верасьня 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 265.</ref>; ''Бортко Виловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Анъдрушко Вилевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Матей Петровичъ Вилевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A%20%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 617].</ref>; ''литовский шляхтичь на имя Вил'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 88.</ref>; ''Cimoch Wilicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Wilicz#v=snippet&q=Wilicz&f=false С. 80].</ref>; ''Самуйло Вилов сын Полупято'' (1655 году)<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&dq=%22%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B9%D0%BB%D0%BE+%D0%92%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjy1_a0mtX_AhUigv0HHW2qDO8Q6AF6BAgHEAI С. 55, 241].</ref>; ''Jan Wila'' (27 чэрвеня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 3. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Z9cDAAAAYAAJ&q=Wila#v=snippet&q=Wila&f=false С. 398].</ref>; ''Williszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Хлёдвіг|Ludovica]] Wiłłowiczowna'' (16 лістапада 1782 году)<ref>Sẽnosios Pasvalio bažnyčios knygos. X. 1776—1793 metų jungtuvių metrikų knyga. — Savilaida, 2016. P. 25.</ref>; ''Józef Wiłowicz'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wilowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wasiliszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сьвіла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref name="AZSWKL-2009-303">Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Адам і Іван Сьвілы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>;
* Віліда (адзначалася старажытнае германскае імя Wilid<ref name="Förstemann-1900-1593"/>): ''Róża Wilido'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilido&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Rozalia Wilidówna'' (1787 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wilid%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Willidowicz'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Willidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільбіт (адзначалася старажытнае германскае імя Willibato<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willibato#v=snippet&q=Willibato&f=false S. 1594].</ref>): ''Wilbyt'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 218.</ref>;
* Вілавід (адзначалася старажытнае германскае імя *Wiliuitus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>): ''Виловид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>;
* Вілігар (адзначалася старажытнае германскае імя Vilgar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vilgar#v=snippet&q=Vilgar&f=false S. 1598].</ref>): ''Konstanty Wiligor'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiligor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butrymańce], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вілгінт (адзначалася старажытнае германскае імя Willekind<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willekind#v=snippet&q=Willekind&f=false S. 1597].</ref>): ''Szczęsny Wilgint'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 112.</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Wilgand<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WILGAND&ofb=memelland&modus=&lang=de WILGAND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Вільконц (адзначалася старажытнае германсае імя Willekund<ref name="Fo-1900-1599"/>): ''Antoni Wilkońc'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Wilko%C5%84c&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Вільмін (адзначалася германскае імя [[Віліман|Wilman]]<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 293.</ref>): ''Dominicus Wilmin'' (1802 год)<ref>Dębowska M. Diecezje łucka i żytomierska w pierwszych latach istnienia. Wybrane zagadnienia. — Lublin, 2014. S. 59.</ref>, Станіслаў Вільмін — беларускі грамадзкі дзяяч на Гарадзеншчыне ў часе польска-савецкай вайны 1919—1921 гадоў<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 432.</ref>;
* Вільрат (адзначалася старажытнае германскае імя Willerat<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Willerat#v=snippet&q=Willerat&f=false S. 1605].</ref>): Аляксандар Вільрат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 16].</ref>, Эва Вільрат (1907—?) — мэдычная сястра з ваколіцаў [[Ушачы|Ушачаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «ольские заключенные воркутинских лагерей»</ref>;
* Гінгвіл: ''nobilibus… Nicolao Gyngvyl'' (2 ліпеня 1502 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 627.</ref>;
* Жасьвіл, Сусьвіла (адзначаліся старажытныя германскія імёны Sasvili<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lmdFAAAAYAAJ&q=Sasvili#v=snippet&q=Sasvili&f=false S. 83].</ref>, Sasuili<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 89.</ref><ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. S. 237.</ref> і Suswallo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 204.</ref>): ''Pawel Żoswilowicz'' (1554 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 56.</ref>, ''Stanisław Suswiło'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Suswi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bujwidze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Suswiło'' (1909 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/kosciol_kamieliszki.pdf Kościół Kiemieliszki — Spis parafian 1909 (F604-1-8950)]</ref>, Андрэй Сусьвіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 40.</ref>;
* Жвілголд (адзначалася старажытнае германскае імя [[Віляўд|Wilgaut]]<ref>Germain J., Herbillon J. Dictionnaire des noms de famille en Wallonie et à Bruxelles. — Bruxelles, 2007.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/w/ W], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref name="AZSWKL-2009-303"/>): ''бояре господарьскии Вилькомирского повета Хрщонъ Жвилкголдовичь'' (каля 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 168].</ref>;
* Зычылавіл: ''бояре его милости: Ян Зычиловил'' (18 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 59.</ref>;
* Праствіл: ''nobilibus… Stanislao et Andrea Prosczywylowiczy'' (29 чэрвеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 265.</ref>, ''Андрей Мартиновичъ з Проствиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 849].</ref>;
* Прэйвіл: ''Mikolay Preywilowic'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 73.</ref>;
* Стадвіла (адзначалася старажытнае германскае імя Stodilo<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Stodilo#v=snippet&q=Stodilo&f=false S. 1365].</ref>): ''Stodwiła'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 198.</ref>;
* Стангвіл: ''Nos… Georgii Stangwylowicz'' (9 жніўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 667.</ref>;
* Стрыгівіл (адзначалася старажытнае германскае імя Stricovildis<ref>Polyptyque de l'Abbaye de Saint-Germain des Prés rédigé au temps de l'Abbé Irminon et publié par Auguste Longnon. T. 1. — Paris, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3xYZWJtuJm4C&q=%40Stricovildis#v=snippet&q=%40Stricovildis&f=false P. 377].</ref>): ''Strigiwil [[Барэйка|Boreiconis]]'' [[Віленска-Радамская унія|18 студзеня 1401 году]])<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 37.</ref>;
* Стэгвіл, Стэквіл, Стэйгвіла: ''Станислав Стекгвил'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 98.</ref>, ''Стеквил Петкович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 29, 198.</ref>, ''войтъ Янъ Стекгвиловичъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 84].</ref>, Стэйґвілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Сухавіла: ''Mikołaj Suchawiło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Suchawilo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Plissa (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Віл (Вілі) — князь, у гонар якога, паводле [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]], сваю назву атрымала места [[Вільня]]{{Заўвага|«Ibi primum oppidum Wilno, quod et in hanc diem caput genti est, ex nomine Villii Ducis, quo auctore et Italiam deseruerant et regiones illas ingressi fuerant, condidere, fluminibus quoque circa illud fluentibus, Villia et Wilno, ex eiusdem Ducis nomine, indidere nomina»<ref>Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis Opera Omnia. T. 12. — Cracoviae, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=f9iJYOaltPEC&q=%22ex+nomine+Villii+Ducis%22#v=snippet&q=%22ex%20nomine%20Villii%20Ducis%22&f=false P. 474].</ref>}}
* Бортка Вілавіч — [[Крожы|крожаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян Віля — шляхціч [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1661 годзе
* Кандрусь і Грышка Вілічы — жыхары вёскі [[Раўкоўцы|Раўкоўцаў]] (каля [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёраў]]), якія ўпамінаюцца ў 1668 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/719-ezerskoe-lesnichestvo-grodnenskoj-ekonomii-inventar-1668-g Езерское лесничество Гродненской экономии. Инвентарь 1668 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 сьнежня 2016 г.</ref>
Прыдомкам Віл карыстаўся шляхецкі род [[Сабяшанскія|Сабяшанскіх]] зь [[Люблінскае ваяводзтва (Рэч Паспалітая)|Люблінскага ваяводзтва]]<ref>Stekert A. Przydomki polskie, litewskie i rusińskie. — Kraków, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=chg-AAAAIAAJ&q=Wit#v=snippet&q=Wit&f=false S. 132].</ref>.
Віловічы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Віловічы (Wiłowicz, Wiłłowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 849.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Вілі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай віл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qidwun2f4g0h2dxpszo6yyexyjy7qej
Лют
0
267121
2680594
2677545
2026-07-25T13:46:13Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680594
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Лют
|лацінка = Lub
|арыгінал = Liut
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Люта, Люда, Люд, Лідзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Людзіка|Лютык]], [[Людан]] / [[Людзень]], [[Лютвін|Людвін]], [[Літавор|Лютавор]], [[Лютгарда|Людгарда]], [[Лютэр (імя)|Лютар]], [[Людкен]], [[Людміна]], [[Люмонт]] <br> [[Даўлюд]]
}}
'''Лют''', '''Люта''', '''Люда''' (''Люд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Люда, Люта або Лют (Liudo, Liuto, Leudo, Liut) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liudo+Liuto+Leudo+Liut#v=snippet&q=Liudo%20Liuto%20Leudo%20Liut&f=false S. 1031—1032].</ref>. Іменная аснова -люд- (-лют-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] liut 'люд, людзі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Людзіка|Лютык (Людзіка, Людзіка, Лідзейка, Лідака)]], [[Людан]], [[Людзень|Людзень (Лютын)]], [[Лютвін|Людвін]], [[Літавор|Лютувер (Літавор, Літавар, Лювер)]], [[Лютгарда|Людгарда]], [[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр)]], [[Людкен]], [[Люмонт|Людамонт (Люмонт, Лімонт)]]. Адзначаліся германскія імёны Ludica (Liuticha, Liedecke), Liudan, Luden (Liutin), Liuduin (Liutwin), Liutwar (Litwara), Leutgardis (Liudgerda), Liuthar (Liuter), Lüdken, Liutmund (Liumunt).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ludo, Lutbert (Lutbertus), Ludgierz (Ludker, Lugierz), Lukerta (Lukarta), Luter (Luder, Luderius, Luderus<ref name="SEMSNO-7-362">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 362.</ref>), Ludekin, Ludmar<ref name="SEMSNO-7-362"/> (Ludomer<ref name="SEMSNO-7-362"/>), Lutołt (Lutoldus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 364.</ref>), Lutwolt, Lutwin<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17, 165.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Luthe / Lutho / Lute'' (1305, 1339 і 1371 гады)<ref name="Trautmann-1925-53">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lutmodus+1292#v=snippet&q=Lutmodus%201292&f=false S. 53].</ref><ref name="Pierson-1873-625">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 635.</ref>, ''Ludike''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Liudiko<ref name="Förstemann-1900-1032">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liudiko+#v=snippet&q=Liudiko&f=false S. 1032].</ref>}} (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-53"/>, ''Lutyne / Lutyn''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Liutin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liutin#v=snippet&q=Liutin&f=false S. 1033].</ref>}} (1343 і 1448 гады)<ref name="Trautmann-1925-53"/>, ''Ludekyn''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Luidikin<ref name="Förstemann-1900-1032"/>}} (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-53"/>, ''Luthymer''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Liutmere (Liudemar)<ref name="Förstemann-1900-1046">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liutmere+Liudemar+Liutmod#v=snippet&q=Liutmere%20Liudemar%20Liutmod&f=false S. 1046].</ref>}} (1274 год)<ref name="Trautmann-1925-53"/>, ''[[Генрых|Heinricus]] Lutmodus''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Liutmod<ref name="Förstemann-1900-1046"/>}} (1292 год)<ref name="Trautmann-1925-53"/><ref name="Pierson-1873-625"/>. У 1628 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Daniel Liedertus{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Lidhart, Liutard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lidhart#v=snippet&q=Lidhart&f=false S. 1042—1043].</ref>}}, Regiomontanus Borussus'', у 1635 годзе — ''Johannes Albertus Lüdert, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Liedertus#v=snippet&q=Liedertus&f=false S. 312, 362].</ref>.
Германскія імёны Lude і Ludeke гістарычна бытавалі ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Ludeke#v=snippet&q=Ludeke&f=false S. XL, 71—73, 76—79, 100, 107].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди наши [[Зьдзітава (Спораўскі сельсавет)|Здитовскии]]… на Якова Лютовича'' (26 траўня 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 1452].</ref>; ''люди отчизныи понятыцкии… Занко Лютович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 24.</ref>; ''Macziey Liuthowicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 378.</ref>; ''a Zancza Ludowiczasz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OwxhAAAAcAAJ&q=Ludowiczasz#v=snippet&q=Ludowiczasz&f=false С. 294].</ref>; ''panem Janem Lidziewiczem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 41.</ref>; ''w sielie Eiciunach. Luta Walania'' (5 ліпеня 1629 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 111.</ref>; ''Alexander Ludowicz'' (20 сакавіка 1767 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Y8xhAAAAcAAJ&q=Ludowicz#v=snippet&q=Ludowicz&f=false С. 620].</ref>; ''Stanisław Lidziewicz Babiański'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 42.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Люташ: ''Helena Lutasz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lutasz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Леўдвід (адзначалася старажытнае германскае імя Leuduida<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 161.</ref>): ''чоловекъ Левдвидовичъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>;
* Лідэрт: ''Dawid Lidert'' (1684 год), ''Frydrych Lidert'' (1710 год), ''Katarzyna Frydrychowa Lidertowa'' (''Zahorska'') (1711 год)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 226.</ref>;
* Людкун (адзначалася германскае імя Leucone<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 286.</ref>): ''Римку Людкуну'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4+%D0%BA%D1%83%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%20%D0%BA%D1%83%D0%BD%D1%83&f=false С. 74].</ref>, ''подданымъ… Павелъ Людкунъ'' (11 жніўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D1%83%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D1%8E%D0%B4%D0%BA%D1%83%D0%BD%D1%8A&f=false С. 20].</ref>;
* Літман, Ліман (адзначаліся германскія імёны, Littmann, Liman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Liman#v=snippet&q=Liman&f=false S. 1045, 1089].</ref>): ''Iwan Limanowicz'' (1728 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/112_07b.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ» 1728], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 208.</ref>, ''Karol Litmanowicz'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Litmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Jerzy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Bartłomiej Wincenty Littmanowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Littmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno św. Filipa i Jakuba], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Лімановічы (Limanowicz} гербу [[Лімант]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 222.</ref>, Вячаслаў Лiман — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч<ref>[[Уладзімер Ляхоўскі|Ляхоўскі Ў.]] Ад гоманаўцаў да гайсакоў. Чыннасць беларускіх маладзёвых арганізацый у 2-й палове ХІХ ст. — 1-й палове ХХ ст. (да 1939 г.). — Смаленск, 2015. С. 452.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Люда (біскуп)|Люда]] ({{†}} па 743) — біскуп [[Шпаер]]у
* [[Лют Сьвенальдзіч]] ({{†}} 975) — сын [[кіеў]]скага ваяводы [[Сьвенальд]]а
* Якуб Люд — жыхар вёскі [[Вічын (неадназначнасьць)|Вічына]] ([[Наваградзкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1696 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/447-kozhan-gorodok-tsna-drebsk-vichin-rakitna-brodnitsa-v-1696 Кожан Городок, Цна, Дребск, Вичин, Ракитна, Бродница в 1696]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 студзеня 2016 г.</ref>
* Аляксандар Людовіч — удзельнік [[Слуцкая канфэдэрацыя|Слуцкай канфэдэрацыі]] 1767 году
* Ян Люта — жыхар вёскі [[Скарбы (вёска)|Скарбаў]] ([[Васілішкі|Васіліскае]] староства), які ўпамінаецца ў 1829 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Сабакінцы // Лідскі летапісец. № 4 (88), 2020. С. 22—42.</ref>
* Павал Лідзевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9B%D0%B8%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9B%D0%B8%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 44].</ref>
Люты — [[Бержнікі|бержніцкія]] [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref> Inwentarze starostw i dzierżaw powiatu grodzieńskiego 1765. — Jamiński Zespół Indeksacyjny, 2018.</ref>.
Лютовічы або Лутовічы (Lutowicz, Łutowicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 624.</ref>.
Люды, Людовічы і Лютовічы — літоўскія шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/l/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Л], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Люд (Lud) і Лютовіч (Lutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Слуцкае княства|гістарычнай Случчыне]] існуе вёска [[Лютовічы]], на [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] — [[Людышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай люд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
o548mjmto57yyyrzkdjq5mx6zt002em
Франк Варжак
0
267142
2680670
2478403
2026-07-25T21:40:13Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680670
wikitext
text/x-wiki
{{Пісьменьнік
| Імя=Франк Варжак
| Арыгінал імя=Franck Varjac
| Імя пры нараджэньні=Франк Шавэро, фр. Franck Chauvereau
| Псэўданімы=Франк Варжак
| Гады актыўнасьці=З 2000 году
| Дэбют=2000
| Значныя творы=L'agneau chaste (2000)
|Месца нараджэньня=Гаўр, Нармандыя, Францыя}}
'''Франк Варжа́к''' ({{мова-фр|Franck Varjac}}), сапраўднае імя '''Франк Шавэро''' ({{мова-фр|Franck Chauvereau|скарочана}}; {{нар.}} 1960, [[Гаўр]], [[Нармандыя]], [[Францыя]]) — [[Французы|францускі]] [[пісьменьнік]].
== Жыцьцяпіс ==
Франк Варжак нарадзіўся ў 1960 годзе ў [[Гаўр|Гаўры]], Нармандыя, Францыя. [[Дзяцінства]] зь пяці да дзесяці год правёў у [[Альжыр|Альжыры]]. Вярнуўшыся на поўдзень [[Францыя|Францыі]] ва ўзросьце дзесяці гадоў, ён жыве і працуе ў [[Нім]]е<ref><small>Franck Varjac, BABELIO, https://www.babelio.com/auteur/Franck-Varjac/46173</small></ref>.
== Творчасьць ==
Аўтар дэбютаваў у 2000 годзе. Ягоны першы раман ''L’Agneau chaste'' (Чысты баранок) меў незвычайны [[лёс]]<ref><small>André Roy, «L’agneau chaste» de Franck Varjac, 30 octobre 2021, Fugues, https://www.fugues.com/2000/10/30/lagneau-chaste-de-franck-varjac/</small></ref>. Першапачаткова сустрэты маўчаньнем прэсы, паралізаванай тэмай — за прыкметным выключэньнем [[Le Monde]] — ён заваяваў прыхільнасьць шырокай публікі падчас перавыданьня ў 2002 у кішэннай калекцыі «Minos»<ref><small>Przemysław SZCZUR, De Sébastien Roch à L’agneau chaste ou de la construction à la déconstruction de la matrice romanesque de la pédophilie, Écho des études romanes, 2015, 11(2):135-146, https://eer.cz/artkey/eer-201502-0009_de-sebastien-roch-agrave-l-agneau-chaste-ou-de-la-construction-agrave-la-deconstruction-de-la-matrice-roman.php</small></ref>.
La Différence таксама выдала зборнік апавяданьняў ''L’Œuf et le roc'' (Яйка і скала) у 2003 годзе<ref><small>Франк Варжак (Franck Varjac), ПрайдзіСвет, http://prajdzisvet.org/persons/v/frank-varzhak.html</small></ref>.
Пэўны час аўтар зьнік з літаратурнай сцэны. У 2016 годзе вярнуся з [[Раман|раманам]] ''Quentin Lussan'' (Квэнтэн Люсан)<ref><small>Franck Chauvereau, Librairie du Prenier-Film, https://www.librairie-du-premier-film.org/listeliv.php?base=paper&form_recherche_avancee=ok&auteurs=Franck%20Chauvereau{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</small></ref>.
Улетку 2023 году першы раман пісьменьніка "Чысты баранок" зьявіўся ў [[Лёндан]]е ў [[Пераклад|перакладзе]] [[Уладзіслаў Гарбацкі|Ўладзіслава Гарбацкага]] на [[Беларуская мова|беларускую мову]]<ref><small>Нашумелы французскі раман упершыню пераклалі на замежную мову — беларускую, Новы Час, 1.08.2023, https://novychas.online/kultura/naszumely-francuzski-raman-uperszynju-peraklali-na</small></ref>.
У верасьні 2023 году пісьменьнік даў інтэрвію газэце "[[Новы час (газэта)|Новы Час]]"<ref><small>Інтэрвію з Франкам Варжакам, «Прызнаюся, я проста не змог бы жыць без чытання...», Новы Час, 13.09.2023, https://novychas.online/kultura/pryznajusja-ja-prosta-nja-zmoh-by-zyc-bez-czytan</small></ref>.
== Творы ==
* 2002: L’Agneau chaste, Éditions de La Différence.
* 2003: L’oeuf et le roc, Éditions de La Différence.
* 2016: Quentin Lussan, Éditions Marivolle/Ramsay.
== Крыніцы ==
{{зноскі}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Варжак, Франк}}
[[Катэгорыя:Францускія літаратары і літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нармандыі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі]]
8gex78ljczwtyc963s76k2mm30fwm4f
Шат
0
267231
2680709
2680206
2026-07-25T23:09:41Z
~2026-41313-31
99112
2680709
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шат
|лацінка = Šat
|арыгінал = Schat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат, Сат
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Шацейка]], [[Шаціла]], [[Шадзібор]], [[Шадзівід]], [[Жадзьвін]] <br> [[Вісад|Вішад]]
}}
'''Шат''' (''Шаць''), '''Шад''' (''Шадзь'', ''Жад'', ''Зад''), '''Шата''' (''Жат'', ''Зат'', ''Жоць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ската, пазьней Шат або Шад (Scato, Schat, Schad<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова -шад- (-шат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -шад- (-шэд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для асновы -жад- прызнае за найбольш адэкватнае ''žãdas'' 'мова, голас', ''žadė́ti'' 'абяцаць', ''žãdinti'' 'абудзіць; стымуляваць', ''žadùs'' 'схільны даваць абяцаньні'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (''žãdas'', ''žadė́ti'' і ''žãdinti'' фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEadas&id=32002180000 žãdas], [http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEad%C4%97ti&id=32002240000 žadė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Сада (Sado<ref name="Morlet-1971-193">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>) і адпаведная іменная аснова -сад- (-сат-), якая паходзіць ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref name="Morlet-1971-193"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Шацейка|Шацейка (Шадзейка)]], [[Шаціла|Шаціла (Шацел)]], [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]. Адзначаліся германскія імёны Scazciho, Scazelo (Schätzel, Schadel), Saduinus, Wisadus{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sadebertus (Sade-[[Бэрт|bertus]]), Schädiger (Schädi-[[Гера (мужчынскае імя)|ger]])<ref name="Eule-1900-53">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sch%C3%A4diger+Schadwald#v=snippet&q=Sch%C3%A4diger%20Schadwald&f=false S. 53].</ref>, Sadhari (Sad-[[Гір|hari]])<ref name="Tosti">Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s1.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Sedeman (Sede-[[Ман|man]])<ref name="Briggs-2013-241">Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 241.</ref>, Schadrat (Schad-[[Рад|rat]])<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=%40Schadrat#v=snippet&q=%40Schadrat&f=false S. 161, 754].</ref>, Schadwald (Schad-[[Вальда (імя)|wald]])<ref name="Eule-1900-53"/>, Baldasadus ([[Больд|Balda]]-sadus), Gintschat ([[Гента (імя)|Gint]]-schat)<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gintschat#v=snippet&q=Gintschat&f=false S. 558, 720].</ref>, Vualtsadus ([[Вальда (імя)|Vualt]]-sadus)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50, 193, 214.</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Szader (Schader)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначаліся імёны ''Sed'', ''Zedwyd'', ''Schadwina''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 517, 519, 649.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sade / Zada'' (1385, 1393 і 1394 гады), ''Sadune'', ''Sedeithe'' (1402 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sade+Zada#v=snippet&q=Sade%20Zada&f=false S. 84, 91].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жадка (''Жадко'') і Жадзен (''Жаденъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 737.</ref>.
У Чэхіі бытавалі імёны Šad, Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0ad#v=snippet&q=%C5%A0ad&f=false S. 158, 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sade von Lawkisken… Zada von Laukisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sade+Lawkisken#v=snippet&q=Sade%20Lawkisken&f=false S. 671, 673, 676—677].</ref>; ''купил чоловека зъ землею в [[Жыжмары|Жижморскомъ]] повете на имя Жотя'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''бояре путные к тому двору [[Мусьнікі|Мусницкому]]… [[Герман (імя)|Герман]] Шадевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''sioło Sadewicz… Januszko Sadewicz przysiężny z Woytem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 66.</ref>; ''Miklosz Żadowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%40%C5%BBadowicz#v=snippet&q=%40%C5%BBadowicz&f=false С. 87].</ref>; ''Яцъ Шадовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 268].</ref>; ''село [[Зьбірагі|Зберогы]]… Калихъ а Курило Щедевичи… Ивашко Жедевичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 255].</ref>; ''на име Станислава Щеповича Шата'' (31 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0&f=false С. 399].</ref>; ''панъ Анъдрей Миколаевичъ Шедъ'' (3 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A&f=false С. 37].</ref>; ''Федоръ Шедевичъ, волоки полъ; Андрей Шедь, волоки полъ'' (29 лістапада 1592 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 440.</ref>; ''Zadziszki… Sadowicze… Zodow'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Feliciani Ignatij Żattowicz'' (8 лістапада 1757 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 214.</ref>; ''wsiami pieniańskiemi Żodziewiczami'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 243.</ref>; ''Kazimierz Satowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Satowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Szato'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1200&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Садзейка: ''чоловеки у Лынкгъменех… Садеика'' (27 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>, ''Sadeyko'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 197.</ref>;
* Задзін, Задзен, Садзін (адзначалася германскае імя Sadin<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-S">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/s/ S], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, у Чэхіі бытавала імя Šedina<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edina#v=snippet&q=%C5%A0edina&f=false S. 96].</ref>): ''Hrinko a Zadzien Tryczewiczy… Zadzin Holubow. <…> Zadzin Naronowic… Zadzin Hawrilow. <…> Paczyna Zadynic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Zadzien#v=snippet&q=Zadzien&f=false С. 302, 451, 493, 562, 574].</ref>, ''Stas Sadzinowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 166.</ref>;
* Садун (адзначалася германскае імя Sadon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SADON.html Patronyme SADON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Saduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Садановіч (Sadonowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>;
* Шадзют: ''Nicolaus Szodyvthovycz'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>;
* Шэдварт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдварт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 903.</ref>;
* Задзівіл, Шэдвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sceadwala, пазьнейшае Shadwell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sceadwala#v=snippet&q=Sceadwala&f=false P. 191].</ref>): ''Piotr Zadziwiłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Zadziwi%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Zadziwi%C5%82owicz&f=false С. 56].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдвіл (Schedwill)<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 904.</ref>, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Schadwell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHADWELL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHADWELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Жадвойна, Жадвойн (адзначалася старажытнае германскае імя [[Жадзьвін|Saduinus]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>): ''на землю пустую Задвоинишку… Жадвоинишъку'' (3 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 108.</ref>, ''Dawid Zadwoyn… Józeff Zadwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 388.</ref>;
* Садгайла, Шадзігайла: ''в Михаила Шедикгоиловича'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>, ''люди въ Ковенскомъ повете, въ Румшиской волости… Довкгля Садкгайловича'' (19 сьнежня 1522 год)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8&f=false С. 195].</ref>, Уладзіслаў Жадвойн — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>;
* Шатар, Седзер (адзначалася германскае імя Sadhari<ref name="Tosti"/>): Антон Седзяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 3105.</ref>, Антон Шатар (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Шатар Антон Іванавіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шэдман (адзначалася германскае імя Sedeman<ref name="Briggs-2013-241"/>, Schatteman<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-S"/>): Шэдмановіч (Szedmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Задмін, Жадмін: ''Мате Жадминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 36.</ref>, ''Pani Anna Zadminowa Woytkowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 139.</ref>;
* Жадзімонт, Шадмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны [[Судзімонт (імя)|Sudhmund]]<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref> і *Sandemundus<ref>Silveira J. Toponímia Portuguesa (Esboços) // Revista Lusitana. Vol. 33, 1935. [https://books.google.by/books?id=pK1FAQAAMAAJ&q=%22sandemundus%22&dq=%22sandemundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj8pNLd0KWKAxXahv0HHdSvAXoQ6AF6BAgGEAI P. 255].</ref>): ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Жодимонтовичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.</ref>, у XVI ст. існавала «сенажаць» Шадмонтышкі (''Шадмонтышки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 328].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Андрэй Мікалаевіч Шад — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе
* Даніла, Кузьма, Дзяніс, Іван, Андрэй і Саўка Шаты — жыхары вёскі [[Казлова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Апалёнія Задовічава (''Apolonia Zadowiczowa'') — жыхарка [[Вільня|Вільні]], якая ўпамінаецца ў 1700 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 161.</ref>
Шатовічы (Szatowicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Ліпавая Буда|Ліпавай Буды]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 388.</ref>.
Шацевічы (Szatewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 432.</ref>.
Шадзевічы (Szadziewicz) гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 424.</ref>.
Затовічы (Zatowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 382.</ref>.
Жатовічы (Żatowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 420.</ref>.
Сада (Sada) і Сэда (Seda) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Жадзішкі каля [[Мерач]]ы, возера Жада каля [[Дзісна|Дзісны]], фальварак Жадышкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Зодзішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 272, 304.</ref>.
У 1522 годзе ўпаміналася зямля Жадзеўшчына каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 258.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Шадзі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Жодзішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m99p6r9bd645f43gcgk9uoh057pmzut
2680710
2680709
2026-07-25T23:10:03Z
~2026-41313-31
99112
2680710
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шат
|лацінка = Šat
|арыгінал = Schat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат, Сат
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Шацейка]], [[Шаціла]], [[Шадзібор]], [[Шадзівід]], [[Жадзьвін]] <br> [[Вісад|Вішад]]
}}
'''Шат''' (''Шаць''), '''Шад''' (''Шадзь'', ''Жад'', ''Зад''), '''Шата''' (''Жат'', ''Зат'', ''Жоць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ската, пазьней Шат або Шад (Scato, Schat, Schad<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова -шад- (-шат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -шад- (-шэд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для асновы -жад- прызнае за найбольш адэкватнае ''žãdas'' 'мова, голас', ''žadė́ti'' 'абяцаць', ''žãdinti'' 'абудзіць; стымуляваць', ''žadùs'' 'схільны даваць абяцаньні'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (''žãdas'', ''žadė́ti'' і ''žãdinti'' фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEadas&id=32002180000 žãdas], [http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEad%C4%97ti&id=32002240000 žadė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Сада (Sado<ref name="Morlet-1971-193">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>) і адпаведная іменная аснова -сад- (-сат-), якая паходзіць ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref name="Morlet-1971-193"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Шацейка|Шацейка (Шадзейка)]], [[Шаціла|Шаціла (Шацел)]], [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]. Адзначаліся германскія імёны Scazciho, Scazelo (Schätzel, Schadel), Saduinus, Wisadus{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sadebertus (Sade-[[Бэрт|bertus]]), Schädiger (Schädi-[[Гера (мужчынскае імя)|ger]])<ref name="Eule-1900-53">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sch%C3%A4diger+Schadwald#v=snippet&q=Sch%C3%A4diger%20Schadwald&f=false S. 53].</ref>, Sadhari (Sad-[[Гір|hari]])<ref name="Tosti">Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s1.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Sedeman (Sede-[[Ман|man]])<ref name="Briggs-2013-241">Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 241.</ref>, Schadrat (Schad-[[Рад|rat]])<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=%40Schadrat#v=snippet&q=%40Schadrat&f=false S. 161, 754].</ref>, Schadwald (Schad-[[Вальда (імя)|wald]])<ref name="Eule-1900-53"/>, Baldasadus ([[Больд|Balda]]-sadus), Gintschat ([[Гента (імя)|Gint]]-schat)<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gintschat#v=snippet&q=Gintschat&f=false S. 558, 720].</ref>, Vualtsadus ([[Вальда (імя)|Vualt]]-sadus)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50, 193, 214.</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Szader (Schader)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначаліся імёны ''Sed'', ''Zedwyd'', ''Schadwina''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 517, 519, 649.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sade / Zada'' (1385, 1393 і 1394 гады), ''Sadune'', ''Sedeithe'' (1402 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sade+Zada#v=snippet&q=Sade%20Zada&f=false S. 84, 91].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жадка (''Жадко'') і Жадзен (''Жаденъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 737.</ref>.
У Чэхіі бытавалі імёны Šad, Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0ad#v=snippet&q=%C5%A0ad&f=false S. 158, 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sade von Lawkisken… Zada von Laukisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sade+Lawkisken#v=snippet&q=Sade%20Lawkisken&f=false S. 671, 673, 676—677].</ref>; ''купил чоловека зъ землею в [[Жыжмары|Жижморскомъ]] повете на имя Жотя'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''бояре путные к тому двору [[Мусьнікі|Мусницкому]]… [[Герман (імя)|Герман]] Шадевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''sioło Sadewicz… Januszko Sadewicz przysiężny z Woytem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 66.</ref>; ''Miklosz Żadowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%40%C5%BBadowicz#v=snippet&q=%40%C5%BBadowicz&f=false С. 87].</ref>; ''Яцъ Шадовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 268].</ref>; ''село [[Зьбірагі|Зберогы]]… Калихъ а Курило Щедевичи… Ивашко Жедевичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 255].</ref>; ''на име Станислава Щеповича Шата'' (31 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0&f=false С. 399].</ref>; ''панъ Анъдрей Миколаевичъ Шедъ'' (3 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A&f=false С. 37].</ref>; ''Федоръ Шедевичъ, волоки полъ; Андрей Шедь, волоки полъ'' (29 лістапада 1592 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 440.</ref>; ''Zadziszki… Sadowicze… Zodow'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Feliciani Ignatij Żattowicz'' (8 лістапада 1757 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 214.</ref>; ''wsiami pieniańskiemi Żodziewiczami'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 243.</ref>; ''Kazimierz Satowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Satowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Szato'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1200&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Садзейка: ''чоловеки у Лынкгъменех… Садеика'' (27 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>, ''Sadeyko'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 197.</ref>;
* Задзін, Задзен, Садзін (адзначалася германскае імя Sadin<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-S">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/s/ S], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, у Чэхіі бытавала імя Šedina<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edina#v=snippet&q=%C5%A0edina&f=false S. 96].</ref>): ''Hrinko a Zadzien Tryczewiczy… Zadzin Holubow. <…> Zadzin Naronowic… Zadzin Hawrilow. <…> Paczyna Zadynic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Zadzien#v=snippet&q=Zadzien&f=false С. 302, 451, 493, 562, 574].</ref>, ''Stas Sadzinowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 166.</ref>;
* Садун (адзначалася германскае імя Sadon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SADON.html Patronyme SADON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Saduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Садановіч (Sadonowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>;
* Шадзют: ''Nicolaus Szodyvthovycz'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>;
* Шэдварт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдварт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 903.</ref>;
* Задзівіл, Шэдвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sceadwala, пазьнейшае Shadwell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sceadwala#v=snippet&q=Sceadwala&f=false P. 191].</ref>): ''Piotr Zadziwiłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Zadziwi%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Zadziwi%C5%82owicz&f=false С. 56].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдвіл (Schedwill)<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 904.</ref>, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Schadwell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHADWELL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHADWELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Жадвойна, Жадвойн (адзначалася старажытнае германскае імя [[Жадзьвін|Saduinus]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>): ''на землю пустую Задвоинишку… Жадвоинишъку'' (3 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 108.</ref>, ''Dawid Zadwoyn… Józeff Zadwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 388.</ref>;
* Садгайла, Шадзігайла: ''в Михаила Шедикгоиловича'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>, ''люди въ Ковенскомъ повете, въ Румшиской волости… Довкгля Садкгайловича'' (19 сьнежня 1522 год)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8&f=false С. 195].</ref>, Уладзіслаў Жадвойн — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>;
* Шатар, Седзер (адзначалася германскае імя Sadhari<ref name="Tosti"/>): Антон Седзяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 105.</ref>, Антон Шатар (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Шатар Антон Іванавіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шэдман (адзначалася германскае імя Sedeman<ref name="Briggs-2013-241"/>, Schatteman<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-S"/>): Шэдмановіч (Szedmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Задмін, Жадмін: ''Мате Жадминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 36.</ref>, ''Pani Anna Zadminowa Woytkowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 139.</ref>;
* Жадзімонт, Шадмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны [[Судзімонт (імя)|Sudhmund]]<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref> і *Sandemundus<ref>Silveira J. Toponímia Portuguesa (Esboços) // Revista Lusitana. Vol. 33, 1935. [https://books.google.by/books?id=pK1FAQAAMAAJ&q=%22sandemundus%22&dq=%22sandemundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj8pNLd0KWKAxXahv0HHdSvAXoQ6AF6BAgGEAI P. 255].</ref>): ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Жодимонтовичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.</ref>, у XVI ст. існавала «сенажаць» Шадмонтышкі (''Шадмонтышки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 328].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Андрэй Мікалаевіч Шад — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе
* Даніла, Кузьма, Дзяніс, Іван, Андрэй і Саўка Шаты — жыхары вёскі [[Казлова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Апалёнія Задовічава (''Apolonia Zadowiczowa'') — жыхарка [[Вільня|Вільні]], якая ўпамінаецца ў 1700 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 161.</ref>
Шатовічы (Szatowicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Ліпавая Буда|Ліпавай Буды]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 388.</ref>.
Шацевічы (Szatewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 432.</ref>.
Шадзевічы (Szadziewicz) гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 424.</ref>.
Затовічы (Zatowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 382.</ref>.
Жатовічы (Żatowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 420.</ref>.
Сада (Sada) і Сэда (Seda) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Жадзішкі каля [[Мерач]]ы, возера Жада каля [[Дзісна|Дзісны]], фальварак Жадышкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Зодзішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 272, 304.</ref>.
У 1522 годзе ўпаміналася зямля Жадзеўшчына каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 258.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Шадзі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Жодзішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7x40e9fqk0xcxh8w75yohx1pqtci0s4
2680711
2680710
2026-07-25T23:10:30Z
~2026-41313-31
99112
2680711
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шат
|лацінка = Šat
|арыгінал = Schat
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат, Сат
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Шацейка]], [[Шаціла]], [[Шадзібор]], [[Шадзівід]], [[Жадзьвін]] <br> [[Вісад|Вішад]]
}}
'''Шат''' (''Шаць''), '''Шад''' (''Шадзь'', ''Жад'', ''Зад''), '''Шата''' (''Жат'', ''Зат'', ''Жоць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ската, пазьней Шат або Шад (Scato, Schat, Schad<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Scatto+Schad#v=snippet&q=Scatto%20Schad&f=false S. 227].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scato+Schat#v=snippet&q=Scato%20Schat&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова -шад- (-шат-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -шад- (-шэд-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], а для асновы -жад- прызнае за найбольш адэкватнае ''žãdas'' 'мова, голас', ''žadė́ti'' 'абяцаць', ''žãdinti'' 'абудзіць; стымуляваць', ''žadùs'' 'схільны даваць абяцаньні'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref> (''žãdas'', ''žadė́ti'' і ''žãdinti'' фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEadas&id=32002180000 žãdas], [http://www.lkz.lt/?zodis=%C5%BEad%C4%97ti&id=32002240000 žadė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Сада (Sado<ref name="Morlet-1971-193">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>) і адпаведная іменная аснова -сад- (-сат-), якая паходзіць ад гоцкага saths 'насычаны, задаволены'<ref name="Morlet-1971-193"/>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Шацейка|Шацейка (Шадзейка)]], [[Шаціла|Шаціла (Шацел)]], [[Жадзьвін]], [[Вісад|Вішад]]. Адзначаліся германскія імёны Scazciho, Scazelo (Schätzel, Schadel), Saduinus, Wisadus{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sadebertus (Sade-[[Бэрт|bertus]]), Schädiger (Schädi-[[Гера (мужчынскае імя)|ger]])<ref name="Eule-1900-53">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sch%C3%A4diger+Schadwald#v=snippet&q=Sch%C3%A4diger%20Schadwald&f=false S. 53].</ref>, Sadhari (Sad-[[Гір|hari]])<ref name="Tosti">Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/s1.html Noms commençant par S], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Sedeman (Sede-[[Ман|man]])<ref name="Briggs-2013-241">Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 241.</ref>, Schadrat (Schad-[[Рад|rat]])<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=%40Schadrat#v=snippet&q=%40Schadrat&f=false S. 161, 754].</ref>, Schadwald (Schad-[[Вальда (імя)|wald]])<ref name="Eule-1900-53"/>, Baldasadus ([[Больд|Balda]]-sadus), Gintschat ([[Гента (імя)|Gint]]-schat)<ref>Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DgdXAAAAcAAJ&q=Gintschat#v=snippet&q=Gintschat&f=false S. 558, 720].</ref>, Vualtsadus ([[Вальда (імя)|Vualt]]-sadus)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50, 193, 214.</ref>}}.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Szader (Schader)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 219.</ref>. Апроч таго, у Польшчы адзначаліся імёны ''Sed'', ''Zedwyd'', ''Schadwina''<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 517, 519, 649.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sade / Zada'' (1385, 1393 і 1394 гады), ''Sadune'', ''Sedeithe'' (1402 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sade+Zada#v=snippet&q=Sade%20Zada&f=false S. 84, 91].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жадка (''Жадко'') і Жадзен (''Жаденъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 737.</ref>.
У Чэхіі бытавалі імёны Šad, Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0ad#v=snippet&q=%C5%A0ad&f=false S. 158, 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sade von Lawkisken… Zada von Laukisken'' ([[Паведамленьні аб літоўскіх дарогах]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iPFgOUAZLUMC&q=Sade+Lawkisken#v=snippet&q=Sade%20Lawkisken&f=false S. 671, 673, 676—677].</ref>; ''купил чоловека зъ землею в [[Жыжмары|Жижморскомъ]] повете на имя Жотя'' (22 ліпеня 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 257.</ref>; ''бояре путные к тому двору [[Мусьнікі|Мусницкому]]… [[Герман (імя)|Герман]] Шадевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''sioło Sadewicz… Januszko Sadewicz przysiężny z Woytem synem'' (4 сьнежня 1554 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 66.</ref>; ''Miklosz Żadowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%40%C5%BBadowicz#v=snippet&q=%40%C5%BBadowicz&f=false С. 87].</ref>; ''Яцъ Шадовичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eBHCNFnfdYwC&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 268].</ref>; ''село [[Зьбірагі|Зберогы]]… Калихъ а Курило Щедевичи… Ивашко Жедевичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 255].</ref>; ''на име Станислава Щеповича Шата'' (31 жніўня 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Ajs9AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0&f=false С. 399].</ref>; ''панъ Анъдрей Миколаевичъ Шедъ'' (3 ліпеня 1590 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 28. — Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EXsZAAAAYAAJ&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A+%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%8A%20%D0%A8%D0%B5%D0%B4%D1%8A&f=false С. 37].</ref>; ''Федоръ Шедевичъ, волоки полъ; Андрей Шедь, волоки полъ'' (29 лістапада 1592 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 440.</ref>; ''Zadziszki… Sadowicze… Zodow'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Feliciani Ignatij Żattowicz'' (8 лістапада 1757 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 214.</ref>; ''wsiami pieniańskiemi Żodziewiczami'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 243.</ref>; ''Kazimierz Satowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Satowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Szato'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1200&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Садзейка: ''чоловеки у Лынкгъменех… Садеика'' (27 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>, ''Sadeyko'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 197.</ref>;
* Задзін, Задзен, Садзін (адзначалася германскае імя Sadin<ref name="Vroonen-1957">Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref name="DNFB-S">[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/s/ S], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, у Чэхіі бытавала імя Šedina<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edina#v=snippet&q=%C5%A0edina&f=false S. 96].</ref>): ''Hrinko a Zadzien Tryczewiczy… Zadzin Holubow. <…> Zadzin Naronowic… Zadzin Hawrilow. <…> Paczyna Zadynic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Zadzien#v=snippet&q=Zadzien&f=false С. 302, 451, 493, 562, 574].</ref>, ''Stas Sadzinowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. С. 166.</ref>;
* Садун (адзначалася германскае імя Sadon<ref>[https://www.filae.com/nom-de-famille/SADON.html Patronyme SADON], Filae.com: Genealogy</ref>): ''Saduny'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Садановіч (Sadonowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>;
* Шадзют: ''Nicolaus Szodyvthovycz'' (15 жніўня 1489 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 424.</ref>;
* Шэдварт: на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдварт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 903.</ref>;
* Задзівіл, Шэдвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sceadwala, пазьнейшае Shadwell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Sceadwala#v=snippet&q=Sceadwala&f=false P. 191].</ref>): ''Piotr Zadziwiłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=%40Zadziwi%C5%82owicz#v=snippet&q=%40Zadziwi%C5%82owicz&f=false С. 56].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Шэдвіл (Schedwill)<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 904.</ref>, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Schadwell<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SCHADWELL&ofb=eichhorn&modus=&lang=de SCHADWELL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Жадвойна, Жадвойн (адзначалася старажытнае германскае імя [[Жадзьвін|Saduinus]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 193.</ref>): ''на землю пустую Задвоинишку… Жадвоинишъку'' (3 красавіка 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 108.</ref>, ''Dawid Zadwoyn… Józeff Zadwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 6. — Warszawa, 2016. S. 388.</ref>;
* Садгайла, Шадзігайла: ''в Михаила Шедикгоиловича'' (21 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 122.</ref>, ''люди въ Ковенскомъ повете, въ Румшиской волости… Довкгля Садкгайловича'' (19 сьнежня 1522 год)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8&f=false С. 195].</ref>, Уладзіслаў Жадвойн — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 6.</ref>;
* Шатар, Седзер (адзначалася германскае імя Sadhari<ref name="Tosti"/>): Антон Седзяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 105].</ref>, Антон Шатар (1886—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1886) Шатар Антон Іванавіч (1886)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Шэдман (адзначалася германскае імя Sedeman<ref name="Briggs-2013-241"/>, Schatteman<ref name="Vroonen-1957"/><ref name="DNFB-S"/>): Шэдмановіч (Szedmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Задмін, Жадмін: ''Мате Жадминович'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 36.</ref>, ''Pani Anna Zadminowa Woytkowska'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 139.</ref>;
* Жадзімонт, Шадмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны [[Судзімонт (імя)|Sudhmund]]<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref> і *Sandemundus<ref>Silveira J. Toponímia Portuguesa (Esboços) // Revista Lusitana. Vol. 33, 1935. [https://books.google.by/books?id=pK1FAQAAMAAJ&q=%22sandemundus%22&dq=%22sandemundus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj8pNLd0KWKAxXahv0HHdSvAXoQ6AF6BAgGEAI P. 255].</ref>): ''бояр [[Эйшышкі|ейшышских]]… Жодимонтовичы'' (1494 год, 19 студзеня 1526 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 191.</ref>, у XVI ст. існавала «сенажаць» Шадмонтышкі (''Шадмонтышки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 328].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Андрэй Мікалаевіч Шад — гаспадарскі [[Зямяне|зямянін]] [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе
* Даніла, Кузьма, Дзяніс, Іван, Андрэй і Саўка Шаты — жыхары вёскі [[Казлова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Апалёнія Задовічава (''Apolonia Zadowiczowa'') — жыхарка [[Вільня|Вільні]], якая ўпамінаецца ў 1700 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 161.</ref>
Шатовічы (Szatowicz) — вольныя людзі зь вёскі [[Ліпавая Буда|Ліпавай Буды]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 388.</ref>.
Шацевічы (Szatewicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Жыжмары|Жыжмараў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 432.</ref>.
Шадзевічы (Szadziewicz) гербу [[Тупая Падкова]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 424.</ref>.
Затовічы (Zatowicz) гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 382.</ref>.
Жатовічы (Żatowicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 420.</ref>.
Сада (Sada) і Сэда (Seda) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Жадзішкі каля [[Мерач]]ы, возера Жада каля [[Дзісна|Дзісны]], фальварак Жадышкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]] і маёнтак Зодзішкі ў [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 272, 304.</ref>.
У 1522 годзе ўпаміналася зямля Жадзеўшчына каля [[Судэрва|Судэрвы]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 258.</ref>.
На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Шадзі]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Жодзішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
65v7ws9gt86cds44g4dnh1lour7a04y
Шаціла
0
267232
2680717
2680395
2026-07-25T23:16:26Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680717
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шаціла
|лацінка = Šaciła
|арыгінал = Scazelo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Шатыла, Шацел, Садзіла
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шаціла''', '''Шатыла''' (''Шацел'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скацела або Скатул, пазьней Шэцэль або Шадэль (Scazelo, Scattulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. S. 306.</ref>, Schätzel, Schadel<ref>Pott A. F. Die Personennamen insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zu08AQAAIAAJ&q=Schadel#v=snippet&q=Schadel&f=false S. 133].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazelo%2C+Sch%C3%A4tzel#v=snippet&q=Scazelo%2C%20Sch%C3%A4tzel&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шацейка]]; германскае імя Scazciho) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Товтилу у Рудоминскои волости… Шатило'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>; ''смолняномъ… Митку Садилову… Митку Садиловичу'' (8 лютага 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 419.</ref>; ''бояринъ нашъ Шатило'' (30 траўня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 337.</ref>; ''Шатило Анъцуховичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 66.</ref>, ''Шатило Якубович''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 76.</ref> (1528 год); ''Luka Szaczyłowycz'' (1558 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szaczy%C5%82owycz#v=snippet&q=Szaczy%C5%82owycz&f=false С. 3].</ref>; ''z dziećmi Szaciła [[Будыла|Budziłowicza]]… Marcin, Andrzey, Szaciło Zagornikowiczy'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Szaci%C5%82a#v=snippet&q=Szaci%C5%82a&f=false С. 111, 156].</ref>; ''Szaciło… Szaciłowicz'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''Лукашъ Шатило… Миколай Шатило… Миколай Якубовичъ Шатило… Мартинъ Шатило… Петръ Шатило'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A+%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22#v=snippet&q=%22%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88%D1%8A%20%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%22&f=false С. 1163].</ref>; ''боярка вышей помененая Станиславовая Шетиловая… дочку свою на име Ганну Шетиловну'' (10 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%83&f=false С. 385].</ref>; ''поручникъ роты его милости пана Крыштофа Шатила — ротмистра его королевское милости панъ Войтехь Шатило'' (26 лістапада 1601 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 20. — Вильна, 1893. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i_A4AQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B0&f=false С. 178].</ref>; ''Анътонъ Шатило'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 336.</ref>; ''Pan Szaciło'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Pan+Szaci%C5%82o#v=snippet&q=Pan%20Szaci%C5%82o&f=false С. 357, 377, 379—380].</ref>; ''Stanisław Szaciło''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 71.</ref>, ''Jerzy Szacił na miejscu ojca''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 84.</ref> (1690 год); ''Szaciłowo'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''[[Жыровічы|Zyrowice]]… RP. Georgius Szatalowicz, Vic. et а Festis Concr.'' (1754 год)<ref>Ваврик М., о. Нарис розвитку і стану Василіянського чина XVII—XX ст. — Рим, 1979. С. 100.</ref>; ''pan Ludwik Szaciłło'' (23 красавіка 1778 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szaci%C5%82%C5%82o#v=snippet&q=Szaci%C5%82%C5%82o&f=false С. 334].</ref>; ''Józefata Szaciłło'' (1784 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Szaci%C5%82%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Worończa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Szaciłowicz'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szaci%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Szaciło'' (3 лютага 1909 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 156.</ref>.
== Носьбіты ==
* Шаціла — чалавек у [[Рудаміна|Рудамінскай]] воласьці, нададзены вялікім князем [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] баярыну [[Тэўдыла (імя)|Таўтылу]]
* Шаціла — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з уладаньнямі ў [[Жамойць|Жамойці]], які ўпамінаецца ў 1517 годзе
* Шаціла Анцухавіч — сакольнік ў [[Наваградзкі замак|Наваградзкім замку]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Шаціла Якубавіч — [[Пяняны|пянянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Станіслававіч Шаціла — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1604 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 6. ― Вильна, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=K8hZAAAAcAAJ&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B#v=snippet&q=%D1%88%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D1%8B&f=false С. 163].</ref>
* Раман Шаціловіч — жыхар вёскі [[Падбой|Падбою]] ([[Гарадзенскі павет]]), які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230508/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/672-knyazikovshchina-tomarovichi-inventar-v-grodnenskom-povete Князиковщина, Томаровичи инвентарь в Гродненском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 15 жніўня 2016 г.</ref>
* Лявон, Ямеля, Цімох, Дземех і Дзяніс Шацелы (Шоцелы) — жыхары вёскі [[Шпарова]] (каля [[Полацак|Полацку]]), якія ўпамінаюцца ў 1680 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807091425/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/890-polotskaya-kollegiya-ezuitov-1680-god-imenie Полоцкая коллегия езуитов 1680 год. Имение], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 ліпеня 2017 г.</ref>
* Марцін і Станіслаў Шацілы — шляхцічы [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Матэвуш і Якуб Шацілы — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Мікалай Шацілаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 125].</ref>
* Мікалай, Павал і Якаў Шацілы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 60.</ref>
* Іван Шаціла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]], які ўпамінаецца ў 1907 годзе<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 8.</ref>
* Ігнаці Шаціла — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 38.</ref>
* Альбін Шаціла (1887—1937) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D0%B0%D1%86%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шаціла Альбін Альбінавіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Іван Шаціла]] (1910—1977) — беларускі актор тэатру і кіно, [[народны артыст БССР]]
* [[Дзьмітры Шатыловіч]] (1926—2020) — беларускі паэт і перакладнік
Шацілы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]]<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Шацілаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>.
Белыя-Шацілы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ss/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ш], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Шаціла (Szacilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Шацілаўшчына (''Шатиловщина'') каля [[Цырын]]а<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 273.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Шацілішкі ў Вількамірскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 165.</ref>.
На 1904 год існавалі вёскі з назвай Шацілава на захадзе Вяземскага павету і ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 103, 294.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Шацілы]], на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] — места [[Шацілавічы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gcyjoxqcr40ttpsuqpc1wfj4fnjicur
Шацейка
0
267234
2680718
2680567
2026-07-25T23:17:40Z
~2026-41313-31
99112
2680718
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Шацейка
|лацінка = Šaciejka
|арыгінал = Scazciho
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Шат|Scato]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Шадзейка, Жадзейка, Задэйка, Задыйка, Задыка, Затка, Жадка, Шатка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Шацейка''', '''Шадзейка''' (''Жадзейка'', ''Задэйка'', ''Задыйка'', ''Задыка'', ''Затка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скаціка (Scazciho) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scazciho#v=snippet&q=Scazciho&f=false S. 1306].</ref>. Іменная аснова [[Шат|-шад- (-шат-)]] (імя [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Шаціла]]; германскае імя Scazelo) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skadus 'ахінуты, абаронены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>. Апроч таго, адзначалася германскае імя Sedeke<ref>Weinhold K. Die Personennamen des Kieler Stadtbuches von 1264—1288. — Kiel, 1866. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CZJ6eZ98oYYC&q=%40Sedeke#v=snippet&q=%40Sedeke&f=false S. 46].</ref>.
Імя Schatko адзначалася ў 1391 годзе ва [[Уроцлаў|Ўроцлаве]]<ref>Reichert H. Die deutschen Familiennamen: nach breslauer quellen des 13. und 14. Jahrhunderts. — Breslau, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CEwImm4TtCgC&q=Schatko#v=snippet&q=Schatko&f=false S. 58].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Seydike / Zaydicke'' (1408 і 1419 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Zaydicke#v=snippet&q=%40Zaydicke&f=false S. 85, 91].</ref>. Апроч таго, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Sadeyko<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SADEYKO&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de SADEYKO], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Садэйка (Sadejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 281.</ref>.
У Чэхіі бытавала імя Šedik<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0edik#v=snippet&q=%C5%A0edik&f=false S. 158].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''und robeten des Szodeyken'' (11 чэрвеня 1418 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Szodeyken#v=snippet&q=Szodeyken&f=false S. 411].</ref>; ''Szodeyko'' (15 верасьня 1434 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 154.</ref>; ''homines… sextus Szedeyko'' (1492 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 453.</ref>; ''Матей Жадейковичъ'' (12 лютага 1505 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 8].</ref>; ''Ян Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Жадеико Номиковичъ… Миколаи Шедеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Петръ Шатеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref> (1528 год); ''Милюк Задыикович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 22.</ref>; ''Войтехъ Садикъ Станиславовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1013].</ref>; ''Кгриктеръ Жедейкевичъ'' (12 красавіка 1584 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ulkjAQAAMAAJ&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>; ''Иванъ Шадейко'' (24 жніўня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 6. — Вильна, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9tcDAAAAYAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE&f=false С. 179].</ref>; ''z imienia zastawnego Żadzieykow''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 220.</ref>, ''na miejscu Jana Szateyki''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 153.</ref> (1690 год); ''Zadeyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jacek Zodyko'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 117.</ref>; ''Zatkiewicz'' (1802—1803 гады)<ref>Stepukonienė I., Mickienė I. Personal Names in Baptismal Records of Seredžius of the Early Nineteenth Century (1802—1803) // Lituanistica. Vol. 65. Nr. 2, 2019. P. 109.</ref>.
== Носьбіты ==
* Жадзейка Номікавіч — баярын [[Упіцкі павет|Ўпіцкага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Шацейкавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Шацейкавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&dq=%22%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B8%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ_e_qrdeCAxXdhv0HHZ-ACZIQ6AF6BAgIEAI P. 438].</ref>
* Павал Жадкевіч — жыхар [[Сураж (Расея)|Суражу]] на 1906 год<ref>Приложение к № 94 Черниговских Губернских Ведомостей от 30 ноября 1906 года. С. 1.</ref>
* Аляксандар Жадкевіч — жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1906 год<ref>Прибавление к № 90 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 ноября 1906 года. С. 30.</ref>
* Флярыян Шаткевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 125].</ref>
* Уладзімер Жадзейка (1903—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Томской обл.</ref>
Шадзейкі (Szadejko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 804.</ref>.
Шатэйкі (Szetejko) — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 809.</ref>.
Жадзейкі (Żadejko) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 459.</ref>.
Задэйкі (Zadejko) гербу [[Магіла (герб)|Магіла]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 380.</ref>
Задзікі (Zadzik) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] і Задыковічы або Задыкевічы (Zadykowicz, Zadykiewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 321.</ref>.
Жадкевічы (Żadkiewicz) гербу [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]] — шляхецкі род Рэчы Паспалітай, украінскія казакі<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 349.</ref>.
Задзіковічы (Zadzikowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай зь [[Львоў|Львова]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 256.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася вёска Задзейкі каля [[Шкуды|Шкудаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 292.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Шацькава ў Ельнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 232.</ref>.
Вёскі з назвай [[Жадзейкі]] існуюць на гістарычных [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчыне]], [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Слонімскі павет|Слонімшчыне]]. На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуе вёска [[Шодзікі]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновамі шад і сад}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
5upadkmkv7tuiepb5z3xvgo4q166tlq
Барыла
0
267338
2680656
2680341
2026-07-25T21:06:53Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680656
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барыла
|лацінка = Baryła
|арыгінал = Barilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Барэль, Барэля, Баруль, Парыла
|вытворныя = [[Бірыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Барыла''' (''Барэль'', ''Барэля'', ''Баруль'', ''Парыла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барыла, пазьней Барэл або Парэл (Barilo, Barrell<ref name="Ferguson-1864-61">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Barrell#v=snippet&q=Barrell&f=false P. 61].</ref>, Parrell<ref name="Ferguson-1864-61"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barilo#v=snippet&q=Barilo&f=false S. 245, 989].</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Імя Барыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Barilo'' (1442 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 106.</ref>, ''Borilo'' (1468 і 1490 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 230.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишка Борыловича и братью его Лихача, Кузьму, Хому'' (18 лістапада 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 330].</ref>; ''Гаврило Парило'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 24, 30].</ref>; ''Давидъ Борило… Давидъ Барило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 375].</ref>; ''подданых тогож пна Скипора — Шимука Барила'' (11 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0&f=false С. 390].</ref>; ''Agnieszka Baryła'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Baryły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Baryły dwór… Baryły karczma'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57.</ref>; ''Marianna Baryłowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bary%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Barel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Baryło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхаіл, Яська, Фёдар і Сьцяпан Барылы — жыхары вёскі [[Бяркоўшчына|Бяркоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804114127/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1357-berkovshchina-inventar-1718-g-oshmyanskij-povet Берковщина инвентарь 1718 г. Ошмянский повет], Архіў гісторыка Анішчанкі, 9 красавіка 2019 г.</ref>
* Ёсіф Барыла — жыхар вёскі [[Раманаўшчына|Раманаўшчыны]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1782 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807204509/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/781-orekhovna-inventar-1782-g-v-polotskom-voevodstve Ореховна инвентарь 1782 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2017 г.</ref>
* Мартын, Рыпіна і Павал Барылы — жыхары вёскі [[Забалоцьце|Забалоцьця]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807211043/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/763-ponizova-inventar-v-polotskom-voevodstve-1783-g Понизова инвентарь в Полоцком воеводстве 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 лютага 2017 г.</ref>
* Пётар Юр’евіч Барыла — селянін з ваколіцаў [[Коўна|Коўны]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 16.</ref>
* Іван Барыловіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>
* Іпаліт Барыл — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Павал Барыла (1889—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 83.</ref>
* Міхал Барэль (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Барулевічы (Borulewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 423.</ref>.
Барэлі (Borela) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 243.</ref>.
Барыля (Baryla) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Барылавічы (''Бориловичи'') у [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Барулі (Борулі) у Бельскім павеце, а таксама вёска Барылаўка ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 86, 264.</ref>.
На 1905 год існавалі вёска 1-я Барэлішкі, а таксама [[засьценак|засьценкі]] 2-я і 3-я Барэлішкі ў [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 61.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Барылы ў Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 174.</ref>.
На 1913 год існавала мясцовасьць Барылішкі (Baryliszki) у [[Немянчын]]скай парафіі<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qv7essbuo10rfiqoavpkn1mkxi6nu2o
2680657
2680656
2026-07-25T21:08:04Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680657
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барыла
|лацінка = Baryła
|арыгінал = Barilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Барэль, Барэля, Баруль, Парыла
|вытворныя = [[Бірыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Барыла''' (''Барэль'', ''Барэля'', ''Баруль'', ''Парыла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барыла, пазьней Барэл або Парэл (Barilo, Barrell<ref name="Ferguson-1864-61">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Barrell#v=snippet&q=Barrell&f=false P. 61].</ref>, Parrell<ref name="Ferguson-1864-61"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barilo#v=snippet&q=Barilo&f=false S. 245, 989].</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Імя Барыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Barilo'' (1442 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 106.</ref>, ''Borilo'' (1468 і 1490 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 230.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишка Борыловича и братью его Лихача, Кузьму, Хому'' (18 лістапада 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 330].</ref>; ''Гаврило Парило'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 24, 30].</ref>; ''Давидъ Борило… Давидъ Барило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 375].</ref>; ''подданых тогож пна Скипора — Шимука Барила'' (11 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0&f=false С. 390].</ref>; ''Agnieszka Baryła'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Baryły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Baryły dwór… Baryły karczma'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57.</ref>; ''Marianna Baryłowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bary%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Barel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Baryło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхаіл, Яська, Фёдар і Сьцяпан Барылы — жыхары вёскі [[Бяркоўшчына|Бяркоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804114127/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1357-berkovshchina-inventar-1718-g-oshmyanskij-povet Берковщина инвентарь 1718 г. Ошмянский повет], Архіў гісторыка Анішчанкі, 9 красавіка 2019 г.</ref>
* Ёсіф Барыла — жыхар вёскі [[Раманаўшчына|Раманаўшчыны]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1782 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807204509/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/781-orekhovna-inventar-1782-g-v-polotskom-voevodstve Ореховна инвентарь 1782 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2017 г.</ref>
* Мартын, Рыпіна і Павал Барылы — жыхары вёскі [[Забалоцьце|Забалоцьця]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807211043/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/763-ponizova-inventar-v-polotskom-voevodstve-1783-g Понизова инвентарь в Полоцком воеводстве 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 лютага 2017 г.</ref>
* Пётар Юр’евіч Барыла — селянін з ваколіцаў [[Коўна|Коўны]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 16.</ref>
* Іван і Павал Барыловічы — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>
* Іпаліт Барыл — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Павал Барыла (1889—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 83.</ref>
* Міхал Барэль (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Барулевічы (Borulewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 423.</ref>.
Барэлі (Borela) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 243.</ref>.
Барыля (Baryla) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Барылавічы (''Бориловичи'') у [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Барулі (Борулі) у Бельскім павеце, а таксама вёска Барылаўка ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 86, 264.</ref>.
На 1905 год існавалі вёска 1-я Барэлішкі, а таксама [[засьценак|засьценкі]] 2-я і 3-я Барэлішкі ў [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 61.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Барылы ў Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 174.</ref>.
На 1913 год існавала мясцовасьць Барылішкі (Baryliszki) у [[Немянчын]]скай парафіі<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
8hugxa3ejstgtn0cvym2hsc0n2lttlu
2680687
2680657
2026-07-25T22:26:00Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680687
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барыла
|лацінка = Baryła
|арыгінал = Barilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бар (імя)|Baro]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Барэль, Барэля, Баруль, Парыла
|вытворныя = [[Бірыла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Барыла''' (''Барэль'', ''Барэля'', ''Баруль'', ''Парыла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барыла, пазьней Барэл або Парэл (Barilo, Barrell<ref name="Ferguson-1864-61">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Barrell#v=snippet&q=Barrell&f=false P. 61].</ref>, Parrell<ref name="Ferguson-1864-61"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Barilo#v=snippet&q=Barilo&f=false S. 245, 989].</ref>. Іменная аснова [[Бар (імя)|-бар- (-бор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Барвід]], [[Барвін]], [[Вісбар]]; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Імя Барыла гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Barilo'' (1442 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 106.</ref>, ''Borilo'' (1468 і 1490 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 230.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мишка Борыловича и братью его Лихача, Кузьму, Хому'' (18 лістапада 1544 году)<ref>Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением грамот и привилеев. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pDhAAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 330].</ref>; ''Гаврило Парило'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 24, 30].</ref>; ''Давидъ Борило… Давидъ Барило'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE&f=false С. 375].</ref>; ''подданых тогож пна Скипора — Шимука Барила'' (11 лютага 1590 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 36. — Вильна, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=eGYjAQAAMAAJ&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0#v=snippet&q=%D1%88%D0%B8%D0%BC%D1%83%D0%BA%D0%B0&f=false С. 390].</ref>; ''Agnieszka Baryła'' (1725 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82a&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Baryły'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Baryły dwór… Baryły karczma'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 57.</ref>; ''Marianna Baryłowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Bary%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Barel'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Barel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Baryło'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bary%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхаіл, Яська, Фёдар і Сьцяпан Барылы — жыхары вёскі [[Бяркоўшчына|Бяркоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1718 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804114127/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1357-berkovshchina-inventar-1718-g-oshmyanskij-povet Берковщина инвентарь 1718 г. Ошмянский повет], Архіў гісторыка Анішчанкі, 9 красавіка 2019 г.</ref>
* Ёсіф Барыла — жыхар вёскі [[Раманаўшчына|Раманаўшчыны]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1782 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807204509/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/781-orekhovna-inventar-1782-g-v-polotskom-voevodstve Ореховна инвентарь 1782 г. в Полоцком воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 сакавіка 2017 г.</ref>
* Мартын, Рыпіна і Павал Барылы — жыхары вёскі [[Забалоцьце|Забалоцьця]] (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807211043/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/763-ponizova-inventar-v-polotskom-voevodstve-1783-g Понизова инвентарь в Полоцком воеводстве 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 лютага 2017 г.</ref>
* Пётар Юр’евіч Барыла — селянін з ваколіцаў [[Коўна|Коўны]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 16.</ref>
* Восіп, Іван і Павал Барыловічы — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 10].</ref>
* Іпаліт Барыл — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 14.</ref>
* Павал Барыла (1889—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 83.</ref>
* Міхал Барэль (1911—?) — беларус з ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Барулевічы (Borulewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 423.</ref>.
Барэлі (Borela) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 243.</ref>.
Барыля (Baryla) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Барылавічы (''Бориловичи'') у [[Полацкае ваяводзтва|Полацкім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 34.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Барулі (Борулі) у Бельскім павеце, а таксама вёска Барылаўка ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 86, 264.</ref>.
На 1905 год існавалі вёска 1-я Барэлішкі, а таксама [[засьценак|засьценкі]] 2-я і 3-я Барэлішкі ў [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 61.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Барылы ў Лепельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 174.</ref>.
На 1913 год існавала мясцовасьць Барылішкі (Baryliszki) у [[Немянчын]]скай парафіі<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
oi2ghmth6b7h4h3ytvh4iesa3p92m8p
Альгмін
0
267946
2680649
2671624
2026-07-25T20:52:01Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680649
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Альґмін
|лацінка = Algmin / Alhmin
|арыгінал =
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Алег|Elgo]] + [[Мін|Minno]]
|варыянт = Альхімен, Алькмін, Алігімін
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Мінялк]]
}}
'''Альгмін''' (''Алькмін'', ''Алігімін''), '''Альхімен''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
[[Алег|Элга або Алка]] (Elgo, Alko) і [[Мін|Міна або Меня]] (Minno, Menia) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Minno%2C+Menia#v=snippet&q=Minno%2C%20Menia&f=false S. 1125].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 29, 169.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 220.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Алег|-алг- (-алк-, -гэлк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Альгін]], [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Альгімонт]]; германскія імёны Heligin, Algardus, Alcmunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] alhs 'бажніца', германскага helig 'сьвяты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16, 18.</ref>, а аснова [[Мін|-мін- (-мен-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мінят]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Гайлімін|Гальмін]]; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) — ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, minthi 'памяць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 169.</ref>. Адзначалася старажытнае германскае імя Alechmannus (Alech-[[Ман|mannus]])<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 28.</ref>, пазьнейшае Alkeman<ref>Winkler J. Friesche naamlijst (Onomasticon Frisicum). — Leeuwarden, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L-7gyAEACAAJ&q=Alkeman#v=snippet&q=Alkeman&f=false S. 13].</ref><ref>Dijkstra W. Friesch woordenboek (Lexicon frisicum). — Leeuwarden, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=rjU1_4IcvqcC&q=%40Alkeman#v=snippet&q=%40Alkeman&f=false S. 13].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Алькемен: ''Alkemenne'' (1392 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Alkemenne#v=snippet&q=Alkemenne&f=false S. 12].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ad curiam Algeminnen in terra Arvisten, ubi Algeminne, magnus satrapa'' ([[Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга]])<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8H8OAAAAYAAJ&q=Algeminnen#v=snippet&q=Algeminnen&f=false S. 99].</ref>; ''Алигимин [[Германт|Гермонтович]]'' ([[Хроніка літоўская і жамойцкая]])<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 31.</ref>; ''Wojciech Olgmin… Stanisław Olminowicz na miejscu Jerzego Olminowicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 55.</ref>; ''Marcin z Giedmina Algmin'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 74.</ref>; ''Antoni Algminowicz'' (13 лютага 1769 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 380.</ref>; ''Agata Alchimienowicz'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Alchimienowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Уладзіслаў Альгміновіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 5].</ref>
Альгміновічы (Algminowicz<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 387.</ref>) гербаў [[Любіч (герб)|Любіч]] і [[Пагоня]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]
Альгміны гербу [[Рысь (герб)|Рысь]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 379.</ref> і Альгіміновічы (Альгміновічы) гербу Пагоня — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 257.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Гелваны або Алькмінішкі ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 190.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Алег|Ольг]]
* [[Мін]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай алг}}
{{Імёны з асновай мін}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ry5qlvgt8i85pm5izuo8i5fa083q06d
Санда
0
268600
2680770
2679764
2026-07-26T11:47:32Z
~2026-41559-66
99122
2680770
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Санда
|лацінка = Sanda
|арыгінал = Sando
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Санта, Занта, Шанда
|вытворныя = [[Сунда]]
|зьвязаныя = [[Сандзейка]], [[Жандзель]], [[Сантаўт]], [[Зантэр]], [[Шандрык]]
}}
'''Санда''' (''Шанда''), '''Санта''' (''Занта'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Санда або Занда (Sando) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1297">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sando#v=snippet&q=Sando&f=false S. 5, 1297—1298].</ref>. Іменная аснова санд- (сант-, зант-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы жан- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 24.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Сандзейка]], [[Жандзель]], [[Сантаўт]], [[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Шандар)]], [[Шандрык]]. Адзначаліся германскія імёны Sandika, Sandel, Santold, Santer, Sandriсh.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Olsand<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 217.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sande'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Sande#v=snippet&q=Sande&f=false S. 708].</ref>, ''Santke / Sandike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sandke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Sandke#v=snippet&q=Sandke&f=false S. 53].</ref>}} (1361 і 1413 гады)<ref name="Trautmann-1925-89">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Santil#v=snippet&q=Santil&f=false S. 87, 89—90].</ref>, ''Santil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Santel<ref name="Gott-1982-421">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA421&dq=sant+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD3u34grWCAxUVG-wKHVQDDnAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=sant%20el%20namenkunde&f=false S. 421].</ref>}} (1347 і 1367 гады)<ref name="Trautmann-1925-89"/>, ''Santune'' / ''Santhon'' / ''Santon'' (1384 год)<ref name="Trautmann-1925-89"/>, ''Sandar / Sander / Santar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sandheri (Santer)<ref name="Fo-1900-1297"/>}} (1301, 1347 і 1360 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Sandar#v=snippet&q=Sandar&f=false S. 708].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sandar+%2F+Sander#v=snippet&q=Sandar%20%2F%20Sander&f=false S. 86, 89].</ref>. У 1627 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Christophorus Sandt, Creutzburgensis Borussus'', у 1632 годзе — ''Martinus Sandt, Brandenburgensis Borussus'', у 1633 годзе — ''Johannes Sandt, Creutzburgensis Borussus'', у 1638 годзе — ''Abrahamus Sandt, Codrina Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Sandt#v=snippet&q=Sandt&f=false S. 301, 333, 341, 391].</ref>.
У Польшчы адзначалася імя ''Sandek'' (1399—1428 гады)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 122.</ref>.
У Чэхіі бытавалі імёны Šanda, Šandora<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=%C5%A0anda#v=snippet&q=%C5%A0anda&f=false S. 102, 305].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Creslaus filius Sandonis'' (1222 год)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 1. — Varsaviae, 1847. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lzpNAAAAcAAJ&q=Sandonis#v=snippet&q=Sandonis&f=false P. 27—28].</ref>; ''Sando palatinus de Zarnow… Sando palatinus Sandomiriensis'' (4 жніўня 1243 году і 16 траўня 1245 году)<ref>Codex diplomaticus Poloniae. T. 3. — Varsaviae, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GVVfAAAAcAAJ&q=Sando#v=snippet&q=Sando&f=false P. 45, 50].</ref>; ''къ Шандыну стоку… Шандынымъ… Шандына'' (1516 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=_FojAQAAMAAJ&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%BD%D1%83#v=snippet&q=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%BD%D1%83&f=false С. 5].</ref>; ''Санда самъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 157.</ref>; ''assessors nobilium Jacobus Szandzicz'' (1529 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 292.</ref>; ''Wojciech Sąda'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 68.</ref>; ''Gabriel Sąda'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 5. — Warszawa, 2016. S. 296.</ref>; ''Andrzej Sąda'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 50.</ref>; ''Jan Zantowicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Zantowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żołudek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Сандон (адзначалася старажытнае германскае імя Sandinus<ref>Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZuVGAQAAMAAJ&q=Sandinus#v=snippet&q=Sandinus&f=false S. 97].</ref>): ''Jan Sondonowicz… Simon Derbut Sondonowicz… Władysław Sondonowicz… Józef Sondonowicz'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 61.</ref>
* Сантэрт (адзначалася старажытнае германскае імя Sanderd<ref name="Fo-1900-1297"/>): Сантэрт (Santertt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
* Сандрыгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Sandrih<ref name="Fo-1900-1297"/>): Рыгор Сандрыгайла — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=onepage&q=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 32].</ref>, Якім Сандрыгайла — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Чэрыкаў|Чэрыкава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 53 Могилевских Губ. Ведомостей от 7 июля 1907 года. С. 2.</ref>, Хрыстафор Сандрыгайла (1880—1937) — беларус з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0_%D0%A5%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сандрыгайла Хрыстафор Іванавіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Ігнат Сандрыгайла (1907—1937) — беларус з ваколіцаў [[Краснапольле|Краснапольля]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1907) Сандрыгайла Ігнат Мікалаевіч (1907)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Санда — [[амсьціслаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Войцех Санда — баярын [[Жамойцкае староства|Жамойцкага княства]], які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Барбара Зантава (Barbara Zantowa) — [[Вільня|віленская]] [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1692 годзе<ref>Testamenty w księgach miejskich wileńskich z XVI i XVII wieku. Katalog. — Warszawa, 2017. S. 70.</ref>
* Сымон і Каця Санты — жыхары вёскі [[Дуброва|Дубровы]] ([[Менскае ваяводзтва]]), якія ўпамінаюцца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805211723/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1079-dubrova-inventar-1789-g-v-minskom-voevodstve Дуброва инвентарь 1789 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 6 верасьня 2018 г.</ref>
* Пётар, Андрэй, Міхал, Францішак і Вінцэнт Сандовічы (''Sandowicz'') — уладальнікі гаспадаркі ў Тракелях каля [[Гадуцішкі|Гадуцішак]] на 1930 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Павал Сандовіч (1880—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1880) Сандовіч Павал Аляксеевіч (1880)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Аляксандар Зантовіч (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%97%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1913) Зантовіч Аляксандр Іванавіч (1913)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Санды-Санцэвічы і Сантовічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай санд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
aeurt14kuuo4otmmjx5jvu0qozs8ihd
Мажэйка (імя)
0
268794
2680725
2680279
2026-07-25T23:26:29Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680725
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мажэйка
|лацінка = Mažejka
|арыгінал = Mazecha
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Маж|Mazo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Мазека, Мажэка, Мазейка, Мажыка, Майжэйка, Мяжэйка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Мажэйка''' (''Мазейка'', ''Майжэйка''), '''Мажэка''' (''Мазека'', ''Майзека''), '''Мажыка''', '''Мяжэйка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго [[Мажэйка|прозьвішча]].
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika, *Masico<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Märkischen Kreises. — Bielefeld, 2018. S. 259.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Іменная аснова [[Маж|маз- (мез-, мас-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мажэла]], [[Мазан]], [[Межгел|Мазгіль]]; германскія імёны Mazela, Massana, Mesgilo) узыходзіць да [[Гоцкая мова|гоцкага]] *Matja 'есьці, ядун'<ref>Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. S. 166.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] maz 'ежа'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazo%2C+Maas#v=snippet&q=Mazo%2C%20Maas&f=false S. 1119].</ref> ([[Беларуская мова|беларускае]] мажны{{Заўвага|Параўн.: муж > мужны, вежа > вежны і пад.}} 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты').
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Masicke'' (1346 і 1401 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Masicke#v=snippet&q=Masicke&f=false S. 55].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Мазэйка (Mozejko)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 228.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maseke'' ([[Старэйшая рыфмаваная хроніка]])<ref>Livländische Reimchronik. — Paderborn, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DpBFAQAAMAAJ&q=Maseke#v=snippet&q=Maseke&f=false S. 273].</ref>; ''вызвали есмы с [[Літва|Литовъское земле]] два братеньця [[Дудзен|Тутения]] а Моижека'' (1264—1301 гады)<ref>[http://starbel.by/dok/d324.htm Грамота галицкого князя Льва Даниловича для Тутения и Моижека из Литвы на село Добаневичи (1264—1301)]{{Недаступная спасылка|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''Можеику чоловекъ'' (22 чэрвеня 1415 году<ref>Saviščevas E. Polityka nadań wielkich książąt litewskich na Żmudzi w pierwszej połowie XV wieku // Prace historyczne 141, z. 2 (2014). S. 495.</ref> паводле выпісу 9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Moseyko'' (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Moseyko#v=snippet&q=Moseyko&f=false S. 62].</ref>; ''Можеику три семеици''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 20.</ref>, ''[[Гінтаўт|Кгинътовту]] Кубетовичу чоловекъ Можеико путныи''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>, ''чотыри чоловеки в Скрабличикох у [[Мерач|Мерецкои]] волости… а Можеика''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 28.</ref>, ''бискупу жомоитскому шесть чоловековъ… Можеико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 39.</ref>, ''Можеику две семъици… Можеику два чоловека у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''Можеику два чоловеки у [[Крожы|Крожех]]… Можеику чоловекь Квеибугъ у Видуклях''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref> (1440—1492 гады); ''кгедроитскыи паны у головах… Ондрюшко Можеикович… князя Ивановы люди Юрьевича болничане… Можеико… другіи Можеико'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 36—37.</ref>; ''honorabilibus generosis et nobilibus dominis… [[Альбэрт|Alberto]] Moszeykowycz de [[Івянец|Ywyenyecz]]'' (15 чэрвеня 1477 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 357.</ref>; ''людеи [[Браслаў|браславских]] одну службу, на имя Семена Моижейкова'' (12 чэрвеня 1506 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 380.</ref>; ''у слуги нашого у путного у велюнъца на имя у [[Ягайла (імя)|Якгаила]] Мажыиковича и въ братыи его въ [[Ягмін|Якмина]] а въ Кгинтовта'' (18 лютага 1509 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 318.</ref>; ''в повете Городеньскомъ Жорославское волости… людеи… Ивана Межеиковича'' (23 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 98.</ref>; ''людеи наших в Городеиском повете в Жерославскои волости… Ивана Можеиковича, Зенова Можеиковича'' (24 чэрвеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''nobilis Możeyko'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 150.</ref>; ''Можеко Олехновичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Можеико Тишъковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>, ''Можеико Ячевичъ… Щепанъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Томашъ Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>, ''Хрщон Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>, ''Можеико Пикелевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Можеиковичъ… Можеиковая вдова''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''[[Даўгайла|Довкгял]] Можеиковичъ… Анъдрея Межеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Можеико [[Бутывіл|Бутвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>, ''Якубъ Можеиковичъ… Юри Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Можеико Юдеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>, ''Янъко Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref>, ''Бартош Можеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>; ''а въ людей нашыхъ — [[Высокі Двор|высокодворцов]] же, на ймя в Римъка Можиковича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 158.</ref>; ''Jan Moyzekowicz'' (4 сьнежня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 42—43.</ref>; ''село Можейковичи'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 35].</ref>; ''Blazei a Mikuc Mozieikowicy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 512.</ref>; ''Możeyko Stankowicz… Staś Mozeykowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Mo%C5%BCeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BCeyko&f=false С. 117, 140].</ref>; ''небожъчицы Галены Григор’евъны Можеиковича'' (8 кастрычніка 1593 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 345.</ref>; ''Waśko Mozeykowicz… Moyzeyko Burdzik'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Mozeykowicz#v=snippet&q=Mozeykowicz&f=false С. 109, 157].</ref>; ''Alexander Możeyko… Siemion Możeyko… Andrzey Możeyko'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 73—74, 77.</ref>; ''Michał Możeyko'' (1667 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 59.</ref>; ''Filip Możeyko'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 122.</ref>; ''Mozeyko'' (1710 год)<ref>Гурская Ю., Вайткявичус В. Балтийское наследие в Восточной Беларуси: новые исторические и лингвистические данные об Обольцах // Acta Baltico-Slavica. Nr. 32 (2008). С. 19.</ref>; ''Maciej Maziejko'' (1715 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Maziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Roman Możeyko bojaryn, dym odin'' (29 студзеня 1730 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 2. — Витебск, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=a5ROAQAAMAAJ&q=Mo%C5%BEeyko#v=snippet&q=Mo%C5%BEeyko&f=false С. 335].</ref>; ''Mozeyki… Mazyki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Mazeyko'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=11173&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=650&searchtable=&rpp2=50 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Możejkowicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mo%C5%BCejkowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mazik'' (канец XIX ст.)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/marcinkance.pdf Spis mieszkańców parafii marcinkańskiej w końcu XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Мажэйка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў ад вялікага князя [[Вітаўт]]а чалавека ў Калтынянскай воласьці ([[Жамойць]])
* Мажэйка — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* [[Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі|Мажэйка Цішкавіч]] — [[камянец]]кі баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref> і ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году, сын Цішкі Ходкавіча Каранеўскага<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref>
* Мажэка Алехнавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мажэйка Юр’евіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%B8%D0%BA%D0%BE%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiZgPfSs9eCAxVn7rsIHT81CjoQ6AF6BAgIEAI P. 267].</ref>
* Раман Мажэйка — жыхар мястэчка [[Варонічы|Варонечы]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1618 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/836-inventar-1618-g-polotskoj-arkhepiskopii Инвентарь 1618 г. полоцкой архепископии]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 красавіка 2017 г.</ref>
* Андрэй Мазека — жыхар вёскі [[Юравічы (Менская вобласьць)|Юравічаў]] (каля [[Ігумен]]у), які ўпамінаецца ў 1701 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1009-igumen-inventar-1701-g-v-minskom-voevodstve Игумен инвентарь 1701 г. в Минском воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 17 сакавіка 2018 г.</ref>
* Пётар Мазейка — жыхар вёскі [[Логвіна]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/888-trodevichi-inventar-1749-g-polotskoe-voevodstvo Тродевичи инвентарь 1749 г. Полоцкое воеводство]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 ліпеня 2017 г.</ref>
* Фёдар Мазека — жыхар вёскі [[Гвазды|Гваздаў або Заляшанаў]] (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1766 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807203416/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/803-zelki-inventar-1766-g Зельки инвентарь 1766 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 16 сакавіка 2017 г.</ref>
* Рыгор і Яўстах Мажэйкі — шляхцічы [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231801/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/273-popis-shlyakhty-polotskogo-voevodstva-30-09-1765-g Попис шляхты Полоцкого воеводства 30.09.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 19 жніўня 2015 г.</ref>
* Алаіз, Тэадор, Францішак і Якуб Мажэйкі — шляхцічы [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Іван, Трафім і Фёдар Мажэйкі — жыхары [[Быхаў|Быхава]] на 1906 год<ref>Список лиц, имеющих право на участие в выборах на съезде городских избирателей в городе Быхов Могилевской губернии согласно указа 11 декабря 1905. Составил Быховский городской староста. Опубликовано приложением к Могилевским Губ. Ведомостям, 1906. С. 9.</ref>
* Аляксандар, Антон, Апанас, Іван, Казімер, Канстантын, Міхал, Пётар і Сямён Мажэйкі — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Рагачоў|Рагачова]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 17 июля 1907 года. С. 5, 11.</ref>
* Максім Масейка — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Магілёў|Магілёва]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 56 Могилевских Губ. Ведомостей от 18 июля 1907 года. С. 37.</ref>
* Андрэй Мажэйка — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 2.</ref>
* Аўрам Мазека (1871—1938) — беларус з ваколіцаў [[Езярышча]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%90%D1%9E%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%86%D0%B3%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1871) Мазека Аўрам Ігнатавіч (1871)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Вітольд]] Мажэйка (1881—?) — беларус з ваколіцаў [[Вільня|Вільні]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* [[Зінаіда Мажэйка]] (1933—2014) — беларуская этнамузыказнаўца
* [[Павал Мажэйка]] ({{нар.}} 1978) — беларускі журналіст і грамадзкі дзяяч
Мажэйкі<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Możejko) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 88.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 358.</ref>.
Мажэйкі-Каранеўскія<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскі шляхецкі род.
Мазэйка (Mazejko, Mozejko) і Мазэйковіч (Mozejkowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1906 год існавала вёска Мажэкі ў Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 263.</ref>.
На 1909 год існаваў маёнтак Мажэйкі ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 125.</ref>.
На 1910 год існаваў выселак Мазыкі ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 94.</ref>.
На [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Мазекі]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Мазыкі]]. Вёскі з назвай [[Мажэйкі (неадназначнасьць)|Мажэйкі]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]], [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] і [[Лідзкі павет|Лідчыне]]. У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе места [[Мажэйкі]], на гістарычнай Лідчыне — вёскі [[Мажэйкаўшчына]], [[Мажэйкава]] і [[Вялікае Мажэйкава]], на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] — вёска [[Мажэйчына]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іка}}
{{Імёны з асновай маз}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
jp5p4gd92put3wb37077oqzhiffhpic
Бэрт
0
269373
2680581
2667670
2026-07-25T12:16:34Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680581
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрт
|лацінка = Bert
|арыгінал = Bert
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Берт, Берць, Перць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бэртыка]], [[Бертэль]], [[Бэртун]], [[Берташ]], [[Бэртальд]] <br> [[Альбэрт]], [[Гербэрт]], [[Гізбэрт]], [[Даўбарт]], [[Жыбарт]], [[Кібарт]], [[Кімбарт]], [[Лобарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]], [[Лямбэрт|Лямпарт]], [[Норбэрт|Нарборт]], [[Скольберт]], [[Тыбарт]], [[Убарт]], [[Эйбарт]]
}}
'''Бэрт''', '''Берт''' (''Берць'', ''Перць'') — мужчынскае імя. Жаночае імя — '''Бэрта'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берта, Берт або Перт, пазьней Бэрт (Berto, Berht, Perht, Bert) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bert#v=snippet&q=Berto%20Bert&f=false S. 281].</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 262.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 47.</ref>. Іменная аснова -берт- (-бэрт-) паходзіць ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -барт- і [[Бар (імя)|-бар-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bárti'' 'ганіць, лаяць, абражаць (кагосьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бэртыка]], [[Бертэль]], [[Бэртун]], [[Берташ]], [[Бэртальд]], [[Альбэрт]], [[Гербэрт]], [[Гізбэрт|Гіжбэрт (Гізбэрт)]], [[Даўбарт]], [[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт)]], [[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]], [[Кімбарт]], [[Лобарт]], [[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт)]], [[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт)]], [[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]], [[Тыбарт]], [[Убарт]], [[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эберт)]]. Адзначаліся германскія імёны Bertike, Bertel, Berhtuni, Bertsch, Bertold, Albert, Herbert, Gisbert, Daubert, Siebart (Sybert), Kibart (Kibbert, Gibert), Gimbert, Lobert, Lubert, Norbert, Tiebert, Ubert, Eibert (Ebart).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Biert (Berta), Bertko, Biertołt (Bertułt), Adalbert, Albart, Alberta, Dalbert, Egbert, Gerbert, Gilbert, Gizebert, Godobert, Gumbert (Gumbirt, Gumbart), Gunbert, Ingbert, Lambert (Lampert, Lambart, Lampart), Libert, Lubert, Lutbert, Norbert, Olbert, Rudbert (Robert, Rubert), Rumpert (Rumpart), Szambert, Wibert, Zybert (Zybart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17—18.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Bartiko / Bartike / Bartke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Bertke<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Bertke#v=snippet&q=Bertke&f=false S. 33].</ref> (Berteka<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 304.</ref>)}} (1404 і 1419 гады), ''Bartenne / Barthenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bertin<ref name="Fo-1900-283">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bertin#v=snippet&q=Bertin&f=false S. 283].</ref>}} (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bartike+Bartenne#v=snippet&q=Bartike%20Bartenne&f=false S. 17].</ref>, ''Lubart / Lubert''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Lubert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lubert#v=snippet&q=Lubert&f=false S. 851].</ref>}} (1420 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart+Lubert#v=snippet&q=Lubart%20Lubert&f=false S. 53].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''службами в повете [[Пералом|Переломъскомъ]], на имя… а Берътя'' (22 лютага 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 616.</ref>; ''люди [[Алькенікі|волкиницъкие]]… Петр Бертевич'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 148, 171.</ref>; ''а Яна Бертевича'' (2 красавіка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 87.</ref>; ''мурали [[Адэльск|Одельские]] Бертъ а Будрукъ Ноцковичи'' (13 красавіка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w-QDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 92].</ref>; ''тяглыхъ людей: <…> Бертя Петковича'' (19 студзеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 260.</ref>; ''суседы своими околичными, на имя Бертемъ, мураломъ'' (26 чэрвеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w-QDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 352].</ref>; ''Pierciowna'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 183.</ref>; ''Marcella Biertowicz'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biertowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бэртын, Піртын (адзначалася старажытнае германскае імя Bertin<ref name="Fo-1900-283"/>): ''Kazimierz Pirtyn'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=5274&search_lastname=Pirtyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mejszagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Антон [[Бэрнат|Бернатовіч]]-Берціновіч (1878—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Грэск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Бэртыны]], Берцыневічы (Biercyniewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 40.</ref>;
* Бертэр (адзначалася старажытнае германскае імя Berter<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berter#v=snippet&q=Berter&f=false S. 289].</ref>): ''земъли нашы две пустых у повете [[Высокі Двор|Двора Высокого]], на ймя: Бертеревъская'' (19 красавіка 1506 году паводле выпісу сьнежня 1534 году, паводле выпісу 16 кастрычніка 1533 году — ''Бейтеневъскую'')<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 145, 163.</ref>;
* Бертман (адзначалася старажытнае германскае імя Perehtman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Perehtman#v=onepage&q=Perehtman&f=false S. 292].</ref>): Арсень Бартман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 7].</ref>
* Бартрам (адзначалася старажытнае германскае імя Bertram<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bert#v=snippet&q=Bertram&f=false S. 291].</ref>): Бартрамы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Бэрт Галдэйн]] (1867—1937) — кінарэжысэр [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] эпохі нямога кіно
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай берт}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
smmwali387mlt4txubs6zhrw2pw85bn
2680592
2680581
2026-07-25T13:39:19Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680592
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бэрт
|лацінка = Bert
|арыгінал = Bert
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Берт, Берць, Перць
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бэртыка]], [[Бертэль]], [[Бэртун]], [[Берташ]], [[Бэртальд]] <br> [[Альбэрт]], [[Гербэрт]], [[Гізбэрт]], [[Даўбарт]], [[Жыбарт]], [[Кібарт]], [[Кімбарт]], [[Лобарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]], [[Лямбэрт|Лямпарт]], [[Норбэрт|Нарборт]], [[Скольберт]], [[Тыбарт]], [[Убарт]], [[Эйбарт]]
}}
'''Бэрт''', '''Берт''' (''Берць'', ''Перць'') — мужчынскае імя. Жаночае імя — '''Бэрта'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берта, Берт або Перт, пазьней Бэрт (Berto, Berht, Perht, Bert) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bert#v=snippet&q=Berto%20Bert&f=false S. 281].</ref><ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 262.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 47.</ref>. Іменная аснова -берт- (-бэрт-) паходзіць ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -барт- і [[Бар (імя)|-бар-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bárti'' 'ганіць, лаяць, абражаць (кагосьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бэртыка]], [[Бертэль]], [[Бэртун]], [[Берташ]], [[Бэртальд]], [[Альбэрт]], [[Гербэрт]], [[Гізбэрт|Гіжбэрт (Гізбэрт)]], [[Даўбарт]], [[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт)]], [[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]], [[Кімбарт]], [[Лобарт]], [[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт)]], [[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт)]], [[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]], [[Тыбарт]], [[Убарт]], [[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эберт)]]. Адзначаліся германскія імёны Bertike, Bertel, Berhtuni, Bertsch, Bertold, Albert, Herbert, Gisbert, Daubert, Siebart (Sybert), Kibart (Kibbert, Gibert), Gimbert, Lobert, Lubert, Norbert, Tiebert, Ubert, Eibert (Ebart).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Biert (Berta), Bertko, Biertołt (Bertułt), Adalbert, Albart, Alberta, Dalbert, Egbert, Gerbert, Gilbert, Gizebert, Godobert, Gumbert (Gumbirt, Gumbart), Gunbert, Ingbert, Lambert (Lampert, Lambart, Lampart), Libert, Lubert, Lutbert, Norbert, Olbert, Rudbert (Robert, Rubert), Rumpert (Rumpart), Szambert, Wibert, Zybert (Zybart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 17—18.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Bartiko / Bartike / Bartke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Bertke<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Bertke#v=snippet&q=Bertke&f=false S. 33].</ref> (Berteka<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 304.</ref>)}} (1404 і 1419 гады), ''Bartenne / Barthenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bertin<ref name="Fo-1900-283">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bertin#v=snippet&q=Bertin&f=false S. 283].</ref>}} (1419 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bartike+Bartenne#v=snippet&q=Bartike%20Bartenne&f=false S. 17].</ref>, ''Lubart / Lubert''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Lubert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Lubert#v=snippet&q=Lubert&f=false S. 851].</ref>}} (1420 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Lubart+Lubert#v=snippet&q=Lubart%20Lubert&f=false S. 53].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''службами в повете [[Пералом|Переломъскомъ]], на имя… а Берътя'' (22 лютага 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 616.</ref>; ''люди [[Алькенікі|волкиницъкие]]… Петр Бертевич'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 148, 171.</ref>; ''а Яна Бертевича'' (2 красавіка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 87.</ref>; ''мурали [[Адэльск|Одельские]] Бертъ а Будрукъ Ноцковичи'' (13 красавіка 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w-QDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 92].</ref>; ''тяглыхъ людей: <…> Бертя Петковича'' (19 студзеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 260.</ref>; ''суседы своими околичными, на имя Бертемъ, мураломъ'' (26 чэрвеня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=w-QDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8A&f=false С. 352].</ref>; ''Pierciowna'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 183.</ref>; ''Marcella Biertowicz'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biertowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бэртын, Піртын (адзначалася старажытнае германскае імя Bertin<ref name="Fo-1900-283"/>): ''Kazimierz Pirtyn'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=5274&search_lastname=Pirtyn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mejszagoła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Антон [[Бэрнат|Бернатовіч]]-Берціновіч (1878—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Грэск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Бэртыны]], Берцыневічы (Biercyniewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Наваградзкі павет|Наваградзкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 40.</ref>;
* Бертэр (адзначалася старажытнае германскае імя Berter<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berter#v=snippet&q=Berter&f=false S. 289].</ref>): ''земъли нашы две пустых у повете [[Высокі Двор|Двора Высокого]], на ймя: Бертеревъская'' (19 красавіка 1506 году паводле выпісу сьнежня 1534 году, паводле выпісу 16 кастрычніка 1533 году — ''Бейтеневъскую'')<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 145, 163.</ref>;
* Бартман (адзначалася старажытнае германскае імя Perehtman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Perehtman#v=onepage&q=Perehtman&f=false S. 292].</ref>, германскае імя Bartmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA102&dq=bardet+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi7t4uKscOJAxU4nf0HHc39K9UQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=bardet%20namenkunde&f=false S. 102].</ref>): Арсень Бартман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 7].</ref>;
* Бартрам (адзначалася старажытнае германскае імя Bertram<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bert#v=snippet&q=Bertram&f=false S. 291].</ref>): Бартрамы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Бэрт Галдэйн]] (1867—1937) — кінарэжысэр [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] эпохі нямога кіно
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай берт}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
khlra5c2kcd80p124zn2doedzhorl6u
Буш
0
269743
2680693
2680290
2026-07-25T22:35:46Z
~2026-41313-31
99112
2680693
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Буш
|лацінка = Buš
|арыгінал = Busch
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Бус, Бусь, Буша, Бош, Буза, Бузь, Боўш
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бушка]], [[Бушыла]], [[Бусінь]], [[Бушман]]
}}
'''Буш''' (''Бус'', ''Бусь'', ''Буза'', ''Бузь''), '''Буша''', '''Бош''' — мужчынскае імя і прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Боса, пазьней Буc, Буса або Буш (Boso, Boos, Busse<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 18.</ref>, Buoso<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 60.</ref>, Buss<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 174.</ref>, Busch<ref>Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=llctAAAAYAAJ&q=Busch+Busso#v=snippet&q=Busch%20Busso&f=false S. 8].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Boso%2C+Boos#v=snippet&q=Boso%2C%20Boos&f=false S. 329—330].</ref>. Іменная аснова -бус- (-бос-) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bōsi 'варожы, злы'<ref name="Gottschald-1971-203">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA203&dq=BOS+feindlich+b%C3%B6se+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuu7bf2euDAxWtgv0HHQAXDf0Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=BOS%20feindlich%20b%C3%B6se%20namenkunde&f=false S. 203].</ref> або ад германскага buozan 'паляпшаць, прыносіць карысьць'<ref name="Fo-1900-329-330">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=BOSI+BOZ+buozan#v=snippet&q=BOSI%20BOZ%20buozan&f=false S. 329—330].</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бушка|Бушка (Буска, Босіка)]], [[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]], [[Бусінь]], [[Бушман]]. Адзначаліся германскія імёны Buske (Buschke, Bosico), Busilo (Büschel), Buosin, Bussman{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Boshart (Bos-[[Гардзь|hart]])<ref name="Gottschald-1971-203"/>, Bosochind (Boso-[[Кінда|chind]])<ref name="Fo-1900-329-330"/>, Bosogast (Boso-[[Гаст|gast]])<ref name="Fo-1900-329-330"/>, Bosoldt (Bos-[[Вальда (імя)|oldt]])<ref name="Gottschald-1971-203"/>}}. Апроч таго, існуе германскае прозьвішча Буш ({{мова-de|Busch|скарочана}}, {{мова-en|Bush|скарочана}}), якое звычайна выводзяць ад германскага слова з значэньнем 'гушчар, зарасьнік'. Ад гэтага прозьвішча з дапамогай асновы [[Ман|-ман-]] утварылася прозьвішча Бушман (Buschmann, Bushman)<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=vG7MZ9J6dAgC&pg=PA259&dq=busch+buse+name&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiWpqmsv7b_AhWlPOwKHdPFAVcQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=busch%20buse%20name&f=false P. 259].</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bosza (Posz, Posza), Pusołt (< Busolt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 23, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы бытавала імя Буш: ''Bus'' (1398 год), ''Busch'' (1440 і 1455 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 287.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Buse / Busse'' (10 жніўня 1299 году<ref>Urkundenbuch des Bisthums Samland. — Leipzig, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uvv19Xq2_7EC&q=Buse#v=snippet&q=Buse&f=false S. 102].</ref> і 1419 год)<ref name="Trautmann-1925-21">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Busse#v=snippet&q=Busse&f=false S. 21].</ref>, ''Busgede / Bosegede'' (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-21"/>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Ludovicus Bußwaldt, Lieb-Mülensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Bu%C3%9Fwaldt#v=snippet&q=Bu%C3%9Fwaldt&f=false S. 279].</ref>.
Імя Буша бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''Буша'' (1539 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 4. — СПб., 1886. С. 336.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mertin Busch eime schiffmanne'' (1404 год)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} S. 976.</ref>; ''боаринъ его Иванъ Боша'' ([[Ніканаўскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 10. — СПб., 1885. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8mBKAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D1%88%D0%B0&f=false С. 103].</ref>; ''в Сомъникахъ… Митько Бошевичъ — служба, Петрецъ Бошевичъ — служба, Микя Бошевичъ — служба'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 148—149.</ref>; ''Василий Бусичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. С. 628.</ref>; ''co [[Наруш|Narusz]] z Buszom trzymali'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 260.</ref>; ''Bosz Szymkow… Iwassko, Busz a Onikiey Przelieikiewiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Bosz#v=snippet&q=Bosz&f=false С. 175, 356].</ref>; ''село Пужичи… Гапонъ Бушичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 430—431].</ref>; ''Joël Busch, Lithuanus'' (1594 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Busch#v=snippet&q=Busch&f=false S. 124].</ref>; ''Krzysztof Buszewicz za ojca swego po kozacku'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 107.</ref>; ''na miejscu… K[on]d[ra]ta Busiewicza'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 326.</ref>; ''Buza… Buziewicza… Buzowa'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 129.</ref>; ''jm. p. Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 120.</ref>, ''Mikołaj Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 243.</ref>, ''jmp. Krzysztof Busz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 125.</ref> (1690 год); ''na jchmcw panów… Antoniego Busza'' (10 лютага 1722 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Busza#v=snippet&q=Busza&f=false С. 278].</ref>; ''honestis Christophoro Bus'' (1742 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 92.</ref>; ''Busowszczyzna… Buszyszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Stanisław Busz'' (4 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Акт кампуту шляхты Наваградскага ваяводства ад 4 кастрычніка 1765 г. // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 116.</ref>; ''Piotr Bouszewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bouszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kamionka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Andrzej Bosz'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bosz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kupiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бушар: Іван Бушарэвіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 19].</ref>;
* Бушмін: ''Жданъ Бушминъ'' (6 ліпеня 1601 год)<ref>Тэльман Маслюкоў, [https://lavra.by/vozrozhdenie-obiteli/istoriya/istoriya-monastyrya/inventar-lauryshauskaga-manastyra-1601-goda Інвентар Лаўрышаўскага манастыра 1601 года]</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* [[Нарвіл]] Бусі — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 45.</ref>
* Сымон Стэфанавіч Бушэвіч — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 142].</ref>
* Іван Буш — жыхар вёскі [[Лявонавічы|Лявонавічаў]] (каля [[Шацак|Шацку]]), які ўпамінаецца ў 1749 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805212648/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1064-shatsk-inventar-1749-g Шацк инвентарь 1749 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 чэрвеня 2018 г.</ref>
* Тадэвуш Буш — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref>
* Станіслаў Буш — шляхціч [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230249/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/618-shlyakhta-novogrudskogo-voevodstva-generalnyj-popis-1765 Шляхта Новогрудского воеводства. Генеральный попис 1765], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 красавіка 2016 г.</ref>
* Антон, Дамінік, Міхал і Ян Бушы — шляхцічы Менскага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225136/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/721-shlyakhta-minskogo-voevodstva-na-sejmike-1787-g Шляхта Минского воеводства на сеймике 1787 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 23 сьнежня 2016 г.</ref>
* Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], чашнік [[браслаў]]скі ў 1768—1779 і мастаўнічы [[смаленск]]і ў 1779—1792 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 525.</ref><ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 115.</ref>
* Дамінік Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мастаўнічы ашмянскі ў 1776—1791 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 247.</ref>
* Іван і Сяргей Бушы — праваслаўныя жыхары ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 15.</ref>
* Леў Буш — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>
* [[Джордж Гэрбэрт Ўокер Буш]] (1924—2018) — 41-ы прэзыдэнт [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
* [[Джордж Ўокер Буш]] (нар. 1946) — 43-ці прэзыдэнт ЗША
Бушы — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref> і [[Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя і кляштар трынітарыяў (Крывічы)|касьцёла]] ў [[Крывічы (Мядзельскі раён)|Крывічах]] на 1853 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232641/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/453-krvichi-kostel-spisok-prikhozhan-1853-g Кривичи костел. Список прихожан 1853 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 студзеня 2016 г.</ref>.
Бушы (Busza) — прыгонныя зь вёскі [[Вянцэвічы|Вянцэвічаў]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 57.</ref>.
Бушы гербаў [[Бушлер]] і [[Ясеньчык]]<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/01/malewski_czesslaw._rody_szlacheckie_w_powiecie_lidzkim_na_litwie_w_xix_wieku.html Rody szlacheckie w powiecie lidzkim na Litwie w XIX wieku]. — Wilno, 2002.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 52, 434.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Бушы гербаў [[Асарыя]] і Ясенчык — літоўскія шляхецкія роды<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 459—460.</ref>.
Бус (Bus) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Кобрынь|Кобрыню]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 311.</ref>.
Буш (Busz) і Бушэвіч (Buszewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся сяло Бусы каля [[Кельмы|Кельмаў]] і маёнтак Бушышкі ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 53—54.</ref>.
У XVI ст. існаваў маёнтак Бушавічы (''Бушевичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 33].</ref>.
На 1906 год існавалі [[фальварак]] Бушава і сяліба Бусава ў Лепельскім павеце, вёска Бушы ў Рэжыцкім павеце, а таксама вёска Бушаўка ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 181, 203, 353, 383.</ref>.
На 1910 год існавала лясная вартоўня Бушава ў Гомельскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 34.</ref>.
На [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] існуюць вёскі [[Бушава]] і [[Бусава]], на [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] — [[Бушоўка]]. Назву [[Бушаўка]] маюць вёскі на [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бус}}
[[Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы]]
[[Катэгорыя:Германскія прозьвішчы]]
nkqwcxem82qsrwfnt2ssl389orpwzmo
Барда
0
270494
2680593
2672460
2026-07-25T13:40:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680593
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Барда
|лацінка = Barda
|арыгінал = Bardo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Барта
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Бардзіла]], [[Барцін]], [[Бартаўт]]
}}
'''Барда''', '''Барта''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Барда або Барта (Bardo, Barto) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bardo#v=snippet&q=Bardo&f=false S. 1, 247].</ref>. Іменная аснова -бард- (-барт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bards 'волат'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 79.</ref> або ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] barta 'баявая сякера'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 51.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў -барт- і [[Бар (імя)|-бар-]] зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''bárti'' 'ганіць, лаяць, абражаць (кагосьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]], [[Барцін|Бардзін (Барцін)]], [[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд)]]. Адзначаліся германскія імёны Bardilo (Bartel), Bardinus, Bartolt (Bartold). Іменная аснова -барт- таксама магла ўтварыцца ад асновы [[Бэрт|-бэрт-]] (e > a)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 12, 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bart, Barta, Bartołt (Bartoldus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 101.</ref>), Abart, Albart, Libard (Libart), Lubard (Lubart), Zybart, а таксама гібрыднага германска-славянскага Suchobart<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 3, 12, 17—18, 159, 242, 279.</ref>.
У 1632 і 1635 гадох ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Gregorius Barth, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Barth#v=snippet&q=Barth&f=false S. 336, 360].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''пана Митька Бардича и пана Федора Бардича'' (21 верасьня 1474 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 335.</ref>; ''Анъдрею Бардичу 10 копъ грошеи'' (28 кастрычніка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 78.</ref>; ''люди нашы [[Слонім|слонимцы]]… Микула Бардович'' (студзень 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|5к}} P. 107.</ref>; ''што Бардичъ держитъ въ Котчищахъ'' (1498 год)<ref>Акты Литовской метрики. Т. 1, вып. 1. — Варшава, 1896. С. 168.</ref>; ''Borthowicze'' (1510 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 183.</ref>; ''людеи нашыхъ Слонимъцовъ… а Микулу Бардовича'' (4 чэрвеня 1511 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE&f=false С. 666—667].</ref>; ''Семенъ Барда'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 157.</ref>; ''Матеи Борътовичъ Щерги'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 249.</ref>; ''Авькгушътынъ Бартовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 899].</ref>; ''двор Богдана Барды'' (8 траўня 1579 году)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 32. — Витебск, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CpVOAQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B#v=snippet&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B&f=false С. 122].</ref>; ''Sienko Bardzicz… Owsiey Bardzicz'' (1638 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Bardzicz#v=snippet&q=Bardzicz&f=false С. 301].</ref>; ''Michał Bartowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Bardowicz'' (1843 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=6089&search_lastname=Bardowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słonim], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бардзейка (адзначалася старажытнае германскае імя *Bartiko<ref>Buchmüller-Pfaff M. Siedlungsnamen zwischen Spätantike und frühem Mittelalter: Die -(i)acum-Namen der römischen Provinz Belgica Prima. — Tübingen, 1990. S. 84.</ref>, германскае імя Bartheke<ref name="Brons-1877-29">Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Bartheke#v=snippet&q=Bartheke&f=false S. 29].</ref>, Barteke<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 97.</ref>): ''terras desertas in districtu [[Майшагола|Moijschogolensi]]… vulgo nuncupatas Bordeijkowsczyzna'' (5 студзеня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 194.</ref>, ''люди в Новгородском повете… а Иванца Бордеиковича'' (8 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 101.</ref>, у [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Barteick<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BARTEICK&ofb=glowitz&modus=&lang=de BARTEICK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Бардун, Бартан (адзначалася германскае імя Bardon<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b2.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>): ''Elżbieta Bardun'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bardun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łukonica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Bartłomiej Bartanowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10693&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=500&searchtable=&rpp2=50 Dziewieniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Бардавін: ''люди наши слонимцы… Микула Бардовин'' (18 сакавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 248.</ref>;
* Бартат (адзначалася германскае імя Bartet<ref>Cadovius-Müller J. Memoriale linguae Frisicae: nach der Jeverschen Originalhandschrift. Bd. 4. — Norden und Leipzig, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6S1CAAAAIAAJ&q=Bartet#v=snippet&q=Bartet&f=false S. 82].</ref>, Barthet<ref name="Brons-1877-29"/>, Bardet<ref name="Gottschald-1982-102">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA102&dq=bardet+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi7t4uKscOJAxU4nf0HHc39K9UQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=bardet%20namenkunde&f=false S. 102].</ref>): Бартат (''Bartat'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 201.</ref>;
* Бартман (адзначалася германскае імя Bartmann<ref name="Gottschald-1982-102"/>): Арсень Бартман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 7].</ref>;
* Бартрам (адзначалася старажытнае германскае імя Bertram<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bert#v=snippet&q=Bertram&f=false S. 291].</ref>): Бартрамы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Сямён Барда — [[амсьціслаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* [[Анатоль Бардовіч]] ({{нар.}} 1928) — беларускі мовазнавец
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Борды (''Борды'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]], а таксама фальварак Борцішкі (''Бортишки'') у [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 33, 37.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Бардзінск у Красьнянскім павеце, а таксама вёска Бардзіна ў Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 270, 301.</ref>.
На 1906 год існавалі вёскі Бардзіна і Бардаўка ў Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 262, 280.</ref>.
На 1910 год існаваў хутар Бардзін у Гомельскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 44.</ref>.
На памежжы гістарычнай [[Упіцкі павет|Упіччыны]] і [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]] існуе вёска [[Бардышкі]], на [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] — [[Бардзёўка]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Лянгабарды]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бард}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
3cr4nxsi04bnu9sh5ic9v37yfihgc20
Імёны ліцьвінаў
0
270556
2680706
2680557
2026-07-25T23:01:52Z
~2026-41313-31
99112
/* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */
2680706
wikitext
text/x-wiki
'''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]].
== Германскія імёны ==
=== Паходжаньне ===
[[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]]
Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]].
[[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]]
На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>.
Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>.
Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref>
Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}.
Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>.
Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>.
Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>.
У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}.
Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>.
Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>:
* Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад
«вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>)
* Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}}
* Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}}
Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>.
Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>.
=== Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі ===
{{Аўтанумарацыя табліцы | {{
{| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;"
|- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center"
! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}}
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}}
| —
| ''Abo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}}
| —
| ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абель]]'''
| —
| ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]'''
|
| ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}}
|
| ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Абрат]]'''
|
| ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]'''
| —
| ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]'''
| —
| ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]'''
| —
| ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якш|Якш (Якша, Агша)]]'''
| —
| ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Якбут]]'''
|
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]'''
|
| ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]'''
|
| ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]'''
|
| ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]'''
|
| ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]'''
|
| ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягуці|Ягуці (Ягут, Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]'''
|
| ''Águti'' (''Agut'', ''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]'''
|
| ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]]
|
| ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]'''
|
| ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]'''
|
| ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт, Экмунд)]]'''
|
| ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmond'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]'''
| —
| ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]'''
| —
| ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]'''
| —
| ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]'''
| —
| ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]'''
|
| ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]'''
|
| ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвін]]'''
|
| ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альвіс]]'''
|
| ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]'''
|
| ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]'''
|
| ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]'''
|
| ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]'''
|
| ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альмін]]'''
|
| ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яльмуд]]'''
|
| ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]'''
|
| ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]'''
| —
| ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]'''
| —
| ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]'''
| —
| ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аўтаўт]]'''
|
| ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]'''
|
| ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]'''
| —
| ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]'''
| —
| ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]'''
| —
| ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгіш]]'''
| —
| ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]]
| [[Мінялк]]
| Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann
| Minno + Helgi (Alko)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]'''
|
| ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]'''
| —
| ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]'''
| —
| ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]'''
| —
| ''Arila'' <br> Aro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]'''
| —
| ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]'''
| —
| ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]'''
|
| ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]'''
|
| ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]'''
|
| ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]'''
|
| ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]'''
|
| ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]'''
|
| ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]'''
|
| ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армонт, Арамонт, Ярмонт)]]'''
|
| ''Armund'' (''Armunt'', ''Arimondus'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]'''
|
| ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]'''
| —
| ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]'''
|
| ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]'''
|
| ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Арбш]]'''
| —
| ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ярг]]'''
| —
| ''Argo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]'''
| —
| ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]'''
| —
| ''Asco'' (''Asc'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкіла, Ашкела)]]'''
| —
| ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]'''
|
| ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]'''
|
| ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]'''
|
| ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]'''
|
| ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]'''
|
| ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]'''
| —
| ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азела|Азела (Асіла, Ясіла, Ясель, Эзель)]]'''
| —
| ''Aselo'' (''Asilo'', ''Esilo'') <br> Asi + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]'''
| —
| ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]'''
|
| ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясвад]]'''
|
| ''Asuad'' <br> Asi + Wado
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясоўд|Ясоўд (Асвальд)]]'''
|
| ''Asold'' (''Asuald'', ''Oswald'') <br> Asi + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]'''
|
| ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]]
|
| Asi + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ясьвільт]]'''
|
| ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Азгайла]]'''
|
| ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]'''
|
| ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгірд]]'''
|
| ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]'''
|
| ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]'''
|
| ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]'''
|
| ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]'''
|
| ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]'''
|
| ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]'''
| —
| ''Ast'' (''Osta'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]'''
| —
| ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]'''
| —
| ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Аштаўт, Яшталт, Яштаўт)]]'''
|
| ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo
| ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]'''
|
| ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Астрат]]'''
|
| ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]'''
| —
| ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]'''
| —
| ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]'''
| —
| ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]'''
| —
| ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батаўт]]'''
|
| ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]'''
|
| ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo
| ''Willibad'' <br> Wilo + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батвін]]'''
|
| ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino
| ''Winibad'' <br> Wino + Bado
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]'''
|
| ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari)
| ''Heribad'' <br> Heri + Bado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]'''
| —
| ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]'''
| —
| ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]'''
| —
| ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]'''
| —
| ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]'''
| —
| ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болташ]]'''
| —
| ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальдвін]]'''
|
| ''Baldwin'' <br> Bald + Wino
| ''Winibald'' <br> Wino + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Больдаг]]'''
|
| ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago
| ''Dacbold'' <br> Dago + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]'''
|
| ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri
| ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]'''
|
| ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart)
| ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]'''
|
| ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Баўдамір]]'''
|
| ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]'''
| [[Рыбалт]]
| ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]]
|
| Bald + Rim
| ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]'''
|
| ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]'''
|
| ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бар (імя)|Бар (Бара, Пара)]]'''
| —
| ''Baro'' (''Paro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]'''
| —
| ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]'''
| —
| ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]'''
| —
| ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]'''
|
| ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido
| ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвік]]'''
|
| ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]'''
| [[Вінбор]]
| ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino
| ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барвойн]]'''
|
| ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]'''
|
| ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Барконт]]'''
|
| ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund)
| ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Парман]]'''
|
| ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барда|Барда (Барта)]]'''
| —
| ''Bardo'' (''Barto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]'''
| —
| ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]'''
| —
| ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]'''
|
| ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut)
| ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]'''
| —
| ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка, Бінека)]]'''
| —
| ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]'''
| —
| ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]'''
| —
| ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінгель]]'''
|
| ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бенат]]'''
|
| ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бінэрт]]'''
|
| ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бімунт]]'''
|
| ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бера|Бера (Біра, Пера)]]'''
| —
| ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]'''
| —
| ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]'''
| —
| ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]'''
| —
| ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]'''
| —
| ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірыбольд]]'''
|
| ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]'''
|
| ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald
| ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]'''
|
| ''Berwid'' <br> Bero + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]'''
|
| ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]'''
|
| ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]'''
|
| ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]'''
|
| ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бірмэн, Бермень)]]'''
|
| ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]'''
|
| ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ператрут]]'''
|
| ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]'''
| —
| ''Bern'' (''Pirn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]'''
| —
| ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бярнут]]'''
| —
| ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]'''
| —
| ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Бернад, Барнат, Бернят, Парнат)]]'''
|
| ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt
| ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]'''
|
| ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari)
| ''Erbern'' <br> Heri + Bern
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]'''
|
| ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt
| ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Бэргаль, Пергайла)]]'''
|
| ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]'''
| —
| ''Bert'' (''Perht'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртыка]]'''
| —
| ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]'''
| —
| ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртун]]'''
| —
| ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]'''
| —
| ''Bertsch'' <br> Bert + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]'''
|
| ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut)
| ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біе (імя)|Біе]]'''
| —
| ''Bie'' (''Biho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]]
|
| ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]'''
|
| ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]'''
| —
| ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біліка|Біліка (Білейка, Пілейка)]]'''
| —
| ''Biliko'' (''Pilicho'') <br> Bilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білін]]'''
| —
| ''Bilin'' <br> Bilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]'''
|
| ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]'''
|
| ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]'''
|
| ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Білімін|Білімін (Більмін)]]
|
| Bilo + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]'''
|
| ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]'''
| —
| ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]'''
| —
| ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]'''
| —
| ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]'''
| —
| ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]'''
|
| ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]'''
|
| ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бруна]]'''
| —
| ''Bruno''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Брунейка]]'''
| —
| ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]'''
| —
| ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]'''
| —
| ''Bodo'' (''Budo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзейка|Будзейка (Будзека, Будзіка, Байдзейка)]]'''
| —
| ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]'''
| —
| ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]'''
| —
| ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будыш|Будыш (Бодыш, Будуш)]]'''
| —
| ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]'''
|
| ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido
| ''Widbod'' <br> Wid + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]'''
|
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo
| ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]'''
|
| ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno
| ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]]
| [[Гедбуд]]
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
| Geda + Bodo (Budo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]'''
|
| ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari)
| ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]'''
|
| ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih)
| ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]'''
| —
| ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]'''
| —
| ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]'''
| —
| ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]'''
| —
| ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]'''
| —
| ''Botsch'' <br> Boto + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]'''
| [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]]
| ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
| ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]'''
| [[Відбут]]
| ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido
| ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]'''
|
| ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito
| ''Witbot'' <br> Wito + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]'''
| [[Вільбут]]
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
| ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]'''
|
| ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino
| ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгель]]'''
| [[Галбута]]
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутгер]]'''
| [[Гербут]]
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
| ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]'''
| [[Гарбут]]
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
| ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутэрт]]'''
|
| ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутман]]'''
|
| ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]'''
| [[Мінбут]]
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]'''
| [[Нарбут (імя)|Нарбут]]
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]'''
|
| ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]'''
|
| ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick
| ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]'''
| [[Рымбут]]
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ботэй]]'''
| [[Эйбут]]
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
| Eicho (Eich) + Boto (Buto)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]'''
| —
| ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]'''
| —
| ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бой (імя)|Буй]]'''
| —
| ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]'''
| —
| ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]]
|
| Boio (Búi) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Боер|Боер (Бэер)]]'''
|
| ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бумонт]]'''
|
| ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]'''
| —
| ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]'''
|
| ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]'''
|
| ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бранта]]'''
| —
| ''Branto'' (''Brando'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]'''
| —
| ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]'''
| —
| ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]'''
|
| ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бурэйка]]'''
| —
| ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]'''
| —
| ''Burga''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]'''
|
| ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo)
| ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]'''
| —
| ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]'''
| —
| ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]'''
| —
| ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]'''
|
| ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]'''
|
| ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]'''
| —
| ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушка|Бушка (Буска, Босіка, Боська, Бусека, Бусейка, Бошэйка, Бушэйка)]]'''
| —
| ''Buschke'' (''Buske'', ''Bosico'', ''Buseke'') <br> Boos (Boso) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]'''
| —
| ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]'''
| —
| ''Buosin'' <br> Boos + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]'''
|
| ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]'''
|
| ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]'''
| —
| ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]'''
| —
| ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]'''
| —
| ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]'''
| —
| ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдаўт]]'''
|
| ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]'''
|
| ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]'''
|
| ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]'''
|
| ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валь]]'''
| —
| ''Wal'' (''Walo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]'''
| —
| ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валіла]]'''
| —
| ''Walilo'' <br> Wal + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валін (імя)|Валін]]'''
| —
| ''Walin'' <br> Wal + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валант|Валант (Валянт)]]'''
| —
| ''Waland'' <br> Wal + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Валат]]'''
| —
| ''Wallath'' <br> Wal + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вальгун]]'''
|
| ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]'''
| —
| ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]'''
| —
| ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]'''
| —
| ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]'''
| —
| ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Волдат]]'''
| [[Ятаўт]]
| ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had)
| ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]'''
|
| ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari)
| ''Erivald'' <br> Heri + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]'''
|
| ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro)
| ''Meruald'' <br> Mero + Waldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]'''
| [[Монтаўт]]
| ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt)
| ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]'''
| —
| ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варна (імя)|Варна]]'''
| —
| ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Варнела]]'''
| —
| ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вярнат]]'''
|
| ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]'''
| —
| ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]'''
|
| ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]'''
|
| ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгір]]'''
|
| ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вазгерд]]'''
|
| ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]'''
|
| ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]'''
|
| ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]'''
| —
| ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]'''
| —
| ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]'''
| —
| ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]'''
| —
| ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]'''
| —
| ''Vivilo'' <br> Vivo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]'''
| —
| ''Wigo'' (''Wic'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]'''
| —
| ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]'''
| —
| ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікша]]'''
| —
| ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]'''
| [[Гельвіх]]
| ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo)
| ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]'''
|
| ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]'''
|
| ''Wigent'' <br> Wigo + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]'''
|
| ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund)
| ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]'''
|
| ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari)
| ''Ervig'' <br> Heri + Wigo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]'''
| [[Мандывік]]
| ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікерат]]'''
|
| ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato)
| ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]'''
| —
| ''Wido'' (''Wid'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]'''
| —
| ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відыла (імя)|Відул (Відэль)]]'''
| —
| ''Widulo'' (''Widelo'', ''Widilo'') <br> Wido + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]'''
| —
| ''Widin'' <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]'''
| —
| ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відут|Відут (Відута)]]'''
| —
| ''Widut'' <br> Wido + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]'''
| [[Бутвід]]
| ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto)
| ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відаўт]]'''
|
| ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігайла]]'''
| [[Гальвід]]
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]'''
| [[Гервід]]
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro)
| ''Gerwid'' <br> Gero + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]'''
| [[Гірдзівід]]
| ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo)
| ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]'''
| [[Гінвід]]
| ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
| Ginno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]'''
|
| ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri
| ''Ervid'' <br> Heri + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відарт|Відарт (Відэрт)]]'''
| [[Артавід]]
| ''Vidart'' (''Widderd'') <br> Wido + Hardt (Hart)
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]'''
|
| ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзіман]]'''
| [[Манівід]]
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| [[Мінвід]]
| Wido + Minno
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]'''
| [[Мантывід (імя)|Мантывід]]
| ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Wido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віт|Віт (Віта)]]'''
| —
| ''Wito'' (''Witt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]'''
| —
| ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]'''
| —
| ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]'''
| —
| ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]'''
|
| ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut)
| ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітвін]]'''
|
| ''Witwin'' <br> Wito + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]'''
|
| ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]'''
|
| ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari)
| ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]'''
|
| ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]'''
|
| ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вітмонт]]'''
|
| ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE " align="left"
| 1
| '''[[Віцэр]]'''
|
| ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вела]]'''
| —
| ''Welo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]'''
| —
| ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]'''
| —
| ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]'''
| —
| ''Welut'' <br> Welo + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]'''
|
| ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Велерат]]'''
|
| ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віла|Віла (Віль)]]'''
| —
| ''Wilo'' (''Wili'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]'''
| —
| ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілян]]'''
| —
| ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]'''
| —
| ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]'''
| —
| ''Wilun'' <br> Wilo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілянт]]'''
| —
| ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]'''
| —
| ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільбут]]'''
| [[Бутвіл]]
| ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto)
| ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]]
|
| ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]'''
|
| ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]'''
| [[Гердвіл]]
| ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
| Gerd + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгет|Вільгет (Вільгат)]]'''
| [[Гедзівіл]]
| ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo)
| Geda (Giddo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]'''
| [[Гудвіл]]
| ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
| ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]'''
|
| ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]'''
|
| ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]'''
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]]
| ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
| Ginno + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]'''
| [[Манвіл]]
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
| Mann + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]'''
| [[Монтвіл]]
| ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt)
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]'''
| [[Ятвіл]]
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi)
| ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]'''
| —
| ''Wilto'' (''Wildo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзека, Вільдзік)]]'''
| —
| ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]'''
| —
| ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]'''
| [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]]
| ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
| ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віна (імя)|Віна]]'''
| —
| ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]'''
| —
| ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]'''
| —
| ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]'''
| —
| ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]'''
| [[Борвін|Борвін (Барвін)]]
| ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero
| ''Barwin'' <br> Baro + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]'''
|
| ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud
| ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]'''
| [[Гервін]]
| ''Winger'' <br> Wino + Gero
| ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгіль]]'''
|
| ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінгольт]]'''
|
| ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo
| ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]'''
|
| ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari)
| ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінарт]]'''
| [[Эртвін]]
| ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart)
| ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінмот]]'''
|
| ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda)
| ''Motwin'' <br> Mot + Wino
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вінстаўт]]'''
|
| ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]'''
| —
| ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]'''
| —
| ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]'''
| —
| ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вінтаўт]]'''
| [[Таўтвін]]
| ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut)
| ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]'''
|
| ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri
| ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]'''
|
| ''Wero'' (''Varo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]'''
|
| ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]'''
|
| ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірбольт]]'''
|
| ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]'''
|
| ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргаўд]]'''
|
| ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]'''
|
| ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Варгіра]]'''
|
| ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віргірд]]'''
|
| ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]'''
|
| ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]'''
|
| ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund)
| ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]'''
|
| ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]'''
| —
| ''Werzo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]'''
| —
| ''Werzel'' <br> Werzo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Вірсімунд]]
|
| Werzo + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]'''
| —
| ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]'''
| —
| ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]'''
| —
| ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]'''
| —
| ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісун]]'''
| —
| ''Wisun'' <br> Wis + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]'''
| —
| ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]'''
|
| ''Wisbar'' <br> Wis + Baro
| ''Barwis'' <br> Baro + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]'''
|
| ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo
| ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]'''
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido
| ''Widuis'' <br> Wido + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]'''
|
| ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]]
|
| Wis + Gailo
| ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]'''
|
| ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo
| ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]'''
|
| ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero)
| ''Gervisa'' <br> Gero + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]'''
|
| ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]'''
| [[Гінівойша]]
| ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]]
|
| Wis + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісконт]]'''
|
| ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]'''
|
| ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado)
| ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]'''
|
| ''Wisman'' <br> Wis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Вісьміл]]
|
| Wis + Milo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]'''
|
| ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]'''
|
| ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]'''
|
| ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]'''
| —
| ''West'' (''Viste'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вістэла]]'''
| —
| ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]'''
| —
| ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]'''
|
| ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]'''
|
| ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войша]]'''
| —
| ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]'''
| —
| ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br>
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайшыла|Вайшыла (Вайшэль, Вэйшэль, Войшэль)]]'''
| —
| ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшын|Войшын (Войсін)]]
| —
| ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]]
|
| ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]]
|
| ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вайсар]]'''
|
| ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войсят]]'''
|
| ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]]
|
| ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]'''
| [[Нарывойша]]
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
| Noro + Voysch
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]]
|
| Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo)
| ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]]
|
| ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Война]]'''
| —
| ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]'''
| —
| ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]'''
| —
| ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]'''
| —
| ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]'''
|
| ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]'''
|
| ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Воланг]]'''
|
| ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Вольман]]'''
|
| ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавейка]]'''
| —
| ''Gauke'' <br> Gawo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]'''
| —
| ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]'''
| —
| ''Gawin'' <br> Gawo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўвід]]'''
|
| ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido
| ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]'''
|
| ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]'''
| —
| ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]'''
| —
| ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]'''
| —
| ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]'''
| —
| ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]'''
| [[Бутгель]]
| ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto)
| ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]'''
|
| ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвід]]'''
| [[Відзігайла]]
| ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido
| ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]'''
|
| ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальвірд]]'''
|
| ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]'''
| [[Вігайла (імя)|Вігайла]]
| ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo
| ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]'''
|
| ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin
| ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]'''
| [[Гудзігал]]
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галінт]]'''
|
| ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]'''
| [[Мангайла]]
| ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann
| ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]'''
| [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]]
| ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno
| ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]'''
| [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]]
| ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гала (імя)|Гала]]'''
| —
| ''Halo'' (''Helli'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галека]]'''
| —
| ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галень|Галень (Гален)]]'''
| —
| ''Hallen'' <br> Halo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]'''
|
| ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]'''
|
| ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гальмонт]]'''
|
| ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]'''
| —
| ''Hanus'' (''Johannes'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]'''
| —
| ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]'''
| —
| ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]'''
| —
| ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]'''
| —
| ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]]
| —
| Gast (Keast) + -t-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]'''
|
| ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart)
| ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гестард, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]'''
|
| ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut)
| ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]'''
|
| ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari)
| ''Herigast'' <br> Heri + Gast
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]'''
|
| ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гешталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]'''
|
| ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut)
| ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]'''
| —
| ''Gaudo'' (''Gauto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]'''
| —
| ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]'''
| —
| ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]'''
| —
| ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]'''
| —
| ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтоўт]]'''
|
| ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt)
| ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтвід]]'''
|
| ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido
| ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гоўдвік]]'''
|
| ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic)
| ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]'''
|
| ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri
| ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]'''
|
| ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]'''
|
| ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick
| ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гаўдрым]]
| [[Рымгальд]]
| Gaudo + Rim
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]'''
|
| ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus)
| ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]'''
| —
| ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]'''
| —
| ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]'''
| —
| ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]'''
| —
| ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]]
| [[Будзікід (імя)|Будзікід]]
| Geda + Bodo (Budo)
| Bodo (Budo) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]'''
|
| ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt)
| ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]'''
|
| ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut)
| ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]]
|
| Geda + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]]
| [[Вільгет]]
| Geda (Giddo) + Wilo
| ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедвін]]'''
|
| ''Gedovin'' <br> Geda + Wino
| ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]'''
|
| ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]'''
|
| ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]]
|
| Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]'''
|
| ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзіман]]'''
|
| ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]'''
|
| ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno
| ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]'''
|
| ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гадарых|Гедрык]]'''
|
| ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадзь|Гадзь (Гата, Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]'''
| —
| ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]'''
| —
| ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]'''
| —
| ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]'''
| —
| ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]'''
| [[Волдат]]
| ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt)
| ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]'''
|
| ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]'''
|
| ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo
| ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]'''
| [[Вілят]]
| ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo
| ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгаўд]]'''
|
| ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo
| ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядгін]]'''
| [[Гінят]]
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]'''
|
| ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]'''
|
| ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]'''
|
| ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]'''
|
| ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гатман|Гатман (Гадман, Адаман, Атман, Адамэн)]]'''
|
| ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]'''
|
| ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Атрант]]'''
|
| ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейман]]'''
|
| ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]'''
|
| ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Генрых|Генрык]]'''
|
| ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]'''
|
| ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]'''
| —
| ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]'''
| —
| ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]'''
| —
| ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]'''
|
| ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]'''
|
| ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэман]]'''
|
| ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]'''
| —
| ''Heido'' (''Haido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]'''
| —
| ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвід]]'''
|
| ''Heidvid'' <br> Heido + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]'''
|
| ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]'''
|
| ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]'''
|
| ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick
| ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]'''
| —
| ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]'''
| —
| ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]'''
| —
| ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]'''
|
| ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert
| ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]]
|
| Geso (Keso) + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гішвід]]'''
|
| ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido
| ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]]
|
| Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann
| ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]'''
|
| ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt)
| ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гес]]'''
| —
| ''Haso'' (''Hesa'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гасьмір]]'''
|
| ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь, Кілт)]]'''
| —
| ''Geldo'' (''Gildo'', ''Gilto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]'''
|
| ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt)
| ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ільць]]'''
| —
| ''Hilto'' (''Ildia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]'''
| —
| ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]'''
|
| ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto)
| ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ілгут]]'''
|
| ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta)
| ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гільтэр]]'''
|
| ''Hilder'' <br> Hilto + Heri
| ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]'''
|
| ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann
| ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіка]]'''
| —
| ''Hico'' (''Hiko'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гікель]]'''
| —
| ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]'''
| —
| ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]'''
| —
| ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]'''
| —
| ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]'''
| —
| ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]'''
| —
| ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]'''
| —
| ''Gentsch'' <br> Gento + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]'''
| [[Таўцігін]]
| ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
| ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]'''
|
| ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari)
| ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінтарт]]'''
|
| ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]'''
|
| ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]'''
| —
| ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]'''
| —
| ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]'''
| —
| ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герын|Герын (Гірын)]]'''
| —
| ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]'''
| —
| ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]'''
| —
| ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]'''
| —
| ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]'''
| [[Бутгер]]
| ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto)
| ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервала]]'''
|
| ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo)
| ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]'''
|
| ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt)
| ''Waldger'' <br> Waldo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервід|Гервід (Кірвід)]]'''
| [[Відугер]]
| ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido
| ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кірвік|Кірвік (Гервік)]]'''
|
| ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic)
| ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Карвіл, Гервел)]]'''
|
| ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo
| ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]'''
| [[Вінгер]]
| ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino
| ''Winger'' <br> Wido + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гервойна]]'''
|
| ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona)
| ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гергард|Гіргарт]]'''
|
| ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart)
| ''Hartger'' <br> Hardt + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]'''
|
| ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto
| ''Hatger'' <br> Hatho + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герод|Герод (Гірод)]]'''
| [[Гродгар (імя)|Рутгер]]
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho
| ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]'''
|
| ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]]
|
| Gero (Kero) + Gunth (Cund)
| ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керман (імя)|Керман (Герман, Гермэн)]]'''
|
| ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann
| ''Manger'' <br> Gero + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]'''
| [[Мінгер]]
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
| ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]'''
|
| ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]'''
| [[Стангір]]
| ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
| ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]]
|
| Gero (Giro) + Stalto
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]'''
|
| ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo
| ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]'''
| —
| ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гірык]]'''
| —
| ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]'''
| —
| ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]'''
| —
| ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]'''
| —
| ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]'''
| [[Бутар]]
| ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto)
| ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гербэрт]]'''
|
| ''Herbert'' <br> Heri + Bert
| ''Berther'' <br> Bert + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ірвіл]]'''
|
| ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo
| ''Wileri'' <br> Wilo + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]'''
| [[Манар]]
| ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]'''
|
| ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]'''
|
| ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt)
| ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ерандзь]]'''
| [[Рандар]]
| ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd-
| ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]'''
| —
| ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]'''
| —
| ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзіла, Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]'''
| —
| ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]'''
| —
| ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]'''
| —
| ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]'''
| —
| ''Kerdut'' (''Gardut'', ''Gardot'') <br> Gerd + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]'''
|
| ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt)
| ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]'''
|
| ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido
| ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]]
| [[Вільгерд]]
| Gerd + Wilo
| ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гердвойна|Гердвойна (Гердвайнь, Гердвэйнь, Гірдвойна)]]
|
| ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona)
| ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Герцімонт, Кірдзімонт)]]'''
| [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]]
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
| ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]'''
| —
| ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]'''
| —
| ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына, Ардын)]]'''
| —
| ''Hardin'' (''Herden'', ''Ardini'') <br> Hardt + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Артавід]]'''
| [[Відарт]]
| ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido
| ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эртвін]]'''
| [[Вінарт]]
| ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino
| ''Winhart'' <br> Wino + Hardt
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]'''
|
| ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann
| ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]'''
| —
| ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]'''
| —
| ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]'''
| —
| ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]'''
| —
| ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]'''
|
| ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]'''
|
| ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіў]]'''
| —
| ''Givo'' (''Gevo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівейка]]'''
| —
| ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]'''
| —
| ''Givin'' <br> Givo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]'''
|
| ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]'''
|
| ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]'''
| —
| ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]'''
| —
| ''Gilleke'' <br> Gilo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]'''
| —
| ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кілбар]]'''
|
| ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілбут]]'''
|
| ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кільман]]'''
|
| ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]'''
|
| ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]'''
| —
| ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]'''
| —
| ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]'''
| —
| ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генут|Генут (Генюта)]]'''
| —
| ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]'''
| —
| ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]'''
|
| ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]'''
|
| ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]'''
|
| ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]'''
|
| ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt)
| ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гімольт]]'''
|
| ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінвід]]
| [[Відзігін]]
| Ginno + Wido
| ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]]
| [[Вількін]]
| Ginno + Wilo
| ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]'''
|
| ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino
| ''Winneken'' <br> Wino + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]'''
|
| ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Гінівойша]]
| [[Вісігін]]
| ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch)
| ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]'''
| [[Ядгін]]
| ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto)
| ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]'''
|
| ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri
| ''Herekin'' <br> Heri + Ginno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]'''
|
| ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart)
| ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]'''
|
| ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]'''
|
| ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]'''
|
| ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]'''
|
| ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гінет]]'''
|
| ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]'''
|
| ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гога|Гога (Гок)]]'''
| —
| ''Gogo'' (''Goki'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]'''
| —
| ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]'''
| —
| ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]'''
| —
| ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]'''
| —
| ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родэлін]]'''
| —
| ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]'''
| —
| ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]'''
| —
| ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]'''
|
| ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut)
| ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]'''
|
| ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]'''
|
| ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]'''
| [[Герод]]
| ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero)
| ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]'''
|
| ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]'''
|
| ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]'''
|
| ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus''
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]'''
| —
| ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]'''
| —
| ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]'''
| —
| ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]'''
| —
| ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]'''
| —
| ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Гутальд, Годаўт)]]'''
|
| ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut)
| ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Годвайн]]'''
|
| ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona)
| ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]'''
| [[Вільгод]]
| ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo
| ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]'''
|
| ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino
| ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігал]]'''
| [[Гелігуд]]
| ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo)
| ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутгер]]'''
|
| ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]'''
|
| ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готгін|Готгін (Годкін, Гудгін)]]'''
|
| ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'', ''Goedgen'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]'''
|
| ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari)
| ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]'''
|
| ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut)
| ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Глеб]]'''
|
| ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]'''
|
| ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]'''
| [[Мангуд]]
| ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann
| ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]'''
| [[Мінгуд]]
| ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno)
| ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гудмунд|Готмант]]'''
|
| ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Косман]]'''
|
| ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Гошмант]]'''
|
| ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]'''
| —
| ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]'''
| —
| ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]'''
| —
| ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]'''
| —
| ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контун]]'''
| —
| ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]'''
| —
| ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]'''
|
| ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut)
| ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандбут]]'''
|
| ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Контвід]]'''
|
| ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido
| ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантыгерд]]'''
|
| ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]'''
|
| ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari)
| ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]'''
|
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гумонт]]'''
|
| ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]'''
|
| ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato)
| ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]'''
| [[Рыконт]]
| ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрым]]'''
| [[Рымконт]]
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кантрыт]]'''
|
| ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido
| ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гундыслаў]]'''
|
| ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабейка]]'''
| —
| ''Dabicho'' <br> Dabo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дабела|Дабела (Дабіла, Дабіль, Дабель)]]'''
| —
| ''Dabila'' <br> Dabo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дань|Дань (Дан)]]'''
| —
| ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]'''
| —
| ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]'''
| —
| ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]'''
|
| ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]'''
|
| ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнарт]]'''
|
| ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Данкель]]'''
| —
| ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]'''
| —
| ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]'''
| —
| ''Daugo'' (''Davo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]'''
| —
| ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]'''
| —
| ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]'''
|
| ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]'''
|
| ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]'''
|
| ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]'''
|
| ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давінь]]'''
|
| ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]'''
|
| ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]'''
|
| ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]'''
|
| ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]'''
|
| ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]'''
|
| ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]'''
|
| ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]'''
|
| ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]]
|
| Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]'''
|
| ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]]
|
| Daugo (Davo) + Luido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]'''
| [[Міндоўг (імя)|Міндаў]]
| ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
| ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]'''
|
| ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]'''
|
| ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]]
|
| Daugo (Davo) + Spranco
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]'''
|
| ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]'''
| —
| ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]'''
| —
| ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]'''
| —
| ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайль]]'''
| —
| ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]'''
| —
| ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дакварда]]'''
|
| ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]'''
|
| ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]'''
|
| ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дэйна]]'''
| —
| ''Deina'' (''Dagena'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]'''
|
| ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]'''
| —
| ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]'''
| —
| ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]'''
| —
| ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]'''
| —
| ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]]
|
| ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]'''
|
| ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]'''
| —
| ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]'''
| —
| ''Diericke'' <br> Diehr + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]'''
| —
| ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]'''
| —
| ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]'''
| —
| ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]'''
|
| ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тырольдзь]]'''
|
| ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]'''
|
| ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]'''
|
| ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]'''
|
| ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]'''
|
| ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дырмот]]'''
|
| ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Дзірсун]]
|
| Diehr + Suno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дуніла]]'''
| —
| ''Dunila'' <br> Duno + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дывіла]]'''
| —
| ''Divilo'' <br> Deiwe + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Іва]]'''
| —
| ''Ivo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ібут]]'''
|
| ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Івар]]'''
|
| ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ідзель]]'''
| —
| ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інга|Інка]]'''
| —
| ''Ingo'' (''Incho'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгіль]]'''
| —
| ''Ingilo'' <br> Ingo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]'''
|
| ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ігар]]'''
|
| ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]'''
|
| ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйса|Эйса (Іса, Іза, Ейса)]]'''
| —
| ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]'''
|
| ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісавін]]'''
|
| ''Isovin'' <br> Iso + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ісад]]'''
|
| ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]'''
|
| ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]'''
|
| ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]'''
|
| ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]'''
|
| ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кагель]]'''
| —
| ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]'''
| —
| ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]'''
| —
| ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]'''
| —
| ''Cazilo'' <br> Cazo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]'''
|
| ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]'''
| —
| ''Caro'' (''Kárr'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]'''
| —
| ''Kareke'' <br> Caro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]'''
| —
| ''Karila'' <br> Caro + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]'''
|
| ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]'''
|
| ''Caruin'' <br> Caro + Wino
| ''Vinicar'' <br> Wino + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]'''
|
| ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]'''
|
| ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]'''
|
| ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann
| ''Manakari'' <br> Mann + Caro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кармін (імя)|Кармін]]'''
|
| ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]'''
|
| ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Карыят (імя)|Карыят]]'''
|
| ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi)
| ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]'''
| —
| ''Carolus'' (''Carellus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінда]]'''
| —
| ''Kindo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]'''
| —
| ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцібут]]
|
| Kindo + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Кінцівіл]]
|
| Kindo + Wilo
| ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кіндэр]]'''
|
| ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]'''
| —
| ''Klaus'' (''Nikolaus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Кляўзгайла]]
|
| Klaus + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Кома (імя)|Кома]]'''
| —
| ''Como'' (''Gumo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]'''
| —
| ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]'''
|
| ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]'''
| —
| ''Cono'' (''Cuno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]'''
| —
| ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]'''
| —
| ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]'''
| —
| ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конвід]]
|
| Cono + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]'''
|
| ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]'''
|
| ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Конгенд]]
|
| Cono + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конгер]]'''
|
| ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]'''
|
| ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]'''
|
| ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конер]]'''
|
| ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]'''
|
| ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]'''
|
| ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Кондрут]]'''
|
| ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]'''
| —
| ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k-
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]'''
|
| ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]'''
|
| ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]'''
|
| ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Легарт]]'''
|
| ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лідэла]]'''
| —
| ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Летаўт]]'''
|
| ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ліба]]'''
| —
| ''Libo'' <br> ''Lubo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэка|Лібэка (Лібіка, Лібік)]]'''
| —
| ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібель]]'''
| —
| ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібельт]]'''
|
| ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лібэр]]'''
|
| ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]'''
| —
| ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]'''
| —
| ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ліндзін]]'''
| —
| ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]'''
| —
| ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]'''
| —
| ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лобарт]]'''
|
| ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодальд]]'''
|
| ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]'''
|
| ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]'''
|
| ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]'''
|
| ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Люб|Люб (Люба)]]'''
| —
| ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]'''
| —
| ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любель (імя)|Любель]]'''
| —
| ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любень|Любень]]'''
| —
| ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любш]]'''
| —
| ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]'''
|
| ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari)
| ''Erliub'' <br> Heri + Lubo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]'''
|
| ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto)
| ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лют|Лют (Люд)]]'''
| —
| ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]'''
| —
| ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людан]]'''
| —
| ''Liudan'' <br> Liudo + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]'''
| —
| ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]'''
|
| ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino
| ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Людвэр, Літавор, Літавар, Лювер)]]'''
|
| ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютгарда|Людгарда]]'''
|
| ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]'''
|
| ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari)
| ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людкен]]'''
|
| ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Людміна]]'''
|
| ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт, Лемант, Людамонт)]]'''
|
| ''Liumunt'' (''Limund'', ''Lemond'', ''Ludimunt'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]'''
| —
| ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]'''
| —
| ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]'''
|
| ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]'''
|
| ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Лянгмін]]
|
| Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]'''
| —
| ''Lando'' (''Lanto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лянтэла]]'''
| —
| ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]'''
| —
| ''Landina'' <br> Lando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]'''
|
| ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert
| ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мага]]'''
| —
| ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магейка]]'''
| —
| ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]'''
| —
| ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]'''
| —
| ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магін|Магін (Мегін)]]'''
| —
| ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магун]]'''
| —
| ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]'''
|
| ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Магер]]'''
|
| ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Максьвіта]]'''
|
| ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]'''
| —
| ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]'''
| —
| ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]'''
| —
| ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]'''
| —
| ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мазен]]'''
| —
| ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]'''
| —
| ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]'''
|
| ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]]
|
| Mazo + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мала]]'''
| —
| ''Malo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]'''
| —
| ''Malicho'' <br> Malo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]'''
|
| ''Malwida'' <br> Malo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Малгуд]]'''
|
| ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мамейка]]'''
| —
| ''Mamecho'' <br> Mamo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]'''
| —
| ''Mamila'' <br> Mamo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ман|Ман (Мань)]]'''
| —
| ''Mann'' (''Manno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]'''
| —
| ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]'''
| —
| ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]'''
| [[Відзіман]]
| ''Manvidus'' <br> Mann + Wido
| ''Widiman'' <br> Wido + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]]
| [[Віліман]]
| Mann + Wilo
| ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манівін]]'''
|
| ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann
| ''Winiman'' <br> Mann + Wino
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель, Манкель)]]'''
| [[Гайліман]]
| ''Manigel'' (''Mangella'', ''Mangel'', ''Mankel'') <br> Mann + Gailo (Gelo)
| ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]'''
|
| ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo)
| ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]'''
|
| ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]'''
| [[Гудман]]
| ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo)
| ''Guotman'' <br> Gudo + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манар]]'''
| [[Герман (імя)|Герман]]
| ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari)
| ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Манят|Манят (Манат)]]'''
|
| ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi)
| ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]'''
|
| ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro
| ''Tormann'' <br> Torro + Mann
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]'''
| —
| ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркальд]]'''
|
| ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo
| ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргер]]'''
|
| ''Margger'' <br> Marcho + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]'''
| —
| ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]'''
| —
| ''Martilo'' <br> Marti + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]'''
|
| ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]'''
| —
| ''Masto''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьціла|Масьціла (Мастала, Масталь, Мастэль)]]'''
| —
| ''Mastilo'' (''Mastalo'', ''Mastal'') <br> Masto + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Масьцін]]'''
| —
| ''Mastin'' <br> Masto + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]'''
|
| ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]]
|
| Masto + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]'''
| —
| ''Matto'' (''Mado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]'''
| —
| ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]'''
| —
| ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]'''
| —
| ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матывік]]'''
|
| ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медвін]]'''
|
| ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Матар]]'''
|
| ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari)
| ''Herimat''<br> Heri + Matto
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]'''
|
| ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]'''
|
| ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Магон]]'''
| —
| ''Magonus'' (''Maganus'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]'''
| —
| ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]'''
| —
| ''Meynell'' <br> Meyn + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мейнуш]]'''
| —
| ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]'''
|
| ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]'''
|
| ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]'''
| —
| ''Milo'' (''Melus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]'''
| —
| ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]'''
| —
| ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]'''
|
| ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]'''
|
| ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілар]]'''
|
| ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]'''
|
| ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]'''
|
| ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]'''
|
| ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]]
|
| Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]'''
|
| ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]'''
| —
| ''Minno'' (''Menno'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]'''
| —
| ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]'''
| —
| ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]]
| [[Альгмін]]
| Minno + Helgi (Alko)
| Helgi (Algo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінбут]]'''
| [[Бутмін]]
| ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto)
| ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]'''
|
| ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]'''
| [[Відзімін (імя)|Відзімін]]
| ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido
| Wido + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]'''
| [[Гайлімін]]
| ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo)
| ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгіла]]'''
|
| ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo
| ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгер]]'''
| [[Гермін]]
| ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero
| ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгірд]]'''
|
| ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]'''
|
| ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]'''
|
| ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]'''
| [[Гудымін]]
| ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo)
| ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]'''
|
| ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінард|Менарт (Мінарт, Мінард)]]'''
|
| ''Mennert'' (''Minart'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]'''
| [[Даўмен]]
| ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago
| ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінконт]]'''
| [[Кантмін]]
| ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth)
| ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]]
| [[Мантымін]]
| Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Minno
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]'''
|
| ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента, Манта)]]'''
| —
| ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]'''
| —
| ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]'''
| [[Таўцімін]]
| ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut)
| Teudo (Taut) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]'''
|
| ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мендрык|Мендрык (Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]'''
|
| ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]'''
| —
| ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]'''
| —
| ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]'''
| —
| ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]'''
| —
| ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]'''
| —
| ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Марбут]]'''
|
| ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto)
| ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]'''
|
| ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino
| ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]'''
|
| ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo)
| ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Маркунт]]'''
|
| ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth)
| ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]'''
|
| ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]'''
| —
| ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]'''
| —
| ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]'''
| —
| ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]'''
| —
| ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мутаўт]]'''
|
| ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut)
| ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]'''
|
| ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo
| ''Willimot'' <br> Wilo + Mot
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]'''
|
| ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari)
| ''Herimot'' <br> Heri + Mot
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]'''
| —
| ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}})
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]'''
| —
| ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]'''
| —
| ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]'''
| —
| ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]'''
| —
| ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]'''
| —
| ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]'''
| [[Валімонт]]
| ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut)
| ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мандывік]]'''
| [[Вігмант]]
| ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic)
| ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]]
| [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]]
| Mund (Munt) + Wido
| ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]'''
| [[Вілімонт]]
| ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo
| ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантывін]]'''
|
| ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino
| ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]'''
| [[Галімонт]]
| ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo)
| ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]'''
| [[Гірдзімонт]]
| ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd
| ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]'''
|
| ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari)
| ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Монтарт]]'''
|
| ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart)
| ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантымін]]
| [[Мінімонт]]
| Mund (Munt) + Minno
| Minno + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]'''
|
| ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick
| ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]]
| [[Рымант]]
| Mund (Munt) + Rim
| ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нейка]]'''
| —
| ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]'''
|
| ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]'''
|
| ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нань]]'''
| —
| ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наніка]]'''
| —
| ''Nannicha'' <br> Nanno + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]'''
|
| ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Наць]]'''
| —
| ''Nath'' (''Nato'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]'''
|
| ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])'''
| —
| ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ніціла]]'''
| —
| ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]'''
|
| ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]'''
|
| ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нітарт]]'''
|
| ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart)
| ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нетымер]]'''
|
| ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]'''
| —
| ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]'''
| —
| ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нацель]]'''
| —
| ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутаўт]]'''
|
| ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]'''
|
| ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]'''
| —
| ''Noro'' (''Nero'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]'''
| —
| ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]'''
| —
| ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]'''
| —
| ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]'''
| —
| ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбар]]'''
|
| ''Norber'' <br> Noro + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]'''
|
| ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]'''
| [[Бутнар]]
| ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo)
| ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]'''
|
| ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido
| ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарвіл]]'''
|
| ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвайс, Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]]
| [[Войшнар]]
| Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch)
| ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]'''
|
| ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]'''
|
| ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]'''
|
| ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]'''
| —
| ''North'' (''Nardo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]'''
|
| ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]'''
| —
| ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Нявойст]]'''
| —
| ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Нявойна]]
|
| ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]'''
|
| ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Неўрад]]'''
|
| ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Нястольт]]'''
|
| ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ота]]'''
| —
| ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]'''
| —
| ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Одзін (імя)|Одзін]]'''
| —
| ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Отаўт]]'''
|
| ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атгін]]'''
|
| ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Атмут]]'''
|
| ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Адрык|Адрык (Атарык)]]'''
|
| ''Odric'' (''Oterihc'') <br> Oto (Odo) + Rick
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Окель]]'''
| —
| ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пац|Пац (Пач)]]'''
| —
| ''Pazzo'' (''Patza'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]'''
|
| ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прош|Прош (Прыш)]]'''
| —
| ''Brezzo'' (''Prosch'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]]
|
| Brezzo (Prosch) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]'''
|
| ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]'''
| —
| ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]'''
| —
| ''Rappo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рапш]]'''
| —
| ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рага|Рага (Рэга)]]'''
| —
| ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]'''
| —
| ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]'''
| —
| ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]'''
|
| ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]'''
|
| ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]'''
|
| ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раган]]'''
| —
| ''Raganus''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]'''
| —
| ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]'''
|
| ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]'''
|
| ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэйнар]]'''
|
| ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]'''
|
| ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]'''
| —
| ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]'''
| —
| ''Rado'' (''Rato'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]'''
| —
| ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзіла|Радзіла (Раціла, Радзель, Радуль)]]'''
| —
| ''Radila'' (''Ratilo'', ''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]'''
| —
| ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]'''
| —
| ''Raduni'' <br> Rado + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]'''
| —
| ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]'''
|
| ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut)
| ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Рацівіл, Радвіл)]]'''
|
| ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo
| ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]'''
|
| ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino
| ''Winirad'' <br> Wino + Rado
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радыгайла]]'''
|
| ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo
| ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]'''
|
| ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]]
|
| Rado + Minno
| ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Радзімонт]]'''
|
| ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]'''
| —
| ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рам]]'''
| —
| ''Ramo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]'''
| —
| ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]'''
| —
| ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамша]]'''
| —
| ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамаўт]]'''
|
| ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]'''
|
| ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рань]]'''
| —
| ''Rano'' (''Rahn'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Раніла]]'''
| —
| ''Ranila'' <br> Rano + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ранвід]]'''
|
| ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido
| ''Widerannus'' <br> Wido + Rano
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]'''
| —
| ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзіла]]'''
| —
| ''Randilo'' <br> Rando + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандзін]]'''
| —
| ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]'''
| [[Ерандзь]]
| ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari)
| ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]'''
| —
| ''Rucco'' (''Rocco'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]'''
| —
| ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рукша]]'''
| —
| ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руга]]'''
| —
| ''Rugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]'''
| —
| ''Rugin'' <br> Rugo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рувіль]]'''
| —
| ''Rowilo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]'''
| —
| ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка, Руміка)]]'''
| —
| ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]'''
| —
| ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румін|Румін (Ромен)]]'''
| —
| ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромат]]'''
| —
| ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]'''
| —
| ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]'''
|
| ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]'''
|
| ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]'''
|
| ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]'''
| —
| ''Runo'' (''Run'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]'''
| —
| ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]'''
| —
| ''Rupke'' <br> Rupo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]'''
| —
| ''Rost'' (''Rust'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]'''
| —
| ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Расьціла]]'''
| —
| ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростан]]'''
| —
| ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]'''
| —
| ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]'''
|
| ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]'''
| —
| ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]'''
| —
| ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]'''
| [[Болтрык]]
| ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald
| ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]'''
|
| ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыконт]]'''
| [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]]
| ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth)
| ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рыхлік]]'''
|
| ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рым (імя)|Рым]]'''
| —
| ''Rim'' (''Rimo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]'''
| —
| ''Rimicho'' <br> Rim + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымель]]'''
| —
| ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рэмест]]'''
| —
| ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]'''
| —
| ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]'''
| —
| ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымбут]]'''
| [[Бутрым]]
| ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo)
| ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымальд]]'''
|
| ''Rimald'' <br> Rim + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]]
|
| Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]]
|
| ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымгальд]]'''
| [[Гаўдрым]]
| ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo
| Gaudo + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымэр, Рымер)]]'''
|
| ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымард]]'''
|
| ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымконт]]'''
| [[Кантрым]]
| ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth)
| ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыман]]'''
|
| ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]'''
| [[Мантрым (імя)|Мантрым]]
| ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt)
| Mund (Munt) + Rim
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]]
|
| Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]'''
| —
| ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]'''
| —
| ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынкун]]'''
| —
| ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]'''
|
| ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]'''
| —
| ''Rido'' (''Rito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]'''
| —
| ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]'''
| —
| ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытэн]]'''
| —
| ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рытаўт]]'''
|
| ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt)
| ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Рыдмонт]]'''
|
| ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саба]]'''
| —
| ''Saba'' (''Sabas'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]'''
| —
| ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]'''
| —
| ''Sabine'' <br> Saba + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]'''
|
| ''Sabherus'' <br> Saba + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сава (імя)|Сава]]'''
| —
| ''Soava''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]'''
| —
| ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]'''
|
| ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]'''
|
| ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]'''
|
| ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўконт]]'''
|
| ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савімонт]]
|
| Soava + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]'''
|
| ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Савірым]]
|
| Soava + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]'''
| —
| ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]'''
| —
| ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]'''
| —
| ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]'''
|
| ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]'''
|
| ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]'''
| —
| ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]'''
| —
| ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салін]]'''
| —
| ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]'''
|
| ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t-
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]'''
|
| ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]'''
|
| ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]'''
|
| ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Зальман, Саўман, Саламен)]]'''
|
| ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жалмонт|Жалмонт (Залмонт, Саўмонт)]]'''
|
| ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сань]]'''
| —
| ''Sanno'' (''Senne'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]'''
| —
| ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]]
|
| Sano + Gawo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]'''
| —
| ''Sando''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сандзейка]]'''
| —
| ''Sandika'' <br> Sando + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]'''
| —
| ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]'''
|
| ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зантэр|Зантэр (Сандэр, Сандар, Зандэр, Зандар, Жантар, Шантэр, Шандэр, Шандар)]]'''
|
| ''Santer'' (''Sander'', ''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шандрык]]'''
|
| ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]'''
| —
| ''Sarus'' (''Serre'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]'''
| —
| ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]'''
| —
| ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]'''
|
| ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]'''
|
| ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]'''
|
| ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]'''
|
| ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргонт]]'''
|
| ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]'''
|
| ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]'''
|
| ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]'''
|
| ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]'''
|
| ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]]
|
| з + [[Яштальд|Аштаўт]]{{Заўвага|Параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>}} <br> Zeiz + Teudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Свала|Свала (Швала)]]'''
| —
| ''Swala''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]]
|
| Swala + Gedo (Geto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]'''
|
| ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]'''
| —
| ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]'''
| —
| ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]'''
| —
| ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]'''
| —
| ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]'''
|
| ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]]
|
| Suint + Gailo
| ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]'''
|
| ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri
| ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]]
|
| Suint + Rago
| ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]]
|
| Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]'''
|
| ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut)
| ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]'''
| —
| ''Sibilo'' <br> Sibo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]'''
| —
| ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]'''
| —
| ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]'''
| —
| ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]'''
|
| ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]'''
|
| ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]'''
|
| ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]'''
|
| ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]'''
|
| ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зіварт|Зіварт (Зывэрт, Жыварт, Сіварт)]]'''
|
| ''Siwart'' (''Siewert'', ''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]'''
|
| ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]'''
|
| ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]'''
|
| ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]'''
|
| ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]'''
|
| ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шыдаг]]'''
|
| ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]'''
|
| ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]'''
|
| ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]'''
|
| ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зэгрыда]]'''
|
| ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шэйбар]]'''
|
| ''Seiber'' <br> *Seio + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]'''
|
| ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]'''
|
| ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]'''
|
| ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынь|Зынь (Зінь, Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]'''
| —
| ''Sino'' (''Sini'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]'''
|
| ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зінар]]'''
|
| ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зынгель|Зынгель (Зінгіль, Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]'''
|
| ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жында|Жында (Зында)]]'''
| —
| ''Sindo'' (''Sindt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]'''
| —
| ''Sindico'' <br> Sindo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]'''
| —
| ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шымбольт]]'''
|
| ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt)
| ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]'''
|
| ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt)
| ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]'''
|
| ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri
| ''Ersind'' <br> Heri + Sindo
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]'''
|
| ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скольберт]]'''
|
| ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скальбут]]
|
| Scalc (Schalch) + Boto (Buto)
| ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]'''
|
| ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скольд]]'''
| —
| ''Sculd''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]]
|
| Sculd + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]'''
|
| ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скера|Скера (Скіра)]]'''
| —
| ''Scira'' (''Sciri'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]'''
| —
| ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скіран]]'''
| —
| ''Skerun'' <br> Scira + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]'''
|
| ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]]
|
| Scira + Gailo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірман]]'''
|
| ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]'''
|
| ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Скудэр]]'''
|
| ''Scoder'' <br> Scot + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]'''
| —
| ''Somo'' (''Sumo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]'''
| —
| ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]'''
| —
| ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сомалт]]'''
|
| ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]'''
|
| ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стана|Стана (Штэйна, Штэйн)]]'''
| —
| ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]'''
| —
| ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Станвіла]]
|
| Steina (Stean) + Wilo
| ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]'''
|
| ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]'''
| [[Керстэн]]
| ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro)
| ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Суг|Суг (Шук)]]'''
| —
| ''Sugo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]'''
|
| ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]'''
|
| ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]'''
| —
| ''Sudo'' (''Suto'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]'''
| —
| ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]'''
| —
| ''Suden'' <br> Sudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сударг]]'''
|
| ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]'''
|
| ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сутарт]]'''
|
| ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судман]]'''
|
| ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судымуд]]'''
|
| ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]'''
|
| ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]'''
| —
| ''Zuto'' (''Zotto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Зутан]]'''
| —
| ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]'''
|
| ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Суня|Суня (Шуня)]]'''
| —
| ''Sunja'' (''Sonna'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]'''
| —
| ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунела]]'''
| —
| ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонбут]]'''
|
| ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]'''
|
| ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]'''
|
| ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]'''
|
| ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta)
| ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]'''
|
| ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]'''
| —
| ''Sundo'' (''Sondo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]'''
|
| ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сундар]]'''
|
| ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зусель]]'''
| —
| ''Susilo'' <br> Suso + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]'''
| —
| ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]'''
| —
| ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]'''
|
| ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]'''
|
| ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]'''
|
| ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]'''
|
| ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргірд]]'''
|
| ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Сургунд, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]'''
|
| ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]'''
|
| ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]'''
|
| ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман, Сысман, Зызман, Шышман)]]'''
|
| ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]]
|
| Sirio (Surro) + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]'''
|
| ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]'''
|
| ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]]
|
| Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]'''
| —
| ''Sito'' (''Sido'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]'''
| —
| ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]'''
| —
| ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]'''
| —
| ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]'''
|
| ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Сыдэр|Сыдэр (Зыдар, Жыдар)]]'''
|
| ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]'''
|
| ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Сявела]]'''
| —
| ''Sevila'' <br> Sevia + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]'''
| —
| ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]'''
| —
| ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]'''
| —
| ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]'''
| —
| ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]'''
| —
| ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]]
|
| Talo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дальман|Дальман (Тальман, Тальмэн)]]'''
|
| ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талмут]]'''
|
| ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]'''
|
| ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]'''
|
| ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]'''
| —
| ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]'''
| —
| ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]'''
| —
| ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]'''
| —
| ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]'''
| —
| ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]'''
| —
| ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарбут]]'''
|
| ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]'''
|
| ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]'''
|
| ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дарвіл]]'''
|
| ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Турвін]]'''
|
| ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Торыгаўт]]'''
|
| ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тарман|Тарман (Турман, Дарамен)]]'''
|
| ''Tormann'' (''Thurman'') <br> Torro + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]'''
|
| ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]'''
| —
| ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]'''
| —
| ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]'''
| —
| ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]'''
| —
| ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]'''
| —
| ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыбарт]]'''
|
| ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]'''
| [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]]
| ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto)
| ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтвал]]'''
|
| ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]'''
|
| ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]'''
|
| ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]'''
| [[Вілтаўт]]
| ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo
| ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]'''
| [[Вінтаўт]]
| ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino
| ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]'''
|
| ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]'''
|
| ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]'''
| [[Гінтаўт]]
| ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno
| ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігіл]]'''
|
| ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]'''
|
| ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]'''
|
| ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]'''
|
| ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]]
|
| Teudo (Taut) + Minno
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]'''
|
| ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]]
|
| Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]'''
| —
| ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]'''
| —
| ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]'''
| —
| ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]'''
| —
| ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]'''
| —
| ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Тартавід]]
|
| Trudo (Trut) + Wido
| ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus)
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]]
|
| Trudo (Drutus) + Wilo
| ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Трубіла]]'''
| —
| ''Trubilo'' <br> Trubo + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туба]]'''
| —
| ''Tubo''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]'''
| —
| ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тола|Тола (Тула)]]'''
|
| ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'')
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дольвін]]'''
|
| ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]'''
|
| ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]'''
|
| ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тума|Тума (Дома)]]'''
| —
| ''Tumo'' (''Duomo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]'''
| —
| ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]'''
| —
| ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домін]]'''
| —
| ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]'''
| —
| ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]'''
|
| ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Даматурт]]'''
|
| ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Дундзіла]]'''
| —
| ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]'''
| —
| ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]'''
| —
| ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]'''
| —
| ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]'''
| —
| ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Доман|Доман (Дотман)]]'''
|
| ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]'''
| —
| ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]'''
|
| ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]'''
|
| ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]'''
|
| ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Уграт]]'''
|
| ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]'''
| —
| ''Ano'' (''Enno'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]'''
| —
| ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энель|Энель (Аніла)]]'''
| —
| ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яноўд]]'''
|
| ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]'''
|
| ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]]
|
| ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]'''
|
| ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]'''
|
| ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Анар|Анар (Янар)]]'''
|
| ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Улеб]]'''
|
| ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]'''
|
| ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]'''
|
| ''Unger'' <br> Uno + Ger
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Унта]]'''
| —
| Unto (Undo)
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]'''
| —
| ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]'''
|
| ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ур]]'''
| —
| ''Uro'' (''Uhr'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урыка]]'''
| —
| ''Urich'' <br> Uro + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урвік]]'''
|
| ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]'''
|
| ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]'''
|
| ''Urmann'' <br> Uro + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]'''
| —
| ''Tilo'' (''Zill'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цілен]]'''
| —
| ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільвін]]'''
|
| ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]'''
|
| ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]]
|
| Twerda + Boto (Buto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| [[Цьвермунт]]
|
| Twerda + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]'''
| —
| ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]'''
| —
| ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]'''
| —
| ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]]
|
| Schat (Schad) + Baro
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]'''
|
| ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Жадзьвін]]'''
|
| ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]'''
| —
| ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкель]]'''
| —
| ''Eichele'' <br> Eicho + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгант]]'''
| —
| ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]'''
| —
| ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]'''
|
| ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]'''
|
| ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]'''
| [[Ботэй]]
| ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto)
| ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]'''
|
| ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]'''
|
| ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido
| ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]'''
|
| ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйвінд|Эвінт]]'''
|
| ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]'''
|
| ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]'''
|
| ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгіл]]'''
|
| ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]'''
|
| ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]'''
|
| ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]'''
|
| ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]'''
|
| ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйгот]]'''
|
| ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйкар]]'''
|
| ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйруд]]'''
|
| ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo)
| ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]'''
|
| ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]'''
|
| ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймут]]'''
|
| ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]'''
|
| ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]'''
|
| ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]'''
|
| ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih)
| ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich)
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]'''
|
| ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйна]]'''
| —
| ''Eino'' (''Egino'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эйнік]]'''
| —
| ''Einicke'' <br> Eino + -k-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйта|Эйта (Эйда, Эйць, Эйдзь)]]'''
| —
| ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]'''
| —
| ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтун]]'''
| —
| ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]'''
|
| ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]'''
|
| ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]'''
|
| ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эйтман]]'''
|
| ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]]
|
| Eito + Minno
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эльзман]]'''
|
| ''Elsmann'' <br> Elis + Mann
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Алсмунт]]'''
|
| ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]'''
| —
| ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]'''
| —
| ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]'''
| —
| ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Янтаўт]]'''
|
| ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Антавіт]]'''
|
| ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Андрат]]'''
|
| ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]'''
|
| ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]'''
| —
| ''Erman'' (''Ermen'')
|—
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]'''
| —
| ''Eudila'' <br> Euda + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]'''
| —
| ''Jungo'' (''Junk'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]'''
|
| ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]'''
| —
| ''Jundt''
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]'''
| —
| ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юсіла]]'''
| —
| ''Jusila'' <br> Joso + -l-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]'''
| —
| ''Aevo'' (''Evo'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явін|Явін (Авін)]]'''
| —
| ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n-
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўбут]]'''
|
| ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]'''
|
| ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явор|Явар (Явор, Авар, Овар)]]'''
|
| ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явід]]'''
|
| ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]'''
|
| ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]'''
|
| ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| [[Явойша]]
|
| ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]'''
|
| ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]'''
|
| ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Еўна]]'''
| —
| ''Auno'' (''Euni'')
| —
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]'''
| —
| ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ама|Ама (Ям)]]'''
| —
| ''Amo''
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямейка]]'''
| —
| ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямаўт]]'''
|
| ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Яман|Яман (Аман)]]'''
|
| ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]'''
|
| ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]'''
|
| ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t-
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]'''
|
| ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt)
|
|- style="background:#FAFAFA" align="left"
| 1
| '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]'''
|
| ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno)
|
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]'''
| —
| ''Joto'' (''Juto'')
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]'''
| —
| ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]'''
| —
| ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]'''
| —
| ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n-
| —
|- style="background:#EEEEEE" align="left"
| 1
| '''[[Ютша]]'''
| —
| ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch-
| —
|- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left"
| 1
| colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}}
|}
}}}}
== Славянскія імёны ==
Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>.
Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>.
Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}).
== Царкоўныя імёны ==
З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>.
Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>.
З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках.
== Балтыйскія імёны ==
Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}.
Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Нарманская тэорыя]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213.
* {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}}
* [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.
* Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}.
* {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}}
* [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53.
* Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp.
* Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s.
* Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578.
* Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S.
* Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S.
* Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S.
* Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}.
* Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80.
* Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}}
* Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S.
* Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S.
* Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}.
* Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}.
* Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p.
* Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S.
* Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S.
* Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S.
* Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S.
* Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S.
* Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245.
* Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367.
* Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102.
* Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S.
* Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}.
* Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}.
* Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S.
* Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S.
* Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S.
* Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p.
* Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}.
* Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p.
* Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p.
* Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p.
* Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p.
* Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}.
* [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.
* Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480.
* Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}.
* Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}.
* Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s.
* Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}.
* [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914.
* Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929).
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}.
* Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}.
* Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106.
* Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}.
* Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp.
* Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}.
* Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names]
[[Катэгорыя:Беларусы]]
[[Катэгорыя:Славяне]]
[[Катэгорыя:Балты]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]]
99tu271c0o7kwnq19g94x3wqpf8okvz
Бургела
0
271146
2680692
2593731
2026-07-25T22:34:17Z
~2026-41313-31
99112
2680692
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бурґела
|лацінка = Burgieła / Burhieła
|арыгінал = Burgela
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бурга|Burga]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Burga + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Бургель, Пургель, Бургойла
|вытворныя =
|зьвязаныя = Gelburg
}}
'''Бургела''' (''Бургель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бургел, Бургела або Бургала (Burgel<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Burgel#v=snippet&q=Burgel&f=false P. 120].</ref>, Burgela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 73.</ref>, Burgala) і Гелбург (Gelburg)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref> — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Burgala#v=snippet&q=Burgala&f=false S. 348].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бурга|-бург- (-борг-)]] паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bairgan 'прыносіць у бясьпечнае месца' або baurgs 'замак, горад'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 90—91.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 62.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Chacz Burgiela'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Burgiela#v=snippet&q=Burgiela&f=false С. 44].</ref>; ''u Tomasza Purgiela'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. „Komput katolików” parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 266.</ref>.
== Носьбіты ==
* Тэадор Бургела — сьвятар, які ўпамінаецца ў 1788 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 2. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ecEYAAAAYAAJ&q=%D0%B1%D1%83%D1%80+%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%8E#v=snippet&q=%D0%B1%D1%83%D1%80%20%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%8E&f=false С. 472].</ref>
* Ігнаці Бургойла (Бургайла) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE#v=onepage&q=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%BE&f=false С. 19].</ref>
У 1584 годзе ўпаміналася пустаўшчына Бургелеўшчына ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%B0&f=false С. 109].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бурга]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бург}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
jfc3693fi5mbr7dw6cnrkprph70og96
Бука (імя)
0
271148
2680690
2677118
2026-07-25T22:30:43Z
~2026-41313-31
99112
2680690
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бука
|лацінка = Buka
|арыгінал = Bucco
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Бук, Буга, Бок
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Букель]], [[Бугень]], [[Бугайла]], [[Бугар]]
}}
'''Бука''', '''Бук''', '''Буга''', '''Бок''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бука або Буга, пазьней Бок (Bucco, Bugo, Bock) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bugo+Bucco#v=snippet&q=Bugo%20Bucco&f=false S. 343].</ref>. Іменная аснова -буг- (-бук-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buga 'лук'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 110.</ref> або ёсьць скарочанай формай ([[Гіпакарыстык|гіпакарыстык]]ам) асновы [[Бурга|-бург- (-борг-)]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 62.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Букель]], [[Бугень|Бугень (Букень)]], [[Бугар|Бугар (Богар)]]. Адзначаліся германскія імёны Bukilo, Bugen (Bukin), Buger (Boger).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Buklo (Bukiel)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 28.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Bugenne''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Bugin<ref name="Förstemann-1900-344">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bugin#v=snippet&q=Bugin&f=false S. 344].</ref>}} (1388 год)<ref name="Trautmann-1925-20">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bugenne#v=snippet&q=Bugenne&f=false S. 20].</ref>, ''Bugist''<ref name="Trautmann-1925-20"/>, ''Bukilin / Bukelin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Buccillin, Buccellin<ref name="Förstemann-1900-344"/>}} (1398 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bukilin+Bukelin#v=snippet&q=Bukilin%20Bukelin&f=false S. 21].</ref>. У 1598 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Abrahamus Bock, Regiomontanus Borussus'', у 1610 годзе — ''Antonius Bock, Regiomontanus Borussus'', у 1623 годзе — ''Reinholdus Bock, Regiomontanus Borussus… David Bock, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Bock#v=snippet&q=Bock&f=false S. 142, 197, 278].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''две селци у Берестьи… да Ивашково Букгино'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 19.</ref>; ''Миколаи Буковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>; ''Dabko Bukiewicz'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 62.</ref>; ''Андрей Буковичъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 88].</ref>; ''Simko Bukowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Bukowicz#v=snippet&q=Bukowicz&f=false С. 468].</ref>; ''Sczepan Bukowicz… Mikłasz Bukowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Bukowicz#v=snippet&q=Bukowicz&f=false С. 56].</ref>; ''Ярошъ Боговичъ… Василь Боговичъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 430.</ref>; ''Станиславъ Боковичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 795].</ref>; ''wies Powtoswory… Andrej Buk; Jan Buk'' (30 сьнежня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 505.</ref>; ''Bugiewicz… Bukowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 127—128.</ref>; ''Dziemid Buka, pryhonnik. Brat Chodor'' (1722 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Buka#v=snippet&q=Buka&f=false С. 306].</ref>; ''Wieś Krakupowo. Roman Buka, Apanas Buka, Tymoch Buka'' (1765 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Buka#v=snippet&q=Buka&f=false С. 214].</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Букейка: ''Wojciech Bukiejko'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bukiejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zabłoć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Букан: Букановічы (Bukonowicz) гербу [[Радван (герб)|Радван]] — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 59.</ref>;
* Богут, Богат (адзначалася старажытнае германскае імя Bokat<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''Jan Bogut… Stefan Bugieda'' (1745 год)<ref>Biolik M. Imiona poddanych klasztoru wigierskiego z 1745 roku // Prace Językoznawcze. Z. 10, 2008. S. 13, 18.</ref>, Богат (Bogat) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Богша, Бокша: [[Лазар Богша]] — [[Полацкае княства|полацкі]] майстар-ювэлір XII ст.; ''Andrzey Boksza'' (4 красавіка 1657 году)<ref>Глінскі Я. Рэестр зямян Слуцкага і Капыльскага княстваў 1657 году // Архіварыус. Вып. 21, 2023. С. 74.</ref>, Соф'я, Тэафіл і Станіслаў Бакшэвічы (''Bokszewicz'') — уладальнікі гаспадарак у Павяжжы каля [[Куцавічы (Ашмянскі раён)|Куцавічаў]] на 1933 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>, Уладзімер Бокша (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Слуцак|Слуцку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Хабаровского края</ref>;
* Бугвід: ''Лавринъ Буквидовичъ бояринъ ковенскій'' (28 сакавіка 1523 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%BA+%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%BA%20%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 125].</ref>, ''Tadeusz Bugwid… Michał Bogwid'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>;
* Богвіл, Буговіл: ''людеи на име Стерковичовъ и земль пустовских у в [[Анікшты|Оникъштенском]] повете… Буквилъ [[Гайліман|Кголмоновичъ]]'' (4 красавіка 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 369.</ref>, Богвілы (Bogwił) гербу [[Бокій]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 109.</ref>, ''Bugowił'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>;
* Бокільт (адзначалася старажытнае германскае імя Bochild<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bochild#v=snippet&q=Bochild&f=false S. 344].</ref>): ''чоловека Бокильта'' (1417 год паводле выпісу 5 чэрвеня 1641 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 428.</ref>;
* Буконт, Букунт, Баконт (адзначалася германскае імя Boegunde<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=Boegunde&dq=Boegunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjKhp2h6qiFAxUcgv0HHSzBCi4Q6AF6BAgGEAI S. 353, 1133]</ref>): ''Миколаи Буконтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 168.</ref>, ''Станиславъ Буконтовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год), ''Bukunt'' (1815 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>, Баконты (Баканты) — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-B">[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Бокард, Букерт, Богерт (адзначалася старажытнае германскае імя Buccardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 62.</ref>): ''Agata Bukiert'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bukiert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Станіслаў Богерт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=falsee С. 14].</ref>, Бокарды — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-B"/>;
* Богнар (адзначалася старажытнае германскае імя Bagnerus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50.</ref>, у Чэхіі адзначалася імя Bognar<ref>Archiv český: čili, Staré písemné památky české i moravské, sebrané z archivů domácích i cizích. Dil. XXX. — Praha, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=yAwdAAAAMAAJ&q=Bognar#v=snippet&q=Bognar&f=false S. 33, 45].</ref>): Багнаровічы (Bognarowicz) гербу [[Вянява (герб)|Вянява]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 108.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Пётар Бук — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 321.</ref>
* Мікалай Букавіч — [[Судэрва|судэраўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Афанас, Філіп і Мікалай Букі — жыхары вёскі [[Вараксіна]] (каля [[Себеж]]у), якія ўпамінаюцца ў 1742 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806122440/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/992-khvastova-1781-g-inventar-v-oshmyanskom-povete Хвастова 1781 г. инвентарь в Ошмянском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2018 г.</ref>
* Сямён, Дарафей, Ясь і Якуб Букі — жыхары вёсак [[Угода|Угоды]] і [[Ясева]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1781 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806222800/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/894-varaksino-1742-g-v-sebezhskom-trakte Вараксино 1742 г. в Себежском тракте], Архіў гісторыка Анішчанкі, 3 жніўня 2017 г.</ref>
* Антон Буга (1894—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Віцебск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Красноярского края</ref>
Богі (Bog) — прыгонныя з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 141.</ref>.
Букі (Buka) — прыгонныя з ваколіцаў [[Еўе|Еўя]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 339.</ref>.
Букі (Buko) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Лідзкі павет|Лідзкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 51.</ref>.
Букевічы (Bukiewicz) — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 431.</ref>.
Буговічы (Bugowicz) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 58.</ref>.
Бакевіч (Bokiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Букішкі ў [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 51.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе хутар [[Букаўшчына]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — вёска [[Букішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бург}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9nrd4nvd0mpsug79z1fxuzvjcrp8iot
Будар
0
271229
2680691
2670271
2026-07-25T22:32:53Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680691
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Будар
|лацінка = Budar
|арыгінал = Buder
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бода|Budo]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Будэр, Бодар, Будр
|вытворныя =
|зьвязаныя = Eribodo
}}
'''Будар''' (''Бодар''), '''Будэр''' (''Будр'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Будэр або Бодэр (Buder, Boder<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. S. 120.</ref>) і Ерыбода (Eribodo) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Buder#v=snippet&q=Buder&f=false S. 323, 767, 1681].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бода|-буд- (-бод-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Будзіла]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]], [[Будрых]]; германскія імёны Budilo, Bodwidus, Boderich) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Budir''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Budir#v=snippet&q=Budir&f=false S. 20].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Будръ Петровичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 169.</ref>; ''Michal Budarowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=lpH9QHs_wUMC&q=Budarowicz#v=snippet&q=Budarowicz&f=false С. 378].</ref>; ''Szymon Bodar'' (1779 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bodar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Naliboki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Władysław Buderwicz'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 367.</ref>; ''Marcin Buderewicz'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 395.</ref>; ''Jan Buderewicz'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>; ''Józef Budar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Budar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bronisława Buder'' (1900 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Buder&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Pińsk
], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Будр Пятровіч — [[Бяржаны|бяржанскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Каятан Будэр — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D1%83%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8A&f=false С. 18].</ref>
Будрэвічы-Будрэцкія (Budrewicz-Budrecki) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Белая Русь|Белай Русі]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 56.</ref>.
Будрэвічы-Мудрэвічы (Budrewicz-Mudrewicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Полацак|Полацку]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 57.</ref>.
Будар і Бударэвіч — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 327.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Будры]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Будраны]]. Назву [[Будраўшчына]] маюць вёскі на [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Бода]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай буд}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7t55ohnsdmg70z5rn2o8to3ynvbi3df
Тора (імя)
0
271247
2680645
2677997
2026-07-25T20:39:57Z
~2026-41313-31
99112
2680645
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тора
|лацінка = Tora
|арыгінал = Torro
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тура, Тара, Тур
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Турэйка]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман]], [[Дармонт]] <br> [[Мантур]]
}}
'''Тора''', '''Тура''' (''Тур''), '''Тара''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тора, Тура або Тара (Torro, Turo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>, Tara) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tara%2C+Tarro%2C+Torro#v=snippet&q=Tara%2C%20Tarro%2C%20Torro&f=false S. 403].</ref>. Іменная аснова -тор- (-тар-, -дар-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -тар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''tarti'' 'вымавіць, сказаць', для іменнай асновы -дар- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''darýti'' 'рабіць', а для іменнай асновы -тур- — ''turė́ti'' 'мець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=tarti&id=26025390000 tar̃ti], [http://www.lkz.lt/?zodis=daryti&id=06010840000 darýti], [http://www.lkz.lt/?zodis=tur%C4%97ti&id=26126380000 turė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь)]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман|Тарман (Дарамен)]], [[Дармонт]]. Адзначаліся германскія імёны Thureke, Turrell, Torin, Tourant (Tharanth), Tarut, Darebodus, Taruald (Thorald), Torvid, Tharuila, Thurwine (Torvin), Torgaut, Tormann, Darmundus (Tormund).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Darot<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 31.</ref>.
З [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём ÞóriR (Туры) зьвязваюць назву места [[Тураў|Турава]]<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 527.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Tarke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Thuriko<ref>Casemir K., Ohainski U. Die Ortsnamen des Landkreises Goslar. — Bielefeld, 2018. S. 56.</ref>}}, ''Dargaude''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgautr<ref name="Peterson-2007-230">Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 230.</ref>}}, ''Dorgote / Dargote / Dargothe / Dargute''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Durgod<ref>Sigurd H. Studier öfver personnamnen å mynten i Uppsala Universitets Anglosaxiska myntsamling. — Uppsala, 1917. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IYA3AQAAMAAJ&q=Durgod#v=snippet&q=Durgod&f=false S. 66].</ref>}} (1299 і 1371 гады), ''Daroth / Darodt / Doroth / Darutte / Taroth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thorod<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 263.</ref>}} (1341, 1348, 1399, 1410 і 1422 гады), ''Torim''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dorgote#v=snippet&q=Dorgote&f=false S. 22—23, 103, 106].</ref>. Апроч таго,
у Прусіі адзначалася прозьвішча Dorguth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORGUTH&ofb=eichhorn&modus=&lang=de DORGUTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Торка<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 808.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''terram… Turowczizna'' (22 чэрвеня 1463 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 278.</ref>; ''пан Туръ Андреевич, дворянин господаря нашего великого князя Александра'' (5 красавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 540.</ref>; ''domino duce Thur'' (22 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 657.</ref>; ''людеи… а в [[Ят|Етка]] Таревича'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 358.</ref>; ''землю пустовскую на имя Туровщину'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''пан Василей а Сенько Туровичы… преткомъ их, Туромъ'' (20 ліпеня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 41.</ref>; ''людей у-в [[Астрына|Остринской]] волости, у селе, у Кобровичохъ… а Супрона Туровича'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 344.</ref>; ''светъки… Тур Шемяковичъ'' (17 красавіка 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 113.</ref>; ''Barthoss Tarewic… Klim a Lawryn Tarewiczi… Iwan Torewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Tarewic#v=snippet&q=Tarewic&f=false С. 126, 300].</ref>; ''Iwan Thorowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Thorowicz#v=snippet&q=Thorowicz&f=false С. 38].</ref>; ''Thur [[Войшын|Woisnaiowicz]]'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Thur#v=snippet&q=Thur&f=false С. 395].</ref>; ''Мартиновая Туровая… Семенъ Туръ Курыловичъ Зубацкий''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F&f=false С. 1202].</ref>, ''Кирдей Туръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1206.</ref> (1567 год); ''Jarosz Tur'' (1629 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 434.</ref>; ''Turowszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Torowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8088&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1150&rpp2=50 Koleśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Торан (адзначалася старажытнае германскае імя Thoran<ref>Wyld H. C. Old Scandinavian Personal Names in England // The Modern Language Review. Vol. 5, Nr. 3, 1910. P. 295.</ref>): ''пана Торана [[Герман (імя)|Германовича]]'' (3 сакавіка 1543 году)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0&f=false С. 13].</ref>, Тарановічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T">[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Тарунь (адзначалася германскае імя Taron<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/t1.html Noms commençant par T], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Thorun<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1414.</ref>): Таруневічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T"/>;
* Дурынг (адзначалася старажытнае германскае імя Duringus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, Thuring<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>): ''Jan Duringowicz'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 282.</ref>;
* Доруш (адзначалася германскае імя Durisch<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''homines de Gruszy videlicet Dorusz'' (16 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 643.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Dorsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORSCH&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DORSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Торабор, Тарбер (адзначалася старажытнае германскае імя Þorbera<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1143.</ref>, Torber<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torber#v=snippet&q=Torber&f=false P. 49].</ref>, Thurbarus, пазьнейшае Thurber<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thurbarus#v=snippet&q=Thurbarus&f=false P. 128].</ref>): ''земль… Тораборовъщыны… Тарабаровъщыны'' (3 верасьня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 332.</ref>, ''Marianna Apolonia Tarbier'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tarbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Торвад (адзначалася германскае імя Thorvat<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>): у XVI ст. існавала сяльцо Торвадавічы (''Торвадовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 312].</ref>;
* Тарвойн, Тарвойнь (адзначалася германскае імя [[Турвін|Torvin]]<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Torvin Torvin], Nordic Names</ref>): ''Ego, Petrus Tarwoyn, Parochus Szaulensis'' (28 красавіка 1620 году)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 122.</ref>, Тарвойні — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>;
* Тарвойша (адзначалася германскае імя Thorvis<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>, Dorweiß<ref>[https://wiki.genealogy.net/Dorwei%C3%9F_(Familienname) Dorweiß (Familienname)], GenWiki</ref>): Тарвойшы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Торвэрт, Торвірт (адзначалася старажытнае германскае імя Thorward<ref>Hornby R. Danske navne — Træk af navngivningens historie. — København, 1951.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorward#cite_note-dan-1 Thorward], Nordic Names</ref>): ''Michalina Torwert'' (1875 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis/strona-2 Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>, Вільгельм Торвірт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref>;
* Тургель, Даргель, Туркель, Таркайла (адзначалася старажытнае германскае імя Turgillus<ref>Mårtensson L. Personnamnen i de medeltida svenska runinskrifterna. — Uppsala, 2024. S. 74.</ref>, германскае імя Thorgil<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorgil Thorgil], Nordic Names</ref>, Thorkell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thor+kell#v=snippet&q=Thor%20kell&f=false P. 129].</ref>, Torgel<ref name="navn-1900"/>): ''Piotr Turkiel'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turkiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Turgiele'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Іван Таркайла (1877—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>, Даргель (Dargel, Dargiel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Тургень, Туркін (адзначалася германскае імя Torkin<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 352.</ref>, Torgine<ref name="navn-1900"/>): ''у Браславли… земли пустовские на имя Тургеневщину'' (26 кастрычніка 1514 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 257.</ref>), Аляксандар Туркіневіч (1906—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>;
* Даргінт (адзначаліся германскія імёны Turgand<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 474.</ref> і Thurgunt, Trugint<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 22.</ref>): ''Dominik Dargintowicz'' (1759—1761 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 92 (160).</ref>;
* Даркут, Даргуць (адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Torgut<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>): ''Петр Доркутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 72, 255.</ref>, ''Anna Darguć'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Darguc&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тарат (адзначалася старажытнае германскае імя Toreth, Thuræth<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thur%C3%A6th#v=snippet&q=Thur%C3%A6th&f=false P. 447, 457].</ref>, Þórhaddr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr#v=snippet&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr&f=false P. 29].</ref>, Torráðr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torr%C3%A1%C3%B0r#v=snippet&q=Torr%C3%A1%C3%B0r&f=false P. 27].</ref>): ''Toriatowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 26.</ref>, ''панъ Янъ Доратовичъ'' (1620 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 94].</ref>;
* Дорамар, Даромар (адзначалася германскае імя Thormar<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 342.</ref>): ''Benedykt Daromar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Doromar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Doromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тармін, Дурмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Тарман|Thurman]]<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thurman#v=snippet&q=Thurman&f=false P. 579].</ref>, германскае імя Tormen<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1399.</ref>, Thormine, Tormine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''[[Рымейка|Римко]] Торминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 367.</ref>, ''Durmin… Durminowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 138.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Тур — войт [[камянец]]кі, які ўпамінаецца ў 1510 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 183.</ref>
* Уладзімер Туровіч (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
* Міхал Туровіч (1895—?) — беларус з [[Раманаў (Менская вобласьць)|Раманава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Туровічы (Turowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 287.</ref>.
Тарэвіч (Torewicz), Турэвіч (Turewicz) і Туровіч (Turowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1904 год існавала вёска Тараеўшчына (Тароеўшчына) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 306.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Тараў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тор}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
phpe1wwnskbix2p0j996d36utha2t89
2680715
2680645
2026-07-25T23:14:32Z
~2026-41313-31
99112
2680715
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тора
|лацінка = Tora
|арыгінал = Torro
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тура, Тара, Тур
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Турэйка]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман]], [[Дармонт]] <br> [[Мантур]]
}}
'''Тора''', '''Тура''' (''Тур''), '''Тара''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тора, Тура або Тара (Torro, Turo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>, Tara) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tara%2C+Tarro%2C+Torro#v=snippet&q=Tara%2C%20Tarro%2C%20Torro&f=false S. 403].</ref>. Іменная аснова -тор- (-тар-, -дар-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] thaur > thoris 'волат, асілак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы -тар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''tarti'' 'вымавіць, сказаць', для іменнай асновы -дар- за найбольш адэкватнае тлумачэньне прызнае ''darýti'' 'рабіць', а для іменнай асновы -тур- — ''turė́ti'' 'мець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (фіксуюцца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=tarti&id=26025390000 tar̃ti], [http://www.lkz.lt/?zodis=daryti&id=06010840000 darýti], [http://www.lkz.lt/?zodis=tur%C4%97ti&id=26126380000 turė́ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]], [[Турэла]], [[Турын (імя)|Турын]], [[Тарант]], [[Тарут]], [[Дарбут]], [[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь)]], [[Тарвід]], [[Дарвіл]], [[Турвін]], [[Торыгаўт]], [[Тарман|Тарман (Дарамен)]], [[Дармонт]]. Адзначаліся германскія імёны Thureke, Turrell, Torin, Tourant (Tharanth), Tarut, Darebodus, Taruald (Thorald), Torvid, Tharuila, Thurwine (Torvin), Torgaut, Tormann, Darmundus (Tormund).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Darot<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 31.</ref>.
З [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём ÞóriR (Туры) зьвязваюць назву места [[Тураў|Турава]]<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 527.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Tarke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Thuriko<ref>Casemir K., Ohainski U. Die Ortsnamen des Landkreises Goslar. — Bielefeld, 2018. S. 56.</ref>}}, ''Dargaude''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgautr<ref name="Peterson-2007-230">Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 230.</ref>}}, ''Dorgote / Dargote / Dargothe / Dargute''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Durgod<ref>Sigurd H. Studier öfver personnamnen å mynten i Uppsala Universitets Anglosaxiska myntsamling. — Uppsala, 1917. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IYA3AQAAMAAJ&q=Durgod#v=snippet&q=Durgod&f=false S. 66].</ref>}} (1299 і 1371 гады), ''Daroth / Darodt / Doroth / Darutte / Taroth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Thorod<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 263.</ref>}} (1341, 1348, 1399, 1410 і 1422 гады), ''Torim''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dorgote#v=snippet&q=Dorgote&f=false S. 22—23, 103, 106].</ref>. Апроч таго,
у Прусіі адзначалася прозьвішча Dorguth<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORGUTH&ofb=eichhorn&modus=&lang=de DORGUTH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Торка<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 808.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''terram… Turowczizna'' (22 чэрвеня 1463 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 278.</ref>; ''пан Туръ Андреевич, дворянин господаря нашего великого князя Александра'' (5 красавіка 1501 году)<ref>{{Літаратура/Спадчыньнікі Вітаўта (2015)|к}} С. 540.</ref>; ''domino duce Thur'' (22 ліпеня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 657.</ref>; ''людеи… а в [[Ят|Етка]] Таревича'' (21 чэрвеня 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 358.</ref>; ''землю пустовскую на имя Туровщину'' (5 чэрвеня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 160.</ref>; ''пан Василей а Сенько Туровичы… преткомъ их, Туромъ'' (20 ліпеня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 41.</ref>; ''людей у-в [[Астрына|Остринской]] волости, у селе, у Кобровичохъ… а Супрона Туровича'' (10 лістапада 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 344.</ref>; ''светъки… Тур Шемяковичъ'' (17 красавіка 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 113.</ref>; ''Barthoss Tarewic… Klim a Lawryn Tarewiczi… Iwan Torewicz'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Tarewic#v=snippet&q=Tarewic&f=false С. 126, 300].</ref>; ''Iwan Thorowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Thorowicz#v=snippet&q=Thorowicz&f=false С. 38].</ref>; ''Thur [[Войшын|Woisnaiowicz]]'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Thur#v=snippet&q=Thur&f=false С. 395].</ref>; ''Мартиновая Туровая… Семенъ Туръ Курыловичъ Зубацкий''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F&f=false С. 1202].</ref>, ''Кирдей Туръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 1206.</ref> (1567 год); ''Jarosz Tur'' (1629 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 434.</ref>; ''Turowszczyzna'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Torowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8088&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1150&rpp2=50 Koleśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Торан (адзначалася старажытнае германскае імя Thoran<ref>Wyld H. C. Old Scandinavian Personal Names in England // The Modern Language Review. Vol. 5, Nr. 3, 1910. P. 295.</ref>): ''пана Торана [[Герман (імя)|Германовича]]'' (3 сакавіка 1543 году)<ref>Археографический сборник документов: относящихся к истории Северо-Западной Руси. Т. 2. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=GS1OAAAAcAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0&f=false С. 13].</ref>, Тарановічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T">[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Тарунь (адзначалася германскае імя Taron<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/t1.html Noms commençant par T], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>, Thorun<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1414.</ref>): Таруневічы — літоўскі шляхецкі род<ref name="ZBS-T"/>;
* Дурынг (адзначалася старажытнае германскае імя Duringus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 76.</ref>, Thuring<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 287.</ref>): ''Jan Duringowicz'' (17 жніўня 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 282.</ref>;
* Доруш (адзначалася германскае імя Durisch<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/m/ M], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''homines de Gruszy videlicet Dorusz'' (16 траўня 1503 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 643.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Dorsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=DORSCH&ofb=deutsch_wilten&modus=&lang=de DORSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>;
* Торабор, Тарбер (адзначалася старажытнае германскае імя Þorbera<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 1143.</ref>, Torber<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torber#v=snippet&q=Torber&f=false P. 49].</ref>, Thurbarus, пазьнейшае Thurber<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thurbarus#v=snippet&q=Thurbarus&f=false P. 128].</ref>): ''земль… Тораборовъщыны… Тарабаровъщыны'' (3 верасьня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 332.</ref>, ''Marianna Apolonia Tarbier'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tarbier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Торвад (адзначалася германскае імя Thorvat<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>): у XVI ст. існавала сяльцо Торвадавічы (''Торвадовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 312].</ref>;
* Тарвойн, Тарвойнь (адзначалася германскае імя [[Турвін|Torvin]]<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Torvin Torvin], Nordic Names</ref>): ''Ego, Petrus Tarwoyn, Parochus Szaulensis'' (28 красавіка 1620 году)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 122.</ref>, Тарвойні — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>;
* Тарвойша (адзначалася германскае імя Thorvis<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 345.</ref>, Dorweiß<ref>[https://wiki.genealogy.net/Dorwei%C3%9F_(Familienname) Dorweiß (Familienname)], GenWiki</ref>): Тарвойшы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/t/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Т], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Торвэрт, Торвірт (адзначалася старажытнае германскае імя Thorward<ref>Hornby R. Danske navne — Træk af navngivningens historie. — København, 1951.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorward#cite_note-dan-1 Thorward], Nordic Names</ref>): ''Michalina Torwert'' (1875 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis/strona-2 Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>, Адольф і Вільгельм Торвірты — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 72].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 116].</ref>;
* Тургель, Даргель, Туркель, Таркайла (адзначалася старажытнае германскае імя Turgillus<ref>Mårtensson L. Personnamnen i de medeltida svenska runinskrifterna. — Uppsala, 2024. S. 74.</ref>, германскае імя Thorgil<ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Thorgil Thorgil], Nordic Names</ref>, Thorkell<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Thor+kell#v=snippet&q=Thor%20kell&f=false P. 129].</ref>, Torgel<ref name="navn-1900"/>): ''Piotr Turkiel'' (1707 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Turkiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Turgiele'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Іван Таркайла (1877—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Менск]]у, [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Алтайского края</ref>, Даргель (Dargel, Dargiel) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski"/>;
* Тургень, Туркін (адзначалася германскае імя Torkin<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 352.</ref>, Torgine<ref name="navn-1900"/>): ''у Браславли… земли пустовские на имя Тургеневщину'' (26 кастрычніка 1514 году<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 257.</ref>), Аляксандар Туркіневіч (1906—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Косаў|Косава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Москва, расстрельные списки — Бутовский полигон</ref>;
* Даргінт (адзначаліся германскія імёны Turgand<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 474.</ref> і Thurgunt, Trugint<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 22.</ref>): ''Dominik Dargintowicz'' (1759—1761 гады)<ref>Kłapkowski W. Konwent Dominikanów w Sejnach // Ateneum wileńskie. R. 13, z. 2. — Wilno, 1938. S. 92 (160).</ref>;
* Даркут, Даргуць (адзначалася старажытнае германскае імя Þorgot<ref name="Peterson-2007-230"/>, Torgut<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 29.</ref>): ''Петр Доркутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 72, 255.</ref>, ''Anna Darguć'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Darguc&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тарат (адзначалася старажытнае германскае імя Toreth, Thuræth<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thur%C3%A6th#v=snippet&q=Thur%C3%A6th&f=false P. 447, 457].</ref>, Þórhaddr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr#v=snippet&q=%40%C3%9E%C3%B3rhaddr&f=false P. 29].</ref>, Torráðr<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Torr%C3%A1%C3%B0r#v=snippet&q=Torr%C3%A1%C3%B0r&f=false P. 27].</ref>): ''Toriatowicz'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 26.</ref>, ''панъ Янъ Доратовичъ'' (1620 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%94%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 94].</ref>;
* Дорамар, Даромар (адзначалася германскае імя Thormar<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. S. 342.</ref>): ''Benedykt Daromar'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Daromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Doromar'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Doromar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łosk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Тармін, Дурмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Тарман|Thurman]]<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Thurman#v=snippet&q=Thurman&f=false P. 579].</ref>, германскае імя Tormen<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 1399.</ref>, Thormine, Tormine<ref name="navn-1900">[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-t Navn anno 1900 på bokstaven T], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>): ''[[Рымейка|Римко]] Торминович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 367.</ref>, ''Durmin… Durminowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 138.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Тур — войт [[камянец]]кі, які ўпамінаецца ў 1510 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 183.</ref>
* Уладзімер Туровіч (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
* Міхал Туровіч (1895—?) — беларус з [[Раманаў (Менская вобласьць)|Раманава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index19.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Туровічы (Turowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 287.</ref>.
Тарэвіч (Torewicz), Турэвіч (Turewicz) і Туровіч (Turowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref name="Wisniewski">Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На 1904 год існавала вёска Тараеўшчына (Тароеўшчына) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 306.</ref>.
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Тараў]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай тор}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
bpwr1idy79r8gv7chs6o6jhjj0taxgy
Караман (імя)
0
271551
2680672
2670660
2026-07-25T21:45:13Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680672
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Караман
|лацінка = Karaman
|арыгінал = Karaman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Кор|Caro]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Карман
|вытворныя = [[Кармін (імя)|Кармін]]
|зьвязаныя = Manakari
}}
'''Караман''', '''Карман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Карыман, Караман або Карман (Karimanns<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>, Karaman, Caraman, Caroman, Careman, Carman) і Манакар (Manakari<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 407.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Karaman+Caraman%2C+Caroman%2C+Careman%2C+Carman#v=snippet&q=Karaman%20Caraman%2C%20Caroman%2C%20Careman%2C%20Carman&f=false S. 603].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Кор|-кар- (-кор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Каргоўд|Каргоўт]], [[Карымонт]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Caragolt, Caromond, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] kaurus 'цяжкі, важкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref> або гоцкага<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_k.html K] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref> і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] kara 'турбота, клопат'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 134.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Korman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 86.</ref>.
У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Kormann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KORMANN&ofb=glowitz&modus=&lang=de KORMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''оу Коромана'' (XII—XIII стагодзьдзі)<ref name="Zalizniak-2004-452">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 452, 749.</ref>; ''людеи у Полоцъком повете… а Караимановичовъ'' (29 чэрвеня 1440 — 27 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Полацкія граматы (2015)|1к}} С. 193.</ref>; ''слугами… Иванъ Короманов'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 37.</ref>; ''Ян Коромановичъ'' (1506—1539 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 642.</ref>; ''Рымъко Коръманъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 88.</ref>, ''Петръ Кормановичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 115.</ref>, ''Митко Корманъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 156.</ref> (1528 год); ''в повете нашомъ [[Пінск|Пиньском]] чотыри земли, то естъ дворища пустые в селе Тивровичехъ… а Карамановъское'' (10 сакавіка 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 83.</ref>; ''[[Кобрынь]]ского повета… лесомъ на имя Корманомъ… лесомъ Корманомъ'' (12 сьнежня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|18-25к}} С. 148.</ref>; ''у волости [[Грэск|Грезкои]]… землъ пустовъских… [[Герэль|Кгирелевъщины]] а Кормановъщины'' (20 сьнежня 1551 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|35к}} P. 146.</ref>; ''Хведъ Кормановичъ, лавникъ'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 167].</ref>; ''Бенедыктъ [[Рымейка|Рымковичъ]] Кормановича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0+%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%20%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 764].</ref>, ''Янъ Кормановичъ… Якубъ Станиславовичъ съ Кормановъ… Немира Кормановичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1091].</ref> (1567 год); ''Степан Корманенко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 297.</ref>; ''Aleksy Karman'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Karman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petrum Karmanowicz'' (29 красавіка 1787 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_jungtuviu_1787-1790.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1787—1790 m. jungtuvių įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Кармін (у гістарычным германскім арэале адзначалася імя Carmen<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>): ''[[Лейпуны|Лепунского]] повета… Янели Корминовичъ — служба'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 149.</ref>, ''землю Корминишку'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 22.</ref>, Корміны (Kormin) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/szlachta_trocka.pdf Spis nazwisk rodzin szlacheckich zamieszkałych w pow. trockim w XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Карміны (Karmin) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 266.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Карман — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII—XIII стагодзьдзях<ref name="Zalizniak-2004-452"/>
* Ян Караманавіч — баброўнік [[ваўкавыск]]ага двара, які ўпамінаецца паміж 1506 і 1539 гадамі
* [[Рымейка|Рымка]] Карман — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Пётар Карманавіч — [[Бельск Падляскі|бельскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Міцька Карман — [[віцебск]]і баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Якуб Карман (''Jakób Carmann, Carmannus, Caraman'') — выхадзец з [[Бэрлін]]у, які ў 1590—1592 гадох навучаўся ў Папскай сэмінарыі ў Вільні<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 232.</ref>
* Якім Кармановіч — сябра [[Віленскае Сьвятадухаўскае брацтва|Віленскага Сьвятадухаўскага брацтва]], які ўпамінаецца ў 1613 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 1. — СПб., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ujNGAAAAYAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 145].</ref>
* Сымон, Андрэй, Марцін і Мікалай Карманы — жыхары вёсак [[Аферышкі|Аферышкаў]] і [[Шышнішкі|Шышнішкаў]] ([[Браслаўскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805203548/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1120-strun-inventar-1775-g-v-braslavskom-povete Струнь инвентарь 1775 г. в Браславском повете], Архіў гісторыка Анішчанкі, 18 кастрычніка 2018 г.</ref>
* Ігнаці Караман (Карамон) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A&f=false С. 59].</ref>
* Вячаслаў Карман (1891—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Лужкі|Лужкоў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Хабаровского края</ref>
* Пётар Кармановіч (1894—?) — беларус зь [[Целяханы|Целяханаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>
Карманы (Karman) — прыгонныя зь вёскі [[Забалоцьце (Смаргонскі раён)|Забалоцьця]], мястэчка [[Канстанцінава]], засьценку [[Мурогі|Мурогаў]] ([[Ашмянскі павет]]) і ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 332.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 64, 139.</ref>.
Карманы (Karmann) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 563.</ref>.
Кармановічы (Kormanowicz) гербу [[Наленч]] — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 284.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Карманічы ў Красьнянскім павеце, а таксама вёска і сядзіба Карманічы ў Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 282, 382.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Карманы ў Гарадоцкім павеце, а таксама вёска Карманава (Карманова) у Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 80, 263.</ref>.
Карманэн (''Karmohnen'') — былая вёска каля [[Гумбінэн]]у ў [[Прусія|Прусіі]]<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 49.</ref>.
На [[Аршанскі павет|гістарычнай Аршаншчыне]] існуе вёска [[Карманоўка]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Карманішкі]]. Назву [[Карманы]] маюць вёскі на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Кор|Кара]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай кар}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
msq7xirkldjvt98ffhfsawydswhqol7
Вінела
0
272093
2680660
2677195
2026-07-25T21:13:39Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680660
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Вінела
|лацінка = Vinieła
|арыгінал = Winela
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Віна (імя)|Wino]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Вінель
|вытворныя = [[Вайніла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Вінела''' (''Вінель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Вініла або Вінэла, пазьней Вінэля (Winilo, Winela<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 295.</ref>, Vinele) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Vinele#v=snippet&q=Vinele&f=false S. 1611].</ref>. Іменная аснова [[Віна (імя)|-він-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутвін]], [[Мантывін|Монтвін]], [[Радавін]]; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wins 'сябар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ко Винилу'' (XII ст.)<ref name="Zalizniak-2004-448">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 448, 719.</ref>; ''poddany… Stanisław Winiełła'' (27 ліпеня 1553 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 46.</ref>.
== Носьбіты ==
* Вініл (''Винилъ'') — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XII стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-448"/>
* Іван Вінель — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=onepage&q=%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 25].</ref>
Вінелевіч (Winelewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай він}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qiwfcq8ekscls967wez6kjpe1neb7h5
Тума
0
272220
2680586
2674955
2026-07-25T12:28:36Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680586
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Тума
|лацінка = Tuma
|арыгінал = Tumo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Тум, Дома
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Дамейка]], [[Туміла]], [[Домін]], [[Домаш]], [[Тумар (імя)|Тумар]], [[Даматурт]]
}}
'''Тума''' (''Тум''), '''Дома''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Тума або Дума (Tumo, Duomo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Tumo%2C+Duomo#v=snippet&q=Tumo%2C%20Duomo&f=false S. 416].</ref>. Іменная аснова -дом- (-тум-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] dōms 'вырак, суд; слава'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 95.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Дамейка|Дамейка (Дамека)]], [[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]], [[Домін]], [[Домаш|Домаш (Доміш)]], [[Тумар (імя)|Тумар (Домар)]], [[Даматурт]]. Адзначаліся германскія імёны Domke (Dommick), Tuomila (Tumila, Dummel), Domin, Domisch, Thumer (Domarius), Domedrudis.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Damald (Domald)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 35.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Dome'' (1342 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Dome#v=snippet&q=Dome&f=false S. 26].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Tum [[Мінейка (імя)|Minikowicz]], syn jego Wojciech'' (30 сьнежня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 505.</ref>; ''Piothr Mikołaiewicz ławnik z synmi dwiema Macieiem a Tumem'' (28 жніўня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 502.</ref>; ''Jan Tumowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 112.</ref>; ''Marianna Tuma'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tuma&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Brygida Domowicz'' (1817 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Domowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Zdzięcioł], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Туман (адзначалася германскае імя Thumann<ref name="Eule-1900-26"/>): ''Konstancja Tumanowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Tumanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Дамуць (адзначалася германскае імя Thumotus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>): на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Дамуці]];
* Дамавід: ''земль пустовъских у [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Янишки Домовидовича'' (13 лютага 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 434.</ref>;
* Дамад, Дамат: ''Степан Домадович'' (1528 год)<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 44.</ref>, ''wieś Dowjacie… Michał Domatowicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 228.</ref>;
* Думгір (адзначалася германскае імя Domger<ref name="Eule-1900-26">Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Domger#v=snippet&q=Domger&f=false S. 26].</ref>): Мікалай Андрэевіч Думгір — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B0&f=false С. 214].</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Ян Тумовіч — баярын [[Жамойцкае староства|Жамойцкага княства]], які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Грышка Тумовіч — жыхар мястэчка [[Нача (Менская вобласьць)|Начы]] (каля [[Чашнікі|Чашнікаў]]), які ўпамінаецца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох
* Стэфан Тума — жыхар мястэчка [[Ліпнішкі|Ліпнішак]], які ўпамінаецца ў 1773 годзе<ref>Гецевич, А. К. Инвентарь местечка Липнишки 1773 года // Новая наука: гипотезы, взгляды и факты. Сборник научных трудов. Под общей редакцией С. В. Кузьмина. — Казань, 2017. С. 18.</ref>
* Ігнаці Дамовіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 27].</ref>
Тумы — прыгонныя зь вёскі [[Агароднікі|Агароднікаў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 329.</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай дом}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
gbypedj3y299fvub05vhm63o613wlgm
Сабіла (імя)
0
272277
2680590
2680268
2026-07-25T13:30:12Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680590
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сабіла
|лацінка = Sabiła
|арыгінал = Sabilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Саба|Saba]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Сабіла''' (''Сабела'', ''Сабуль'', ''Забіла'', ''Забела'', ''Забель'', ''Жабела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сабіла або Сабула, пазьней Забэль (Sabilo, Sabila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA479&dq=sabila+sabilo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjz3ta3mdyBAxXH6qQKHS5eAnsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=sabila%20sabilo&f=false P. 479].</ref>, Sabulo, Sabel<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Sabel+Sabulo#v=snippet&q=Sabel%20Sabulo&f=false S. 92].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sabulo#v=snippet&q=Sabulo&f=false S. 990, 1286].</ref>. Іменная аснова [[Саба|саб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сабіна]], [[Шабэр]]; германскія імёны Sabine. Sabherus), магчыма, паходзіць ад асновы [[Сава (імя)|саў-]]<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 196.</ref> (імёны ліцьвінаў [[Савіла]], [[Савігайла]], [[Саўгут]]; германскія імёны Savilo, Savigello, Savegodo).
У Польшчы ў 1506 годзе і ў XVII ст. адзначалася прозьвішча Sabela<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 4: Pl—St. — Kraków, 2013. S. 300.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Забелич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Янъ Забеличъ… Микита Забеличъ самъ. Василь Забеличъ самъ. Анъдреи Забеличъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Забела Петрашевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Мартинъ Забеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''Ян Забелич'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 100.</ref>; ''дворане господаръскии… Янъ Забеличъ'' (13 лютага 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 296.</ref>; ''Матеи Забеличъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 360.</ref>; ''слугу Матея Забилича… Матей Забеличъ… Матусъ Забела'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D0%B0+%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D0%B0%20%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 819].</ref>; ''do starszenstwa w cechu Sabiły… przez Andrzeia Sabiłę, starszego… Andrzeia Sabiły'' (1642 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=P2dcAAAAcAAJ&q=Sabi%C5%82y#v=snippet&q=Sabi%C5%82y&f=false С. 275—276, 279]</ref>; ''Antoni Sabulewicz'' (1806—1816 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 16.</ref>; ''Prakseda Sabiłowa'' (1874 год)<ref name="Sakalouskaja-1997-131">Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 131.</ref>; ''Jerzy Sabiło'' (29 сьнежня 1893 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>; ''Felicyjan Sabiłło'' (8 кастрычніка 1908 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>.
== Носьбіты ==
* Ян Забеліч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян, Мікіта, Васіль і Андрэй Забелічы — [[ваўкавыск]]ія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Забела Пятрашавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Забелавіч — [[Коршава|коршаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Флор Сабіла — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref>
* Міхал Жабяловіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 28].</ref>
* Каятан Сабіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref>
* Міхал Забела (1847—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 205.</ref>
* Пётар Сабіла (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Сабіла Пётр Юр'евіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Эрнэст Сабіла]] (1932—2022) — беларускі пратэстанцкі рэлігійны і грамадзкі дзяяч, дысыдэнт
Сабілы — прыгонныя зь вёскі [[Сівіца (Гарадзенская вобласьць)|Сівіцы]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 263, 353.</ref>.
Забяловічы (Zabiełowicz, Zabiałowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Даўбяны|Даўбянаў]] і [[Ёдзішкі|Ёдзішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 834.</ref>.
Жабяловічы (Żabiełowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Павалкі|Павалкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834"/>.
Сабелы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Сабілы<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Sabiłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 759.</ref>.
Сабулевічы (Sabulewicz) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>.
Забілы (Zabiło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 248.</ref>.
Назву [[Забелішкі]] маюць два хутары на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]], назву [[Забелы (неадназначнасьць)|Забелы]] — вёскі на гістарычных [[Слуцкае княства|Случчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай саб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
an0ymibbc72k6iplklw4lw8sit4r9xe
2680669
2680590
2026-07-25T21:36:22Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680669
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сабіла
|лацінка = Sabiła
|арыгінал = Sabilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Саба|Saba]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Сабіла''' (''Сабела'', ''Сабуль'', ''Забіла'', ''Забела'', ''Забель'', ''Жабела'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сабіла або Сабула, пазьней Забэль (Sabilo, Sabila<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA479&dq=sabila+sabilo&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjz3ta3mdyBAxXH6qQKHS5eAnsQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=sabila%20sabilo&f=false P. 479].</ref>, Sabulo, Sabel<ref>Kehrein J. Nassauisches Namenbuch. — Weilburg, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NUcyAQAAMAAJ&q=Sabel+Sabulo#v=snippet&q=Sabel%20Sabulo&f=false S. 92].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sabulo#v=snippet&q=Sabulo&f=false S. 990, 1286].</ref>. Іменная аснова [[Саба|саб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сабіна]], [[Шабэр]]; германскія імёны Sabine. Sabherus), магчыма, паходзіць ад асновы [[Сава (імя)|саў-]]<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 196.</ref> (імёны ліцьвінаў [[Савіла]], [[Савігайла]], [[Саўгут]]; германскія імёны Savilo, Savigello, Savegodo).
У Польшчы ў 1506 годзе і ў XVII ст. адзначалася прозьвішча Sabela<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 4: Pl—St. — Kraków, 2013. S. 300.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ян Забелич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 68.</ref>, ''Янъ Забеличъ… Микита Забеличъ самъ. Василь Забеличъ самъ. Анъдреи Забеличъ самъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Забела Петрашевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Мартинъ Забеловичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''Ян Забелич'' (1524—1566 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 100.</ref>; ''дворане господаръскии… Янъ Забеличъ'' (13 лютага 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|228к}} С. 296.</ref>; ''Матеи Забеличъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 360.</ref>; ''слугу Матея Забилича… Матей Забеличъ… Матусъ Забела'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%97%D0%B0+%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D0%B0%20%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 819].</ref>; ''do starszenstwa w cechu Sabiły… przez Andrzeia Sabiłę, starszego… Andrzeia Sabiły'' (1642 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 10. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=P2dcAAAAcAAJ&q=Sabi%C5%82y#v=snippet&q=Sabi%C5%82y&f=false С. 275—276, 279]</ref>; ''Antoni Sabulewicz'' (1806—1816 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 16.</ref>; ''Prakseda Sabiłowa'' (1874 год)<ref name="Sakalouskaja-1997-131">Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 131.</ref>; ''Jerzy Sabiło'' (29 сьнежня 1893 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>; ''Felicyjan Sabiłło'' (8 кастрычніка 1908 году)<ref name="Sakalouskaja-1997-131"/>.
== Носьбіты ==
* Ян Забеліч — [[Рудаміна|рудамінскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Ян, Мікіта, Васіль і Андрэй Забелічы — [[ваўкавыск]]ія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Забела Пятрашавіч — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Забелавіч — [[Коршава|коршаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Флор Сабіла — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref>
* Іван і Міхал Жабяловічы — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 28].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 48].</ref>
* Каятан Сабіла — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Виленских Губернских Ведомостей, 1907. С. 27.</ref>
* Міхал Забела (1847—?) — беларус з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 205.</ref>
* Пётар Сабіла (1879—?) — беларус з ваколіцаў [[Івянец|Івянцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B0_%D0%9F%D1%91%D1%82%D1%80_%D0%AE%D1%80%27%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1879) Сабіла Пётр Юр'евіч (1879)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* [[Эрнэст Сабіла]] (1932—2022) — беларускі пратэстанцкі рэлігійны і грамадзкі дзяяч, дысыдэнт
Сабілы — прыгонныя зь вёскі [[Сівіца (Гарадзенская вобласьць)|Сівіцы]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 263, 353.</ref>.
Забяловічы (Zabiełowicz, Zabiałowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Даўбяны|Даўбянаў]] і [[Ёдзішкі|Ёдзішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 834.</ref>.
Жабяловічы (Żabiełowicz) — прыгонныя зь вёскі [[Павалкі|Павалкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref name="Malewski-2016-834"/>.
Сабелы — [[парафія]]не царквы ў [[Лапічы|Лапічах]] ([[Менскі павет|Меншчына]]) на 1870—1883 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231618/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/171-tserkov-lapichi-igumenskogo-uezda-prikhozhane церковь Лапичи Игуменского уезда. Прихожане], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>.
Сабілы<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Sabiłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 759.</ref>.
Сабулевічы (Sabulewicz) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 5.</ref>.
Забілы (Zabiło) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 12. — Warszawa, 1939. S. 248.</ref>.
Назву [[Забелішкі]] маюць два хутары на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]], назву [[Забелы (неадназначнасьць)|Забелы]] — вёскі на гістарычных [[Слуцкае княства|Случчыне]] і [[Полацкае ваяводзтва|Полаччыне]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай саб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
6dcwo0jdk59tjl3x0ijgouiw4ygxc4t
Бушыла
0
272493
2680658
2678463
2026-07-25T21:11:26Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680658
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бушыла
|лацінка = Bušyła
|арыгінал = Busilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Буш|Buoso]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Бусіл, Бузель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Бушыла''' (''Бусіл'', ''Бузель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бусіла, Бусіл, пазьней Бузэль, Бушэль або Бузэла (Busilo, Buosilo<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 63.</ref>, Busilla<ref>Andrade Cernadas J. M. O tombo de Celanova: estudio introductorio, edición e índices (ss. IX—XII). — Santiago de Compostela, 1995. [https://books.google.by/books?id=BF9pAAAAMAAJ&q=Busilla+presbiter&dq=Busilla+presbiter&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi1gbXLoquGAxU52QIHHTIbD3gQ6AF6BAgNEAI P. 682, 874].</ref><ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Busil<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>, Busel<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Busel#v=snippet&q=Busel&f=false S. 98].</ref>, Büschel<ref>Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=imgSAAAAYAAJ&q=B%C3%BCschel#v=snippet&q=B%C3%BCschel&f=false S. 21].</ref>, Busiello<ref>Lastrico P. Facciamo I Cognomi: La Più Completa Opera Sull'origine e la Diffusione Di Oltre 8. 000 Cognomi Italiani. — Independently published, 2019.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Busilo#v=snippet&q=Busilo&f=false S. 330].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 273.</ref>. Іменная аснова [[Буш|-бус- (-бос-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бушка]], [[Бусінь]], [[Бушман]]; германскія імёны Buske, Buosin, Bussman) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bōsi 'варожы, злы'<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA203&dq=BOS+feindlich+b%C3%B6se+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiuu7bf2euDAxWtgv0HHQAXDf0Q6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=BOS%20feindlich%20b%C3%B6se%20namenkunde&f=false S. 203].</ref> або ад германскага buozan 'паляпшаць, прыносіць карысьць'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=BOSI+BOZ+buozan#v=snippet&q=BOSI%20BOZ%20buozan&f=false S. 329—330].</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Bossel / Bossil''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bossel#v=snippet&q=Bossel&f=false S. 20].</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Бусель (Busiel) і Бусіла (Busiło)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 73.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''з Бусоловичы'' (1552 год)<ref>Полоцкая ревизия 1552 года. — Москва, 1905. С. 34.</ref>; ''Baszyło'' (1565 год)<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref>; ''s panią Marcinową Buzielewiczową i s panem Wojciechem Buzielem'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 46.</ref>; ''Piotr Buzel'' (15—23 кастрычніка 1655 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303.</ref>; ''Busiły'' (1744 год)<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 412.</ref>; ''Jakub Busił''<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 86.</ref>, ''wioski… Busiły''<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 90.</ref> (1782—1783 гады); ''Joanna Busił'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Busi%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krewno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Buszyło'' (1872 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=14481&search_lastname=Buszy%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Wołma (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Сумілішкі|sumiliska]]… Buzele — okolica''<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 774.</ref>, ''Parafia [[Сьвянцяны|Święciańska]]… Busiły''<ref>Jodczyk K. Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 1: Dekanat Brasław. — Białystok, 2009. S. 285—286.</ref> (1784 год); ''Bartłomiej Bósił'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=B%C3%B3si%C5%82&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Krewny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Busiło'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Busi%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łoździeje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Izabela Buszyło'' (1892 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=10909&search_lastname=Buszy%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Kamień], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Buszyło'' (1893 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=3216&search_lastname=Buszy%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Derewna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Навум і Яфім Бушылы — жыхары вёскі [[Калодзезнае|Калодзезнага]] маёнтку [[Цімкавічы|Цімкавічаў]], якія ўпамінаюцца 28 ліпеня 1638 году<ref>Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 27.</ref>
* Міхаіл Бусель — настаўнік Плоцельскай прыходзкай вучэльні на 1897 год<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%D0%91%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 103].</ref>
* Рыгор Бушылаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D1%83%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 20].</ref>
* Ёсіф Бузель (1886—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Капыль|Капылю]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Рыгор Бушыла (1899—1941) — беларус з ваколіцаў [[Лунінец|Лунінцу]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
* Васіль Бушыла (1916—1941) — беларус з ваколіцаў Лунінцу, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
Бушылы — сяляне-гаспадары ў вёсцы [[Малькавічы (Берасьцейская вобласьць)|Малькавічах]] ([[Пінскі павет|Піншчына]]) на 1811 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230503/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/366-spisok-krestyan-dvorokhozyaev-pinskogo-uezda-za-1811-g список крестьян дворохозяев Пинского уезда за 1811 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 26 студзеня 2015 г.</ref>.
У 1621 годзе ўпамінаўся маёнтак Бузелевічы ў [[Троцкі павет|Троцкім павеце]]<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 46.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Бусылава (Бусылова) у Невельскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 267.</ref>.
На [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] існуе вёска [[Бусілы]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай бус}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2axstty8b43fbxi3wxa1m5gjuxk3a2g
Яр (імя)
0
272622
2680651
2673813
2026-07-25T20:56:56Z
~2026-41313-31
99112
2680651
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яр
|лацінка = Jar
|арыгінал = Ahr
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Ар
|вытворныя = [[Ярна]], [[Гір]]
|зьвязаныя = [[Ярыла (імя)|Ярыла]], [[Ярун]], [[Ярунд]], [[Арбут]], [[Арвід]], [[Арвіст]], [[Арыгольд]], [[Арман]], [[Армін (імя)|Армін]], [[Ярмунд]], [[Ярмуць]], [[Яруд]]
}}
'''Яр''', '''Ар''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ара, пазьней Ар (Aro, Aar, Ahr) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aro%2C+Aar%2C+Ahr#v=snippet&q=Aro%2C%20Aar%2C%20Ahr&f=false S. 135].</ref>. Іменная аснова ар- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] ara 'арол'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы ар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''ar'' 'таксама'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'таксама' для ''ar'' упершыню фіксуецца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]]<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=ar&lns=-1&les=-1 ar̃ (3)], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Ярыла (імя)|Ярыла]], [[Ярун]], [[Ярунд]], [[Арбут]], [[Арвід|Арвід (Ярвід)]], [[Арвіст]], [[Арыгольд]], [[Арман|Арман (Арыман, Ярыман)]], [[Армін (імя)|Армін (Ярмін)]], [[Ярмунд|Ярмунд (Ярмант)]], [[Ярмуць|Ярмуць (Армуць)]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Arila, Aruna, Jarund, Árbót, Arvid, Ariovist, Aregaudus, Arman (Ariman), Armin, Armund (Armunt, Eremunt), Armuth, Arodus (Aruth). Апроч таго, існуе іменная аснова [[Ярна|арн-]], якая паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] arn 'арол'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Jarant (Jarand, Jarunt, Jerant, Jorant), Arman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7, 101.</ref>, Jaroldus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Ярша: ''Johannes Iarscha'' (1436 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 180, 450.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Arbute''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Arbod<ref>Pott A. F. Die Personennamen, insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten, auch unter Berücksichtigung der Ortsnamen. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nT29_UMk5GEC&q=Arbod#v=snippet&q=Arbod&f=false S. 237].</ref>}} (1357 год, таксама адзначалася мясцовасьць ''Areboten'')<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arbute+Areboten#v=snippet&q=Arbute%20Areboten&f=false S. 13].</ref>, ''Arwide / Arwida / Arwayde / Erwayde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Aruid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aruid#v=snippet&q=Aruid&f=false S. 138].</ref>}} (1341, 1387, 1393, 1396, 1402 і 1408 гады)<ref name="Trautmann-1925-14">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arwide+Arwida#v=snippet&q=Arwide%20Arwida&f=false S. 14].</ref>, ''Arwil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Aruilli<ref>Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref>, *Arvila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>}} (1355 год)<ref name="Trautmann-1925-14"/>, ''Arwist / Erwiste / Arwest''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ariovist<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ariovist#v=snippet&q=Ariovist&f=false S. 783].</ref>, германскае імя Arwesth<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 146.</ref>}} (1344, 1354, 1400, 1401)<ref name="Trautmann-1925-14"/>. У 1610 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Valentinus Arent, Mariaeburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Arent#v=snippet&q=Arent&f=false S. 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Яръ Имацевич — дым, сыны в него дорослые тры'' (30 ліпеня 1545 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 86.</ref>; ''село Ярышки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 94].</ref>; ''Томъко Еревичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 225.</ref>; ''Rozalia Arewicz'' (1782 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Arewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Jerewicz z Piad'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 378.</ref>; ''Wincenty Bartłomiej Arowicz'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Arowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sereje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Арыка, Арык (адзначалася старажытнае германскае імя Arrik<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arrik#v=snippet&q=Arrik&f=false S. 137].</ref> і германскае імя Arke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Arke#v=snippet&q=Arke&f=false S. 20].</ref>): ''Jan Teodor Aryka'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Aryka&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bakszty (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Arciom Aryk'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Aryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Емяльян Арык — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 7].</ref>;
* Арыт (адзначалася старажытнае германскае імя Arid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arid#v=snippet&q=Arid&f=false S. 786].</ref>, Aritto<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Аритъ Соболь з Кгудевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%82%D1%8A&f=false С. 694].</ref>, Арэт (Aret) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Аргер (адзначалася старажытнае германскае імя Arager<ref>>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arager#v=snippet&q=Arager&f=false S. 136].</ref>): Аляксандар, Герасім, Параскаўя і Фёдар Аргеры — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Пінск]]у, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад ўладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index1.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>;
* Ярміл: ''в Ярмила Мижуковича и в брата его Матея землю их в Пошилех'' (8 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 322.</ref>, ''Józef Jarmiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jarmi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ярміля (Jarmilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Яр Імацевіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1545 годзе
* Шыман Арэвіч (''Szymon Arewicz'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў першай палове XVIII стагодзьдзя<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1585—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11 (1936). S. 271.</ref>
Ярэвічы (Jarewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 542.</ref>.
Яровічы (Jarowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
На [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] існуе вёска [[Ярышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Арышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай ар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
olp3l9keljy1q53np7ve9jtralk1zaa
2680652
2680651
2026-07-25T20:57:44Z
~2026-41313-31
99112
/* Паходжаньне */
2680652
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яр
|лацінка = Jar
|арыгінал = Ahr
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Ар
|вытворныя = [[Ярна]], [[Гір]]
|зьвязаныя = [[Ярыла (імя)|Ярыла]], [[Ярун]], [[Ярунд]], [[Арбут]], [[Арвід]], [[Арвіст]], [[Арыгольд]], [[Арман]], [[Армін (імя)|Армін]], [[Ярмунд]], [[Ярмуць]], [[Яруд]]
}}
'''Яр''', '''Ар''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Ара, пазьней Ар (Aro, Aar, Ahr) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aro%2C+Aar%2C+Ahr#v=snippet&q=Aro%2C%20Aar%2C%20Ahr&f=false S. 135].</ref>. Іменная аснова ар- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] ara 'арол'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 59.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак пэўнасьці пры тлумачэньні іменнай асновы ар- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], адзначаючы магчымасьць повязі з ''ar'' 'таксама'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'таксама' для ''ar'' упершыню фіксуецца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]]<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=ar&lns=-1&les=-1 ar̃ (3)], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Ярыла (імя)|Ярыла]], [[Ярун]], [[Ярунд]], [[Арбут]], [[Арвід|Арвід (Ярвід)]], [[Арвіст]], [[Арыгольд]], [[Арман|Арман (Арыман, Ярыман)]], [[Армін (імя)|Армін (Ярмін)]], [[Ярмунд|Ярмунд (Ярмант)]], [[Ярмуць|Ярмуць (Армуць)]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Arila, Aruna, Jarund, Árbót, Arvid, Ariovist, Aregaudus, Arman (Ariman), Armin, Armund (Armunt, Eremunt), Armuth, Arodus (Aruth). Апроч таго, існуе іменная аснова [[Ярна|арн-]], якая паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] arn 'арол'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Jarant (Jarand, Jarunt, Jerant, Jorant), Arman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 7, 101.</ref>, Jaroldus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Ярша: ''Johannes Iarscha'' (1436 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 180, 450.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Arbute''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Arbod<ref>Pott A. F. Die Personennamen, insbesondere die Familiennamen und ihre Entstehungsarten, auch unter Berücksichtigung der Ortsnamen. — Leipzig, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nT29_UMk5GEC&q=Arbod#v=snippet&q=Arbod&f=false S. 237].</ref>}} (1357 год, таксама адзначалася мясцовасьць ''Areboten'')<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arbute+Areboten#v=snippet&q=Arbute%20Areboten&f=false S. 13].</ref>, ''Arwide / Arwida / Arwayde / Erwayde''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Aruid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aruid#v=snippet&q=Aruid&f=false S. 138].</ref>}} (1341, 1387, 1393, 1396, 1402 і 1408 гады)<ref name="Trautmann-1925-14">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arwide+Arwida#v=snippet&q=Arwide%20Arwida&f=false S. 14].</ref>, ''Arwil''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Aruilli<ref>Gunter M. Studien zu den theriophoren Personennamen der Germanen. — Köln, 1970. S. 39.</ref><ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 88.</ref>, *Arvila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>}} (1355 год)<ref name="Trautmann-1925-14"/>, ''Arwist / Erwiste / Arwest''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ariovist<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ariovist#v=snippet&q=Ariovist&f=false S. 783].</ref>, германскае імя Arwesth<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1. — Uppsala, 1967. S. 146.</ref>}} (1344, 1354, 1400, 1401)<ref name="Trautmann-1925-14"/>. У 1610 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Valentinus Arent, Mariaeburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Arent#v=snippet&q=Arent&f=false S. 194].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Яръ Имацевич — дым, сыны в него дорослые тры'' (30 ліпеня 1545 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 86.</ref>; ''село Ярышки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D1%80%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 94].</ref>; ''Томъко Еревичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 225.</ref>; ''Rozalia Arewicz'' (1782 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Arewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Jerewicz z Piad'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 378.</ref>; ''Wincenty Bartłomiej Arowicz'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Arowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Sereje], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Арыка, Арык (адзначалася старажытнае германскае імя Arrik<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arrik#v=snippet&q=Arrik&f=false S. 137].</ref>, германскае імя Arke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Arke#v=snippet&q=Arke&f=false S. 20].</ref>): ''Jan Teodor Aryka'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Aryka&search_lastname2=&from_date=&to_date= Bakszty (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Arciom Aryk'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Aryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Емяльян Арык — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 7].</ref>;
* Арыт (адзначалася старажытнае германскае імя Arid<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arid#v=snippet&q=Arid&f=false S. 786].</ref>, Aritto<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/a/ A], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''Аритъ Соболь з Кгудевичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D1%80%D0%B8%D1%82%D1%8A&f=false С. 694].</ref>, Арэт (Aret) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Аргер (адзначалася старажытнае германскае імя Arager<ref>>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Arager#v=snippet&q=Arager&f=false S. 136].</ref>): Аляксандар, Герасім, Параскаўя і Фёдар Аргеры — [[беларусы]] з ваколіцаў [[Пінск]]у, якія [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпелі ад ўладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index1.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>;
* Ярміл: ''в Ярмила Мижуковича и в брата его Матея землю их в Пошилех'' (8 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 322.</ref>, ''Józef Jarmiłowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jarmi%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Ярміля (Jarmilo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Яр Імацевіч — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў 1545 годзе
* Шыман Арэвіч (''Szymon Arewicz'') — навучэнец Папскай сэмінарыі ў Вільні ў першай палове XVIII стагодзьдзя<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1585—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11 (1936). S. 271.</ref>
Ярэвічы (Jarewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 542.</ref>.
Яровічы (Jarowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
На [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] існуе вёска [[Ярышкі]], у былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] — [[Арышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай ар}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
l0q79cejep8iwbz4k49q89u11qcfskg
Скера
0
272706
2680678
2677908
2026-07-25T22:06:41Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680678
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скера
|лацінка = Skiera
|арыгінал = Scira
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Скіра, Скір, Скер
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Скірман]], [[Скірмант]]
}}
'''Скера''' (''Скер''), '''Скіра''' (''Скір'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скіра або Скір (Scira, Skir<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1308">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false S. 1308].</ref><ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false P. 154].</ref>. Іменная аснова скер- (скір-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову скір- звычайна тлумачыць ад летувіскага skirti 'дзяліць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скірман]], [[Скірмант|Скірмант (Скірмунт, Скірмунд)]]. Адзначаліся германскія імёны Scirilo, Skerun, Scirwine, Scirman (Scearmann), Sciremunt{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Scerinus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 409.</ref>, Scirbald (Scir-[[Больд|bald]]), Skirgaud (Skir-[[Гаўд|gaud]])<ref name="Gottschald-1954-511">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/WbJ6DwAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Skirgaud&pg=PA511&printsec=frontcover S. 511].</ref>, Scirgeard (Scir-[[Герда|geard]])<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Scirgeard+Scira#v=snippet&q=Scirgeard%20Scira&f=false S. 106].</ref>, Scirheard (Scir-[[Гардзь|heard]])<ref name="Searle-1897-411">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. P. 411.</ref>, Scierhilt (Scier-hilt)<ref name="Fo-1900-1308"/>, Scirold (Scir-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Searle-1897-411"/>}}.
У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Samuel Schirmerus, Soldavia Borussus'', у 1649 годзе — ''Johannes Schirmerus, Marienburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%40Schirmerus#v=snippet&q=%40Schirmerus&f=false S. 498, 507].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ludmi… Juchnu Skirowicza'' (1514 год, 1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 268.</ref>; ''Павел Скирович… Якубовая Скерова'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 144, 179, 373.</ref>; ''чоловека именя его выслужоного Сурдаского… Юря Скеревича'' (20 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 133.</ref>; ''słuzba bartnikow Skierow'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 401.</ref>; ''Joannes Skierewicz de Sznuksztele'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-5.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 5], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Zofia Skirewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1850&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Skiery… Skiry'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcjanna Skier'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Skir'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skir&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jużynty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скерка, Скірка: Скеркі (Skerko) гербу [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род з [[Браслаўскі павет|Браслаўскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 314.</ref>, Скіркевіч (Skirkiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Скірут: ''per Boeycum Voyeycum Skirutem'' (2 красавіка 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 33.</ref>;
* Скірбут, Скербуць (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гербут|Kerboto]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerboto#v=snippet&q=Kerboto&f=false S. 577].</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''людеи… Судка Скирбутовича'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>, ''Ewa Skierbuć'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Skierbu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref, ''Ewa Skierbuciowna'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierbuciowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Скервід (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гервід|Gerwid]]<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 218.</ref>): ''sioło Skierwidy'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 832.</ref>;
* Скірвіл (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гірвіл|Gerwilo]]<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Hochsauerlandkreises. — Bielefeld, 2013. S. 178.</ref>): ''Васко Скирвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 33.</ref>;
* Скірвойна (адзначалася германскае імя [[Скірвін|Scirwine]]<ref>Smith E. C. American Surnames. — Baltimore, 1986. [https://books.google.by/books?id=OfHBWBK1wQQC&pg=PA78&dq=%22scirwine%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNyv7p24KGAxWGh_0HHVn7BdAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22scirwine%22&f=false P. 78].</ref>): ''Станислав Скирвоинович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref>; ''бояре Ойракгольское волости… а Станиславъ Скирвонович'' (18 сакавіка 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 272.</ref>, ''Скирвойновичы… бояромъ Скирвойновичомъ'' (3 жніўня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 297].</ref>;
* Скірат, Скерат, Скірад (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гер’ят|Kerat]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerat#v=snippet&q=Kerat&f=false S. 579].</ref>): ''Antoni Skierad'' (1736 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Gabryel Skiryat, Podstoli Wiłkomirski'' (30 верасьня 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 103.</ref>, у канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Скіратаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Скерат (''Skerath'', ''Skerat'')<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 735.</ref>;
* Скіркінт: ''чоловеков у Сомилишскои волости… а Петра Скиркинтовича'' (25 чэрвеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 344.</ref>;
* Скіркут (адзначалася германскае імя Schiergott<ref name="Gottschald-1954-511"/>): ''Юшко Скиркутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>;
* Скірмін (адзначалася германскае імя [[Скірман|Scearmann]]<ref>
Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#s Anglo-Saxon dithematic names]</ref>): ''Скирмину под Сокирками Сокирки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.</ref>, ''Скирмину у Волыни Поворско'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>, ''дворянин нашь, бобровничии подлягскии Павел Скирминович'' (12 сьнежня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 275.</ref>;
* Скермут, Скірмут: ''Barbara Skirmut'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Skirmut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермут (Skiermut) і Скірмут (Skirmut)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Скіра]] — легендарны валадар ([[Гардарыкі]]) прыкладна VII стагодзьдзі, які ўпамінаецца скандынаўскімі аўтарамі
* Павал Скіравіч і Якубава Скерава ўдава — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Якаў Скіра — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE&f=falsee С. 113].</ref>
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Шыраў|Шыраў (Скіраў)]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай скер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
fzd0vgo4sdklwxmsus4nl43gowiwhs8
2680712
2680678
2026-07-25T23:11:16Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680712
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скера
|лацінка = Skiera
|арыгінал = Scira
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Скіра, Скір, Скер
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Скірман]], [[Скірмант]]
}}
'''Скера''' (''Скер''), '''Скіра''' (''Скір'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скіра або Скір (Scira, Skir<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1308">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false S. 1308].</ref><ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false P. 154].</ref>. Іменная аснова скер- (скір-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову скір- звычайна тлумачыць ад летувіскага skirti 'дзяліць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скірман]], [[Скірмант|Скірмант (Скірмунт, Скірмунд)]]. Адзначаліся германскія імёны Scirilo, Skerun, Scirwine, Scirman (Scearmann), Sciremunt{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Scerinus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 409.</ref>, Scirbald (Scir-[[Больд|bald]]), Skirgaud (Skir-[[Гаўд|gaud]])<ref name="Gottschald-1954-511">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/WbJ6DwAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Skirgaud&pg=PA511&printsec=frontcover S. 511].</ref>, Scirgeard (Scir-[[Герда|geard]])<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Scirgeard+Scira#v=snippet&q=Scirgeard%20Scira&f=false S. 106].</ref>, Scirheard (Scir-[[Гардзь|heard]])<ref name="Searle-1897-411">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. P. 411.</ref>, Scierhilt (Scier-hilt)<ref name="Fo-1900-1308"/>, Scirold (Scir-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Searle-1897-411"/>}}.
У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Samuel Schirmerus, Soldavia Borussus'', у 1649 годзе — ''Johannes Schirmerus, Marienburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%40Schirmerus#v=snippet&q=%40Schirmerus&f=false S. 498, 507].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ludmi… Juchnu Skirowicza'' (1514 год, 1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 268.</ref>; ''Павел Скирович… Якубовая Скерова'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 144, 179, 373.</ref>; ''чоловека именя его выслужоного Сурдаского… Юря Скеревича'' (20 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 133.</ref>; ''słuzba bartnikow Skierow'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 401.</ref>; ''Joannes Skierewicz de Sznuksztele'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-5.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 5], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Zofia Skirewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1850&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Skiery… Skiry'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcjanna Skier'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Skir'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skir&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jużynty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скерка, Скірка: Скеркі (Skerko) гербу [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род з [[Браслаўскі павет|Браслаўскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 314.</ref>, Скіркевіч (Skirkiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Скірут: ''per Boeycum Voyeycum Skirutem'' (2 красавіка 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 33.</ref>;
* Скірбут, Скербуць (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гербут|Kerboto]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerboto#v=snippet&q=Kerboto&f=false S. 577].</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''людеи… Судка Скирбутовича'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>, ''Ewa Skierbuć'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Skierbu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref, ''Ewa Skierbuciowna'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierbuciowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Скервід (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гервід|Gerwid]]<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 218.</ref>): ''sioło Skierwidy'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 832.</ref>;
* Скірвіл (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гірвіл|Gerwilo]]<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Hochsauerlandkreises. — Bielefeld, 2013. S. 178.</ref>): ''Васко Скирвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 33.</ref>;
* Скірвойна (адзначалася германскае імя [[Скірвін|Scirwine]]<ref>Smith E. C. American Surnames. — Baltimore, 1986. [https://books.google.by/books?id=OfHBWBK1wQQC&pg=PA78&dq=%22scirwine%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNyv7p24KGAxWGh_0HHVn7BdAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22scirwine%22&f=false P. 78].</ref>): ''Станислав Скирвоинович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref>; ''бояре Ойракгольское волости… а Станиславъ Скирвонович'' (18 сакавіка 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 272.</ref>, ''Скирвойновичы… бояромъ Скирвойновичомъ'' (3 жніўня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 297].</ref>;
* Скірат, Скерат, Скірад (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гер’ят|Kerat]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerat#v=snippet&q=Kerat&f=false S. 579].</ref>): ''Antoni Skierad'' (1736 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Gabryel Skiryat, Podstoli Wiłkomirski'' (30 верасьня 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 103.</ref>, у канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Скіратаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Скерат (''Skerath'', ''Skerat'')<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 735.</ref>;
* Скіркінт: ''чоловеков у Сомилишскои волости… а Петра Скиркинтовича'' (25 чэрвеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 344.</ref>;
* Скіркут (адзначалася германскае імя Schiergott<ref name="Gottschald-1954-511"/>): ''Юшко Скиркутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>;
* Скірмін (адзначалася германскае імя [[Скірман|Scearmann]]<ref>
Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#s Anglo-Saxon dithematic names]</ref>): ''Скирмину под Сокирками Сокирки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.</ref>, ''Скирмину у Волыни Поворско'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>, ''дворянин нашь, бобровничии подлягскии Павел Скирминович'' (12 сьнежня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 275.</ref>;
* Скермут, Скірмут: ''Barbara Skirmut'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Skirmut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермут (Skiermut) і Скірмут (Skirmut)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Скіра]] — легендарны валадар ([[Гардарыкі]]) прыкладна VII стагодзьдзі, які ўпамінаецца скандынаўскімі аўтарамі
* Павал Скіравіч і Якубава Скерава ўдава — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Якаў Скіра і Ігнаці Скера — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE&f=falsee С. 113].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BE&f=false С. 107].</ref>
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Шыраў|Шыраў (Скіраў)]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай скер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
9e6y7rtj5nfhh5i5xalz9kv9guhtom1
2680713
2680712
2026-07-25T23:11:39Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680713
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Скера
|лацінка = Skiera
|арыгінал = Scira
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Скіра, Скір, Скер
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]], [[Скірман]], [[Скірмант]]
}}
'''Скера''' (''Скер''), '''Скіра''' (''Скір'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Скіра або Скір (Scira, Skir<ref>Ao. Prof. Dr. Hermann Reichert, [https://web.archive.org/web/20241127192345/https://homepage.univie.ac.at/hermann.reichert/studententexte/Lexikon_der_altgermanischen_Namen.docx Lexikon der altgermanischen Namen]</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1308">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false S. 1308].</ref><ref>Harrison H. Surnames of the United Kingdom: A Concise Etymological Dictionary. Vol. 2. — London, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=erUEAAAAIAAJ&q=Scira#v=snippet&q=Scira&f=false P. 154].</ref>. Іменная аснова скер- (скір-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] skeirs 'ясны, чысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>{{Заўвага|У рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] іменную аснову скір- звычайна тлумачыць ад летувіскага skirti 'дзяліць'<ref>Wilczyński F. Niektóre etymologije litewskie // Tygodnik Petersburski. Nr. 16, 1846. S. 111.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Скірыла]], [[Скіран]], [[Скірвін]], [[Скірман]], [[Скірмант|Скірмант (Скірмунт, Скірмунд)]]. Адзначаліся германскія імёны Scirilo, Skerun, Scirwine, Scirman (Scearmann), Sciremunt{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Scerinus<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII–XII). — Tübingen, 1999. P. 409.</ref>, Scirbald (Scir-[[Больд|bald]]), Skirgaud (Skir-[[Гаўд|gaud]])<ref name="Gottschald-1954-511">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/WbJ6DwAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=Skirgaud&pg=PA511&printsec=frontcover S. 511].</ref>, Scirgeard (Scir-[[Герда|geard]])<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Scirgeard+Scira#v=snippet&q=Scirgeard%20Scira&f=false S. 106].</ref>, Scirheard (Scir-[[Гардзь|heard]])<ref name="Searle-1897-411">Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. P. 411.</ref>, Scierhilt (Scier-hilt)<ref name="Fo-1900-1308"/>, Scirold (Scir-[[Вальда (імя)|old]])<ref name="Searle-1897-411"/>}}.
У 1648 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Samuel Schirmerus, Soldavia Borussus'', у 1649 годзе — ''Johannes Schirmerus, Marienburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%40Schirmerus#v=snippet&q=%40Schirmerus&f=false S. 498, 507].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ludmi… Juchnu Skirowicza'' (1514 год, 1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 268.</ref>; ''Павел Скирович… Якубовая Скерова'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 144, 179, 373.</ref>; ''чоловека именя его выслужоного Сурдаского… Юря Скеревича'' (20 лістапада 1555 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|248к}} P. 133.</ref>; ''słuzba bartnikow Skierow'' (24 чэрвеня 1695 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 401.</ref>; ''Joannes Skierewicz de Sznuksztele'' (1702 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-5.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 5], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Zofia Skirewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8263&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1850&rpp2=50 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Skiery… Skiry'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marcjanna Skier'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Skir'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Skir&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Jużynty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Скерка, Скірка: Скеркі (Skerko) гербу [[Яліта]] — літоўскі шляхецкі род з [[Браслаўскі павет|Браслаўскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 314.</ref>, Скіркевіч (Skirkiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Скірут: ''per Boeycum Voyeycum Skirutem'' (2 красавіка 1391 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 33.</ref>;
* Скірбут, Скербуць (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гербут|Kerboto]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerboto#v=snippet&q=Kerboto&f=false S. 577].</ref>, параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): ''людеи… Судка Скирбутовича'' (8 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 177.</ref>, ''Ewa Skierbuć'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Skierbu%C4%87&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref, ''Ewa Skierbuciowna'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierbuciowna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Скервід (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гервід|Gerwid]]<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 218.</ref>): ''sioło Skierwidy'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 832.</ref>;
* Скірвіл (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гірвіл|Gerwilo]]<ref>Flöer M. Die Ortsnamen des Hochsauerlandkreises. — Bielefeld, 2013. S. 178.</ref>): ''Васко Скирвилович'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 33.</ref>;
* Скірвойна (адзначалася германскае імя [[Скірвін|Scirwine]]<ref>Smith E. C. American Surnames. — Baltimore, 1986. [https://books.google.by/books?id=OfHBWBK1wQQC&pg=PA78&dq=%22scirwine%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiNyv7p24KGAxWGh_0HHVn7BdAQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=%22scirwine%22&f=false P. 78].</ref>): ''Станислав Скирвоинович'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref>; ''бояре Ойракгольское волости… а Станиславъ Скирвонович'' (18 сакавіка 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 272.</ref>, ''Скирвойновичы… бояромъ Скирвойновичомъ'' (3 жніўня 1568 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 297].</ref>;
* Скірат, Скерат, Скірад (адзначалася старажытнае германскае імя [[Гер’ят|Kerat]]<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Kerat#v=snippet&q=Kerat&f=false S. 579].</ref>): ''Antoni Skierad'' (1736 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Skierad&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Gabryel Skiryat, Podstoli Wiłkomirski'' (30 верасьня 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 103.</ref>, у канцы XVIII ст. на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] адзначаўся шляхецкі род Скіратаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 19.</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Скерат (''Skerath'', ''Skerat'')<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 735.</ref>;
* Скіркінт: ''чоловеков у Сомилишскои волости… а Петра Скиркинтовича'' (25 чэрвеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 344.</ref>;
* Скіркут (адзначалася германскае імя Schiergott<ref name="Gottschald-1954-511"/>): ''Юшко Скиркутевичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref>;
* Скірмін (адзначалася германскае імя [[Скірман|Scearmann]]<ref>
Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#s Anglo-Saxon dithematic names]</ref>): ''Скирмину под Сокирками Сокирки'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 57.</ref>, ''Скирмину у Волыни Поворско'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 63.</ref>, ''дворянин нашь, бобровничии подлягскии Павел Скирминович'' (12 сьнежня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 275.</ref>;
* Скермут, Скірмут: ''Barbara Skirmut'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Skirmut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Brześć], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Скермут (Skiermut) і Скірмут (Skirmut)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Скіра]] — легендарны валадар ([[Гардарыкі]]) прыкладна VII стагодзьдзі, які ўпамінаецца скандынаўскімі аўтарамі
* Павал Скіравіч і Якубава Скерава ўдава — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Ігнаці Скера і Якаў Скіра — жыхары [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE&f=falsee С. 113].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BE#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BE&f=false С. 107].</ref>
У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Шыраў|Шыраў (Скіраў)]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай скер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
kjw68sf2f4t7ozescbsvr1w7q30868a
Матар
0
274094
2680700
2670389
2026-07-25T22:53:54Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680700
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Матар
|лацінка = Matar
|арыгінал = Mather
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мат (імя)|Math]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Мітар
|вытворныя = [[Мотар]]
|зьвязаныя =
}}
'''Матар''' (''Мітар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Матэр (Mather, Matter<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Matter#v=snippet&q=Matter&f=false S. 62].</ref>) і Герымат (Herimat) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mather#v=snippet&q=Mather&f=false S. 775, 1110].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мат (імя)|мат- (мад-, мед-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Матывік]], [[Медзьвін]], [[Медрык]]; германскія імёны Mathwig, Medwinus, Mederic) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maþa 'добры, пачэсны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Mader<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 166.</ref>.
У Прусіі адзначалася прозьвішча Mater<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MATER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de MATER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MATER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de MATER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мартиновая Митарич вдова. Езофъ Митаричъ… Станиславъ Митарич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 122.</ref>; ''zaścianek Meterowszczyzna'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 198.</ref>; ''Magdalena Matarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Matarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Matar'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Matar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Połock], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Matarewicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Марцін, Езаф і Станіслаў Мітарычы — [[Бельск Падляскі|бельскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Матар — падданы ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]], які ўпамінаецца ў 1588 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 14.</ref>
* Міхал Матарэвіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 76].</ref>
Матарэвічы (Matarewicz) — прыгонныя зь вёскі [[Фабіянішкі|Фабіянішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 521.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Матары (Маторы) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 377.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Матароўшчына ў Вяліскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 65.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Мат (імя)|Мата]]
* [[Гір|Геры]]
* [[Матарова]]
* [[Матароўшчына]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай мат}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
iktuktwt058c4m4kco40z1hvekduets
2680702
2680700
2026-07-25T22:55:45Z
~2026-41313-31
99112
2680702
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Матар
|лацінка = Matar
|арыгінал = Mather
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мат (імя)|Math]] + [[Гір|Heri]]
|варыянт = Мітар
|вытворныя = [[Мотар]]
|зьвязаныя =
}}
'''Матар''' (''Мітар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Матэр (Mather, Matter<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Matter#v=snippet&q=Matter&f=false S. 62].</ref>) і Герымат (Herimat) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mather#v=snippet&q=Mather&f=false S. 775, 1110].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мат (імя)|мат- (мад-, мед-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Матывік]], [[Медзьвін]], [[Медрык]]; германскія імёны Mathwig, Medwinus, Mederic) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maþa 'добры, пачэсны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 24.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Mader<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 166.</ref>.
У Прусіі адзначалася прозьвішча Mater<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MATER&ofb=abschwangen&modus=&lang=de MATER (Ortsfamilienbuch Abschwangen/Almenhausen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MATER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de MATER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мартиновая Митарич вдова. Езофъ Митаричъ… Станиславъ Митарич'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 122.</ref>; ''zaścianek Meterowszczyzna'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 198.</ref>; ''Magdalena Matarowicz'' (1810 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Matarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Matar'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Matar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Połock], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Matarewicz'' (1861 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/werki_1861.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii werkowskiej w 1861 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Марцін, Езаф і Станіслаў Мітарычы — [[Бельск Падляскі|бельскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Юры Матар — падданы ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]], які ўпамінаецца ў 1588 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 14.</ref>
* Міхал Матарэвіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 76].</ref>
Матарэвічы (Matarewicz) — прыгонныя зь вёскі [[Фабіянішкі|Фабіянішкаў]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 521.</ref>.
На 1904 год існавала вёска Матары (Маторы) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 377.</ref>.
На 1906 год існавала вёска Матароўшчына ў Вяліскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 65.</ref>.
На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуюць вёскі [[Матарова]] і [[Матароўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Мат (імя)|Мата]]
* [[Гір|Геры]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай мат}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
63hgzv60pprzllbynii0ziorrg7f5fz
Ясмант
0
274427
2680723
2680476
2026-07-25T23:24:15Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680723
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ясмант
|лацінка = Jasmant
|арыгінал = Asmunt
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ашка|Asc]] + [[Мунд|Munt]] <br> [[Ас (імя)|Asi]] + Munt
|варыянт = Асмонт, Ашмонт, Ясмонт, Яшмант, Есьмант, Есмант, Эсмунт, Эсмант, Ешмант
|вытворныя = [[Эйсімонт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ясмант''' (''Асмонт'', ''Ашмонт'', ''Ясмонт'', ''Яшмант''), '''Есьмант''' (''Эсмунт'', ''Есмунт'', ''Эсмант'', ''Ешмант'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аскмунд, Асмунд, Ашмунд, Асмунт або Эшмунд (Ascmund, Asmund<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 117.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Asmund Asmund], Nordic Names</ref>, Aschmund<ref>Zeitschrift für die Archive Deutschland’s. Bd. 2. — Gotha, 1853. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5lDAAAAYAAJ&q=Aschmund#v=snippet&q=Aschmund&f=false S. 151—152].</ref>, Asmunt<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Asmunt#v=snippet&q=Asmunt&f=false S. 18, 54].</ref>, Eschmunt<ref>Quellen und Forschungen zur deutschen Volkskunde. Bd. 5. — Wien, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=l9kNAQAAIAAJ&q=Eschmunt#v=snippet&q=Eschmunt&f=false S. 35].</ref>) і Осмунт або Асмонт (Osmunt<ref>Jónsson F., Jørgensen E. Nordiske pilegrimsnavne i broderskabsbogen fra Reichenau // Aarbøger for nordisk oldkyndighed og historie. Ser. 3, vol. 13, 1923. S. 17.</ref>, Osmont<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. P. 351.</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asemundesheim#v=snippet&q=Asemundesheim&f=false S. 148].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]]; германскія імёны Askold, Esmann) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Валімонт]], [[Жыгімонт]], [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]]; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Mundgerd) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або [[Гоцкая мова|гоцкага]] munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Адпаведнасьць імя Ашмонт германскаму імю Osmund сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Ліцьвіны|літоўскіх]] уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Osmund<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 179.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Eschmund<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=ESCHMUND&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de ESCHMUND], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Назву Ясмунд (''Jasmund''), вытворную ад імя ''Ásmundr'', мае адзін з паўастравоў вострава [[Руген]]у ў [[Балтыйскае мора|Балтыйскім моры]]<ref>Eichler E. Onomastica Rugiana. Plädoyer für die Toponymie einer Insel // Namenwelten: Orts- und Personennamen in historischer Sicht. Bd. 44, 2004. S. 37.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''kamienica Jego Mości Pana Jasmanta'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Jasmanta#v=snippet&q=Jasmanta&f=false S. 143].</ref>; ''Casimirus Jesmont'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 217.</ref>; ''Iesmont'' (1753 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 301.</ref>; ''Kazimierz Jeszmont'' (1755 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Jeszmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Jesmunt'' (1756 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=12225&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=400&rpp2=50 Bobty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Laurentius Jesmont… Helena Jesmontowna'' (1764—1786 гады)<ref name="Walkowiak-2020-217"/>; ''Jakub Jeszmant'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 530.</ref>; ''[[Менск|Mińsk]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Esmunty, JM panów [[Эйсімонт|Eysmontów]]'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 67, 69.</ref>; ''Piotr Esmontt'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Esmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciskum Jasmontt'' (5 кастрычніка 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/i---j/ I—J], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Elżbieta Petronela Jesmontt'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poporcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Jesmontt'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Jesmontt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Jasmont'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jasmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Asmontowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Asmontowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Asmontowicz'' (1837 год)<ref>Dziennik Urzędowy Gubernii Augustowskiej. Nr. 22, 1837. S. 319.</ref>; ''Jerzy Aszmontowicz'' (1856 год)<ref>Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego. Nr. 43, 1856. S. 619.</ref>; ''Karol Esmunt'' (1866 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 161.</ref>; ''Adam Esmont'' (14 студзеня 1888 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>; ''Antonina Esmontowicz'' (1896 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>; ''Felicyan Jeszmont'' (29 кастрычніка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 74.</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Асмунд]] ({{†}} па 946) — выхавальнік малалетняга [[Кіеўская Русь|кіеўскага]] князя [[Сьвятаслаў Ігаравіч|Сьвятаслава Ігаравіча]]
* Есмунт — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A+1421#v=snippet&q=%D0%95%D1%81%D0%BC%D1%83%D0%BD%D1%82%D1%8A%201421&f=false С. 47].</ref>
* Рыгор Есімонтаўскі — [[Сураж (Расея)|сураскі]] шляхціч, які ў сваёй кнізе «Апісаньне Сураскага павету Чарнігаўскай губэрні» (1846 год) засьведчыў, што «''усё насельніцтва Сураскага павету… носіць народную назву [[ліцьвіны|ліцьвінаў]]''»<ref>Есимонтовский Г. Н. Описание Суражского уезда, Черниговской губернии, составленное Есимонтовским. — СПб., 1846. С. 55.</ref>
* Аляксандар, Іван, Пётар, Сьцяпан і Фёдар Эсмонты — жыхары ваколіцаў [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>Особое приложение к № 47 Смоленских Губернских Ведомостей, 1906. С. 1—2.</ref>
* Іван Яшмант — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%88%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%82%D1%8A&f=false С. 136].</ref>
* Аляксандар Эсмонт — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Амсьціслаў|Амсьціслава]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 57 Могилевских Губ. Ведомостей от 21 июля 1907 года. С. 9.</ref>
* Пелагея Есмантовіч (1883—1938) — [[Беларусы|беларуска]] з ваколіцаў [[Вызна|Вызны]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забітая ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9F%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%8F_%D0%9D%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1883) Есмантовіч Пелагея Нестараўна (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Андрэй Есьмантовіч (1883—?) — беларус зь [[Семежаў|Семежава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8D%D0%B9_%D0%94%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1883) Есьмантовіч Андрэй Данілавіч (1883)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Антон Есмантовіч (1891—?) — беларус з ваколіцаў [[Глуск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1891) Есмантовіч Антон Марцінавіч (1891)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Уладзіслаў Эсьмантовіч (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Жыткавічы|Жыткавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AD%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Эсьмантовіч Уладзіслаў Адамавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
Есьманты — [[койданаў]]скія [[Мяшчане|мяшчане]], якія ўпамінаюцца ў XVIII стагодзьдзі<ref>Калечыц В. Зямяне і баяры маёнтка Койданаў Менскага павета ў XVI―XVIII стст. // [[Герольд Litherland]]. № 22, 2021. С. 61.</ref>.
У канцы XVIII ст. на [[Полацкае ваяводзтва|гістарычнай Полаччыне]] адзначаўся шляхецкі род Эсмантаў<ref>Анішчанка Я. Шляхецкія ваколіцы ўсходнебеларускіх губерняў 1783—1785 і 1798—1799 // Годнасьць. № 1 (3), 1997. С. 29.</ref>.
Есьманты (Jeśmont) — прыгонныя з [[Троцкі павет|Троцкага павету]], які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 383.</ref>.
Ясманты (Jasmont) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Лідзкі павет|Лідзкага]] і [[Троцкі павет|Троцкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 91.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 296.</ref>.
Эсьманты (Eśmont) і Эсмунты (Esmunt) — літоўскія шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 481.</ref>.
Есьманты, Ясманты або Яшманты (Jesmont, Jasmont, Jaszmont) — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 93.</ref>.
Эсманты (Esmont) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 120.</ref>.
Есьмантовічы (Jeśmantowicz) гербу [[Пабог]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 6. — Менск, 2020. С. 50.</ref>.
[[Есімонтаўскія]] — шляхецкі род [[Гетманшчына|Гетманшчыны]].
Эсмант (Esmont) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У [[Беларусь|Беларусі]] адзначаюцца прозьвішчы Асмантовіч, Ешмант, Эсмант, Эсмантовіч і Эшмантовіч<ref>Гурская Ю. А. К истории формирования древних фамилий: Эйсмонты // Карповские научные чтения: сб. науч. ст. Вып. 5: в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А. И. Головня (отв. ред.) [и др.] — Минск: «Белорусский Дом печати», 2011. С. 36—39.</ref>, на [[Смаленскі павет|гістарычнай Смаленшчыне]] — Есмант<ref>Гурская Ю. А. Фамилии балтийского происхождения на территории Смоленщины и Беларуси // Смоленск и Смоленщина в именах и названиях: история и современность (к 1150-летию со дня основания города): сб. статей по материалам докл. и сообщ., Смоленск, 4-5 окт. 2012 г.; редкол.: И. А. Королева [и др.]. С. 27—32.</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся дзьве ўвалокі пустога грунту Ясмонтоўшчызна (''Есмонтовщизна'') у [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўскім ваяводзтве]] і Ясмонцкае (''Есмонтское'') староства ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 271.</ref>.
На 1903 год існаваў [[засьценак]] Асмонтаўка ў Вількамірскім павеце<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 69.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ашка|Аск]]
* [[Ас (імя)|Аса]]
* [[Мунд]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аск}}
{{Імёны з асновай ас}}
{{Імёны з асновай мунд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ffnjodlph03cbu1k12ju5v2hbvzeh62
Макула
0
274448
2680675
2670394
2026-07-25T21:54:30Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680675
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Макула
|лацінка = Makuła
|арыгінал = Maccula
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мага|Maco]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Мегіла, Макела, Макель, Магіль, Мекель, Мікель
|вытворныя = [[Мейла]], [[Магель]]
|зьвязаныя =
}}
'''Макула''' (''Макела'', ''Макель'', ''Магіль''), '''Мегіла''' (''Мекель'', ''Мікель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мегіла, Магіла, Мекіла або Макула, пазьней Макель або Мэкель (Megilo, Magila<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Mekilo, Maccula, Mackel, Meckel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Mackel%2C+Meckel#v=snippet&q=Mackel%2C%20Meckel&f=false S. 46].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Megilo+Mekilo#v=snippet&q=Megilo%20Mekilo&f=false S. 1068].</ref>. Іменная аснова [[Мага|маг- (мак-, мег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Магейка]], [[Магер]], [[Максьвіта]]; германскія імёны Mageyke, Mager, Meguswind) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] mēgs 'адзін з бацькоў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 164.</ref> або [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] magus 'хлопчык, сын'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 137.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Mikele'' (1360 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=2sdWAAAAcAAJ&q=Mikele#v=snippet&q=Mikele&f=false S. 638].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Migal dem aldsten Samaythen'' (24 лютага 1407 году)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 421.</ref>; ''чоловеки… Бортъка Мекелевича'' (26 жніўня 1508 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 257.</ref>; ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Iuschka Mikelowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; ''людеи… Ромашко Мекелевич'' (2 студзеня 1512 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 89.</ref>; ''в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Микеля [[Манвіл|Монвиловича]]'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Микеля Пацевича а Михна Ховримовича а Стася Михновича путныхъ людей'' (25 жніўня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 34].</ref>; ''подданые господарьские… Микели Петкевичъ'' (20 красавіка 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B8#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B8&f=false С. 98].</ref>; ''люди господарьские… Микель Петкевичъ'' (19 траўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 105.</ref>; ''на подданыхъ господарьскихъ Городенскихъ Микулку а Микеля [[Туцейка|Тютейковичовъ]]'' (1 лістапада 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 199.</ref>; ''Микеля Сенковичъ — путного чоловека'' (14 сьнежня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 232.</ref>; ''подданный господарьский Микели Янковичъ — сторожъ мостовый'' (11 ліпеня 1541 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. С. 360.</ref>; ''Микел Михнович… Микел Макунович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20, 22.</ref>; ''Maciey Mikielewicz, Sciepan Mikielewicz… Witol Mikielewicz… Szymko Mikielewicz, Steć Mikielewicz… Mikiel Pietrukowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=Mikielewicz#v=snippet&q=Mikielewicz&f=false С. 106, 123, 130, 135].</ref>; ''Stanislaw Jakubowicz Makiełowicz'' (30 ліпеня 1610 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 90.</ref>; ''Elżbieta Megiło'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Megi%C5%82o&search_lastname2=&from_date=&to_date= Hanuszyszki k. Rakiszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apolonia Magilewicz'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Magilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Połonka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мікель Пятровіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B5%D0%BB%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi02vqaiNaCAxUtIMUKHdCDC4UQ6AF6BAgHEAI P. 424].</ref>
* Пётар Мікель — жыхар вёскі [[Пеляса|Пелясы]] (Барцянскае староства), які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref name="Laures-2017">[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/10/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html Барцянскае староства ], [[Pawet.net]], 5 жніўня 2017 г.</ref>
* Андрэй і Лаўрын Мікелі — жыхары вёскі [[Дубінцы (Гарадзенская вобласьць)|Дубінцаў]] (Барцянскае староства), якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе<ref name="Laures-2017"/>
* Емяльян Макеловіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 79].</ref>
Макуловічы (Makułowicz) гербу [[Анцута]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 344.</ref>.
Макелевічы (Makielewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 122.</ref>.
На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Мікелеўшчына]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -іла}}
{{Імёны з асновай маг}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
4a779fsw3kwxze66e39xx9jbh6i3jcf
Мірын
0
274465
2680599
2675388
2026-07-25T13:52:49Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680599
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мірын
|лацінка = Miryn
|арыгінал = Merrin
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Міра (імя)|Mero]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Мэрын, Мэрэн, Марын, Мірэн
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Мірын''' (''Мірэн''), '''Марын''', '''Мэрын''' (''Мэрэн'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Марын або Мерына, пазьней Мірын, Мэрын або Мэрэн (Marinus, Merina<ref>Bader W. Die althochdeutschen Fugenvokale in den ältesten Eigennamen. — Borna — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Gz0tAAAAYAAJ&q=Merina#v=snippet&q=Merina&f=false S. 30].</ref>, Marin<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 410.</ref>, *Mirinus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Merrin<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Merrin#v=snippet&q=Merrin&f=false P. 369].</ref>, Mehren<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Mehren#v=snippet&q=Mehren&f=false S. 62].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Marinus#v=snippet&q=Marinus&f=false S. 1102].</ref>. Іменная аснова [[Міра (імя)|-мер- (-мар-, -мір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Маргела]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Нетымер]]; германскія імёны Mergell, Waldmer, Nitimerus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] meris 'славуты, выбітны'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[[Арнольд|Arnoldus]] Marin, Vilnensis Lithvanus'' (1616 і 1621 гады)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Marin#v=snippet&q=Marin&f=false S. 227, 255].</ref>; ''Józef Mirenowicz'' (1734 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Mirenowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stefan Merenowicz'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Merenowicz#v=snippet&q=Merenowicz&f=false С. 168].</ref>; ''Parafia kowieńskia… Miryniszki'' (1784 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 656.</ref>; ''Maciej Mirynowicz'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 366.</ref>; ''Piotr Merynowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Merynowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Miryn'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=13518&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=150&rpp2=50 Dukszty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Леапольд Марыніч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 47].</ref>
* Павал Марыніч (1902—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Мазыр]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Мірыновічы (Mirynowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Троцкі павет|Троцкага павету]] (ваколіцы [[Жыжмары|Жыжмараў]])<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 663.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 355.</ref>.
На 1901 год існавала сяло Мерынаўка ў Старадубскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 103.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны на -ін}}
{{Імёны з асновай мер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
e6yn648e0r75zdh418i9zm7qy9tgqwc
Нань
0
274497
2680602
2677640
2026-07-25T13:55:34Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680602
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Нань
|лацінка = Nań
|арыгінал = Nann
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Наніка]], [[Нанарт]]
}}
'''Нань''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Нан, Нана або Нена (Nannus, Nanno, Nenna) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Nannus%2C+Nanno%2C+Nenna#v=snippet&q=Nannus%2C%20Nanno%2C%20Nenna&f=false S. 1147—1148].</ref>. Іменная аснова нан- (нен-) паходзіць ад германскіх дзіцячых імёнаў або як скарот асновы -нанд- (-нант-) ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] (ana)nanthjan 'набрацца сьмеласьці, адважыцца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 171.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Наніка]], [[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Ненарт)]]. Адзначаліся германскія імёны Nannicha, Nanhart (Nennert).
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nenerus<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 182.</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Наневіч (Naniewicz, Noniewicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 231, 237.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''homines in Jelna… [[Аліхвер|Olechir]] Hryn Naniewicz'' (11 траўня 1520 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 83.</ref>; ''Романъ Ноневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 87.</ref>, ''Мартинъ Ноневичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref> (1528 год); ''бояре [[Высокі Двор|высокодворские]]: Роман Наневич'' (3 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 398.</ref>; ''бору Нановичь'' (1546 год)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 29.</ref>; ''людемъ… Михъно Наневич'' (4 жніўня 1546 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|30к}} С. 227.</ref>; ''Marcin Naniewicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7F9BAQAAMAAJ&q=Naniewicz#v=snippet&q=Naniewicz&f=false С. 52].</ref>; ''подданых моих властных отчыстых, в повете Упитъскомъ лежачых… Юр’и Наневич'' (12 чэрвеня 1599 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 513.</ref>; ''Krzyszthoph Noniewicz'' (28 траўня 1606 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 157.</ref>; ''Paulus Noniewicz, pater conventus [[Алькенікі|Olkinicensis]]'' (1703 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 57.</ref>; ''Franciscus Noniewicz'' (4 жніўня 1710 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 61.</ref>; ''Naniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ненар: ''Юр’и Ненарович з жоною Мажею и з сыном Банем'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 18.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Раман Наневіч (Ноневіч) — [[Высокі Двор|высакадворскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Марцін Наневіч (Ноневіч) — [[Эйшышкі|эйшыскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ільля Наневіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9D%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 53].</ref>
Наневічы (Noniewicz) гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]] і [[Прус (герб)|Прус III]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]], [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] і [[Лідзкі павет|Лідзкага]] паветаў<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 149, 680.</ref>.
Наневічы (Noniewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 314.</ref>.
Наневічы (Noniewicz) гербу [[Прус (герб)|Прус I]] — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 364.</ref>.
Наневіч (Noniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
На [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] існуе вёска [[Нанішкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай нан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
186gthm9kg3s1ye08dvqfiblnv6h0mt
Рыда
0
274514
2680708
2671520
2026-07-25T23:06:44Z
~2026-41313-31
99112
2680708
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Рыда
|лацінка = Ryda
|арыгінал = Rido
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Рыд, Рыдзь
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Рыдзіка]], [[Рыдэль]], [[Рытэн]], [[Рытаўт]], [[Рыдмонт]] <br> [[Зэгрыда]], [[Кантрыт]]
}}
'''Рыда''' (''Рыд'', ''Рыдзь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Рыда або Рыта (Rido, Rito<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 435.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rido#v=snippet&q=Rido&f=false S. 5, 1273].</ref>. Іменная аснова -рыд- (-рыт-) паходзіць ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] rîdan<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 143.</ref>, [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ridha, [[Стараангельская мова|стараангельскага]] rīdan 'езьдзіць конна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 190.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]], [[Рытэн]], [[Рытаўт]], [[Зэгрыда]], [[Кантрыт]]. Адзначаліся германскія імёны Riedel, Rieden, Ritoldus, Segrida, Guntarith.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rydel, Rytosz, Rytolf<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207, 211.</ref>.
У 1633 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Ritmer{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ritmarus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 190.</ref>}}, Löcensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ritmer#v=snippet&q=Ritmer&f=false S. 349].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rydy'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Katarzyna Ryd'' (1812 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ryd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама
* Рыдвід (адзначалася старажытнае германскае імя Radoidis<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Radoidis#v=snippet&q=Radoidis&f=false S. 1217].</ref>, Raduidis<ref>Hessel K. Altdeutsche Frauennamen. — Bonn, 1917. [https://www.google.by/books/edition/Altdeutsche_Frauennamen/LbRHAQAAMAAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=raduidis&pg=PA37&printsec=frontcover S. 37].</ref>): ''Eliasz Michał Rydwid'' (1690 год)<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 256.</ref>;
* Рыдвін: Рыдвін (Rydwin) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Рытар (адзначалася германскае імя Riether<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA486&dq=REITEN+ried+e+n+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjzqMe6o6GEAxV7gv0HHVufAUIQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=REITEN%20ried%20e%20n%20namenkunde&f=false S. 486].</ref>): Яўген Рытар (1889—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Расоны|Расонаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%AF%D1%9E%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1889) Рытар Яўген Уладзіміравіч (1889)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>;
* Рыдман: Мікалай Рыдман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%B8%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 100].</ref>
}}.
== Носьбіты ==
Рыды (Rydo) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 742.</ref>.
Рыдзевічы (Rydzewicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 400.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Рыдзі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай рыд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
59aexo1m1qzkg3cr5jx6j6re6qavhdq
Ас (імя)
0
274773
2680704
2680519
2026-07-25T23:00:00Z
~2026-41313-31
99112
2680704
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ас
|лацінка = As
|арыгінал = Asi
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Азь, Яс, Яш
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Азела]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвіл]], [[Ясьвільт]], [[Азьвін]], [[Азгайла]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман]], [[Ясмант]], [[Асьміна (імя)|Асьміна]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]
}}
'''Ас''' (''Азь'', ''Яс'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Асі або Азі, Аса або Аза, Осі або Озі (Asi, Aso, Osi) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aso%2C+Osi#v=snippet&q=Aso%2C%20Osi&f=false S. 120—121].</ref>. Іменная аснова ас- (ос-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *anseis, германскага ans 'паганскае боства, ідал'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 38.</ref><ref name="SEMSNO-1997-6">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 6.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы ёс- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''jós-iu'' '(я) паеду конна', але ў [[Інфінітыў|інфінітыве]] ''jóti'' 'ехаць конна'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (слова ''jóti'' з такім значэньнем упершыню фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]], раней было ўжытае ў Пасьціле 1599 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=joti&lns=-1&les=-1 joti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Азела|Азела (Эсель)]], [[Асен]], [[Азбут]], [[Ясвад]], [[Ясоўд]], [[Ясьвід]], [[Ясьвільт]], [[Яскаўт]], [[Эзгірд]], [[Эзгін]], [[Осман|Асман (Осман, Ашман)]], [[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін)]], [[Асмот]], [[Асінар (імя)|Ашнар]]. Адзначаліся германскія імёны Aselo (Esilo), Asin, Ásboð, Asuad, Asold, Asvid, Asvild, Askaut, Esgerd (Asgart, Osgerd), Eskin, Osman (Asman), Osminna, Asmot, Asinar.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Osiger (Osigar, Oskar), Osman, Osmund, Oswald<ref name="SEMSNO-1997-6"/>, Oszwina<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 438.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Assagawe'' (1419 год), ''Assayde'' (1419 год), ''Asymone''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osseman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osseman#v=snippet&q=Osseman&f=false S. 129].</ref>}}, ''Assowirt''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Osward<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osward#v=snippet&q=Osward&f=false S. 131].</ref>}} (1312 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Assayde#v=snippet&q=Assayde&f=false S. 14].</ref>. У 1624 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Leonhardus Ossa, Olecensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ossa#v=snippet&q=Ossa&f=false S. 277].</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] ў 1080-я гады адзначалася германскае імя Азгут (Asgut)<ref>Мельникова Е. А. Скандинавские рунические надписи: Новые находки и интерпретации. Тексты, перевод, комментарий. — М., 2001. С. 208—209.</ref>. Каля [[Пскоў|Пскова]] адзначалася мясцовасьць Ашвідава, назву якой зьвязваюць з [[Паўночнагерманскія мовы|германскім (паўночнагерманскім)]] імём Aswidh (Ásviðr)<ref>Рыдзевская Е. А. К варяжскому вопросу // Известия Академии наук СССР. Серия VII. № 7, 1934. С. 492.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Ясвіг (Jaswig) і Ясьвіг (Jaświg)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 148—149.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Oswig<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oswig#v=snippet&q=Oswig&f=false S. 131].</ref>}}.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Григоревичомъ Осович'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 44.</ref>; ''Ясъ Кудратовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>; ''Яс, Виютев зят'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 213.</ref>; ''Асъ Мицевич'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 20.</ref>; ''Янъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 731].</ref>, ''Станиславъ Ясовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 735.</ref> (1567 год); ''межы кгрунтами тогож Яна Ясовича Томашевича'' (XVI ст.)<ref>Lesmaitis G. XVI a. antrosios pusės Kauno pavieto lauko problematika // Kauno istorijos metraštis. Nr. 3, 2002. P. 250.</ref>; ''подданых [[Сумілішкі|Сомилишских]]… Яна Ясовича'' (8 лістапада 1609 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE+%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%20%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 395].</ref>; ''Piotr Oziewicz'' (1714 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Oziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ażewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Aziewicz'' (16 красавіка 1764 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Ksiestwa Litewskiego. T. 1. — Warszawa, 2006. S. 395.</ref>; ''Adam Aziewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Aziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Ашэка, Асека, Ясека (адзначалася старажытнае германскае імя Asico<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asico#v=snippet&q=Asico&f=false S. 121].</ref>): ''presentibus ibidem honorabili et discretis ac nobilibus dominis… Stanczyko Aszekowicz'' (25 траўня 1505 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 698.</ref>, Дзям'ян Асякевіч — жыхар [[Смаленск]]у на 1906 год<ref>[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Smolensk_1906_StateDumaVoters.pdf Смоленские Губернские Ведомости, 28 ноября 1906 года]. С. 1.</ref>, Ясекавічы (Jasiekowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 169.</ref>;
* Асан, Ошан: ''Жодишки… людми… Михаила Осановича'' (24 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 170.</ref>, Казімер Ошан — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 89].</ref>, Аляксандар і Якаў Асановічы — [[беларусы|беларусы]] з ваколіцаў [[Вялейка|Вялейкі]] на 1912 год<ref>Прибавление к № 61 Виленских Губернских Ведомостей, 1912. С. 3.</ref>;
* Асун, Яшун (адзначалася старажытнае германскае імя Asuni<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asuni#v=snippet&q=Asuni&f=false S. 122].</ref>): ''Azany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Асуны]], на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] — [[Асаны]], на [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] — [[Яшуны]];
* Ясод, Ясуд, Ясут, Асут (адзначалася германскае імя Ásoddr<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 85.</ref>, Asodd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=Asodd&dq=Asodd&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiqtKnZ--SFAxVY2QIHHcIKDfgQ6AF6BAgIEAI S. 40].</ref>): ''Ясуту две семъици'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>, ''пана Крыштофа Ясудовича зъ Ясудовичъ'' (28 ліпеня 1603 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=95VIAQAAMAAJ&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D1%8F%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 218, 222].</ref>, ''Jasodowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 147.</ref>, ''Wacław Asutowicz'' (1931 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=11854&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=0&searchtable=&rpp2=50 Biała Waka albo Wojdaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Ашвінт, Азвінт (адзначалася старажытнае германскае імя Ansoindis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 39.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>): ''в селе Ашвинтовскомъ'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} P. 52.</ref>, ''de Ozwinty'' (1762 год)<ref>Bilkis L. Neišlikę Linkmenų bažnyčios XVIII amžiaus metrikų oikonimai. — Vilnius, 2023. P. 28.</ref>;
* Ясвойна (адзначалася германскае імя Eßwein<ref>Mehmet Aydin, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5bname%5d=15239&tx_dfd_names%5baction%5d=show&tx_dfd_names%5bcontroller%5d=Names#:~:text=Deutung%20unsicher-,Benennung%20nach%20Rufname.,%2C%20alts%C3%A4chsisch%20wini%20'Freund'. Eßwein], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): ''до Ясвоины'' (1 траўня 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 238.</ref>;
* Ажугер, Азгір (адзначалася старажытнае германскае імя Asger<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osger+Asger#v=snippet&q=Osger%20Asger&f=false S. 125].</ref>): ''Andrzej Azgiriewicz'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Azgiriewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Soły], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Ажугеры]] і [[Восігіры]];
* Аскунт, Асконт, Яскант (адзначалася старажытнае германскае імя Assegond<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ansegunde+asse+gond#v=snippet&q=Ansegunde%20asse%20gond&f=false P. 119].</ref>): ''Justyna Askontowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Józef Askuntowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Askuntowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Яскант у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 845.</ref>;
* Ашард (адзначалася старажытнае германскае імя Osardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l'ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 46.</ref>): ''Pawlem Aszardem… Paweł Aszard rewizor'' (12 студзеня 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszard#v=snippet&q=Aszard&f=false С. 569, 572].</ref>, ''imci pana Aszarda'' (15 сакавіка 1750 году)<ref>Памятники православия и русской народности в Западной России в XVII—XVIII вв. Т. 1, ч. 2. — Киев, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OxwEAAAAYAAJ&q=Aszarda#v=snippet&q=Aszarda&f=false С. 577].</ref>;
* Асер (адзначалася старажытнае германскае імя Oser<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oser#v=snippet&q=Oser&f=false S. 128].</ref>): Асяровіч (Osierowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Ашмар (адзначалася старажытнае германскае імя Asmar, Osmer<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Asmar+Osmer#v=snippet&q=Asmar%20Osmer&f=false S. 129].</ref>): ''до луга Ошмара Подочанского'' (18 чэрвеня 1601 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%40%D0%9E%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 68].</ref>, на 1905 год у [[Езяросы|Езяроскай]] воласьці існаваў [[хутар]] («хата») Ашмары (Ошмары)<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 262.</ref>;
* Эшмэнт, Аземінт (адзначалася старажытнае германскае імя Asmand<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Asmand#v=snippet&q=%40Asmand&f=false S. 129].</ref>): ''Justyn Oziemintowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=14705&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=450&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp2=50 Abele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча ''Eschment''<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 584.</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Яс [[Кандрат|Кудратавіч]] — [[Радунь|радунскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Балтрамей і Андрэй Ясовічы — [[Расены|расенскія]] [[Зямяне|зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1571 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%D0%BC%D1%8A&f=false С. 30].</ref>
* Богуш Ясовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1578 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 45].</ref>
* Іван Азевіч (1876—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лепель|Лепелю]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>{{Літаратура/Даведнік Маракова|РС|1|1|РС|РС}} С. 8.</ref>
Азевічы (Aziewicz) — прыгонныя зь мястэчка [[Жупраны|Жупранаў]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 254, 731.</ref>.
Азевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Aziewicz, Oziewicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] (ваколіцы [[Крэва]], [[Лоск]]у, [[Солы|Солаў]], [[Жодзішкі|Жодзішкаў]], [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), [[Вільня|Вільні]], ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]] і [[Высокі Двор|Высокага Двара]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 321, 393.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 44, 150, 372.</ref>.
Асевічы (Osiewicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 319.</ref>.
Азевічы (Oziewicz) гербу [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 694.</ref>.
Ясовічы (Jasowicz, Jassowicz) гербаў [[Даленга (герб)|Даленга]], Любіч і [[Агеньчык]] — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 546.</ref>.
Яшэвічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Ажэвічы]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай ас}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
80v6gntwcbz2xuav36yqdwr47vpvylf
Бера
0
275160
2680705
2675424
2026-07-25T23:01:20Z
~2026-41313-31
99112
2680705
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бера
|лацінка = Biera
|арыгінал = Bero
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Біра, Бэра, Пера
|вытворныя = [[Берн]], [[Бар (імя)|Бар]]
|зьвязаныя = [[Бірэйка]], [[Бірыла]], [[Бірын (імя)|Берэн]], [[Бірута (імя)|Бірута]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]], [[Бэрвід]], [[Пэрвайн]], [[Беркін]], [[Бірат]], [[Бэргарт (імя)|Бергарт]], [[Перман]], [[Бэрымунд (імя)|Перамонт]], [[Ператрут]]
}}
'''Бера''' (''Бэра''), '''Біра''', '''Пера''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бера, Біра або Пера (Bero, Biro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253.</ref>, Pero) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bero%2C+Biri%2C+Pero#v=snippet&q=Bero%2C%20Biri%2C%20Pero&f=false S. 260].</ref>. Іменная аснова -бер- (-бір-, -пер-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -бер- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''berti'' 'сыпаць; сеяць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>, а для іменнай асновы -пер- — ''per'' 'праз, пасьля'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'сеяць' для ''ber̃ti'' упершыню фіксуецца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], значэньне 'сыпаць' — у [[Каралявец|каралявецкім]] слоўніку 1747 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=berti&lns=-1&les=-1 ber̃ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бірэйка|Бірэйка (Бярэйка, Берыка, Бірык)]], [[Бірыла|Бірыла (Бярэла)]], [[Бірын (імя)|Берэн (Бірэн)]], [[Бірута (імя)|Бірута]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]], [[Бэрвід]], [[Пэрвайн]], [[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін)]], [[Бірат|Бірат (Берэт)]], [[Бэргарт]], [[Перман]], [[Бэрымунд (імя)|Перамонт]], [[Ператрут]]. Адзначаліся германскія імёны Birico (Berico), Berila, Beren (Birin), Bierotte, Beribald, Berwoldus, Berwid, Perwein, Berekin (Beregen), Beradt (Bereth), Berhard, Perman (Berman), Peremunt (Bermondus), Perethrud (Beretrudis). Апроч таго, існуе іменная аснова [[Берн|берн- (бірн-)]], якая паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ber (Bero), Berar (Birar<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 113.</ref>), Biertołt (Bertułt), Bierwałt (Bierwołt, Birołt, Bierołt), Berwin, Herber, Ruber (< Hruodber)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 105.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Беруш: ''Berusch'' (1386 і 1387 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 160.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Pyrkant''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Perkund (< Beregund)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Perkund+Beregund#v=snippet&q=Perkund%20Beregund&f=false S. 262].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Pyrkant#v=snippet&q=Pyrkant&f=false S. 77].</ref>, ''Permane''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berman#v=snippet&q=Berman&f=false S. 263].</ref>}} (1302 год)<ref name="Trautmann-1925-76">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Permane+Perwis+#v=snippet&q=Permane%20Perwis&f=false S. 76].</ref>, ''Berwicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berwick (Perwich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berwick#v=snippet&q=Berwick&f=false S. 265].</ref>}} (1362 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Berwicke#v=snippet&q=Berwicke&f=false S. 18].</ref>, ''Perwilte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Beroildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>}}, ''Perwysse / Perwis / Perwisse''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berois<ref name="Fo-1900-266">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berois#v=snippet&q=Berois&f=false S. 266, 1622].</ref>}} (1325, 1350 і 1383 гады)<ref name="Trautmann-1925-76"/>. У 1557 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Petrus Bierwolff, Heiligebeilensis Prutenus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 21.</ref>, у 1591 годзе — ''Reinholdus Birwolff, David Birwolff, fratres Regiomontani Borussi'', у 1605 годзе — ''Martinus Bierwolff, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=David+Birwolff#v=snippet&q=David%20Birwolff&f=false S. 112, 171].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мацковъ Биревича Матейцу далъ… тот Мацко Беревичь… тыи слуги Мацко Бировичь… Бировича'' (8 лютага 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 1411—1412].</ref>; ''Katarzyna Berówna'' (1668 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ber%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''honestis Joanne Ber'' (1743 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 81.</ref>; ''Stefan Berewicz'' (24 жніўня 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 85.</ref>; ''Mateusz Bira'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bira&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Komaje k. Rakiszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Birewicz'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Birewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronella Bierewicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bierewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бірон, Бэрун (адзначалася старажытнае германскае імя Peruni<ref name="Fo-1900-261">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=peruni#v=snippet&q=peruni&f=false S. 261].</ref>): ''MD Anna Bironowa'' (1698 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>, ''Józef Berun'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=150&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Восіп Францавіч Бірон (''Бирон'') — селянін з ваколіцаў [[Вількамір]]у, які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 22.</ref>, Бірановіч (''Bironowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 264.</ref>;
* Бэрэнт, Берант, Бірант, Берэнд, Бірунда, Бірынд (адзначалася германскае імя Berent<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 139.</ref>, Berend<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 53.</ref>): ''Simon Berent'' (16 траўня 1649 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 112.</ref>, ''Joannem Bierontt'' (4 лістапада 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Annam Bierontowna'' (6 лютага 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Barbara Birontowna'' (23 лістапада 1815 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/o---p/ O—P], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Anna Birynd'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Birynd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Міхал Бірунда (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Горкі|Горак]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Бэрэнты (Berent) гербу [[Касьцеша]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 65.</ref>, Берэнды — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Бераш, Бэраш: Канстантын Берашэвіч (1895—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Бэрашэвіч (Beraszewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Бэровік (адзначалася старажытнае германскае імя Beriwich<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Beriwich#v=snippet&q=%40Beriwich&f=false S. 265].</ref>): ''Teodora Berowik'' (1730 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Berowik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Бервін (адзначалася старажытнае германскае імя Berwin<ref name="Fo-1900-266"/>): на 1909 год існаваў хутар Бервіна ў Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 7.</ref>;
* Пярвойша (адзначалася старажытнае германскае імя Berois<ref name="Fo-1900-266"/>): Пярвойша (Pierwojsza) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Бергаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Bergaudus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>): на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Бергаўд у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 237.</ref>;
* Бэргер (адзначалася старажытнае германскае імя Berger<ref name="Fo-1900-261"/>): ''Karolina Izabella Bergier'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Bergier&search_lastname2=&from_date=&to_date= Wilno św. Jana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Пяргод: ''Piergodziszki, zaścianek plebanii [[Лынтупы|łyntupskiej]]'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 52.</ref>;
* Бірымін, Бэрамін (адзначалася германскае імя Berman, Pirrmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA180&dq=berman+pirr+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjOiP-DgNaEAxWHxQIHHXbEDkEQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=berman%20pirr%20namenkunde&f=false S. 180].</ref>, Biermann<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Biermann#v=snippet&q=Biermann&f=false S. 23].</ref>): ''три селища у во Брянску… да Бириминова'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 38.</ref>, ''Marianna Beramin'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Beramin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Пержад: ''Jan Onufry z Pierżodow Pierżodowicz skarbnik oszmiański'' (5 траўня 1762 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 342.</ref>;
* Пэрскаўд: ''Dawid Perskowd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 75.</ref>;
* Берштаўт: ''Katarzyna Bersztaut'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bersztaut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Бірштан (адзначалася старажытнае германскае імя Bersten<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bersten#v=snippet&q=Bersten&f=false S. 264].</ref><ref>[http://www.keesn.nl/names/en41_list_m.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>): на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе места [[Бірштаны]], у Прусіі адзначалася прозьвішча Berstin<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BERSTIN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de BERSTIN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Міхал Пяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 92].</ref>
* Васіль Бірыч (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Беры ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
На 1901 год існавала сяло Бірын на паўночным захадзе Ноўгарад-Северскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>.
На 1905 год існаваў [[маёнтак]] Біры ў [[Немянчын]]скай воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 58.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Бэры]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Бір]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Бірышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
m963u3224z65zksj1oet033zeungb2s
2680764
2680705
2026-07-26T11:33:43Z
~2026-41559-66
99122
2680764
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Бера
|лацінка = Biera
|арыгінал = Bero
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Біра, Бэра, Пера
|вытворныя = [[Берн]], [[Бар (імя)|Бар]]
|зьвязаныя = [[Бірэйка]], [[Бірыла]], [[Бірын (імя)|Берэн]], [[Бірута (імя)|Бірута]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]], [[Бэрвід]], [[Пэрвайн]], [[Беркін]], [[Бірат]], [[Бэргарт (імя)|Бергарт]], [[Перман]], [[Бэрымунд (імя)|Перамонт]], [[Ператрут]]
}}
'''Бера''' (''Бэра''), '''Біра''', '''Пера''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бера, Біра або Пера (Bero, Biro<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 253.</ref>, Pero) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bero%2C+Biri%2C+Pero#v=snippet&q=Bero%2C%20Biri%2C%20Pero&f=false S. 260].</ref>. Іменная аснова -бер- (-бір-, -пер-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -бер- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''berti'' 'сыпаць; сеяць'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref>, а для іменнай асновы -пер- — ''per'' 'праз, пасьля'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках, тым часам значэньне 'сеяць' для ''ber̃ti'' упершыню фіксуецца толькі ў сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], значэньне 'сыпаць' — у [[Каралявец|каралявецкім]] слоўніку 1747 году<ref>[http://lkz.lt/Index_m.asp?zodis=berti&lns=-1&les=-1 ber̃ti], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Бірэйка|Бірэйка (Бярэйка, Берыка, Бірык)]], [[Бірыла|Бірыла (Бярэла)]], [[Бірын (імя)|Берэн (Бірэн)]], [[Бірута (імя)|Бірута]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]], [[Бэрвід]], [[Пэрвайн]], [[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін)]], [[Бірат|Бірат (Берэт)]], [[Бэргарт]], [[Перман]], [[Бэрымунд (імя)|Перамонт]], [[Ператрут]]. Адзначаліся германскія імёны Birico (Berico), Berila, Beren (Birin), Bierotte, Beribald, Berwoldus, Berwid, Perwein, Berekin (Beregen), Beradt (Bereth), Berhard, Perman (Berman), Peremunt (Bermondus), Perethrud (Beretrudis). Апроч таго, існуе іменная аснова [[Берн|берн- (бірн-)]], якая паходзіць ад германскага beran 'мядзьведзь'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 15.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Ber (Bero), Berar (Birar<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 113.</ref>), Biertołt (Bertułt), Bierwałt (Bierwołt, Birołt, Bierołt), Berwin, Herber, Ruber (< Hruodber)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 105.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16, 279.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавала імя Беруш: ''Berusch'' (1386 і 1387 гады)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 160.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Pyrkant''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Perkund (< Beregund)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Perkund+Beregund#v=snippet&q=Perkund%20Beregund&f=false S. 262].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Pyrkant#v=snippet&q=Pyrkant&f=false S. 77].</ref>, ''Permane''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berman<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berman#v=snippet&q=Berman&f=false S. 263].</ref>}} (1302 год)<ref name="Trautmann-1925-76">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Permane+Perwis+#v=snippet&q=Permane%20Perwis&f=false S. 76].</ref>, ''Berwicke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berwick (Perwich)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berwick#v=snippet&q=Berwick&f=false S. 265].</ref>}} (1362 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Berwicke#v=snippet&q=Berwicke&f=false S. 18].</ref>, ''Perwilte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Beroildis<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>}}, ''Perwysse / Perwis / Perwisse''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Berois<ref name="Fo-1900-266">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berois#v=snippet&q=Berois&f=false S. 266, 1622].</ref>}} (1325, 1350 і 1383 гады)<ref name="Trautmann-1925-76"/>. У 1557 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Petrus Bierwolff, Heiligebeilensis Prutenus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. S. 21.</ref>, у 1591 годзе — ''Reinholdus Birwolff, David Birwolff, fratres Regiomontani Borussi'', у 1605 годзе — ''Martinus Bierwolff, Regiomontanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=David+Birwolff#v=snippet&q=David%20Birwolff&f=false S. 112, 171].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Мацковъ Биревича Матейцу далъ… тот Мацко Беревичь… тыи слуги Мацко Бировичь… Бировича'' (8 лютага 1520 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — Петербург, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=zKI-AQAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0%20%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 1411—1412].</ref>; ''Katarzyna Berówna'' (1668 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ber%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''honestis Joanne Ber'' (1743 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 81.</ref>; ''Stefan Berewicz'' (24 жніўня 1744 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 85.</ref>; ''Mateusz Bira'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bira&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Komaje k. Rakiszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Birewicz'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Birewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronella Bierewicz'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bierewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бірон, Бэрун (адзначалася старажытнае германскае імя Peruni<ref name="Fo-1900-261">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=peruni#v=snippet&q=peruni&f=false S. 261].</ref>): ''MD Anna Bironowa'' (1698 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>, ''Józef Berun'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=150&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Восіп Францавіч Бірон (''Бирон'') — селянін з ваколіцаў [[Вількамір]]у, які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 22.</ref>, Бірановіч (''Bironowicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 264.</ref>;
* Бэрэнт, Берант, Бірант, Берэнд, Бірунда, Бірынд, Бірында (адзначалася германскае імя Berent<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 139.</ref>, Berend<ref>Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6. — Berlin; Boston, 2017. S. 53.</ref>): ''Simon Berent'' (16 траўня 1649 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 112.</ref>, ''Joannem Bierontt'' (4 лістапада 1794 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Annam Bierontowna'' (6 лютага 1812 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/k/ K], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Barbara Birontowna'' (23 лістапада 1815 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/o---p/ O—P], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>, ''Anna Birynd'' (1845 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Birynd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Żuprany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Іван Бірында — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE#v=onepage&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%BE&f=false С. 4].</ref>, Міхал Бірунда (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Горкі|Горак]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Бэрэнты (Berent) гербу [[Касьцеша]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 65.</ref>, Берэнды — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Бераш, Бэраш: Канстантын Берашэвіч (1895—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, Бэрашэвіч (Beraszewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Бэровік (адзначалася старажытнае германскае імя Beriwich<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Beriwich#v=snippet&q=%40Beriwich&f=false S. 265].</ref>): ''Teodora Berowik'' (1730 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Berowik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Birże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Бервін (адзначалася старажытнае германскае імя Berwin<ref name="Fo-1900-266"/>): на 1909 год існаваў хутар Бервіна ў Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 7.</ref>;
* Пярвойша (адзначалася старажытнае германскае імя Berois<ref name="Fo-1900-266"/>): Пярвойша (Pierwojsza) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>;
* Бергаўд (адзначалася старажытнае германскае імя Bergaudus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 172.</ref>): на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Бергаўд у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 237.</ref>;
* Бэргер (адзначалася старажытнае германскае імя Berger<ref name="Fo-1900-261"/>): ''Karolina Izabella Bergier'' (1839 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=1&search_lastname=Bergier&search_lastname2=&from_date=&to_date= Wilno św. Jana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Пяргод: ''Piergodziszki, zaścianek plebanii [[Лынтупы|łyntupskiej]]'' (1784 год)<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 52.</ref>;
* Бірымін, Бэрамін (адзначалася германскае імя Berman, Pirrmann<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA180&dq=berman+pirr+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjOiP-DgNaEAxWHxQIHHXbEDkEQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=berman%20pirr%20namenkunde&f=false S. 180].</ref>, Biermann<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Biermann#v=snippet&q=Biermann&f=false S. 23].</ref>): ''три селища у во Брянску… да Бириминова'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 38.</ref>, ''Marianna Beramin'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Beramin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Пержад: ''Jan Onufry z Pierżodow Pierżodowicz skarbnik oszmiański'' (5 траўня 1762 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 342.</ref>;
* Пэрскаўд: ''Dawid Perskowd'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 75.</ref>;
* Берштаўт: ''Katarzyna Bersztaut'' (1749 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bersztaut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Бірштан (адзначалася старажытнае германскае імя Bersten<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bersten#v=snippet&q=Bersten&f=false S. 264].</ref><ref>[http://www.keesn.nl/names/en41_list_m.htm Names in the Low Countries before 1150], Kees Nieuwenhuijsen Living History Studies (Studies about The Netherlands during Middle Ages)</ref>): на [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе места [[Бірштаны]], у Прусіі адзначалася прозьвішча Berstin<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BERSTIN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de BERSTIN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Міхал Пяровіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 92].</ref>
* Васіль Бірыч (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Ворша|Воршы]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Беры ў [[Вількамірскі павет|Вількамірскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 21.</ref>.
На 1901 год існавала сяло Бірын на паўночным захадзе Ноўгарад-Северскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 14.</ref>.
На 1905 год існаваў [[маёнтак]] Біры ў [[Немянчын]]скай воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 58.</ref>.
На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Бэры]], на [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|гістарычнай Амсьціслаўшчыне]] — [[Бір]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Бірышкі]].
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай бер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
r7kbc2tvhrwxxibme0xwrueb6i5b1p5
Ютэль
0
275187
2680721
2526822
2026-07-25T23:21:56Z
~2026-41313-31
99112
2680721
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Ютэль
|лацінка = Jutel
|арыгінал = Jutilo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ят|Juto]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}}
|варыянт = Юцель, Юдэль, Ятыла, Ядэла, Ёдэль
|вытворныя = [[Адыла]], [[Гаціла]]
|зьвязаныя =
}}
'''Ютэль''' (''Юдэль''), '''Ятыла''', '''Ядэла''' (''Ёдэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Юціла або Юдзіла, пазьней Юдэль (Jutilo, Judila, Judel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA356&dq=Judel+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihhLKtqvaBAxWFg_0HHdQ3DrkQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Judel%20Namenkunde&f=false S. 356].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=%22Jutilo%22+Judila+Namenkunde&dq=%22Jutilo%22+Judila+Namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix2P38qfaBAxU4_7sIHYBBBQ4Q6AF6BAgHEAI S. 865].</ref>. Іменная аснова [[Ят|-ют- (-юд-, -ят-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вілят]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Wiliatus, Dowyatt, Cariatto) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Юдэл (Ятэл): ''Jotell'' (1383 і 1398 гады)<ref name="Trautmann-1925-40">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jotell#v=snippet&q=Jotell&f=false S. 40].</ref>, ''Judel'' (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-40"/>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ego quidem nobilis Voydzyvyl Jathylovycz Chonyevyęz'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 414.</ref>; ''Juodel Judkun'' (20 лістапада 1604 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 30.</ref>; ''Bierciuk Jutelewic'' (26 лютага 1619 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 74.</ref>; ''Stanislaw Jodelewicz'' (6 ліпеня 1650 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 155.</ref>; ''Jutela'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 148.</ref>.
== Носьбіты ==
* Юдэль Юдкун — селянін [[Упіта|Упіцкай]] воласьці, які ўпамінаецца ў 1604 годзе
* [[Бэрт|Берцюк]] Ютэлевіч — [[Геранёны|геранёнскі]] [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1619 годзе
* Станіслаў Ёдэлевіч — [[Сьвятое Возера|сьвятаазёрскі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1650 годзе
* Казімер Юцель — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%AE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C#v=onepage&q=%D0%AE%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C&f=false С. 132].</ref>
Юдэлі (Judel) — прыгонныя з ваколіцаў [[Майшагола|Майшаголы]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 523.</ref>
Ёдылі (Jodyl) — прыгонныя з ваколіцаў [[Маляты|Малятаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 55.</ref>
Ядэлы (Jodeło, Jodełło) — прыгонныя з ваколіцаў [[Даўгелішкі|Даўгелішкаў]] і [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 71, 205.</ref>
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам л}}
{{Імёны з асновай ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ghyg83ctgsivvhfdn30vt817gvwt622
Цімафей Мартынаў
0
275412
2680623
2654093
2026-07-25T18:20:01Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680623
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Цімафе́й Марты́наў''' ({{Н}} 6 траўня 2005 году) — беларускі футбаліст, нападнік прысталічнай «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]» (у арэндзе з расейскага «[[Арэнбург (футбольны клюб)|Арэнбургу]]») і моладзевай зборнай Беларусі. Паходзіць з спартовай сям’і, бо ягоны дзед Юры Мартынаў таксама некалі быў футбалістам, які абараняў колеры сталічных «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]» і «[[Тарпэда Менск|Тарпэда]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Пачынаў займацца футболам у структуры «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]». Пазьней перабраўся ў акадэмію берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]», а ў пачатку 2021 году далучыўся да «[[Рух Берасьце|Руха]]», дзе зь лета стаў выступаць за дубль. У сакавіку 2022 году, пасьля таго як берасьцейскі клюб зьняўся з Найвышэйшай лігі, стаў гульцом «Менску». Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 9 красавіка 2022 году, выйшаўшы на зьмену ў канцы сустрэчы з жодзінскім «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]» (1:0). Пасьля зыходу зь «Менску» [[Уладзімер Хвашчынскі|Ўладзімера Хвашчынскага]] Мартынаў стаў галоўным нападнікам менчукоў, правёўшы 25 матчаў у Найвышэйшай лізе, дзе шэсьць разоў улучыў мяч у браму супернікаў. У 2024 году студзені некалькі разоў выпраўляўся з расейскім «[[Арэнбург (футбольны клюб)|Арэнбургам]]» на зборы. У лютым склаў працоўную ўгоду з гэтым клюбам<ref>[https://football.by/news/183868 «Минск» продал «Оренбургу» Мартынова. Его новый тренер работал с ним на берегах Буга] {{Ref-ru}}</ref>. У расейскай камандзе ня даў рады, вярнуўшыся ў сярэдзіне лета 2025 году на правах арэнды ў берасьцейскае «Дынама»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-14 |url = https://football.by/news/204920 |загаловак = Тимофей Мартынов вернулся в брестское "Динамо" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-07-14 |мова = ru}}</ref>. У сэзоне 2026 году таксама на правах арэнды стаў нападнікам магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-15 |url = https://football.by/news/212684 |загаловак = "Днепр" арендовал Тимофея Мартынова |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-01-24 |мова = ru}}</ref>. У сярэдзіне ліпеня быў адкліканы «Арэнбургам»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-21 |url = https://football.by/news/221550 |загаловак = Тимофей Мартынов покинул "Днепр" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>. Пасьля гэта зноў быў аддадзены ў арэнду, але ўжо «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-23 |url = https://football.by/news/221665 |загаловак = Тимофей Мартынов стал игроком "Ислочи" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2021 года гуляў за [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 17 гадоў)]] у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 7 верасьня 2023 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Эўропы 2025 году супраць зборных Фарэрскіх астравоў (2:3).
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мартынаў, Цімафей}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
gje7cy2aywd1835st0qxm1p2tsny0qw
Данюш
0
275563
2680589
2674051
2026-07-25T13:27:59Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680589
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Данюш
|лацінка = Daniuš
|арыгінал = Danisch
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Дань|Dano]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}}
|варыянт = Даніш, Данаш
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Данюш''', '''Даніш''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Дана, пазьней Дан (Dano, Dann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Dano%2C+Denno#v=snippet&q=Dano%2C%20Denno&f=false S. 401].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Дань|дан- (дэн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Данейка]], [[Дзенгель]], [[Данар]]; германскія імёны Danica, Dengel, Danhari) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *dans 'датчанін'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 93.</ref> або [[Стараангельская мова|стараангельскага]] denu 'даліна'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 64.</ref>.
Імя Даніш гістарычна бытавала ў Польшчы: ''Danisch'' (1386 год), ''Danissz'' (1400 год), ''Danis'' (1463 год), ''Danysz'' (1497 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1. — Wrocław, 1965—1967. S. 457.</ref>.
У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавала імя Даньша (''Данша'', ''Даньша'')<ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 430.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''ego Michael Donyvszowycz dux [[Сьвір (мястэчка)|Swirensis]]'' (5 ліпеня 1472 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 322.</ref>; ''князь Михаило Данюшевичъ'' (30 ліпеня 1486 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 123.</ref>; ''два чоловеки… на имя Данюша [[Гера (мужчынскае імя)|Кгировича]]'' (24 чэрвеня 1508 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 261—262.</ref>; ''людеи [[Ашмяны|Ошъменского]] повету конокормьцовъ… а Пилипа, а Петка, а Яна Донюшовичовъ'' (23 чэрвеня 1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 359.</ref>; ''покупил в бояр и в людеи [[Віленскі павет (ВКЛ)|Виленского повета]]… два чоловеки его отчизных на имя Данюша Кгировича'' (8 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 223—224.</ref>; ''слуг путных… Данюша'' (26 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 179.</ref>; ''Antoni Daniszewicz, Franciszek Daniszewicz, Jan Daniszewicz… Stanisław Daniszewicz'' (26 жніўня 1766 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=Daniszewicz#v=snippet&q=Daniszewicz&f=false С. 356—357].</ref>; ''Szymon Daniuszewicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Daniuszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Daniszewicz'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Daniszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Карл Данашэвіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 27].</ref>
* Іпаліт Данішэвіч (1908—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Маладэчна]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index5.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Данашэвічы і Данішэвічы — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/d/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Д], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Данішава (таксама Данюшава) у [[Ашмянскі павет|Ашмянскім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 234.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Данюшава]].
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам ш}}
{{Імёны з асновай дан}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
ih0d85nc2fbshfwgsz0d5j6suv6oyk1
Яраслаў Макушынскі
0
275646
2680616
2654100
2026-07-25T16:41:30Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680616
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ярасла́ў Макушы́нскі''' ({{Н}} 5 сакавіка 1998 году) — беларускі футбаліст, абаронца гомельскага «[[Паперпрам Гомель|Паперпраму]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Пачынаў займацца футболам у каленкавіцкай ДЮСШ-1. Яшчэ юнаком перабраўся ў менскую СДЮШАР «Дынама», а пазьней пачаў выступаць за дубль менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». У жніўні 2017 году перайшоў у мазырскую «[[Славія Мазыр|Славію]]», дзе таксама гуляў за дубль. У лютым 2018 году стаў гульцом гомельскага «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматыва]]» зь Першай лігі, дзе гуляў пераважна ў першай адзінаццатцы. У сэзоне 2020 году пачаў часьцей выходзіць на замену.
У ліпені 2020 году, пакінуўшы «Лякаматыў», перайшоў у «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]»<ref>[https://www.pressball.by/news/football/362315 Футбол. "Смолевичи" подписали двух защитников] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220221013332/https://www.pressball.by/news/football/362315 |date=21 лютага 2022 }}</ref>, у складзе гэтага клюбу 26 ліпеня 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу з салігорскім «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёрам]]» (0:4). У далейшым часьцей гуляў за дубль, часам прыцягваўся і да асноўнага складу. У сьнежні 2020 году па заканчэньні кантракту пакінуў смалявіцкі клюб<ref>[https://football.by/news/146626.html Футболисты покидают "Смолевичи"]</ref>. У лютым 2021 году склаў кантракт з бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшынай]]»<ref>[https://football.by/news/148721.html Макушинский сменил "Смолевичи" на "Белшину"]</ref>, аднак яшчэ да пачатку сэзону пакінуў клюб, гэтак і не згуляўшы за яго ў афіцыйных матчах. У выніку першую палову 2021 году правёў у Другой лізе ў складзе каленкавіцкай «[[Вэртыкаль Каленкавічы|Вэртыкалі]]», дзе быў адным з асноўных гульцоў. У ліпені 2021 году перайшоў у сталічны «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетык-БДУ]]»<ref>[https://www.pressball.by/news/football/390401 Футбол. Александр Булычев, Ярослав Макушинский, Максим Ковальчук перешли в "Энергетик"-БГУ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220129114328/https://www.pressball.by/news/football/390401 |date=29 студзеня 2022 }}</ref>, дзе неўзабаве замацаваўся ў пачатковым складзе.
У лютым 2024 году стаў футбалістам узбэцкай «[[Бухара (футбольны клюб)|Бухары]]»<ref>{{cite web|date = 2024-02-09|url = https://football.by/news/183785 |title = Экс-игрок "Энергетика-БГУ" перебрался во второй дивизион чемпионата Узбекистана |website = football.by|access-date = 2024-02-09|language = ru}}</ref>. На пачатку 2025 году атрымаў запрашэньне з боку «Славіі», але абраў варыянт далучэньня да «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-06 |url = https://bel.football/news/yaroslav-makushinskii-o-perekhode-v-vitebsk-podkupila-konkretnaya-zainteresovannost-so-storony-kluba |загаловак = Ярослав Макушинский — о переходе в «Витебск»: «Подкупила конкретная заинтересованность со стороны клуба» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-21 |мова = ru}}</ref>. У новым клюбе быў асноўным абаронцам каманды, але ўлетку зьмяніў каманду на «Славію»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-23 |url = https://football.by/news/205287 |загаловак = Ярослав Макушинский стал игроком "Славии" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-08-09 |мова = ru}}</ref>. Па заканчэньні сэзону зноў вярнуўся ў віцебскую каманду<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-17 |url = https://football.by/news/212808 |загаловак = Ярослав Макушинский вернулся в "Витебск" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-01-24 |мова = ru}}</ref>. У «Віцебску» ня даў рады, таму ўжо ў сярэдзіне сэзону стаў футбалістам першалігавага «[[Паперпрам Гомель|Паперпраму]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-17 |url = https://football.by/news/221364 |загаловак = Ярослав Макушинский подписал контракт с "Бумпромом" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2014 году ў складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 17 гадоў)]] прымаў удзел у адборачных матчах, а ў сакавіку 2015 году ў элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Макушынскі, Яраслаў}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
579je660aj6alsk8s7nf6gy1lz7mpgo
Дзьмітры Харытонаў
0
275667
2680612
2606620
2026-07-25T16:05:44Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680612
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Дзьмі́тры Харыто́наў''' ({{Н}} 12 красавіка 1997 году) — беларускі футбаліст, брамнік кыргыскага клюбу «[[Нэфтчы Качкор-Ата|Нэфтчы]]».
== Кар’ера ==
Выхаванец клюбу «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебска]]». У 2013—2014 гадах выступаў за каманду «[[Віцебск-2 (футбольны клюб)|Віцебск-2]]» у Другой лізе, а пасьля стаў гуляць за дубль «Віцебска». Сэзон 2017 году правёў у арэндзе ў «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]», дзе стаў трывалым гульцом асноўнага складу, а ў лютым 2018 году быў пераведзены ў наваполацкі «[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]»<ref>[https://football.by/news/109632.html "Витебск" расстался с Тихоновским и Раджабовым и отдал Харитонова в аренду "Нафтану"]</ref>, дзе таксама замацаваўся ў першай адзінаццатцы.
Да сэзону 2019 году рыхтаваўся зь «Віцебскам», а ў красавіку зноў адправіўся ў арэнду ў «Воршу». У пачатку 2020 году трэнаваўся зь «Віцебскам», аднак у студзені быў дыскваліфікаваны на адзін год за ўдзел у дамоўных матчах у складзе «Нафтана» ў 2018 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20200428082339/https://by.tribuna.com/football/1082357232.html Сучков и Валерий Белявский пожизненно отстранены от белорусского футбола, 14 человек дисквалифицированы и получили денежные штрафы]</ref>, пасьля чаго пакінуў віцебскі клюб. У лютым 2021 году, пасьля заканчэньня тэрміну дыскваліфікацыі, падпісаў кантракт з «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцкам]]»<ref>[https://football.by/news/148318.html Вергейчик и отбывший дисквалификацию за участие в "договорняке" Харитонов стали игроками "Слуцка"]</ref>. 14 сакавіка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (0:3). У далейшым працягваў выходзіць у стартавым складзе случакоў, а з чэрвеня страціў месца ў аснове.
У студзені 2022 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў кантракт з «Слуцкам»<ref>[http://sfc-slutsk.by/publications/dmitriy-kharitonov-pokidaet-sfk-slutsk-2022-01-17 Дмитрий Харитонов покидает СФК "Слуцк".]</ref>. Хутка пачаў трэнавацца зь «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебскам]]» і падпісаў пагадненьне з клюбам<ref>[https://football.by/news/160733.html Вратарь Харитонов вернулся в Витебск]</ref>. У сэзоне 2022 году быў другім брамнікам каманды, згуляў толькі ў матчы Кубка Беларусі супраць рагачоўскага «[[Макслайн Рагачоў|Макслайна]]», які ладзіўся 21 чэрвеня, а выніковы лік 3:2 быў на карысьць дружыны Харытонава. У студзені 2023 году падоўжыў кантракт зь віцебскім клюбам<ref>{{cite web|date = 2023-01-16|url = https://football.by/news/171257 |title = Дмитрий Харитонов пролонгировал соглашение с "Витебском" |website = football.by|accessdate = 2023-01-17|language = ru}}</ref>, выціснуўшы з асноўнага складу [[Дзьмітры Гушчанка|Дзьмітра Гушчанку]]. На пачатку 2025 году падпісаў новы кантракт зь «Віцебскам»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-12 |url = https://football.by/news/197139 |загаловак = Дмитрий Харитонов продлил контракт с "Витебском" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-07 |мова = ru}}</ref>. У другой палове 2025 году страціў месца ў браме, саступіўшы ў канкурэнцыі з Гушчанкам. Не зважаючы на пераход канкурэнта ў іншы клюб перад пачаткам сэзону 2026 году, Харытонаў ня даў рады, стаўшы толькі трэцім брамнікам у камандзе. У выніку ў сярэдзіне году пакінуў віцебскі клюб<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-13 |url = https://football.by/news/221161 |загаловак = Дмитрий Харитонов покинул "Витебск" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>, прыяднаўшыся зь [[Мікіта Кастамараў|Мікітам Кастамаравым]] з «Нафтану» да кыргыскага клюбу «[[Нэфтчы Качкор-Ата|Нэфтчы]]» зь места [[Качкор-Ата]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-18 |url = https://football.by/news/221432 |загаловак = Костомаров и Харитонов стали игроками кыргызстанского "Нефтчи" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Харытонаў, Дзьмітры}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
5oxldazqce0vaa2agwfjeju92usc8br
Саргель
0
276022
2680677
2674929
2026-07-25T22:05:28Z
~2026-41313-31
99112
2680677
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сарґель
|лацінка = Sargiel / Sarhiel
|арыгінал = Sargeli
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Сар|Saro]] + [[Гайла (імя)|Gelo]]
|варыянт = Саргал, Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сергел, Сяргайла, Шаркель
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Саргель''' (''Саргал'', ''Сяргель''), '''Саргайла''' (''Саргейла'', ''Сяргайла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Саргелі (Sargeli) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Saro+Sargeli#v=snippet&q=Saro%20Sargeli&f=false S. 226].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сар|-сар- (-сер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сарвід]], [[Саргоўд]], [[Сарман]]; германскія імёны Sarvidis, Saregaud, Saraman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага sarwa 'зброя'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Шаргель (Szargiel)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 59.</ref>, Зоргель (Zorgel, Zorgiel) і Жоргель (Żorgiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 374, 380.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Саръкгелишку'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 177.</ref>; ''Sargiel… Sorgajło'' (1670 год)<ref>Bystroń J. Nazwiska polskie. — Lwów, 1936. S. 283—284.</ref>; ''Siergielowa'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 194.</ref>; ''Helena Sargaylowa, Magdale Sergaylowa'' (1729—1771 гады)<ref name="Walkowiak-2020-220">Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 220.</ref>; ''Anna Sargiejłowna'' (1729—1776 гады)<ref name="Walkowiak-2020-220"/>; ''Józef Sargielewicz'' (21 чэрвеня 1748 году)<ref>Žagarės dvaro teismo knygos (1670—1751). — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=3lIlAQAAIAAJ&q=J%C3%B3zef+sargielewicza&dq=J%C3%B3zef+sargielewicza&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9jpyIor-CAxU5hP0HHacHBq0Q6AF6BAgKEAI P. 360].</ref>; ''Sargałowicz'' (1780 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>; ''Marianna Szarkiel'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Szarkiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Siergiel'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Siergiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Мірон Сергел — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8A&f=false С. 111].</ref>
Саргелевічы (Sargielewicz) гербу [[Бэтман (герб)|Бэтман]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 304.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
На 1906 год існавала вёска Саргелішкі ў Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 128.</ref>.
У былым [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]] існуе вёска [[Саргелі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Шаргілен]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Сар]]
* [[Гайла (імя)|Гайла]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай сар}}
{{Імёны з асновай гайл}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
qxjafi32717uygdut8qrmgy0mxyr7i7
Асьцейка
0
278088
2680655
2601418
2026-07-25T21:05:27Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680655
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Асьцейка
|лацінка = Aściejka
|арыгінал = Oustecha
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Яст|Ast]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Асьцека, Астыка, Осьцік, Асьцік, Ясьцейка
|вытворныя = [[Гасьцейка]]
|зьвязаныя =
}}
'''Асьцейка''' (''Асьцека'', ''Астыка'', ''Осьцік'', ''Асьцік''), '''Ясьцейка''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Асьцека або Остыка (Oustecha, Ostike<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 202.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aostilo#v=snippet&q=Aostilo&f=false S. 212, 989].</ref>. Іменная аснова [[Яст|-аст- (-ост-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Асьціла]], [[Яштальд]], [[Астрат]]; германскія імёны Aostilo, Astald, Ostradt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *aust(ra)-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ōstan 'усход'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 64.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Asteyko'' (1339 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Asteyko#v=snippet&q=Asteyko&f=false S. 14].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Остеику земля пустая''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 30.</ref>, ''шесть чоловековъ… Остеико''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref> (1440—1492 гады); ''homines… Jastheyko'' (6 сакавіка 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 526.</ref>; ''шуринъ мой Петрашь Остейковичь'' (18 траўня 1514 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%40%D0%A8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%40%D0%A8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 150].</ref>; ''Андреи Остеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 75.</ref>, ''Ровбъ Остеиковичъ… Словута Остеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref> (1528 год); ''люди нашы у повете [[Трокі|Троцкомъ]]… Стирманта Остейковича, [[Нор (імя)|Нера]] Остейковича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 162—163.</ref>; ''земяне господаръские повету Упитъского, Янъ, Павелъ, Миколай, Крыштофъ Юрьевичове Люткевичове Остековичи… на Адама Кгабрыяловича Станевича Остековича, а на Григорья Войткевича Станевича Остековича'' (8 кастрычніка 1586 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bXwZAAAAYAAJ&q=%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 453].</ref>; ''Jerzy Ostyka'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 415.</ref>; ''Krzysztof Ascik'' (1765 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=A%C5%9Bcik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Muśniki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Petronella Astykiewicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Astykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Aścik'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=A%C5%9Bcik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Święciany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Крысьцін Осьцік|Крысьцік Госьцік (Осьцік)]] (каля 1363—1442) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], [[Кашталяны віленскія|кашталян віленскі]]; меў сыноў [[Радзівіл Осьцікавіч|Радзівіла]], [[Станіслаў Осьцікавіч|Станіслава (Станьку)]], Мікалая (Міцьку) і Барталамея (Бартку), пачынальнік роду [[Осьцікавічы|Осьцікавічаў]]
* Асьцейка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]]
* Андрэй Асьцейкавіч — [[Тавяны|тавянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Роўб і Славута Асьцейкавічы — [[ваўкавыск]]ія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян, Павал, Мікалай і Крыштоф Юр’евічы [[Людзіка|Люткевічы]] Асьцекавічы, Адам Габрыялавіч Станевіч Асьцекавіч і Рыгор і Валянтын Войткевічы Станевічы Асьцекавічы — [[Упіцкі павет|упіцкія]] [[зямяне]], якія ўпамінаюцца ў 1586 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%40%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%40%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 171].</ref>
* Антоні Астык — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%8A&f=false С. 8].</ref>
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існаваў [[засьценак]] Асьцікішкі<ref>[https://radzima.net/pl/gmina/swieciany_2.html Gmina wiejska Święciany], [[Radzima.net]]</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай аст}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
d150s1h2ir00jzbqailucrw4nnqm6dv
Раман Пасевіч
0
279276
2680756
2654252
2026-07-26T07:48:11Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680756
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Рама́н Пасе́віч''' ({{Н}} 28 лістапада 1999 году) — беларускі футбаліст, нападнік расейскага клюбу «[[Сочы (футбольны клюб)|Сочы]]».
== Кар’ера ==
Выхаванец пастаўскай акадэміі [[ПМЦ Паставы|ПМЦ]]. Выступаў за мясцовы клюб у чэмпіянаце Віцебскай вобласьці, таксама гуляў за юнацкую каманду «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]». У лютым 2018 году далучыўся да другалігавых «[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічаў]]», дзе і пачаў дарослую кар’еру. Гулец хутка стаў адным з асноўных бамбардзіраў каманды. У ліпені 2018 году беспасьпяхова праходзіў прагляд у моладзевай камандзе кіеўскага «[[Дынама Кіеў|Дынама]]»<ref>[https://football.by/news/115634.html Форвард "Осиповичей" не подошел дублю киевского "Динамо"]</ref>, а ў хуткім часе перабраўся ў рэчыцкі «[[Спадарожнік Рэчыца|Спадарожнік]]».
У лютым 2019 году склаў кантракт зь «[[Ліда (футбольны клюб)|Лідай]]»<ref>[https://football.by/news/123498.html "Лида" подписала трех футболистов]</ref>, дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2020 году прыбыў на прагляд у гарадзенскі «[[Нёман Горадня|Нёман]]» і неўзабаве стаў гульцом клюбу<ref>[https://football.by/news/136183.html Роман Пасевич стал игроком "Немана"]</ref>. Сэзон 2020 году пачынаў у клюбным дублі. 4 ліпеня 2020 году дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] ў матчы супраць «Іслачы» (1:0), калі выйшаў у пачатковым складзе і быў заменены ў першым тайме. У далейшым працягваў часьцей заставацца на лаўцы запасных і гуляў за дубль, зрэдку выходзіў на поле ў асноўным складзе «Нёману». У сэзоне 2021 году пачаў часьцей прыцягвацца да асновы, часам зьяўляўся ў першай адзінаццатцы дружыны.
У ліпені 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]»<ref>[https://football.by/new/153487.html "Неман" отдал Пасевича в аренду "Сморгони"]{{Недаступная спасылка|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. З 5 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў сэзоне, але ня выратаваў яе ад вылету ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023 году|Першую лігу]]. Па заканчэньні арэнды ў лістападзе 2021 году вярнуўся ў «Нёман»<ref>[https://football.by/news/158794.html Семь арендованных игроков покидают "Сморгонь"]</ref>, калі з студзеня 2022 году пачаў трэнавацца разам з камандай<ref>[https://football.by/news/160392.html На просмотре в "Немане" ряд футболистов]</ref>. У сэзоне 2022 году быў адным з галоўных гульцоў гарадзенскай дружыны, правёўшы ўсе 30 матчаў чэмпіянату Беларусі, у якіх выходзіў пераважна ў стартавым складзе.
У пачатку 2023 году праз забарону [[Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь|Міністэрства спорту і турызму]] ня трапіў у заяўку «Нёмана» на сэзон і ня браў удзелу ў афіцыйных матчах каманды ў 2023 годзе, але працягваў трэнавацца і гуляць у таварыскіх матчах. У чэрвені 2023 году абвесьціў пра сыход з клюбу<ref>{{cite web|date = 2023-06-30|url = https://football.by/news/176193 |title = Пасевич заявил об уходе из "Немана" |website= football.by|accessdate = 2023-07-06|language = ru}}</ref>, а ў ліпені 2023 году склаў працоўную ўгоду з расейскай «[[Уфа (футбольны клюб)|Уфой]]»<ref>{{cite web|date = 2023-07-05|url = https://football.by/news/176366 |title = "Уфа" объявила о подписании контракта с Пасевичем |website= football.by|accessdate = 2023-07-06|language = ru}}</ref>. У пачатку 2025 году далучыўся да клюбу «[[Сочы (футбольны клюб)|Сочы]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-20 |url = https://football.by/news/198767 |загаловак = Роман Пасевич о трансфере в "Сочи": "Хотелось перейти в команду с амбициозными задачами" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-07-10 |мова = ru}}</ref>, зь якім трапіў у [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Расеі па футболе|Прэм’ер-лігу]]. На пачатку жніўня 2025 году на правах арэнды прыяднаўся да славенскага клюбу «[[Мура Мурска-Сабота|Мура]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-08-09 |url = https://football.by/news/205998 |загаловак = Роман Пасевич: "Понимал, что переход в европейский чемпионат повысит мои шансы попасть в сборную" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-08-16 |мова = ru}}</ref>. На пачатку 2026 году зьмяніў славенскі шлях на арэнду ў расейскі «[[Сокал Саратаў|Сокал]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-25 |url = https://football.by/news/213164 |загаловак = Роман Пасевич: "Приехал в отпуск из Словении и понял, что оставаться там больше не планирую" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-01-25 |мова = ru}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пасевіч, Раман}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
1qn4hy820186xe2e526gc6rryh8rede
Даўбарт
0
279883
2680665
2587770
2026-07-25T21:23:22Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680665
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўбарт
|лацінка = Daŭbart
|арыгінал = Daubert
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Бэрт|Bert]]
|варыянт = Даберт, Дэбэрт
|вытворныя = [[Тыбарт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Даўбарт''' (''Даберт'', ''Дэбэрт'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўбэрт (Daubert) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''człowieki Dawbarta'' (17 кастрычніка 1618 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Dawbarta#v=snippet&q=Dawbarta&f=false С. 477].</ref>; ''Jozef Debert, rayca Wileński'' (28 лютага 1680 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. С. 527.</ref>; ''Людвигъ Доббертъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 52, 107, 165]</ref>.
== Носьбіты ==
* Баляслаў Доўбарт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 45].</ref>
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Даўбарт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 466.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Бэрт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай берт}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
2sup7i5x7n9xyyokssvtbycjgiy4qs7
2680666
2680665
2026-07-25T21:24:26Z
~2026-41313-31
99112
2680666
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Даўбарт
|лацінка = Daŭbart
|арыгінал = Daubert
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Даўга|Davo]] + [[Бэрт|Bert]]
|варыянт = Даберт, Дэбэрт, Доўбарт
|вытворныя = [[Тыбарт]]
|зьвязаныя =
}}
'''Даўбарт''' (''Даберт'', ''Дэбэрт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Доўбарт'''.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Даўбэрт (Daubert) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Daubert%2C+Dauwald#v=snippet&q=Daubert%2C%20Dauwald&f=false S. 125].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Даўга|-даў(г)-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Даўгерд (імя)|Даўгерд]], [[Даўгер]], [[Даўят (імя)|Даўят]]; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] daug 'годна', [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] daugjis 'здольны, годны'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 112.</ref>, а аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) — ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''człowieki Dawbarta'' (17 кастрычніка 1618 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=Dawbarta#v=snippet&q=Dawbarta&f=false С. 477].</ref>; ''Jozef Debert, rayca Wileński'' (28 лютага 1680 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 8. — Вильна, 1875. С. 527.</ref>; ''Людвигъ Доббертъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%94%D0%BE%D0%B1%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 52, 107, 165]</ref>.
== Носьбіты ==
* Баляслаў Доўбарт — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%94%D0%BE%D0%B2%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%8A&f=false С. 45].</ref>
На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Даўбарт у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 466.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Даўга]]
* [[Бэрт]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай даўг}}
{{Імёны з асновай берт}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
7s82uf2fg73xoiojc9tu42w47jgjycp
Сома (імя)
0
279982
2680644
2679977
2026-07-25T20:37:27Z
~2026-41313-31
99112
2680644
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сома
|лацінка = Soma
|арыгінал = Somo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Сума, Шума
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Саміла]], [[Соман]], [[Сомалт]], [[Сумонт]]
}}
'''Сома''', '''Сума''' (''Шума'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сома або Сума (Somo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 448.</ref>, Sumo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sumo#v=snippet&q=Sumo&f=false S. 1353].</ref>. Іменная аснова сом- (сум-) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] some 'гонар'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 201.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў сам- і сан- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''su'' 'з (кімсьці, чымсьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Саміла|Саміла (Суміла)]], [[Соман|Соман (Суман)]], [[Сомалт]], [[Сумонт]]. Адзначаліся германскія імёны Sumila, Sumuni, Somald, Sommund.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sambarte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA563&dq=%22sombart%22+namenkunde+sunja&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjswM2swaqKAxUwg_0HHYVtGZUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22sombart%22%20namenkunde%20sunja&f=false S. 563].</ref>}}, ''Sambor'' (1338 год), ''Sambit / Sambot / Sambud''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя [[Сонбут|Sonobodis]]<ref name="Morlet-1985-557">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 557.</ref>}} (1409 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Sambor#v=snippet&q=%40Sambor&f=false S. 85—86].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданый господарьский Балинскаго сорока Игнатъ Сомовичъ'' (10 жніўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 135].</ref>; ''Sthepan a Denis Somowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Somowiczy#v=snippet&q=Somowiczy&f=false С. 351].</ref>; ''пану Ахрему Сомовичу'' (20 чэрвеня 1657 году)<ref>Полоцк. — Минск, 2012. С. 672.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Шумейка: Аляксандар Шумейка — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 36.</ref>
* Сомін, Шумін: ''люди… Сомина Енътидоновича'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 139.</ref>, ''Szuminiowna'' (1789 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>;
* Сумот: ''Antonina Sumotowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1250&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Самбар, Сомбэр, Сумбар, Шамбер (адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563"/>): ''Agata Sambarowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sambarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wsielub], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Ewa Szambier'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szambier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Somber'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Somber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адрушка Самбаравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 233.</ref>, Вікенці Сумбар — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 70].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Сумбар (''Sumbar'', ''Sumbor'')<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 856.</ref>;
* Самбарт (адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563"/>): ''Krystyna Sambort'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sambort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Самбут (адзначалася старажытнае германскае імя [[Сонбут|Sonobodis]]<ref name="Morlet-1985-557"/>): ''пустовщине… а Сомбутову'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>;
* Шумар (адзначалася старажытнае германскае імя Sumar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sumar#v=snippet&q=Sumar&f=false S. 1368].</ref>): на 1901 год існавалі два сяла з назвай Шумарава (Шумарова) у Мглінскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 11.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Ахрэм Самовіч (Сумовіч) — [[Полацак|полацкі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1657 і 1668 гадох<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 25. — Витебск, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DXFmAAAAcAAJ&q=%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 369].</ref>
Сумовіч (Sumowicz) і Шумовіч (Szumowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сом}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
97edxs21nv56pwshtqxi0r6osm6vfem
2680719
2680644
2026-07-25T23:19:39Z
~2026-41313-31
99112
2680719
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Сома
|лацінка = Soma
|арыгінал = Somo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт = Сума, Шума
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Саміла]], [[Соман]], [[Сомалт]], [[Сумонт]]
}}
'''Сома''', '''Сума''' (''Шума'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Сома або Сума (Somo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 448.</ref>, Sumo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sumo#v=snippet&q=Sumo&f=false S. 1353].</ref>. Іменная аснова сом- (сум-) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] some 'гонар'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 201.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменных асноваў сам- і сан- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''su'' 'з (кімсьці, чымсьці)'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведнага слова з такім значэньнем у летувіскіх слоўніках)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Саміла|Саміла (Суміла)]], [[Соман|Соман (Суман)]], [[Сомалт]], [[Сумонт]]. Адзначаліся германскія імёны Sumila, Sumuni, Somald, Sommund.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Sambarte''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA563&dq=%22sombart%22+namenkunde+sunja&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjswM2swaqKAxUwg_0HHYVtGZUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%22sombart%22%20namenkunde%20sunja&f=false S. 563].</ref>}}, ''Sambor'' (1338 год), ''Sambit / Sambot / Sambud''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя [[Сонбут|Sonobodis]]<ref name="Morlet-1985-557">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 557.</ref>}} (1409 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Sambor#v=snippet&q=%40Sambor&f=false S. 85—86].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''подданый господарьский Балинскаго сорока Игнатъ Сомовичъ'' (10 жніўня 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 135].</ref>; ''Sthepan a Denis Somowiczy'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Somowiczy#v=snippet&q=Somowiczy&f=false С. 351].</ref>; ''пану Ахрему Сомовичу'' (20 чэрвеня 1657 году)<ref>Полоцк. — Минск, 2012. С. 672.</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Шумейка: Аляксандар Шумейка — праваслаўны жыхар [[Ворша|Воршы]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 58 Могилевских Губ. Ведомостей от 25 июля 1907 года. С. 36.</ref>
* Сомін, Шумін: ''люди… Сомина Енътидоновича'' (22 жніўня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 139.</ref>, ''Szuminiowna'' (1789 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>;
* Сумот: ''Antonina Sumotowicz'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8487&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=1250&searchtable=&rpp2=50 Barbaryszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Самбар, Сомбэр, Сумбар, Шумбар, Шамбер (адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563"/>): ''Agata Sambarowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sambarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wsielub], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Ewa Szambier'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szambier&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jakub Somber'' (1823 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Somber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адрушка Самбаравіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 233.</ref>, Вікенці Сумбар і Фэлікс Шумбар — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%A1%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A1%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 70].</ref><ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%A8%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%A8%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 130].</ref>, на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Сумбар (''Sumbar'', ''Sumbor'')<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 856.</ref>;
* Самбарт (адзначалася германскае імя Sombart<ref name="Gottschald-1954-563"/>): ''Krystyna Sambort'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sambort&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Plusy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Самбут (адзначалася старажытнае германскае імя [[Сонбут|Sonobodis]]<ref name="Morlet-1985-557"/>): ''пустовщине… а Сомбутову'' (15 сакавіка 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 184.</ref>;
* Шумар (адзначалася старажытнае германскае імя Sumar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sumar#v=snippet&q=Sumar&f=false S. 1368].</ref>): на 1901 год існавалі два сяла з назвай Шумарава (Шумарова) у Мглінскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 11.</ref>
}}.
== Носьбіты ==
* Ахрэм Самовіч (Сумовіч) — [[Полацак|полацкі]] мешчанін, які ўпамінаецца ў 1657 і 1668 гадох<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 25. — Витебск, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=DXFmAAAAcAAJ&q=%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 369].</ref>
Сумовіч (Sumowicz) і Шумовіч (Szumowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай сом}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
cw7u27pbl194fefwn97rco9vsxs0qeb
Ільля Чарняк
0
280410
2680671
2625197
2026-07-25T21:41:46Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680671
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ільля́ Чарня́к''' ({{Н}} 19 траўня 2002 году) — беларускі футбаліст, нападнік казаскага клюбу «[[Улытаў Жэзказган|Ўлытаў]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец гомельскай СДЮШАР-8. У 2019 годзе выступаў за дубль «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]», дзе хутка замацаваўся ў складзе. Таксама некаторы час гуляў у футале за [[БЧ Гомель|БЧ]], дзе стаў наймаладзейшым гульцом і аўтарам голу ў гісторыі клюбу<ref>{{cite web|date = 2022-10-01|url = https://football.by/news/168185 |title = Играл за юношескую сборную по "минику", не подошел академии БФФ, сын футболиста. Кто такой Илья Черняк? |website = football.by|access-date = 2023-02-07|language = ru}}</ref>. У 2020 годзе перабраўся ў салігорскі «[[Шахцёр Салігорск|Шахцёр]]», дзе таксама гуляў за дубль, часам прыцягваўся да асноўнай каманды.
У лютым 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў заграбскае «[[Дынама-2 Загрэб|Дынама-2]]»<ref>{{cite web|date = 2021-02-10|url = https://football.by/news/148541 |title = "Шахтер" отдал нападающего в аренду загребскому "Динамо-2" |website = football.by|access-date = 2023-02-07|language = ru}}</ref>. У студзені 2022 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Шахцёр»<ref>{{cite web|date = 2022-01-16|url = https://www.pressball.by/news/football/404182 |title = Футбол. Нападающий Черняк вернулся в "Шахтер" из аренды в загребском "Динамо" |website = pressball.by|access-date = 2023-02-07|language = ru}}</ref> і стаў рыхтавацца да сэзону з асноўнай камандай салігорцаў. 16 красавіка 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы першы тайм у матчы супраць барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (0:1). У далейшым працягваў рэгулярна зьяўляцца ў пачатковым складзе каманды. У лютым 2023 году пакінуў «Шахцёр»<ref>{{cite web|date = 2023-02-05|url = https://football.by/news/171810 |title = "Шахтер" сообщил об уходе Черняка |website = football.by|access-date = 2023-02-05|language = ru}}</ref> і хутка стаў гульцом расейскага «[[Ахмат Грозны|Ахмату]]»<ref>{{cite web|date = 2023-02-07|url = https://football.by/news/171863 |title = Илья Черняк заключил контракт с российским "Ахматом" |website = football.by|access-date = 2023-02-07|language = ru}}</ref>. Па заканчэньні сэзону ў чэрвені 2023 году пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2023-06-06|url = https://football.by/news/175444 |title = "Ахмат" объявил о расставании с Черняком |website = football.by|access-date = 2023-06-15|language = ru}}</ref>. У ліпені 2023 году далучыўся да казаскага «[[Касьпі Актаў|Касьпію]]»<ref>{{cite web|date = 2023-07-02|url = https://football.by/news/176274 |title = Илья Черняк перешел в "Каспий" |website = football.by|access-date = 2023-07-04|language = ru}}</ref>, які пакінуў у лістападзе 2023 году пасьля таго, як клюб страціў месца ў Прэм’ер-лізе<ref>{{cite web|date = 2023-11-15|url = https://football.by/news/180838 |title = Илья Черняк покинул "Каспий" |website = football.by|access-date = 2023-11-16|language = ru}}</ref>. У студзені 2024 году ўзгадніў кантракт зь менскім «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-15|url = https://football.by/news/182785 |title = Минское "Динамо" объявило о первом новичке в 2024 году |website = football.by|access-date = 2024-01-16|language = ru}}</ref>. У сталічным клюбе гуляў толькі на пачатку сэзону, пасьля чаго ў пэўны час страціў месца нават у заяўцы. Улетку на згоду бакоў скасаваў кантракт з клюбам, пасьля чаго ўзгадніў умовы кантракту зь берасьцейскім «[[Дынама Берасьце|Дынама]]»<ref>{{cite web|date = 2024-07-17|url = https://football.by/news/190250 |title = Черняк подписал контракт с брестским "Динамо" |website = football.by|access-date = 2024-07-24|language = ru}}</ref>. У новым клюбам быў гульцом ратацыі. У лютым 2025 году падпісаў кантракт з расейскай першалігавай «[[Уфа (футбольны клюб)|Уфой]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-11 |url = https://football.by/news/198373 |загаловак = Источник: Илья Черняк подписал контракт с "Уфой" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-05 |мова = ru}}</ref>. Улетку склаў працоўную ўгоду з басьнійскім клюбам «[[Шырокі Брыег (футбольны клюб)|Шырокі Брыег]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-11 |url = https://football.by/news/204789 |загаловак = Илья Черняк перешел в "Широки Бриег" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-07-14 |мова = ru}}</ref>. У канцы чэрвеня 2026 году прыяднаўся да казаскага клюбу «[[Улытаў Жэзказган|Ўлытаў]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-06-26 |url = https://football.by/news/220300 |загаловак = Илья Черняк перешёл в "Улытау" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
21 верасьня 2022 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], калі выйшаў у першай адзінаццатцы ў таварыскім матчы супраць зборнай Расеі (1:6) і быў заменены ў другім тайме.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20240314211551/https://pressball.by/players/football/1475/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Чарняк, Ільля}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
p9819ahh2yu8mlfwsj774z1oepg92ug
Абуд
0
280505
2680648
2662544
2026-07-25T20:49:27Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680648
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абуд
|лацінка = Abud
|арыгінал = Abbud
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = Abo + [[Бода|Budo]]
|варыянт = Абод, Абут, Абуць, Ябут
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абуд''' (''Абод''), '''Абут''' (''Абуць'', ''Ябут'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абод або Абуд, пазьней Абат (Abbod, Abbud<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Abbud#v=snippet&q=Abbud&f=false P. 1].</ref>, Abbott) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Abbod%2C+Abbud#v=snippet&q=Abbod%2C%20Abbud&f=false S. 96].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абека]], [[Абор]], [[Абрат]]; германскія імёны Abbeco, Abar, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>, а аснова [[Бода|-буд- (-бод-)]] (імёны ліцьвінаў [[Будзівід (імя)|Будзівід]], [[Будар]], [[Будрых]]; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) — ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в [[Крожы|Крожех]] — на имя Шевлянъ, шестнадцать чоловековъ, куничников… а Ебута'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>; ''homines septem equorum pabulatores alias conyvchi… Jabvth'' (29 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351—352.</ref>; ''[[Войшывід|Воишвид]] Ябутович… [[Войшвіл (імя)|Воишвил]] Ебутович… [[Мазан|Можан]] Ебутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 31, 201, 286.</ref>; ''Янел а Якубъ Ябутевичи'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 23.</ref>; ''въ концу волокъ села Бирякголи грунту среднего морговъ два принялъ Маюлъ Абутовичъ''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Rb8aAAAAYAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 14].</ref>, ''войтъ [[Альбэрт|Альбертъ]] Ябутовичъ''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2dOAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 114].</ref> (1554 год); ''Chwiedzko Obudowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bexgAAAAcAAJ&q=Obudowicz#v=snippet&q=Obudowicz&f=false С. 34].</ref>; ''Ociec Symon Obudowicz, praesbiter cerkwi hniezdziłowskiej'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 114.</ref>; ''Abudowicz'' (1756/1758 год)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 133.</ref>; ''Anna Abodowicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Abodowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Казімер Абадзевіч (''Kazimierz Abodziewicz'') — магістар філязофіі і гуманітарных навук (1728 год)<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 270.</ref>
* Антоні Абудовіч — уніяцкі сьвятар у [[Гнязьдзілавічы|Гнязьдзілавічах]], які ўпамінаецца ў 1748 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 2. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ecEYAAAAYAAJ&q=%D0%9E%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9E%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 123].</ref>
* Ігнаці Абуцэвіч (Абуцевіч) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 4].</ref>
Абудовічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Абадовічы (Obodowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 257.</ref>.
Абуцевіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 61.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Ябутавічы (''Ябутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 347].</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аб}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
kn4yw7zwgvu8egl27xfquaeo235gh5l
2680682
2680648
2026-07-25T22:19:55Z
~2026-41313-31
99112
2680682
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абуд
|лацінка = Abud
|арыгінал = Abbud
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Аба|Abo]] + [[Бода|Budo]]
|варыянт = Абод, Абут, Абуць, Ябут
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абуд''' (''Абод''), '''Абут''' (''Абуць'', ''Ябут'') — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абод або Абуд, пазьней Абат (Abbod, Abbud<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Abbud#v=snippet&q=Abbud&f=false P. 1].</ref>, Abbott) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HlUQAAAAYAAJ&q=Abbod%2C+Abbud#v=snippet&q=Abbod%2C%20Abbud&f=false S. 96].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абека]], [[Абор]], [[Абрат]]; германскія імёны Abbeco, Abar, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>, а аснова [[Бода|-буд- (-бод-)]] (імёны ліцьвінаў [[Будзівід (імя)|Будзівід]], [[Будар]], [[Будрых]]; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) — ад [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''в [[Крожы|Крожех]] — на имя Шевлянъ, шестнадцать чоловековъ, куничников… а Ебута'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 49.</ref>; ''homines septem equorum pabulatores alias conyvchi… Jabvth'' (29 лютага 1476 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 351—352.</ref>; ''[[Войшывід|Воишвид]] Ябутович… [[Войшвіл (імя)|Воишвил]] Ебутович… [[Мазан|Можан]] Ебутович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 31, 201, 286.</ref>; ''Янел а Якубъ Ябутевичи'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 23.</ref>; ''въ концу волокъ села Бирякголи грунту среднего морговъ два принялъ Маюлъ Абутовичъ''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Rb8aAAAAYAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 14].</ref>, ''войтъ [[Альбэрт|Альбертъ]] Ябутовичъ''<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=X2dOAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 114].</ref> (1554 год); ''Chwiedzko Obudowicz'' (1561—1566 гады)<ref>Писцовая книга бывшего пинского староства составленная по повелению короля Сигизмунда Августа в 1561—1566 годах пинским и кобринским старостой Лаврином Войной. Ч. 1. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=bexgAAAAcAAJ&q=Obudowicz#v=snippet&q=Obudowicz&f=false С. 34].</ref>; ''Ociec Symon Obudowicz, praesbiter cerkwi hniezdziłowskiej'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 114.</ref>; ''Abudowicz'' (1756/1758 год)<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 1: A—G. — Kraków, 2007. S. 133.</ref>; ''Anna Abodowicz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Abodowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Казімер Абадзевіч (''Kazimierz Abodziewicz'') — магістар філязофіі і гуманітарных навук (1728 год)<ref>Poplatek J. Wykaz alumnów Seminarium Papieskiego w Wilnie 1582—1773 // Ateneum Wileńskie. R. 11, 1936. S. 270.</ref>
* Антоні Абудовіч — уніяцкі сьвятар у [[Гнязьдзілавічы|Гнязьдзілавічах]], які ўпамінаецца ў 1748 годзе<ref>Описание документов архива западно-русских униатских митрополитов. Т. 2. — СПб., 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ecEYAAAAYAAJ&q=%D0%9E%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9E%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 123].</ref>
* Ігнаці Абуцэвіч (Абуцевіч) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 1-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=y2sNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 4].</ref>
Абудовічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/a/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на А], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Абадовічы (Obodowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 257.</ref>.
Абуцевіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 61.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Ябутавічы (''Ябутовичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 347].</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай аб}}
{{Імёны з асновай буд}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
a4x9evmv3y9uc04miwmlxfw86uzix9s
Аляксандар Міхаленка
0
280590
2680618
2607115
2026-07-25T16:56:06Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680618
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Алякса́ндар Міхале́нка''' ({{Н}} 12 сьнежня 2001 году) — беларускі футбаліст, абаронца магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец жлобінскай ДЮСШ. Юнаком трапіў у структуру менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». З 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль, а ў 2020 годзе замацаваўся ў першай адзінаццатцы дублюючай дружыны.
У лютым 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў рэчыцкі «[[Спадарожнік Рэчыца|Спадарожнік]]»<ref>{{cite web|date = 2021-02-26|url = https://www.pressball.by/news/football/379644 |title = Футбол. Минское "Динамо" отдало трех игроков в аренду |website = pressball.by|access-date = 2021-05-06|language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507153753/https://www.pressball.by/news/football/379644 |archive-date=2021-05-07 |deadurl=yes}}</ref>. 14 сакавіка 2021 году дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] ў матчы першага тура супраць берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]» (0:4), правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў. У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе рэчычанаў. У ліпені 2021 году, пасьля таго як «Спадарожнік» зьняўся зь першынства, на правах арэнды далучыўся да магілёўскага «[[Дняпро Магілёў|Дняпра]]»<ref>{{cite web|date = 2021-07-16|url = https://football.by/news/153692 |title = "Днепр" арендовал Михаленко у минского "Динамо" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>, дзе таксама гуляў у стартавым складзе. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў магілёўскі клюб<ref>{{cite web|date = 2021-12-01|url = https://fc-dnepr.by/news/zavershilsya-srok-arendi |title = Завершился срок аренды|work = Афіцыйны сайт магілёўскага «Дняпра»|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У студзені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Іслач Менскі раён|Іслач]]»<ref>{{cite web|date = 2022-01-19|url = https://football.by/news/160399 |title = Минское "Динамо" отдало двух игроков в аренду в "Ислочь" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. Зьяўляўся на полі эпізадычна, пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Па заканчэньні сэзону 2022 году вярнуўся з арэнды ў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2022-12-17|url = https://fcisloch.by/article.asp?id=Arendovannye-futbolisty-otpravilis-v-svoi-kluby-3262 |title = Арендованные футболисты отправились в свои клубы |work = Афіцыйны сайт «Іслачы»|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>.
У студзені 2023 году пачаў трэнавацца з асноўным складам дынамаўцаў<ref>{{cite web|date = 2023-01-10|url = https://football.by/news/171076 |title = В составе столичного "Динамо" тренируется 25 футболистов |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. Пазьней праходзіў прагляд у мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]», а ў сакавіку 2023 году быў арандаваны [[Энэргетык-БДУ Менск|«Энэргетыкам»-БДУ]]<ref>{{cite web|date = 2023-03-09|url = https://dinamo-minsk.by/press-centr/news/2023/mart2/aleksandr-mihalenko-arendovan-energetikom-bgu |title = АЛЕКСАНДР МИХАЛЕНКО АРЕНДОВАН "ЭНЕРГЕТИКОМ"-БГУ |work = Афіцыйны сайт менскага «Дынама»|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. У сьнежні 2023 году вярнуўся ў «Дынама»<ref>{{cite web|date = 2023-12-19|url = https://football.by/news/181964 |title = Александр Михаленко вернулся в минское "Динамо" |website = football.by|access-date = 2024-02-14|language = ru}}</ref>. Разам з камандай рыхтаваўся да сэзону 2024 году ды пасьпеў згуляць за «Дынама» ў матчы за [[Супэркубак Беларусі па футболе 2024 году|Супэркубак Беларусі]], пасьля чаго ў сакавіку 2024 году ў якасьці свабоднага агента далучыўся да «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]»<ref>{{cite web|date = 2024-03-09|url = https://football.by/news/184919 |title = Александр Михаленко стал игроком "Минска" |website = football.by|access-date = 2024-03-11|language = ru}}</ref>. Па заканчэньні неблагога для гульца сэзону працягнуў кар’еру ў койданаўскім «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнале]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-12 |url = https://football.by/news/197140 |загаловак = Александр Михаленко перешел в "Арсенал" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-09 |мова = ru}}</ref>. Першую палову 2026 году выступаў за кыргыскі клюб «[[Азіягол Бішкек|Азіягол]]», але ўжо ў ліпені вярнуўся на радзіму, склаўшы працоўную ўгоду на паўтары гады з магілёўскім «[[Дняпро Магілёў|Дняпром]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-17 |url = https://football.by/news/221373 |загаловак = Александр Михаленко перешел в "Днепр" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2017 году быў у складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 17 гадоў)]] на кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак на гульнявую пляцоўку не выходзіў. 26 сакавіка 2021 году запачаткаваў выступы ў складзе [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевай зборнай Беларусі]], адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі (2:1).
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20240318083943/https://pressball.by/players/football/1564/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Міхаленка, Аляксандар}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
722pqn99ty9yrp34888nb1erjlahqzd
Перман
0
280770
2680689
2679867
2026-07-25T22:28:40Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680689
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Перман
|лацінка = Pierman
|арыгінал = Perman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Pero]] + [[Ман|Mann]]
|варыянт = Бэрман, Берман, Бірман, Пэрман, Парман, Пармэн, Бірмэн, Бермень
|вытворныя = [[Парман]]
|зьвязаныя =
}}
'''Перман''' (''Пэрман''), '''Парман''' (''Пармэн''), '''Бэрман''' (''Берман'', ''Бірман'', ''Бермень'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Берман, пазьней Бэрман, Пірман, Пэрман або Парман (Berman, Bermann, Pirrmann<ref name="Gottschald-1954-180">Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA180&dq=berman+pirr+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjOiP-DgNaEAxWHxQIHHXbEDkEQ6AF6BAgNEAI#v=onepage&q=berman%20pirr%20namenkunde&f=false S. 180].</ref>, Perman<ref>Planta R., Schorta A. Rätisches Namenbuch. Bd. I. — Zürich, 1939. [https://books.google.by/books?id=RDXqsc0NgxsC&q=berman+perman+namenbuch&dq=berman+perman+namenbuch&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjp5dG5vIWFAxVJ3AIHHSUiA8oQ6AF6BAgGEAI S. 799].</ref>, Parmann<ref name="Gottschald-1954-180"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berman+Bermann#v=snippet&q=Berman%20Bermann&f=false S. 263].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бера|-бер- (-бір-, -пер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Permane / Permenne / Pyrmyn'' (1302, 1373 і 1518 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Permane+Perwis+#v=snippet&q=Permane%20Perwis&f=false S. 76—77].</ref>.
У Польшчы адзначаецца прозьвішча Пэрман (Perman)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 249.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Inwentarz poddanych do kościoła kielmińskiego należących… Krzysztoph Permanowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 404.</ref>; ''Alexander Birman'' (26 сьнежня 1699 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 130.</ref>; ''Anna Birman'' (1748 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=10pl&rid=B&search_lastname=Birman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Suwałki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Parman''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Parman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łukonica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Barabra Julia Birmen''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=10pl&rid=S&search_lastname=Birmen&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Augustów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1797 год); ''Józef Parmen'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Parmen&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Łukonica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Berman'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Berman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Teresa Łucja Bermann'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bermann&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dworzec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastazja Berman'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Berman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Kowno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Бірымін, Бэрамін: ''три селища у во Брянску… да Бириминова'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 38.</ref>, ''Marianna Beramin'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Beramin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Słobódka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}.
== Носьбіты ==
* [[Іван Берман]] (каля 1830—1893) — праваслаўны святар, беларускі этнограф і краязнаўца
* Канстантын Бірман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 12].</ref>
* Аляксандар Берман — праваслаўны жыхар ваколіцаў [[Гомель|Гомля]] на 1907 год<ref>Прибавление к № 72 Могилевских Губ. Ведомостей от 11 сентября 1907 года. С. 2.</ref>
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся [[засьценак]] Берменеўшчына каля [[Германішкі|Германішак]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 192.</ref>.
У XVI ст. існавала сяло Перманы ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=p9sGAAAAYAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B&f=false С. 227].</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бера]]
* [[Ман]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
23jv2ep2lez4xpsb4j9h8vbi3to4qac
Ільля Рашчэня
0
281879
2680619
2678485
2026-07-25T17:03:23Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680619
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ільля́ Рашчэ́ня''' ({{Н}} 1 чэрвеня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец менскай «[[Зорка-БДУ Менск|Зоркі-БДУ]]». З 2014 году пачаў выступаць за каманду ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]] ды зь цягам часу замацаваўся ў асноўным складзе. Паводле вынікаў сэзону 2018 году дапамог камандзе прасунуцца ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшую лігу]]. Сам, аднак, быў выведзены з асноўнага складу і падтрымліваў форму з дублем, а ў сакавіку 2019 году быў аддадзены ў арэнду ў крымскі клюб «[[Інкамспорт Ялта|Інкамспорт]]»<ref>{{cite web|date = 2019-03-04|url = https://football.by/news/123975 |title = "Энергетик-БГУ" отдал трех игроков в аренду |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>, які ачольваў беларускі спэцыяліст [[Юры Сьвіркоў]]. У траўні 2019 году пасьля звальненьня Сьвіркова пакінуў каманду ўсьлед за ім.
У ліпені 2019 году быў аддадзены ў арэнду ў «[[Смалявічы (футбольны клюб)|Смалявічы]]»<ref>{{cite web|date = 2019-07-29|url = https://football.by/news/129580 |title = "Энергетик-БГУ" отдал Ращеню в аренду "Смолевичам" |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. Замацаваўся ў пачатковым складзе каманды і дапамог ёй выйсьці ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2020 году падпісаў паўнавартасны кантракт з «Смалявічамі»<ref>{{cite web|date = 2020-01-13|url = https://football.by/news/135585 |title = Илья Ращеня подписал соглашение со "Смолевичами" |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У верасьні 2020 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2020-09-08|url = https://fcsmolevichi.by/novosti/ilya-rashhenya-pokinul-smolevichi |title = Илья Ращеня покинул "Смолевичи" |work = Афіцыйны сайт «Смалявічаў» |access-date = |language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919081119/https://fcsmolevichi.by/novosti/ilya-rashhenya-pokinul-smolevichi |archive-date=2021-09-19 |deadurl = yes }}</ref> і неўзабаве далучыўся да «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцку]]»<ref>{{cite web|date = 2020-09-17|url = https://football.by/news/143933 |title = Русак и Ращеня стали игроками "Слуцка" |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У «Слуцку» быў трывалым гульцом асновы. У ліпені 2021 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў слуцкі клюб<ref>{{cite web|date = 2021-07-07|url = https://football.by/news/153416 |title = "Слуцк" расстался с Ращеней |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да расейскага «[[Валгар Астрахань|Валгара]]»<ref>{{cite web|date = 2021-07-08|url = https://football.by/news/153445 |title = Илья Ращеня подписал контракт с российским "Волгарем" |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У чэрвені 2023 году пакінуў клюб па заканчэньні кантракту<ref>{{cite web|date = 2023-06-06|url = https://football.by/news/175448 |title = Гаврилович и Ращеня покинули "Волгарь" |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У жніўні 2023 году далучыўся да «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]»<ref>{{cite web|date = 2023-08-08|url = https://football.by/news/177487 |title = Ращеня вернулся в чемпионат Беларуси |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У студзені 2024 году падоўжыў кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2024-01-09|url = https://football.by/news/182577 |title = Защитник "Гомеля" продлил контракт с клубом |website = football.by|access-date = 2024-02-02|language = ru}}</ref>. У новым сэзоне быў трывалым гульцом першай адзінаццатцы, часам выконваючы функцыі капітана. Па заканчэньні сэзону галоўны трэнэр [[Андрэй Гараўцоў]] спрабаваў захаваць футбаліста ў камандзе, але Рашчэня абраў [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-12-16 |url = https://sport5.by/news/football/belarus/Ilya-Rashchenya-pereshyel-v-sostav-BATE/ |загаловак = Илья Ращеня перешёл в состав БАТЭ |выдавец = Sport5 |дата доступу = 2025-03-07 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-12-17 |url = https://football.by/news/196238 |загаловак = Илья Ращеня: "Горовцов хотел оставить в команде, но решение было за мной" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-07 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2024-12-16 |url = https://pressball.by/news/football/zashhitnik-ilya-rashhenya-podpisal-kontrakt-s-bate/ |загаловак = 27-летний защитник Илья Ращеня подписал контракт с БАТЭ |выдавец = Прессбол |дата доступу = 2025-03-07 |мова = ru}}</ref>.
Не зважаючы на пагаршэньне вынікаў БАТЭ, Рашчэня стаў адным з галоўных футбалістаў клюбу, адгуляўшы ў сэзоне 2025 году 24 матчы ў Найвышэйшай лізе. Пагатоў, абаронца адзначыўся чатырма галявымі перадачамі, пры гэтым больш было толькі ў [[Арсень Агееў|Арсеня Агеева]]. Па заканчэньні сэзону падоўжыў кантракт з барысаўскім клюбам<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-08 |url = https://www.fcbate.by/news/2800 |загаловак = Илья Ращеня и Артем Рахманов продлили контракты с БАТЭ |выдавец = Афіцыйны сайт ФК БАТЭ |дата доступу = 2026-01-23 |мова = ru}}</ref>. У ліпені 2026 году пакінуў барысаўскую каманду<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-03 |url = https://football.by/news/220654 |загаловак = Илья Ращеня и Жан-Шарль Яо покинули БАТЭ |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-10 |мова = ru}}</ref>, стаўшы футбалістам мазырскай «[[Славія Мазыр|Славіі]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-18 |url = https://football.by/news/221406 |загаловак = Илья Ращеня перешел в "Славию" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У кастрычніку 2013 году быў у складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 17 гадоў)]] на кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак на поле не выходзіў. У кастрычніку 2015 году гуляў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 11 лістапада 2016 году правёў свой адзіны матч за [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 21 году)]], калі выйшаў у стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Украіны, але ўжо на 9-й хвіліне быў заменены.
== Дасягненьні ==
'''БАТЭ''':
* Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]]: [[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|2026]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/players/football/1385/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Недаступная спасылка|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рашчэня, Ільля}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
5sj94yz24vveinojy1v6lsq765x601s
Уладзімер Маслоўскі
0
282037
2680653
2606785
2026-07-25T20:58:09Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680653
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Уладзімер Маслоўскі''' ({{Н}} 20 сьнежня 2000 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца кыргыскага клюбу «[[ОшДУ-Алдыер Ош|ОшДУ-Алдыер]]».
== Кар’ера ==
Выхаванец менскага [[Рэспубліканскі цэнтар алімпійскай рэзэрвы па футболе БДУ|РЦАР-БДУ]]. У 2019 годзе пачаў выступаць за дубль [[Энэргетык-БДУ Менск|«Энэргетыка»-БДУ]], а ў жніўні таго ж году выправіўся ў арэнду ў «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]]», дзе пачаў пераважна выходзіць на замену. У пачатку 2020 году перайшоў у «Смаргонь» на трывалай аснове, замацаваўшыся ў пачатковым складзе каманды. 13 сакавіка 2021 году дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]], выйшаўшы на замену ў другім тайме сустрэчы супраць «Энэргетыка»-БДУ (0:3). У далешым працягваў часам выходзіць на замену.
У ліпені 2021 году пакінуў смаргонскі клюб<ref>{{cite web|date = 2021-07-09|url = https://football.by/news/153488 |title = Масловский и Ковалев покидают "Сморгонь" |website = football.by|access-date = 2024-03-04|language = ru}}</ref> і неўзабаве далучыўся да сталічнага клюба [[БДУ Менск|БДУ]] з [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі]]. З пачатку 2022 году пачаў трэнавацца з «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчнам-2018]]» і ў красавіку афіцыйна ўзмоцніў склад каманды<ref>{{cite web|date = 2022-04-08|url = https://football.by/news/162926 |title = От "Сморгони" и "Волны" до "Осиповичей" и "Молодечно". Заявки команд первой лиги |website = football.by|access-date = 2024-03-04|language = ru}}</ref>. Замацаваўся ў стартавым складзе маладэчанскага клюбу. У студзені 2023 году падоўжыў пагадненьне з «Маладэчнам»<ref>{{cite web|date = 2023-01-11|url = https://football.by/news/171087 |title = Два игрока продлили контракты с "Молодечно-2018" |website = football.by|access-date = 2024-03-04|language = ru}}</ref>. У студзені 2024 году трэнаваўся зь «Іслаччу» і ў лютым склаў двухгадовы кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2024-02-29|url = https://football.by/news/184605 |title = "Ислочь" подписала хавбека "Молодечно" и заключила трехлетний контракт со своим дублером |website = football.by|access-date = 2024-03-04|language = ru}}</ref>, але ў складзе каманды амаль не зьяўляўся. У лютым 2025 году вярнуўся ў «Смаргонь»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-05 |url = https://bel.football/news/khavbek-vladimir-maslovskii-vernulsya-v-smorgon |загаловак = Хавбек Владимир Масловский вернулся в «Сморгонь» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. У лютым 2026 году стаў футбалістам кыргыскага клюбу «[[ОшДУ-Алдыер Ош|ОшДУ-Алдыер]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-13 |url = https://football.by/news/214033 |загаловак = Официально: Владимир Масловский — игрок "ОшМУ-Алдиер" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/players/football/1569/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Недаступная спасылка|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Маслоўскі, Уладзімер}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
9dl5npnvbbq1zgl5myqkxegb9ioezyf
Мацьвей Сьвідзінскі
0
282283
2680613
2660409
2026-07-25T16:14:52Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680613
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Мацьве́й Сьвідзі́нскі''' ({{Н}} 12 траўня 2004 году) — беларускі футбаліст, абаронца менскага «[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец віцебскай СДЮШАР-6, дзе ягоным першым трэнэрам быў Аляксандар Старавойтаў. Пазьней гулец прыяднаўся да структуры барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]], дзе ў 2020 году запачаткаваў выступы ў складзе дублюючага складу. На пачатку 2023 году быў пераведзены ў першую каманду клюбу. Дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] 6 траўня 2023 году, зьявіўшыся ў матчы супраць бабруйскай «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]». З кастрычніка замацаваўся ў асноўным складзе, а першым голам адзначыўся ў кубкавай сустрэчы супраць «[[Астравец (футбольны клюб)|Астраўцу]]» ў лістападзе. У сьнежні склаў новы кантракт з клюбам, узгодніўшы ўмовы да сканчэньня 2025 году<ref>[https://www.fcbate.by/news/1592 Матвей Свидинский продлил контракт с БАТЭ]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт ФК БАТЭ.</ref>. Па зьяўленьні рэзэрвовай дружыны [[БАТЭ-2 Барысаў|БАТЭ-2]], згуляў першы матч у складзе гэтай каманды 14 красавіка 2024 году супраць «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]». У першай камандзе быў гульцом ратацыі. У пачатку 2025 году праходзіў прагляд у вугорскім клюбе «[[Мэзэкёвэшд (футбольны клюб)|Мэзэкёвэшд]]», але ня даў рады<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-17 |url = https://betnews.by/matvej-svidinskij-vernulsya-v-bate-iz-mezekeveshda/ |загаловак = Матвей Свидинский вернулся в БАТЭ из «Мезекевешда» |выдавец = Bet News |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-01-17 |url = https://football.by/news/197358 |загаловак = Матвей Свидинский вернулся в БАТЭ |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. Цягам сэзону быў гульцом ратацыі, але нярэдка бараніў колеры БАТЭ-2 у Першай лізе. У пачатку лютага 2026 году стаў футбалістам «[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічаў]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-12 |url = https://football.by/news/213981 |загаловак = "Барановичи" усилились защитником БАТЭ |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-03-01 |мова = ru}}</ref>. Пасьля першай паловы сэзону прыяднаўся да першалігавага «[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-14 |url = https://football.by/news/221201 |загаловак = Mатвей Свидинский перешел из "Барановичей" в "Юни Икс Лабс" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Дэбютаваў у складзе [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 19 гадоў)]] 11 чэрвеня 2022 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Узбэкістану. Напрыканцы году браў удзел у кваліфікацыйных матчаў да чэмпіянату Эўропы<ref>[https://web.archive.org/web/20230507145609/http://fcbate.by/news/746 В юниорскую (U-19) сборную Беларуси вызваны девять игроков БАТЭ]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт ФК БАТЭ.</ref>. У лістападзе 2023 году атрымаў выклік у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 21 году)]]<ref>[https://web.archive.org/web/20231113130556/https://team.abff.by/news/article/vyzov-v-molodeznuu-sbornuu-57778 Вызов в молодежную сборную]{{Ref-ru}} АБФФ.</ref>, у складзе якой дэбютаваў 22 сакавіка 2024 году ў матчы супраць зборнай Грэцыі<ref>[https://football.by/news/185487 ЕВРО-2025 (U-21). Беларусь обыграла Грецию благодаря голу Мартынова с пенальти]{{Ref-ru}} Football.by.</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/1887/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Недаступная спасылка|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сьвідзінскі, Мацьвей}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
nfcwmv8ynosi1insf9s6760lfzvmmd3
Ільля Цішуроў
0
282445
2680628
2664260
2026-07-25T19:18:20Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680628
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ільля́ Цішуро́ў''' ({{Н}} 27 кастрычніка 2004 году) — беларускі футбаліст, нападнік «[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічаў]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец футбольнай акадэміі берасьцейскага «[[Дынама Берасьце|Дынама]]». У 2021 годзе далучыўся да структуры берасьцейскага «[[Рух Берасьце|Руха]]», дзе працягнуў выступаць на юнацкім узроўні. Пасьля таго як «Рух» быў ліквідаваны ў 2022 годзе, гулец застаўся ў ягонай моладзевай сэкцыі, якая атрымала назву «[[Цэнтар футболу Берасьце|Цэнтар футболу]]». У ліпені 2022 году быў арандаваны сталічным [[Энэргетык-БДУ Менск|«Энэргетыкам»-БДУ]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220804024303/http://energetikbgu.by/2022/07/24/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%B6%D1%8C-%D0%B2-%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B5-%D0%B1%D0%B3%D1%83/ Новая молодежь в «Энергетике-БГУ»]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт ФК «Энэргетык»-БДУ.</ref>, дзе браў удзел у матчах дублюючага складу. У 12 матчах адзначыўшы 8 галамі. Па заканчэньні сэзону вярнуўся ў [[Берасьце]], дзе з «Цэнтрам футболу» рыхтаваўся да дэбюту ў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лізе]]. Цягам сэзону быў ключавым футбалістам каманды, дзе за сэзон здолеў зарабіць на свой рахунак 44 галы<ref>[https://web.archive.org/web/20240329094216/https://bel.football/ilya__tishurov_voshel_v_top100_bombardirov_vtoroy_ligi_za_vse_vremya Илья Тишуров вошел в топ-100 бомбардиров Второй лиги за все время]{{Ref-ru}} Bel.Football.</ref>. Паводле вынікаў сэзону з камандай здабыў бронзавыя мэдалі айчыннага першынства, што дало мажлівасьць клюбу прыяднацца да [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі]]. На пачатку 2024 году стала вядома аб тым, што клюб адмовіцца ў падвышэньня ў статусе, а сам гулец атрымаў статус вольнага агента.
У лютым 2024 году выпраўляўся на прагляд у берасьцейскае «Дынама», але камандзе не падыйшоў. У лютым 2024 году поруч зь іншым былым гульцом «Цэнтру футболу» [[Аляксей Сямёнаў|Аляксеем Сямёнавым]] склаў працоўнае пагадненьне з «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцкам]]»<ref>[https://sfc-slutsk.by/publications/il-ya-tishurov-igrok-sfk-slutsk-2024-02-28 Илья Тишуров игрок СФК «Слуцк»]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт ФК «Слуцак».</ref><ref>[https://football.by/news/184548 Контракт со «Слуцком» подписали два экс-игрока «Центра Футбола»]{{Ref-ru}} Football.by.</ref>. Запачаткаваў кар’еру ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] 17 сакавіка 2024 году ў матчы супраць «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]», зьявіўшыся на полі на 67-й хвіліне. Перадусім быў гульцом ратацыі, таму ўлетку 2025 году праз брак гульнёвай практыкі сышоў у арэнду ў пінскую «[[Хваля Пінск|Хвалю]]» зь Першай лігі<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-30 |url = https://football.by/news/205573 |загаловак = "Волна" взяла в аренду форварда "Слуцка" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-10-01 |мова = ru}}</ref>. Вярнуўшыся ў «Слуцак», які ўжо выступаў у Першай лізе, адгуляў першую палову сэзону ў асноўным складзе, але адзначыўся толькі адным голам. У выніку ў ліпені 2026 году прыяднаўся да «[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічаў]]», адзначыўшыся дублем у дэбютным матчы супраць БАТЭ-2.
=== Міжнародная ===
У лістападзе 2022 году гулец атрымаў выклік у [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]], у складзе якой дэбютаваў 17 чысла ў таварыскім матчы супраць зборнай Расеі.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/2335/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Цішуроў, Ільля}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
4srj12xzxsi3h4rs6uhv1q9nampplt4
Ільля Васілевіч (футбаліст)
0
282508
2680757
2657426
2026-07-26T07:51:00Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680757
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Ільля́ Васіле́віч''' ({{Н}} 14 красавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, нападнік расейскага «[[Сокал Саратаў|Сокала]]».
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Пачынаў займацца футболам у родных [[Івацэвічы|Івацэвічах]]. У веку 12 гадоў паступіў у пастаўскую акадэмію [[ПМЦ Паставы|ПМЦ]], а пасьля далучыўся да менскай футбольнай школы «Фартуна». Навучаўся ў Акадэміі АБФФ, а ў другой палове 2017 году выступаў у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]] за «[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]». У студзені 2018 году падпісаў трохгадовы кантракт з данецкім «[[Шахтар Данецк|Шахтарам]]», які пачаў дзеіць з красавіка<ref>{{cite web|date = |url = https://by.tribuna.com/football/1059123008.html |title = 17-летний белорусский нападающий Василевич подписал контракт с донецким «Шахтером» |website = by.tribuna.com|access-date = |language = ru}}</ref>. Выступаў за моладзевую каманду «Шахтара», да асноўнага складу не прыцягваўся.
У жніўні 2019 году, пакінуўшы ўкраінскі клюб, далучыўся да барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]<ref>{{cite web|date = 2019-08-07|url = https://football.by/news/129955 |title = Белорусский нападающий Василевич перешел из донецкого "Шахтера" в БАТЭ |website = football.by|access-date = 2024-01-15|language = ru}}</ref>. У другой палове 2019 году выступаў за дубль барысаўчанаў, а да сэзону 2020 году рыхтаваўся поруч з асноўнай камандай. У сакавіку 2020 году быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «[[Славія Мазыр|Славію]]»<ref>{{cite web|date = 2020-03-19|url = https://football.by/news/137888 |title = "Славия" арендовала у БАТЭ трех игроков |website = football.by|access-date = 2024-01-15|language = ru}}</ref>, дзе пераважна выходзіў на замену або заставаўся на лаўцы запасных, аднак, прыцягваўся да матчаў дублю. Зь верасьня 2020 году не гуляў праз траўмы. У сьнежні 2020 году па заканчэньні арэнды пакінуў мазырскі клюб. У красавіку 2021 году быў заяўлены за БАТЭ і пачаў гуляць за дубль, а пазьней замацаваўся ў асноўнай камандзе. У сьнежні 2023 году пакінуў барысаўскі клюб<ref>{{cite web|date = 2023-12-29|url = https://football.by/news/182238 |title = БАТЭ объявил об уходе пятерых игроков |website = football.by|access-date = 2024-01-15|language = ru}}</ref>. У студзені 2024 году падпісаў кантракт з жодзінскім «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]»<ref>{{cite web|date = 2024-01-10|url = https://football.by/news/182602 |title = Илья Василевич перешел в "Торпедо-БелАЗ" |website = football.by|access-date = 2024-01-15|language = ru}}</ref>. Не зважаючы на неблагую статыстыку ў жодзінскім клюбе ў колькасьці згуляных матчаў і праведзеных галоў, насамрэч футбаліст ня быў гульцом першай адзінаццатцы, бо ён нават не згуляў за два сэзоны аніводнага матчу ў Найвышэйшай лізе цалкам. Па заканчэньні кантракту ў студзені 2026 году пакінуў каманду і далучыўся да малдоўскага «[[Зымбру Кішынёў|Зымбру]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-26 |url = https://football.by/news/213197 |загаловак = Илья Василевич перешел в "Зимбру" Олега Кубарева |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-10 |мова = ru}}</ref>. У ліпені 2026 году прыяднаўся да расейскага «[[Сокал Саратаў|Сокала]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-10 |url = https://football.by/news/221030 |загаловак = Илья Василевич стал игроком саратовского "Сокола" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-26 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У 2016—2017 гадах гуляў за [[Юнацкая зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 17 гадоў)]] у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2017 і кастрычніку 2018 гадоў гуляў за [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборную Беларусі (да 19 гадоў)]] у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы. 26 лютага 2022 году дэбютаваў у [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]], выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матчу чэмпіянату Эўропы 2023 году супраць зборнай Кіпру (1:0).
== Дасягненні ==
* Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 году|2021]]
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]]: [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году|2022]], [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024 году|2024]]
* Уладальнік [[Супэркубак Беларусі па футболе|Супэркубка Беларусі]]: [[Супэркубак Беларусі па футболе 2022 году|2022]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/players/football/1449/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Васілевіч, Ільля}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
tbwfgxmn5lja2jetmdmj4zvqkx42mgv
Явід
0
282710
2680646
2678152
2026-07-25T20:43:17Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680646
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Явід
|лацінка = Javid
|арыгінал = Avid
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ява (імя)|Evo]] + [[Від (імя)|Wid]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Явід''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Авід, Авіда, Эвіда або Гавід (Áviðr, Auidus<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 2. — Uppsala, 1973. S. 204.</ref>, Ävidus<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Avid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>, Avidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 20.</ref>, Ovid<ref>Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. — Wien, 1987. S. 539.</ref><ref>Khallieva Boiché O. Imja et Name, Aux sources de l'anthropnymie germanique, anglo-saxonne et slave. — Presses de l’université Paris-Sorbonne, 2015. P. 363.</ref>, Ovida<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ovida#v=snippet&q=Ovida&f=false S. 217].</ref><ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/tg/got_namen.pdf Anhang 3 Wörterbuch der gotischen Namen] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden — Köln, 1989.</ref>, Evida<ref>[https://slektogdata.no/nb/navn-anno-1900-pa-bokstaven-e Navn anno 1900 på bokstaven E], Navnene er hentet fra Folketellingen 1900, som du finner på Digitalarkivet.no, Slekt og Data</ref>, Havidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 12. — Uppsala, 1997. S. 176.</ref>, Hævidh<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 14. — Stockholm, 2004. S. 548.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Pesch D. Nordische Vornamen: Vornamen aus dem Norden dieser Welt. — Norderstedt, 2009. [https://books.google.by/books?id=zfvFjJVDbzQC&pg=PA9&dq=%C3%81vi%C3%B0r&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-9uXCkuyFAxXT-QIHHUOYARgQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=%C3%81vi%C3%B0r&f=false S. 9].</ref><ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 38.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ява (імя)|еў- (аў-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Явалод|Яўлад]], [[Явіл]], [[Явільт]]; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aiws 'час, эпоха' або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ewi, eo 'закон'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 86.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Адпаведнасьць імя Явід германскаму імю Ovida прызнае летувіскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 77.</ref>.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jawita<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 9, 38.</ref>.
У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Явід (Jawid) і Явідовіч (Jawidowicz)<ref>Naruszewicz-Duchlińska A. Surnames of Lithuanian origins in Polish anthroponomy // Preservation of Cultural Heritage and Strengthening of Regional Identity. — Klaipėda, 2008. S. 84—88.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Явидъ'' ([[Наўгародзкі першы летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 3. — СПб., 1841. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HVNfAAAAcAAJ&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A&f=false С. 54].</ref>; ''у [[Немянчын|Немемчине]] чотыри чоловеки, на имя: Явид'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 27.</ref>; ''сведки… Богданъ Явидовичъ'' (1444 год)<ref>Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России, собранные и изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5CxkG15O0AIC&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 16].</ref>; ''людеи… Болка Явидовича'' (19 сьнежня 1522 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 185.</ref>; ''землю пустовъскую в Городеньскомъ повете Явидовщину'' (28 ліпеня 1525 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|12к}} P. 399.</ref>; ''Роман Явидовичъ… Юрии Явидовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 90.</ref>; ''у Пеняньскомъ повете… служъбы людеи… а Юрка Явидовича'' (каля 20 чэрвеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|7к}} P. 522.</ref>; ''Ян Явидович'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 179, 372.</ref>; ''подданый господарьский [[Адэльск|Одельщанинъ]] на имя Гринъ Явидовичъ'' (11 лістапада 1540 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=7To9AQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 211—212].</ref>; ''Jawida'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 148.</ref>; ''Franciszek Jawid pleban simnienski'' (1782 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 216.</ref>; ''Eudokia Jawid'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jawid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Stołbce (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Iawid'' (1886 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/01/07/anna-iawid/ Anna Iawid (Анна Явид)], Старые памятники в Слуцке</ref>.
== Носьбіты ==
* Явід — [[Наўгародзкая рэспубліка|наўгародзкі]] ваявода, які ўпамінаецца ў 1245 годзе
* Раман і Юры Явідавічы — [[Радунь|радунскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году
* Аляксандар Явідаў — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=onepage&q=%D0%AF%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 84].</ref>
* Вацлаў Явід (1889—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%AF%D0%B2%D1%96%D0%B4_%D0%92%D0%B0%D1%86%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1895) Явід Вацлаў Антонавіч (1895)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>
* Пётар Явід — беларускі географ і пэдагог<ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-SEK-612101&strq=l_siz=50 Явід, Пётр Пятровіч], Сводный электронный каталог библиотек Беларуси</ref>
Явіды — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[https://www.nobility.by/families/ja/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Я], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
Авэйдэ (Awejde) і Явідовіч (Jawidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
У 1525 годзе ўпаміналася пустаўшчына Явідаўшчына (''Явидовщина'') [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]]<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 298.</ref>.
На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Явідаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Ява (імя)|Ава]]
* [[Від (імя)|Від]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай еў}}
{{Імёны з асновай від}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
oxeofv11cgbf2gqotnkz73ltb87ggxo
Арсень Агееў
0
282919
2680624
2657324
2026-07-25T18:29:03Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680624
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Арсе́нь Аге́еў''' ({{Н}} 19 ліпеня 2004 году) — беларускі футбаліст, абаронца жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]» (у арэндзе з расейскага «[[Лякаматыў Масква|Лякаматыва]]»).
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец футбольнай акадэміі барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]. У 2021 годзе пачаў гуляць у клюбным дублі, а напрыканцы сэзону часам трапляў у заяўку на матчы асноўнай каманды. Дэбютны матч у складзе барысаўчанаў згуляў 21 чэрвеня 2022 году ў [[Кубак Беларусі па футболе|Кубку Беларусі]] супраць пінскага «[[Стэнлес Пінск|Стэнлесу]]», зьявіўшыся на зьмену на 62-й хвіліне. У матчах чэмпіянату гэтак і не гуляў. У выніку, у сакавіку 2023 году абаронца быў аддадзены ў арэнды ў першалігавы «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]»<ref>[https://football.by/news/172507 «Арсенал» живее всех живых! И продолжает оставаться одной из главных загадок первой лиги]{{Ref-ru}} Football.by.</ref><ref>[https://fcbate.by/news/1068 Наши в аренде: от Новополоцка до Островца]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт БАТЭ.</ref>. Запачаткаваў кар’еру ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]] 2 красавіка, калі выйшаў у стартавым складзе матчу супраць петрыкаўскага «[[Шахцёр Петрыкаў|Шахцёра]]». Першы гол забіў 20 жніўня ў браму «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]». 9 верасьня адзначыўся галявым дублем у браму «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]». Цягам сэзону быў адным з ключавых футбалістаў каманды. Па сканчэньні арэнднага пагадненьня вярнуўся ў [[Барысаў]], аднак у студзені 2024 году было аб’яўлена, што гулец мусіць пакінуць каманду<ref>[https://fcbate.by/news/1604 Предсезонку с БАТЭ начнут десять игроков, вернувшихся из аренд]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт БАТЭ.</ref><ref>[https://football.by/news/182636 Нурадин Идрис, Владислав Мелько расстались с БАТЭ, вероятно, покинет клуб Арсений Агеев]{{Ref-ru}} Football.by.</ref>. У сакавіку афіцыйна праыяднаўся да «Арсэналу»<ref>[https://football.by/news/184761 Два игрока поставили подписи под новыми контрактами с «Арсеналом»]{{Ref-ru}} Football.by.</ref>, які тым часам прасунуўся ў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лігу]]. 17 сакавіка як паўнавартасны гулец койданцаў згуляў матч беларускага першынства супраць жодзінскага «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]». Пасьля першага колу сэзону 2024 году Агееў стаў футбалістам расейскага «[[Лякаматыў Масква|Лякаматыва]]», але працягнуў абараняць колеры беларускага клюбу на правах арэнды<ref>[https://www.fclm.ru/news/n/ageev-transfer-2024/ «Арсений Агеев стал игроком „Локомотива»»]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт «Лякаматыва».</ref>. На сэзон 2025 году быў аддадзены ў арэнды ў жодзінскі «[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-28 |url = https://bel.football/news/arsenii-ageev-prisoedinilsya-k-torpedo-belaz |загаловак = Арсений Агеев стал футболистом «Торпедо-БелАЗ» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-02-28 |url = https://pressball.by/news/football/arsenij-ageev-stal-futbolistom-torpedo-belaz/ |загаловак = Арсений Агеев стал футболистом "Торпедо-БелАЗ" |выдавец = Прессбол |дата доступу = 2025-03-08 |мова = ru}}</ref>. За першую палову сэзону на поле не выходзіў, у выніку чаго ў ліпені таксама на правах арэнды далучыўся да БАТЭ<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2025-07-12 |url = https://football.by/news/204834 |загаловак = Арсений Агеев сменил "Торпедо-БелАЗ" на БАТЭ |выдавец = Football.by |дата доступу = 2025-07-14 |мова = ru}}</ref>. У 2026 годзе зноў накіраваўся ў арэнду, але гэтым разам у мазырскую «[[Славія Мазыр|Славію]]»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-02-01 |url = https://football.by/news/213488 |загаловак = "Славия" арендовала Арсения Агеева у московского "Локомотива" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-02-09 |мова = ru}}</ref>. Улетку паводле арэнднага пагадненьня стаў футбалістам жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://bel.football/news/arseniy-ageev-vernulsya-v-torpedo-belaz |загаловак = Арсений Агеев вернулся в «Торпедо-БелАЗ» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>, узяўшы 66-ы нумар<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-24 |url = https://bel.football/news/stali-izvestny-igrovye-nomera-korzuna-i-ageeva-v-torpedo-belaz |загаловак = Стали известны игровые номера Корзуна и Агеева в «Торпедо-БелАЗ» |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
У лістападзе 2021 году футбаліст атрымаў выклік да складу [[Малодшая юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 18 гадоў)]]<ref>[https://fcbate.by/news/160 В юниорскую сборную Беларуси (U-18) вызваны девять игроков БАТЭ!]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт БАТЭ.</ref>. У сакавіку 2022 году быў запрошаны да шыхтаў [[Юніёрская зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 19 гадоў)]]<ref>[https://fcbate.by/news/343 Вызов игроков БАТЭ в юношескую и юниорскую сборные Беларуси]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт БАТЭ.</ref>. У складзе каманды дэбютаваў у чэрвені таго ж году ў таварыскім матчы супраць зборнай Узбэкістану. У верасьні браў удзел у адборачных матчаў чэмпіянату Эўропы. Першы гол у складзе дружыны не старэйшай за 19 гадоў учыніў у матчы супраць зборнай Армэніі<ref>[https://fcbate.by/news/770 Арсений Агеев забивает за юниорскую сборную Беларуси]{{Ref-ru}} Афіцыйны сайт БАТЭ.</ref>. У лістападзе 2023 году запачаткаваў выступы ў складзе [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|зборнай Беларусі (да 21 году)]] у таварыскі матчы супраць зборнай Расеі.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.pressball.by/footballstat/1717/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Агееў, Арсень}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
t5gg0mecmf0a6pad4t85tpdpri2a08b
Білят
0
283568
2680688
2595029
2026-07-25T22:27:28Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680688
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Білят
|лацінка = Bilat
|арыгінал = Bilaeth
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Біла (імя)|Bilo]] + [[Ят|Joto]] <br> Bilo + [[Гадзь|Hatho]]
|варыянт = Білат, Пілят, Пілат
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Білят''' (''Пілят''), '''Білат''' (''Пілат'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Білат або Пілят (Bilaeth, Bilhaeth, Pillat<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1954. [https://books.google.by/books?id=WbJ6DwAAQBAJ&pg=PA193&dq=Pillat+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiQ-6f75umEAxU5iv0HHVpoBmwQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Pillat%20namenkunde&f=false S. 193].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. S. 384.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Біла (імя)|біл-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Біліка]], [[Білін]], [[Більвін]]; германскія імёны Biliko, Bilin, Biliwin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *bili 'баявая сякера'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 85.</ref>, аснова [[Ят|-ют- (-ят-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ютэль]], [[Даўят (імя)|Даўят]], [[Карыят (імя)|Карыят]]; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад гоцкага *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Billote / Bilote'' (1334 і 1338 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Billote+Bilote#v=snippet&q=Billote%20Bilote&f=false S. 19].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Билятовичомъ [[Цьвермунт|Твирмонътову]] землю'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''земли у [[Доўгі|Довкговскомъ]] повете на имя Пилатишки'' (25 жніўня 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 151.</ref>; ''Maciej Biłatt'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bi%C5%82att&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyrwinty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcjanna Konstancja Bilat'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Bilat&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Biłat'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* [[Вільгельм]] Пілят (''Wilhelm Pilatt'') — камэндант [[Верхні замак (Вільня)|Верхняга замка]] ў [[Вільня|Вільні]], які ўпамінаецца ў 1661 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 63.</ref>
* Людвік Білат — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8A&f=false С. 12].</ref>
* Антоні Пілят (''Pilat'') — уладальнік гаспадаркі ў Кемянах каля [[Шумск]]у на 1931 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Білаты ў [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 22.</ref>.
На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існаваў маёнтак Білаты (Biłaty)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/inwentarze%20pow.pdf Inwentarze majątków w powiecie wileńskim w latach 1847—1853], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Біла (імя)|Біла]]
* [[Ят]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай біл}}
{{Імёны з асновай ят}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
cvcn2pdchuh3l6yundodx5cwjhv1yet
Фабіян Руіс
0
285511
2680643
2679606
2026-07-25T20:29:38Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680643
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Фабія́н Ру́іс Пэ́ньня''' ({{мова-es|Fabián Ruiz Peña}}; {{Н}} 3 красавіка 1996 году) — гішпанскі футбаліст, цэнтральны паўабаронца францускага клюбу «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]» і нацыянальнай [[зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]].
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Руіс нарадзіўся ў прадмесьці [[Сэвільля|Сэвільлі]], што вызначыла тое, што хлопцам футбаліст далучыўся да «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтысу]]» ў 2004 годзе ў веку васьмі гадоў<ref>[http://www.estadiodeportivo.com/betis/2014/11/20/fabian-sigue-quemando-etapas-rumbo-elite/33052.html «Fabián sigue quemando etapas rumbo a la elite»]. Estadio Deportivo.</ref>. У ліпені 2014 году гулец быў пераведзены ў рэзэрву<ref>[https://web.archive.org/web/20171109023818/http://www.cuentaconlacantera.com/fabian-y-gavi-dos-palaciegos-en-el-futuro-del-betis/ «Fabián y Gavi, dos palaciegos en el futuro del Betis»]. Cuenta con la Cantera.</ref>, а 21 верасьня таго ж году дэбютаваў у складзе другой каманды, зьявіўшыся на замену ў другім тайме ў хатнім матчы супраць «[[Марбэльля (футбольны клюб)|Марбэльлі]]»<ref>[http://www.diariosur.es/deportes/mas-deportes/201409/21/marbella-golea-domicilio-betis-20140921231523.html «El Marbella golea a domicilio al Betis B»]. Diario Sur.</ref>. Фабіян згуляў свой першы матч у якасьці прафэсіянала 16 сьнежня, замяніўшы [[Хаві Торэс]]а на 51-й хвіліне гасьцявога матчу [[Сэгунда|Сэгунды]], калі сэвільскі клюб здабыў перамогу над «[[Люга (футбольны клюб)|Люга]]» зь лікам 1:0<ref>[http://www.marca.com/2014/12/13/futbol/2adivision/1418504932.html «El Betis derriba el fortín del Lugo y se acerca a zona de ascenso»]. Marca.</ref>. У першай камандзе клюбу ў [[Ля Ліга|Ля Лізе]] запачаткаваў выступы 23 жніўня 2015 году, выйшаўшы на замену ў хатнім матчы супраць «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэалу]]»<ref>[http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/la-liga/jornada_1/bet_vil/ «Rubén Castro llega justo a tiempo»]. Marca.</ref>. У 2017 годзе абараняў колеры «Эльчэ», пасьля чаго вярнуўся ў сэвільскі клюб.
Па вяртаньні гулец стаў гульцом першай адзінаццатцы, калі каманду ачольваў [[Кіке Сэт’ен]]. Свой першы гол у найвышэйшым дывізіёне забіў 25 верасьня 2017 году ў хатнім матчы супраць «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]», што дапамагло дружыне атрымаць перамогу зь лікам 4:0. 31 студзеня наступнага году ён падоўжыў кантракт да 2023 году<ref>[https://www.marca.com/futbol/betis/2018/01/31/5a722db4e2704e6b408b466a.html «El Betis hace oficial la renovación de Fabián Ruiz hasta 2023»]. Marca.</ref>. 30 красавіка 2018 году Фабіян забіў пераможны гол за «Бэтыс», забясьпечыўшы сабе месца ў [[Ліга Эўропы УЭФА|Лізе Эўропы]] на наступны сэзон, пасьля хатняй перамогі над «[[Маляга (футбольны клюб)|Малягай]]» зь лікам 2:1<ref>[http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2018/04/30/5ae783dc46163f17368b464f.html «Betis qualify for the Europa League with win over Malaga»]. Marca.</ref>. Аднак, летам гішпанец далучыўся да італьянскага «[[Напалі Нэапаль|Напалі]]». Як паведамлялася, нэапалітанскі клюб выклаў за спартоўца 30 мільёнаў эўра<ref>[https://www.si.com/soccer/2018/07/05/napoli-confirm-signing-real-betis-talent-fabian-ruiz-long-term-contract «Napoli Confirm Signing of Real Betis Talent Fabian Ruiz on Long Term Contract»]. Sports Illustrated.</ref><ref>[https://www.football-italia.net/124032/official-napoli-pay-ruiz-clause «Official: Napoli pay Ruiz clause»]. Football Italia.</ref>. 16 сьнежня паўабаронца згуляў у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]] супраць сэрбскай «[[Црвена Зьвезда Бялград|Црвены Зьвезды]]»<ref>[https://it.eurosport.com/calcio/champions-league/2018-2019/le-formazioni-ufficiali-di-stella-rossa-napoli-milik-titolare-debutta-fabian-ruiz_sto6937627/story.shtml «Le formazioni ufficiali di Stella Rossa-Napoli: Milik titolare, debutta Fabian Ruiz»]. Eurosport.</ref>. Празь дзесяць дзён гішпанец дэбютаваў у [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. 30 жніўня 2022 году гулец прыяднаўся да францускага клюбу «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]», склаўшы пяцігадовую працоўную дамову<ref>[https://web.archive.org/web/20250508015827/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/fabian-ruiz-signs-five-year-deal-with-paris-saint-germain-psg-mercato «Fabián Ruiz signs five-year deal with Paris Saint-Germain»]. Paris Saint-Germain F.C.</ref>. 10 верасьня згуляў матч супраць «[[Брэст (футбольны клюб)|Брэста]]», а першы гол забіў толькі 1 лютага 2023 году, улучыўшы мяч у браму «[[Манпэлье (футбольны клюб)|Манпэлье]]».
=== Міжнародная ===
Гулец прыцягваўся да зборных розных узростаў. У нацыянальную [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборную Гішпаніі]] быў выкліканы трэнэрам [[Люіс Энрыке|Люісам Энрыке]] 15 сакавіка 2019 году на два адборачныя матчы да [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2020 году|чэмпіянату Эўропы 2020 году]] супраць [[Зборная Нарвэгіі па футболе|зборных Нарвэгіі]] і [[Зборная Мальты па футболе|Мальты]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190327091031/https://www.sefutbol.com/en/official-call-first-two-euro-qualifier-matches «OFFICIAL | Call-up for the first two EURO Qualifier matches»]. SeFutbol.</ref>. Дэбютаваў у складзе каманды 7 чэрвеня 2019 году ў адборачным матчы, але супраць [[Зборная Фарэрскіх астравоў па футболе|зборнай Фарэрскіх астравоў]], выйшаўшы на замену [[Франсіска Раман Аляркон|Іску]] на 74-й хвіліне<ref>[https://www.marca.com/futbol/seleccion/2019/12/27/5dff963a268e3e8f238b457f.html «2019, el año de los cristales rotos en la historia de la selección»]. Marca</ref>.
== Дасягненьні ==
'''«Напалі»''':
* Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]]: 2020
'''«Пары Сэн-Жэрмэн»''':
* [[Чэмпіянат Францыі па футболе|Чэмпіён Францыі]]: 2023, 2024, 2025, 2026
* Уладальнік [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]: 2024, 2025
* Уладальнік [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]: 2023, 2024, 2025
* Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2025, 2026
* Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка Эўропы]]: 2025
* Уладальнік [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА|Міжкантынэнтальнага кубка]]: 2025
'''Гішпанія''':
* [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіён сьвету]]: [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|2026]]
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіён Эўропы]]: 2024
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
* {{Worldfootball}}
{{Склад ФК ПСЖ Парыж}}
{{Навігацыйная група
|назоў = Руіс у складзе [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гішпанія}};
|Гішпанія на ЧЭ-2020
|Гішпанія на ЧЭ-2024
|Гішпанія на ЧС-2026
}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Руіс, Фабіян}}
[[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]]
j05g9ufxcjnp0xabv7510hlbplmzlgt
Абека
0
288927
2680681
2601819
2026-07-25T22:19:25Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680681
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абека
|лацінка = Abieka
|арыгінал = Abbeco
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Аба|Abo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Абака, Апейка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абека''' (''Абака'', ''Апейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абіка, Абека або Абака, пазьней Абэка або Апэка (Abbiko, Abbeco, Abeko<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 138.</ref>, Abbaco, Abbeke<ref name="Cadovius-1911-81">Cadovius-Müller J. Memoriale linguae Frisicae: nach der Jeverschen Originalhandschrift. Bd. 4. — Norden und Leipzig, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6S1CAAAAIAAJ&q=Apeke#v=snippet&q=Apeke&f=false S. 81].</ref>, Apeke<ref name="Cadovius-1911-81"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abbiko%2C+Abbeco%2C+Abbaco#v=snippet&q=Abbiko%2C%20Abbeco%2C%20Abbaco&f=false S. 11].</ref>. Іменная аснова [[Аба|аб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abar, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>.
Адпаведнасьць імя Апейка германскаму імю Abbic (Apich) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра [[Германскія мовы|германскае]] паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''земли пустовъских въ [[Сумілішкі|Сомилишъскои]] волости [[Лейці|леитъских]]… Обековъщину… Обековшчину'' (8 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 402.</ref>; ''Adam Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 158.</ref>, ''Józef Obakiewicz… Marcin Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 32.</ref>, ''Jerzy Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>, ''Jerzy i Eliasz Obakiewiczowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 38.</ref>, ''Jan Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 44.</ref>, ''Dawid Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 45.</ref> (1690 год); ''Abako'' (1864 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхал, Казімера і Леакадыя Абакевічы (''Абакевич'') — шляхцічы з ваколіцаў [[Кейданы|Кейданаў]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 1.</ref>
* Восіп Абака<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%BE&f=false С. 3].</ref>
Абакевічы (Abakiewicz<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r1Y-AQAAIAAJ&q=abakiewicz#v=snippet&q=abakiewicz&f=false S. 1].</ref>, Obakiewicz) гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 12. — Warszawa, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=MwYMAQAAMAAJ&q=Obakiewicz#v=snippet&q=Obakiewicz&f=false S. 209].</ref>.
Апейкі-Няміры — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
tl9ku1pehwesuafmkc6rprwbhgi81r2
2680683
2680681
2026-07-25T22:21:02Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680683
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Абека
|лацінка = Abieka
|арыгінал = Abbeco
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Аба|Abo]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}}
|варыянт = Абака, Апейка
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Абека''' (''Абака'', ''Апейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Абіка, Абека або Абака, пазьней Абэка або Апэка (Abbiko, Abbeco, Abeko<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 138.</ref>, Abbaco, Abbeke<ref name="Cadovius-1911-81">Cadovius-Müller J. Memoriale linguae Frisicae: nach der Jeverschen Originalhandschrift. Bd. 4. — Norden und Leipzig, 1911. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6S1CAAAAIAAJ&q=Apeke#v=snippet&q=Apeke&f=false S. 81].</ref>, Apeke<ref name="Cadovius-1911-81"/>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abbiko%2C+Abbeco%2C+Abbaco#v=snippet&q=Abbiko%2C%20Abbeco%2C%20Abbaco&f=false S. 11].</ref>. Іменная аснова [[Аба|аб-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abar, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>.
Адпаведнасьць імя Апейка германскаму імю Abbic (Apich) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра [[Германскія мовы|германскае]] паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''земли пустовъских въ [[Сумілішкі|Сомилишъскои]] волости [[Лейці|леитъских]]… Обековъщину… Обековшчину'' (8 красавіка 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|14к}} P. 402.</ref>; ''Adam Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 158.</ref>, ''Józef Obakiewicz… Marcin Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 32.</ref>, ''Jerzy Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 35.</ref>, ''Jerzy i Eliasz Obakiewiczowie''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 38.</ref>, ''Jan Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 44.</ref>, ''Dawid Obakiewicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 45.</ref> (1690 год); ''Abako'' (1864 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>.
== Носьбіты ==
* Міхал, Казімера і Леакадыя Абакевічы (''Абакевич'') — шляхцічы з ваколіцаў [[Кейданы|Кейданаў]], якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 1.</ref>
* Восіп Абака — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%BE#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%BE&f=false С. 3].</ref>
Абакевічы (Abakiewicz<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r1Y-AQAAIAAJ&q=abakiewicz#v=snippet&q=abakiewicz&f=false S. 1].</ref>, Obakiewicz) гербу [[Тапор]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 12. — Warszawa, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=MwYMAQAAMAAJ&q=Obakiewicz#v=snippet&q=Obakiewicz&f=false S. 209].</ref>.
Апейкі-Няміры — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/n/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Н], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны з суфіксам к}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
i6h7rvk9kii4z6i0w9jd4z1d3oq5rb3
Мендрык
0
290987
2680598
2675433
2026-07-25T13:51:05Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680598
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Мендрык
|лацінка = Miendryk
|арыгінал = Mendrick
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Мінда|Mende]] + [[Рык|Rick]]
|варыянт = Мэндрык, Мандрык, Міндрык, Мендрэк
|вытворныя = [[Мундэрых (імя)|Мондрык]]
|зьвязаныя =
}}
'''Мендрык''' (''Мэндрык'', ''Міндрык'', ''Мендрэк''), '''Мандрык''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Мандарык, Мантарык, пазьней Мэндэрых, Мэндрых або Мэндрык (Mandariks<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 139.</ref>, Mantharigus<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mantharigus#v=snippet&q=Mantharigus&f=false S. 1094].</ref>, Menderich, Mendrich, Mendrick) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=t7QwAQAAMAAJ&q=Menderich%2C+Mendrich%2C+Mendrick#v=snippet&q=Menderich%2C%20Mendrich%2C%20Mendrick&f=false S. 62].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Мінда|-менд- (-мант-, -мінд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Мінціла]], [[Мінтаўт]], [[Мендэр]]; германскія імёны Mindilo, Mindelt, Mender) паходзіць ад [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] menden 'весяліцца, цешыцца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Щасный Мендрекъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%8A&f=false С. 1012—1013].</ref>; ''Łukasz Prokop Mendrykiewicz'' (1746 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mendrykiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Żyrowicze (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Lucia Mandryk'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mandryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Gierwiaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Mendryk'' (1793 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=10696&search_lastname=Mendryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mała Brzostowica (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Prakseda Mindryk'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Mindryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Belmont], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mindryk'' (1807 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Пракседа Мендрикъ'' (1854 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=6372&search_lastname=Mendryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mała Brzostowica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Міндрыгайла (Міндрык-[[Гайла (імя)|гайла]]): ''Justyna Mindrygaylo'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Mindrygaylo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}.
== Носьбіты ==
* Аўгуст Мендрык — уладальнік зямлі ў [[Дынабурскі павет|Дынабурскім павеце]] на 1878 год<ref>Памятная книжка Витебской губернии. На 1878 год. — Витебск, 1878. С. 379.</ref>
* Юзэфа, Францішка і Ўладзіслаў Міндрыкі (''Mindryk'') — уладальнікі гаспадарак у Васількове каля [[Германавічы|Германавічаў]] на 1937 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_wlascicieli_2000.pdf Wykaz właścicieli nieruchomości rolnych Województwa Wileńskiego w latach 1928—1939. Część II], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref>
* Трыфан Мандрык — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%8A&f=false С. 47].</ref>
* Іван Мандрык (1885—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Сянно|Сянна]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
* Міхал Мандрыкевіч (1900—?) — беларус з ваколіцаў [[Слонім]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref>
* Ільля Мандрык (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Сураж]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/>
На [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] існуе вёска [[Мендрыкаўшчына]].
== Глядзіце таксама ==
* [[Мінда|Мэнтэ]]
* [[Рык]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай менд}}
{{Імёны з асновай рых}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
1n3qbjc99yh0jcvxh7am1u3ge18s7el
Яман
0
291645
2680686
2678162
2026-07-25T22:23:50Z
~2026-41313-31
99112
/* Носьбіты */
2680686
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Яман
|лацінка = Jaman
|арыгінал = Aman
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Ама|Amo]] + [[Ман|Mano]] <br> Amo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}}
|варыянт = Аман, Эман, Еман
|вытворныя =
|зьвязаныя =
}}
'''Яман''' (''Аман'', ''Эман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Амана або Аман (Amano<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 224.</ref>, Aman<ref>Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York, 1988. P. 373.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Amano#v=snippet&q=Amano&f=false S. 96].</ref>. [[Імёны ліцьвінаў|Іменная аснова]] [[Ама|ам- (ем-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ямін]], [[Амут]], [[Ямант|Ямунт]]; германскія імёны Ammin, Amota, Amund) мае значэньне 'актыўны, гарлівы, працавіты' і ўзыходзіць да [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] ama 'турбаваць, непакоіць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 33.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ямановъ Игнатъ'' (1500 год)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 3. — СПб., 1868.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=nkkMAQAAMAAJ&q=%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 299].</ref>; ''пустовщины… Омановщина'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 26.</ref>; ''Hedvigi Gulinicza de Jamoniszki… Marianna Maszkiewiczowa de Iamoniszki'' (1697 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>; ''Zofia Amanówna'' (1735 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Aman%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Amanowicz'' (1738 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Amanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Butkiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Jeman'' (1802 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Jeman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świr], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Amanowicz'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Amanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wawiórka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Anna Amonowicz'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Amonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ejszyszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joanna Barbara Aman'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Aman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ignacy Emanowicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Emanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Omanowicz'' (1861 год)<ref>[hhttps://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Omanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Oszmiana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Amon'' (1890 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Amon&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Grasylda Ammon'' (1900 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ammon&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mohylew WNMP], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Feliks Emonowicz'' (1916 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/21021/cmentarz-bernardynski-wilno-litwa-spis Cmentarz Bernardyński Wilno. Litwa - Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
* Адольф Аман — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8A&f=false С. 5].</ref>
Амановіч (Omanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [https://web.archive.org/web/20250111095809/http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Ама]]
* [[Ман]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай ам}}
{{Імёны з асновай ман}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
n9oz2p8e3ly6p5whzwbbthvjw2nav7h
Батар
0
291893
2680763
2667632
2026-07-26T11:32:00Z
~2026-41559-66
99122
2680763
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Батар
|лацінка = Batar
|арыгінал = Bathari
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бат (імя)|Bato]] + [[Гір|Hari]]
|варыянт = Батэр, Бадар, Бадэр, Бадзер
|вытворныя = [[Бутар]]
|зьвязаныя = Heribad
}}
'''Батар''' (''Батэр'', ''Бадар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Батар або Батэр, пазьней Бадэр (Bathari, Bater{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Bateresheim}}, Bader) і Герыбад (Heribad) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bader#v=snippet&q=Bader&f=false S. 228, 765].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бат (імя)|-бад- (-бат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Батаўт]], [[Бадвіла|Батвіл]], [[Батвін]]; германскія імёны Bathelt, Badvil, Batwin) паходзіць ад германскага badhuo 'бітва'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 49.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Hans Ulrich Bader'' (сакавік — красавік 1656 году)<ref>Augusiewicz S. Spis uchodźców z Wielkiego Księstwa Litewskiego w Prusach Książęcych w latach 1655—1656 w zbiorach Geheimes Staatsarchiv Preussicher Kulturbesitz w Berlinie // Komunikaty Mazursko-Warmińskie. Nr. 1 (271), 2011. S. 132.</ref>; ''Marcin Baterewicz'' (1750 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=&search_lastname=Baterewicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Badar'' (1760 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Badar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>.
== Носьбіты ==
* Антон Бадзер — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 6-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=dWsNAAAAIAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8A#v=onepage&q=%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%8A&f=false С. 2].</ref>
* Лук'ян Батаровіч (1901—?) — [[беларусы|беларус]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>
Батарэвіч (''Batorewicz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 212.</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бат (імя)|Бат]]
* [[Гір|Геры]]
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бад}}
{{Імёны з асновай гер}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
k5ruunrqdukkv9ksciypmkb8cris3ij
Аба
0
292183
2680684
2666995
2026-07-25T22:21:13Z
~2026-41313-31
99112
2680684
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Аба
|лацінка = Aba
|арыгінал = Abo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Абека]], [[Абель]], [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]
}}
'''Аба''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аба (Abo, Abbo, Aba, Abba, Abi, Abbi, Abbe) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abbo+Abo#v=snippet&q=Abbo%20Abo&f=falsee S. 11].</ref>. Іменная аснова аб- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Абека]], [[Абель]], [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]. Адзначаліся германскія імёны Abbeco, Abel, Abar, Abbud, Abrada.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Abor, Abart (Abhart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Abgautis (1540 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=abgautis#v=snippet&q=abgautis&f=false S. 11].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Helena Abowicz'' (''Abowiczowa''{{Заўвага|Паводле скану адпаведнай мэтрычнай кнігі (карта нумар 2)<ref>[https://www.epaveldas.lt/preview?id=1400%2F1%2F18 1794−1896 m. Nemenčinės RKB mirties metrikų abėcėlinė rodyklė. XIX a. pab.], Lietuvos valstybės istorijos archyvas</ref>}}, 1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=abowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Niemenczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Абінь (адзначалася германскае імя Abin<ref>Debrabandere F., Gysseling M. Persoonsnamen in Hulster Ambacht, 1300—1400: Persoonsnamen in de vier ambachten, 14e en 15e eeuw // Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie: Overdrukken van de Vlaamse Afdeling. 4 (1999). P. 496.</ref>): ''Ewa Abiniowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Abiniowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Daugi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Абунь (адзначалася старажытнае германскае імя Abun<ref>Insley J. Continental Germanic Personal Names in Tenth-Century England // England and the Continent in the Tenth Century. — Turnhout, 2010. P. 39.</ref>, Abbun<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Abbun#v=snippet&q=Abbun&f=false P. 1].</ref>, Abbone<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 43.</ref>): Мацьвей Абуневич — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 3].</ref>, Абуневічы (Abuniewicz) гербу [[Нячуя]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 8.</ref>;
* Ябарт, Ебарт, Обэрт (адзначалася германскае імя Aberth<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 19.</ref>, Abert<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA82&dq=Ab(b)recht+%22Abert%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSg92g6pSHAxUYg_0HHSDFBNUQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Ab(b)recht%20%22Abert%22&f=false S. 82].</ref>, Ebert<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ebert#v=snippet&q=Ebert&f=false P. 61].</ref>): ''Magdalena Obert'' (1723 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Obert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Johan Jebart'' (14 лютага 1782 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. [https://books.google.by/books?id=X_CMGROxcMUC&q=Johan+Jebart&dq=Johan+Jebart&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi2uoXE6pSHAxW1hv0HHZffC8sQ6AF6BAgGEAI S. 196].</ref>;
* Обельт (адзначалася германскае імя Abold<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=42045&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Ab%2A&tx_dfd_names%5Boffset%5D=3&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=6e469c2921de734b68ca73e419691e7d Abold], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): Обельты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/o/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на О], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Абагель: ''Obagielowa'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>;
* Абімін: ''в [[Сумілішкі|Сомилишскои волости]]… земли пустовских… Абиминовъщыну… Абиминковщину'' (12 чэрвеня 1518 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|10к}} P. 39—40.</ref>, ''у Сомилишъской волости три земли пустовъских… а Абиминовъщину… Абиминовщину'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 156.</ref>;
* Абрант: [[Фабіян Абрантовіч]] (1884—1946) — адзін з пачынальнікаў беларускага хрысьціянскага руху, сябра [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады БНР]]
}}.
== Носьбіты ==
* Алена Абовічава (Абовіч) — рыма-каталічка зь [[Немянчын]]у, якая памерла ў 1797 годзе
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
lgojhd19mo258xzspal0syo9hnl2w0z
2680685
2680684
2026-07-25T22:21:51Z
~2026-41313-31
99112
/* Паходжаньне */
2680685
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Аба
|лацінка = Aba
|арыгінал = Abo
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|варыянт =
|вытворныя =
|зьвязаныя = [[Абека]], [[Абель]], [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]
}}
'''Аба''' — мужчынскае імя.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Аба (Abo, Abbo, Aba, Abba, Abi, Abbi, Abbe) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abbo+Abo#v=snippet&q=Abbo%20Abo&f=falsee S. 11].</ref>. Іменная аснова аб- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Абека]], [[Абель]], [[Абор]], [[Абуд]], [[Абрат]]. Адзначаліся германскія імёны Abbeco, Abel, Abar, Abbud, Abrada.
Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Abor, Abart (Abhart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 38.</ref>.
У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Abgautis (1540 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=abgautis#v=snippet&q=abgautis&f=false S. 11].</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Helena Abowicz'' (''Abowiczowa''{{Заўвага|Паводле скану адпаведнай мэтрычнай кнігі (карта нумар 2)<ref>[https://www.epaveldas.lt/preview?id=1400%2F1%2F18 1794−1896 m. Nemenčinės RKB mirties metrikų abėcėlinė rodyklė. XIX a. pab.], Lietuvos valstybės istorijos archyvas</ref>}}, 1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=&search_lastname=abowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Niemenczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама:
* Абінь (адзначалася германскае імя Abin<ref>Debrabandere F., Gysseling M. Persoonsnamen in Hulster Ambacht, 1300—1400: Persoonsnamen in de vier ambachten, 14e en 15e eeuw // Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie: Overdrukken van de Vlaamse Afdeling. 4 (1999). P. 496.</ref>): ''Ewa Abiniowicz'' (1813 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Abiniowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Daugi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>;
* Абунь (адзначалася старажытнае германскае імя Abun<ref>Insley J. Continental Germanic Personal Names in Tenth-Century England // England and the Continent in the Tenth Century. — Turnhout, 2010. P. 39.</ref>, Abbun<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Abbun#v=snippet&q=Abbun&f=false P. 1].</ref>, Abbone<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 43.</ref>): Мацьвей Абуневіч — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 4-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hmsNAAAAIAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=onepage&q=%D0%90%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 3].</ref>, Абуневічы (Abuniewicz) гербу [[Нячуя]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 8.</ref>;
* Ябарт, Ебарт, Обэрт (адзначалася германскае імя Aberth<ref>Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham, 2023. P. 19.</ref>, Abert<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA82&dq=Ab(b)recht+%22Abert%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiSg92g6pSHAxUYg_0HHSDFBNUQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Ab(b)recht%20%22Abert%22&f=false S. 82].</ref>, Ebert<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Ebert#v=snippet&q=Ebert&f=false P. 61].</ref>): ''Magdalena Obert'' (1723 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Obert&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Johan Jebart'' (14 лютага 1782 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. [https://books.google.by/books?id=X_CMGROxcMUC&q=Johan+Jebart&dq=Johan+Jebart&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi2uoXE6pSHAxW1hv0HHZffC8sQ6AF6BAgGEAI S. 196].</ref>;
* Обельт (адзначалася германскае імя Abold<ref>Rita Heuser, [https://www.namenforschung.net/dfd/woerterbuch/liste/?tx_dfd_names%5Bname%5D=42045&tx_dfd_names%5BcurrentSelectedFacets%5D=&tx_dfd_names%5Bquery%5D=Ab%2A&tx_dfd_names%5Boffset%5D=3&tx_dfd_names%5Baction%5D=show&tx_dfd_names%5Bcontroller%5D=Names&cHash=6e469c2921de734b68ca73e419691e7d Abold], Digitales Familiennamenwörterbuch Deutschlands</ref>): Обельты — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/o/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на О], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>;
* Абагель: ''Obagielowa'' (1602—1604 гады)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 75.</ref>;
* Абімін: ''в [[Сумілішкі|Сомилишскои волости]]… земли пустовских… Абиминовъщыну… Абиминковщину'' (12 чэрвеня 1518 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|10к}} P. 39—40.</ref>, ''у Сомилишъской волости три земли пустовъских… а Абиминовъщину… Абиминовщину'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 156.</ref>;
* Абрант: [[Фабіян Абрантовіч]] (1884—1946) — адзін з пачынальнікаў беларускага хрысьціянскага руху, сябра [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады БНР]]
}}.
== Носьбіты ==
* Алена Абовічава (Абовіч) — рыма-каталічка зь [[Немянчын]]у, якая памерла ў 1797 годзе
== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Германскія імёны-асновы}}
{{Імёны з асновай аб}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
pb31yyo2miyqvgp43wurggvas8jcbuj
Пэрвайн
0
293401
2680603
2671957
2026-07-25T13:58:01Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
/* Носьбіты */
2680603
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Пэрвайн
|лацінка = Pervajn
|арыгінал = Perwein
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Pero]] + [[Віна (імя)|Weine]] <br> Pero + [[Война|Uuenna]]
|варыянт = Пэрвэйн, Пярвойнь, Пярвон
|вытворныя = [[Барвойн]]
|зьвязаныя =
}}
'''Пэрвайн''' (''Пэрвэйн'', ''Пярвойнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бэрвайн або Пэрвайн (Berwein, Perwein) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgHcPgx1QIYC?hl=ru&gbpv=1&dq=Per+wein+namenkunde&pg=PA101&printsec=frontcover S. 101].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бера|-бер- (-бір-, -пер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Война|-вуйн- (-вун-, -вон-)]] (імёны ліцьвінаў [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) — ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Berwein<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BERWEIN&ofb=memelland&modus=&lang=de BERWEIN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jan Perwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 493.</ref>; ''Pierwoniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Perwejn'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Perwejn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Perwojn'' (1911 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
* Адам Первайн (Пярвойн) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8A&f=false С. 56].</ref>
Первынь-Пярвойні і Пярвойні — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бера]]
* [[Война]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
g6yh4aoza68i8gvn1ofs8w85t33f4rh
2680604
2680603
2026-07-25T13:59:06Z
Vitaŭt Žygimont - Witold Sigismund
97932
2680604
wikitext
text/x-wiki
{{Імя
|імя = Пэрвайн
|лацінка = Pervajn
|арыгінал = Perwein
|вымаўленьне =
|мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]]
|утварэньне = [[Бера|Pero]] + [[Віна (імя)|Weine]] <br> Pero + [[Война|Uuenna]]
|варыянт = Пэрвэйн, Первайн, Пярвойнь, Пярвон
|вытворныя = [[Барвойн]]
|зьвязаныя =
}}
'''Пэрвайн''' (''Пэрвэйн'', ''Пярвойнь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.
== Паходжаньне ==
{{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}}
Бэрвайн або Пэрвайн (Berwein, Perwein) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgHcPgx1QIYC?hl=ru&gbpv=1&dq=Per+wein+namenkunde&pg=PA101&printsec=frontcover S. 101].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бера|-бер- (-бір-, -пер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірын (імя)|Бірын]], [[Бірыбольд]], [[Бэрвольд]]; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] baira<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 52.</ref>, германскага bero 'мядзьведзь'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Война|-вуйн- (-вун-, -вон-)]] (імёны ліцьвінаў [[Войнар]], [[Войнат]], [[Гервойна]]; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) — ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', [[Ісьляндзкая мова|ісьляндзкага]] vænn 'прыемны', [[Нямецкая мова|нямецкага]] gewohnt 'задаволены'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віна (імя)|-він- (-вайн-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref>.
У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] бытавала прозьвішча Berwein<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=BERWEIN&ofb=memelland&modus=&lang=de BERWEIN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jan Perwoyn'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 493.</ref>; ''Pierwoniszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Marianna Perwejn'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Perwejn&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dubinki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Perwojn'' (1911 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>.
== Носьбіты ==
* Адам Первайн (Пярвойн) — жыхар [[Вільня|Вільні]] на 1906 год<ref>Список лиц, пользующихся правом участия в выборах в Государственную Думу по 2-му избирательному участку г. Вильны. — Вильна, 1906. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5GsNAAAAIAAJ&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8A#v=onepage&q=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8A&f=false С. 56].</ref>
Первынь-Пярвойні і Пярвойні — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бера]]
* [[Война]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
{{Імёны з асновай бер}}
{{Імёны з асновай вуйн}}
[[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]]
k5jb65zml0ov4upkzstm27pmvtuiysy
Чысты кіт
0
297507
2680754
2624125
2026-07-26T07:38:14Z
InternetArchiveBot
67502
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2680754
wikitext
text/x-wiki
'''Чысты кіт''' — клінінгавая платформа, заснаваная ў жніўні 2016 года ў Менску братамі [[Іван Шыла|Іванам]] і Ільём Шыла<ref>[https://euroradio.fm/ru/svetskiy-lev-ivan-shilo-nachinaet-biznes-v-sfere-uborki-pomeshcheniy Еўрарадыё, 2016]</ref>. У 2019 годзе кампанія пачала сваю дзейнасць у Кіеве<ref name="belaruspart">[https://hmarochos.kiev.ua/2020/03/06/u-kyyevi-zapustyvsya-novyj-servis-z-prybyrannya-chystyj-kyt-try-poslugy-yaki-zaoshhadyat-vash-chas/] Хмарачос, 2019.</ref>. Пасьля падзей 2020 года ў Беларусі Іван і Ілья Шыла прадалі беларускую частку бізнэсу і запусьцілі падобую плятформу ў Польшчы.<ref name="Зеркало">[https://news.zerkalo.io/economics/29798.html Зеркало, 2020]</ref>.
== Дзейнасьць ==
На момант лютага 2024 года офісы ''Чыстага кіту'' (CleanWhale) адкрыты ў 7 польскіх гарадах<ref>[https://web.archive.org/web/20251117132946/https://cleanwhale.pl/be/services/wash-the-hood Старонка ў сеціве]</ref> — Варшава, Кракаў, Катовіцы, Гданьск, Познань, Вроцлаў, Лодзь. Кампанія таксама працуе ў Латвіі, Славаччыне, Чэхіі і Нямеччыне<ref>[https://cleanwhale.de/be/prices Таварыства ў Нямеччыне]</ref>. Частка бізнэсу належыць мацярынскай кампаніі, зарэгістраванай у Польшчы, а іншая частка (Латвія і Славаччына) зьяўляецца франчайзі. Кампанія працягвае працу ва Украіне.
Па словах Івана Шыла, бізнэс прыносіць прыбытак у памеры 20–25 тысяч эўра ў месяц. Як адзначае сама кампанія, яны — адзіны клінінг у сьвеце з поўнацэнным беларускамоўным інтэрфэйсам. Кампанія ўвяла беларускую мову ў 2018 годзе<ref name="Наша Ніва">[https://nashaniva.com/ru/186296 Наша Ніва 2018]</ref>. У 2018 годзе прапанавала зьніжкі на свае паслугі на 100-годзьдзе [[БНР]]<ref>[https://budzma.org/news/kampaniya-chysty-kit-prapanuye-znizhki-da-100-hoddzya-bnr.html Кампанія “Чысты кіт” прапануе зніжкі да 100-годдзя БНР!]</ref>.
Падчас пандэміі каранавірусу кампанія страціла да 65% замоваў, але змагла працягнуць сваю дзейнасьць. Кампанія заяўляла: «Зноў жа, будзем сумленныя — прыборка гэта не магічны інструмент і ён не стварае “імунітэт” памяшкання ад каранавіруса, а толькі выдаляе вірусы і бактэрыі з паверхняў на некаторы час».
== Узнагароды ==
У 2023 годзе кампанія перамагла ў намінацыі «Глябальныя амбіцыі» на конкурсе асацыяцыі беларускага бізнэсу за мяжой (ABBA). Памер узнагароды — 5 тысяч эўра.<ref name="award2023">[https://...] ABBA awards, 2023.</ref><ref name="awardmedia">[https://...] Media, 2023.</ref>
Кампанія пашырае пералік сваіх паслуг і пазіцыянуе сябе як сэрвіс, дзе можна знайсьці выканаўцаў для розных хатніх паслуг — ад пераезду да азанаваньня памяшканьня.
== Дабрачыннасьць ==
У 2017 годзе кампанія была партнэрам выданьня кнігі «Гісторыя ідэй ХХ ст. у адной кнізе — “Тэорыі літаратуры ХХ ст.”» Кампанія падтрымала канфэрэнцыю Цэнтра новых ідэй ''Belarus Future Unconference'' у 2019 годзе. У тым жа годзе Чысты кіт дапамог у запісе 6 менскіх падкастаў. Кампанія супрацоўнічала зь Беларускай асацыяцыяй маладых інвалідаў і праводзіла майстар-клясы для выхаванцаў.
Кампанія была тытульным спонсарам мэдыя-аматарскага футбольнага клюбу ФК «Аўтазак».
У 2016 годзе кампанія выпусьціла рэкляму «Рэпутацыю адмыць немагчыма, а кватэру — ад 39 рублеў» з выявай Дзьмітрыя Пяскова.
== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://kitt.by/ Афіцыйны сайт]
* [https://cleanwhale.pl/ Польская платформа]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2016 годзе]]
[[Катэгорыя:Кампаніі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Клінінгавыя кампаніі]]
njb1ivr64fzk23jpvk6ixoqfe6kfx28
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/Табліца
10
299272
2680744
2666117
2026-07-26T07:19:51Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680744
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.chanceliga.cz/tabulka/2027/aktualni Першая ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 красавіка 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=SLA, SPA, JAB, PLZ, HKR, LIB, OLO, KAR, PCE, ZLN, BOH, MLA, TEP, SLO, OST, DUK
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_SLA=20 | нічыі_SLA=8 |паразы_SLA=1 |мз_SLA=61 |мп_SLA=22
|перамогі_SPA=19 | нічыі_SPA=6 |паразы_SPA=4 |мз_SPA=60 |мп_SPA=31
|перамогі_JAB=15 | нічыі_JAB=6 |паразы_JAB=8 |мз_JAB=40 |мп_JAB=31
|перамогі_PLZ=14 | нічыі_PLZ=8 |паразы_PLZ=7 |мз_PLZ=49 |мп_PLZ=34
|перамогі_HKR=13 | нічыі_HKR=7 |паразы_HKR=9 |мз_HKR=42 |мп_HKR=34
|перамогі_LIB=11 | нічыі_LIB=10 |паразы_LIB=8 |мз_LIB=41 |мп_LIB=29
|перамогі_OLO=12 | нічыі_OLO=7 |паразы_OLO=10 |мз_OLO=33 |мп_OLO=32
|перамогі_KAR=12 | нічыі_KAR=3 |паразы_KAR=14 |мз_KAR=43 |мп_KAR=48
|перамогі_PCE=10 | нічыі_PCE=8 |паразы_PCE=11 |мз_PCE=36 |мп_PCE=45
|перамогі_ZLN=9 | нічыі_ZLN=7 |паразы_ZLN=13 |мз_ZLN=36 |мп_ZLN=45
|перамогі_BOH=9 | нічыі_BOH=6 |паразы_BOH=14 |мз_BOH=24 |мп_BOH=35
|перамогі_MLA=7 | нічыі_MLA=11 |паразы_MLA=11 |мз_MLA=41 |мп_MLA=52
|перамогі_TEP=6 | нічыі_TEP=11 |паразы_TEP=12 |мз_TEP=29 |мп_TEP=37
|перамогі_SLO=5 | нічыі_SLO=8 |паразы_SLO=16 |мз_SLO=25 |мп_SLO=43
|перамогі_OST=5 | нічыі_OST=7 |паразы_OST=17 |мз_OST=25 |мп_OST=44
|перамогі_DUK=3 | нічыі_DUK=11 |паразы_DUK=15 |мз_DUK=18 |мп_DUK=41
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CHGR |вынік2=CHGR |вынік3=CHGR |вынік4=CHGR |вынік5=CHGR |вынік6=CHGR |вынік7=EUPO |вынік8=EUPO |вынік9=EUPO |вынік10=EUPO |вынік11=REGR |вынік12=REGR |вынік13=REGR |вынік14=REGR |вынік15=REGR |вынік16=REGR
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Лёсаваньне.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|колер_CHGR=green1 |тэкст_CHGR=Чэмпіёнская група
|колер_EUPO=blue1 |тэкст_EUPO=Сярэдняя група
|колер_REGR=red1 |тэкст_REGR=Група на паніжэньне
|заўвага_вынікі_EUPOELPO=«Карвіна» кваліфікавалася ў раўнд плэй-оф Лігі Эўропы як пераможца [[Кубак Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|Кубка Чэхіі]].
}}</onlyinclude>
jpfmc7zgvg7mvmyisc78iu9zyse2tbi
2680746
2680744
2026-07-26T07:20:31Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680746
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [https://www.chanceliga.cz/tabulka/2027/aktualni Першая ліга]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=ZBR, LIB, TEP, OST, SLO, HKR, JAB, MLA, OLO, SLA, ART, PCE, ZLN, BOH, PLZ, SPA
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_ZBR=1 | нічыі_ZBR=0 |паразы_ZBR=0 |мз_ZBR=3 |мп_ZBR=1
|перамогі_LIB=1 | нічыі_LIB=0 |паразы_LIB=0 |мз_LIB=3 |мп_LIB=1
|перамогі_TEP=1 | нічыі_TEP=0 |паразы_TEP=0 |мз_TEP=3 |мп_TEP=1
|перамогі_OST=1 | нічыі_OST=0 |паразы_OST=0 |мз_OST=1 |мп_OST=0
|перамогі_SLO=0 | нічыі_SLO=0 |паразы_SLO=0 |мз_SLO=0 |мп_SLO=0
|перамогі_HKR=0 | нічыі_HKR=0 |паразы_HKR=0 |мз_HKR=0 |мп_HKR=0
|перамогі_JAB=0 | нічыі_JAB=0 |паразы_JAB=0 |мз_JAB=0 |мп_JAB=0
|перамогі_MLA=0 | нічыі_MLA=0 |паразы_MLA=0 |мз_MLA=0 |мп_MLA=0
|перамогі_OLO=0 | нічыі_OLO=0 |паразы_OLO=0 |мз_OLO=0 |мп_OLO=0
|перамогі_SLA=0 | нічыі_SLA=0 |паразы_SLA=0 |мз_SLA=0 |мп_SLA=0
|перамогі_ART=0 | нічыі_ART=0 |паразы_ART=0 |мз_ART=0 |мп_ART=0
|перамогі_PCE=0 | нічыі_PCE=0 |паразы_PCE=0 |мз_PCE=0 |мп_PCE=0
|перамогі_ZLN=0 | нічыі_ZLN=0 |паразы_ZLN=1 |мз_ZLN=0 |мп_ZLN=1
|перамогі_BOH=0 | нічыі_BOH=0 |паразы_BOH=1 |мз_BOH=1 |мп_BOH=3
|перамогі_PLZ=0 | нічыі_PLZ=0 |паразы_PLZ=1 |мз_PLZ=1 |мп_PLZ=3
|перамогі_SPA=0 | нічыі_SPA=0 |паразы_SPA=1 |мз_SPA=1 |мп_SPA=3
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CHGR |вынік2=CHGR |вынік3=CHGR |вынік4=CHGR |вынік5=CHGR |вынік6=CHGR |вынік7=EUPO |вынік8=EUPO |вынік9=EUPO |вынік10=EUPO |вынік11=REGR |вынік12=REGR |вынік13=REGR |вынік14=REGR |вынік15=REGR |вынік16=REGR
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Лёсаваньне.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=Q
|колер_CHGR=green1 |тэкст_CHGR=Чэмпіёнская група
|колер_EUPO=blue1 |тэкст_EUPO=Сярэдняя група
|колер_REGR=red1 |тэкст_REGR=Група на паніжэньне
|заўвага_вынікі_EUPOELPO=«Карвіна» кваліфікавалася ў раўнд плэй-оф Лігі Эўропы як пераможца [[Кубак Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|Кубка Чэхіі]].
}}</onlyinclude>
mqbv6p0yivsu7q1c5vkstwbq5rzwxjq
Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/ВынікіГульняў
10
299273
2680745
2666129
2026-07-26T07:19:56Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680745
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.chanceliga.cz/rozpis-zapasu/2027 Першая ліга]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ART, BOH, OST, PLZ, HKR, ZBR, ZLN, MLA, PCE, SLO, SLA, LIB, SPA, OLO, TEP, JAB
|скарачэньне_ART=[[Артыс Брно|Арт]]
|скарачэньне_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Баг]]
|скарачэньне_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Гра]]
|скарачэньне_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябл]]
|скарачэньне_LIB=[[Слован Лібэрац|Сло]]
|скарачэньне_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Мла]]
|скарачэньне_OLO=[[Сыгма Оламаўц|Сыг]]
|скарачэньне_OST=[[Банік Острава|Бан]]
|скарачэньне_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_PLZ=[[Вікторыя Пльзень|Вік]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Прага|Сла]]
|скарачэньне_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Слц]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Прага|Спа]]
|скарачэньне_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэп]]
|скарачэньне_ZBR=[[Зброяўка Брно|Збр]]
|скарачэньне_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьл]]
|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 19 красавіка 2026
|матч_BOH_DUK=1:0
|матч_BOH_HKR=1:2
|матч_BOH_JAB=0:1
|матч_BOH_KAR=0:3
|матч_BOH_LIB=0:0
|матч_BOH_MLA=1:1
|матч_BOH_OLO=2:2
|матч_BOH_OST=1:0
|матч_BOH_PCE=1:2
|матч_BOH_PLZ=0:1
|матч_BOH_SLA=0:2
|матч_BOH_SLO=1:0
|матч_BOH_SPA=
|матч_BOH_TEP=0:1
|матч_BOH_ZLN=2:1
|матч_DUK_BOH=0:2
|матч_DUK_HKR=1:1
|матч_DUK_JAB=2:0
|матч_DUK_KAR=1:2
|матч_DUK_LIB=1:1
|матч_DUK_MLA=0:1
|матч_DUK_OLO=2:2
|матч_DUK_OST=1:1
|матч_DUK_PCE=0:2
|матч_DUK_PLZ=2:0
|матч_DUK_SLA=0:2
|матч_DUK_SLO=1:0
|матч_DUK_SPA=0:3
|матч_DUK_TEP=1:3
|матч_DUK_ZLN=0:0
|матч_HKR_BOH=2:0
|матч_HKR_DUK=3:0
|матч_HKR_JAB=2:0
|матч_HKR_KAR=1:2
|матч_HKR_LIB=2:3
|матч_HKR_MLA=1:1
|матч_HKR_OLO=1:0
|матч_HKR_OST=1:0
|матч_HKR_PCE=1:1
|матч_HKR_PLZ=0:3
|матч_HKR_SLA=2:1
|матч_HKR_SLO=4:0
|матч_HKR_SPA=2:1
|матч_HKR_TEP=0:0
|матч_HKR_ZLN=0:0
|матч_JAB_BOH=1:0
|матч_JAB_DUK=0:0
|матч_JAB_HKR=2:0
|матч_JAB_KAR=1:0
|матч_JAB_LIB=
|матч_JAB_MLA=2:0
|матч_JAB_OLO=1:2
|матч_JAB_OST=4:1
|матч_JAB_PCE=3:2
|матч_JAB_PLZ=3:3
|матч_JAB_SLA=1:1
|матч_JAB_SLO=0:0
|матч_JAB_SPA=1:1
|матч_JAB_TEP=1:0
|матч_JAB_ZLN=1:3
|матч_KAR_BOH=1:2
|матч_KAR_DUK=2:0
|матч_KAR_HKR=4:3
|матч_KAR_JAB=1:2
|матч_KAR_LIB=3:1
|матч_KAR_MLA=
|матч_KAR_OLO=1:1
|матч_KAR_OST=0:0
|матч_KAR_PCE=1:2
|матч_KAR_PLZ=0:2
|матч_KAR_SLA=1:3
|матч_KAR_SLO=0:2
|матч_KAR_SPA=2:1
|матч_KAR_TEP=4:1
|матч_KAR_ZLN=0:1
|матч_LIB_BOH=0:0
|матч_LIB_DUK=2:0
|матч_LIB_HKR=0:1
|матч_LIB_JAB=0:2
|матч_LIB_KAR=6:0
|матч_LIB_MLA=0:0
|матч_LIB_OLO=1:0
|матч_LIB_OST=1:0
|матч_LIB_PCE=2:1
|матч_LIB_PLZ=1:1
|матч_LIB_SLA=1:1
|матч_LIB_SLO=2:1
|матч_LIB_SPA=0:2
|матч_LIB_TEP=1:1
|матч_LIB_ZLN=2:0
|матч_MLA_BOH=2:2
|матч_MLA_DUK=1:1
|матч_MLA_HKR=3:2
|матч_MLA_JAB=3:0
|матч_MLA_KAR=2:4
|матч_MLA_LIB=3:3
|матч_MLA_OLO=1:4
|матч_MLA_OST=1:1
|матч_MLA_PCE=2:0
|матч_MLA_PLZ=0:5
|матч_MLA_SLA=1:3
|матч_MLA_SLO=0:0
|матч_MLA_SPA=1:2
|матч_MLA_TEP=0:0
|матч_MLA_ZLN=3:1
|матч_OLO_BOH=1:0
|матч_OLO_DUK=0:0
|матч_OLO_HKR=1:0
|матч_OLO_JAB=2:0
|матч_OLO_KAR=2:2
|матч_OLO_LIB=2:1
|матч_OLO_MLA=2:4
|матч_OLO_OST=1:0
|матч_OLO_PCE=2:0
|матч_OLO_PLZ=1:2
|матч_OLO_SLA=0:0
|матч_OLO_SLO=2:1
|матч_OLO_SPA=0:1
|матч_OLO_TEP=0:0
|матч_OLO_ZLN=1:0
|матч_OST_BOH=0:2
|матч_OST_DUK=3:1
|матч_OST_HKR=0:1
|матч_OST_JAB=0:1
|матч_OST_KAR=1:2
|матч_OST_LIB=0:2
|матч_OST_MLA=0:0
|матч_OST_OLO=2:0
|матч_OST_PCE=1:4
|матч_OST_PLZ=
|матч_OST_SLA=0:2
|матч_OST_SLO=2:0
|матч_OST_SPA=0:3
|матч_OST_TEP=1:1
|матч_OST_ZLN=6:2
|матч_PCE_BOH=1:1
|матч_PCE_DUK=1:1
|матч_PCE_HKR=1:0
|матч_PCE_JAB=0:2
|матч_PCE_KAR=2:1
|матч_PCE_LIB=0:4
|матч_PCE_MLA=2:1
|матч_PCE_OLO=2:1
|матч_PCE_OST=0:1
|матч_PCE_PLZ=1:5
|матч_PCE_SLA=1:1
|матч_PCE_SLO=1:1
|матч_PCE_SPA=1:3
|матч_PCE_TEP=1:1
|матч_PCE_ZLN=
|матч_PLZ_BOH=2:0
|матч_PLZ_DUK=2:0
|матч_PLZ_HKR=3:3
|матч_PLZ_JAB=1:1
|матч_PLZ_KAR=2:1
|матч_PLZ_LIB=3:1
|матч_PLZ_MLA=2:1
|матч_PLZ_OLO=1:0
|матч_PLZ_OST=2:0
|матч_PLZ_PCE=0:1
|матч_PLZ_SLA=3:5
|матч_PLZ_SLO=1:1
|матч_PLZ_SPA=0:0
|матч_PLZ_TEP=2:2
|матч_PLZ_ZLN=0:1
|матч_SLA_BOH=3:1
|матч_SLA_DUK=2:0
|матч_SLA_HKR=2:2
|матч_SLA_JAB=4:3
|матч_SLA_KAR=3:1
|матч_SLA_LIB=1:0
|матч_SLA_MLA=4:0
|матч_SLA_OLO=
|матч_SLA_OST=2:0
|матч_SLA_PCE=3:1
|матч_SLA_PLZ=0:0
|матч_SLA_SLO=3:0
|матч_SLA_SPA=3:1
|матч_SLA_TEP=3:0
|матч_SLA_ZLN=0:0
|матч_SLO_BOH=1:2
|матч_SLO_DUK=
|матч_SLO_HKR=1:3
|матч_SLO_JAB=0:2
|матч_SLO_KAR=1:2
|матч_SLO_LIB=0:3
|матч_SLO_MLA=2:2
|матч_SLO_OLO=0:1
|матч_SLO_OST=2:2
|матч_SLO_PCE=2:0
|матч_SLO_PLZ=3:0
|матч_SLO_SLA=0:1
|матч_SLO_SPA=0:0
|матч_SLO_TEP=2:1
|матч_SLO_ZLN=2:0
|матч_SPA_BOH=2:1
|матч_SPA_DUK=3:2
|матч_SPA_HKR=2:0
|матч_SPA_JAB=3:1
|матч_SPA_KAR=2:0
|матч_SPA_LIB=2:2
|матч_SPA_MLA=3:2
|матч_SPA_OLO=1:0
|матч_SPA_OST=5:2
|матч_SPA_PCE=2:4
|матч_SPA_PLZ=2:1
|матч_SPA_SLA=1:1
|матч_SPA_SLO=5:2
|матч_SPA_TEP=2:2
|матч_SPA_ZLN=3:1
|матч_TEP_BOH=3:0
|матч_TEP_DUK=0:0
|матч_TEP_HKR=
|матч_TEP_JAB=0:1
|матч_TEP_KAR=2:0
|матч_TEP_LIB=1:1
|матч_TEP_MLA=2:3
|матч_TEP_OLO=1:3
|матч_TEP_OST=1:0
|матч_TEP_PCE=0:0
|матч_TEP_PLZ=1:2
|матч_TEP_SLA=1:2
|матч_TEP_SLO=1:0
|матч_TEP_SPA=0:1
|матч_TEP_ZLN=1:3
|матч_ZLN_BOH=0:1
|матч_ZLN_DUK=1:1
|матч_ZLN_HKR=1:2
|матч_ZLN_JAB=0:3
|матч_ZLN_KAR=1:3
|матч_ZLN_LIB=1:0
|матч_ZLN_MLA=3:2
|матч_ZLN_OLO=5:0
|матч_ZLN_OST=1:1
|матч_ZLN_PCE=2:2
|матч_ZLN_PLZ=3:0
|матч_ZLN_SLA=1:3
|матч_ZLN_SLO=1:1
|матч_ZLN_SPA=0:3
|матч_ZLN_TEP=3:2
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
ez0i5xd84svzjjhb47dr0rmqtumdc6r
2680747
2680745
2026-07-26T07:20:34Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680747
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [https://www.chanceliga.cz/rozpis-zapasu/2027 Першая ліга]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= ART, BOH, OST, PLZ, HKR, ZBR, ZLN, MLA, PCE, SLO, SLA, LIB, SPA, OLO, TEP, JAB
|скарачэньне_ART=[[Артыс Брно|Арт]]
|скарачэньне_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Баг]]
|скарачэньне_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Гра]]
|скарачэньне_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябл]]
|скарачэньне_LIB=[[Слован Лібэрац|Сло]]
|скарачэньне_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Мла]]
|скарачэньне_OLO=[[Сыгма Оламаўц|Сыг]]
|скарачэньне_OST=[[Банік Острава|Бан]]
|скарачэньне_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_PLZ=[[Вікторыя Пльзень|Вік]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Прага|Сла]]
|скарачэньне_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Слц]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Прага|Спа]]
|скарачэньне_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэп]]
|скарачэньне_ZBR=[[Зброяўка Брно|Збр]]
|скарачэньне_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьл]]
|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026
|матч_ART_BOH=
|матч_ART_HKR=
|матч_ART_JAB=
|матч_ART_LIB=
|матч_ART_MLA=
|матч_ART_OLO=
|матч_ART_OST=
|матч_ART_PCE=
|матч_ART_PLZ=
|матч_ART_SLA=
|матч_ART_SLO=
|матч_ART_SPA=
|матч_ART_TEP=
|матч_ART_ZBR=
|матч_ART_ZLN=
|матч_BOH_ART=
|матч_BOH_HKR=
|матч_BOH_JAB=
|матч_BOH_LIB=
|матч_BOH_MLA=
|матч_BOH_OLO=
|матч_BOH_OST=
|матч_BOH_PCE=
|матч_BOH_PLZ=
|матч_BOH_SLA=
|матч_BOH_SLO=
|матч_BOH_SPA=
|матч_BOH_TEP=
|матч_BOH_ZBR=
|матч_BOH_ZLN=
|матч_HKR_ART=
|матч_HKR_BOH=
|матч_HKR_JAB=
|матч_HKR_LIB=
|матч_HKR_MLA=
|матч_HKR_OLO=
|матч_HKR_OST=
|матч_HKR_PCE=
|матч_HKR_PLZ=
|матч_HKR_SLA=
|матч_HKR_SLO=
|матч_HKR_SPA=
|матч_HKR_TEP=
|матч_HKR_ZBR=
|матч_HKR_ZLN=
|матч_JAB_ART=
|матч_JAB_BOH=
|матч_JAB_HKR=
|матч_JAB_LIB=
|матч_JAB_MLA=
|матч_JAB_OLO=
|матч_JAB_OST=
|матч_JAB_PCE=
|матч_JAB_PLZ=
|матч_JAB_SLA=
|матч_JAB_SLO=
|матч_JAB_SPA=
|матч_JAB_TEP=
|матч_JAB_ZBR=
|матч_JAB_ZLN=
|матч_LIB_ART=
|матч_LIB_BOH=
|матч_LIB_HKR=
|матч_LIB_JAB=
|матч_LIB_MLA=
|матч_LIB_OLO=
|матч_LIB_OST=
|матч_LIB_PCE=
|матч_LIB_PLZ=
|матч_LIB_SLA=
|матч_LIB_SLO=
|матч_LIB_SPA=
|матч_LIB_TEP=
|матч_LIB_ZBR=
|матч_LIB_ZLN=
|матч_MLA_ART=
|матч_MLA_BOH=
|матч_MLA_HKR=
|матч_MLA_JAB=
|матч_MLA_LIB=
|матч_MLA_OLO=
|матч_MLA_OST=
|матч_MLA_PCE=
|матч_MLA_PLZ=
|матч_MLA_SLA=
|матч_MLA_SLO=
|матч_MLA_SPA=
|матч_MLA_TEP=
|матч_MLA_ZBR=
|матч_MLA_ZLN=
|матч_OLO_ART=
|матч_OLO_BOH=
|матч_OLO_HKR=
|матч_OLO_JAB=
|матч_OLO_LIB=
|матч_OLO_MLA=
|матч_OLO_OST=
|матч_OLO_PCE=
|матч_OLO_PLZ=
|матч_OLO_SLA=
|матч_OLO_SLO=
|матч_OLO_SPA=
|матч_OLO_TEP=
|матч_OLO_ZBR=
|матч_OLO_ZLN=
|матч_OST_ART=
|матч_OST_BOH=
|матч_OST_HKR=
|матч_OST_JAB=
|матч_OST_LIB=
|матч_OST_MLA=
|матч_OST_OLO=
|матч_OST_PCE=
|матч_OST_PLZ=
|матч_OST_SLA=
|матч_OST_SLO=
|матч_OST_SPA=
|матч_OST_TEP=
|матч_OST_ZBR=
|матч_OST_ZLN=
|матч_PCE_ART=
|матч_PCE_BOH=
|матч_PCE_HKR=
|матч_PCE_JAB=
|матч_PCE_LIB=
|матч_PCE_MLA=
|матч_PCE_OLO=
|матч_PCE_OST=
|матч_PCE_PLZ=
|матч_PCE_SLA=
|матч_PCE_SLO=
|матч_PCE_SPA=
|матч_PCE_TEP=
|матч_PCE_ZBR=
|матч_PCE_ZLN=
|матч_PLZ_ART=
|матч_PLZ_BOH=
|матч_PLZ_HKR=
|матч_PLZ_JAB=
|матч_PLZ_LIB=1:3
|матч_PLZ_MLA=
|матч_PLZ_OLO=
|матч_PLZ_OST=
|матч_PLZ_PCE=
|матч_PLZ_SLA=
|матч_PLZ_SLO=
|матч_PLZ_SPA=
|матч_PLZ_TEP=
|матч_PLZ_ZBR=
|матч_PLZ_ZLN=
|матч_SLA_ART=
|матч_SLA_BOH=
|матч_SLA_HKR=
|матч_SLA_JAB=
|матч_SLA_LIB=
|матч_SLA_MLA=
|матч_SLA_OLO=
|матч_SLA_OST=
|матч_SLA_PCE=
|матч_SLA_PLZ=
|матч_SLA_SLO=
|матч_SLA_SPA=
|матч_SLA_TEP=
|матч_SLA_ZBR=
|матч_SLA_ZLN=
|матч_SLO_ART=
|матч_SLO_BOH=
|матч_SLO_HKR=
|матч_SLO_JAB=
|матч_SLO_LIB=
|матч_SLO_MLA=
|матч_SLO_OLO=
|матч_SLO_OST=
|матч_SLO_PCE=
|матч_SLO_PLZ=
|матч_SLO_SLA=
|матч_SLO_SPA=
|матч_SLO_TEP=
|матч_SLO_ZBR=
|матч_SLO_ZLN=
|матч_SPA_ART=
|матч_SPA_BOH=
|матч_SPA_HKR=
|матч_SPA_JAB=
|матч_SPA_LIB=
|матч_SPA_MLA=
|матч_SPA_OLO=
|матч_SPA_OST=
|матч_SPA_PCE=
|матч_SPA_PLZ=
|матч_SPA_SLA=
|матч_SPA_SLO=
|матч_SPA_TEP=
|матч_SPA_ZBR=
|матч_SPA_ZLN=
|матч_TEP_ART=
|матч_TEP_BOH=3:1
|матч_TEP_HKR=
|матч_TEP_JAB=
|матч_TEP_LIB=
|матч_TEP_MLA=
|матч_TEP_OLO=
|матч_TEP_OST=
|матч_TEP_PCE=
|матч_TEP_PLZ=
|матч_TEP_SLA=
|матч_TEP_SLO=
|матч_TEP_SPA=
|матч_TEP_ZBR=
|матч_TEP_ZLN=
|матч_ZBR_ART=
|матч_ZBR_BOH=
|матч_ZBR_HKR=
|матч_ZBR_JAB=
|матч_ZBR_LIB=
|матч_ZBR_MLA=
|матч_ZBR_OLO=
|матч_ZBR_OST=
|матч_ZBR_PCE=
|матч_ZBR_PLZ=
|матч_ZBR_SLA=
|матч_ZBR_SLO=
|матч_ZBR_SPA=3:1
|матч_ZBR_TEP=
|матч_ZBR_ZLN=
|матч_ZLN_ART=
|матч_ZLN_BOH=
|матч_ZLN_HKR=
|матч_ZLN_JAB=
|матч_ZLN_LIB=
|матч_ZLN_MLA=
|матч_ZLN_OLO=
|матч_ZLN_OST=0:1
|матч_ZLN_PCE=
|матч_ZLN_PLZ=
|матч_ZLN_SLA=
|матч_ZLN_SLO=
|матч_ZLN_SPA=
|матч_ZLN_TEP=
|матч_ZLN_ZBR=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
iornrh1x2xdektdmgnter40kyiukkzi
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/Табліца
10
300273
2680582
2680426
2026-07-25T12:17:59Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680582
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 24 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=RAD, LEG, JAG, GÓR, KOR, PIA, GKS, MOT, ŚLĄ, WPŁ, WKR, LPO, ZAG, CRA, WID, RAK, WIE, POG
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=0 |паразы_RAD=0 |мз_RAD=2 |мп_RAD=1
|перамогі_LEG=1 | нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=1 |мп_LEG=0
|перамогі_JAG=0 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=0 |мз_JAG=0 |мп_JAG=0
|перамогі_GÓR=0 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=0 |мп_GÓR=0
|перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=0 |мп_KOR=0
|перамогі_PIA=0 | нічыі_PIA=0 |паразы_PIA=0 |мз_PIA=0 |мп_PIA=0
|перамогі_GKS=0 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=0 |мз_GKS=0 |мп_GKS=0
|перамогі_MOT=0 | нічыі_MOT=0 |паразы_MOT=0 |мз_MOT=0 |мп_MOT=0
|перамогі_ŚLĄ=0 | нічыі_ŚLĄ=0 |паразы_ŚLĄ=0 |мз_ŚLĄ=0 |мп_ŚLĄ=0
|перамогі_WPŁ=0 | нічыі_WPŁ=0 |паразы_WPŁ=0 |мз_WPŁ=0 |мп_WPŁ=0
|перамогі_WKR=0 | нічыі_WKR=0 |паразы_WKR=0 |мз_WKR=0 |мп_WKR=0
|перамогі_LPO=0 | нічыі_LPO=0 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=0 |мп_LPO=0
|перамогі_ZAG=0 | нічыі_ZAG=0 |паразы_ZAG=0 |мз_ZAG=0 |мп_ZAG=0
|перамогі_CRA=0 | нічыі_CRA=0 |паразы_CRA=0 |мз_CRA=0 |мп_CRA=0
|перамогі_WID=0 | нічыі_WID=0 |паразы_WID=0 |мз_WID=0 |мп_WID=0
|перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=0 |мп_RAK=0
|перамогі_WIE=0 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=1 |мз_WIE=1 |мп_WIE=2
|перамогі_POG=0 | нічыі_POG=0 |паразы_POG=1 |мз_POG=0 |мп_POG=1
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
hdudcwv90rpitxt9owzs0blivhwvfqx
2680741
2680582
2026-07-26T07:10:15Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680741
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=GÓR, RAD, JAG, LEG, LPO, CRA, PIA, GKS, MOT, WPŁ, WKR, ZAG, WID, RAK, ŚLĄ, WIE, KOR, POG
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_GÓR=1 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=2 |мп_GÓR=1
|перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=0 |паразы_RAD=0 |мз_RAD=2 |мп_RAD=1
|перамогі_JAG=1 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=0 |мз_JAG=1 |мп_JAG=0
|перамогі_LEG=1 | нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=1 |мп_LEG=0
|перамогі_LPO=0 | нічыі_LPO=1 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=0 |мп_LPO=0
|перамогі_CRA=0 | нічыі_CRA=1 |паразы_CRA=0 |мз_CRA=0 |мп_CRA=0
|перамогі_PIA=0 | нічыі_PIA=0 |паразы_PIA=0 |мз_PIA=0 |мп_PIA=0
|перамогі_GKS=0 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=0 |мз_GKS=0 |мп_GKS=0
|перамогі_MOT=0 | нічыі_MOT=0 |паразы_MOT=0 |мз_MOT=0 |мп_MOT=0
|перамогі_WPŁ=0 | нічыі_WPŁ=0 |паразы_WPŁ=0 |мз_WPŁ=0 |мп_WPŁ=0
|перамогі_WKR=0 | нічыі_WKR=0 |паразы_WKR=0 |мз_WKR=0 |мп_WKR=0
|перамогі_ZAG=0 | нічыі_ZAG=0 |паразы_ZAG=0 |мз_ZAG=0 |мп_ZAG=0
|перамогі_WID=0 | нічыі_WID=0 |паразы_WID=0 |мз_WID=0 |мп_WID=0
|перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=0 |мп_RAK=0
|перамогі_ŚLĄ=0 | нічыі_ŚLĄ=0 |паразы_ŚLĄ=1 |мз_ŚLĄ=1 |мп_ŚLĄ=2
|перамогі_WIE=0 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=1 |мз_WIE=1 |мп_WIE=2
|перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=1 |мз_KOR=0 |мп_KOR=1
|перамогі_POG=0 | нічыі_POG=0 |паразы_POG=1 |мз_POG=0 |мп_POG=1
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
8vyz85owdgy11wkfu12eaa7i64thv1f
2680749
2680741
2026-07-26T07:23:36Z
Dymitr
10914
стыль
2680749
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
<onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026 году</small><!--Месцы камандаў.-->
|парадак_камандаў=GÓR, RAD, JAG, LEG, LPO, CRA, PIA, GKS, MOT, WPŁ, WKR, ZAG, WID, RAK, ŚLĄ, WIE, KOR, POG
<!--Вынікі камандаў.-->
|перамогі_GÓR=1 | нічыі_GÓR=0 |паразы_GÓR=0 |мз_GÓR=2 |мп_GÓR=1
|перамогі_RAD=1 | нічыі_RAD=0 |паразы_RAD=0 |мз_RAD=2 |мп_RAD=1
|перамогі_JAG=1 | нічыі_JAG=0 |паразы_JAG=0 |мз_JAG=1 |мп_JAG=0
|перамогі_LEG=1 | нічыі_LEG=0 |паразы_LEG=0 |мз_LEG=1 |мп_LEG=0
|перамогі_LPO=0 | нічыі_LPO=1 |паразы_LPO=0 |мз_LPO=0 |мп_LPO=0
|перамогі_CRA=0 | нічыі_CRA=1 |паразы_CRA=0 |мз_CRA=0 |мп_CRA=0
|перамогі_PIA=0 | нічыі_PIA=0 |паразы_PIA=0 |мз_PIA=0 |мп_PIA=0
|перамогі_GKS=0 | нічыі_GKS=0 |паразы_GKS=0 |мз_GKS=0 |мп_GKS=0
|перамогі_MOT=0 | нічыі_MOT=0 |паразы_MOT=0 |мз_MOT=0 |мп_MOT=0
|перамогі_WPŁ=0 | нічыі_WPŁ=0 |паразы_WPŁ=0 |мз_WPŁ=0 |мп_WPŁ=0
|перамогі_WKR=0 | нічыі_WKR=0 |паразы_WKR=0 |мз_WKR=0 |мп_WKR=0
|перамогі_ZAG=0 | нічыі_ZAG=0 |паразы_ZAG=0 |мз_ZAG=0 |мп_ZAG=0
|перамогі_WID=0 | нічыі_WID=0 |паразы_WID=0 |мз_WID=0 |мп_WID=0
|перамогі_RAK=0 | нічыі_RAK=0 |паразы_RAK=0 |мз_RAK=0 |мп_RAK=0
|перамогі_ŚLĄ=0 | нічыі_ŚLĄ=0 |паразы_ŚLĄ=1 |мз_ŚLĄ=1 |мп_ŚLĄ=2
|перамогі_WIE=0 | нічыі_WIE=0 |паразы_WIE=1 |мз_WIE=1 |мп_WIE=2
|перамогі_KOR=0 | нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=1 |мз_KOR=0 |мп_KOR=1
|перамогі_POG=0 | нічыі_POG=0 |паразы_POG=1 |мз_POG=0 |мп_POG=1
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
<!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)-->
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Кваліфікацыі камандаў.-->
|вынік1=CLPO |вынік2=CL2Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL
<!--Настройкі і правілы табліцы-->
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Лік перамог; 7) Лік гасьцявых перамог; 8) Меншая колькасьць пунктаў, падлічаных паводле чырвоных і жоўтых картак; 9) Рэйтынг сумленнай гульні; 10) Жарабя.
<!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня-->
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLPO=green1 |тэкст_CLPO=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL2Q=green2 |тэкст_CL2Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу
}}</onlyinclude>
05ifxx8p9vl2b5db02zs5g2h5lfpbi7
Шаблён:Польская футбольная экстракляса/ВынікіГульняў
10
300274
2680743
2680427
2026-07-26T07:10:17Z
DymitrBot
56484
абнаўленьне зьвестак
2680743
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''</noinclude>
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца = [http://www.90minut.pl/liga/1/liga14675.html 90minut.pl]
| стыль_матчаў = футбол
|парадак_камандаў= WID, WKR, WPŁ, WIE, GKS, GÓR, ZAG, KOR, CRA, LEG, LPO, MOT, POG, PIA, RAD, RAK, ŚLĄ, JAG
|скарачэньне_CRA=[[Краковія Кракаў|Кра]]
|скарачэньне_GKS=[[ГКС Катавіцы|ГКС]]
|скарачэньне_GÓR=[[Гурнік Забжэ|Гур]]
|скарачэньне_JAG=[[Ягелёнія Беласток|Яге]]
|скарачэньне_KOR=[[Карона Кельцы|Кар]]
|скарачэньне_LPO=[[Лех Познань|Лех]]
|скарачэньне_LEG=[[Легія Варшава|Лег]]
|скарачэньне_MOT=[[Матор Люблін|Мат]]
|скарачэньне_PIA=[[Пяст Глівіцы|Пяс]]
|скарачэньне_POG=[[Погань Шчэцін|Пог]]
|скарачэньне_RAD=[[Радомяк Радам|Рад]]
|скарачэньне_RAK=[[Ракаў Чанстахова|Рак]]
|скарачэньне_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў|Сьл]]
|скарачэньне_WID=[[Відзэў Лодзь|Від]]
|скарачэньне_WIE=[[Вячыста Кракаў|Вяч]]
|скарачэньне_WKR=[[Вісла Кракаў|ВіК]]
|скарачэньне_WPŁ=[[Вісла Плоцк|ВіП]]
|скарачэньне_ZAG=[[Заглембе Любін|Заг]]
|назва_CRA=[[Краковія Кракаў|Краковія]]
|назва_GKS=[[ГКС Катавіцы]]
|назва_GÓR=[[Гурнік Забжэ]]
|назва_JAG=[[Ягелёнія Беласток]]
|назва_KOR=[[Карона Кельцы]]
|назва_LPO=[[Лех Познань]]
|назва_LEG=[[Легія Варшава]]
|назва_MOT=[[Матор Люблін]]
|назва_PIA=[[Пяст Глівіцы]]
|назва_POG=[[Погань Шчэцін]]
|назва_RAD=[[Радомяк Радам]]
|назва_RAK=[[Ракаў Чанстахова]]
|назва_ŚLĄ=[[Сьлёнск Уроцлаў]]
|назва_WID=[[Відзэў Лодзь]]
|назва_WIE=[[Вячыста Кракаў]]
|назва_WKR=[[Вісла Кракаў]]
|назва_WPŁ=[[Вісла Плоцк]]
|назва_ZAG=[[Заглембе Любін]]
<!--Пачатак аўтаматызацыі.-->
|абнаўленьне = 25 ліпеня 2026
|матч_CRA_GKS=
|матч_CRA_GÓR=
|матч_CRA_JAG=
|матч_CRA_KOR=
|матч_CRA_LEG=
|матч_CRA_LPO=
|матч_CRA_MOT=
|матч_CRA_PIA=
|матч_CRA_POG=
|матч_CRA_RAD=
|матч_CRA_RAK=
|матч_CRA_ŚLĄ=
|матч_CRA_WID=
|матч_CRA_WIE=
|матч_CRA_WKR=
|матч_CRA_WPŁ=
|матч_CRA_ZAG=
|матч_GKS_CRA=
|матч_GKS_GÓR=
|матч_GKS_JAG=
|матч_GKS_KOR=
|матч_GKS_LEG=
|матч_GKS_LPO=
|матч_GKS_MOT=
|матч_GKS_PIA=
|матч_GKS_POG=
|матч_GKS_RAD=
|матч_GKS_RAK=
|матч_GKS_ŚLĄ=
|матч_GKS_WID=
|матч_GKS_WIE=
|матч_GKS_WKR=
|матч_GKS_WPŁ=
|матч_GKS_ZAG=
|матч_GÓR_CRA=
|матч_GÓR_GKS=
|матч_GÓR_JAG=
|матч_GÓR_KOR=
|матч_GÓR_LEG=
|матч_GÓR_LPO=
|матч_GÓR_MOT=
|матч_GÓR_PIA=
|матч_GÓR_POG=
|матч_GÓR_RAD=
|матч_GÓR_RAK=
|матч_GÓR_ŚLĄ=2:1
|матч_GÓR_WID=
|матч_GÓR_WIE=
|матч_GÓR_WKR=
|матч_GÓR_WPŁ=
|матч_GÓR_ZAG=
|матч_JAG_CRA=
|матч_JAG_GKS=
|матч_JAG_GÓR=
|матч_JAG_KOR=1:0
|матч_JAG_LEG=
|матч_JAG_LPO=
|матч_JAG_MOT=
|матч_JAG_PIA=
|матч_JAG_POG=
|матч_JAG_RAD=
|матч_JAG_RAK=
|матч_JAG_ŚLĄ=
|матч_JAG_WID=
|матч_JAG_WIE=
|матч_JAG_WKR=
|матч_JAG_WPŁ=
|матч_JAG_ZAG=
|матч_KOR_CRA=
|матч_KOR_GKS=
|матч_KOR_GÓR=
|матч_KOR_JAG=
|матч_KOR_LEG=
|матч_KOR_LPO=
|матч_KOR_MOT=
|матч_KOR_PIA=
|матч_KOR_POG=
|матч_KOR_RAD=
|матч_KOR_RAK=
|матч_KOR_ŚLĄ=
|матч_KOR_WID=
|матч_KOR_WIE=
|матч_KOR_WKR=
|матч_KOR_WPŁ=
|матч_KOR_ZAG=
|матч_LEG_CRA=
|матч_LEG_GKS=
|матч_LEG_GÓR=
|матч_LEG_JAG=
|матч_LEG_KOR=
|матч_LEG_LPO=
|матч_LEG_MOT=
|матч_LEG_PIA=
|матч_LEG_POG=
|матч_LEG_RAD=
|матч_LEG_RAK=
|матч_LEG_ŚLĄ=
|матч_LEG_WID=
|матч_LEG_WIE=
|матч_LEG_WKR=
|матч_LEG_WPŁ=
|матч_LEG_ZAG=
|матч_LPO_CRA=0:0
|матч_LPO_GKS=
|матч_LPO_GÓR=
|матч_LPO_JAG=
|матч_LPO_KOR=
|матч_LPO_LEG=
|матч_LPO_MOT=
|матч_LPO_PIA=
|матч_LPO_POG=
|матч_LPO_RAD=
|матч_LPO_RAK=
|матч_LPO_ŚLĄ=
|матч_LPO_WID=
|матч_LPO_WIE=
|матч_LPO_WKR=
|матч_LPO_WPŁ=
|матч_LPO_ZAG=
|матч_MOT_CRA=
|матч_MOT_GKS=
|матч_MOT_GÓR=
|матч_MOT_JAG=
|матч_MOT_KOR=
|матч_MOT_LEG=
|матч_MOT_LPO=
|матч_MOT_PIA=
|матч_MOT_POG=
|матч_MOT_RAD=
|матч_MOT_RAK=
|матч_MOT_ŚLĄ=
|матч_MOT_WID=
|матч_MOT_WIE=
|матч_MOT_WKR=
|матч_MOT_WPŁ=
|матч_MOT_ZAG=
|матч_PIA_CRA=
|матч_PIA_GKS=
|матч_PIA_GÓR=
|матч_PIA_JAG=
|матч_PIA_KOR=
|матч_PIA_LEG=
|матч_PIA_LPO=
|матч_PIA_MOT=
|матч_PIA_POG=
|матч_PIA_RAD=
|матч_PIA_RAK=
|матч_PIA_ŚLĄ=
|матч_PIA_WID=
|матч_PIA_WIE=
|матч_PIA_WKR=
|матч_PIA_WPŁ=
|матч_PIA_ZAG=
|матч_POG_CRA=
|матч_POG_GKS=
|матч_POG_GÓR=
|матч_POG_JAG=
|матч_POG_KOR=
|матч_POG_LEG=0:1
|матч_POG_LPO=
|матч_POG_MOT=
|матч_POG_PIA=
|матч_POG_RAD=
|матч_POG_RAK=
|матч_POG_ŚLĄ=
|матч_POG_WID=
|матч_POG_WIE=
|матч_POG_WKR=
|матч_POG_WPŁ=
|матч_POG_ZAG=
|матч_RAD_CRA=
|матч_RAD_GKS=
|матч_RAD_GÓR=
|матч_RAD_JAG=
|матч_RAD_KOR=
|матч_RAD_LEG=
|матч_RAD_LPO=
|матч_RAD_MOT=
|матч_RAD_PIA=
|матч_RAD_POG=
|матч_RAD_RAK=
|матч_RAD_ŚLĄ=
|матч_RAD_WID=
|матч_RAD_WIE=2:1
|матч_RAD_WKR=
|матч_RAD_WPŁ=
|матч_RAD_ZAG=
|матч_RAK_CRA=
|матч_RAK_GKS=
|матч_RAK_GÓR=
|матч_RAK_JAG=
|матч_RAK_KOR=
|матч_RAK_LEG=
|матч_RAK_LPO=
|матч_RAK_MOT=
|матч_RAK_PIA=
|матч_RAK_POG=
|матч_RAK_RAD=
|матч_RAK_ŚLĄ=
|матч_RAK_WID=
|матч_RAK_WIE=
|матч_RAK_WKR=
|матч_RAK_WPŁ=
|матч_RAK_ZAG=
|матч_ŚLĄ_CRA=
|матч_ŚLĄ_GKS=
|матч_ŚLĄ_GÓR=
|матч_ŚLĄ_JAG=
|матч_ŚLĄ_KOR=
|матч_ŚLĄ_LEG=
|матч_ŚLĄ_LPO=
|матч_ŚLĄ_MOT=
|матч_ŚLĄ_PIA=
|матч_ŚLĄ_POG=
|матч_ŚLĄ_RAD=
|матч_ŚLĄ_RAK=
|матч_ŚLĄ_WID=
|матч_ŚLĄ_WIE=
|матч_ŚLĄ_WKR=
|матч_ŚLĄ_WPŁ=
|матч_ŚLĄ_ZAG=
|матч_WID_CRA=
|матч_WID_GKS=
|матч_WID_GÓR=
|матч_WID_JAG=
|матч_WID_KOR=
|матч_WID_LEG=
|матч_WID_LPO=
|матч_WID_MOT=
|матч_WID_PIA=
|матч_WID_POG=
|матч_WID_RAD=
|матч_WID_RAK=
|матч_WID_ŚLĄ=
|матч_WID_WIE=
|матч_WID_WKR=
|матч_WID_WPŁ=
|матч_WID_ZAG=
|матч_WIE_CRA=
|матч_WIE_GKS=
|матч_WIE_GÓR=
|матч_WIE_JAG=
|матч_WIE_KOR=
|матч_WIE_LEG=
|матч_WIE_LPO=
|матч_WIE_MOT=
|матч_WIE_PIA=
|матч_WIE_POG=
|матч_WIE_RAD=
|матч_WIE_RAK=
|матч_WIE_ŚLĄ=
|матч_WIE_WID=
|матч_WIE_WKR=
|матч_WIE_WPŁ=
|матч_WIE_ZAG=
|матч_WKR_CRA=
|матч_WKR_GKS=
|матч_WKR_GÓR=
|матч_WKR_JAG=
|матч_WKR_KOR=
|матч_WKR_LEG=
|матч_WKR_LPO=
|матч_WKR_MOT=
|матч_WKR_PIA=
|матч_WKR_POG=
|матч_WKR_RAD=
|матч_WKR_RAK=
|матч_WKR_ŚLĄ=
|матч_WKR_WID=
|матч_WKR_WIE=
|матч_WKR_WPŁ=
|матч_WKR_ZAG=
|матч_WPŁ_CRA=
|матч_WPŁ_GKS=
|матч_WPŁ_GÓR=
|матч_WPŁ_JAG=
|матч_WPŁ_KOR=
|матч_WPŁ_LEG=
|матч_WPŁ_LPO=
|матч_WPŁ_MOT=
|матч_WPŁ_PIA=
|матч_WPŁ_POG=
|матч_WPŁ_RAD=
|матч_WPŁ_RAK=
|матч_WPŁ_ŚLĄ=
|матч_WPŁ_WID=
|матч_WPŁ_WIE=
|матч_WPŁ_WKR=
|матч_WPŁ_ZAG=
|матч_ZAG_CRA=
|матч_ZAG_GKS=
|матч_ZAG_GÓR=
|матч_ZAG_JAG=
|матч_ZAG_KOR=
|матч_ZAG_LEG=
|матч_ZAG_LPO=
|матч_ZAG_MOT=
|матч_ZAG_PIA=
|матч_ZAG_POG=
|матч_ZAG_RAD=
|матч_ZAG_RAK=
|матч_ZAG_ŚLĄ=
|матч_ZAG_WID=
|матч_ZAG_WIE=
|матч_ZAG_WKR=
|матч_ZAG_WPŁ=
<!--Канец аўтаматызацыі.-->
}}
75yhknn5oo4by1byuyq0rbzx7cp8h7z
Кубак Беларусі па футболе 2026—2027 гадоў
0
302413
2680760
2679910
2026-07-26T08:04:53Z
Dymitr
10914
/* 1/8 фіналу */ абнаўленьне зьвестак
2680760
wikitext
text/x-wiki
{{Сэзон футбольнай лігі
|Фіналіст =
|Найлепшы бамбардзір =
|Папярэдні сэзон = [[Кубак Беларусі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон = [[Кубак Беларусі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Кубак Беларусі па футболе ў сэзоне 2026—2027 гадоў''' — 36-ы сэзон [[Беларусь|беларускага]] [[Кубак Беларусі па футболе|футбольнага турніру]] сярод прафэсійных беларускіх клюбаў, а таксама камандаў [[калектыў фізкультуры|калектываў фізычнай культуры]]. У адрозьненьне ад чэмпіянату ладзіцца паводле схемы восень—вясна. Турнір пачнецца ў красавіку 2026 году і будзе цягнуцца да траўня 2027 году. Пераможца турніру атрымае права ўзяць удзел у [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў|Лізе канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў]].
== Каляндар ==
{| class="wikitable"
! Раўнд !! Дата !! width=100 | Колькасьць матчаў !! width=100 | Колькасьць клюбаў !! width=100 | Прыяднаныя да раўнду клюбы
|- align=center
| 1-ы кв. раўнд || 26 красавіка 2026 || 2 || 4 → 2 || 4
|- align=center
| 2-і кв. раўнд || 1—13 траўня 2026 || 17 || 34 → 17 || 32
|- align=center
| 1/32 фіналу || 20—28 траўня 2026 || 16 || 32 → 16 || 15
|- align=center
| 1/16 фіналу || 17 чэрвеня, 18—19 ліпеня 2026 || 16 || 32 → 16 || 16
|- align=center
| 1/8 фіналу || — || 8 || 16 → 8 || няма
|- align=center
| Чвэрцьфіналы || — || 4 × 2 = 8 || 8 → 4 || няма
|- align=center
| Паўфіналы || — || 2 × 2 = 4 || 4 → 2 || няма
|- align=center
| Фінал || — || 1 || 2 → 1 || няма
|}
== 1-ы кваліфікацыйны раўнд ==
Лёсаваньне 1-га кваліфікацыйнага раўнду (1/128 фіналу) адбылося 16 красавіка 2026 году<ref name="128-64">{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-04-16 |url = https://football.by/news/216876 |загаловак = Результаты жеребьевки 1/128 и 1/64 финала Кубка Беларуси-2026/27 |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-04-17 |мова = ru}}</ref>. На гэтай стадыі пары вызначаліся паводле некаторых рэгіёнаў.
На гэтай стадыі ўзялі ўдзел толькі 4 клюбаў з [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі (Д3)]] у сувязі з тым, што лік удзельнікаў ад Гарадзенскай і Гомельскай абласьцёй няцотны, каб каманды адразу згулялі ў 2-м кваліфікацыйным раўндзе.
Матчы былі згуляныя з 26 красавіка 2026 году.
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Гарадзенская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=26 красавіка 2026 году
| ''[[Мядзьведзі Смаргонь|Мядзьведзі]] (Смаргонь, Д3)'' | 3:1 | [[Іўе (футбольны клюб)|Іўе]] (Д3)
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Гомельская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=26 красавіка 2026 году
| [[Рэчыца (футбольны клюб)|Рэчыца]] (Д3) | 1:3 | ''[[Вэртыкаль Каленкавічы|Вэртыкаль]] (Каленкавічы, Д3)''
}}
== 2-і кваліфікацыйны раўнд ==
Лёсаваньне 2-га кваліфікацыйнага раўнду (1/64 фіналу) адбылося таксама як і 1-га кваліфікацыйнага раўнду 16 красавіка 2026 году<ref name="128-64"/>. На гэтай стадыі пары вызначаліся паводле рэгіёнаў.
На гэтай стадыі бяруць удзел 34 клюбы, сярод якіх усе прадстаўнікі Другой лігі (Д3), а таксама магілёўскі «[[Тэхноляг-БДУТ Магілёў|Тэхноляг-БДУТ]]». Футбольны клюб «Крумкачы» згодна з пастановай АБФФ трапілі ў наступны раўнд з прычыны няцотнай колькасьці камандаў<ref name="128-64"/>.
Большасьць матчаў была згуляная 1—3 траўня 2026 году.
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Берасьцейская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=1 траўня 2026 году
| [[Агра-Пелішча]] (Д3) | 1:1 (2:3 p) | ''[[Крэчат Бяроза|Крэчат]] (Бяроза, Д3)''
| [[Новая Прыпяць Альшаны|Новая Прыпяць]] (Альшаны, Д3) | 2:4 | ''[[Стэнлес Пінск|Стэнлес]] (Пінск, Д3)''
| [[Ляхавіцкі Волат Ляхавічы|Ляхавіцкі Волат]] (Ляхавічы, Д3) | 1:3 | ''[[Надзея Баранавіцкі раён|Надзея]] (Баранавіцкі раён, Д3)''
|heading4=3 траўня 2026 году
| [[Камунальнік Белаазёрск|Камунальнік]] (Белаазёрск, Д3) | 1:6 | ''[[Івацэвічы (футбольны клюб)|Івацэвічы-ДЮСШ]] (Д3)''
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Віцебская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=2 траўня 2026 году
| ''[[Полацак-2019 (футбольны клюб)|Полацак-2019]] (Д3)'' | 4:1 | [[Паставы (футбольны клюб)|ФСК Паставы]] (Д3)
|heading2=3 траўня 2026 году
| ''[[Газавік Віцебск|Газавік]] (Віцебск, Д3)'' | 1:0 | [[Мёры (футбольны клюб)|Мёры]] (Д3)
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Гарадзенская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=1 траўня 2026 году
| ''[[Масты (футбольны клюб)|Масты]] (Д3)'' | 4:0 | [[Мядзьведзі Смаргонь|Мядзьведзі]] (Смаргонь, Д3)
|heading2=3 траўня 2026 году
| ''[[Шчучын (футбольны клюб)|ФСК-Шчучын]] (Д3)'' | 3:1 | [[Нёман-Белкард Горадня|Нёман-Белкард]] (Горадня, Д3)
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Гомельская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=1 траўня 2026 году
| ''[[Лясгас Гомель|Лясгас]] (Гомель, Д3)'' | 1:1 (8:7 p) | [[МНПЗ Мазыр|МНПЗ]] (Мазыр, Д3)
|heading2=2 траўня 2026 году
| [[Хвойнікі (футбольны клюб)|Хвойнікі]] (Д3) | 1:2 | ''[[Вэртыкаль Каленкавічы|Вэртыкаль]] (Каленкавічы, Д3)''
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Магілёўская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=2 траўня 2026 году
| [[Горкі (футбольны клюб)|Горкі]] (Д3) | 0:5 (aet) | ''[[Друць Бялынічы|Друць]] (Бялынічы, Д3)''
|heading1=3 траўня 2026 году
| ''[[Тэхноляг-БДУТ Магілёў|Тэхноляг-БДУТ]] (Магілёў, КФК)'' | 14:0 | [[Чэрыкаў (футбольны клюб)|Чэрыкаў]] (Д3)
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Менск|team_width=240|score_width=80
|heading1=6 траўня 2026 году
| ''[[Ураджайная Сеніца|Ураджайная]] (Сеніца, Д3)'' | 2:0 | [[Туркспор Менск|Туркспор]] (Менск)
| ''[[Менскае мора Менск|Менскае мора]] (Менск, Д3)'' | 5:1 | [[Спартак Менск|Спартак]] (Менск, Д3)
|heading3=13 траўня 2026 году
| [[Энэргетык Менск|ФСК Энэргетык]] (Менск, Д3) | 1:1 (5:6 p) | ''[[БДУ Менск|БДУ]] (Менск, Д3)''
}}
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так|caption=Менская вобласьць|team_width=240|score_width=80
|heading1=1 траўня 2026 году
| [[Спадарожнік Смалявічы|Спадарожнік]] (Смалявічы, Д3) | 0:1 | ''[[Бабоўня Капыль|Бабоўня]] (Капыль, Д3)''
|heading2=3 траўня 2026 году
| [[Вяльля Вялейка|Вяльля]] (Вялейка, Д3) | 1:2 | ''[[Вікторыя Мар’іна Горка|Вікторыя]] (Мар’іна Горка, Д3)''
}}
== 1/32 фіналу ==
Лёсаваньне 1/32 фіналу адбылося 7 траўня 2026 году<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-05-07 |url = https://bel.football/news/v-dome-futbola-sostoitsya-zherebevka-betera-kubka-belarusi |загаловак = Стали известны пары 1/32 финала Betera-Кубка Беларуси |выдавец = Белорусский футбол |дата доступу = 2026-05-19 |мова = ru}}</ref>.
На гэтай стадыі ўзялі ўдзел 32 клюбы:
* 17 клюбаў [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лігі (Д3)]], якія перамаглі ў 2-м кваліфікацыйным раўндзе, а таксама «[[Крумкачы Менск|Крумкачы]]», якія прапусьцілі 2-і раўнд і адразу накіраваліся ў 1/32 фіналу;
* 14 клюбаў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі (Д2)]], акрамя дублёрскіх камандаў клюбаў з Найвышэйшай лігі.
«[[Тэхноляг-БДУТ Магілёў|Тэхноляг-БДУТ]]» перамог у 1-м кваліфікацыйным раўндзе, але не прадстаўляў аніякі дывізіён.
Матчы былі згуляныя з 20 па 28 траўня 2026 году.
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так
|heading1=20 траўня 2025 году
| [[Друць Бялынічы|Друць]] (Бялынічы, Д3) | 0:7 | ''[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] (Д2)''
| [[Івацэвічы (футбольны клюб)|Івацэвічы-ДЮСШ]] (Д3) | 1:3 | ''[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] (Д2)''
| [[Менскае мора Менск|Менскае мора]] (Менск, Д3) | 0:3 | ''[[СКА-1938 Менск|СКА-1938]] (Менск, Д2)''
|heading4=27 траўня 2025 году
| [[БДУ Менск|БДУ]] (Менск, Д3) | 0:2 | ''[[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]] (Д2)''
| [[Вэртыкаль Каленкавічы|Вэртыкаль]] (Каленкавічы, Д3) | 0:7 | ''[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]] (Д2)''
| [[Лясгас Гомель|Лясгас]] (Гомель, Д3) | 0:3 | ''[[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]] (Д2)''
| [[Газавік Віцебск|Газавік]] (Віцебск, Д3) | 1:4 | ''[[Хваля Пінск|Хваля]] (Пінск, Д2)''
| [[Шчучын (футбольны клюб)|ФСК-Шчучын]] (Д3) | 3:4 | ''[[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]] (Д2)''
| [[Полацак-2019 (футбольны клюб)|Полацак-2019]] (Д3) | 0:2 | ''[[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]] (Менск, Д2)''
| [[Бабоўня Капыль|Бабоўня]] (Капыль, Д3) | 0:2 | ''[[Паперпрам Гомель|Паперпрам]] (Гомель, Д2)''
| [[Крэчат Бяроза|Крэчат]] (Бяроза, Д3) | 0:8 | ''[[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]] (Д2)''
| [[Масты (футбольны клюб)|Масты]] (Д3) | 1:4 | ''[[Ніва Доўбізна|Ніва]] (Доўбізна, Д2)''
| [[Ураджайная Сеніца|Ураджайная]] (Сеніца, Д3) | 0:3 | ''[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна]] (Д2)''
|heading14=28 траўня 2025 году
| [[Тэхноляг-БДУТ Магілёў|Тэхноляг-БДУТ]] (Магілёў, КФК) | 0:6 | ''[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]] (Д2)''
| [[Стэнлес Пінск|Стэнлес]] (Пінск, Д3) | 1:4 | ''[[Крумкачы Менск|Крумкачы]] (Менск, Д3)''
| ''[[Вікторыя Мар’іна Горка|Вікторыя]] (Мар’іна Горка, Д3)'' | 1:0 | [[Надзея Баранавіцкі раён|Надзея]] (Баранавіцкі раён, Д3)
}}
== 1/16 фіналу ==
Лёсаваньне 1/16 фіналу адбылося 29 траўня 2026 году<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-05-29 |url = https://abff.by/news/article/zerebevka-1-16-finala-betera-kubka-belarusi |загаловак = Жеребьевка 1/16 финала BETERA-Кубка Беларуси |выдавец = АБФФ |дата доступу = 2026-05-29 |мова = ru}}</ref><ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-05-29 |url = https://football.by/news/218921 |загаловак = Результаты жеребьевки 1/16 финала Betera-Кубка Беларуси |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-05-29 |мова = ru}}</ref>.
На гэтай стадыі ўзялі ўдзел 32 клюбы:
* 16 клюбаў ніжэйшых ліг, якія перамаглі ў 1/32 фіналу;
* Усе 16 клюбаў [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лігі (Д1)]].
Паводле рэглямэнту клюбы Найвышэйшай лігі мусілі былі быць лёсаваныя ў матчах супраць клюбаў з папярэдніх раўндаў. Пры гэтым матчы мусілі адбывацца ўдома ў пераможцаў раўнду 1/32 фіналу.
Матчы з удзелам прадстаўнікоў Беларусі ў эўракубкаў будуць згуляныя 17 чэрвеня, а астатнія пройдуць 18—19 ліпеня 2026 году.
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так
|heading1=17 чэрвеня 2026 году
| [[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцак]] (Д2) | 0:2 | ''[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]] (Менск)''
| [[СКА-1938 Менск|СКА-1938]] (Менск, Д2) | 3:5 (aet) | ''[[МЛ Віцебск|МЛ]] (Віцебск)''
| [[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна]] (Д2) | 1:4 | ''[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (Барысаў)''
|heading4=18 ліпеня 2026 году
| [[Асіпавічы (футбольны клюб)|Асіпавічы]] (Д2) | 1:3 | ''[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] (Магілёў)''
| [[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слонім-2017]] (Д2) | 0:1 | ''[[Іслач Менскі раён|Іслач]] (Менскі раён)''
| [[Ніва Доўбізна|Ніва]] (Доўбізна, Д2) | 2:3 (aet) | ''[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]''
| [[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргонь]] (Д2) | 3:4 | ''[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]''
| [[Астравец (футбольны клюб)|Астравец]] (Д2) | 2:3 (aet) | ''[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]''
| [[Ліда (футбольны клюб)|Ліда]] (Д2) | 0:4 | ''[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] (Жодзін)''
| [[Паперпрам Гомель|Паперпрам]] (Гомель, Д2) | 0:0 (5:6 p) | ''[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] (Койданаў)''
| [[Юні Ікс Лабс Менск|Юні Ікс Лабс]] (Менск, Д2) | 1:4 | ''[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]''
|heading12=19 ліпеня 2026 году
| [[Салігорск (футбольны клюб)|Салігорск]] (Д2) | 1:2 (aet) | ''[[Нёман Горадня|Нёман]] (Горадня)''
| [[Крумкачы Менск|Крумкачы]] (Менск, Д3) | 0:5 | ''[[Дынама Берасьце|Дынама]] (Берасьце)''
| [[Хваля Пінск|Хваля]] (Пінск, Д2) | 0:5 | ''[[Славія Мазыр|Славія]] (Мазыр)''
| ''[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] (Д2)'' | 2:2 (4:3 p) | [[Нафтан Наваполацак|Нафтан]] (Наваполацак)
| [[Вікторыя Мар’іна Горка|Вікторыя]] (Мар’іна Горка, Д3) | 1:8 | ''[[Белшына Бабруйск|Белшына]] (Бабруйск)''
}}
== 1/8 фіналу ==
Лёсаваньне 1/8 фіналу адбылося 20 ліпеня 2026 году, то бок адразу пасьля апошніх матчаў 1/16 фіналу<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-20 |url = https://football.by/news/221486 |загаловак = Кубок Беларуси, 1/8 финала. Минское "Динамо" против "МЛ", БАТЭ сыграет с "Оршей" и другие пары |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-21 |мова = ru}}</ref>.
На гэтай стадыі бяруць удзел 16 клюбаў, пры гэтым 15 зь іх ёсьць прадстаўнікамі [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лігі (Д1)]]. Адзіным прадстаўніком іншых ліг стала «[[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]]» зь [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі (Д2)]]. Матчы заплянаваныя 25—26 ліпеня 2026 году. Матчы віцебскага [[МЛ Віцебск|МЛ]], менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]» і барысаўскага [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] адкладзеныя на пазьнейшы час праз удзел гэтых клюбаў у эўракубках.
{{#invoke:Спартовая сэрыя|main|flag=не|legs=не|h_a=так
|heading1=25 ліпеня 2026 году
| [[Белшына Бабруйск|Белшына]] (Бабруйск) | 1:2 | ''[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]''
| [[Іслач Менскі раён|Іслач]] (Менскі раён) | 1:1 (7:8 p) | ''[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]''
| [[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]] | 1:2 (aet) | ''[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]''
| [[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]] (Жодзін) | 1:2 | ''[[Дняпро Магілёў|Дняпро]] (Магілёў)''
|heading5=26 ліпеня 2026 году
| [[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]] (Койданаў) | : | [[Нёман Горадня|Нёман]] (Горадня)
| [[Славія Мазыр|Славія]] (Мазыр) | : | [[Дынама Берасьце|Дынама]] (Берасьце)
|heading7=Нявызначана
| [[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]] (Менск) | : | [[МЛ Віцебск|МЛ]] (Віцебск)
| [[Ворша (футбольны клюб)|Ворша]] (Д2) | : | [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]] (Барысаў)
}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://championship.abff.by/male/tournaments/1/?tournamentId=12&seasonId=78 Кубак Беларусі]{{Недаступная спасылка|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Беларуская фэдэрацыя футболу|Беларускай фэдэрацыі футболу]]{{Ref-ru}}
{{Кубак Беларусі па футболе}}
[[Катэгорыя:Кубак Беларусі]]
1vv210lh64potugdfj3j1xcfqhw2iyh
Мікіта Кастамараў
0
302832
2680641
2673700
2026-07-25T20:23:16Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680641
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Мікі́та Кастама́раў''' ({{Н}} 29 чэрвеня 1999 году) — беларускі футбаліст, абаронца кыргыскага клюбу «[[Нэфтчы Качкор-Ата|Нэфтчы]]».
== Кар’ера ==
З 2015 году выступаў за дубль «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]», дзе зь цягам часу замацаваўся ў складзе. Сэзон 2018 году правёў у арэндзе ў «[[Нафтан Наваполацак|Нафтане]]», а ў красавіку 2019 году на тых жа ўмовах далучыўся да «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]». У складзе гэтых клюбаў у Першай лізе трывала выходзіў у стартавым складзе. З студзеня 2020 году, па вяртаньні з арэнды, пачаў трэнавацца зь «Віцебскам»<ref>{{cite web|date = 2020-01-15 |url = https://football.by/news/135674 |title = "Витебск" вышел из отпуска: Гущенко в Казахстане, Вандерсон пока дома, на просмотре семь человек |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. Пачатак сэзону 2020 году прапусьціў праз траўму, а з чэрвеня пачаў гуляць за дубль і прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 4 ліпеня 2020 году ў матчы супраць «[[Гарадзея (футбольны клюб)|Гарадзеі]]» (2:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў канцы сустрэчы. У далейшым да канца сэзону на поле ў Найвышэйшай лізе не выходзіў, застаючыся на лаўцы запасных у асноўнай камандзе і гуляючы за дубль.
У красавіку 2021 году быў аддадзены ў арэнду наваполацкаму «Нафтану»<ref>{{cite web|date = 2021-04-16 |url = https://www.pressball.by/news/football/383464 |title = Футбол. Никита Костомаров на правах аренды будет выступать за "Нафтан" |website = pressball.by |access-date = 2021-04-16|language = ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418082855/https://www.pressball.by/news/football/383464 |archive-date=2021-04-18 |url-status=dead}}</ref>, дзе стаў трывалым гульцом стартавага складу, згуляўшы ўсе 33 матчы ў Першай лізе. У студзені 2022 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Віцебск»<ref>{{cite web|date = 2022-01-24 |url = https://football.by/news/160557 |title = Евгений Чернухин: "Межсезонье началось волнительно и трепетно, с небольшой опаской…" |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref> і неўзабаве падоўжыў кантракт з клюбам<ref>{{cite web|date = 2022-01-30 |url = https://football.by/news/160769 |title = "Витебск" продлил контракт с Костомаровым |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. У сакавіку 2022 году зноў далучыўся да «Нафтану» паводле арэнднага пагадненьня<ref>{{cite web|date = 2022-03-10 |url = https://football.by/news/162002 |title = "Нафтан" продлил аренду у "Витебска" Никиты Костомарова |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. У ліпені 2022 году быў адкліканы з арэнды ў «Віцебск»<ref>{{cite web|date = 2022-07-24 |url = https://football.by/news/166145 |title = "Витебск" отозвал Костомарова из аренды в "Нафтане" |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. У кастрычніку замацаваўся ў стартавым складзе каманды.
У студзені 2023 году падоўжыў кантракт зь «Віцебскам»<ref>{{cite web|date = 2023-01-11 |url = https://football.by/news/171107 |title = "Витебск" продлил контракт с защитником Костомаровым |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. Паводле вынікаў сэзону 2023 году дапамог камандзе вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2024 году па заканчэньні кантракту пакінуў клюб<ref>{{cite web|date = 2024-01-15 |url = https://football.by/news/182779 |title = "Витебск" расстался с защитником |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref> і пачаў трэнавацца з «[[Макслайн Віцебск|Макслайнам]]», зь якім у лютым падпісаў пагадненьне<ref>{{cite web|date = 2024-02-21 |url = https://football.by/news/184279 |title = Никита Костомаров стал игроком "Макслайна" |website = football.by |access-date = 2024-02-22|language = ru}}</ref>. Дапамог і гэтай камандзе прабіцца ў Найвышэйшую лігу, а наступны сэзон пачаў у складзе «Нафтану». Быў гульцом асноўнага складу каманды па ейным вяртаньні ў Найвышэйшай лізе, аднак у сярэдзіне сэзону перайшоў у кыргыскі «[[Нэфтчы Качкор-Ата|Нэфтчы]]».
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://pressball.by/players/football/1442/ Статыстыка «ПБ-Инфо»]{{Ref-ru}}
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кастамараў, Мікіта}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
956eb6gq5crntpkuneckkjct82jb5ib
Ягор Бажко
0
302853
2680620
2674124
2026-07-25T17:09:05Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680620
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Яго́р Бажко́''' ({{Н}} 12 студзеня 2006 году) — беларускі футбаліст, нападнік койданаўскага «[[Арсэнал Койданаў|Арсэнала]]» (у арэндзе зь віцебскага [[МЛ Віцебск|МЛ]]).
== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Выхаванец СДЮШАР «[[Хваля Пінск|Хваля]]». За пінскі клюб дэбютаваў 8 траўня 2022 году ў матчы супраць «[[Слонім-2017 (футбольны клюб)|Слоніму-2017]]»<ref>[http://fcvolna-pinsk.by/novosti/egor-bozhko-prodlil-kontrakt-s-volnoj/ Егор Божко продлил контракт с «Волной»]. Афіцыйны сайт ФК «Хвалі».</ref>, замяніўшы на 91-й даданай хвіліне [[Дзьмітры Герман|Дзьмітра Германа]]. Першы гол загнаў 29 траўня ў гульні другога раўнду [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць «[[Сьвіслач (футбольны клюб)|Сьвіслачы]]»<ref>[http://fcvolna-pinsk.by/novosti/egor-bozhko-eto-neperedavaemye-oshhushheniya/ Егор Божко: «Это непередаваемые ощущения!»] Афіцыйны сайт ФК «Хвалі».</ref>. Адзіны гол у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]] пацэліў 23 красавіка 2023 году ў браму «[[Ліда (футбольны клюб)|Ліды]]». 20 сакавіка 2024 году працягнуў кантракт з клюбам на тры гады<ref>{{спасылка|спасылка=https://bel.football/news/egor_bozhko_prodolzhit_vystupat_za_volnu|загаловак=Егор Божко продолжит выступать за «Волну»|выдавецтва=Белорусский футбол}}</ref>, аднак 13 студзеня 2025 году Бажко далучыўся да дэбютанта [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэшай лігі]] клюбу [[МЛ Віцебск|МЛ]]<ref>[http://fcvolna-pinsk.by/novosti/egor-bozhko-i-aleksej-strojchuk-pokinuli-volnu/ Егор Божко и Алексей Стройчук покинули «Волну»]. Афіцыйны сайт ФК «Хвалі».</ref>. За новы клюб дэбютаваў 8 сакавіка ў хатнім матчы кубка супраць «[[Белшына Бабруйск|Белшыны]]», замяніўшы на 62-й хвіліне [[Дзяніс Лявіцкі|Дзяніса Лявіцкага]]. У найвышэйшым дывізіёне ўпершыню зьявіўся на полі 29 сакавіка ў матчы з койданаўскім «[[Арсэнал Койданаў|Арсэналам]]». У складзе каманды стаў чэмпіёнам краіны, але сам гуляў у камандзе толькі эпізадычна. Гэтак адзіным матчам, які футбаліст цалкам правёў на пляцоўцы, стала сустрэчы 10-га туру супраць футбалістаў «[[Менск (футбольны клюб)|Менску]]». Перад пачаткам сэзону 2026 году на правах арэнды прыяднаўся да койданаўскага «Арсэнала»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-01-13 |url = https://football.by/news/212581 |загаловак = Новичок "Арсенала" Егор Божко: "Хочу играть, помогать команде, дорабатывать каждый мяч" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-06-15 |мова = ru}}</ref>. У ліпені ў кубкавым матчы супраць «[[Паперпрам Гомель|Паперпраму]]» атрымаў траўму, якая вымагала апэрацыі<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-19 |url = https://football.by/news/221466 |загаловак = Егора Божко ожидает операция |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
=== Міжнародная ===
Неаднаразова выклікаўся ў [[Моладзевая зборная Беларусі па футболе|моладзевую зборную Беларусі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Malyshko|спасылка=https://betnews.by/chetyre-futbolista-iz-polshi-vyzvany-v-sbornuyu-belarusi-u-19/|загаловак=Четыре футболиста из Польши вызваны в сборную Беларуси U-19|выдавецтва=Bet News|дата публікацыі=08.10.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://mlyn.by/21052025/v-molodezhnuyu-sbornuyu-belarusi-vyzvany-devyat-futbolistov-iz-komand-minskoj-oblasti/|загаловак=В молодежную сборную Беларуси вызваны девять футболистов из команд Минской области - Минская правда, 21.05.2025|выдавецтва=Минская правда|дата публікацыі=21.05.2025}}</ref>. Дэбютаваў у складзе каманды 7 чэрвеня 2024 году ў гасьцявым таварыскім матчы супраць зборнай Таджыкістану. Браў удзел у адборачных матчах да чэмпіянату Эўропы 2025 году<ref>[http://fcvolna-pinsk.by/novosti/egor-bozhko-v-sostave-yuniorskoj-sbornoj/ Егор Божко в составе юниорской сборной]. Афіцыйны сайт ФК «Хвалі».</ref>.
== Дасягненьні ==
'''МЛ''':
* [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіён Беларусі]]: 2025
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бажко, Ягор}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
45gnlyjh05j5r3y32rzuon9j5mqwo36
Уладзіслаў Кабачэўскі
0
302858
2680637
2674244
2026-07-25T20:09:06Z
Dymitr
10914
абнаўленьне зьвестак
2680637
wikitext
text/x-wiki
{{Футбаліст}}
'''Уладзісла́ў Кабачэ́ўскі''' ({{Н}} 4 сакавіка 1998 году) — беларускі футбаліст, нападнік «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]».
== Кар’ера ==
Выхаванец футбольнай акадэміі менскага «[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама]]». У 2016 годзе далучыўся да «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]», дзе спаборнічаў у складзе дублюючай каманды. Поруч з [[Ільля Шкурын|Ільлём Шкурыным]] стаў найлепшым бамбардзірам турніру дублёраў, вызначыўшыся 13 загнанымі галамі<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.pressball.by/pbonline/football/84318|загаловак=Лучшие бомбардиры чемпионата дублеров. Кто они?|выдавецтва=pressball.by|дата публікацыі=04.09.2017|копія=https://web.archive.org/web/20230130120140/https://www.pressball.by/pbonline/football/84318|дата копіі=30.01.2023}}</ref>. Па заканчэньні сэзону 2017 году пакінуў клуб, а ў лютым 2018 году на правах вольнага агента далучыўся да «[[Ворша (футбольны клюб)|Воршы]]», падпісаўшы кантракт да канца сэзону. Дэбютаваў за першалігавага клюбу 6 красавіка 2018 году ў матчы супраць гомельскага «[[Лякаматыў Гомель|Лякаматыва]]», зьявіўшыся ў стартавым складзе. Дэбютным загнаным голам вызначыўся 27 траўня 2018 году ў матчы супраць наваполацкага «[[Нафтан Наваполацак|Нафтану]]».
У лютым 2019 году вольным агентам прыяднаўся да «[[Смаргонь (футбольны клюб)|Смаргоні]]», узгодніўшы кантракт на адзін сэзон<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/123055|загаловак=Кабачевский стал игроком "Сморгони"|выдавецтва=soccerway.com|дата публікацыі=08.02.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230130120138/https://football.by/news/123055|дата копіі=30.01.2023}}</ref>. Дэбютаваў 27 красавіка 2019 году ў матчы супраць «Воршы», а першы гол пацэліў 27 ліпеня ў матчы [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] супраць «[[Гомель (футбольны клюб)|Гомля]]». Цягам сэзону выступаў за смаргонцаў пераважна ў ролі гульца замены, гэтак і не замацаваўшыся ў стартавым складзе. У пачатку 2020 году далучыўся да «[[Маладэчна (футбольны клюб)|Маладэчна-2018]]», разам зь якім узяў удзел у [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другой лізе]]. У верасьні таго ж году стаў футбалістам мікашэвіцкага «[[Мікашэвічы (футбольны клюб)|Граніту]]». 19 верасьня адзначыўся голам у браму былога клюбу з Воршы. У сакавіку 2021 году на правах свабоднага агента далучыўся да кыргыскага клюбу «[[Абдыш-Ата Кант|Абдыш-Ата]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/149521|загаловак=Владислав Кабачевский перешел в кыргызский "Абдыш-Ата"|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=11.03.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230130120136/https://football.by/news/149521|дата копіі=30.01.2023}}</ref>. У дэбютным матчы адзначыўся голам, аднак хутка страціў месца ў стартавым складзе, выходзячы на поле перадусім з замены. Ужо ў ліпені пакінуў клюб<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/156250|загаловак="Дордой" Шило побеждает в Киргизии. Кабачевский покинул "Абдыш-Ату"|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=22.09.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230130120141/https://football.by/news/156250|дата копіі=30.01.2023}}</ref>, вярнуўшыся на радзіму. У пачатку 2022 году, пасьля паўгоду ў статусе вольнага агента, далучыўся да «Воршы», падпісаўшы кантракт да канца сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/162926|загаловак=От "Сморгони" и "Волны" до "Осиповичей" и "Молодечно". Заявки команд первой лиги|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=08.04.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221121172133/https://football.by/news/162926|дата копіі=21.11.2022}}</ref>. 1 траўня ўпершыню выйшаў у матчы па вяртаньні і адзразу загнаў два галы ў браму «[[Ліда (футбольны клюб)|Ліды]]». 4 верасьня таго ж году зноў пакрыўдзіў лідчанаў двума галамі ў браму. Агулам жа цягам сэзону выступаў за клюб у ролі ключавога гульца, паклаўшы на свой рахунак 12 галоў ва ўсіх турнірах, стаўшы найлепшым бамбардзірам паўночнікаў. Тым ня менш, па заканчэньні сэзону пакінуў аршанскі клюб.
У студзені 2023 году быў на праглядзе ў «[[Іслач Менскі раён|Іслачы]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/171574|загаловак=Лучший бомбардир "Орши" минувшего сезона Кабачевский проходит просмотр в "Ислочи"|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=28.01.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230130120138/https://football.by/news/171574|дата копіі=30.01.2023}}</ref>, зь якой склаў працоўную ўгоду на два гады<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcisloch.by/article.asp?id=%C2%ABVolki%C2%BB-podpi%D1%81ali-kontrakt-%D1%81-l%D1%83ch%D1%88im-bombardirom-%C2%ABOr%D1%88i%C2%BB-3331|загаловак=«Волки» подписали контракт с лучшим бомбардиром «Орши»|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=10.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230407183003/https://fcisloch.by/article.asp?id=%C2%ABVolki%C2%BB-podpi%D1%81ali-kontrakt-%D1%81-l%D1%83ch%D1%88im-bombardirom-%C2%ABOr%D1%88i%C2%BB-3331|дата копіі=07.04.2023}}</ref>. 7 красавіка 2023 году дэбютаваў у [[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшай лізе]] ў матчы супраць «Смаргоні», выйшаўшы на замену на 65-й хвіліне. У жніўні 2023 году, ня даўшы рады, далучыўся да «Смаргоні» да канца сэзону<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcisloch.by/article.asp?id=Vladi%D1%81lav-Kabachev%D1%81kij-provedet-vtoroj-kr%D1%83g-v-%C2%ABSmorgoni%C2%BB-3671|загаловак=Владислав Кабачевский проведет второй круг в «Сморгони»|выдавецтва=fcisloch.by|дата публікацыі=02.08.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230804025518/https://fcisloch.by/article.asp?id=Vladi%D1%81lav-Kabachev%D1%81kij-provedet-vtoroj-kr%D1%83g-v-%C2%ABSmorgoni%C2%BB-3671|дата копіі=04.08.2023}}</ref>. У складзе смаргонцаў вызначыўся першым голам у элітным дывізіёне 3 верасьня 2023 году ў матчы супраць «[[Слуцак (футбольны клюб)|Слуцку]]». У студзені 2024 году зьявілася інфармацыя, што футбаліст пяройдзе ў бабруйскую «[[Белшына Бабруйск|Белшыну]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/183214|загаловак=Игроки "Славии" и "Орши" пополнили состав "Белшины"|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=26.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240126113540/https://football.by/news/183214|дата копіі=26.01.2024}}</ref>. У канцы студзеня 2024 году на правах арэнднай дамовы далучыўся да бабруйскага клюбу да канца сэзону, перад гэтым падоўжыўшы кантракт зь «Іслаччу»<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcisloch.by/article.asp?id=Vladi%D1%81lav-Kabachev%D1%81kij-otpravil%D1%81ja-v-nov%D1%83ju-arend%D1%83-3948|загаловак=Владислав Кабачевский отправился в новую аренду|выдавецтва=fcisloch.by|дата публікацыі=31.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240131105708/https://fcisloch.by/article.asp?id=Vladi%D1%81lav-Kabachev%D1%81kij-otpravil%D1%81ja-v-nov%D1%83ju-arend%D1%83-3948|дата копіі=31.01.2024}}</ref>. У сьнежні 2024 году пакінуў «Іслач» па заканчэньні тэрміну дзеі кантракту<ref>{{спасылка|спасылка=https://fcisloch.by/article.asp?id=Аrсenij-Zabrodсkij-i-Vladiсlav-Kabachevсkij-pokinуli-klуb-4499|загаловак=Арсений Забродский и Владислав Кабачевский покинули клуб|выдавецтва=fcisloch.by|дата публікацыі=10.12.2024}}</ref> ды пераехаў у Расею, дзе пэўны час гуляў у мэдыя-футболе. У ліпені 2025 году вярнуўся ў бабруйскую «Белшыну»<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/205176|загаловак=Владислав Кабачевский вернулся в "Белшину"|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=20.07.2025}}</ref>. У ліпені 2026 году вярнуўся ў «Смаргонь»<ref>{{Спасылка|дата публікацыі = 2026-07-18 |url = https://football.by/news/221396 |загаловак = Владислав Кабачевский вернулся в "Сморгонь" |выдавец = Football.by |дата доступу = 2026-07-25 |мова = ru}}</ref>.
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кабачэўскі, Уладзіслаў}}
[[Катэгорыя:Беларускія футбалісты]]
lqbpi07uawwj42xtvfwdd1z8k9byfpr
Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2026—2027 гадоў
0
303090
2680748
2677840
2026-07-26T07:22:13Z
Dymitr
10914
[[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]
2680748
wikitext
text/x-wiki
{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва = Першая ліга 2026—2027 гадоў
|Найлепшы бамбардзір =
|Папярэдні сэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон = [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Першая ліга 2026—2027 гадоў''' — 34-ы розыгрыш [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|найвышэйшага футбольнага дывізіёну Чэхіі]], які пачнецца 25 ліпеня 2026 году.
== Клюбы ==
У турніры бяруць удзел 16 клюбаў, зь якіх 14 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Нацыянальнай лігі — «[[Зброяўка Брно|Зброяўка]]» і «[[Артыс Брно|Артыс]]». Гэтыя клюбы замянілі «[[Карвіна (футбольны клюб)|Карвіну]]» і «[[Дукла Прага|Дуклу]]».
== Рэгулярны сэзон ==
=== Табліца ===
{{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/Табліца}}
=== Вынікі гульняў ===
{{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/ВынікіГульняў}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20250721154517/https://www.chanceliga.cz/ Афіцыйны сайт Першай лігі]
{{Сэзоны Першай лігі чэмпіянату Чэхіі па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}}
[[Катэгорыя:Чэмпіянат Чэхіі па футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у футболе]]
jiu5nx61cqpyjl8rnw2b9vg9pc7lx2k
Сяміходы (зьніклае паселішча)
0
303177
2680701
2680513
2026-07-25T22:54:16Z
Дамінік
64057
/* Найноўшы час */
2680701
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага Оўруцкага і Жытомірскага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства Мікалая, ваяводы брацлаўскага, Паўла, Казімера Сапегаў, Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі гродзкі суд на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў дакумэнце і Сяміходы.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
nr17cceb5av3i3eaoyquum4awect7ou
2680714
2680701
2026-07-25T23:14:27Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680714
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[|Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства Мікалая, ваяводы брацлаўскага, Паўла, Казімера Сапегаў, Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
9ke75hung1j2y7xu3083ahlsy9ld6lb
2680716
2680714
2026-07-25T23:16:09Z
Дамінік
64057
/* Гісторыя */
2680716
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства Мікалая, ваяводы брацлаўскага, Паўла, Казімера Сапегаў, Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
88ldy3ltff4v071ydabq1dv0vrxszhw
2680720
2680716
2026-07-25T23:20:57Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680720
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера]] Сапегаў, Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
jz4mg7056o8g8ztyvwzy6xzr9os740p
2680722
2680720
2026-07-25T23:22:00Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680722
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
0javdsj21g42hjxjjszxvup5z1a8czi
2680724
2680722
2026-07-25T23:25:37Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680724
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
6islacvduq4ynncmrfnsbjl4by7mrj9
2680726
2680724
2026-07-25T23:32:59Z
Дамінік
64057
/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */
2680726
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
m31ce9aeqa695nrmcz1ol26wnkf60j0
2680735
2680726
2026-07-25T23:50:54Z
Дамінік
64057
2680735
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў судовым акце 1685 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
h4a28agz42asnsg7ho3ck2ewaq4law8
2680736
2680735
2026-07-25T23:52:00Z
Дамінік
64057
2680736
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў судовым акце 1685 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
mwybugltny55lg5ps1anq8gbs9rl6sq
2680737
2680736
2026-07-25T23:53:03Z
Дамінік
64057
2680737
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў акце 1685 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
m7bugrumaf3drv98gkbr4wj71ujlfl2
2680738
2680737
2026-07-26T05:15:19Z
Дамінік
64057
2680738
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў акце 1685 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' або Сяміход ({{мова-uk|Семиходи, Семиход}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
q1cv9fhnx1v2m952hv6qzw7gkfgn5ro
2680739
2680738
2026-07-26T05:16:07Z
Дамінік
64057
2680739
wikitext
text/x-wiki
{{Населены пункт/Украіна
|Назва = Сяміходы
|Статус = сяло
|Назва ў родным склоне = Сяміходаў
|Арыгінальная назва = Семиходи
|Лацінка = Siamichody
|Герб =
|Сьцяг =
|Гімн =
|Дата заснаваньня = перад 1613 годам
|Першыя згадкі = [[1613]]
|Статус з =
|Магдэбурскае права =
|Былая назва =
|Вобласьць = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка =
|Раён = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада =
|Мэр =
|Пасада кіраўніка =
|Кіраўнік =
|Плошча =
|Крыніца плошчы =
|Вышыня =
|Унутраны падзел =
|Колькасьць насельніцтва =
|Год падліку колькасьці =
|Крыніца колькасьці насельніцтва =
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва =
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі =
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі =
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі =
|Этнічны склад насельніцтва =
|Год падліку этнічнага складу =
|Нацыянальны склад насельніцтва =
|Год падліку нацыянальнага складу =
|Колькасьць двароў =
|Год падліку колькасьці двароў =
|Паштовы індэкс =
|Тэлефонны код =
|КОАТУУ =
|Аўтамабільны нумарны знак =
|Выява =
|Апісаньне выявы =
|Шырата градусаў = 51
|Шырата хвілінаў = 24
|Шырата сэкундаў = 47
|Даўгата градусаў = 30
|Даўгата хвілінаў = 03
|Даўгата сэкундаў = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе =
|Водступ подпісу на мапе =
|Commons =
|Сайт =
}}
[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў акце 1685 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
'''Сяміходы''' або '''Сяміход''' ({{мова-uk|Семиходи, Семиход}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].
== Гісторыя ==
=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===
Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш. сужэнцаў Лукаша і Зофіі з Кмітаў Сапегаў, уласьнікаў [[Чарнобыль]]скага маёнтку<ref>Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191</ref>.
У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Леона Сапегі, маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя<ref>Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77</ref>.
Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490</ref>.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.</ref>.
5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі<ref>ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.</ref>.
12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109</ref>.
Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы<ref>Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213</ref>.
Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22</ref>.
Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711</ref>. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.
=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]
Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.
У парэформавы пэрыяд сяло Сяміходы адміністрацыйна належала да Шапеліцкай воласьці.
На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў<ref>Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287</ref>.
=== Найноўшы час ===
[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]]
У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].
У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.
== Заўвагі ==
{{заўвагі}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
acjw2ihfwqqv5r8axdfje4b1kxhd6w0
Лідзія Шынко
0
303259
2680762
2680365
2026-07-26T09:40:01Z
SergeiSEE
38150
2680762
wikitext
text/x-wiki
{{Тэатрал
|імя = Лідзія Шынко
|арыгінал імя =
|партрэт = Лідзія Шынко. 1961 год.jpg
|памер партрэту =
|апісаньне партрэту = Лідзія Шынко. 1961 год.
|дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|8|5|1906|1}}
|месца нараджэньня = [[Варшава]]
|дата сьмерці = {{Памёр|18|8|1990}}
|месца сьмерці = [[Менск]], [[Усходнія могілкі]]
|грамадзянства =
|альма-матэр = [[Беларуская драматычная студыя]]
|прафэсіі = [[акторка]]
|гады дзейнасьці = 1926—1985
|амплюа =
|тэатар = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]]
|ролі =
|спэктаклі =
|узнагароды =
|сайт =
}}
'''Лідзія Пятроўна Шынко''' ({{Н}} 8 траўня 1906, [[Варшава]] — {{†}} 18 жніўня 1990, [[Менск]] ) — [[беларусь|беларуская]] [[акторка]]. [[Заслужаная артыстка БССР]] (1946)<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Аб наданьні званьня заслужанага артыста БССР Л. П. Шынко і Э. П. Шапко. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>.
== Жыцьцяпіс ==
У 1921 годзе сірата Ліда й два яе браты жылі ў [[Менск]]ім інтэрнаце «Камуна» дзіцячага дома й вучыліся ў школе, дзе працавала выхавацелькай і кіравала інтэрнатам [[Вера Харужая]]. Ліда ўдзельнічала ў самадзейнасьці, там і пазнаёмілася зь [[Янка Купала|Янкам Купалам]]. [[Вера Харужая ]] дала рэкамэндацыю для паступленьня ў Тэатральную студыю на курс [[Еўсьцігней Міровіч|Еўсьцігнея Міровіча]].
{{Цытата|У восень 1924 году мне прышлося прымаць удзел у камісіі па набору студэнтаў у беларускую студыю. Іспыты набліжаліся к канцу. Моладзь, вытрымаўшая іспыты, мала радавала нас. Хлопцы і дзяўчаты прыходзілі на іспыты «проста так», без сур'ёзнага жаданьня стаць артыстамі, а іншыя зь вялікім жаданьнем, але з малымі данымі,
Але вось да стала падыходзіць дзяўчынка-падлетак, выхаванка дзіцячага дома — Ліда Шынко. Даю заданьне: накарміць куранят, злавіць любімага й прыгалубіць. Дзяўчына, уважліва падумаўшы прыступае да выкананьня задачы. Мы глядзелі на яе, і нам рабілася радасна на душы. У яе ўдумлівых шэрых вачах, у сурʼёзным твары мы ўбачылі, што прырода адарыла яе каштоўнейшай якасьцю для творчасьці актора – вялікай назіральнасьцю. Камісія аднагалосна прыняла Ліду Шынко ў лік студэнтаў студыі.|[[Еўсьцігней Міровіч]]|<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Еўсьцігней Міровіч|Е. Міровіч]]. | загаловак = Творчая загатоўка. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>}}
Скончыла ў [[1926]] годзе [[Беларуская драматычная студыя|Беларускую драматычную студыю]] ў [[Масква|Маскве]]. З 1926 году ў [[БДТ-2]], з 1933 году ў [[БДТ-3]], у 1937–1977 гадах у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Беларускім тэатры імя Янкі Купалы]]<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Яўген Рамановіч|Я. Рамановіч]]. | загаловак = Кадры і перспектывы. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-06.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 лютага 1946 | том = | нумар = 6 (529)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. Пахавана ў [[Менск]]у на [[Усходнія могілкі|Ўсходніх могілках]].
== Творчасьць ==
Акторцы былі ўласьцівы непасрэднасьць, шчырасьць, імкненьне да праўдзівай перадачы чалавечых [[Пачуцьцё|пачуцьцяў]], задушэўнасьць, [[Лірыка|лірызм]], [[гумар]], арганічнае адчуваньне жанру, [[гратэск]].
Сярод лепшых роляў:
<br/>у [[БДТ-2]] — ''Зоя'' («Астап» [[Андрэй Глоба|Андрэя Глобы]]), ''Маша'' («Места вятроў» [[Уладзімер Кіршон|Уладзімера Кіршона]]);
<br/>у [[БДТ-3]] — ''Ліда Званцова'' («Гадзіншчык і курыца» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Іван Качарга|Івана Качаргі|uk|Кочерга Іван Антонович}}), ''Паліна'' («Даходнае месца» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Алесь Звонак|А. Звонак]], [[Эдуард Самуйлёнак|Эд. Самуйлёнак]].| загаловак = На правільным шляху. («Даходнае месца» А. Н. Астроўскаг ў БДТ-3).| спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Zviazda.pdf.zip/1936-228.pdf | мова = | выданьне = [[Звязда]] | тып = газэта | год = 4 кастрычніка 1936 | том = | нумар = 228 (5602)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>;
<br/>у [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатры імя Я. Купалы]] — ''Кацярына'' («Партызаны» [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]]), ''Ганна'' («На крутым павароце» [[Кастусь Губарэвіч|Кастуся Губарэвіча]]), ''Антаніна Цімафееўка'' («Выбачайце, калі ласка!»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1953| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=9820 | копія = | дата копіі = | загаловак = «Выбачайце, калі ласка!»| фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> і ''Агнэса'' «На досьвітку»<ref>{{Спасылка | аўтар = [[Андрэй Макаёнак]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1951| url = https://makaenak.goub.by/?page_id=1475 | копія = | дата копіі = | загаловак = «На досвітку» | фармат = | назва праекту = Андрэй Макаёнак чалавек, драматург, майстра. П'есы | выдавец = [[Гомельская абласная бібліятэка]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> [[Андрэй Макаёнак|Андрэя Макаёнака]]), ''Надзея'' («Апошнія» [[Максім Горкі|Максіма Горкага]])<ref>{{Артыкул| аўтар = С. Валерын. | загаловак = Добры горкаўскі спектакль. «Апошнія» у пастаноўцы Мінскага Дзяржаўнага Драматычнага Тэатра. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1940-17.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 17 чэрвеня 1940 | том = | нумар = 17 (473)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>, ''Карынкіна'' («[[Безь віны вінаватыя]]» [[Аляксандар Астроўскі|Аляксандра Астроўскага]]), ''Марсела'' («[[Сабака на сене]]» [[Лопэ дэ Вэга|Лопэ дэ Вэгі]]), ''Валя'', ''Бара'' («Рускія людзі», «Хлопец з нашага места» [[Канстанцін Сіманаў|Канстанціна Сіманава]]), ''Ага Шчука'', ''Ліда'' («Калінавы гай», «Плятон Крэчат» {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Карняйчук|Аляксандра Карнейчука|uk|Корнійчук Олександр Євдокимович}} і інш.
Здымалася ў камэдыі [[«Хто сьмяецца апошнім» (фільм)|«Хто сьмяецца апошнім»]] зьнятым на кінастудыі «[[Беларусьфільм]]» рэжысэрам [[Уладзімер Корш-Саблін|Уладзімерам Корш-Сабліным]] па матывах аднайменнай сатырычнай камэдыі [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]] ў ролі ''Ганны Пўлаўны'' жонкі Гарлахвацкага. Прэм'ера адбылася 31 студзеня 1955 году.
== Сям'я ==
* Муж — [[Канстанцін Саньнікаў]] (30 траўня 1896 — 12 ліпеня 1965) — беларускі рэжысэр, актор. Народны артыст БССР (1949).
* Сын — [[Алег Саньнікаў]] (14 верасьня 1928 — 27 жніўня 1983) — беларускі вучоны ў галіне літаратуразнаўства й тэатразнаўства.
* Унук — [[Андрэй Саньнікаў]] (нар. 8 сакавіка 1954, Менск, БССР) — беларускі палітычны і грамадзкі дзеяч, каардынатар грамадзкай праграмы «Эўрапейская Беларусь».
== Архівы ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.bdamlm.by/ru/navukova-davedachny-aparat/spis-fondau/item/2394-shynko-lidziya-pyatrouna-zhonka-sannikava-k-m-1906-1990 | копія = | дата копіі = | загаловак = Шынко Лідзія Пятроўна (жонка Саннікава К. М.) (1906–1990). Заслужаная артыстка БССР. Фонд 129. Адзінак захоўваньня 606, 1913–1985. Вопісы 1, 2 | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Творчыя дакумэнты Лідзіі Шынко: тэксты роляў, сыграных Лідзіяй Шынко ў тэатры ім. Я. Купалы; апавяданьні, нарыс, вершы, прачытаныя Лідзіяй Шынко на радыё; сьпісы роляў, сыграных Лідзіяй Шынко. Фатаграфіі Лдзіі Шынко ў ролях і сцэнах са спэктакляў, сыграных у БДТ-2, БДТ-3, тэатры ім. Я.Купалы. Рукапісы Лідзіі Шынко: нататкі пра сябе, успаміны і інш. Лісты да Лідзіі Шынко атрыманыя ад [[Барыс Канстанцінавіч Кудраўцаў|Барыса Кудраўцава]], [[Леў Літвінаў|Льва Ліцьвінава]], [[Леанід Рахленка|Леаніда Рахленкі]], [[Алег Саньнікаў|Алега Саньнікава]] (сына), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніі Станюты]] і інш. Дакумэнты да біяграфіі, спэктакляў тэатра, гастрольных спэктакляў, афішы, запрашальныя білеты; віншавальныя тэлеграмы, дакумэнты аб сьвяткаваньні 70-годзьдзя, ганаровыя граматы). Дакумэнты аб Лідзіі Шынко (нарысы аб жыцьці і творчасьці, артыкулы са згадваньнем, рэцэнзіі й водгукі на спэктаклі). Выяўленчыя дакумэнты: фатаграфіі Лідзіі Шынко, індывідуальныя й у групах з [[Вера Харужая|Верай Харужай]], [[Глеб Глебаў|Глебам Глебавым]], [[Лідзія Ржэцкая|Лідзіяй Ржэцкай]], [[Канстанцін Саньнікаў|Канстанцінам Саньнікавым]] (мужам), [[Алег Саньнікаў|Алегам Саньнікавым]] (сынам), [[Стэфанія Станюта|Стэфаніяй Станютай]] і інш.}}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Барысава Т., Барысава Я. | загаловак = Лідзія Шынко. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = Беларускае тэатральнае аб'яднаньне. Рэдкалегія: У. Няфед і інш. | выданьне = Майстры беларусісай сцэны| тып = | месца = {{Менск (Мінск)}} | выдавецтва = [[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] | год = 1986 | том = | старонкі = | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = І. Віктараў.| загаловак = Аб чым пішуць калегі. Беларускі ўніверсітэт. Госць журналістаў. | спасылка = https://old.gsu.by/BIGLIB/GSU/%D0%93%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D0%B0/1971/1971-21.pdf| мова = | выданьне = Гомельскі універсітэт | тып = газэта | год = 5 чэрвеня 1971 | том = | нумар = 21 (79) | старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Сяргей Пятровіч]].| загаловак = Творчы партрэт. Служэнне мастацтву. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1961-15.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 21 лютага 1961 | том = | нумар = 15 (1549)| старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
=== Энцыкляпэдыі, даведнікі ===
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларусы|арыгінал = |спасылка = https://csl.bas-net.by/oir/contents/2012/1L439606.pdf|адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 2012|том = 13: Тэатральнае мастацтва|старонкі = |старонак = 758|сэрыя = |isbn =978-985-08-1360-2 |наклад =800 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Гісторыя беларускага тэатра: у 3 т. |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактары тома: [[Тамара Гаробчанка|Т. Я. Гаробчанка]], [[Клара Кузняцова|К. Б. Кузняцова]], [[Уладзімер Няфёд|У. І. Няфёд]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1985|том = 2: Тэатр савецкай эпохі, 1917―1945 гг. |старонкі = |старонак =607 |сэрыя = |isbn = |наклад =1700 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = |старонак =571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }}
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/БелЭн|18—1}} — С. 16.
* Шынко Лідзія Пятроўна. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} — С. 608.
{{слупок-канец}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 траўня 2026 | url = https://kupalauski.by/news/105-sezon/120-gado-sa-dnya-naradzhennya-shynko-lidzii-pyatro-ny/| копія = | дата копіі = | загаловак = 120 гадоў са дня нараджэння Шынко Лідзіі Пятроўны! | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шынко, Лідзія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай драматычнай студыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія акторкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Якуба Коласа]]
[[Катэгорыя:Асобы Беларускага трэцяга дзяржаўнага тэатру]]
[[Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР]]
sviapjtc44ob9jelvvliwaj5ahr3jnz
Барыс Пярчаткін
0
303268
2680635
2680576
2026-07-25T20:00:00Z
Asorev
79430
/* Праваабарончая дзейнасць у ЗША */
2680635
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{$sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
krey3623ot4skihdql9jpcniymik80t
2680636
2680635
2026-07-25T20:00:21Z
Asorev
79430
/* Праваабарончая дзейнасць у ЗША */
2680636
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР{{sfn|Romanovič}}.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам{{sfn|Semjonova}}.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]{{sfn|Romanovič}}, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]{{sfn|Romanovič}} і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova}}, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек{{sfn|Romanovič}}.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee''){{sfn|Romanovič}}<ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
== Вонкавыя спасылкі ==
* {{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}
* {{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
9xds67uilu4t8j84d3xxkt7e05tsoeg
2680638
2680636
2026-07-25T20:14:38Z
Asorev
79430
2680638
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР<ref name=Romanovič>{{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič|дата публікацыі=2009-12-14}}</ref>.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам<ref name=Semjonova>{{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}</ref>.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]<ref name=Romanovič/>, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]<ref name=Romanovič/> і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref name=Semjonova/>, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек<ref name=Romanovič/>.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee'')<ref name=Romanovič/><ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
21k445em6rs2ny8210cb20v29n0zxju
2680639
2680638
2026-07-25T20:21:32Z
Asorev
79430
2680639
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР<ref name=Romanovič>{{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič|дата публікацыі=2009-12-14}}</ref>.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам<ref name=Semjonova>{{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}</ref>.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]<ref name=Romanovič/>, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]<ref name=Romanovič/> і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|2018|Gura|173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|2018|Gura|173}}{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}{{sfn|2018|Gura|173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|2018|Gura|173}}<ref name=Semjonova/>, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек<ref name=Romanovič/>.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee'')<ref name=Romanovič/><ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
oz10tywpsj6aamnk29irgr0k39femje
2680750
2680639
2026-07-26T07:26:07Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Барыс Перчаткін]] у [[Барыс Пярчаткін]]: першы склад перад націскам - е пераходзіць у я
2680639
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Перчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Перча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР<ref name=Romanovič>{{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič|дата публікацыі=2009-12-14}}</ref>.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам<ref name=Semjonova>{{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}</ref>.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Перчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Перчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Перчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
21 жніўня 1980 году Перчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]<ref name=Romanovič/>, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]<ref name=Romanovič/> і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Перчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|2018|Gura|173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|2018|Gura|173}}{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}{{sfn|2018|Gura|173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|2018|Gura|173}}<ref name=Semjonova/>, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек<ref name=Romanovič/>.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee'')<ref name=Romanovič/><ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Улетку 2025 году Перчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
oz10tywpsj6aamnk29irgr0k39femje
2680752
2680750
2026-07-26T07:26:49Z
Dymitr
10914
артаграфія
2680752
wikitext
text/x-wiki
{{Асоба
| імя = Барыс Пярчаткін
| арыгінал імя = {{lang-ru|Борис Георгиевич Перчаткин}}
| выява =
| подпіс выявы =
| дата нараджэньня = 01.07.1946
| месца нараджэньня = [[Міргарад]], [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Украінская ССР]], [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
| грамадзянства = [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
| веравызнаньне = [[Хрысьціянства]] ([[Пяцідзясятнікі|пяцідзясятнік]])
| прафэсія = праваабаронца, рэлігійны дзеяч
| дзеці = 6{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}
}}
'''Бары́с Георгіевіч Пярча́ткін''' (па-расейску: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; нар. 1 ліпеня 1946<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|url-status=live}}</ref>) — савецкі і амэрыканскі праваабаронца, адзін зь лідэраў рэлігійнага эміграцыйнага руху пяцідзясятнікаў у СССР у супольнасьці [[Находка|Находкі]] ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадоў{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У 1989 годзе лябіяваў у Кангрэсе ЗША прыняцьце «папраўкі Лаўтэнбэрга», якая дазволіла эміграваць каля 1 млн чалавек з краінаў былога СССР<ref name=Romanovič>{{cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен - Статьи - Материалы - Церковь Спасение, г. Барановичи, Беларусь|аўтар=Романович Михаил|website=spasenie.by|access-date=2023-09-26|first=Михаил|last=Романович|ref=Romanovič|дата публікацыі=2009-12-14}}</ref>.
== Біяграфія ==
=== Раньнія гады і далучэньне да царквы ===
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лётніка, які загінуў у аўтакатастрофе неўзабаве пасьля нараджэньня Барыса. Празь некалькі гадоў пасьля сьмерці першага мужа маці Барыса зноўку пабралася шлюбам з вайскоўцам, якога ў 1953 годзе арыштавалі за адмову выконваць загад падчас бунту і асудзілі на 25 гадоў лягераў у [[Варкута|Варкуце]]. У веку 16 гадоў Барыс знайшоў царкву пяцідзясятнікаў у Находцы і далучыўся да яе. Пазьней пачаў зьбіраць інфармацыю пра перасьлед вернікаў у СССР і перадаваць яе замежным журналістам<ref name=Semjonova>{{cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|language=ru|first=Виктория|last=Семёнова|website=usa.one|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25|ref=Semjonova|аўтар=Семёнова Виктория}}</ref>.
=== Эміграцыйны рух і кантакты з дысыдэнтамі ===
У 1976 годзе Пярчаткін разам з паплечнікамі В. Патрушавым, В. А. Бурлачанкам і Ў. Сьцяпанавым усталяваў кантакт з маскоўскімі дысыдэнтамі. Тыя параілі надаць рэлігійнаму эміграцыйнаму руху арганізаваную форму. У тым жа годзе Находку наведала прадстаўніца [[Маскоўская Хэльсынская група|Маскоўскай Хэльсынскай групы]] Л. В. Вароніна. З гэтага часу Пярчаткін актыўна прасоўваў ідэю масавага выезду пяцідзясятнікаў з СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|68}}. У тым жа годзе накіраваў звароты ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], Сусьветную раду цэркваў і да кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніцаў Хэльсынскага пагадненьня з паведамленьнем пра сыстэматычныя перасьледы вернікаў у СССР<ref name="nashaamerica"/>.
У 1977 годзе разам з М. Гарэтым ад імя пяцідзясятнікаў выступіў у абарону арыштаваных дысыдэнтаў [[Аляксандар Гінзбург|А. Гінзбурга]], [[Юры Арлоў|Ю. Арлова]] і [[Анатоль Шчаранскі|А. Шчаранскага]]{{sfn|2017|Ostrovskaja|66}}. У тым жа годзе ўдзельнічаў у публічнай галадоўцы вернікаў розных канфэсіяў з патрабаваньнем дазволіць выезд перасьледаваным хрысьціянам з СССР<ref>{{cite news
|title = Dissidents fast across USSR
|url = https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|language = en
|agency = Zenon Snylyk
|work = The Ukrainian Weekly
|location = [[Джэрзі-Сіці]]
|publisher = Ukrainian National Association
|date = 1977-10-09
|volume = LXXXIV
|issue = 222
|pages = 2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf
|archive-date = 2023-09-26}}</ref>.
20 сьнежня 1978 году спрабаваў адправіць з пошты ў Находцы навагоднюю тэлеграму прэзыдэнту ЗША [[Джымі Картэр|Джымі Картэру]] з просьбай зьвярнуць увагу на становішча пазбаўленых рэлігійнай свабоды ў СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}<ref name="nashaamerica"/><ref>{{cite book
|аўтар = Андрей Дементьев
|title = АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы
|url = http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|language = ru
|location = Владивосток
|publisher = Русский остров
|year = 2011
|pages = 213
|isbn = 978-5-93577-054-2
|archive-url = https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf
|archive-date = 2023-09-25}}</ref>.
З 1979 году займаўся арганізацыяй Цэнтру вернікаў, якія жадалі эміграваць з СССР. У 1980 годзе быў абраны сакратаром Рады цэркваў савецкіх пяцідзясятнікаў, якія дамагаліся эміграцыі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Напрыканцы 1979 году склаў заяву да Кангрэсу і ўраду ЗША, урадаў Канады, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, ФРН, Францыі і Італіі, дзе апісаў становішча рэлігіі ў савецкім заканадаўстве<ref name="nashaamerica" />.
=== Перасьлед і зьняволеньне ===
За актыўную дзейнасьць трапіў пад ціск з боку савецкіх органаў улады. У мясцовым друку супраць Пярчаткіна і ягонай сям’і была разгорнутая прапагандысцкая кампанія{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
21 жніўня 1980 году Пярчаткін быў арыштаваны ў Находцы, а ў сакавіку 1981 году<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982] {{Wayback|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf |date=20231002220919 }}</ref> асуджаны паводле артыкула 190.1 КК РСФСР («Распаўсюджаньне заведама ілжывых выдумак, якія ганябяць савецкі дзяржаўны і грамадзкі лад») да 2 гадоў пазбаўленьня волі<ref name="dtic"/>. Паводле паведамленьняў радыёстанцыі «[[Голас Амэрыкі]]», падчас сьледзтва да яго ўжываліся фармакалягічныя сродкі (нэўралептыкі), ад якіх ён страчваў прытомнасьць{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
У жніўні 1982 году вызваліўся і працягнуў эміграцыйную дзейнасьць. У лютым 1983 году быў арыштаваны паўторна і асуджаны паводле арт. 218 ч. 2 КК РСФСР за нібыта незаконнае нашэньне халоднай зброі да 1,5 году пазбаўленьня волі{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
=== Эміграцыя ў ЗША і «папраўка Лаўтэнбэрга» ===
У 1987 годзе падрыхтаваў даклад для Кангрэсу ЗША пра стан рэлігіі ў СССР. Быў запрошаны на сустрэчу зь дзяржаўным сакратаром ЗША [[Джордж Шульц|Джорджам Шульцам]]<ref name=Romanovič/>, старшынём Вярхоўнага суда ЗША [[Ўільям Рэнкуіст|Ўільямам Рэнкуістам]]<ref name=Romanovič/> і іншымі афіцыйнымі асобамі. У траўні 1988 году падчас візыту прэзыдэнта ЗША [[Рональд Рэйган|Рональда Рэйгана]] ў Маскву Пярчаткін у складзе дэлегацыі сустракаўся зь першай лэдзі [[Нэнсі Рэйган]]{{sfn|2018|Gura|173}}.
26 ліпеня 1988 году эміграваў у ЗША разам зь сям’ёй{{sfn|2018|Gura|173}}{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}. 4 жніўня 1988 году выступіў у Кангрэсе ЗША з дакладам пра перасьлед вернікаў у СССР{{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}{{sfn|2018|Gura|173}}<ref>{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/|url-status=live}}</ref>. Вынікам гэтых перамоваў<ref>{{cite news
|аўтар = Виталий Футорный
|title = 25-летие начала исхода
|url = https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|language = ru
|work = Диаспора. Славянская общественная газета
|location = Сакрамэнта
|date = 2013-08-11
|volume = 16
|issue = 15
|pages = 9
|archive-url = https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9
|archive-date = 2024-05-08}}</ref> стала прыняцьце ў 1989 годзе «папраўкі Лаўтэнбэрга», названай у гонар сэнатара ад штату [[Нью-Джэрзі]] [[Фрэнк Лаўтэнбэрг|Фрэнка Лаўтэнбэрга]]. За першае дзесяцігодзьдзе дзеяньня закону ў ЗША пераехала каля 350 тыс. рэлігійных мігрантаў{{sfn|2018|Gura|173}}<ref name=Semjonova/>, а да 2010 году — каля 1 млн чалавек<ref name=Romanovič/>.
=== Праваабарончая дзейнасць у ЗША ===
Жывучы ў ЗША, заснаваў хрысьціянскую праваабарончую арганізацыю ARRC (''American-Russian Relief Committee'')<ref name=Romanovič/><ref>{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA21&dq=%22Boris+Perchatkin%22+-wikipedia&hl=ru
|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe, One Hundred Ninth Congress, First Session, April 14, 2005
|last=Europe
|first=United States Congress Commission on Security and Cooperation in
|date=2007
|publisher=U.S. Government Printing Office
|language=en
|isbn=978-0-16-077910-7}}</ref> і апублікаваў аўтабіяграфічную кнігу «Вогненныя сьцежкі» (па-расейску: ''Огненные тропы''){{sfn|2017|Ostrovskaja|69}}.
Улетку 2025 году Пярчаткін заступаўся ў Дзяржаўным дэпартамэнце ЗША і Камісіі ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе за надаваньне адмысловых міграцыйных квотаў для хрысьціянскіх пацыфістаў з Украіны і Расеі, якія прыбылі ў ЗША па праграме [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref>{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|language=ru|last=SlavicSac|website=Slavic Sacramento {{!}} Russian News in California|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|url-status=live}}</ref>.
== Зноскі ==
{{Зноскі}}
== Літаратура ==
* {{cite journal
| аўтар = Островская О. П.
| загаловак = Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.
| url = http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65
| journal = Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции
| location = Хабараўск
| publisher = Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации
| date = 2017-06-23
| isbn = 978-5-9753-0229-8
| ref = Ostrovskaja}}
* {{cite journal
| аўтар = Гура В. О.
| загаловак = Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.
| url = http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf
| journal = Гілея: науковий вісник
| location = Кіеў
| год = 2018
| issue = 135
| pages = 171—175
| issn = 2076-1554
| ref = Gura}}
{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Пяцідзясятнікі]]
kez9919bif4pm3is2auhtxqtqa6dmbx
Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі
0
303269
2680727
2026-07-25T23:34:22Z
~2026-41313-31
99112
Створаная старонка са зьместам „{{Шляхціч |Імя = Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі |Лацінка = Mažejka Ciškavič Karanieŭski |Поўнае імя = |Арыгінальнае імя = |Жанчына = |Партрэт = |Шырыня партрэту = |Подпіс партрэту = |Герб = |Шырыня гербу = |П...“
2680727
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі
|Лацінка = Mažejka Ciškavič Karanieŭski
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся =
|Месца нараджэньня =
|Памёр =
|Месца сьмерці =
|Род = [[Мажэйкі-Каранеўскія]]
|Бацька = [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі''' — літоўскі баярын.
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Мажэйка (імя)}}
Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- ([[Вілейка (імя)|Вілейка]] — Wilico, [[Мінейка (імя)|Мінейка]] — Minnico, [[Радыка|Радзейка]] — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—162, 167.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Можеико Тишъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>; ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>.
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі|Цішкі Ходкавіча Каранеўскага]]. Меў братоў Івашка, Пацея і Пятра.
Упамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref>, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году як [[Камянец|камянецкі]] баярын і ў 1529 годзе.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гетаўт Каленікавіч]]
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
g04no928v66w7s0nekae99k6bwlj9bt
2680728
2680727
2026-07-25T23:35:09Z
~2026-41313-31
99112
2680728
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі
|Лацінка = Mažejka Ciškavič Karanieŭski
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся =
|Месца нараджэньня =
|Памёр =
|Месца сьмерці =
|Род = [[Мажэйкі-Каранеўскія]]
|Бацька = [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі''' — літоўскі баярын.
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Мажэйка (імя)}}
Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- ([[Вілейка (імя)|Вілейка]] — Wilico, [[Мінейка (імя)|Мінейка]] — Minnico, [[Радыка|Радзейка]] — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—162, 167.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Можеико Тишъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>; ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>.
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі|Цішкі Ходкавіча Каранеўскага]]. Меў братоў Івашка, Пацея і Пятра<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref>.
Упамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref>, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году як [[Камянец|камянецкі]] баярын і ў 1529 годзе.
== Глядзіце таксама ==
* [[Гетаўт Каленікавіч]]
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
jofl3wiqxgkpitneen7pdttnkd0f6ot
2680730
2680728
2026-07-25T23:35:34Z
~2026-41313-31
99112
/* Глядзіце таксама */
2680730
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі
|Лацінка = Mažejka Ciškavič Karanieŭski
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся =
|Месца нараджэньня =
|Памёр =
|Месца сьмерці =
|Род = [[Мажэйкі-Каранеўскія]]
|Бацька = [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі''' — літоўскі баярын.
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Мажэйка (імя)}}
Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- ([[Вілейка (імя)|Вілейка]] — Wilico, [[Мінейка (імя)|Мінейка]] — Minnico, [[Радыка|Радзейка]] — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—162, 167.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Можеико Тишъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>; ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>.
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі|Цішкі Ходкавіча Каранеўскага]]. Меў братоў Івашка, Пацея і Пятра<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref>.
Упамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref>, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году як [[Камянец|камянецкі]] баярын і ў 1529 годзе.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]]
* [[Гетаўт Каленікавіч]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
gztjut9tg09e88059ouo0w8nj6fxtnk
2680732
2680730
2026-07-25T23:36:15Z
~2026-41313-31
99112
/* Біяграфія */
2680732
wikitext
text/x-wiki
{{Шляхціч
|Імя = Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі
|Лацінка = Mažejka Ciškavič Karanieŭski
|Поўнае імя =
|Арыгінальнае імя =
|Жанчына =
|Партрэт =
|Шырыня партрэту =
|Подпіс партрэту =
|Герб =
|Шырыня гербу =
|Подпіс гербу =
|Пасады =
|Пачатак пэрыяду =
|Заканчэньне пэрыяду =
|Папярэднік =
|Наступнік =
|Імя пры нараджэньні =
|Нарадзіўся =
|Месца нараджэньня =
|Памёр =
|Месца сьмерці =
|Род = [[Мажэйкі-Каранеўскія]]
|Бацька = [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі]]
|Маці =
|Жонка =
|Дзеці =
|Рэгаліі =
|Колер =
|Колер загалоўку =
}}
'''Мажэйка Цішкавіч Каранеўскі''' — літоўскі баярын.
== Імя ==
{{Асноўны артыкул|Мажэйка (імя)}}
Мазека або Мазіка (Mazecha, Mazika) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Mazecha+Mazika#v=snippet&q=Mazecha%20Mazika&f=false S. 1120].</ref>. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- ([[Вілейка (імя)|Вілейка]] — Wilico, [[Мінейка (імя)|Мінейка]] — Minnico, [[Радыка|Радзейка]] — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне [[Імёны ліцьвінаў|літоўскіх уласных імёнаў]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—162, 167.</ref>.
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Можеико Тишъковичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 99.</ref>; ''лесничый [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|подляшъский]] Патей Тишковичъ… братомъ его Можейком'' (27 траўня 1529 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 316.</ref>.
== Біяграфія ==
Зь літоўскага баярскага роду, сын [[Цішка Ходкавіч Каранеўскі|Цішкі Ходкавіча Каранеўскага]]. Меў братоў Івашку, Пацея і Пятра<ref>Boniecki A. Herbarz polski. Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1, t. XI. — Warszawa, 1907. S. 232.</ref>.
Упамінаецца ў 1523 годзе<ref>Описание документов и бумаг, хранящихся в Московском архиве Министерства юстиции. Кн. 21. — М., 1915. С. 275.</ref>, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году як [[Камянец|камянецкі]] баярын і ў 1529 годзе.
== Глядзіце таксама ==
* [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]]
* [[Гетаўт Каленікавіч]]
== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}
[[Катэгорыя:Баяры літоўскія]]
idaufr4yu3snai898s841qkkaeq6itw
Барыс Перчаткін
0
303270
2680751
2026-07-26T07:26:07Z
Dymitr
10914
Dymitr перанёс старонку [[Барыс Перчаткін]] у [[Барыс Пярчаткін]]: першы склад перад націскам - е пераходзіць у я
2680751
wikitext
text/x-wiki
#перанакіраваньне [[Барыс Пярчаткін]]
s3z5w7gi6bee10yawwiouh5kkc8exzc